Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 124 – debat 2e kamer over het Regeerakkoord 16.12.2021

Rutte officieel formateur, morgen gesprek over ‘de poppetjes’

VVD-leider Rutte is door de Tweede Kamer benoemd als formateur voor een nieuw kabinet. Na een formatiedebat steunt een meerderheid zijn benoeming, zodat hij op zoek kan gaan naar een nieuwe kabinetsploeg. Naar verwachting zal die in januari 2022 op het bordes staan bij de koning.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEg2n-4C6A0ytCB_69ULYz9JP3yqhXA8Sb5YN851UHQ1gvLcH1WvnUPUQCWjbeQx3NUXvP3zMC8id8SFNKd8pa95_OWD1MBmDhsizPE_lNNVM0-PPxzYwFOkPHqxBuYsqEX-VuFn0291Dnh3gmAapXL5ptXg1iuyJhrW3JCdZPaZ2Fby3y__Hw=s320

Vrijdag 17.12.2021 ontvangt Rutte Sophie Hermans (VVD), Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Gert-Jan Segers (CU), met wie hij gisteren het coalitieakkoord sloot. Ze zullen namen uitwisselen van mensen die minister of staatssecretaris kunnen worden. Aansluitend is er ’s middags een persconferentie over de werkwijze van Rutte.

Vanaf 3 januari 2022 spreekt Rutte de kandidaten, die tegen die tijd zijn doorgelicht door de inlichtingendienst AIVD.

De benoeming van Rutte tot formateur volgt op het Kamerdebat over het coalitieakkoord dat gisteren is gepresenteerd. Daar deden ook de informateurs Remkes en Koolmees aan mee. Veel partijen hadden lof voor het harde werk van de informateurs, maar er klonk ook veel kritiek op allerlei punten van de inhoud van het akkoord.

Discussie over de zorgkosten

Vooral tegen de zorgplannen van de coalitie hebben veel oppositiepartijen bezwaar. Ze leggen die plannen uit als een structurele bezuiniging van ongeveer 5 miljard, die ze juist in coronatijd niet te verantwoorden vinden. Coalitiepartij de ChristenUnie vindt op zijn beurt de plannen te makkelijk worden weggezet als bezuiniging.

Met name de PVV, SP, PvdA en GroenLinks willen dat de zorgplannen anders worden ingevuld en GroenLinks-leider Klaver vindt het niet getuigen van een nieuwe bestuurscultuur dat de plannen ook al financieel vastliggen.

“U denkt gewoon door te gaan op de oude manier. Als u echt wil samenwerken, moet u daar de ruimte voor bieden, want dit is zoals iedere coalitie tot nu toe heeft gewerkt”, aldus Klaver.

Rutte waarschuwt juist voor een “koekoeksjong dat andere uitgaven het nest uit duwt”. Eerder kwam de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) met een vergelijkbare waarschuwing.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEhRHh-fpApxtXgd7JSISODK1jR5Yc8WnQU7a4q-Ta_wJfd1_dETNSvZbYbmq1PMzYnxUJwBhWXA0LiOC4GY19aI5AFvuo63WIiVed4Dn8rLYSDEvIV3rTzLDr7NHhSC0oOYj209vcmdXRiS1p19-J-4U_2s2ED_gTdKvynPE7aNTMiWZSEdHw=s320

Zorgkosten

Zonder politieke maatregelen stijgen de zorgkosten de komende jaren van bijna 89 miljard euro in 2022 naar 95 miljard euro in 2026. Dat komt door vergrijzing en duurdere zorginnovaties.

De coalitiepartijen willen die groei afremmen, met uiteindelijk 4,5 miljard euro per jaar minder uitgaven in 2052. In 2026 moet er 782 miljoen euro minder aan zorg worden uitgegeven. De bedoeling is dat de kosten in dat jaar op 94,5 miljard euro uitkomen in plaats van op 95,3 miljard euro.

Een ander punt van kritiek van de oppositie was dat niet in detail is vastgelegd waar de vele miljarden die de coalitie beschikbaar wil maken heengaan. Ploumen (PvdA) en Klaver willen dat er voorafgaand aan de presentatie van het regeerakkoord “afrekenbare doelen” worden gesteld.

Van der Staaij (SGP), die – Rutte imiterend – zei dat “er met miljarden wordt gestrooid’ alsof het niks is”, sluit zich aan bij de oproep om doorrekeningen van de planbureaus.

Strafbaarheid van illegaliteit

Verder besprak de Kamer in het debat de ongewenstverklaring van mensen die illegaal in Nederland zijn. Een deel van de oppositie legt de beoogde uitbreiding van die ongewenstverklaring uit als een strafbaarstelling voor illegaliteit, iets waar juist coalitiepartij D66 zich in het verleden fel heeft verzet. Kaag verdedigde zich met de uitleg dat dit geen generieke strafbaarstelling van illegaliteit is, maar het sluitstuk van een langer proces.

In het coalitieakkoord staat dat mensen die illegaal in Nederland verblijven eerder een zogenoemde ongewenstverklaring krijgen. In Nederland zijn of komen is dan strafbaar.

Die ongewenstverklaring bestaat al en wordt gegeven aan mensen die geen verblijfsvergunning hebben en zijn veroordeeld voor een ernstig strafbaar feit (in of buiten Nederland), een gevaar zijn voor de openbare orde en veiligheid of meerdere malen de Vreemdelingenwet hebben overtreden.

De coalitie wil dit uitbreiden. Ook mensen die illegaal in Nederland verblijven, niet meewerken aan terugkeer naar hun land en overlast veroorzaken, krijgen zo’n ongewenstverklaring. Hoe dit juridisch geregeld gaat worden is nog niet duidelijk.

Ook het vertrouwen in Mark Rutte kwam veel ter sprake. Wilders (PVV) typeerde Rutte als een “politieke pyromaan die nu weer brandweercommandant wil worden”. De nieuwe bestuurscultuur die de oppositie en coalitie zeggen na te streven, was ook onderwerp van gesprek. Informateur Remkes zei dat de huidige cultuur niet is ontstaan onder de kabinetten-Rutte, of in Den Haag.

Met name D66-leider Kaag, die net als CU-leider Segers in april afstand nam van Rutte – “hier scheiden onze wegen” – werd bevraagd over haar hervonden vertrouwen in de VVD- leider. Ze legde uit dat dat een lang proces is geweest.

Sinds april hebben de twee politici veel tijd met elkaar doorgebracht en veel met elkaar gesproken. Kaag zegt dat, wanneer je problemen kunt overwinnen “met mensen van wie je van heel ver moet komen”, de relatie ook juist kan groeien. “Dan heb je een veel sterkere vertrouwensband dan met degenen die je dacht te kunnen vertrouwen”, aldus Kaag.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEh-RGblq5VAFJpeTkWdFdh0DWFOhPnXtB91u-Y2-77EJvZf3hS7Y1nKMOGjuFx6MBp2OvD8D_O7g2peyviiSQVkuVapGKsaxcUAHrZuKcG4mw3ZTWInhUkM6rC0e7OGu9Qrvwnv5WC1ENR47eyoVt72tcDunklLsojpxYTMjRaQc5MiQ1ocag=s320

Rutte-4 kan verder, maar nieuwe bestuurscultuur ver weg tijdens debat over regeerakkoord

Tijdens het debat donderdag 16.12.2021 viel de woordcombinatie ‘nieuwe bestuurscultuur’ talloze malen, maar oude politieke reflexen voerden toch de boventoon. De oppositiepartijen trokken ouderwets van leer tegen het nog te vormen kabinet, Rutte, Kaag en Hoekstra op hun beurt luisterden vriendelijk naar hun voorstellen maar namen er geen over.  

,,Nederland stemt rechts, maar krijgt daar links beleid voor terug”, concludeerde Joost Eerdmans van JA21. Dit kabinet is een bedreiging voor ons land”, vond Sylvana Simons van Bij1. ,,Rutte is een pyromaan die brandweerman wil worden”, aldus Geert Wilders (PVV).

Lees ook;

Regeerakkoord bevat veel globale voornemens, en dat maakt het verre van perfect
Minimumloon, sparen, roken en toeslagen: dit betekent het regeerakkoord voor je portemonnee

De meest opvallende bijdrage kwam van Thierry Baudet:  ,,Ik weet gewoon niet wat ik over het regeerakkoord moet zeggen. Ik sta zo’n andere wereld voor, ik ben het gewoon negens mee eens.” Baudet kwam net op tijd de vergaderzaal binnen, enigszins buiten adem, sprak uit zijn hoofd terwijl hij door het regeerakkoord bladerde en leek spontaan te improviseren. ,,Blijkbaar willen mensen die klote windmolens.” Hij begon zijn bijdrage met waar hij wél mee eens is: een nieuw nationaal historisch museum: ,,Meer geld voor het geheugen van Nederland.”  

Ongewenst

Eerder vanmiddag werd D66-leider Sigrid Kaag door progressieve oppositiepartijen stevig bevraagd over de zogenoemde ongewenstverklaring. Met deze maatregel wil de coalitie overlastgevende uitgeprocedeerde asielzoekers uit veilige landen kunnen bestraffen als ze alles doen om terugkeer te voorkomen. Ze krijgen straks eerst een boete en kunnen daarna worden vastgezet en gedwongen worden uitgezet.

Partijen als Bij1, GroenLinks en Volt zijn bang dat hiermee illegaal verblijf in Nederland alsnog strafbaar wordt, iets waartegen D66 zich altijd principieel heeft verzet. ,,Het is slimmer opgeschreven, maar het staat er toch echt: illegaliteit wordt strafbaar,” zei GroenLinks-leider Jesse Klaver. 

Kaag onderstreept dat het gaat om ‘een laatste stap, een sluitstuk in een heel zorgvuldig proces’ van een beleid om op te treden tegen overlastgevende asielzoekers uit veilige landen, die ook gewoon weer terug kunnen. ,,Het gaat niet over mensen die niet terug kunnen. Het gaat over mensen waar de meeste omwonenden enorme last van ondervinden.”   

Woede over voorgenomen bezuiniging jeugdzorg

De plannen om het mes te zetten in de hulp aan jongeren met problemen, vallen slecht bij jeugdzorgmedewerkers. Een aantal stapt woedend uit een overleg met kabinet en gemeenten over de toekomst van de jeugdzorg.

