Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Klimt de SP in 2018 uit het diepe dal ????

AD 14.12.2017

Tot ziens Emile Roemer

Geen andere koers, wel een andere leider. Bij de SP heeft Lilian Marijnissen (32) het roer overgenomen van Emile Roemer. De overdracht verliep soepel; zonder politiek bloedvergieten. Dat moet SP’ers bemoedigen: hun partij zat de laatste jaren op dood spoor. Nu is er in elk geval weer even perspectief op een groter aantal zetels.

Roemer stapt nú, drie maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018, op om „het stokje over te dragen aan een nieuwe lichting die een nieuwe impuls gaat geven”. Roemer: „Ik wil niet de politicus zijn die te laat gaat.”

Na 11 jaar Kamervoorzitterschap is het de hoogste tijd dat een ander het stokje gaat overnemen”, aldus een geëmotioneerde Roemer. ,,Ik wil de weg vrijmaken voor een nieuwe lichting SP’ers.” Roemer verlaat in januari ook de Tweede Kamer.

AD 16.12.2017

Roemer is er trots op dat hij aan het roer van de partij heeft mogen staan. ,,Ik mocht leiding geven aan een stabiele en grote partij die steeds meer actief is in verschillende plekken. We maken op veel plekken het verschil.”

Volgens hem is het nu het juiste moment om te vertrekken. ,,Ik wil niet bekend staan als de politicus die te laat wegging.  Mijn deel van de missie zit erop.” Mijn slogan is : ‘Het is niet de vraag of de SP gaat regeren, maar wanneer’ !!!!

AD 14.12.2017

Lilian Marijnissen

Sadet Karabulut en Lilian Marijnissen hebben zich gemeld als mogelijke opvolger. Uiteindelijk koos de fractie voor Lilian Marijnissen (32), die vanmorgen onder groot applaus van de SP-fractie het leiderschap overnam. ,,Ik ben vereerd dat ik het partijleiderschap over mag nemen.

Wij treffen aan de deur mensen die PVV of Baudet stemmen. Maar wie staat er op voor de gewone mensen? De SP”, begon ze haar speech stevig. ,,We knokken binnen en buiten het  parlement voor 90 procent van de gewone Nederlanders.” Lilian Marijnissen (haar vader was jarenlang het gezicht van de SP), die pas sinds maart in de Kamer zit, bedankte Roemer uitvoerig voor de afgelopen jaren. ,,De meeste betrouwbare politicus van het Binnenhof”, noemde ze hem.

AD 16.12.2017

video afscheid

Roemer verkeerde al langere tijd in een lastige positie. Hij wist al drie verkiezingen op rij niet boven de 15 zetels uit te komen en staat er in de peilingen niet rooskleurig voor.  Al voor de verkiezingen probeerde Roemer de schuld voor de slechte peilingen in de schoenen van de sociaaldemocraten te schuiven: ‘De PvdA heeft links aardig verkwanseld’, sprak de geplaagde lijsttrekker in het FD. ‘Daar heb ik ook last van.’ Terwijl half Den Haag wist dat er maar één reden was waarom de SP zo matig presteerde, ondanks het harde werken van duizenden SP’ers in het hele land: de partijleider zelf.

AD 14.12.2017

Half Den Haag wist dat er maar één reden was waarom de SP zo matig presteerde, ondanks het harde werken van duizenden SP’ers in het hele land: de partijleider zelf.

Dat werd al pijnlijk duidelijk bij de verkiezingen van 2012. Tijdens de campagne steeg de SP naar recordhoogte in de peilingen, geholpen door het feit dat de PvdA na de roemloze aftocht van Job Cohen in de kreukels lag, zodat Roemer zich al bijna in het Torentje waande. Maar na een wankel optreden in het eerste televisiedebat werd de SP-leider in de media steeds harder aangepakt en zakte de partij terug naar vijftien zetels.

Filmmaker Coen Verbraak, die Roemer tijdens de hele campagne op de voet volgde, bracht in Tussen pieken en peilen prachtig in beeld hoe de lijsttrekker langzaam ten onder ging in het mediageweld, met als treurig dieptepunt een aflevering van De Wereld Draait Door, waarin een aangeslagen Roemer werd vernederd door Peter R. de Vries.

Bijna op de dag af een jaar geleden moest hij anonieme kritiek vanuit zijn fractie incasseren. Want ook in zijn eigen fractie geloofden ze er zo langzamerhand niet meer in. In december 2016 klaagde een aantal SP- Kamerleden anoniem in het AD over Roemers leiderschap – een unicum voor een partij waarin loyaliteit boven alles gaat. Een lang spoedberaad volgde, maar Roemer hield het vertrouwen van de fractie. De campagne naar de Tweede Kamerverkiezingen kwam eraan. Emile Roemers derde als partijleider.

video

Afgelopen zomer zei hij in gesprek met deze krant nog dat hij zijn klus wil afmaken en dat hij zich geen zorgen maakte over zijn houdbaarheidsdatum.

De politicus werd in 1980 lid van de SP, waarna hij tot 2007 aan de slag ging als voorzitter van de afdeling Boxmeer. Daarna ging hij de Kamer in als woordvoerder Verkeer en Waterstaat. Hij werd in 2010 fractievoorzitter nadat Agnes Kant opstapte. Tijdens de verkiezingen in juni van dat jaar behaalde de SP 15 zetels, een verlies van 10 ten opzichte van vier jaar eerder.

Met harde hand

In de partij werd zijn komst gezien als verademing. Onder Kant en Marijnissen werd fractie met harde hand geleid en was er zelden plaats voor afwijkende meningen. Van Roemer kregen Kamerleden veel meer ruimte en vertrouwen. „Je moet niet autoritair zijn, je moet een autoriteit zijn”, zei hij zelf in een interview met Vrij Nederland. Collega’s, ook van andere partijen, waren dol op hem. Het kritische oud-SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen schrijft in haar onlangs gepubliceerde memoires lovend over Roemers stijl van leiding geven.

In Beeld: De politieke jaren van Emile Roemer

dossier “SP-leider Emile Roemer”  AD

zie ook: SP op weg naar 2017 en 2018 weer in een dip ?

zie ook: SP in een dip ??? – deel 2

zie ook: SP in een dip ??? – deel 1

zie ook: Emile Roemer SP – Premier van Nederland na 12.09.2012 Ja of Nee ??

zie ook: Verkiezingen 12.09.2012 – Premier Emile Roemer SP ??

zie ook: Emile Roemer SP de nieuwe (oppositie)leider ??

lees ook: Peiling 2e kamer 22.08.2012 EenVandaag – SP zetels 38, VVD 35 zetels

lees ook: Peiling 2e kamer 15.08.2012 EenVandaag – SP 39 zetels, VVD 31 zetels

lees ook: Peiling 2e kamer 12.08.2012 Maurice de Hond – SP 37 zetels, VVD 31 zetels

lees ook: Peiling 2e kamer 17.07.2012 TNS-NIPO – voorsprong SP met 36 zetel

lees ook: Peiling 2e kamer 10.07.2012 TNS-NIPO – SP de grootste met 34 zetels

lees ook: Peiling 2e kamer 24.06.2012 Maurice de Hond – CDA zeer laag SP zeer hoog

lees ook: Peiling 2e Kamer 10.06.2012 Maurice de Hond – SP weer de grote winnaar

lees ook: Peiling 2e Kamer 03.06.2012 Maurice de Hond – SP nog steeds de grootste

lees ook: Peiling 2e kamer 01.06.2012 TNS NIPO – SP en VVD bovenaan

lees ook: Peiling 2e kamer 11.03.2012 Maurice de Hond – SP weer de grootste 32 zetels

lees ook: Peilingen 2e kamer 05.02.2012 Maurice de Hond – SP nog steeds aan kop

lees ook: Peiling 2e kamer 29.01.2012 Maurice de Hond – SP breekt record met 34 zetels

lees ook: Peilingen 2e Kamer 26.01.2012 Synovate – SP weer de grote winnaar

lees ook: Peilingen 2e Kamer 22.01.2012 Maurice de Hond – SP de grootste partij

lees ook: Peilingen 18.12.2011 Maurice de Hond – SP en D66 grote winnaars

lees ook: Peilingen 2e kamer 24.07.2011 Maurice de Hond – SP stijgt weer naar nivo 2006

lees ook: Peilingen 2e kamer 17.07.2011 Maurice de Hond – SP stijgt 3 zetels en breekt record sinds 2007

lees ook: 2e kamerverkiezingen 2011 – Peilingen SP en PvdA even groot

lees ook: Peiling NIPO 01.06.2010 – SP stijger

zie ook: SP – De afdrachtregeling versus het scheefwonen en de partijbeloning

zie ook:  SP – Afdrachtregeling eindelijk ten einde !!!! – deel 4

zie verder ook: Afdracht 1  Afdracht 2  Afdracht 3

zie dan ook: Emile Roemer SP – Afdrachtregeling ook voor Ministers

zie ook nog: SP – Afdrachtregeling ten einde ? – deel 3

en zie ook:  SP – Afdrachtregeling ten einde ? – deel 2

zie dan ook nog:  SP – Afdrachtregeling ten einde ?  – deel 1

zie verder dan ook nog: Raadsverkiezingen 2010 – SP doet niet mee in Haarlemmermeer vanwege afdracht

Verder:

Taakstraf voor verduistering bij SP in Leiden

OmroepWest 30.01.2018 Een vroegere penningmeester van de Leidse afdeling van de SP heeft volgens het Openbaar Ministerie (OM) ruim 20.000 euro uit de lokale partijkas gestolen. Hij deed dat tussen 2011 en 2014, zo heeft het OM bekendgemaakt.

De man heeft een werkstraf van 180 uur gekregen en moet daarnaast ruim 24.000 euro terugbetalen, dat is het verduisterde bedrag vermeerderd met de rente. Hij heeft de boete geaccepteerd. De zaak is daarmee afgedaan en komt nu niet meer voor de rechter.

Meer over dit onderwerp: SP LEIDEN

Taakstraf voor verduistering bij SP in Leiden

Telegraaf 30.01.2018 Een vroegere penningmeester van de Leidse afdeling van de SP heeft volgens het Openbaar Ministerie (OM) ruim 20.000 euro uit de lokale partijkas gestolen. Hij deed dat tussen 2011 en 2014, zo heeft het OM bekendgemaakt.

De man heeft een werkstraf van 180 uur gekregen en moet daarnaast ruim 24.000 euro terugbetalen, dat is het verduisterde bedrag vermeerderd met de rente. Hij heeft deze strafbeschikking van het OM geaccepteerd. De zaak is daarmee afgedaan en komt nu niet meer voor de rechter.

Ex-penningmeester SP Leiden krijgt taakstraf voor verduistering

NOS 30.01.2018 Een voormalige penningmeester van de Leidse afdeling van de SP krijgt een taakstraf van 180 uur opgelegd en moet ruim 24.000 euro terugbetalen.

Volgens het Openbaar Ministerie heeft hij tussen 2011 en 2014 ruim 20.000 euro uit de lokale partijkas verduisterd. Dat bedrag plus de wettelijke rente moet hij terugbetalen.

De man heeft de straf van het OM geaccepteerd. Daardoor hoeft de zaak niet voor de rechter te komen.

De SP in Leiden deed in 2015 aangifte tegen de oud-penningmeester. De lokale voorzitter zei toen dat gesprekken tussen bestuursleden en de oud-penningmeester niets hadden opgeleverd. Daarom stapte het bestuur naar de politie.

BEKIJK OOK;

SP doet aangifte tegen oud-penningmeester

SP-boegbeeld Van Bommel zegt lidmaatschap op, relatie met partij was al langer bekoeld 

VK 22.01.2018 Harry van Bommel was jarenlang een boegbeeld van de SP. Nu heeft het ex-Kamerlid zijn lidmaatschap opgezegd. Over zijn motieven zwijgt Van Bommel, maar zijn verwijdering van de SP was al langer zichtbaar.

In zijn 18 jaar durende loopbaan als Kamerlid stond van Bommel bekend om zijn eigenzinnigheid. Een partijcollega omschreef hem eerder liefdevol als ‘een satelliet’ die zijn eigen baan volgde rond het SP-moederschip. Heel veel grip leek de partijtop nooit op hem te hebben.

Nu blijkt de satelliet bijna volledig losgekoppeld. Het ex-Kamerlid heeft eind vorig jaar zijn lidmaatschap opgezegd, zo bevestigde partijvoorzitter Ron Meyer maandag in het AD. De partijtop wil wel nog een poging wagen om hem op andere gedachten te brengen, maar het is de vraag of dat lukt.

Cameraschuw

Van Bommel is tegenwoordig strategische adviseur bij de gemeente Zwolle, de stad waar hij zijn lerarenopleiding volgde. Hij wil zich om die reden nu niet uitlaten over zijn motieven om de SP te verlaten, laat hij per sms weten. ‘Mijn nieuwe functie staat perscontacten niet toe.’

Het is even wennen, want Van Bommel was tot voor kort alles behalve cameraschuw. Een klein jaar voor de verkiezingen liet hij aan iedereen die het wilde horen, weten dat hij nog vier jaar verder zou gaan als Kamerlid. Hij genoot veel te veel van de politiek om te stoppen. Kort voordat de SP-lijst naar buiten zou komen, kwam hij plotseling terug op zijn besluit. Van Bommel (55) wilde naar eigen zeggen toch graag nog een keer een carrièresprong maken.

Die uitleg stuitte meteen op scepsis. Had hij van de partijtop te horen gekregen dat er geen plekje meer voor hem was op de lijst? Van Bommel, die in de strijd om het partijvoorzitterschap de kant koos van de verliezende kandidaat Sharon Gesthuizen, ontkende in alle toonaarden.  Hij zou tijdens een vakantie tot inkeer zijn gekomen.

Wij en zij

Van Bommel hield zich na zijn vertrek uit de Kamer op de vlakte, al gaf hij wel nog een kritisch interview in de Volkskrant. De SP-verkiezingscampagne was in zijn ogen te eenzijdig gericht geweest op de zorg.

Het afgelopen jaar wekte hij bij zijn omgeving wel vaker de indruk dat de relatie met de partij was bekoeld. Als hij nog sprak over de SP dan had hij het over ‘zij’. De SP, waar hij sinds de jaren tachtig voor werkte, was voor Van Bommel blijkbaar niet meer ‘wij’. 

Onder leiding van de nieuwe partijvoorzitter Ron Meyer wordt de SP snel verjongd. Van Bommel en andere oudgedienden menen dat er ‘vriendjes van Meyer’ op cruciale posities komen. De manier waarop Lilian Marijnissen als opvolger van Emile Roemer is aangewezen, heeft eveneens wrevel gewekt.

Van Bommel heeft  laten doorschemeren dat het opvolgingsproces ‘niet eerlijk’ is verlopen

Ook Van Bommel heeft achter de schermen laten doorschemeren dat het opvolgingsproces in zijn ogen ‘niet eerlijk’ is verlopen. Marijnissen wist twee maanden eerder dan haar rivaal Sadet Karabulut dat Roemer zou vertrekken. Ook had ze toen al de steun van het fractiebestuur binnen. Het hele proces zou volgens de critici zijn georkestreerd.

Na het bericht dat Van Bommel zijn SP-lidmaatschap heeft opgezegd, kwamen er meteen speculaties over een mogelijke overstap naar de PvdA, ook omdat hij dinsdag in zijn woonplaats Diemen het verkiezingsprogramma van de lokale PvdA in ontvangst zou nemen. Inmiddels heeft Van Bommel zijn optreden afgezegd.

Volgens Lex Scholten, PvdA-lijsttrekker in Diemen, was Van Bommel alleen ‘als bekende Diemenaar’ uitgenodigd. ‘Dat leek ons wel leuk. Hij komt niet bij ons op de lijst en Harry is ook geen lid.’

Lees hier het interview met Harry van Bommel terug;

SP-coryfee Harry van Bommel vindt dat zijn partij fouten heeft gemaakt. Hoe kan het anders dat de SP niet heeft kunnen profiteren van het megaverlies van de PvdA? Een afscheidsinterview. (+)

De straat is de plek waar de SP altijd haar mandaat vandaan haalde. De partijtop wil dat graag zo houden. Maar onder leden klinkt steeds meer kritiek op het verplichte actievoeren. Zij vinden besturen zeker zo belangrijk. (+)

In de kamer van de nieuwe fractievoorzitter van de SP hangen nog de posters van haar voorgangers. Hoe wil Lilian Marijnissen haar leiderschap gestalte geven? Welke koers gaat ze varen? (+)

‘Een groot talent’, noemt oud-SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen (41) de nieuwe partijleider van de SP Lilian Marijnissen. Gesthuizen was kandidaat voor het partijvoorzitterschap en werd daarin gesteund door Van Bommel. ‘Maar was er nou werkelijk niemand anders binnen de SP die de nieuwe politiek leider had kunnen worden?’ (+)

Volg en lees meer over:  POLITIEK   NEDERLAND   SP   POLITIEKE PARTIJEN

Van Bommel weg om gebrek aan zelfkritiek bij SP

Telegraaf 22.01.2018  Harry van Bommel heeft zijn lidmaatschap van de SP opgezegd omdat de partij volgens hem niet kritisch heeft gekeken naar de verkiezingsuitslag. Bij de verkiezingen verloor de partij een zetel en werd er niet geprofiteerd van het megaverlies van concurrent PvdA.