In een brandbrief aan het demissionaire kabinet en de Tweede Kamer schrijft een aantal vertegenwoordigers uit de jeugdzorg dat zij het onverantwoord vinden dat het toekomstige kabinet wil bezuinigen op de hulp aan jongeren. Zij dachten dat de afspraak was dat gemeenten en jeugdzorg samen plannen zouden maken over hoe de jeugdzorg beter en goedkoper kan. Maar nu hebben coalitiepartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie al besloten om de komende jaren hoe dan ook tot een half miljard euro extra te korten.

Lees ook:

Jeugdzorg weer op de schop, want kinderen met zware problemen zijn nu de dupe
Alarm jeugdrechters om crisis jeugdzorg: gebrekkige dossiers en niet passende beslissingen
Jeugdzorgwerkers tijdens een staking eerder dit jaar vanwege crisis in de jeugdzorg.
Jeugdzorgwerkers tijdens een staking eerder dit jaar vanwege crisis in de jeugdzorg. © Hollandse Hoogte / ANP

Kinderen met ernstige problemen zoals eetstoor­nis­sen staan op de langste wachtlijs­ten, aldus Tosca Weinberg, jeugdzorginstantie Parlan

,,Iedereen heeft het over code zwart in de ziekenhuizen, maar in de jeugdzorg hebben kinderen met ernstige problemen zoals eetstoornissen te maken met de langste wachtlijsten’’, zegt Tosca Weinberg, een van de onderhandelaars. Samen met vier anderen stapt ze per direct uit het overleg met de overheid over de toekomst van de jeugdzorg. ,,We hebben de afgelopen maanden veel tijd en energie gestopt in het maken van een plan. Dat moest begin 2022 klaar zijn, maar vlak voor de deadline worden we ineens overvallen door het coalitieakkoord waarin staat dat er voor een half miljard euro bezuinigd wordt de komende jaren.’’

Ruzie

De afgelopen jaren liep de ruzie over de kosten van de jeugdzorg tussen kabinet en gemeenten hoog op. Sinds gemeenten in 2015 verantwoordelijk werden voor de hulp aan jongeren, stapelen problemen zich op. De wachtlijsten in de jeugdzorg worden langer en gemeenten kampen met grote financiële tekorten. Er moest een arbitragecommissie aan te pas komen die het kabinet verplichtte 1,56 miljard euro per jaar extra te betalen aan gemeenten om hun taken te kunnen uitvoeren.

Maar de arbitragecommissie stelde ook dat de kosten beter in de hand moeten worden gehouden. Sinds 2015 is het aantal ouders dat aanklopt bij gemeenten voor hulp aan hun kind enorm gestegen. Vaak gaat het op relatief lichte problemen als dyslexie of slaapproblemen. Daar gaat zo veel geld en aandacht heen, dat er te weinig overblijft voor kinderen met veel zwaardere klachten. Afgesproken werd dat gemeenten, rijk en jeugdzorginstanties met een plan zouden komen hoe dat in de toekomst beter en efficiënter kan.

Wij willen geen verantwoor­de­lijk­heid nemen voor deze onverant­woor­de bezuini­ging, aldus Tosca Weinberg, jeugdzorginstantie Parlan

Weinberg: ,,Het is prima om te kijken of alle hulpvragen wel onder de jeugdzorg moeten vallen. Het moet geen vergaarbak worden voor allerlei problemen. Waarom zijn bijvoorbeeld scholen niet verantwoordelijk voor hulp aan kinderen met dyslexie? We zijn er ook niet tegen dat er dingen worden hervormd. Maar toen in 2015 de jeugdzorg werd gereorganiseerd en gemeenten verantwoordelijk werden, is de fout gemaakt er tegelijkertijd een forse bezuiniging op te plakken. Dat gebeurt nu weer. Terwijl iedereen weet dat hervormingen tijd en juist geld kosten. Ik houd mijn hart vast nu dezelfde fout weer wordt gemaakt. De problemen in de jeugdzorg zijn al zo groot.’’

Bezuinigen

In het coalitieakkoord dat vorige week werd gepresenteerd staat dat het nieuwe kabinet de aanbevelingen van de arbitragecommissie overneemt. Maar bovenop de hervormingen die de commissie voorstelt, wil het kabinet nog eens extra bezuinigen. Bijvoorbeeld door een eigen bijdrage te vragen voor sommige behandelingen of slechts een maximaal aantal behandelingen te vergoeden. Op termijn komt er zo maar 300 miljoen euro per jaar extra bij voor de jeugdzorg, zo’n half miljard euro minder dan de arbitragecommissie voorstelt.

Zowel gemeenten als Jeugdzorg Nederland protesteerden vorige week al tegen het akkoord. Nu stapt een aantal onderhandelaars namens de jeugdzorgsector ook uit het overleg met het kabinet. Weinberg: ,,Het kabinet probeert ons voor het karretje te spannen, maar wij willen geen verantwoordelijkheid nemen voor deze onverantwoorde bezuiniging.’’ Vakbond FNV heeft voor maart een grote demonstratie aangekondigd tegen de voorgenomen coalitieplannen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEhWpb2uatrLX231KC_uJvO1PglnB_2p1yHXljJzOm4DrqPLKwf4jKXvrVmW7u1tcFKwVakdjCUleBqlCyTrnh86f4OL-bLOw5ngA67T3WoP53I_rF2Kkemc_3oEEGWtiT71J5avAzicg3co4nnXYCB4oIJcWwqUkKVQEaXFV2Sx-qac_7PgRg=s320

Zorgen over zorg

Eerder vandaag kreeg Mark Rutte al stevige verwijten over besparingen op de gezondheidszorg na de volgende kabinetsperiode. In het regeerakkoord schrijven VVD, D66, CDA en ChristenUnie dat ze de stijgende zorgkosten onder controle willen krijgen. Tot 2026 komt er geld bij, maar daarna worden er besparingen ingezet die langzaam optellen tot bijna 5 miljard euro in 2052. De zorguitgaven zullen nog wel stijgen, maar minder hard dan zonder deze ingreep.

Lilian Marijnissen (SP) vindt dat echter onacceptabel:  ,,Mooi verhaal van meneer Rutte, maar ik vraag me af: waarom laat hij de zorg in de steek? Dit kabinet bezuinigt miljarden in de zorg! (…) Als dit de nieuwe bestuurscultuur is, ben ik er al zat van.”

Koekoeksjong

Jesse Klaver (GroenLinks) is best bereid te praten over hoe in de toekomst de zorgkosten onder controle gehouden kunnen worden, maar om zo’n gesprek goed te kunnen voeren moet eerst dit voornemen uit het regeerakkoord van tafel:  ,,Haal deze bezuiniging eruit, zet ‘m niet in de boeken, en dan ben ik bereid met u te praten over hoe we wel slim kunnen besparen.”

Rutte zei op zijn beurt dat hij graag zal praten over hoe je op een andere manier tot besparingen zou kunnen komen, maar hij is niet bereid om dan meteen al het bedrag van vijf miljard uit het akkoord te halen. ,,Op de langere termijn hebben we met elkaar onder ogen te zien dat de stijgende zorgkosten als een koekoeksjong andere uitgaven uit het nest duwen, zoals die voor onderwijs. We gaan niet bezuinigen, we gaan de stijging van de zorgkosten proberen af te remmen.” 

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEhejVa5to8ULC6SvLNl8rQ5LzuoV1TCKN4Cw-zcyB1-u3GL91Fj-S7eosACtGzHJD2pw8KQ42n0VEAJDgvs1DaBUr-9jtK6LYFFnTfGbr2ofArNV6-5vjYuxQMtu3axIRQUAT3GEgmQcnqC6ovWHpfWyazRzgi0p1QT8VpW6BA9kZeNjZo06A=s320

Rutte IV zal dus vooral naar links moeten kijken voor steun

Het aanstaande kabinet-Rutte IV zal steun moeten zoeken bij de oppositie om zijn plannen de komende jaren überhaupt te kunnen uitvoeren. Op instemming van de rechtse oppositie hoeft Rutte niet echt te rekenen, de werkelijke ruimte zit op links.De beoogd premier is donderdag naar de Kamer gekomen om te luisteren, en niet alleen om te praten. Tijdens het debat over het nieuwe regeerakkoord van VVD, D66, CDA en ChristenUnie benadrukt Mark Rutte meermaals: ‘Dit akkoord is geen eindpunt.’

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEgkBGK4WxhJxqmWq1ez_Q_HAGXpzbgZZuf2fjqLF1Ktjo37mWiV0JAwERcL2y2lWAEl0b1crvxLfwnA6Ir2HbFF9p2075RctlEJKeWylW39E25iP6XGaXeux7lg1STEl0q4vPYB7L2lY08HRhD-ThIr0JSwHhCMSVkvJZuQyOa_mAdPUyKadg=s320

De boodschap is duidelijk: Rutte is nog vóórdat zijn kabinet is aangetreden op zoek naar een breed draagvlak voor zijn nieuwe regeringsplannen. Met weidse armbewegingen vertelt de VVD-leider dat er genoeg ruimte is voor de Kamer om mee te denken over de grote opgaven waar het land voor staat – de klimaatplannen, de woningnood en het onderwijs. Rutte: ‘We willen de samenwerking zoeken met constructieve partijen.’

Zijn handreiking komt niet alleen voort uit de intrinsieke motivatie om de balans tussen Kamer en kabinet te herstellen en zo bij te dragen aan de gewenste ‘nieuwe bestuurscultuur’. Zijn zoektocht naar steun is ook bittere noodzaak. ‘Deze coalitie heeft geen meerderheid in de Eerste Kamer, dus we zullen moeten praten’, erkent Rutte.

Maar als de premier naar rechts kijkt in de Kamer, vindt hij vooral kritiek. De rechtse oppositie onder leiding van PVV-leider Geert Wilders is woedend omdat er te weinig aan migratie en te veel aan klimaat zou worden gedaan. Op Baudets steun hoeft Rutte ook niet te rekenen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEg2_q8PczqZLnjP-MCw85voHplf_ESQ4CIM5pnNhuHNzOfPr33HdvquCZ8cTdxFKqJaCeVqS95TRNvWyThy4IAiWljH_DyWDERrNrxHvLA8_UCD9ivcQDEdqwwY9nk9dFXHG_1cVFZ230TiOv-2h54EhGeN4aJPAz9MwdtfBu2v0vAI37FKcQ=s320

JA21 werpt zich op als redelijk alternatief

Tot de constructieve rechtse partijen rekent hij eigenlijk alleen JA21. De partij van Joost Eerdmans wil zich opwerpen als een redelijk rechts alternatief tussen de VVD enerzijds en PVV en FVD anderzijds. Goede plannen zal hij steunen, zegt Eerdmans donderdag in het debat, maar in de klimaat- en stikstofplannen ziet hij niets. Rekeningrijden? Gaat niet gebeuren, als het aan JA21 ligt.