Hij is opgestapt vanwege de kritiek die hij in maart al had geuit.

Van Bommel (1962) zat van 1998 tot vorig jaar voor de SP in de Tweede Kamer. Hij was buitenlandwoordvoerder en een van de prominente politici van de partij.

Na zijn vertrek als Kamerlid in maart vorig jaar gaf hij een interview in de Volkskrant waarin hij kritisch was over partijvoorzitter Meyer en hij zijn teleurstelling uitte over de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen voor de SP.

Vertrekkende Van Bommel mist zelfreflectie bij de SP

Dit weekend kwam naar buiten dat het oud-Kamerlid weg wil bij de SP.

NOS 22.01.2018 Oud-SP-Kamerlid Harry van Bommel stapt uit de SP omdat hij vindt dat de partij te weinig zelfkritiek aan de dag legt. Gisteravond meldde het AD dat hij van plan is de partij te verlaten. Van Bommel wilde zelf vandaag weinig kwijt over zijn motieven. Hij verwees alleen naar een gesprek dat hij maart vorig jaar had met de Volkskrant.

Daarin pleitte hij onder meer voor zelfreflectie. Van Bommel zei dat de SP zich moet afvragen waarom de partij bij de Kamerverkiezingen van maart geen zetels heeft gewonnen, terwijl de PvdA er 29 heeft verloren. Hij wilde ook weten waarom de SP geen nieuwe kiezers heeft bereikt en hoe het komt dat jongeren niet voor de partij hebben gekozen.

Te veel nadruk op zorg

Van Bommel zei in de Volkskrant verder dat de SP in de verkiezingscampagne zo veel nadruk heeft gelegd op de zorg, dat bijvoorbeeld het huurbeleid, de flexibilisering van de arbeidsmarkt en de inkomenspolitiek te weinig aandacht hebben gekregen. Hij pleitte in maart ook voor een ‘herbronning’ van links.

Van Bommel zat bijna 19 jaar onafgebroken in de Kamer voor de SP. Hij voerde vooral het woord over het buitenlands beleid.

Partijvoorzitter Meyer wil nog met Van Bommel om de tafel om hem voor de SP te behouden.

BEKIJK OOK;

‘SP-prominent Van Bommel wil partij verlaten’

‘SP-prominent Van Bommel wil partij verlaten’

NOS 21.01.2018 Oud-SP-Kamerlid Harry van Bommel wil zijn partij verlaten, schrijft het AD. In de krant bevestigt partijvoorzitter Meyer het verhaal; hij nodigt Van Bommel uit voor een gesprek.

Van Bommel (55) maakte in augustus 2016 bekend dat hij na de verkiezingen van maart niet zou terugkeren in de Kamer. “Als ik in mijn werkzame leven nog iets anders wil doen dan fulltime politicus zijn, dan heb ik nu nog de kans om van koers te wijzigen”, zei hij toen. Van een conflict was geen sprake, zei de politicus.

Eind vorig jaar werd bekend dat Van Bommel een nieuwe baan had gevonden als strategisch bestuursadviseur voor de gemeente Zwolle.

Om tafel

Waarom Van Bommel nu zijn lidmaatschap heeft opgezegd, is niet duidelijk. Hij is niet bereikbaar voor commentaar. Tegen het AD zegt hij niet met de pers te mogen praten omdat hij ambtenaar is.

Ook Meyer weet niet wat er speelt, maar hij zegt dat hij Van Bommel nog niet heeft uitgeschreven bij de partij. “Als Harry uiteindelijk wil gaan, kunnen we hem natuurlijk niet tegenhouden. Alleen, laten we eerst eens om tafel gaan met hem. Er is volop ruimte voor interne kritiek bij ons.”

Partijleider Lilian Marijnissen heeft volgens het AD meerdere keren contact gehad om hem een gesprek aan te bieden. Dat is er nog niet van gekomen vanwege Van Bommels drukke baan.

BEKIJK OOK;

‘SP- en PVV-stemmer lijken op elkaar. Marijnissen kan daarvan profiteren’

SP-leider Roemer stapt op, Lilian Marijnissen volgt hem op

Harry van Bommel wil weg bij SP

AD 21.01.2018 Harry van Bommel (55), die tot afgelopen maart ruim 18 jaar lang een prominent Kamerlid was voor de Socialistische Partij, heeft zijn SP-lidmaatschap plotsklaps opgezegd. Dat bevestigt partijvoorzitter Ron Meyer vanavond tegen deze krant. Maar de top laat hem niet zomaar vertrekken.

We laten een man van zijn statuur niet zomaar gaan, aldus SP-voorzitter Ron Meyer over Harry van Bommel.

Zaterdag gonsde het op het congres van de socialisten al van de geruchten dat Van Bommel, een van de bekendste SP-gezichten, zou zijn vertrokken. ,,Het klopt  inderdaad dat Harry een verzoek tot opzegging heeft ingediend”, bevestigt Meyer nu. ,,Maar we laten een man van zijn statuur niet zomaar gaan.”

De SP heeft Van Bommel vooralsnog niet uitgeschreven. Partijleider Lilian Marijnissen heeft sinds de opzegging binnenkwam meermaals contact gehad met Van Bommel en hem verzocht om een gesprek. Dat is er nog niet van gekomen, omdat hij inmiddels een drukke baan heeft als bestuursadviseur in Zwolle.

Meyer: ,,Ik weet niet wat er precies speelt, maar als Harry uiteindelijk wil gaan, kunnen we hem natuurlijk niet tegenhouden. Alleen, laten we eerst eens om tafel gaan met hem. Er is volop ruimte voor interne kritiek bij ons.”

Van Bommel zelf liet vanmiddag aan deze krant weten niet meer met de pers te mogen praten, omdat hij sinds november ambtenaar is. Verder reageerde hij niet op verzoeken om een toelichting op zijn verzoek tot uitschrijving als SP-lid.

Lees ook;

https://images3.persgroep.net/rcs/WGFAv-NnatNj1JR_R7I1DeL1AaU/diocontent/70350271/_fill/93/70/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.6

SP-icoon Van Bommel kiest voor baan in de luwte in Zwolle

Lees meer

Facebookpost Marijnissen druppel: Slegers stapt uit de SP

Lees meer

Harry van Bommel: Aangifte is een lastercampagne

Lees meer

SP’er Van Bommel doet aangifte na beschuldiging aanranding

Lees meer

Over mijn slippertje praat ik alleen met mijn vrouw

Lees meer

Bijna twee decennia

Uiteindelijk was Van Bommel namens de SP van 19 mei 1998 tot en met 22 maart 2017 lid van de Tweede Kamer. Hij deed de portefeuille Buitenlandse Zaken en nam bijna twee decennia lang deel aan duizenden debatten, onder meer over de NAVO-bombardementen op Joegoslavië, de toekomst van de EU en de Irak-oorlog.

Eind maart 2017, net na de landelijke verkiezingen, uitte Van Bommel in een interview met de Volkskrant nog forse kritiek op de top van de SP. Die zou een fout hebben gemaakt in de verkiezingscampagne door de focus te leggen op het Nationaal Zorgfonds en daarmee geen nieuwe kiezers hebben bereikt.

Opmerkelijk is nog dat Van Bommel volgens de website van de PvdA Diemen komende dinsdag het plaatselijke verkiezingsprogramma van deze partij in ontvangst zal nemen. De SP doet bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart niet mee in Diemen. Ingewijden ontkennen echter de suggestie dat Van Bommel wellicht is overgestapt naar de PvdA.

Partijprominent Van Bommel wil weg bij de SP 

NU 21.01.2018 Partijprominent Harry van Bommel wil weg bij de SP. Hij heeft bij het bestuur een verzoek ingediend om zijn partijlidmaatschap op te zeggen.

Het bestuur wil met Van Bommel in gesprek over zijn verzoek. “We gaan met Harry in gesprek. Iemand met zijn verdienste in de partij laten wij niet zomaar gaan, laat partijvoorzitter Ron Meyer weten.

Het AD bracht zondagavond het nieuws van het dreigende vertrek van de SP-coryfee.

Van Bommel (1962) zat van 1998 tot vorig jaar voor de SP in de Tweede Kamer. Hij was buitenlandwoordvoerder en een van de prominente politici van de partij. Het is niet bekend waarom Van Bommel de partij wil verlaten.

Na zijn vertrek als Kamerlid in maart vorig jaar gaf hij een interview in de Volkskrant waarin hij kritisch was over partijvoorzitter Meyer en hij zijn teleurstelling uitte over de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen voor de SP.

Lees meer over: Harry van Bommel SP

SP-voorzitter wil kritiek naar buiten smoren

Telegraaf 20.01.2018  Gerommel binnen de partij moet binnenskamers blijven. Daar hamerde SP-voorzitter Ron Meyer zaterdag op ten overstaan van zijn leden.

De afgelopen jaren lekte er verscheidene malen kritiek uit op de koers van de partij en het leiderschap. Zo klapten SP-Kamerleden uit de school over hun frustraties over het functioneren van de onlangs afgetreden partijleider Emile Roemer. Ook stonden SP’ers tegenover elkaar in de strijd om het voorzitterschap tussen Sharon Gesthuizen en Ron Meyer.

„Te vaak waren er interne discussies die een podium kregen. Ik baalde ervan, omdat er binnen de partij juist alle ruimte is voor discussie”, zei Meyer daar zaterdag over op het SP-congres in Hilversum. Hij wil dat de gelederen naar buiten toe voortaan gesloten blijven. „Ik zal daar mensen op blijven aanspreken. Dat is nodig voor eenheid. Discussies voeren we binnen, strijd voeren we buiten.”

Op het congres wordt onder meer het nieuwe partijbestuur gekozen en wordt er afscheid genomen van Roemer.

Marijnissen staat open voor vluchtelingendeals met Afrika, ondanks eerdere tegenstem ‘smerige’ Turkijedeal

VK 13.01.2018 De nieuwe SP-leider Lilian Marijnissen heeft geen principiële bezwaren tegen vluchtelingendeals met Afrikaanse landen. Eerder noemde de SP een vergelijkbare deal met Turkije ‘smerig’, maar volgens Marijnissen is het ‘idioot’ om op voorhand uit te sluiten dat ook asielaanvragen van Afrikanen voortaan alleen buiten de EU worden afgehandeld.

‘We moeten dat goed bekijken. Het is niet iets waar je principieel voor of tegen bent’, zegt Marijnissen vandaag in een interview met deze krant.

Onder haar voorganger Roemer was er weinig helderheid over het standpunt van de SP. Nadat de formatiegesprekken met GroenLinks waren stukgelopen op mogelijke vluchtelingenakkoorden met Afrikaanse landen, weigerde Roemer te vertellen of zijn partij wel te porren was voor zulke deals.

Duidelijkheid

Of wij instemmen met een vluchtelingendeal hangt af van de context. Met welke regering sluit je zo’n deal? Dat maakt nogal uit, aldus Lilian Marijnissen.

Marijnissen geeft nu meer duidelijkheid. Volgens haar is het geen principieel bezwaar dat asielaanvragen alleen buiten de EU plaatsvinden, maar hangt alles af van de omstandigheden. ‘Het zou toch idioot zijn als je daar niet voor bent? Ik bedoel, in principe wil je natuurlijk dat mensen in de regio worden opgevangen… Of wij instemmen met een vluchtelingendeal hangt af van de context. Met welke regering sluit je zo’n deal? Dat maakt nogal uit.’

Het kabinet-Rutte III gaat ervan uit dat er op termijn akkoorden worden gesloten met ‘veilige landen’ in Afrika. Als voorbeeld dient ‘de Turkijedeal’ uit 2016, waardoor Syrische vluchtelingen nu alleen nog in het ‘veilige land’ Turkije een asielaanvraag kunnen doen. De instroom van vluchtelingen is sindsdien sterk teruggelopen in de EU.

De SP stemde destijds tegen die ‘smerige deal’, die volgens Roemer ‘niet voor mensen in nood, maar voor politici in nood’ was gemaakt. ‘

Gevoelige thema’s

We moeten ervoor zorgen dat zo’n continent gelijke kansen krijgt. Dat is nu niet het geval, aldus Lilian Marijnissen.

Immigratie en integratie zijn gevoelige thema’s in de SP. In de jaren tachtig was de SP sceptisch over immigratie, maar onder leiding van ex-Kamerlid Gesthuizen pleitte de partij de afgelopen jaren voor een ruimhartig asielbeleid. Tegelijk waren er ook twijfels over het draagvlak onder het eigen electoraat. Om de twee kampen tevreden te houden, hield de SP zich vaak afzijdig in het publieke debat.

Om de migratie uit Afrika te stoppen, meent Marijnissen dat er op de lange termijn welvaartsverdeling nodig is. ‘Uiteindelijk is het toch ook een verdelingsvraagstuk. Die mensen komen het hier halen als er niks verandert…Dat wij daar de grondstoffen weghalen. Dat wij daar in de lagelonenlanden de fabrieken neerzetten. De race naar beneden die je globaal organiseert. We moeten ervoor zorgen dat zo’n continent gelijke kansen krijgt. Dat is nu niet het geval.’

Lilian Marijnissen, vanzelfsprekende leider van de SP

Lilian Marijnissen. © Andy Tan

In de kamer van de nieuwe fractievoorzitter van de SP hangen nog de posters van haar voorgangers. Hoe wil Lilian Marijnissen haar leiderschap gestalte geven? Welke koers gaat ze varen? Lees hier het interview met de nieuwe SP-leider.

factievoorzitter Lilian Marijnissen is in alles een kind van de partij. Nu moet de ‘geboren leider’ de SP naar nieuwe hoogten opstuwen. En haar vader doen vergeten, schrijft politiek redacteur Frank Hendrickx in deze analyse.

Vorig jaar interviewden we Lilian Marijnissen, toen net Kamerkandidaat voor de SP. ‘Ik hoop dat ik authentiek kan blijven, dat mensen denken: verrek, die zegt waar het op staat.’

Volg en lees meer over:  SP   NEDERLAND   POLITIEKE PARTIJEN   POLITIEK

Oud-SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen: ‘Emile Roemer wordt nu al een tussenpaus genoemd’

VK 23.12.2017 ‘Een groot talent’, noemt oud-SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen (41) de nieuwe partijleider van de SP Lilian Marijnissen. Maar, zegt ze ook: ‘Was er nou werkelijk niemand anders binnen de SP die de nieuwe politiek leider had kunnen worden? Natuurlijk speelt het een rol dat ze de dochter is van Jan Marijnissen. Er zijn welgeteld twee jaar geweest dat Jan Marijnissen geen formele rol had. Emile Roemer wordt nu al een tussenpaus genoemd.’

Sharon Gesthuizen verliet in 2017 de politiek. Enkele maanden later verscheen haar boek Schoonheid, macht, liefde, in het leven en in de politiek, waarin ze een kritisch geluid liet horen over de partij waarvoor ze 11 jaar lang in de Kamer had gezeten. ‘Een schrikbewind’, noemt ze het leiderschap van Jan Marijnissen in een interview met Volkskrant magazine. In discussie gaan was niet mogelijk, in vergaderingen werd je afgebrand, zegt ze. ‘Iedereen met macht heeft tegengeluid nodig. Maar dat werd niet gepruimd.’

Gesthuizen reageert in het interview ook op de reacties die ze kreeg na publicatie van het boek. Die waren niet mals: voormalig SP-collega’s verweten haar natrappen – zij wisten niet dat wat zij destijds deden of zeiden in een boek terecht kon komen. All in the game, zegt Gesthuizen, die haar boek vergelijkt met de #Me Too-onthullingen. ‘Er zijn heel veel mensen die in een bepaalde situatie hebben gezeten en daarmee later naar buiten komen. Vrouwen die mishandeld werden, de zus van Holleeder. Als je vindt dat het geen pas geeft dingen terug te lezen in een boek, waarom heb je ze dan gedaan?’

Hier leest u het hele interview met Gesthuizen;

Oud-Kamerlid Sharon Gesthuizen deed dit een jaar een boekje open over de SP. Dat werd haar niet in dank afgenomen. ‘Hoezo natrappen? Waarom mag ik niet opschrijven wat ik heb meegemaakt?’ U leest het hele interview hier. (+)

Volg en lees meer over:  SP   POLITIEKE PARTIJEN   POLITIEK   NEDERLAND

Lilian Marijnissen maakt goede start

Telegraaf 20.12.2017 Het naar voren schuiven van Lilian Marijnissen als politiek leider van de SP lijkt een goede zet. In een peiling van deze week haalt de SP twaalf zetels. Vorige maand waren dat er in de peiling nog negen. Dat blijkt uit de woensdag verschenen Politieke Barometer van Ipsos.

In de Tweede Kamer heeft de partij veertien zetels.

Marijnissen volgde eerder deze maand Emile Roemer op. In de week van haar aantreden kennen zeven op de tien kiezers haar al. Haar rapportcijfer is met 5,6 al hoger dan dat van Roemer.

Verder blijkt uit de peiling dat drie van de vier regeringspartijen al twee tot vijf zetels verlies moeten incasseren. Alleen de ChristenUnie heeft daar geen last van. De regeringscoalitie zou hierdoor geen meerderheid meer hebben en kan aan het einde van dit verkiezingsjaar nog rekenen op 67 zetels.

Mahir Alkaya (SP) is nu nog ambtenaar internationale zaken op het ministerie van Economische Zaken.

Ⓒ ANP

Mahir Alkaya volgt Roemer op in Tweede Kamer

Telegraaf 15.12.2017  Mahir Alkaya komt in januari voor de SP in de Tweede Kamer. Hij neemt dan de plaats in van Emile Roemer. Eric Smaling, die als eerste recht had op de zetel, heeft sinds een paar maanden een baan op de universiteit in Wageningen en vindt het ,,niet correct” om daar nu al weer te vertrekken. De Amsterdammer Alkaya (1988) is momenteel ambtenaar internationale zaken op het ministerie van Economische Zaken. Hij is aan de technische Universiteit van Delft opgeleid tot industrieel ontwerper.

Roemer kondigde deze week zijn vertrek aan als fractieleider en als Kamerlid. Hij zit sinds 2006 in de Tweede Kamer en heeft ruim zeven jaar leiding gegeven aan partij en fractie. Lilian Marijnissen is hem opgevolgd als SP-leider.

Onder Marijnissen moet SP concurreren met PVV

Elsevier 14.12.2017 Geen andere koers, wel een andere leider. Bij de SP heeft Lilian Marijnissen (32) het roer overgenomen van Emile Roemer. De overdracht verliep soepel; zonder politiek bloedvergieten. Dat moet SP’ers bemoedigen: hun partij zat de laatste jaren op dood spoor. Nu is er in elk geval weer even perspectief op een groter aantal zetels.

Onder Roemer beleefde de SP in 2011  een enorme opleving, althans in de peilingen. Het leek er sterk op dat de protestpartij bij de verkiezingen van 2012 de grootste partij zou worden. De campagne zou een tweestrijd Roemer versus VVD-lijsttrekker Mark Rutte worden. Maar in de televisiedebatten opereerde Roemer onhandig en de socialistische kiezers stroomden toch weer weg naar de PvdA.

Roemer kwam debacle niet te boven

Roemer verspeelde hierdoor de unieke kans om de SP regeringsmacht te bezorgen. Hij kwam dat debacle nooit meer te boven. Op het Binnenhof bleef hij de man die faalde, ook al had hij de uitstraling van een politieke teddybeer.

Roemer had het tij kunnen keren door strenge meningen over het migratiebeleid te gaan verkondigen. Tussen SP en de PVV van Geert Wilders zit nogal wat electorale overloop. Maar Roemer weigerde die kiezers te gaan bedienen. Hij voelde zich ook helemaal niet thuis bij een ‘grenzen dicht’-verhaal. De consequentie was wel dat de PVV bij de verkiezingen van maart dit jaar als tweede en dat de SP als zesde partij eindigde.

Nieuwe koers SP onwaarschijnlijk

Eens ventileerde de maoïstische SP standpunten die neerkwamen op ‘eigen volk eerst’. Maar dat is al lang niet meer aan de orde. De academisch gevormde professionals in de partij vertolken min of meer dezelfde standpunten als GroenLinks. Onder Lilian Marijnissen zal dat niet anders worden. Er is althans geen enkel teken dat zij het roer omgooit. Marijnissen blijft met PvdA en GroenLinks concurreren; niet met de PVV.

Daar komt nog bij dat de SP nu met PvdA en GroenLinks wil samenwerken als linkse oppositie. Dat maakt het al helemaal onmogelijk om linkse sociaal-economische standpunten te combineren met anti-immigratievoorstellen. De SP zal niet veranderen in een linkse tegenhanger van de PVV.

Als politicologe specialiseerde Marijnissen zich in nieuwe actievormen voor de vakbeweging. In de Tweede Kamer heb je weinig aan ‘organizing’ en andere actiemodellen, behalve als de fractieleider zich vooral in de Rotterdamse haven of bij stakende vuilnismannen wil manifesteren. Maar in het welvarende Nederland van nu zijn de barricaden met een lampje te zoeken.

Hooguit kan de SP inspelen op de brede sympathie die schoonmakers, verpleegkundigen, onderwijzers, buschauffeurs en treinmachinisten nu eenmaal genieten. Maar electoraal is dat ook dun ijs. Je kunt met de retoriek uit het industriële tijdperk nu eenmaal niet de zorg, het onderwijs en het openbaar vervoer op orde krijgen. En dat is toch eigenlijk waar een linkse partij voor staat.

  Politiek verslaggever Redacteur Eric Vrijsen (1957) volgt voor Elsevier Weekblad sinds 1994 de Nederlandse politiek.

Lilian Marijnissen: Ik ben niet gekozen om mijn achternaam

AD 14.12.2017 Lilian Marijnissen (32), de dochter van SP-coryfee Jan Marijnissen, maakt razendsnel carrière binnen haar partij. Ze zit amper negen maanden in de Tweede Kamer of de fractie heeft haar al gebombardeerd tot partijleider. Deze benoeming roept bij critici de vraag op of Lilian haar topfunctie niet vooral te danken heeft aan haar beroemde achternaam.

Dacht u niet: ‘Deze kans komt wel erg snel!’?

,,Ja, ik moet toegeven dat ik dit niet had verwacht toen ik op de lijst ging staan voor de Tweede Kamer. Maar Emile heeft zijn beslissing genomen. Voor ons rest niets anders dan er een goede opvolger neer te zetten. Ik heb best wel even nagedacht of ik dat moest worden. Je moet nooit over één nacht ijs gaan. Ben ik de beste vrouw op deze plek? Is het moment juist? Gaat het allemaal goed komen? Hoe wordt mijn achtergrond ontvangen? Al die overwegingen hebben meegespeeld.”

Lees ook;

SP’ers (en haar moeder) apetrots op Lilian Marijnissen: ‘Ze is een natuurtalent’

Lees meer

U weet wat iedereen over uw achternaam roept, hè?

,,Ja, u bent niet de eerste die over mijn achternaam begint. Ik heb een vader en een moeder. Daar kan ik ook niets aan doen. Nooit heb ik met mijn vader samengewerkt, al ben ik wel supertrots op wat hij heeft bereikt. Hij steunt mij, maar vooral omdat het mijn vader is.”

Nooit heb ik met mijn vader samengewerkt, al ben ik wel supertrots op wat hij heeft bereikt

U had een tegenstander voor het leiderschap, Sadet Karabulut. Was zij geen mooie keus geweest?

,,Wij hebben vanmorgen in de Kamerfractie gestemd. Daar kwam een duidelijke uitslag naar voren, en daar ben ik door vereerd. Maar ik ben Sadet ook heel erg dankbaar voor haar kandidatuur. Ik denk dat het goed is, ook voor een partij als de SP, dat er iets te kiezen valt. Er wordt wel eens gezegd dat wij een gesloten bolwerk zouden zijn, maar vandaag blijkt eens te meer dat dit niet zo is.”

Gaat u een andere koers varen met de SP? Want onder Roemer boekte de partij landelijk geen zetelwinst.

,,Zoals ik geen Jan Marijnissen ben, ben ik ook geen Emile Roemer. Dus ik zal het vast anders gaan doen. Op uw vraag over een nieuwe koers kan ik zeggen dat in januari ons congres bijeen komt. Daar beslissen de leden welke kant het opgaat. Dat hangt bij de SP niet af van één gezicht.”

Komt u dan zelf niet met concrete voorstellen?

,,Daar komen we continu mee. Afgelopen vrijdag heb ik nog een initiatief gelanceerd voor een zorgbuurthuis; een radicaal andere visie op de ouderenzorg. Dat gaat door.”

Hoe zit het eigenlijk met de beloofde vernieuwing binnen de SP?

,,We hebben twee jaar geleden een nieuwe voorzitter gekozen, in januari komt er een nieuw partijbestuur. En ook binnen de fractie in de Tweede Kamer is er vers bloed bijgekomen. Wij vertrouwen nu op de mix van ervaren mensen en nieuwe gezichten.”

U wordt in de Tweede Kamer nu de tweede vrouwelijke fractievoorzitter, naast Marianne Thieme. Is dat belangrijk?

,,Deels. Natuurlijk is het goed dat er een betere balans komt tussen mannelijke en vrouwelijke fractievoorzitters in de Tweede Kamer. Maar ik ben hopelijk gekozen omdat ik wat kan bereiken voor de SP. Niet omdat ik Marijnissen heet en niet omdat ik een vrouw ben.”

SP’ers (en haar moeder) apetrots op Lilian Marijnissen: ‘Ze is een natuurtalent’

AD 13.12.2017 Prominente SP’ers uit Brabant zijn apetrots op ‘hun’ Lilian Marijnissen, die binnenkort Emile Roemer opvolgt als partijleider en zo in de voetsporen treedt van vader Jan. Maar er is ook kritiek: ,,Dit helpt niet om van de SP een moderne, linkse partij te maken.”

Jules Iding

Jules Iding, namens de SP oud-wethouder in Oss en voormalig gedeputeerde. © Peter van Huijkelom

Jules Iding, voormalig wethouder in Oss en later ook gedeputeerde, vroeg Lilian Marijnissen als tiener om zich aan te sluiten bij de Osse SP-fractie. ,,Een groot talent, toen al. Ze is vasthoudend, komt inhoudelijk altijd goed beslagen ten ijs en praat tegelijkertijd vanuit haar hart. Daarom heb ik er ook heel veel vertrouwen in dat ze het gaat redden. Dat de SP nu weer een partijleider uit Oss heeft, maakt me stiekem wel een beetje trots.”

Lees ook;

Nu de beurt aan de-dochter-van: Lilian Marijnissen

Lees meer

Roemer stapt op: ‘Hij heeft de SP nou niet bepaald vooruit geholpen’

Lees meer

René Peters

Het Osse CDA-Kamerlid René Peters. © Ruud Rogier Fotobureau

CDA-Kamerlid René Peters kreeg jarenlang met Marijnissen te maken in zijn rol als wethouder van Oss. De twee vertrokken in maart dit jaar gelijktijdig naar de Haagse politiek. Peters: ,,Ze is de perfecte vrouw om de SP te leiden. Met haar achtergrond in de politiek en de vakbond heeft ze van jongs af een prima cv opgebouwd voor deze lastige baan.” Dat ze nu in de diepe voetsporen van haar vader treedt wil Peters niet horen. ,,Ze heeft het helemaal op eigen kracht gedaan. Daar kan ik alleen maar bewondering voor hebben.”

Moeder Mari-Anne Marijnissen

Pfff, geen commentaar. Maar natuurlijk vind ik het als moeder spannend voor haar, aldus Mari-Anne Marijnissen.

Moeder Mari-Anne Marijnissen voelt zich een beetje overvallen als een verslaggever voor de deur staat. Wat vindt zij ervan? ,,Pfff, geen commentaar. Daarvoor moet je bij Lilian zijn”, houdt ze de boot af. ,,Maar natuurlijk vind ik het als moeder spannend voor haar. Ik ben ook reuze trots. Ik heb net naar de uitzending gekeken. Ze houdt zich goed staande in de politiek. Het gaat snel met haar politieke loopbaan, maar te snel? We zullen zien. Daar wou ik het maar bij laten.”

Mari-Anne Marijnissen, de moeder van. © foto Rachelle suppers/BD

Veerle Slegers

Voormalig SP-lid Veerle Slegers uit Tilburg. © BD

Veerle Slegers, die namens de SP in de Tilburgse gemeenteraad en Provinciale Staten zat, liet de afgelopen jaren geregeld kritisch uit over oud-partijleider Jan Marijnissen, de vader van Lilian. Afgelopen maart zegde Slegers haar partijlidmaatschap op uit onvrede met de koers van de partij.

Ze wil zich niet nog een keer laten verleiden tot SP-bashen – ,,Dat kan de partij zelf veel beter dan ik ooit zou kunnen.” Slegers noemt de keuze voor Lilian Marijnissen als nieuwe partijleider strategisch een slechte zet. ,,Het heeft veel weg van geregelde erfopvolging. Dit bevestigt alleen maar het beeld van een centralistische geleide partij, die alleen maar op de eigen mensen vertrouwt. Het helpt niet om van de SP een moderne, linkse partij te maken, iets dat nu juist zo hard nodig is.”

Nico Heijmans

Nico Heijmans, SP-fractievoorzitter in de Brabantse Provinciale Staten en al jaren actief op het partijkantoor in Amersfoort, bestrijdt het beeld dat de benoeming van Marijnissen een door vader Jan voorgekookt plan is. ,,Ik kan je met de hand op het hart bezweren dat zijn directe invloed hier zeer beperkt is. Als hij één keer per halfjaar op het hoofdkantoor komt, is het veel. En daarbij: als SP zijn wij toch veel meer voor de familiebedrijven dan de beursgenoteerde ondernemingen, haha.”

Nico Heijmans, namens de SP Nico Heijmans in de Provinciale Staten van Brabant.

Wobine Buijs

De Osse burgemeester Wobine Buijs (VVD). © FR076 Van Assendelft Fotografie

,,Het is een vakvrouw die ontzettend gefocust is”, beschrijft de Osse burgemeester Wobine Buijs voormalig raadslid Lilian Marijnissen. ,,Ze heeft een heel goed gevoel wanneer ze zich in een discussie mengt en is sterk in het debat. Soms als een kat die met een muis speelt. Haar inbreng steunt altijd op een groot strategisch doel en als ze ergens voor gaat laat ze niet los.”

Henk van Gerven

Oud SP-Kamerlid Henk van Gerven uit Oss. © ANP

Lilian Marijnissen: ‘Ik wil een Nederland waar je achternaam niet je kansen bepaalt’

Speld 13.12.2017 Direct na haar aantreden als fractievoorzitter van de SP heeft Lilian Marijnissen haar speerpunten voor de komende tijd bekend gemaakt. De kersverse SP-leidster pleit voor een Nederland waar je achternaam niet je kansen bepaalt.

“Nog te vaak worden belangrijke functies in Nederland verdeeld onder mensen die toevallig in de juiste familie zijn geboren. Als het aan de SP ligt wordt Nederland een land met kansen voor iedereen.”

Marijnissen hoopt met haar eigen verhaal kansarme Nederlanders te inspireren: “Mijn vader werkte nog als simpele arbeider in een worstenfabriek, maar dat heeft me er nooit van weerhouden hogerop te klimmen en nu sta ik hier als fractievoorzitter van een politieke partij.” Lees Verder

 

Wat Roemer niet lukt, moet de volgende generatie SP’ers waarmaken: regeren

‘Het is niet de vraag of de SP gaat regeren, maar wanneer’

Lilian Marijnissen zal de SP een volgend kabinet in loodsen

VK 13.12.2017 De potentie van Emile Roemer is vijftien Kamerzetels. Dat is ook hem duidelijk na drie landelijke verkiezingen. Het was niet genoeg om zijn droom te verwezenlijken: regeren. Dat is de volgende stap, benadrukt hij woensdag bij de aankondiging van zijn afscheid. ‘Het is niet de vraag of de SP gaat regeren, maar wanneer.’ Lilian Marijnissen moet de meest linkse partij van Nederland een volgend kabinet in loodsen.

Hoezeer Roemer ook zijn best doet de positieve ontwikkeling van zijn partij te onderstrepen – significante groei in gemeenten, provincies en Europees Parlement, collegedeelname in vier van de zes grote steden – woensdag moet hij toch keer op keer die ene vraag beantwoorden: heeft hij gefaald? Onder zijn leiding is de SP op landelijk niveau gestagneerd. Twee keer vijftien, een keer veertien zetels, drie kabinetsperiodes veroordeeld tot de oppositie.

De tragiek van Roemer is de tragiek van zijn partij: altijd in de oppositie

De tragiek van Roemer is de tragiek van zijn partij: altijd in de oppositie. Het tijdperk-Jan Marijnissen kenmerkte zich door stormachtige groei. Van twee zetels in 1994 naar vijf, naar negen, naar 25 in 2006. Na die recorduitslag deed Marijnissen een eerste stroeve poging tot coalitiedeelname.

Toen kwam Roemer, in 2010, en ook hij wilde regeren. Echt waar, zei hij, de SP was een constructieve partij. ‘Wij zijn er klaar voor’, verkondigde het programma. ‘Lokaal hebben we laten zien dat we goed kunnen besturen.’ De lijsttrekker, voormalig wethouder in Boxmeer, was het levende bewijs.

De kiezer vond Roemer sympathiek, leek in 2012 even te geloven in zijn leiderschap, maar beloonde hem nooit met meer dan vijftien zetels. Sinds de onstuimige opmars en ruwe duikelpartij in de peilingen vijf jaar geleden hing een vraagteken boven zijn hoofd. Ook dit voorjaar bleef een comeback uit van ‘Rocky Roemer’, zoals partijvoorzitter Ron Meyer hem noemde.

Meest betrouwbare politicus

Emile Roemer rest een troostprijs: de titel van meest betrouwbare politicus, volgens opinieonderzoeken © ANP

Een strategische keuze in campagnetijd om de VVD uit te sluiten, kwam als een boemerang terug tijdens de formatie. Was de SP gaan regeren, dan was Roemer nu niet vertrokken, zegt hij woensdag. Nu staat er een man die bij een volgende ronde van zichzelf geen beter resultaat verwacht. Hem rest een troostprijs: de titel van meest betrouwbare politicus, volgens opinieonderzoeken. Wel een man die kiezers de sleutel van hun huis toevertrouwen, niet de sleutel van het Torentje.