De coalitie maakt meer kans bij PvdA en GroenLinks. Oud-informateur Mariëtte Hamer zei donderdag in het radioprogramma Spraakmakers al dat zij verwacht dat PvdA en GroenLinks zich in veel punten uit het regeerakkoord kunnen herkennen.

De kans dat de linkse oppositie binnenkort gaat samenwerken met Rutte IV is echter klein – daarvoor is er vooral voor de PvdA en GroenLinks te veel gebeurd. Maar tijdens het eerste debat over het nieuwe regeerakkoord ziet het er ook niet naar uit dat de linkse oppositie Rutte IV echt hard gaat tegenwerken.

‘Het dichten van de loonverschillen tussen leraren in het basis- en hoger onderwijs is een goed begin’, zegt PvdA-leider Lilianne Ploumen complimenteus. En met de afschaffing van de verhuurdersheffing en het aanscherpen van de klimaatdoelstellingen kan de partij eveneens alleen maar blij zijn. Ook Jesse Klaver ziet genoeg ambitie.

Dat betekent niet dat kabinet-Rutte IV zich in de Eerste Kamer rijk mag rekenen. Ja, er is voldoende geld, ziet Klaver: dat zal het probleem niet zijn de komende jaren. Hij is eerder bang voor onenigheid over de uitwerking van de plannen. Geld was er in de vorige periode ook al, maar toch kwamen VVD, D66, CDA en CU er maar niet uit wat er bijvoorbeeld moest gebeuren om de stikstofuitstoot te verlagen.

Als het kabinet het onderling al niet eens kan worden, ziet Klaver het somber in voor de samenwerking met links. ‘Praten doen we al jaren’, zegt hij.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEgotgyL4jHYsCd4buKyoBjpyRIw7b5DfixCxo5qJmkG5zr1GBi8z8_zz14huTwwopI1_YWRTdZoook_jogxUhbW3PJfTgVfI335OpxmGeLcO6Hi11FiiRqPlQexF1jhW46jXyXFsTrs9a7f_k2X-srOAD-wxVWbY6pynfWvX3bLSzyKI2mrzw=s320

Botsing van wereldbeelden

De botsing van wereldbeelden manifesteert zich donderdag als de linkse oppositie zich herhaaldelijk bezorgd uit over een geplande ‘bezuiniging van 5 miljard’ op de zorg. Klaver wil de maatregel van tafel. ‘Dan ben ik bereid de komende jaren te praten over hoe je wel slim kunt besparen. Maar wél in die volgorde.’

Maar Rutte beweegt niet mee: hij weerspreekt dat het zorgbudget omlaag zou gaan. Het gaat in werkelijkheid om het afremmen van de groei van zorguitgaven. Als het kabinet niet ingrijpt, dreigen de stijgende zorguitgaven alle andere uitgaven – voor bijvoorbeeld onderwijs en defensie – weg te drukken. Het antwoord jaagt Klaver en Ploumen in de bomen: ‘Bij het eerste voorstel is het gelijk njet’.

De komende maanden zal Rutte moeten laten zien wat de linkse steun hem waard is. Oud formatiezeer zal in de loop van de tijd vanzelf verdwijnen, verwacht oud-informateur Hamer. ‘Het is alsof je het uitgemaakt hebt met iemand, maar vrienden wil blijven. Vaak blijkt dat later wel te kunnen, maar op de eerste dag is het nooit echt gelukkig.’

Verder ook;

lees: Institutioneel racisme erkend in coalitieakkoord: ‘Overheid moet aan de bak’ MSN 28.12.2021

lees: Institutioneel racisme erkend in coalitieakkoord: ‘Overheid moet aan de bak’ NU 28.12.2021

Lees: Woede over voorgenomen bezuiniging jeugdzorg  AD 22.12.2021

Lees: Van sprankje hoop tot diepe teleurstelling: reacties op regeerakkoord NOS 19.12.2021

Lees: In de Kamer ging het over de ‘bezuiniging’ in de zorg, maar niet over het beleid AD 19.12.2021

Lees: Remkes was het zat: ‘Hak knopen door, of ga maar uitleggen dat jullie het hebben verprutst’ AD 18.12.2021

Lees: ChristenUnie inmiddels door wol geverfd: ‘Oefenen macht uit via moreel gezag’ AD 18.12.2021

Lees: Coalitie trekt portemonnee voor eigen achterstallig onderhoud NU 18.12.2021

Lees: Nieuwe ambitieuze landbouwplannen, ‘maar hoe gaat het er concreet uitzien?’ NOS 18.12.2021

Lees: Dit zijn de woonplannen van de coalitie, zullen ze helpen? NOS 17.12.2021

Lees: Kritiek op haalbaarheid doelstelling van 100.000 nieuwbouwhuizen per jaar NU 17.12.2021

Lees: Kabinet wil kerncentrales bouwen: hoe gevaarlijk is het? NU 17.12.2021

Lees: Dit zijn de gevolgen van het regeerakkoord voor de Haagse regio AD 17.12.2021

Lees: Reacties op regeerakkoord: ‘Bezuinigen op de zorg, maar wel geld naar kerncentrales, wie snapt dit nog?’ AD 17.12.2021

Lees: Bijna gratis kinderopvang voor werkenden: dit zijn de plannen van het kabinet RTL 17.12.2021

Lees: Van woningmarkt tot leraren: dit vinden onze wethouders van het regeerakkoord Den HaagFM 17.12.2021

Lees: Analyse: ‘Coalitieakkoord is achterstallig onderhoud van vorig kabinet’ NU 16.12.2021

Lees: Rutte is benoemd tot formateur, verdeling ministersposten kan beginnen NU 16.12.2021

Lees: Rutte officieel formateur, morgen gesprek over ‘de poppetjes’ NOS 16.12.2021

Lees: Rutte officieel aangesteld als formateur AD 16.12.2021

Lees: Rutte officieel aangesteld als formateur MSN 16.12.2021

Lees: Rutte waarschijnlijk nog naar EU-top • Formatiedebat in eindfase NOS 16.12.2021

lees: Rutte kan verder, maar nieuwe bestuurscultuur ver weg tijdens debat over regeerakkoord AD 16.12.2021

Lees: Kiesdrempel voor Tweede Kamer? Van JA21 (3 zetels) hoeft dat nu nog niet RTL 16.12.2021

Lees: Van der Staaij schrikt van voorstel Kaag | Video Telegraaf 16.12.2021

Lees: Kaag: kiesdrempel een optie in discussie over lange formatie MSN 16.12.2021

Lees: Partijen die Rutte III al beu waren, zien ook Rutte IV niet zitten Trouw 16.12.2021

lees: LIVE | D66-leider Kaag: vertrouwen herstellen was heel lang proces Telegraaf 16.12.2021

lees: LIVE | Kaag verdedigt kritiek op ‘strafbaar stellen van illegaliteit’ NU 16.12.2021

lees: Rutte hoeft nog niet te rekenen op gehoopte samenwerking met oppositie NU 16.12.2021

Lees: Vragen over het regeerakkoord: ‘Kan iemand anders premier worden?’ MSN 16.12.2021

Lees Klimaatactivisten verstoren debat regeerakkoord | Video Telegraaf 16.12.2021

Lees: Hij is nog niet weg, maar Kamer bedankt De Jonge alvast voor ministerschap AD 16.12.2021

Lees: Wilders furieus: ‘U maakt Nederland kapot!’ | Video Telegraaf 16.12.2021

Lees: Wilders furieus: ‘U maakt Nederland kapot!’ MSN 16.12.2021

Lees: Hilariteit in Kamer om opmerking Remkes | Video Telegraaf 16.12.2021

Lees: Sarcastische Remkes haalt uit naar PvdD-leider Ouwehand MSN 16.12.2021

Lees: Marijnissen confronteert Kaag met uitspraken over Rutte | Video Telegraaf 16.12.2021

Lees: Marijnissen confronteert Kaag met uitspraken over Rutte MSN 16.12.2021

Lees: Segers steunt geen handelsverdrag dat Nederlandse boer benadeelt MSN 6.2.2021

Lees: Huidige studenten over afschaffen leenstelsel: ‘Ik voel me behoorlijk genaaid’AD 16.12.2021

Lees: Studenten teleurgesteld over compensatie leenstelsel: ‘Hebben we niets aan’ NOS 16.12.2021

Lees: Leenstelsel afgeschaft en meer geld voor leraren: dit zijn de onderwijsplannen RTL 16.12.2021

Lees: Belgen vissen 2 kerncentrales uit Rutte IV MSN 16.12.2021

Lees: Armste ouderen delen niet mee in spilzucht Rutte IV AD 16.12.2021

Lees: Ambitieuze bouwplannen kabinet, maar wordt de wooncrisis opgelost? RTL 16.12.2021

Lees: ‘Dit is een enorme doorbraak voor de huizenmarkt’ MSN 16.12.2021

Lees: ‘Dit is een enorme doorbraak voor de huizenmarkt’ MSN 16.12.2021

Lees: Kabinet wil biertje bij de kapper: zo wordt de kassabon stukken langer RTL 16.12.2021

Lees: Kabinet wil biertje bij de kapper: zo wordt de kassabon stukken langer MSN 16.12.2021

Lees: Nieuw kabinet gooit alle financiële remmen los: ‘Dat geld kun je maar één keer uitgeven’ AD 16.12.2021

Lees: Coalitie smijt met miljarden: hoe gaan we die plannen betalen? RTL 16.12.2021

Lees: GroenLinks en PvdA nog sceptisch over invulling coalitieplannen MSN 16.12.2021

Lees: Spuigasten: Jozias van Aartsen over regeerakkoord Den HaagFM 16.12.2021

Lees: Coalitieakkoord is niet af, juist om vertrouwen te winnen NU 16.12.2021

Lees: Het motto van het nieuwe regeerakkoord: wat zegt het? RTL 16.12.2021

Lees: SGP-leider imiteert Rutte: ‘Wat zijn dit voor uitgaven, er wordt met miljarden gestrooid’ RTL 16.12.2021

Lees: Jullie vragen over het regeerakkoord: krijg ik een huis? Hoe zit het met ’t leenstelsel? RTL 16.12.2021

Lees: Jullie vragen over het regeerakkoord: krijg ik een huis en hoe zit het met het leenstelsel? MSN 16.12.2021