In Lilian Marijnissen, pas tien maanden Kamerlid, ziet hij de potentie om het tij te keren. Woensdagochtend koos de fractie haar als nieuwe leider. Zij wist in oktober al van Roemers aanstaande vertrek. Hij nam toen het fractiebestuur, waar zij deel van uitmaakte, in vertrouwen. De rest van de fractie hoorde het nieuws dinsdag en had slechts 24 uur om na te denken over de functie. Alleen Sadet Karabulut stak ook haar vinger op. Bij de stemming, waar ook de vertrekkend voorzitter aan meedeed, legde zij het af tegen Marijnissen.

Tussen twee Marijnissens in

Door het stokje aan haar door te geven, wordt Roemer de SP-leider tussen twee Marijnissens in. Maar zo zien SP’ers dat niet. Ze is 32 en heeft er een half leven in de politiek opzitten.

Dat ze Marijnissen heet is bovenal een voordeel, denkt Peter Kanne, onderzoeker van peilingbureau I&O Research. ‘Haar naam spreekt tot de verbeelding. Jan Marijnissen past in het rijtje Joop den Uyl en Hans van Mierlo.’ Dochter Marijnissen gaat de SP een boost geven in de peilingen, verwacht hij. ‘Kiezers houden van jong, nieuw en fris. Dat zagen we ook bij Klaver.’

Haar geslacht zal haar daarentegen weinig helpen, denkt Kanne. ‘Het effect van vrouwen die uit sympathie op een vrouw stemmen is zeer beperkt.’

Marijnissen zal zich moeten onderscheiden. Dat kan ze op sociaal-culturele thema’s

Familie in de politiek, het komt vaker voor;

Twee aanvoerders van dezelfde partij uit één gezin is een primeur voor Nederland. Wel zijn er meer familielijntjes in de politiek. Enkele voorbeelden:

Joop den Uyl (PvdA-leider 1966-1986) – dochter Saskia Den Uyl (PvdA-Kamerlid 1994-2006)

Jan van Aartsen (enkele keren minister voor de ARP in de jaren ‘50) – zoon Jozias van Aartsen (fractieleider en minister voor de VVD tussen 1994 en 2006)

Henk Korthals (vice-premier voor de VVD 1959-1963) – zoon Benk Korthals (minister voor de VVD 1998-2003)

Charles van Rooy (minister voor de KVP 1959-1961) – dochter Yvonne van Rooy (twee keer staatssecretaris voor het CDA tussen 1986 en 1994)

Theo Bot (staatssecretaris en minister voor de KVP in diverse kabinetten in de jaren ‘60) – zoon Ben Bot (minister voor het CDA, 2003-2007)

Willem Drees (premier voor de PvdA 1948-1958) – zoon Willem Drees jr (partijleider en minister voor DS’70 in de jaren ‘70)

Gerrit Bolkestein (minister voor de VDB 1939-1945) – kleinzoon Frits Bolkestein (partijleider VVD in de jaren ‘90)

Jan Donner (minister voor de ARP 1926-1933) – kleinzoon Piet Hein Donner (minister voor het CDA 2002-2010)

De SP heeft niettemin de papieren om de grootste partij van Nederland te worden, stelt Kanne. ‘De partij combineert een sociaal-economisch linkse agenda met conservatieve opvattingen over sociaal-culturele thema’s als Europa en migranten. Op dat snijvlak zitten de meeste kiezers.’ Marijnissen zal dat scherpe sociaal-culturele profiel dan wel moeten oppoetsen. De SP leek onder Roemer vaak afwezig in het migratiedebat.

Als dit kabinet de rit uitzit, heeft Marijnissen drieënhalf jaar om ervaring op te doen tussen haar linkse concurrenten Asscher (PvdA) en Klaver (GroenLinks). Ook zij zijn pas kort leiders van hun partijen. Niet alleen de SP, heel links verkeert in electoraal zwaar weer. Opgeteld hebben de drie partijen slechts 37 zetels. Nu zoeken ze elkaar in de oppositie op, maar rivaliteit is onvermijdelijk. Klaver richt zich met zijn ‘kantinetour’ op de kiezers van de SP. Asscher zoekt in de linkse PvdA-beginselen naar een recept voor wederopstanding. Marijnissen zal zich moeten onderscheiden. Dat kan ze op sociaal-culturele thema’s, suggereert Kanne.

Partijvoorzitter Meyer maakte onlangs al de weg vrij voor toekomstige formatiebesprekingen. Het uitsluiten van de VVD was geen principiële keuze voor de eeuwigheid, zei hij in een interview. Als Marijnissen Roemers ‘volgende stap’ wil zetten, zal ze bij volgende verkiezingen de optie van samenwerken met alle partijen openhouden.

Dit is de nieuwe leider van de SP;

‘Ik hoop dat ik authentiek kan blijven, dat mensen denken: verrek, die zegt waar het op staat’
Haar ouders waren altijd aan het werk en nu doet Lilian Marijnissen hetzelfde. Het ‘SP-lid van geboorte’ ziet het niet als een offer. ‘Ik ben blij dat ik dit mág doen.’

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   EMILE ROEMER   POLITIEK
Interview Roemer: ‘Waren er maar wat meer aardige mensen in de politiek’ 

NU 13.12.2017 Emile Roemer wilde per se wachten totdat het nieuwe kabinet er was en ieder fractielid zijn plek in de Tweede Kamer had gevonden voordat hij het parlement zou verlaten, maar nu zit zijn werk erop. “Hier is het stokje, maak het maar waar”, aldus Roemer in een interview met NU.nl.

“De sfeer in de partij was zoals ik het graag wil”, zei Roemer woensdag in een Haags café nadat hij zijn aftreden publiekelijk had gemaakt.

Alles moest in stelling worden gebracht om een nieuwe periode als oppositiepartij aan de slag te gaan. Nieuwe fractieleden hebben het Kamerwerk onder de knie en de medewerkers hebben hun juiste plek gevonden.

Roemer: “Ik word bijna aan alle kanten voorbij gerend in enthousiasme. Toen dacht ik: aan het eind van het jaar is een heel mooi moment”.

Dat was voor de socialist belangrijk: rust in de tent. Want voor Roemer, inmiddels een van de meest ervaren Kamerleden, was het afgelopen jaar misschien wel zijn meest tumultueuze.

Bijna op de dag af een jaar geleden moest hij anonieme kritiek vanuit zijn fractie incasseren. Een lang spoedberaad volgde, maar Roemer hield het vertrouwen van de fractie. De campagne naar de Tweede Kamerverkiezingen kwam eraan. Roemers derde als partijleider.

Driemaal is scheepsrecht, zei hij tijdens het verkiezingsdebat in Carré, maar nadat de goedlachse Brabander al inmiddels twee verkiezingen had verloren kwamen er ook in maart geen zetels bij.

Roemer speelde afgelopen zomer al met het idee het fractievoorzitterschap neer te leggen. Maar, zoals dat gaat in Den Haag, zodra je bekendmaakt dat je met die gedachte speelt, is het besluit voor de buitenwereld al genomen.

Stond uw leiderschap onder druk?

Nee. Dan was het uitgelekt en hadden jullie er wel iedere dag een artikel over geschreven.”

Dat was vorig jaar ook het geval.

“Dat gebeurt altijd als er in een partij wat gebeurt.”

U hebt geen druk gevoeld vanuit de partij?

“Nee, absoluut niet. Dat merkte ik ook aan de warme reacties binnen de partij.”

Afgelopen zomer vroeg ik u nog: wat is de houdbaarheid van een lijsttrekker. Toen zei u: politiek moet niet te vluchtig worden.

“Ik moet u nu heel eerlijk bekennen dat ik toen, ondanks dat ik de meest betrouwbare politicus ben, toch tegen u een klein beetje heb gejokt.”

U wist toen al dat u wilde vertrekken?

“Nee, maar ik was er wel over aan het nadenken. Heel soms mag een leugentje om bestwil. Als je dan zegt dat je daar over nadenkt, dan ben je ook weg.”

Doet het pijn?

“Rationeel niet. Ik ben trots en neem met een goed gevoel afscheid.”

“Maar emotioneel doet het wel wat. Ik ben 38 jaar zeer actief geweest voor de partij op alle mogelijke niveaus. Ik kan me haast geen leven zonder prominent SP’er te zijn voorstellen. Ik ben heel erg benieuwd wat de komende tijd gaat brengen.”

U benadrukt steeds dat u als meest betrouwbare politicus wordt gezien.

“Ik vind het veel waard en ik heb er heel veel aan gehad. Mijn moeder zei altijd: jongen, wie veel liegt, moet veel onthouden.”

Maar in de wandelgangen wordt ook wel gezegd: misschien is Emile Roemer te aardig geweest om een fractievoorzitter te zijn.

“Met dat soort duidingen kan ik helemaal niets. Ik ben het er ook niet mee eens. Sterker nog: waren er maar wat meer aardige mensen in de politiek.”

Roemer: ‘Het is tijd dat iemand anders het stokje overneemt’

Lees meer over: SP Emile Roemer

Wéér een Marijnissen: de tomaat valt niet ver van de boom

VN 13.12.2017 Na Agnes Kant vertrekt nu ook Emile Roemer, na jaren van vruchteloos geploeter, als opvolger van de monumentale Jan Marijnissen. Nu is de beurt aan dochter Lilian. Wordt de SP gerund als een ‘Noord-Koreaans familiebedrijf’ of gloort eindelijk dan toch de socialistische dageraad?

Eindelijk is de kogel door de kerk: Emile Roemer treedt af als leider van de SP. Daarmee komt een einde aan jaren van dapper maar vruchteloos geploeter. Sinds het begin van de crisis in 2008 hadden de socialisten in veel opzichten het maatschappelijk tij mee, maar ondanks de grote maatschappelijke woede over de bezuinigingen van de afgelopen kabinetten en de groeiende populariteit van ouderwets links gedachtengoed (zoals dat van de Franse econoom Piketty en de Britse Labourleider Jeremy Corbyn) wist de SP er electoraal niet van te profiteren.

Zelfs toen de PvdA bij de laatste verkiezingen 29 zetels verloor, raakte de SP er óók een kwijt. Al voor de verkiezingen probeerde Roemer de schuld voor de slechte peilingen in de schoenen van de sociaaldemocraten te schuiven: ‘De PvdA heeft links aardig verkwanseld’, sprak de geplaagde lijsttrekker in het FD. ‘Daar heb ik ook last van.’ Terwijl half Den Haag wist dat er maar één reden was waarom de SP zo matig presteerde, ondanks het harde werken van duizenden SP’ers in het hele land: de partijleider zelf.

Half Den Haag wist dat er maar één reden was waarom de SP zo matig presteerde, ondanks het harde werken van duizenden SP’ers in het hele land: de partijleider zelf.

Dat werd al pijnlijk duidelijk bij de verkiezingen van 2012. Tijdens de campagne steeg de SP naar recordhoogte in de peilingen, geholpen door het feit dat de PvdA na de roemloze aftocht van Job Cohen in de kreukels lag, zodat Roemer zich al bijna in het Torentje waande. Maar na een wankel optreden in het eerste televisiedebat werd de SP-leider in de media steeds harder aangepakt en zakte de partij terug naar vijftien zetels.

Filmmaker Coen Verbraak, die Roemer tijdens de hele campagne op de voet volgde, bracht in Tussen pieken en peilen prachtig in beeld hoe de lijsttrekker langzaam ten onder ging in het mediageweld, met als treurig dieptepunt een aflevering van De Wereld Draait Door, waarin een aangeslagen Roemer werd vernederd door Peter R. de Vries.

Na de verkiezingen probeerden ze de neergang bij de SP te verklaren door de ‘karaktermoord’ die ‘de media’ op Roemer zouden hebben gepleegd, maar de werkelijkheid was anders: de goeiige oud-leraar uit Boxmeer was simpelweg niet tegen de beproevingen van het lijsttrekkerschap opgewassen. De onvermijdelijke vraag was of de SP hem bij de volgende verkiezingen wéér voor de leeuwen zou gooien.

Maar Roemer mocht aanblijven als partijleider, waarna de trouwe partijsoldaat dapper voortploeterde. Bij ieder Kamerdebat was het voelbaar. Terwijl onder Jan Marijnissen nog lichte opwinding door de Kamerzaal ging als de gehaaide fractievoorzitter van de SP zich naar de interruptiemicrofoon begaf, zakte de aandacht bij de brave Roemer juist weg. Bij de verkiezingsdebatten ging het niet veel beter. En zo kon het gebeuren dat de SP bij de laatste verkiezingen weer een zetel moest inleveren.

Daar wreekte zich het monumentale voorbeeld van Jan Marijnissen, de man die de SP groot maakte: in de schaduw van een eik wil weinig groeien. Diens opvolger Agnes Kant bleek niet bestand tegen de harde realiteit van het fractievoorzitterschap en het bijbehorende mediacircus, en Emile Roemer uiteindelijk evenmin.

Nu is de beurt aan Lilian Marijnissen, zoals de Telegraaf al in september vorig jaar voorspelde, toen bekend werd dat ‘de dochter van’ plek drie op de SP-lijst had gekregen. Volgens het hoofdredactioneel commentaar van de ochtendkrant was dat een schande, want: ‘In een democratie dient een politieke partij niet te worden gerund als een Noord-Koreaans familiebedrijf. Zelfs niet als de wortels liggen in het Maoïsme.’

Het onzinnige verwijt van coöptatie daargelaten (Jan Marijnissen was al lang vertrokken als partijvoorzitter, en bovendien: waarom zou je als ‘kind van’ níet de politiek in mogen gaan, zoals VVD’er Sophie Hermans en PvdA’er Schelto Patijn ook deden?): het aantreden van Lilian Marijnissen zou best eens een zegen voor de partij kunnen blijken. In tegenstelling tot de andere fractievoorzitters – op Marianne Thieme na – is ze jong en vrouw. Dat is niet slecht voor het beeld. En ze heeft haar strepen verdiend als actievoerder tegen de marktwerking en de verschraling in de zorg, voor de Nederlanders één van de belangrijkste politieke thema’s.

In de media zal Lilian Marijnissen de komende tijd ongetwijfeld lastige vragen krijgen over de invloed van haar vader, maar voor veel SP’ers en SP-kiezers geeft de familierelatie haar juist de glans die Emile Roemer miste. En waar Roemer in de media door het hardnekkige verwijt werd achtervolgd dat hij nog altijd aan het touwtje van zijn grote voorganger zou lopen, staat Lilian juist bekend als vrijgevochten type, ook ten opzichte van haar vader. Misschien gloort voor de SP na al het geploeter eindelijk dan toch de socialistische dageraad.

Roemer was geliefd, maar zijn gezag was hij al jaren kwijt

NRC 13.12.2017 Hij wilde „geen politicus zijn waarvan de mensen zeggen: die is te laat gegaan,” zei Emile Roemer toen hij woensdag bekend maakte op te stappen als SP-leider. „Je moet op tijd het stokje overdragen.”

Niet te laat? Al ruim voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart was het een publiek geheim aan het Binnenhof: Roemer gáát. Zijn gezag in de Tweede Kamer was hij al jaren kwijt, verkiezingsuitslagen vielen keer op keer tegen. En ook in de top van de SP maakten ze er allang geen geheim meer van dat aan Roemer werd getwijfeld. De vraag was alleen: wanneer gaat-ie?

Bij zijn aantreden was het heel anders. Emile Roemer (Boxmeer, 1962) beleefde een vliegende start als SP-leider. In maart 2010 volgde hij de afgetreden Agnes Kant op, die er niet in was geslaagd uit de schaduw te treden van haar bejubelde voorganger Jan Marijnissen. De partij stond op zwaar verlies in de peilingen.

Maar met strijdbaarheid en ontwapenende humor („u kunt mij veel verwijten, maar niet dat ik te vroeg gepiekt heb”) wist Roemer de nederlaag bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 beperkt te houden. Het voelde, zo zei op verkiezingsavond, als „een verlies met een gouden randje”.

In Beeld: De politieke jaren van Emile Roemer

Met harde hand

In de partij werd zijn komst gezien als verademing. Onder Kant en Marijnissen werd fractie met harde hand geleid en was er zelden plaats voor afwijkende meningen. Van Roemer kregen Kamerleden veel meer ruimte en vertrouwen. „Je moet niet autoritair zijn, je moet een autoriteit zijn”, zei hij zelf in een interview met Vrij Nederland. Collega’s, ook van andere partijen, waren dol op hem. Het kritische oud-SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen schrijft in haar onlangs gepubliceerde memoires lovend over Roemers stijl van leiding geven.

In de twee jaar na 2010 steeg de SP in de peilingen tot boven de dertig zetels. Roemer werd een serieuze premierskandidaat. De vervroegde verkiezingen van september 2012 leken zelfs lange tijd uit te draaien op een tweestrijd tussen hem en Mark Rutte (VVD).

Totdat Roemer zich in tv-debatten liet afbluffen door Rutte, en de PvdA van Diederik Samsom er met de linkse kiezers vandoor ging. Een documentaire van journalist Coen Verbraak liet op pijnlijke wijze zien hoe onprofessioneel en onvoorbereid de SP met Roemer de verkiezingen was ingegaan.

Eigenlijk herstelde hij nooit meer van die desastreuze campagne. Er was een Roemer van vóór augustus 2012, en er was een Roemer van erna. De eerste was goedlachs, strijdbaar en vol zelfvertrouwen. De tweede was onzeker, verongelijkt en verbeten.