Lees: Frisdrank duurder door invoering suikertaks: ‘Effect is bewezen’ RTL 16.12.2021

Lees: Frisdrank duurder door invoering suikertaks: ‘Effect is bewezen’ MSN 16.12.2021

Lees: Oppositie noemt plannen zorg ‘bezuinigingen’, maar economen betwisten dat NOS 16.12.2021

Lees: Rutte en oppositie botsen in debat regeerakkoord over besparingen zorg RTL 16.12.2021

lees: Ook Segers (CU) en Marijnissen (SP) botsen hard over zorguitgaven MSN 16.12.2021

Lees: Zorgkosten in het nieuwe regeerakkoord: wel of geen 5 miljard bezuiniging? RTL 16.12.2021

lees: Formatiedebat in de Kamer: ‘De zorg misschien wel hét punt’ NOS 16.12.2021

Lees: Dit ga je in je portemonnee merken van kabinet-Rutte IV RTL 15.12.2021

Meer: kabinetsformatie 2021

Zie : coalitieakkoord.pdf 15.12.2021

Zie: Brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer 13.12.2021

Zie: Brief informateurs over brief van Kamerlid Klaver 09.12.2021

Zie: Brief informateurs over de voortgang werkzaamheden 06.12.2021

Zie: Brief informateurs over de voortgang werkzaamheden 25.11.2021

Zie: Brief informateurs over berichtgeving stukken kabinetsformatie 17.11.2021

Zie: Brief informateurs Remkes en Koolmees aan voorzitter Tweede Kamer 11.11.2021

Zie: Letterlijke tekst persconferentie informateurs Remkes en Koolmees over stand van zaken van kabinetsformatie 18.10.2021

Zie: Inleidende verklaring persconferentie informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees 06.10.2021

Zie: Aanbiedingsbrief eindverslag informateur Remkes 30.09.2021

Zie: Eindverslag informateur Remkes 30.09.2021

Zie: Letterlijke tekst persconferentie informateur Remkes bij aanbieding eindverslag 30.09.2021

Lees: Eindverslag informateur Hamer 02.09.2021Meer:Dossier RUTTE IV | AD.nl

Meer: Dossier Kabinetsformatie | AD.nl

Meer: Formatie  RTL

Meer: Formatie 2021 NU

Meer: Formatie artikelen Elsevier

Meer: Dossier Onder Politici | AD.nl

Meer: Op weg naar een nieuw kabinet | NOS

Zie ook: Grote onrust op Links op weg naar Rutte 4 !! – de nasleep

Zie ook: Grote onrust op Links op weg naar Rutte 4 !!

zie verder: Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021

Lees: Nieuw kabinet lijkt verder weg dan ooit, hoe nu verder? NU 01.09.2021

Lees: Wat wil jij weten over de formatie? NU 01.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 123 – presentatie Regeerakkoord 15.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 122 – fractieoverleg nieuw coalitieakkoord 14.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 121 – Eindstand onderhandelingen 13.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 120 – Tussenstand onderhandelingen 10.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 119 – Voortgang onderhandelingen 09.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 118 – Tussenstand onderhandelingen 06.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 117 – Voortgang onderhandelingen 05.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 116 – Voortgang onderhandelingen 27.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 115 – Voortgang onderhandelingen 25.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 114 – Tussenstand onderhandelingen 23.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 113 – Tussenstand onderhandelingen 22.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 112 – Tussenstand onderhandelingen 19.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 111 – Tussenstand onderhandelingen 18.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 110 – 2e lek onderhandelingen 17.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 109 – Tussenstand onderhandelingen 15.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 108 – Tussenstand onderhandelingen 12.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 107 – Tussenstand onderhandelingen 11.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 106 – Tussenstand onderhandelingen 10.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 105 – Tussenstand onderhandelingen 07.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 104 – onderhandelingsronde 04.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 103 – onderhandelingsronde 03.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 102 – onderhandelingsronde 02.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 101 – Tussenstand onderhandelingen 01.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 100 – Tussenstand onderhandelingen 28.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 99 – Tussenstand onderhandelingen 27.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 98 – onderhandelingsronde 25.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 97 – onderhandelingsronde 18.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 96 – onderhandelingsronde 16.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 95 – onderhandelingsronde 11.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 94 – bezinning onderhandelingen 09.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 93 – onderhandelingsronde 07.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 92 – aftrap 2e ronde -onderhandelingen 06.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 91 – debat 05.10.2021 2e ronde – Johan Remkes en Wouter Koolmees als nieuwe informateurs om Rutte IV te vormen

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 90 – lek vanuit de formatiestukken

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 89 – bezinning onderhandelingen 02.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 88 – bezinning onderhandelingen 01.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 87 – onderhandelingsronde 30.09.2021 – verslag Remkes

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 86 – onderhandelingsronde 29.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 85 – tussenstand onderhandelingen 28.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 84 – onderhandelingsronde 27.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 – deel 83 – voortgang onderhandelingen 26.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 82 – tussenstand onderhandelingsronde 24.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 en de Begroting 2022 – deel 81 – tussenstand onderhandelingen 22.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 en de Begroting 2022 – deel 80 – tussenstand onderhandelingen 21.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 en de Begroting 2022 – deel 79 – tussenstand onderhandelingen 20.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 78 – dag 2 tussenstand onderhandelingsronde 19.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 77 – dag 1 tussenstand onderhandelingsronde 18.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 76 – tussenstand onderhandelingen 16.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 75 – onderhandelingsronde 15.09.2021

Zie ookOp weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 74 – tussenstand onderhandelingsronde 13.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 73 – bezinning onderhandelingen 12.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 72 – bezinning onderhandelingen 11.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 71 – bezinning onderhandelingen 10.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 70 – onderhandelingen 09.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 69 – 2e kamer onderhandelingen 08.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 68 – 2e kamer debat onderhandelingen 07.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 67 – bezinning onderhandelingen 06.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 66 – bezinning onderhandelingen 05.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 65 – bezinning onderhandelingen 04.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 64 – tussenstand onderhandelingen 03.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 63 – verslag tussenstand onderhandelingen 02.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 62 – tussenstand onderhandelingsronde 01.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 61 – onderhandelingsronde 31.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 60 – onderhandelingsronde 30.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 59 – tussenstand onderhandelingsronde 29.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 58 – tussenstand onderhandelingsronde 28.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 57 – tussenstand onderhandelingsronde 27.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 56 – tussenstand onderhandelingsronde 26.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 55 – onderhandelingsronde 25.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 54 – onderhandelingsronde 24.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 53 – onderhandelingsronde 23.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 52 – tussenstand onderhandelingsronde 22.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 51 – onderhandelingsronde op 20.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 50 – tussenstand onderhandelingsronde 19.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 49 – onderhandelingsronde verder op 19.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 48 – onderhandelingsronde verder op 18.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 47 – onderhandelingsronde verder op 17.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 46 – onderhandelingsronde verder op 16.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 45 – tussenstand onderhandelingsronde 10.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 44 – tussenstand onderhandelingsronde 15.07.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 43 – tussenstand onderhandelingsronde 09.07.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 42 – tussenstand onderhandelingsronde vanaf 29.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 41 – 2e kamer debat 23.06.2021 eindverslag verkenningsronde

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 40 – eindverslag verkenningsronde 22.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 39 – verkenningsronde 21.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 38 – tussenstand verkenningsronde 20.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 37 – verkenningsronde 18.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 36 – tussenstand verkenningsronde 17.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 35 – tussenstand verkenningsronde 16.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 34 – verkenningsronde 15.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 33 – verkenningsronde 14.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 32 – verkenningsronde 11.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 31 – verkenningsronde 10.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 30 – verkenningsronde 09.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 29 – verkenningsronde 08.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 28 – verkenningsronde 07.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 27 – verkenningsronde 04.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 26 – verkenningsronde 03.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 25 – verkenningsronde 02.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 24 – verkenningsronde 01.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 23 – verkenningsronde 31.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verkenningsronde 28.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 21 – verkenningsronde 27.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 20 – verkenningsronde 26.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 19 – de verkenningsronde gaat een nieuwe fase in !!!

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 18 – tussenstand verkenningsronde 20.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 17 – verkenningsronde Jongeren en Kunst/Cultuursector 20.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 16 – verkenningsronde grote partijen 18.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 15 – verkenningsronde kleine partijen 17.05.2021

Zie ookOp weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 14 – start verkenningsronde met Informateur Mariëtte Hamer vanaf 17.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 13 – Debat 12.05.2021 en benoeming nieuwe Informateur Mariëtte Hamer

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 12 – vanaf 10.05.2021 weer op weg

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 11 – op weg naar de inhoudelijke formatie

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 10 – verkenningsronde vertraagd

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 9 – verkenningsronde vanaf 25.04.2021 weer verder

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 20.04.2021 en 21.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 7 – volgende verkenningsronde vanaf 19.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 6 – volgende verkenningsronde vanaf 13.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 5 – nieuwe start verkenningsronde vanaf 08.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 4 – voortgangsoverleg 06.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 3 – Debat 31.03.2021– 01.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 2

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 1

Zie ook: Aftrap Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021 – op weg naar de uitslag

Zie verder: De val van Rutte III vanwege het gedonder met de belastingdienst

december 16, 2021 Posted by | 2e kamer, coalitie, regeerakkoord, Rutte 4 | 3 reacties

Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 123 – presentatie Regeerakkoord 15.12.2021

Eindelijk het Regeerakkoord

Het motto van het regeerakkoord is Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst !!

Bescheidenheid. Als er iets moest blijven hangen bij de Nederlanders van de presentatie van de ‘doorstartcoalitie’, dan is dat het wel, zei VVD-leider en demissionair/aankomend premier Rutte vanochtend aan het begin van de 273ste formatiedag.

Aan het eind van de dag is het de vraag of dat helemaal is gelukt. Want de VVD-D66-CDA-ChristenUnie-coalitie trekt op ongekende wijze de portemonnee. Zo gaat er 35 miljard euro naar klimaat, 25 miljard euro naar de strijd tegen stikstof, 3 miljard euro naar defensie, bijna 1 miljard euro naar de lerarensalarissen, wordt de kinderopvang (nagenoeg) gratis voor werkenden en moeten er honderdduizenden woningen bij komen.

Financieel niet bescheiden dus, al is het maar omdat de staatsschuld de komende jaren behoorlijk zal oplopen. Aan het eind van de beoogde kabinetsperiode in 2025 komt de schuld zelfs boven EU-norm van 60 procent van het bbp, iets wat Rutte voorheen altijd wilde voorkomen. En inhoudelijk ook niet per se bescheiden, want die miljarden zijn bedoeld om grote problemen aan te pakken.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEjomQl9bIOPCsa0ulxjXzJwpolk7eCC1XI_EbHjtijMDRFeOoO36x8d1ZoAjA5RuC-iqg7yHlwkGOCQLTrtZ2XLpAb3NoVMxjjDBYbUnS6ptI_vE1-KvvnBx5FvW0Wdzj01_SMTpDLJEK_KWFhMCXmTKffJcXFMyTUv7TSgDx8PmRlvQvrGgQ=s320

Lees hier wat de de belangrijkste plannen uit het coalitieakkoord zijn.

Maar, zo is toch ook te horen, het zijn wel problemen die onder de laatste kabinetten zijn blijven liggen (stikstof, klimaat) of zelfs ontstaan (toeslagenaffaire, woningtekort). En dat noopt dan weer tot bescheidenheid. Daarnaast zijn de plannen nog tamelijk algemeen geformuleerd en is er geen garantie dat hiermee de problemen die mensen hebben worden opgelost. Of in de woorden van Rutte: “Het is een mooi akkoord, maar het zal van de uitvoering afhangen.”

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is image.png

Zijn drie mede-onderhandelaars staan er hetzelfde in. “Als politiek hebben we lang niet altijd geleverd waar mensen naar snakken, waar ze recht op hebben”, zei ChristenUnie-leider Segers deemoedig. “U hoort van mij geen woorden van trots of tevredenheid”, aldus D66-leider Kaag. “Laten we eerlijk zijn”, formuleerde CDA-voorman Hoekstra. “We moeten nu van woorden naar daden.”

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEgTrNSZN_nGQVDCnojotHrAiqmkWP_2rMSEloo5lYavhXJuennKx48W6REqM2sJGIKvbaOudX-7VXoY3JblSe3l7y4EcoR0kxf_fR80eoHJsDtpeCCFLg_ujmcywk3XWbKvPO0rwWWIFxe2_p0JVpVgEuEe7pMFhu1aJh42MYIQevYGGADuAw=s320

Wat meespeelt bij de deemoedige opstelling van het viertal is het geslonken vertrouwen in de politiek. Dat heeft te maken met de coronacrisis, maar ook met de langslepende formatie. Informateur Remkes, die het het uiteindelijk lukte om eind te maken aan het geharrewar, stelde vandaag dat “het geduld van de samenleving op de proef is gesteld”.

Informateur Remkes: ‘Stevige evaluatie van de formatie is nodig’

Het komende kabinet moet zich van ver terugvechten dus, ook bij de oppositie, die vandaag bijna traditiegetrouw gehakt maakte van het akkoord. De grootste kritiek: een bezuiniging of ‘ombuiging’ (welk woord wordt gebruikt hangt af van aan wie je het vraagt) van 4,5 miljard euro in de zorg deugt niet en wat betreft asiel en immigratie wordt niet genoeg gedaan. Maar de oppositie, die de komende jaren essentieel is voor steun van de plannen, uitte ook een algemeen wantrouwen tegen de “doorstartcoalitie”.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEi__8kklaelOpPUW9uNOAo4GzNe6Yq-B5vSvPmiPv19gIsiHvFczsxD9EJqYOWTSj2MMEsFkNloQHoL8gC6nZ87KaTGLf0fANI1pdwvl6pq5VQl7xHX8Ctt37VoIapUYy_bguRSVz29lIfAdKTksvKmj6LMPtuTiprR6NE4yxPMjlX918ogFg=s320

“Het is een nachtmerrie voor Nederland”, aldus Wilders. “Het zijn dezelfde partijen, dezelfde ideeën en dezelfde mensen”, zei SP-leider Marijnissen die het aanstaande kabinet een “ongeloofwaardige doorstart” noemde. En Klaver van GroenLinks: “De vorige keer hebben ze de doelstellingen niet gehaald en ik geloof niet dat ze dat nu wel gaan doen.”

Kortom, er zit binnenkort een kabinet met veel geld en ambitie, maar ook met grote opgaves voor herstel en achterstallig onderhoud. En omdat steun in Den Haag en in de rest van Nederland nodig is, zullen ze het moeten laten zien. Of in de woorden van Rutte: “We moeten het echt bewijzen in de praktijk.”

Meer: Dossier RUTTE IV | AD.nl

Zie hier: 15.12.2021 -_coalitieakkoord.pdf (omroep.nl)

Lees: Kabinet wil kerncentrales bouwen: hoe gevaarlijk is het? NU 17.12.2021

Lees: Dit zijn de gevolgen van het regeerakkoord voor de Haagse regio AD 17.12.2021

Lees: Reacties op regeerakkoord: ‘Bezuinigen op de zorg, maar wel geld naar kerncentrales, wie snapt dit nog?’ AD 17.12.2021

Lees: Bijna gratis kinderopvang voor werkenden: dit zijn de plannen van het kabinet RTL 17.12.2021

Lees: Van woningmarkt tot leraren: dit vinden onze wethouders van het regeerakkoord Den HaagFM 17.12.2021

Lees: Een bescheiden ‘doorstartcoalitie’ presenteert een duur akkoord NOS 15.12.2021

Lees: Kijk live mee naar de presentatie van het regeerakkoord NOS 15.12.2021

Lees: hier alles over het regeerakkoord terug NU 15.12.2021

Lees: Coalitie wil vertrouwen terugwinnen met ‘bloed, zweet en tranen’ NU 15.12.2021

Lees: Bart over zijn ‘functie-elders foto’: ‘Mensen noemden me een rat en riooljournalist’ AD 15.12.2021

Lees: Na 274 dagen een regeerakkoord, bekijk de bekendmaking van de plannen RTL 15.12.2021

Lees: Simpel uitgelegd: Er is een regeerakkoord, hoe nu verder? NU 15.12.2021

Lees: Simpel uitgelegd: Wat is een coalitieakkoord en waarom is dat belangrijk? NU 15.12.2021

Lees: Dit zijn de belangrijkste punten uit het regeerakkoord NU 15.12.2021

Lees: CDA-leider Hoekstra gaat nieuwe kabinet in, Kaag geeft nog geen duidelijkheid AD 15.12.2021

Lees: Ook dit kabinet verdient een kans AD 15.12.2021

Lees: Lees hier de antwoorden op jullie vragen over het regeerakkoord NOS 15.12.2021

Lees: Dit ga je in je portemonnee merken van kabinet-Rutte IV RTL 15.12.2021

Lees: Minimumloon, sparen, roken en toeslagen: dit betekent het regeerakkoord voor je portemonnee AD 15.12.2021

Lees: 10 specifieke fiscale maatregelen van Rutte IV die je portemonnee raken  MSN 15.12.2021

Lees: 10 fiscale maatregelen van Rutte die je portemonnee raken  BI 15.12.2021

Lees: Nieuwe coalitie gebaseerd op akkoord van 50 pagina’s, oppositie reageert kritisch NOS 15.12.2021

Lees: LIVEBLOG | Oppositie slijpt de messen na presentatie nieuw regeerakkoord Telegraaf 15.12.2021

Lees: Oppositie noemt coalitieakkoord een gedrocht en ongeloofwaardig NU 15.12.2021

Lees: Oppositie fileert doorstartkabinet: ‘megabezuiniging’ op de zorg en stikstofbeleid vallen verkeerd AD 15.12.2021

Lees: Oppositiepartijen zeer kritisch over regeerakkoord NOS 15.12.2021

Lees: Forum voor Democratie vindt ‘kartelakkoord’ maar niets MSN 15.12.2021

Lees: PvdA-leider Ploumen mist ‘sociale en eerlijke keuzes’ in akkoord MSN 15.12.2021

Lees: Ouwehand (PvdD) hekelt ‘non-oplossingen’ nieuwe coalitie MSN 15.12.2021

Lees: Minister Kamp over extra defensiemiljarden: ‘Blij dat boodschap bij iedereen goed tussen de oren zat’  AD 15.12.2021

Lees: Ed Nijpels noemt klimaataanpak coalitieakkoord ‘veelbelovend’ MSN 15.12.2021

Lees: NVDE blij met regeerakkoord: nu snel omzetten in daden MSN 15.12.2021

Lees Kinderopvang bijna gratis, 60 miljard voor stikstof en klimaat: dit zijn de plannen van Rutte IV AD 15.12.2021

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEjfx3yijOffhypYCPxWh6wTZFYT_-gqaYin4kaJBnUFrJJ7R09nLs7eqFqLfS_WlO8DdPuxMiatHmUlOxQSc-Y8OO0TnX6w7W8oS1C5FtPkc7B52UoMr9Kw9dm56_iwLxOOskd9hc04s9kXVJ2Hz7FpzmyIjb3XGP-pnsPHeeFyUmU149IC1A=s320
Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEgYYeKYzgue0XlnZ1hs1RchatO2AiX_ThjU9Xr8yEKiDvT0X38I2QqW-09Rg_pAWA_LrDaxPqMtwi8JpDlUxU5Pkz3r6sASqZSqouWlcY1s336APttXtEmYmGx4HElQdi-D-dpW3Ajrbtt9RFGn12oNiYT09TUsC3iK8s5wsYDhch3qEWabQQ=s320

Lees: Brancheorganisatie BOVAG tevreden met vorm van rekeningrijden MSN 15.12.2021

Lees: Nieuw kabinet effent de weg naar rekeningrijden: vanaf 2030 ’betalen naar gebruik’ Telegraaf 15.12.2021

Lees: Rekeningrijden wordt ingevoerd, ook voor elektrische auto (autovisie.nl) 15.12.2021

Lees: Rekeningrijden wordt ingevoerd, ook voor elektrische auto MSN 15.12.1021

Lees: Na 35 jaar soebatten komt rekeningrijden er toch: ‘Tarieven op basis van uitstoot’ AD 15.12.2021

Lees: Klimaat, kinderopvang, hoger minimumloon: de plannen uit coalitieakkoord NOS 15.12.2021

Lees: Nieuw kabinet trekt 60 miljard euro uit voor aanpak van stikstofcrisis en verduurzamen Nederland Telegraaf 15.12.2021

Lees: Pas in 2022 ’integrale oplossing’ voor vliegvelden Schiphol en Lelystad Telegraaf 15.12.2021

Lees: Vliegbelasting en groene boeren: 60 miljard naar stikstof en klimaat  RTL 15.12.2021