Lees ook: Lilian Marijnissen is de gedroomde actieleider

Lullig vraagje stellen

In de crisis- en bezuinigingsjaren onder Rutte I en II hadden de denkbeelden van de SP het tij mee. Compassie met de ‘gewone man’, kleinschaligheid in de zorg, kritiek op ‘superstaat Brussel’ en de euro, verzet tegen het marktdenken in de publieke sector – de partij had het zo’n beetje uitgevonden.

Maar het lukte Roemer niet die thema’s naar zich toe te trekken. Terwijl de krediet-, euro- en vluchtelingencrises elkaar in rap tempo opvolgden, slaagde hij er telkens maar niet in te profiteren van het kantelende maatschappelijke klimaat.

In debatten werd hij afgetroefd door gehaaide collega-politici als Mark Rutte en Alexander Pechtold. Vaak had hij zijn cijfers en feiten niet paraat. Onder fractievoorzitters in de Tweede Kamer werd het een soort running gag: even een lullig vraagje aan Roemer stellen over de cijfers, hij gaat gegarandeerd onderuit. Dieptepunt waren de Algemene Beschouwingen van 2014, toen Roemer door het voltallige parlement werd uitgelachen.

Ook in zijn eigen fractie geloofden ze er zo langzamerhand niet meer in. In december 2016 klaagde een aantal SP- Kamerleden anoniem in het AD over Roemers leiderschap – een unicum voor een partij waarin loyaliteit boven alles gaat.

Niet meedoen in een kabinet

Buiten de Tweede Kamer wist Roemer wél doorbraken bewerkstelligen. De afgelopen jaren ging de SP in een groot aantal steden en provincies meebesturen. In Amsterdam intervenieerde Roemer persoonlijk, samen met Pechtold, om te zorgen dat zijn partij de PvdA verving in het stadsbestuur.

Maar de belangrijkste stap, meedoen in een kabinet, bleef uit. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart wist Roemer op geen enkele wijze te profiteren van de ineenstorting van de PvdA: de SP verloor een zetel, als enige oppositiepartij. Meeregeren was tijdens de formatie nooit een serieuze optie, omdat de SP op voorhand samenwerking met verkiezingswinnaar VVD had uitgesloten. Roemer lobbyde nog wel voor een centrum-linkse zespartijencoalitie zonder de VVD. Maar de beoogde premier van dat kabinet, CDA’er Sybrand Buma, deed zijn voorstel grappend af als ‘Buma en de zeven dwergen’.

Deze zomer nam Roemer een besluit: hij zou niet nog een keer lijsttrekker worden. Afgelopen vrijdag lichtte hij het partijbestuur in dat hij er per januari mee ophoudt. De fractie hoorde dat dinsdag.

Tijdens de persconferentie maakte Roemer een ontspannen, bevrijde indruk. Hij maakte grapjes en lachte weer. Hier stond de SP-leider die we na augustus 2012 zelden meer hadden gezien.

Lees ook deze artikelen;

Lilian Marijnissen volgt Emile Roemer op als SP-leider

Emile Roemer (55) was sinds 2010 partijleider.

Emile Roemer treedt terug als leider van de SP

Woensdag maakte SP-leider Emile Roemer bekend terug te treden.

‘SP heeft meer nodig dan alleen nieuwe leider’  – Video

Telegraaf 13.12.2017 Het vertrek van SP-leider Roemer is terecht, zegt Wouter de Winther.

Het beoordelingsgesprek van Emile Roemer  Telegraaf 13.12.2017

Den Haag reageert op vertrek Roemer: ’Altijd met humor’

Telegraaf 13.12.2017  Politiek Den Haag reageert op het vertrek van Emile Roemer als partijleider van de SP. De reacties op een rij.

Premier Mark Rutte noemt het jammer dat SP-leider Emile Roemer vertrekt. Hij spreekt over een verrassing. ,,Emile Roemer geeft het stokje door, zoals hij zelf zegt. Ik respecteer natuurlijk zijn afweging, maar vind het ook jammer dat hij afscheid neemt.”

Zijn fractievoorzitterschap valt bijna samen met de periode waarin Rutte premier is. ,,Hoewel we het op de inhoud vaak hartgrondig oneens waren, zijn de persoonlijke verhoudingen altijd heel goed geweest. We zijn zelfs wel eens samen op werkbezoek geweest.”

Rutte noemt Roemer een man met overtuigingen, een knokker en hij heeft humor ,,en dat is een mooie combinatie.” Hij wenst hem alle goeds toe voor de toekomst en zijn opvolger, Lilian Marijnissen, heel veel succes.

Humor

Sybrand Buma, fractievoorzitter van het CDA (via Twitter): ,,In de Tweede Kamer en daarbuiten was Emile Roemer de afgelopen jaren een gewaardeerde en collegiale politicus met passie voor het algemeen belang. Het ga je goed @emileroemer, veel succes @marijnissenL.”

Alexander Pechtold, fractievoorzitter van D66 (via Twitter): ,,Dank voor @emileroemer voor je jarenlange inzet voor @SPnl en Nederland. Altijd collegiaal, met humor en op de inhoud voerden we mooie debatten!”

Klaas Dijkhoff, fractievoorzitter van de VVD (via Twitter): ,,Emile Roemer vertrekt. Een van de aardigste mensen waar ik het zelden mee eens was. Het is nu aan Lilian Marijnissen. Dan blijft het in elk geval Brabants.”

Jesse Klaver, fractievoorzitter van GroenLinks (via Twitter): ,,Bijzonder moment. Roemer neemt afscheid zoals hij politiek bedreef: strijdbaar voor zijn idealen, met een groot rechtvaardigheidsgevoel en altijd met humor. Emile bedankt voor de mooie samenwerking! Gefeliciteerd @MarijnissenL. Ik kijk er naar uit om samen verder te strijden voor een eerlijke, empathische en rechtvaardige samenleving!”

Kees van der Staaij, fractievoorzitter van de SGP (via Twitter): ,,Emile, bedankt voor je altijd vriendelijke collegialiteit! Hartelijk welkom aan @MarijnissenL in nieuwe rol. Veel succes, Lilian!”

Lovende woorden vanuit Den Haag over Emile Roemer

NOS 13.12.2017 De fractievoorzitters in de Tweede Kamer feliciteren de opgestapte SP-leiderRoemer op Twitter en bedanken hem.

PvdA-leider Asscher: “Dank voor de prettige samenwerking en gezamenlijke strijd voor een socialer Nederland. Ook bedankt voor je vriendelijkheid en humor in dit vak”.

Ook D66-leider Pechtold is lovend over Roemer en zegt over hem: “Altijd collegiaal, met humor en op de inhoud voerden we mooie debatten!” ChristenUnie-leider Segers twittert: “Dank voor je inzet voor ons land Emile Roemer, en dank voor je collegialiteit. Het ga je goed!”

Een van de aardigste tegenstanders

Volgens VVD-leider Dijkhoff is Roemer “een van de aardigste mensen waar ik het zelden mee eens was”. Hij twittert: “Het is nu aan Lilian Marijnissen. Dan blijft het in elk geval Brabants.”

“Emile, bedankt voor je altijd vriendelijke collegialiteit! Hartelijk welkom aan Lilian Marijnissen in haar nieuwe rol. Veel succes, Lilian!”, aldus SGP-leider Van der Staaij.

GroenLinks-leider Klaver noemt het afscheid een bijzonder moment. “Roemer neemt afscheid zoals hij politiek bedreef: strijdbaar voor zijn idealen, met een groot rechtvaardigheidsgevoel en altijd met humor.” Hij bedankt hem voor de samenwerking en wens Lilian Marijnissen succes.

Rutte

Premier Rutte schrijft op Facebook dat het voor hem een verrassing is dat Roemer het stokje doorgeeft en dat hij het jammer vindt dat hij afscheid neemt.

“Zijn fractievoorzitterschap valt bijna samen met de periode waarin ik premier ben en hoewel we het op de inhoud vaak hartgrondig oneens waren, zijn de persoonlijke verhoudingen altijd heel goed geweest”, aldus de minister-president.

“Emile Roemer is een man met overtuigingen, een knokker en hij heeft humor en dat is een mooie combinatie. Ik wens hem alle goeds toe voor de toekomst en zijn opvolger, Lilian Marijnissen, heel veel succes!”

BEKIJK OOK;

SP-leider Roemer stapt op, Lilian Marijnissen volgt hem op

Roemer, niet de gewiekste politicus die de SP nodig had

Lilian Marijnissen: politiek met de paplepel ingegoten

‘SP heeft meer nodig dan alleen nieuwe leider’  – Video

Telegraaf 13.12.2017 Het vertrek van SP-leider Roemer is terecht, zegt Wouter de Winther.

https://www.telegraaf.nl/video/1427078/lilian-marijnissen-reageert-op-dochter-van-kritiek

Lilian Marijnissen reageert op ‘dochter van’-kritiek

Telegraaf 13.12.2017 Lilian Marijnissen, dochter van Jan Marijnissen, volgt Emile Roemer op als leider van de SP. Roemer kondigde vanmorgen aan ermee te stoppen.

Roemer: de man die nooit piekte

AD 13.12.2017 Het afscheid van Emile Roemer komt niet onverwacht. De zo vriendelijke SP-leider verzilverde nooit het potentieel bij verkiezingen.

Lees ook;

Nu de beurt aan de-dochter-van: Lilian Marijnissen

Lees meer

Roemer vertrekt: betrouwbaar, maar geen leider – Video

Telegraaf 13.12.2017  Wat vriend en vijand al vijf jaar dachten, is nu officieel: Emile Roemer heeft zichzelf ongeschikt bevonden voor het verdere leiderschap van de Socialistische Partij. Hij wil plaats maken voor een nieuwe generatie.

SP-leider Lilian Marijnissen: ‘Zin om tussen stropdassen te debatteren’ 

NU 13.12.2017 Voor Lilian Marijnissen is het snel gegaan. Na krap tien maanden in de Kamer mag ze leiding geven aan de veertienkoppige SP-fractie nadat Emile Roemer opstapte. “Ik had dit niet zo verwacht toen ik dit jaar voor het eerst op de kandidatenlijst stond.”

Marijnissen krijgt woensdag in Café Dudok waar Roemer zijn aftreden bekendmaakte vooral vragen over haar vader. Jan Marijnissen is een begrip bij de socialisten.

Hij was in 1994 het eerste SP-Kamerlid en wordt fractieleider. Daar zette hij pas in 2008 na vijftien jaar een punt achter. Hij bleef vervolgens nog wel tot 2015 aan als partijvoorzitter.

Een last voor zijn dochter die nu in zijn voetsporen treedt? Ze vindt zelf van niet. “Ik ben supertrots op wat hij heeft bereikt”, legt Lilian uit. “Ik kan niets aan mijn achternaam doen.”

Bovendien, benadrukt Marijnissen, is vader Jan al een tijd geleden uit Den Haag vertrokken. Ze heeft nooit met hem op het Binnenhof samengewerkt. “Hij heeft zijn steun uitgesproken, dat vind ik belangrijk. Maar vooral omdat het mijn vader is.”

Pretentieus

De wisseling van de wacht werd in alle stilte en vliegensvlug voorbereid. Roemer informeerde deze week zijn fractie, dinsdagochtend wezen zij Marijnissen aan. Sadet Karabulut was de enige andere kandidaat, maar de uitslag was volgens Marijnissen duidelijk. “Daar voel ik me erg vereerd over.”

Als oud vakbondsbestuurder in de zorg en als prille zorgwoordvoerder in de Kamer, is ze nauw verbonden met dat thema. “De zorg zit in mijn hart”, zegt ze. Als fractievoorzitter komen vanaf nu ook alle andere belangrijke politieke onderwerpen op haar bordje.

Ze vindt het nog te vroeg om haar leiderschapsstijl te definiëren. “Dat is moeilijk als je net een uur in functie bent.” Bovendien vindt Marijnissen dat in dit stadium ook “een beetje pretentieus.”

“Ik ben geen Emile Roemer, ik ben geen Jan Marijnissen en ik ben ook geen Agnes Kant. Allemaal voormalige partijleiders, op die erfenissen bouwen wij voort.”

Natuurlijk waren er ook de twijfels, zegt ze. “Ben ik de juiste vrouw voor deze functie? Is dit het juiste moment? Hoe ontvangen mensen mijn achtergrond?” Het spookte even door haar hoofd de afgelopen twee dagen.

Het is ook opvallend dat Marijnissen na Marianne Thieme pas de tweede vrouwelijke partijleider is tussen de overige elf mannen. “Ik heb enorm veel zin om tussen die stropdassen het debat aan te gaan.”

Emile Roemer wijst vaak op onderzoeken dat hij de meest betrouwbare politicus is. Op welke kwalificatie hoop jij?

“Poeh. Nou, als ik ooit de betrouwbaarste politicus zou zijn, zou dat natuurlijk fantastisch zijn. Vertrouwen in politici is in deze tijd heel belangrijk.”

“Dit kabinet is er voor de mensen die het toch al goed hebben. Het eerste wat Rutte deed is een streep zetten door de strijd tegen topsalarissen, om maar eens wat te noemen. Het tweede is een cadeautje van 1,4 miljard aan buitenlandse beleggers.”

“Dus als je het vertrouwen wilt winnen van de gewone man, is dat heel belangrijk.”

Wilt u het niet anders gaan doen? U bent niet voor niets de nieuwe leider van de SP.

“Ik ben niet zozeer de nieuwe fractievoorzitter geworden omdat ik het anders wil gaan doen, dat is omdat ik voor een voldongen feit wordt gesteld: namelijk dat Emile Roemer zijn vertrek heeft aangekondigd.”

“Ik vind het belangrijk om krachtige oppositie te combineren met alternatieven waarbij niet het grote geld het voor het zeggen heeft, maar de mensen.”

Roemer zei tijdens de formatie dat hij de VVD uitsluit vanwege de grondbeginselen van de partij. Denkt u daar ook zo over?

“Ik denk dat het verstandig was om de VVD uit te sluiten bij de verkiezingen. Dit kabinet is daar het meest schrikbarende resultaat van. Ik sta vierkant achter die uitspraak van Emile Roemer.”

“De VVD onder Rutte is pakken wat je pakken kan-mentaliteit. Dat is niet een partij waar wij bij willen aanschuiven.”

Zie ook: Interview Roemer: ‘Waren er maar wat meer aardige mensen in de politiek’

Lees meer over: Lilian Marijnissen SP

Brengt Lilian Marijnissen de SP naar de volgende fase?

VK 13.12.2017 Emile Roemer stopt als politiek leider van de Socialistische Partij, zo maakte hij vanochtend bekend. Roemer was sinds 2010 lijsttrekker en fractieleider van de SP. Kamerlid Lilian Marijnissen neemt het leiderschap over. Wat betekent dit voor de SP? Onze chef in Den Haag legt het uit in uw politieke nieuwsbrief.

© de Volkskrant

Goedemiddag. Op haar 18e werd Lilian Marijnissen al gezien als een politiek talent, veertien jaar later leidt zij de SP. Loodst zij die partij het kabinet binnen?

Marijnissen en Roemer woensdag na de overdracht van het SP-leiderschap. © ANP

Klaas Dijkhoff  ✔@dijkhoff

Emile Roemer vertrekt. Een van de aardigste mensen waar ik het zelden mee eens was.

Het is nu aan Lilian Marijnissen. Dan blijft het in elk geval Brabants.  11:59 AM – Dec 13, 2017

View image on Twitter

   Jesse Klaver   ✔@jesseklaver

Bijzonder moment. Roemer neemt afscheid zoals hij politiek bedreef: strijdbaar voor zijn idealen, met een groot rechtvaardigheidsgevoel en altijd met humor.

Emile bedankt voor de mooie samenwerking!

11:46 AM – Dec 13, 2017

DE MAN DIE GAAT…… Emile Roemer !!!!

Nog niet vaak nam een politiek leider zo stralend afscheid van het Binnenhof als Emile Roemer woensdag: ‘Ik kijk terug op fantastische jaren’, glunderde hij, nadat hij iedereen had verrast met zijn aankondiging. Ook waren er nog niet veel politici die bij hun afscheid werden bedolven onder zoveel waardering van de andere partijen in de Tweede Kamer. ‘Een van de aardigste mensen waar ik het zelden mee eens was’, in de woorden van VVD-fractievoorzitter Dijkhoff.

Roemer zal er met gemengde gevoelens kennis van hebben genomen. Wie al te gul lof krijgt van concurrenten, was kennelijk geen grote bedreiging. In zijn acht jaar als partijleider wist hij niet weg te komen van de zijlijn. Het blijft voor eeuwig Roemers tragiek dat hij niet kon profiteren van het enorme verval van de PvdA, de grootste electorale concurrent. Toen het erop aankwam, bleken D66 en GroenLinks voor veel teleurgestelde kiezers een aantrekkelijker vluchtheuvel.

Toch gaat Roemer ook de politieke geschiedenisboeken in als de man die de SP na jaren van geharnaste oppositie voorsorteerde als bestuurspartij. Dat gebeurde even zelfs landelijk – totdat één moeizaam televisiedebat in 2012 pardoes een einde maakte aan zijn premiersaspiraties – maar veel overtuigender nog op lokaal en provinciaal niveau. Daar stootte de SP dit decennium door tot in het centrum van de macht.

Niet voor niets liet Roemer zich er woensdag op voorstaan dat zijn partij inmiddels bestuurt in de helft van de provincies en in vier van de zes grootste steden. In veel verschillende combinaties bovendien. Maar juist daarom oogstte hij eerder dit jaar zoveel onbegrip met zijn halsstarrige weigering om zelfs maar te praten over regeringsdeelname zolang de VVD aan de formatietafel zat. Een grotere kans om landelijk de macht te grijpen kwam er in de hele partijgeschiedenis immers niet voorbij.