Lees: Milieuorganisatie vindt kerncentrales ‘krankzinnig onverantwoord’ MSN 15.12.2021

Lees: Milieuorganisatie vindt kerncentrales ‘krankzinnig onverantwoord’ AD 15.12.2021

Lees: Nieuwe kerncentrales, basisbeurs terug en miljarden naar natuur en wonen NU 15.12.2021

Lees: Kabinet wil twee nieuwe kerncentrales, datacenters aan banden Telegraaf 15.12.2021

Lees: Regels voor vestiging grote datacentra worden aangescherpt MSN 15.12.2021

Lees: Nieuw kabinet: twee nieuwe kerncentrales en miljarden voor woningbouw en natuur AD 15.12.2021

Lees: Kabinet wil twee nieuwe kerncentrales, datacenters aan banden MSN 15.12.2021

Lees: Is het ‘nieuwe elan’ te zien in coalitieakkoord? Vijf vragen aan Rutte video RTL 15.12.2021

Lees: ‘Niet verrassend dat ‘nieuw elan’ niet zichtbaar is’ | Video Telegraaf 15.12.2021

Lees: Regeerakkoord Rutte IV: basisbeurs komt terug en lastenverlichting BI 15.12.2021

Lees: Studentenbonden: te weinig compensatie voor leenstelsel AD 15.12.2021

Lees: Coalitie investeert 170 miljoen euro in cultuursector MSN 15.12.2021

Lees: Politieplannen Rutte-IV: ’Met etalagepolitiek schiet agent niets op’ Telegraaf 15.12.2021

Lees: Miljard euro extra om veiligheid en justitie te versterken MSN 15.12.2021

Lees: Strengere straffen voor zware criminaliteit en terrorisme MSN 15.12.2021

Lees: Nieuw kabinet laat hypotheekrenteaftrek ongemoeid, schenkingsvrijstelling wel op de schop Telegraaf 15.12.2021

Lees: Lastenverlichting brengt koopkrachtplus, maar inflatiezorg blijft Telegraaf 15.12.2021

Lees: Nieuw coalitie wil suikertaks en streep door btw op groente en fruit Telegraaf 15.12.2021

Lees: Nieuw kabinet wil suikertaks invoeren MSN 15.12.2021

Lees: Nieuw kabinet wil suikertaks invoeren | Panorama 15.12.2021

Lees: Oppositie kritisch op kabinetsplannen om structureel te besparen op zorg NU 15.12.2021

Lees: Zorg blijft crisisdossier voor nieuwe kabinet: personeelsgebrek is gigantisch AD 15.12.2021

Lees: Nieuwe coalitie laat zorgsalarissen vrijwel onbesproken MSN 15.12.2021

Lees: Jeugdzorgorganisaties: bezuiniging van half miljard verontrustend MSN 15.12.2021

Lees: Minimumloon gaat in fases omhoog, uitkeringen blijven gekoppeld MSN 15.12.2021

Lees: Basisbeurs voor studenten keert terug, meer salaris voor leraren op basisscholen Telegraaf 15.12.2021

Lees: Basisbeurs voor studenten keer terug, meer salaris voor leraren op basisscholen MSN 15.12.2021

Lees: Kinderopvang bijna gratis, 60 miljard voor stikstof en klimaat: dit zijn de plannen van Rutte IV AD 15,12,2021

Lees: Bijna gratis kinderopvang, suikertaks en hoger minimumloon: dit zijn de plannen van het nieuwe kabinet MSN 15.12.2021

Lees: Bijna gratis kinderopvang, suikertaks en hoger minimumloon: dit zijn de plannen van het nieuwe kabinet RTL 15.12.2021

Lees: Kinderopvang: tot 95% vergoeding voor werkende ouders Telegraaf 15.12.2021

Lees: Rutte IV: spaargeld en beleggingen in box 3 belast tegen reëel rendement (businessinsider.nl) 15.12.2021

Lees: Bijna gratis kinderopvang: ‘Vooral leuk voor hogere inkomens’ RTL 15.12.2021

Lees: Van Praag van Sportraad: regeerakkoord bijzonder teleurstellend MSN 15.12.2021

Lees: NOC*NSF: goed dat nieuwe kabinet sport een belangrijke rol geeft RTL 15.12.2021

Lees: Regeerakkoord: bij sportvereniging begint een gezond leven RTL15.12.2021

Lees: Aedes: verdubbeling nieuwbouw door einde verhuurderheffing MSN 15.12.2021

Lees: Zo wil het nieuwe kabinet de wooncrisis aanpakken RTL 15.12.2021

Lees: Ontwikkelingssamenwerking krijgt er een half miljard bij MSN 15.12.2021

Lees: Miljoenen voor bestrijding armoede Caribische gemeenten MSN 15.12.2021

Lees: Wietproef uitgebreid naar nader te bepalen grote stad Telegraaf 15.12.2021

Lees: Wietproef uitgebreid naar nader te bepalen grote stad MSN 15.12.2021

Lees: Coalitie wil uitgeprocedeerde asielzoekers die niet weg willen ongewenst verklaren Telegraaf 15.12.2021

Lees: Presentatie coalitieakkoord: ethisch vraagstuk en migratie blijven struikelblok NU 15.12.2021

Lees: Nieuwe coalitie: medisch-ethische kwesties worden aan meerderheden in Tweede Kamer overgelaten Telegraaf 15.12.2021

Lees: Coalitie laat medisch-ethische kwesties aan Kamer, alleen embryowet brug te ver NU 15.12.2021

Lees: Medisch-ethische kwesties worden vrije keuze Kamerleden MSN 15.12.2021

Lees: Geen nieuwe vergunningen voor gaswinning Waddenzee MSN 15.12.2021

Lees: Kaag: ‘Geen woorden van trots of tevredenheid’ video RTL 15.12.2021

Lees: Rutte: het heeft lang geduurd, maar het is een mooi akkoord NOS 15.12.2021

Lees: Weer verdedigt Rutte akkoord van coalitie die niemand lijkt te willen AD 15.12.2021

Lees: Rutte: het heeft te lang geduurd Telegraaf 15.12.2021

Lees: Rutte: ‘Een mooi akkoord, maar het heeft te lang geduurd’ video RTL 15.12.2021

Lees: Informateur Remkes: ‘Formatie vraagt om stevige evaluatie’ video RTL 15.12.2021

Lees: Remkes: geduld samenleving op de proef gesteld, evaluatie nodig RTL 15.12.2021

Lees: Regeerakkoord vandaag gepresenteerd: dit weten we tot nu toe RTL 15.12.2021

Lees: Vandaag presentatie coalitieakkoord, maar wanneer hebben we een kabinet? RTL 15.12.2021

Lees: Presentatie coalitieakkoord: dit kunnen we verwachten Telegraaf 15.12.2021

Lees: Laatste ‘punten en komma’s’ bij informateurs, vanmiddag presentatie regeerakkoord NOS 15.12.2021

Meer: kabinetsformatie 2021

Meer: Dossier RUTTE IV | AD.nl

Zie hier: 15.12.2021 -_coalitieakkoord.pdf (omroep.nl)

Zie: Brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer 13.12.2021

Zie: Brief informateurs over brief van Kamerlid Klaver 09.12.2021

Zie: Brief informateurs over de voortgang werkzaamheden 06.12.2021

Zie: Brief informateurs over de voortgang werkzaamheden 25.11.2021

Zie: Brief informateurs over berichtgeving stukken kabinetsformatie 17.11.2021

Zie: Brief informateurs Remkes en Koolmees aan voorzitter Tweede Kamer 11.11.2021

Zie: Letterlijke tekst persconferentie informateurs Remkes en Koolmees over stand van zaken van kabinetsformatie 18.10.2021

Zie: Inleidende verklaring persconferentie informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees 06.10.2021

Zie: Aanbiedingsbrief eindverslag informateur Remkes 30.09.2021

Zie: Eindverslag informateur Remkes 30.09.2021

Zie: Letterlijke tekst persconferentie informateur Remkes bij aanbieding eindverslag 30.09.2021

Lees: Eindverslag informateur Hamer 02.09.2021

Meer: Dossier RUTTE IV | AD.nl

Meer: Dossier Kabinetsformatie | AD.nl

Meer: Formatie  RTL

Meer: Formatie 2021 NU

Meer: Formatie artikelen Elsevier

Meer: Dossier Onder Politici | AD.nl

Meer: Op weg naar een nieuw kabinet | NOS

Zie ook: Grote onrust op Links op weg naar Rutte 4 !! – de nasleep

Zie ook: Grote onrust op Links op weg naar Rutte 4 !!

zie verder: Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021

Lees: Nieuw kabinet lijkt verder weg dan ooit, hoe nu verder? NU 01.09.2021

Lees: Wat wil jij weten over de formatie? NU 01.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 122 – fractieoverleg nieuw coalitieakkoord 14.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 121 – Eindstand onderhandelingen 13.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 120 – Tussenstand onderhandelingen 10.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 119 – Voortgang onderhandelingen 09.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 118 – Tussenstand onderhandelingen 06.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 117 – Voortgang onderhandelingen 05.12.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 116 – Voortgang onderhandelingen 27.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 115 – Voortgang onderhandelingen 25.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 114 – Tussenstand onderhandelingen 23.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 113 – Tussenstand onderhandelingen 22.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 112 – Tussenstand onderhandelingen 19.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 111 – Tussenstand onderhandelingen 18.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 110 – 2e lek onderhandelingen 17.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 109 – Tussenstand onderhandelingen 15.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 108 – Tussenstand onderhandelingen 12.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 107 – Tussenstand onderhandelingen 11.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 106 – Tussenstand onderhandelingen 10.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 105 – Tussenstand onderhandelingen 07.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 104 – onderhandelingsronde 04.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 103 – onderhandelingsronde 03.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 102 – onderhandelingsronde 02.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 101 – Tussenstand onderhandelingen 01.11.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 100 – Tussenstand onderhandelingen 28.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 99 – Tussenstand onderhandelingen 27.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 98 – onderhandelingsronde 25.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 97 – onderhandelingsronde 18.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 96 – onderhandelingsronde 16.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 95 – onderhandelingsronde 11.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 94 – bezinning onderhandelingen 09.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 93 – onderhandelingsronde 07.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 92 – aftrap 2e ronde -onderhandelingen 06.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 91 – debat 05.10.2021 2e ronde – Johan Remkes en Wouter Koolmees als nieuwe informateurs om Rutte IV te vormen