   Lilian Marijnissen. © ANP  View image on Twitter

  Wilma Kieskamp@wilmakieskamp

Zoals Lilian Marijnissen negen maanden geleden al poseerde met de SP-fractie. Als de nieuwe leider. Zoek Emile #Roemer.   1:50 PM – Dec 13, 2017

EN DE VROUW DIE KOMT……..Lilian Marijnissen

Dat lijkt de partij inmiddels ook zelf te beseffen, want de regeeraspiraties zijn weer helemaal terug. ‘Het is tijd voor de volgende stap’, aldus Roemer woensdag. Maar die zal hij zelf niet meer gaan zetten: ‘Het is tijd voor een volgende lichting.’

Lilian Marijnissen wordt van die lichting het gezicht. Daarmee verdubbelt het aantal vrouwelijke fractievoorzitters in de Tweede Kamer en krijgt Nederland de primeur van twee partijleiders uit hetzelfde gezin binnen één partij.

Marijnissen won woensdagochtend de interne verkiezing van collega-Kamerlid Sadet Karabulut. Daarmee neemt de fractie een gok, want Marijnissen heeft veel minder ervaring op het Binnenhof. Maar haar naam, haar veelgeprezen werk in de vakbond en haar eerste goede optredens in de Kamer wegen kennelijk zwaar genoeg.

En Roemer? Die kon woensdag nog niet zeggen wat hij nu van plan is te gaan doen. ‘Meer thuis zijn’, daar houdt hij het voorlopig even op.

Lilian Marijnissen: politiek met de paplepel ingegoten

Haar vader was jarenlang het gezicht van de SP.

NOS 13.12.2017 Lilian Marijnissen is alleen al vanwege haar achternaam vaak genoemd als nieuwe partijleider van de SP. Zij is de dochter van Jan Marijnissen, de man die jarenlang de partij aanvoerde en die verantwoordelijk was voor de groei van de SP. Vandaag werd bekend dat ze inderdaad de nieuwe fractievoorzitter wordt, als opvolger van Roemer. SP-voorzitter Meyer typeerde haar eerder als een geboren leider.

Lilian Marijnissen, die 32 jaar is, zit sinds maart in de Tweede Kamer. Ze haalde bij de verkiezingen ruim genoeg stemmen om op eigen kracht een zetel te veroveren: 124.626. In de Kamer heeft ze zich de afgelopen tijd vooral beziggehouden met zorg.

Met 16 jaar in gemeenteraad gekozen

Op haar vijftiende werd Marijnissen al lid van de jongerenorganisatie van de SP en ze werd in de gemeenteraad van Oss gekozen toen ze zestien was. Ze moest wachten tot na haar achttiende verjaardag totdat ze de zetel kon innemen. Marijnissen, die politicologie studeerde, bleef dertien jaar in de raad van Oss.

Verder was ze jarenlang bestuurslid van Abvakabo FNV. Ze voerde daar onder meer actie tegen de bezuinigingen in de zorg. Lilian Marijnissen staat bekend als een harde werker en een gedreven politicus. In een gesprek met de Volkskrant zei ze begin dit jaar dat het absoluut niet haar persoonlijke ambitie is om partijleider te worden. “Als het gebeurt, zou dat moeten zijn omdat de partij denkt dat dat het juiste is.”

Video afspelen

Ging Roemer vrijwillig? Wat vindt de vader van Marijnissen?

Video afspelen

Roemer vertrekt uit politiek, Marijnissen volgt hem op

BEKIJK OOK;

SP-leider Roemer stapt op, Lilian Marijnissen volgt hem op

Lilian Marijnissen leidt SP na vertrek Emile Roemer: ‘Tijd voor nieuwe lichting’

VK 13.12.2017 Emile Roemer stopt als politiek leider van de Socialistische Partij. Dat heeft hij vanmorgen bekendgemaakt. Roemer was sinds 2010 lijsttrekker en fractieleider van de SP. Kamerlid Lilian Marijnissen neemt het leiderschap over. Zij werd vanmorgen door de fractie gekozen en treedt zo in de voetsporen van haar vader Jan.

  Klaas Dijkhoff   ✔@dijkhoff

Emile Roemer vertrekt.
Een van de aardigste mensen waar ik het zelden mee eens was.

Het is nu aan Lilian Marijnissen.
Dan blijft het in elk geval Brabants.  11:59 AM – Dec 13, 2017

 

© ANP

Emile Roemer was het gezicht van de partij tijdens drie Tweede Kamerverkiezingen, opeenvolgend haalde de partij onder zijn leiding twee keer 15 zetels (2010 en 2012) en de laatste keer (2017) 14 zetels.

Roemer stopt na zeven bewogen jaren. Begin januari vertrekt hij ook uit de Tweede Kamer. Uit eigen beweging, benadrukt hij: ‘Ik neem afscheid van de mooiste hondenbaan die je je kunt wensen en kijk terug op fantastische jaren. De politiek ingaan is niet zo moeilijk. Eruitgaan is veel moeilijker. Ik vertrek niet omdat ik uitgekeken ben. Maar omdat ik vind dat het tijd is om het stokje over te dragen aan een nieuwe lichting. We gaan een nieuwe fase in, met een nieuw kabinet. We willen blijven vernieuwen. Een nieuwe lichting kan een nieuwe impuls geven. Ik wil niet de politicus zijn die te laat is gegaan.’

Agnes Kant
In 2010 werd Roemer fractieleider in een voor de SP tumultueuze tijd. Zijn voorganger Agnes Kant was pas een kleine twee jaar eerder aangetreden. Zij slaagde er niet in om uit de schaduw van founding father Jan Marijnissen te komen, die onder haar leiding nog lid was van de fractie. In maart 2010 vertrok Kant en stapte Roemer naar voren. De voormalig leraar uit Boxmeer zat sinds 2006 in de Kamer. Drie maanden later was hij lijsttrekker bij de verkiezingen. Tegelijkertijd kondigde Marijnissen zijn vertrek uit de Kamer aan, hij zou nog wel partijvoorzitter blijven tot 2015.

Het tumult in de eigen gelederen deed de partij geen goed. De SP slonk van 25 naar 15 zetels. In de fractie werd Roemer gewaardeerd om zijn betrokken en tegelijkertijd losse stijl van leidinggeven. Het contrast met de strenge stijl van Marijnissen was groot. De SP’er verwierf ook buiten zijn partij het imago van een betrouwbare en vriendelijke man, iemand die wars was van de politieke spelletjes waar het Binnenhof om bekendstaat.

Twee jaar later stuwde hij met die vriendelijke uitstraling zijn partij in de peilingen naar grote hoogten. In de aanloop naar de verkiezingen van september 2012 groeide hij plots uit tot premierskandidaat. De SP steeg naar bijna 40 virtuele zetels. Aan die opmars kwam een ruw einde toen linkse concurrent Diederik Samsom van de PvdA langszij kwam en Roemer in televisiedebatten enkele moeilijke momenten beleefde. Uiteindelijk haalde Samsom met de PvdA 38 zetels en bleef de SP steken op de 15 zetels die de partij al had.

Bij de aankondiging van zijn afscheid zei Roemer vanmorgen vooral trots te zijn op de metamorfose die de SP onder zijn leiding heeft doorgemaakt. De partij had de nadruk lang liggen op de oppositie in de Tweede Kamer, maar timmerde onder Roemer vooral lokaal en provinciaal nadrukkelijk aan de weg als bestuurspartij. Inmiddels bestuurt de partij in de helft van de provincies en in vier van de zes grootste steden. ‘Daar ben ik heel erg trots op’, aldus Roemer.

Lilian Marijnissen leidt SP na vertrek Emile Roemer: 'Tijd voor nieuwe lichting'

© ANP

    Sybrand Buma   ✔@sybrandbuma

In de Tweede Kamer en daarbuiten was Emile Roemer de afgelopen jaren een gewaardeerde en collegiale politicus met passie voor het algemeen belang. Het ga je goed @emileroemer, veel succes @marijnissenL   11:55 AM – Dec 13, 2017

Marijnissen 
Lilian Marijnissen (32) – de dochter van oud- partijleider Jan Marijnissen – kwam pas bij de verkiezingen in maart in de Tweede Kamer maar geldt al jaren als een grote belofte in de partij. Ze maakte als 18-jarige naam als raadslid voor de SP in Oss en als bestuurder van Abvakabo FNV, de vakbond voor onder meer de zorgsector. ‘Ik lijk op mijn vader. Wij delen een gevoel voor rechtvaardigheid, houden allebei van duidelijkheid en hebben een bloedhekel aan vriendjespolitiek, mooie woorden en loze beloften’, zei ze tegen het blad Binnenlands Bestuur.

Nadat Roemer dinsdag intern bekendmaakte dat hij zou vertrekken, stond er één tegenkandidaat op, het Kamerlid Sadet Karabulut. ‘Twee vrouwen zijn opgestaan’, aldus het Kamerlid Renske Leijten. ‘Vanochtend zij we bij mekaar gaan zitten. We hebben gesproken met beide vrouwen en daarna in harmonie een besluit genomen.’

Dit schreven wij eerder over Roemer, Marijnissen en de SP;

Lilian Marijnissen: ‘Ik hoop dat ik authentiek kan blijven, dat mensen denken: verrek, die zegt waar het op staat’ Haar ouders waren altijd aan het werk en nu doet Lilian Marijnissen hetzelfde. Het ‘SP-lid van geboorte’ ziet het niet als een offer. ‘Ik ben blij dat ik dit mág doen.’ (+) 

Emile Roemer: ‘Mensen moeten beseffen op wie ze kwaad moeten zijn’Emile Roemer (1962) ziet zijn SP wel regeren. Maar niet met de VVD of de PVV. ‘Rutte, Wilders. Het is net een Siamese tweeling, de ene lacht, de ander schreeuwt.’ (+)

Bij de SP draaien nog steeds dezelfde mensen aan de knoppen
Sharon Gesthuizen, Kamerlid voor de SP van eind 2006 tot begin 2017, schrijft in haar boek openhartig over de ‘meedogenloze manier’ waarop Jan Marijnissen leiding gaf. Ruimte voor intern debat was zo goed als afwezig. Hoe is dat nu binnen de SP? En wat is het perspectief van de partij die niet wist te profiteren van de 29 zetels verlies van de PvdA? (+)  

Het gesloten SP-bolwerk vertoont plots barstjes

Zonder Jan Marijnissen is het onrustiger geworden in de SP. Op de partijraad hoopt voorzitter Meyer weer eenheid uit te stralen. (+)

Volg en lees meer over:  POLITIEKE PARTIJEN   SP   POLITIEK   EMILE ROEMER   NEDERLAND

Nu de beurt aan de-dochter-van: Lilian Marijnissen

AD 13.12.2017 Lilian Marijnissen (32) is de opvolger van Emile Roemer, als leider van de SP. Als dochter-van werd ze zo’n beetje gemaakt voor die plek.

Roemer, niet de gewiekste politicus die de SP nodig had

NOS 13.12.2017 Emile Roemer gaat zoals hij kwam. Hij volgde in 2010 Agnes Kant op, die vertrok na kritiek op haar optreden in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen. Ze zou een te schelle toon hebben en te verbeten overkomen.

Nu vertrekt Roemer zelf na kritiek op zijn rol als partijleider. Maar de klachten waren ditmaal van heel andere aard. De Noord-Brabander zou juist te goedmoedig en te weinig fel zijn.

Een paar maanden voor de Tweede Kamer-verkiezingen op 15 maart klaagden enkele SP-Kamerleden anoniem over de partijleider. Ze waren bang voor een slecht resultaat. Eén van hen zei: “Hij kan geen fractie leiden, laat staan Nederland”. Hij noemde Roemer een “aardige vent”, maar dat iedereen om hem heen wist dat hij het niet zou gaan redden. “Na de verkiezingen wordt hij gewoon geslachtofferd.”

Zetelverlies

Roemer zei steeds dat hij het niet eens was met de kritiek op zijn leiderschap. “Dan had ik hier niet al zes jaar gezeten, dan hadden zich wel tegenkandidaten voor het lijsttrekkerschap gemeld, dan had niet 95 procent van de leden zich achter mij geschaard.”

Maar de SP verloor inderdaad bij de Kamerverkiezingen. Voor de derde keer op rij en drie keer onder lijsttrekker Roemer. Van de 25 zetels die de fractie onder oud-partijleider Marijnissen had, zijn er nu nog 14 over.

Terwijl de hoop juist was dat hij het elan weer terug zou brengen in de partij, die na het vertrek van Jan Marijnissen, ‘mister SP’, in een vacuüm was beland. Roemer koppelt zijn vertrek zelf trouwens niet met zoveel woorden aan het zetelverlies. Hij vindt het genoeg geweest en wil niet bekend komen te staan als “politicus die te laat vertrok”.

SP buitenspel

Lijsttrekker Roemer kreeg rond de verkiezingen felle kritiek op zijn houding tegenover de VVD. Hij zei dat het uitgesloten was dat de SP met de VVD in een regering zou gaan. Daarmee zette hij zijn partij volgens critici buitenspel. Omdat de VVD opnieuw de grootste partij werd en de uitslag van de verkiezingen versnipperd was, was het aantal opties om te mee gaan regeren vrijwel nihil door zijn opstelling.

Terwijl Roemer steeds heeft gezegd dat hij de ambitie had om van de SP de grootste partij te maken en dan zelf premier te worden. Dat had hij prachtig gevonden, de derde naoorlogse premier worden die uit Noord-Brabant kwam (na Jan de Quay en Dries van Agt).

Zachtaardige bourgondiër

Emile Roemer werd in 2006 Kamerlid voor de SP. Hij was eerder onderwijzer en wethouder van Boxmeer. Verder was hij voorzitter van de SP in Noord-Brabant. Zijn verdienste was dat hij de kleine SP in zijn Brabantse gemeente liet uitgroeien tot de grootste partij. Hij smeedde er een succesvolle coalitie, ook met zijn latere aartsvijand de VVD.

Roemer was een heel ander type dan de charismatische Jan Marijnissen. Hij staat bekend als zachtaardige bourgondiër, iemand bij wie je zo een tweedehands auto zou kopen. Maar hij had te weinig uitstraling en was niet de gewiekste politicus, die zijn tegenstrevers kon overtroeven.

BEKIJK OOK;

SP-leider Roemer stapt op, Lilian Marijnissen volgt hem op

SP-leider Roemer stapt op, Lilian Marijnissen volgt hem op

NOS 13.12.2017 Emile Roemer stopt als fractievoorzitter en partijleider van de SP. Dat heeft hij bekendgemaakt in Den Haag. Hij verlaat begin januari ook de Tweede Kamer. Lilian Marijnissen volgt hem op als fractievoorzitter.

“Ik vind het de juiste tijd om het stokje over te dragen aan de nieuwe lichting. Mijn deel van de missie zit erop. Ik wil niet bekend staan als de politicus die te laat wegging”, zei Roemer.

Hij deelde zijn voornemen gisteren al met de fractie. Twee fractieleden hebben zich toen gemeld als opvolger: Sadet Karabulut en Lilian Marijnissen. Uiteindelijk koos de fractie voor de 32-jarige dochter van partijboegbeeld Jan Marijnissen. Zij zit pas sinds maart in de Tweede Kamer.

Joviaal

Roemer was onderwijzer in Boxmeer en Beuningen voordat hij in 2006 in de Tweede Kamer kwam. Vier jaar later volgde hij Agnes Kant op als fractievoorzitter en partijleider.

De hoop was dat met Roemer aan het roer de SP weer het elan zou krijgen dat de partij had onder Jan Marijnissen. Aanvankelijk deed de joviale Roemer het goed in de peilingen, maar bij verkiezingen viel de uitslag toch steeds tegen.

Onder Jan Marijnissen telde de fractie nog 25 zetels, sinds de verkiezingen van maart 2017 zijn dat er nog maar 14. Roemer leed drie keer op rij een verkiezingsnederlaag.

Emile Gerardus Maria Roemer

* Boxmeer, 24 augustus 1962
* Onderwijzer
* Lid gemeenteraad Boxmeer
* Wethouder Boxmeer
* Tweede Kamerlid, woordvoerder verkeer
* Fractievoorzitter SP sinds 2010

Niet uitgekeken

Roemer maakte een opgeluchte indruk tijdens de persconferentie over zijn aftreden. Eerst grapte hij nog tegen de aanwezige pers dat hij een initiatief-voorstel kwam toelichten, maar daarna kwam het hoge woord eruit.

“Ik ben niet uitgekeken op deze prachtige, eervolle baan, maar het is tijd om het laatste stokje over te geven aan de nieuwe generatie. We gaan een nieuwe fase in, met een nieuw kabinet.” Volgens Roemer wil de SP grote stappen voorwaarts blijven zetten.

Roemer is er trots op dat de SP onder zijn leiding heeft kunnen laten zien dat ze kan besturen. Op lokaal en provinciaal niveau zit de partij in colleges. Landelijk is dat niet gelukt, al had Roemer dat graag gewild. “Maar onze tijd komt nog.”

Lilian Marijnissen  ANP

De nieuwe fractievoorzitter, Lilian Marijnissen, heeft het SP-gedachtegoed met de paplepel ingegoten gekregen. Ze stond als kind al op een verkiezingsposter voor de partij, samen met haar vader.

Als 18-jarige was ze al lid van de gemeenteraad van Oss. Voordat ze in maart in de Tweede Kamer kwam, werkte ze bij de Rabobank en bij ambtenarenvakbond AbvaKabo FNV.

Als kind stond Lilian Marijnissen al op een verkiezingsposter voor de partij SP

BEKIJK OOK;

Roemer, niet de gewiekste politicus die de SP nodig had

Lilian Marijnissen: politiek met de paplepel ingegoten

Lovende woorden vanuit Den Haag over Emile Roemer

Lilian Marijnissen volgt Roemer op als fractievoorzitter SP

Elsevier 13.12.2017 SP-leider Emile Roemer stapt op. Hij stopt er begin januari mee, en verlaat dan ook de Tweede Kamer. Dat meldt hij tijdens een onverwachte persconferentie in restaurant Dudok in Den Haag. Hij draagt het stokje over aan Lilian Marijnissen. Ook Kamerlid Sadet Karabulut had zich beschikbaar gesteld als kandidaat fractievoorzitter.

Het zou geen unanieme keuze zijn geweest voor Marijnissen, maar ze behaalde toch wel een ‘overduidelijke meerderheid’ van de stemmen, liet Karabulut naderhand weten.

Twijfels over Roemers kwaliteiten

Roemer (1962) zat sinds 2006 voor de SP in de Tweede Kamer. Sinds 2010 was hij fractievoorzitter en politiek leider. Bij de laatste verkiezingen, toen Roemer opnieuw lijsttrekker was, verloor zijn partij één zetel. Kort voor de stembusronde uitten sommige SP-collega’s in de media ernstige twijfels over zijn kwaliteiten.

Eerder in Elsevier Weekblad
In gesloten SP doet anonieme kritiek op Emile Roemer ertoe

Roemer noemde de afgelopen jaren een behoorlijke uitdaging, waarbij zijn partij ‘tegen de stroom in’ moest zwemmen. Het is de mooiste hondenbaan die je kunt wensen, met pieken en dalen, zei de vertrekkende SP-leider.

Onder Jan Marijnissen telde de fractie nog 25 zetels, sinds de verkiezingen van maart 2017 zijn dat er nog maar 14. Roemer moest drie keer achter elkaar een verkiezingsnederlaag ondergaan.

   Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

Lilian Marijnissen nieuwe SP-leider

Telegraaf 13.12.2017 De 32-jarige Lilian Marijnissen volgt Emile Roemer op als leider van de SP. Zij zit sinds maart in de Tweede Kamer en is de dochter van Jan Marijnissen, onder wiens leiding de partij groot werd.

Roemer maakte bekend begin januari op te stappen. Hij zei dat het de juiste tijd was om het leiderschap over te dragen aan een nieuwe lichting binnen de partij. Hij zit sinds 2006 in de Tweede Kamer en was sinds 2010 fractievoorzitter en politiek leider.

BEKIJK OOK:

Roemer treedt af als SP-leider, Marijnissen volgt op

’Supertrots’

Ze zei „supertrots” te zijn dat de fractie haar heeft gekozen. Marijnissen is jarenlang raadslid geweest in haar woonplaats Oss en werkte lang voor de vakbond FNV.

BEKIJK OOK:

Den Haag reageert op vertrek Roemer: ’Altijd met humor’

Lodewijk Asscher  ✔@LodewijkA

Gefeliciteerd @MarijnissenL – zie uit naar de samenwerking. Laten we samen links weer groter maken en mensen een progressief alternatief bieden

In haar speech haalde Marijnissen uit naar het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. „Dit nieuwe kabinet is er voor de mensen die het toch al goed hebben. Wij weten als SP wat wij te doen hebben.” Ze wil werken aan een „menselijkere en socialere samenleving waar niet het grote geld, maar de gewone mensen het voor het zeggen hebben.”

BEKIJK OOK:

Roemer vertrekt: betrouwbaar, maar geen leider

’Roemer meest betrouwbare politicus’

Ze dankte ook Emile Roemer. „De meeste betrouwbare politicus van het Binnenhof”, noemde ze hem.

Sadet Karabulut was de enige tegenkandidaat voor het leiderschap, maar ze verloor met duidelijke cijfers. Karabulut blijft lid van de fractie van de Tweede Kamer.

View image on Twitter

  >Jorn Jonker@Jorn

Meyer op vraag of dit niet te veel een dynastie begint te worden: “Bij onze partij maakt het juist niet uit waar je vandaan komt, uit welk nest je komt.” Die vraag doet volgens hem Lilian tekort.  12:00 PM – Dec 13, 2017

SP-leider Emile Roemer stapt op

AD 13.12.2017 Emile Roemer (55) stapt in januari op als leider van de SP. Dat heeft hij vanmorgen bekendgemaakt tijdens een ingelaste persconferentie in Den Haag. Lilian Marijnissen neemt het partijleiderschap over. Verslaggever Jan Hoedeman is aanwezig en twittert live mee.

Ik wil niet bekend staan als de politicus die te laat wegging. Mijn deel van de missie zit erop, aldus Emile Roemer.

,,Beste mensen, ik wil meedelen wat u al zag aankomen. Na 11 jaar Kamervoorzitterschap is het de hoogste tijd dat een ander het stokje gaat overnemen”, aldus een geëmotioneerde Roemer. ,,Ik wil de weg vrijmaken voor een nieuwe lichting SP’ers.” Roemer verlaat in januari ook de Tweede Kamer.

Roemer is er trots op dat hij aan het roer van de partij heeft mogen staan. ,,Ik mocht leiding geven aan een stabiele en grote partij die steeds meer actief is in verschillende plekken. We maken op veel plekken het verschil.” Volgens hem is het nu het juiste moment om te vertrekken. ,,Ik wil niet bekend staan als de politicus die te laat wegging. Mijn deel van de missie zit erop.”

Sadet Karabulut en Lilian Marijnissen hebben zich gemeld als mogelijke opvolger. Uiteindelijk koos de fractie voor Marijnissen (32), die vanmorgen onder groot applaus van de SP-fractie het leiderschap overnam. ,,Ik ben vereerd dat ik het partijleiderschap over mag nemen. Wij treffen aan de deur mensen die PVV of Baudet stemmen. Maar wie staat er op voor de gewone mensen? De SP”, begon ze haar speech stevig. ,,We knokken binnen en buiten het  parlement voor 90 procent van de gewone Nederlanders.” Marijnissen, die pas sinds maart in de Kamer zit, bedankte Roemer uitvoerig voor de afgelopen jaren. ,,De meeste betrouwbare politicus van het Binnenhof”, noemde ze hem.

Lees ook;

Nu de beurt aan de-dochter-van: Lilian Marijnissen

Lees meer

Roemer: de man die nooit piekte

Lees meer

Roemer temidden van een aantal fractieleden tijdens de persconferentie © ANP

Reacties;

View image on Twitter

 Jesse Klaver  ✔@jesseklaver

Bijzonder moment. Roemer neemt afscheid zoals hij politiek bedreef: strijdbaar voor zijn idealen, met een groot rechtvaardigheidsgevoel en altijd met humor.

Emile bedankt voor de mooie samenwerking!

11:46 AM – Dec 13, 2017

Ook andere partijen spreken hun waardering uit voor de goedlachse Brabander. ,,Een gewaardeerde en collegiale politicus met passie voor het algemeen belang. Het ga je goed”, zegt CDA-leider Sybrand Buma. Hij krijgt bijval van de andere coalitiepartijen. ,,Dank voor je inzet voor ons land. En dank voor je collegialiteit. Het ga je goed!”, aldus Gert-Jan Segers (CU). VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff: ,,Een van de aardigste mensen waar ik het zelden mee eens was. Het is nu aan Lilian Marijnissen. Dan blijft het in elk geval Brabants.” Alexander Pechtold (D66) prijst Roemers houding en inzet. ,,Altijd collegiaal, met humor en op de inhoud voerden we mooie debatten!”

Jesse Klaver (GroenLinks) spreekt van een bijzonder moment. ,,Roemer neemt afscheid zoals hij politiek bedreef: strijdbaar voor zijn idealen, met een groot rechtvaardigheidsgevoel en altijd met humor.” Hij feliciteert Marijnissen met haar benoeming. ,,Ik kijk er naar uit om samen verder te strijden voor een eerlijke, empathische en rechtvaardige samenleving!”

Moeilijk

Roemer verkeerde al langere tijd in een lastige positie. Hij wist al drie verkiezingen op rij niet boven de 15 zetels uit te komen en staat er in de peilingen niet rooskleurig voor. Ook intern is er veel kritiek op de SP-top. Afgelopen zomer zei hij in gesprek met deze krant nog dat hij zijn klus wil afmaken en dat hij zich geen zorgen maakte over zijn houdbaarheidsdatum.

De politicus werd in 1980 lid van de SP, waarna hij tot 2007 aan de slag ging als voorzitter van de afdeling Boxmeer. Daarna ging hij de Kamer in als woordvoerder Verkeer en Waterstaat. Hij werd in 2010 fractievoorzitter nadat Agnes Kant opstapte. Tijdens de verkiezingen in juni van dat jaar behaalde de SP 15 zetels, een verlies van 10 ten opzichte van vier jaar eerder.

Roemer treedt af als SP-leider, Marijnissen volgt op

Telegraaf 13.12.2017 Emile Roemer treedt af als fractievoorzitter en leider van de SP. Dat heeft hij woensdag tijdens een persconferentie bekend gemaakt. Tweede Kamerlid Lilian Marijnissen volgt hem op.

„Het is de hoogste tijd dat iemand anders het stokje overneemt”, zei Roemer tijdens zijn toespraak. Hij betreurt het dat zijn partij nog niet aan een kabinet heeft deelgenomen. Roemer: „Dat is nu niet gelukt. Nu niet, want onze tijd, die komt.”

BEKIJK OOK:

Lilian Marijnissen nieuwe SP-leider

Tegenover een bomvolle zaal waar journalisten, SP’ers en ook zijn vrouw aanwezig waren, memoreerde de SP’er zijn tijd als partijleider. „Fractievoorzitter zijn, partijleider zijn, is misschien wel de mooiste hondenbaan die je je kan wensen.” Tegenover de fractie heeft hij zijn besluit dinsdag al bekend gemaakt, vertelde hij.

Marijnissen

Over het moment van zijn aftreden, per januari, zei Roemer: „Ik wil niet de politicus zijn, die te laat is gegaan. Maar die een weg heeft gebaand, voor zijn opvolging. Ik denk dat ik daar aardig in geslaagd ben.” Hij besloot met: „Mijn deel zit erop”. Waarop een luid applaus klonk.

BEKIJK OOK:

Den Haag reageert op vertrek Roemer: ’Altijd met humor’

Woensdagochtend heeft de fractie besloten om Lilian Marijnissen (32) aan te stellen als nieuwe fractievoorzitter. Ook Tweede Kamerlid Sadet Karabulut had zich daarvoor opgeworpen, maar de fractie koos voor de dochter van voormalig SP-leider Jan Marijnissen. „Wij weten als SP wat ons te doen staat. We knokken voor een socialer Nederland”, sprak Marijnissen de zaal toe.

Haar naam gonsde al een tijdje als potentiële opvolger van Roemer, zeker sinds ze bij de laatste verkiezingen in de Tweede Kamer kwam. Ze is populair bij de achterban en draait al lange tijd mee in de partij. In een toelichting ontkennen Roemer en Marijnissen dat het moment van leiderschapswisseling iets te maken heeft met de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen.

Ingewijden melden dat de verkiezing van Marijnissen als nieuwe leider overigens niet anoniem was.

Positie

Roemer (55) zat al een tijdje in een lastige positie. Zijn partij blijft kwakkelen in de peilingen en er is veel kritiek op zijn publieke optredens. Ook binnen de SP rommelde het.

Toch werd tot nu toe door SP-voorzitter Ron Meyer stug volgehouden dat Roemer de juiste man voor de positie was. Meyer zegt dat hij niet verwacht dat met de wisseling van leider ook de koers van de partij verandert, „we zijn immers een ledenpartij”.

BEKIJK OOK:

Roemer vertrekt: betrouwbaar, maar geen leider

Over de vraag of met opnieuw een Marijnissen aan het roer, het bij de SP niet op een dynastie begint te lijken, reageerde hij geërgerd. Die vraag doet volgens hem Lilian te kort. „Bij onze partij maakt het juist niet uit waar je vandaan komt, uit welk nest je komt.”

De voormalig onderwijzer Roemer zat sinds 2006 in de Tweede Kamer, waar hij in 2010 zijn voorganger Agnes Kant als leider opvolgde.

Tweets by ‎@alexanderbakker

Emile Roemer treedt af als leider SP, Lilian Marijnissen neemt stokje over 

NU 13.12.2017 SP-leider en fractievoorzitter Emile Roemer treedt af als partijleider en vertrekt uit de politiek. Dat heeft hij woensdagochtend bekendgemaakt in café Dudok in Den Haag.

Roemer draagt het stokje begin januari over aan Lilian Marijnissen, de dochter van oud-partijleider Jan Marijnissen. Zij zit pas sinds de Kamerverkiezingen van afgelopen maart voor de SP in de Tweede Kamer.

Roemer zei met zijn opstappen de weg vrij te willen maken voor een nieuwe generatie SP’ers. “Ik vertrek niet omdat ik ben uitgekeken, maar omdat dit de juiste tijd is om het stokje over te dragen aan een nieuwe lichting”, zei hij. “Ik wil niet een politicus zijn die te laat is gegaan. Mijn deel van de missie zit erop.”

Met het aantreden van een nieuw kabinet en de gemeenteraadsverkiezingen in zicht is het de taak aan Marijnissen om de partij een nieuwe impuls te geven.

Uitdaging

Roemer noemde de afgelopen jaren een behoorlijke uitdaging, waarbij zijn partij “tegen de stroom in” moest zwemmen. Het is de mooiste hondenbaan die je kunt wensen, met pieken en dalen, zei de vertrekkende SP-leider.

Premier Mark Rutte laat in een reactie weten het jammer te vinden dat Roemer afscheid neemt. “Emile Roemer is een man met overtuigingen, een knokker en hij heeft humor en dat is een mooie combinatie”, aldus de premier. En Lodewijk Asscher (PvdA) op Twitter: “Ongelooflijk jammer dat @emileroemer stopt. Aardige, eerlijke en vrolijke collega.”

Marijnissen

Na de bekendmaking aan de fractie dat hij zou vertrekken dinsdag bleek dat twee fractieleden bereid waren Roemer op te volgen. Naast Marijnissen was dit Sadet Karabulut. Volgens Marijnissen was er sprake van een “duidelijke uitslag” toen woensdagochtend in de fractie gesproken werd over wie de SP-leiding op zich zou nemen.

Marijnissen zei “supertrots” te zijn dat de fractie haar heeft gekozen. Marijnissen is jarenlang raadslid geweest in haar woonplaats Oss en werkte lang voor de vakbond FNV. In de Tweede Kamer had ze zorg als haar portefeuille. Zorg was bij de laatste Kamerverkiezingen het hoofdthema voor de SP.

Ze zal het anders doen dan Roemer, maar over de koers gaan de leden, zei ze. Ze verwacht trouwens geen fundamentele wijziging van de koers. De partij komt in januari weer bijeen voor een congres.

In haar speech haalde Marijnissen uit naar het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. “Dit nieuwe kabinet is er voor de mensen die het toch al goed hebben. Wij weten als SP wat wij te doen hebben.” Ze wil werken aan een “menselijkere en socialere samenleving waar niet het grote geld, maar de gewone mensen het voor het zeggen hebben”.

Pieken

Roemer nam na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010 het stokje over van Agnes Kant. Daarvoor was hij als Kamerlid, wethouder in Boxmeer en lid van het partijbestuur geweest.

Nauwelijks twee maanden na zijn aantreden als partijleider viel Roemer bij de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen op door de onbevangen en ontspannen manier waarop hij de strijd aanging met de concurrenten op links en op rechts.

In aanloop naar de verkiezingen van 2012 groeide de SP verder in de peilingen. De socialisten leken een tweestrijd aan te gaan met de VVD van Mark Rutte en bij de SP droomden ze hardop van een premierschap van Roemer.

Maar Roemer “piekte te vroeg”, zou hij later zeggen. De strijd ging uiteindelijk tussen de PvdA en de VVD die later met elkaar een kabinet zouden vormen.

Niet profiteren

In de jaren die volgden wist Roemer zich niet te ontpoppen tot de oppositieleider van links en tijdens de laatste verkiezingen wist hij met zijn SP niet te profiteren van de regeringsdeelname van de PvdA.

De laatste tijd nam de kritiek op het leiderschap van Roemer toe. Vorig jaar december zochten SP-Kamerleden anoniem contact met het AD om hun beklag te doen over het leiderschap van Roemer. Zij vroegen zich af of Roemer nog wel kon aanblijven.

Het was voor de SP een hoogst ongebruikelijke gang van zaken. De partij staat erom bekend dat er weinig naar de media gelekt wordt.

Roemer zei destijds dat de kritiek hem niet “in de koude kleren” is gaan zitten.