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 90 – lek vanuit de formatiestukken

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 89 – bezinning onderhandelingen 02.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 88 – bezinning onderhandelingen 01.10.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 87 – onderhandelingsronde 30.09.2021 – verslag Remkes

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 86 – onderhandelingsronde 29.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 85 – tussenstand onderhandelingen 28.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 84 – onderhandelingsronde 27.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 – deel 83 – voortgang onderhandelingen 26.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 82 – tussenstand onderhandelingsronde 24.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 en de Begroting 2022 – deel 81 – tussenstand onderhandelingen 22.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 en de Begroting 2022 – deel 80 – tussenstand onderhandelingen 21.09.2021

Zie ook: De spanningen nemen toe op weg naar de formatie van de nieuwe coalitie van Kabinet Rutte 4 en de Begroting 2022 – deel 79 – tussenstand onderhandelingen 20.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 78 – dag 2 tussenstand onderhandelingsronde 19.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 77 – dag 1 tussenstand onderhandelingsronde 18.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 76 – tussenstand onderhandelingen 16.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 75 – onderhandelingsronde 15.09.2021

Zie ookOp weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 74 – tussenstand onderhandelingsronde 13.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 73 – bezinning onderhandelingen 12.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 72 – bezinning onderhandelingen 11.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 71 – bezinning onderhandelingen 10.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 70 – onderhandelingen 09.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 69 – 2e kamer onderhandelingen 08.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 68 – 2e kamer debat onderhandelingen 07.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 67 – bezinning onderhandelingen 06.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 66 – bezinning onderhandelingen 05.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 65 – bezinning onderhandelingen 04.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 64 – tussenstand onderhandelingen 03.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 63 – verslag tussenstand onderhandelingen 02.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 62 – tussenstand onderhandelingsronde 01.09.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 61 – onderhandelingsronde 31.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 60 – onderhandelingsronde 30.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 59 – tussenstand onderhandelingsronde 29.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 58 – tussenstand onderhandelingsronde 28.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 57 – tussenstand onderhandelingsronde 27.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 56 – tussenstand onderhandelingsronde 26.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 55 – onderhandelingsronde 25.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 54 – onderhandelingsronde 24.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 53 – onderhandelingsronde 23.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 52 – tussenstand onderhandelingsronde 22.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 51 – onderhandelingsronde op 20.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 50 – tussenstand onderhandelingsronde 19.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 49 – onderhandelingsronde verder op 19.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 48 – onderhandelingsronde verder op 18.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 47 – onderhandelingsronde verder op 17.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 46 – onderhandelingsronde verder op 16.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 45 – tussenstand onderhandelingsronde 10.08.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 44 – tussenstand onderhandelingsronde 15.07.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 43 – tussenstand onderhandelingsronde 09.07.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 42 – tussenstand onderhandelingsronde vanaf 29.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 41 – 2e kamer debat 23.06.2021 eindverslag verkenningsronde

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 40 – eindverslag verkenningsronde 22.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 39 – verkenningsronde 21.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 38 – tussenstand verkenningsronde 20.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 37 – verkenningsronde 18.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 36 – tussenstand verkenningsronde 17.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 35 – tussenstand verkenningsronde 16.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 34 – verkenningsronde 15.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 33 – verkenningsronde 14.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 32 – verkenningsronde 11.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 31 – verkenningsronde 10.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 30 – verkenningsronde 09.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 29 – verkenningsronde 08.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 28 – verkenningsronde 07.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 27 – verkenningsronde 04.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 26 – verkenningsronde 03.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 25 – verkenningsronde 02.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 24 – verkenningsronde 01.06.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 23 – verkenningsronde 31.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verkenningsronde 28.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 21 – verkenningsronde 27.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 20 – verkenningsronde 26.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 19 – de verkenningsronde gaat een nieuwe fase in !!!

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 18 – tussenstand verkenningsronde 20.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 17 – verkenningsronde Jongeren en Kunst/Cultuursector 20.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 16 – verkenningsronde grote partijen 18.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 15 – verkenningsronde kleine partijen 17.05.2021

Zie ookOp weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 14 – start verkenningsronde met Informateur Mariëtte Hamer vanaf 17.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 13 – Debat 12.05.2021 en benoeming nieuwe Informateur Mariëtte Hamer

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 12 – vanaf 10.05.2021 weer op weg

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 11 – op weg naar de inhoudelijke formatie

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 10 – verkenningsronde vertraagd

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 9 – verkenningsronde vanaf 25.04.2021 weer verder

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 20.04.2021 en 21.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 7 – volgende verkenningsronde vanaf 19.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 6 – volgende verkenningsronde vanaf 13.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 5 – nieuwe start verkenningsronde vanaf 08.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 4 – voortgangsoverleg 06.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 3 – Debat 31.03.2021– 01.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 2

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 1

Zie ook: Aftrap Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021 – op weg naar de uitslag

Zie verder: De val van Rutte III vanwege het gedonder met de belastingdienst

december 16, 2021 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 17 maart 2021, coalitie, regeerakkoord, Rutte 4, Uncategorized | 4 reacties

Linkse samenwerking PvdA-Groenlinks-SP definitief !!??……… of toch maar Fusie???

19.03.2021

 

 

Van linkse Samenwerking tot Fusie

De dag na de verpletterende verkiezingsnederlaag likte links de wonden. Maar er wordt ook gefluisterd dat dit hét moment is om nu dan echt samen te gaan werken. De formatie wordt daarbij als lakmoesproef gezien.

Lees ook;

Nog nooit haalden de klassieke linkse partijen zo weinig zetels: opgeteld komen ze tot 26. In 2017 waren dat er nog 37, in 2012 57. Er heerst onbegrip: de campagnes liepen toch goed, niemand maakte ‘gamechangende’ fouten. Wist D66 met Sigrid Kaag dan zó veel kiezers weg te kapen? Daarbij komt de klap extra hard aan, zo klinkt het, omdat PVV, Forum voor Democratie en JA21 samen méér zetels hebben.

Jesse Klaver (GroenLinks) en Mark Rutte (VVD) tijdens een bijeenkomst met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib in de Rooksalon, op de dag na de Tweede Kamerverkiezingen. © ANP

Eer en glorie

Wie naar de voorlopige uitslagen kijkt – PvdA 9SP 9 en GroenLinks 7 – denkt: hoelang kan gedecimeerd links nog wegduiken voor politieke blokvorming, voor een fusie? Eerdere pogingen tot échte linkse samenwerking liepen mis, vaak omdat er telkens weer een partij met kop en schouders bovenuit stak of voor eigen eer en glorie wilde gaan.

Dit is een dag om de klap te incasseren, aldus GroenLinkser.

Zo lag er volgens toenmalig PvdA-leider Diederik Samsom in 2014 al een uitgewerkt plan voor ‘verregaande linkse samenwerking’ tussen de sociaaldemocraten en GroenLinks. Toen Jesse Klaver in 2015 aantrad als nieuwe partijleider van GroenLinks, verdween die blauwdruk in de onderste la.

Die wilde het eerst op eigen kracht proberen. Een succes in 2017een sof in 2021. Toch denkt hij niet aan opstappen. Bij de fractievergadering gisterochtend heeft Klaver zelf de vertrouwensvraag gesteld aan de oude en nieuwe fractie, zeggen ingewijden. Hij kreeg steun.

Mentaal is nog niet iedereen klaar om verder te denken dan de nederlaag, zo valt te horen in de wandelgangen van GroenLinks, PvdA en SP. De partijleiders willen er al helemaal niks over zeggen. ,,Dit is een dag om de klap te incasseren”, zegt een GroenLinkser.

Er klinken relativerende woorden: ‘het is wat het is’ en ‘we zaten altijd al op geleende stoelen’. Wel is duidelijk dat er ‘contacten’ zijn geweest tussen de linkse partijen. Wat daarbij is afgesproken en of er plannen zijn gemaakt om verder te praten, daarover doet men het zwijgen toe.

PvdA-partijleider Lilianne Ploumen kreeg rozen tijdens een fractiebijeenkomst van haar partij, de dag na de Tweede Kamerverkiezingen. © ANP/Remko de Waal

,,Als er ooit een moment was om samen te werken of te fuseren, is dat nu heel links gevloerd is”, zegt oud-PvdA-minister Jet Bussemaker, die eerder betrokken was bij pogingen tot samenwerking tussen haar partij en GroenLinks. ,,Maar dat gebeurt pas als de leden het willen.”

‘Progressieve posse’

In de groepsapps waar ook PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk in zit is dat ook hét gesprek van de dag. ,,Links moet nu goed gaan nadenken: hoe gaan we ons herpakken?” Aan de muur tegenover zijn bureau hangt een kunstwerk waarop in grote letters ‘Progressieve Posse’ staat, het was een cadeau van onder andere Rutger Groot Wassink, nu GroenLinks-wethouder in Amsterdam. In die stad werd GroenLinks bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2019 het grootst, maar zag nu de steun in de hoofdstad halveren.

Groot Wassink voelt zich ‘in hoge mate verwant’ met Van Dijk. ,,We denken over heel veel hetzelfde.” Samenwerking noemt Groot Wassink ‘op termijn noodzakelijk’. ,,Maar om nu half over kop in een fusie te stappen…” Op zijn beurt noemt Van Dijk GroenLinks ‘onze natuurlijke partner’. ,,We hebben de afgelopen jaren goed samengewerkt met het woon- en pensioenakkoord. Dat was de eerste stap. Nu is het de vraag of we elkaar als links gaan vasthouden bij de formatie.”

Dat wordt gezien als dé lakmoesproef. De vrees is dat partijen uit elkaar worden gespeeld: ‘we willen jullie er wel bij, maar hun niet hoor. Die vinden we maar lastig’.

Nu is het de vraag of we elkaar als links gaan vasthouden bij de formatie, aldus PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk.

GroenLinks en PvdA hebben voor de verkiezingen gezegd dat ze niet zonder een andere linkse partij de formatie in stappen. Die afspraak staat nog, herhaalden zowel PvdA-leider Ploumen als Klaver vandaag. Al zal Klaver even hebben moeten slikken toen Ploumen uit zichzelf óók de Partij voor de Dieren – de linkse partij die wél won – in het rijtje schaarde.

Zo was er ook al argwaan toen Ploumen woensdagavond de deur naar kabinetsdeelname openhield door te zeggen dat haar partij ‘verantwoordelijkheid kan nemen’. Ze noemde GroenLinks en SP toen niet.

Daarbij spookt bij PvdA’ers mogelijk nog door het hoofd dat Klaver er misschien wel aan heeft bijgedragen dat de sociaaldemocraten er na de historische nederlaag van 2017 niet in slaagden op te krabbelen.

Toen de GroenLinks-leider in januari een motie van wantrouwen aankondigde tegen het kabinet vanwege de Toeslagenaffaire, liet hij toenmalig lijsttrekker Lodewijk Asscher – zelf als oud-minister van Sociale Zaken medeverantwoordelijk – geen andere keus dan op te stappen. Onder nieuwe leider Ploumen wist de partij niet te groeien.

SP-partijleider Lilian Marijnissen. © ANP/Sem van der Wal

En wat doet de SP? VVD-leider Mark Rutte keek tijdens de campagne nadrukkelijk naar Lilian Marijnissen. Liever de SP dan GroenLinks, leek hij ermee te willen zeggen. De partij van Klaver was in 2017 al weggelopen van de formatietafel. SP-Kamerlid Sandra Beckerman vindt dat haar partij ‘zeker contacten moet hebben met de PvdA’.

In 2006 ging toenmalig partijleider Jan Marijnissen, de vader van, op uitnodiging van Femke Halsema (GroenLinks) nog met zichtbare tegenzin een kop koffie drinken met Wouter Bos (PvdA). Het leverde niks op.

Als de formatie wordt gezien als een opmaat naar samenwerking, ligt de sleutel in handen van de partij die er mede voor zorgde dat links flink verloor. D66 is dé winnaar van de verkiezingen en zal een cruciale rol spelen bij de formatie. Wil Kaag de ChristenUnie inruilen voor één of meer linkse partijen?

Zeker is dat de poging tot samenwerking in de campagne nog jammerlijk mis liep. Toen Jesse Klaver een progressieve alliantie voorstelde tussen zijn GroenLinks, PvdA, SP én D66, wezen de laatste drie dat direct resoluut van de hand. De campagneposters met de voornamen van de vier lijsttrekkers – ‘Lilian, Lilianne, Sigrid en Jesse’ – waren toen al gedrukt.

Oud-PvdA-politica Jet Bussemaker.

Jet Bussemaker oud-PvdA-politica

De tijd is rijp voor verregaande linkse samenwerking, die uiteindelijk tot een fusie moet leiden tussen in elk geval PvdA en GroenLinks. Dat zegt oud-PvdA-politica Jet Bussemaker. ,,Als er ooit een moment is om het te doen, is dat nu.”

Nog nooit was het traditioneel linkse blok zo klein, PvdA, SP en GroenLinks houden volgens de voorlopige uitslag van 2e kamerverkiezing samen nog maar 26 zetels over.

Eerdere pogingen tot linkse samenwerking liepen stuk, zegt Bussemaker, omdat de partij die er het best voorstaat altijd groter wil worden. ,,De lijsttrekker zegt dan ‘maak mij de grootste’. Maar nu is heel links gevloerd en ligt met de rug op de grond.” Wel zegt Bussemaker dat het pas tot samenwerking of een fusie komt als de leden dat willen. ,,Het moet niet beginnen bij de top.”

Bussemaker, die voor de PvdA staatssecretaris van Volksgezondheid en minister van Onderwijs was, heeft recht van spreken. Ze was zelf lid van GroenLinks voor ze in 1997 overstapte naar de PvdA.

Bij de sociaaldemocraten maakte ze in het verleden meerdere pogingen tot linkse samenwerking van dichtbij mee. In haar politieke memoires Ministerie van Verbeelding, dat vorige maand verscheen, schreef ze bijvoorbeeld over geheime gesprekken tussen PvdA en GroenLinks in 2001 waarbij ook het CDA aanschoof.

Stip op de horizon

,,Ik heb zelf gezien dat PvdA en GroenLinks inhoudelijk het dichtst bij elkaar staan. Samenwerking bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar moet de eerste stip op de horizon zijn.” Samen optrekken met GroenLinks ligt binnen de PvdA ingewikkeld, omdat altijd de vrees bestaat dat de SP groter wordt door met GroenLinks op te trekken.

Veel kiezers zijn gisteren van GroenLinks en – in mindere mate – de PvdA overgestapt naar D66. Bussemaker, nu hoogleraar aan de Universiteit Leiden en voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, waarschuwt de partijen om in het geval van samenwerking zich ‘geen D66-profiel’ aan te meten. ,,En begin vanuit de inhoud, niet de organisatie.” Zo kan, zegt ze, de samenwerking stapje voor stapje groeien naar een eventuele fusie.

De drie klassieke linkse partijen lijken gezamenlijk op nog nooit zo weinig zetels in de Tweede Kamer te komen. PvdA (9), GroenLinks (8) en SP (9) stevenen gezamenlijk op 26 zetels af. Vier jaar eerder waren dat er nog twaalf meer.

Het historisch kleine linkse blok komt vooral doordat de SP en GroenLinks flink moesten inleveren. Beide partijen behaalden volgens de exitpoll zes zetels minder dan tijdens de verkiezingen van 2017.

Daarnaast maakte de PvdA het grote verlies dat de partij in 2017 leed, niet goed. De partij verloor toen maar liefst 29 zetels.

Tijdens de vorige Tweede Kamerverkiezingen was het linkse blok ook al kleiner dan ooit. Toen behaalden ze samen 37 zetels en won GroenLinks maar liefst tien zetels.

Na de verkiezingen van 2006 waren PvdA, GroenLinks en SP het grootst. Toen kwamen ze gezamenlijk op 65 zetels uit.

Voorafgaand aan de verkiezingen zocht met name GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver de toenadering tot zijn twee andere linkse collega’s. PvdA pakte de toegereikte hand aan door te beloven niet zonder GroenLinks het kabinet in te gaan, maar SP-lijsttrekker Lilian Marijnissen hield de boot wat af.

De (relatief) nieuwe linkse partijen (Partij voor de Dieren en DENK) behaalden gezamenlijk negen zetels.

Lees: Nog nooit haalden de klassieke linkse partijen zo weinig zetels: ‘Juist nú moeten ze fuseren’ AD 19.03.2021

Lees: Oud-PvdA-politica Bussemaker: Dit is hét moment voor fusie op links AD 19.03.2021

Lees: Linkse partijen waren samen nog nooit zo klein in de Kamer NU 17.03.2021

Zie: Niet alleen de PvdA heeft een probleem op links !!

zie: Linkse samenwerking PvdA-Groenlinks-SP-D66 definitief ???

zie; Eindelijk de Linkse samenwerking PvdA + Groenlinks + SP !?!?!? – de nasleep

Zie: Toch maar de Linkse samenwerking PvdA-Groenlinks-SP-PvdD-D66 !?!?!?

Zie ook: Eindelijk de Linkse samenwerking PvdA + Groenlinks + SP !?!?!? – de nasleep

zie verder : Eindelijk de Linkse samenwerking PvdA + Groenlinks + SP !!!

zie dan ook; Fusie PvdA, GroenLinks, SP ??

zie ook nog: Lijstverbinding PvdA, GroenLinks, SP ??

en zie ook: PvdA-Plus is linkse samenwerking met PvdA + Groenlinks + SP + D66 !!!

zie ook nog: PvdA 70 jaar partijvernieuwing

zie verder ook: Het Rode Bolwerk in Amsterdam is gebarsten – deel 2

zie dan ook nog: De SP-light van Job Cohen viel verkeerd bij de PvdA-achterban

en zie dan ook nog: De PvdA op weg naar SP-light ???

zie verder dan ook: PvdA-SP-GroenLinks-D66 versus een Hete en Rode Lente – deel 2

en dan ook nog: PvdA-SP-GroenLinks-D66 versus een Hete en Rode Lente !?!?!? deel 1

en zie ook: Manifest Linkse oppositie SP, PvdA, GroenLinks, ChristenUnie en de FNV

zie ook deze nog: Provinciale verkiezingen 02.03.2011 – Groenlinks, PvdA, SP en ook D66 Samen ?

zie verder dan ook nog: Een Links Den Haag – samenwerking SP, Groenlinks en PvdA

zie ook deze dan nog: Geen Samenwerking PvdA, Groenlinks, SP en D66 ?

en zie verder ook: Guusje ter Horst en Jolande Sap – PvdA, Groenlinks en D66 samen

en ook nog: PvdA mobiliseert Nederland in strijd tegen het Rechtse Kabinet Rutte 1-deel 2

en verder ook: De PvdA mobiliseert Nederland in strijd tegen het Rechtse Kabinet Rutte 1 deel 1

Lees: Reacties op de exitpoll: van ‘bizarre comeback’ tot ‘natuurlijk teleurgesteld’

Lees: GeenPeil: voor PVV en SP dreigt een vertrek uit Europees Parlement

Lees: Exitpoll Ipsos: PvdA grootste bij hoogste opkomst in dertig jaar

Zie ook: PvdA aan de haal met het Groot Kapitaal !! ??

Zie ook: De terugkeer van de PvdA ???? – deel 2

Zie ook: De terugkeer van de PvdA ???? – deel 1

zie ook: PvdA in de steigers – fase 4 rouwverwerkingsproces

zie dan ook: PvdA in de steigers – fase 3 rouwverwerkingsproces

zie ook: PvdA in de steigers – fase 2 rouwverwerkingsproces

zie ook: PvdA in de steigers – fase 1 rouwverwerkingsproces

Rapport: Op-de-toekomst-Paul-Depla 17.06.2017

Zie ook: PvdA 70 jaar partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – en meer – deel 6

zie verder ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 5

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 4

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 3

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 2

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel1

zie ook: Wethouder Rabin Baldewsingh PvdA luidt de noodklok

zie ook: Het Rode Bolwerk in Amsterdam is gebarsten – deel 2

zie ook: Het Rode Bolwerk in Amsterdam staat op barsten – deel 1

zie ook: De PVDA is te onzichtbaar geworden

zie ook: Het einde van de PvdA ??

zie ook: PvdA versus Code Rood

zie ook: PvdA in een Najaarsdip ???

zie ook: Is de ‘Elitaire’ samenstelling van de 2e kamer een afspiegeling van de samenleving ??

zie ook: PvdA, Partij van de Academici in 2010?

maart 21, 2021 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 17 maart 2021, 2e kamerverkiezingen 2021, fusie, groenlinks, politiek, PvdA, Rutte 4, sp, SP, tweede kamer, verkiezingen 2021 | , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Linkse samenwerking PvdA-Groenlinks-SP definitief !!??……… of toch maar Fusie???