Lees meer over: Emile Roemer SP

SP-leider Emile Roemer stapt op: Lilian Marijnissen opvolger

AD 13.12.2017 Emile Roemer (55) stapt in januari op als leider van de SP. Dat heeft hij vanmorgen bekendgemaakt tijdens een ingelaste persconferentie in Den Haag. Lilian Marijnissen neemt het partijleiderschap over. Verslaggever Jan Hoedeman is aanwezig en twittert live mee.

Ik wil niet bekend staan als de politicus die te laat wegging. Mijn deel van de missie zit erop, Aldus Emile Roemer.

,,Beste mensen, ik wil meedelen wat u al zag aankomen. Na 11 jaar Kamervoorzitterschap is het de hoogste tijd dat een ander het stokje gaat overnemen”, aldus een geëmotioneerde Roemer. ,,Ik wil de weg vrijmaken voor een nieuwe lichting SP’ers.” Roemer verlaat in januari ook de Tweede Kamer.

Roemer is er trots op dat hij aan het roer van de partij heeft mogen staan. ,,Ik mocht leiding geven aan een stabiele en grote partij die steeds meer actief is in verschillende plekken. We maken op veel plekken het verschil.” Volgens hem is het nu het juiste moment om te vertrekken. ,,Ik wil niet bekend staan als de politicus die te laat wegging. Mijn deel van de missie zit erop.”

Sadet Karabulut en Lilian Marijnissen hebben zich gemeld als mogelijke opvolger. Uiteindelijk koos de fractie voor Marijnissen (32), die vanmorgen onder groot applaus van de SP-fractie het leiderschap overnam. ,,Ik ben vereerd dat ik het partijleiderschap over mag nemen. Wij treffen aan de deur mensen die PVV of Baudet stemmen. Maar wie staat er op voor de gewone mensen? De SP”, begon ze haar speech stevig. ,,We knokken binnen en buiten het  parlement voor 90 procent van de gewone Nederlanders.” Marijnissen, die pas sinds maart in de Kamer zit, bedankte Roemer uitvoerig voor de afgelopen jaren. ,,De meeste betrouwbare politicus van het Binnenhof”, noemde ze hem.

Lees ook;

Nu de beurt aan de-dochter-van: Lilian Marijnissen

Lees meer

Roemer: de man die nooit piekte

Lees meer

Roemer temidden van een aantal fractieleden tijdens de persconferentie © ANP

Reacties;

View image on Twitter

 Jesse Klaver  ✔@jesseklaver

Bijzonder moment. Roemer neemt afscheid zoals hij politiek bedreef: strijdbaar voor zijn idealen, met een groot rechtvaardigheidsgevoel en altijd met humor.

Emile bedankt voor de mooie samenwerking!

11:46 AM – Dec 13, 2017

Ook andere partijen spreken hun waardering uit voor de goedlachse Brabander. ,,Een gewaardeerde en collegiale politicus met passie voor het algemeen belang. Het ga je goed”, zegt CDA-leider Sybrand Buma. Hij krijgt bijval van de andere coalitiepartijen. ,,Dank voor je inzet voor ons land. En dank voor je collegialiteit. Het ga je goed!”, aldus Gert-Jan Segers (CU). VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff: ,,Een van de aardigste mensen waar ik het zelden mee eens was. Het is nu aan Lilian Marijnissen. Dan blijft het in elk geval Brabants.” Alexander Pechtold (D66) prijst Roemers houding en inzet. ,,Altijd collegiaal, met humor en op de inhoud voerden we mooie debatten!”

Jesse Klaver (GroenLinks) spreekt van een bijzonder moment. ,,Roemer neemt afscheid zoals hij politiek bedreef: strijdbaar voor zijn idealen, met een groot rechtvaardigheidsgevoel en altijd met humor.” Hij feliciteert Marijnissen met haar benoeming. ,,Ik kijk er naar uit om samen verder te strijden voor een eerlijke, empathische en rechtvaardige samenleving!”

Moeilijk

Roemer verkeerde al langere tijd in een lastige positie. Hij wist al drie verkiezingen op rij niet boven de 15 zetels uit te komen en staat er in de peilingen niet rooskleurig voor. Ook intern is er veel kritiek op de SP-top. Afgelopen zomer zei hij in gesprek met deze krant nog dat hij zijn klus wil afmaken en dat hij zich geen zorgen maakte over zijn houdbaarheidsdatum.

De politicus werd in 1980 lid van de SP, waarna hij tot 2007 aan de slag ging als voorzitter van de afdeling Boxmeer. Daarna ging hij de Kamer in als woordvoerder Verkeer en Waterstaat. Hij werd in 2010 fractievoorzitter nadat Agnes Kant opstapte. Tijdens de verkiezingen in juni van dat jaar behaalde de SP 15 zetels, een verlies van 10 ten opzichte van vier jaar eerder.

Gieren met Roemer tijdens aankondiging afscheid

Telegraaf 13.12.2017 Emile Roemer kondigt op humoristische wijze zijn afscheid aan als leider van de SP. Tweede Kamerlid Lilian Marijnissen volgt hem op.

SP-leider Roemer komt met mededeling

NOS 13.12.2017 SP-leider Emile Roemer komt vanochtend met een mededeling. In Den Haag wordt er rekening mee gehouden dat hij opstapt als fractievoorzitter en partijleider.

Voor 11.30 uur is een persconferentie aangekondigd. Die is live te zien op NOS.nl en op de NOS-Facebookpagina.

Advertenties

december 14, 2017 Posted by | 2e kamer, afdrachtregeling, bezuinigingen, emile roemer sp, gemeenteraadsverkiezingen 2018, links, peiling, politiek, privatisering, Sharon Gesthuisen, Sharon Gesthuizen, topinkomens, verkiezingen, wet normering topinkomens, Zorg | , , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

PvdA in de steigers – fase 4 rouwverwerkingsproces

De neergang van de PvdA

Patiënt gered, arts overleden

Ex-informateur Wouter Bos is ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-partijleider Diederik Samsom is de PvdA als een onzelfzuchtige arts: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij. Maar de chirurg is dood. Hij heeft zichzelf door de pols gesneden.’

Interviewbundel ‘De neergang van de PvdA’ 

Deze en vele andere PvdA-kopstukken komen aan het woord in de recent verschenen interviewbundel ‘De neergang van de PvdA’ van NOS-journalist Wilco Boom. En dat levert een verrassend inkijkje op in de psyche van de partij. Verslaggever Frank Hendrickx: ‘Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen.’ De moeder aller nederlagen krijgt zo soms zelfs heroïsche trekjes.

In een nieuwe interviewbundel kijken negentien PvdA’ers terug op de epische verkiezingsnederlaag van hun partij. Wrok en zelfkritiek strijden om voorrang. ‘Elke stap voorwaarts is uitgevent als een totale nederlaag.’

Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen. In de vandaag verschijnende interviewbundel De neergang van de PvdA van NOS-journalist Wilco Boom krijgt de moeder aller politieke nederlagen soms heroïsche trekjes. De PvdA heeft zich in de ogen van enkele hoofdrolspelers onverschrokken opgeofferd voor het landsbelang. Dan maar de lucht in, anno 2017.

Volgens Wouter Bos gaat Rutte II de geschiedenis in als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’

Zo is ex-informateur Wouter Bos ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is het overeind houden van de PvdA van secundair belang. ‘Uiteindelijk is er maar één maatstaf: laat je het land beter achter dan je het hebt aangetroffen.’

Ex-partijleider en hoofdarchitect van Rutte II, Diederik Samsom, zit ook op die lijn. In zijn gesprek met Boom omschrijft hij de PvdA als een onzelfzuchtige arts. Samsom: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij, die doet het geweldig. Maar de chirurg is dood, hij heeft zichzelf door de pols gesneden. Als ik dan toch moet kiezen met mijn diepcalvinistische inborst: de operatie moet slagen, de patiënt moet beter worden, dus dan de chirurg maar.’

Dankbaarheid

René Cuperus meent dat Samsom ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’

Blijft de vraag waarom de opgeknapte patiënt geen greintje dankbaarheid toonde. De antwoorden die in het boek worden gegeven, lopen nogal uiteen, maar de negentien geïnterviewde PvdA’ers – van kopstukken tot kritische buitenstaanders – constateren wel dat de ideologische bleekheid (‘waar staan we voor in drie heldere zinnen?’) al eerder is opgetreden. Het bezuinigingskabinet-Rutte II zette een turbo op de neergang.

René Cuperus, ex-medewerker van het wetenschappelijk bureau van PvdA en Volkskrant-columnist, prijst ‘op zich’ de moed van Samsom, maar verwijt de ex-partijleider technocratische ‘ingenieurspolitiek’ en meent dat hij ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’. De loodzware hervormingsagenda van Rutte II bleef overeind; de PvdA kreeg ‘een zenuwinzinking’.

Geen geloof meer

Die laatste diagnose is overigens weer van Samsom, die zijn eigen partij in meerdere varianten hekelt als ‘de grootste tegenstander van wat we aan het doen waren’. ‘Wij als club zijn er vier jaar lang in geslaagd werkelijk elke overwinning, elke stap voorwaarts te beleven én uit te venten als een totale nederlaag.’ En: ‘De club die vlak voor de finish z’n leider van de wagen gooit, geeft één duidelijke boodschap aan de kiezer: wij geloven er niet meer in.’

Ook Frans Timmermans klaagt dat kritische PvdA’ers voordurend deden alsof de partij door de coalitie met de VVD was ‘uitgeleverd aan de baarlijke duivel’. ‘Dan moet je niet verbaasd zijn dat de kiezers bij je weglopen.’

Omgekeerd uiten andere PvdA’ers weer harde kritiek op de losgezongen partijtop. Ex-directeur van het wetenschappelijk bureau Monika Sie Dhian Ho: ‘Samsom, Dijsselbloem en Bos zijn met alle respect carrièrepolitici die niet veel hebben met de partij, met de vereniging die de PvdA is.’

Asscher wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten

Oude rekeningen

Zo worden en passant enkele oude rekeningen vereffend in het boek van Boom. Aan Lodewijk Asscher, de nieuwe partijleider die vandaag het eerste exemplaar in ontvangst neemt, de taak om het allemaal goed te maken. Hij toont in het boek zelfkritiek over zijn rol in het kabinet-Rutte II (‘dat het anders had gemoeten is volstrekt evident’) en hij wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten.

Een terugkeer naar oude glorie zit er volgens Asscher niet snel in – ‘de tijd van de grote partijen is voorbij’ – maar er blijft volgens hem een rol weggelegd voor de PvdA. ‘Het is mijn taak om de PvdA een nieuwe plek te geven. Wat die plek ook is.’

Betrokkenen over de nederlaag en Rutte II

Kabinetsformatiegesprek met informateurs Kamp en Bos, Rutte en Blok (VVD) en Samsom en Dijsselbloem (PvdA). © Maarten Hartman / Hollandse Hoogte

Ik mag graag zeggen dat dit het kabinet-Bos was. Omdat hij de founding father is van dit regeerakkoord, omdat het regeerakkoord zo’n dwangbuis is geweest voor de bewindslieden, omdat hij zo dicht bij Samsom en Dijsselbloem staat en omdat ook Asscher zich blijft oriënteren op Bos.

Monika Sie Dhian Ho, ex-directeur van het wetenschappelijk bureau, over informateur Bos

Op de ledenraad na de Kamerverkiezingen concludeerden jullie, journalisten, zogenaamd grootmoedig maar gniffelend dat het zo goed was dat de PvdA die bijeenkomst hield. Neeeeee! Het was One Flew Over the Cuckoo’s Nest wat daar gebeurde.

Diederik Samsom over de PvdA-ledenraad na de verkiezingsnederlaag

Zijn hoge denk- en werktempo, zijn drive, maken het voor Samsom heel lastig mensen mee te nemen, om met zijn rug tegen een stoel te gaan zitten en gewoon eens te luisteren naar anderen.

Angelien Eijsink, ex-PvdA-Kamerlid

Het coördinatieoverleg van de vier heren was gericht op alles wegduwen wat vraagtekens zette bij wat er gebeurde.

Agnes Jongerius, PvdA-europarlementariër over het vierkoppige leiderschap van Samsom, Dijsselbloem, Asscher en Spekman.

We hebben afspraken gemaakt die voor linkse kiezers buitengewoon moeilijk te verteren waren. En ook dingen gedaan die we achteraf misschien niet hadden moeten doen.

Lodewijk Asscher over het regeerakkoord van Rutte II.

Terugblikken en ‘hergroeperen’

Zo gaan de ministers van Rutte II de geschiedenis in
Het langstzittende naoorlogse kabinet stevent op het einde af. Rutte II ging stoïcijns de crisis te lijf, maar wist zichzelf niet geliefd te maken. Hoe gaan de ministers de politieke geschiedenis in? (+)

‘Achteraf gezien had ik keihard op tafel moeten slaan’
In oktober zwaaide Hans Spekman af als voorzitter van de PvdA. Hoe heeft zijn partij het vertrouwen van zo veel kiezers kunnen verspelen? (+)

Hoopvol gestemd PvdA met meer linksere accenten
In een woonwinkelcentrum te Nieuwegein was de PvdA in oktober bijeen om zichzelf te ‘hergroeperen’. ‘Politiek gaat niet over statistieken maar over mensen en geluk.’ De partij hoopt dat de ‘linkse lente’ is begonnen.

Deze politieke memoires zijn wél de moeite waard

Deze politieke memoires zijn de moeite waard

Politieke memoires: Nederland heeft er geen rijke traditie in. De oud-premiers Drees en Den Uyl? Géén memoires. Wim Kok bleef stil na acht jaar premierschap, evenals Jan Peter Balkenende. Recordpremier Ruud Lubbers zegt dat hij al zijn herinneringen twintig jaar geleden als eens heeft opgeschreven maar niet overging tot publicatie. Ergens ligt dus nog een goudmijn te wachten. Deze zijn de moeite waard volgens politieke commentator Raoul du Pré.

Neergang PvdA

De ontwikkeling van de Partij van de Arbeid is tekenend voor de politieke ontwikkeling van Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Vanuit een historisch perspectief blijkt dat de neergang van de Partij van de Arbeid al begon rondom 1966.

De eerste tien jaar na de Tweede Wereldoorlog was het land sterk gericht op herstel. Het land was inwaarts gericht en er was vooralsnog weinig aanleiding tot globalisering van het bedrijfsleven. Door de geleide loonpolitiek hadden veel Nederlandse gezinnen in de jaren veertig en vijftig weinig geld te besteden.

De nadruk lag op zuinig doen met het gezinsloon. In de jaren zestig veranderde dit beeld. Door het loslaten van loonmatiging stegen de inkomens fors en ging men meer consumeren.

Tussen 1955 en 1965 stegen de consumptieve uitgaven van de Nederlandse huishoudens met 42 procent. Een minder groot deel van de uitgaven werd besteed aan de eerste levensbehoeften, zoals voedsel en huisvesting en steeds meer aan kleding, comfort en inrichting van het huis. In de jaren vijftig ging 43 procent van de Nederlanders niet op vakantie, daarna werd vakantie naar het buitenland vrij algemeen.

Verzorgingsstaat

De economie groeide zo hard dat capaciteitstekort optrad. Begin jaren zestig werden de eerste laaggeschoolde en goedkope ‘gastarbeiders’ uitgenodigd om de economie verder uit te bouwen. Aanvankelijk kwamen ze uit Europese landen als Italie, Portugal, Griekenland en Spanje.

Later uit niet-Europese landen als Marokko en Turkije. Nederland werd steeds meer outward looking’: minder nationalistisch, meer kosmopolitisch, meer globalisering.

Deze trend  kreeg logischerwijze ook een politieke vertaling. Indicatief hiervoor is hoe het de PvdA is vergaan. De tweede helft van de jaren zestig was in politiek opzicht een roerige tijd. Nieuwe politieke partijen werden opgericht, in de gevestigde partijen heerste onrust.

D66, opgericht en geleid door Hans van Mierlo, kwam voor het eerst in de Kamer met zeven zetels. Progressieve KVP-ers en ARP-ers richtten een eigen partij op: de Politieke Partij Radikalen (PPR).

Door de verzorgingsstaat konden sociale problemen en dreigende armoede worden opgevangen. Iedereen in Nederland kreeg recht op financiële bijstand in geval van nood. In de jaren zestig van de vorige eeuw raakte de verzorgingsstaat goeddeels gereed. De gedachte was dat het werk vrijwel af was. Het imago van de arbeidersklasse als zielige underdog was verdwenen.

De arbeiders hadden zich verheven, vooral ook in de dienstensector. Er ontstond een bloeiende middenklasse van ondernemers. En met hen had ook het partijkader van de Partij van de Arbeid zich verheven, gestudeerd en mogelijk zelfs een leerstoel aan de universiteit verworven. De PvdA ontwikkelde zich tot een elite, een regentenklasse, maar wilde dit zelf niet weten.

Eén voorbeeld is algemeen bekend: PvdA-coryfee Arie van der Zwan, wiens vader visboer was. Arie was opgeklommen tot hoogleraar commerciële economie en bedrijfsstatistiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. De PvdA ontwikkelde een zeker dedain in het partijkader en afkeer van de patatetende en sportkleding dragende voormalige arbeidersklasse, ook wel ‘klootjesvolk’ genoemd.

De lotsverbetering van het proletariaat was voltooid.

Die verbetering vond mede plaats dankzij de economische groei. Het Kapitalisme en de Globalisering floreerde vooral in de tweede helft jaren tachtig en jaren negentig. De socialisten gingen op zoek naar een andere achtergestelde doelgroep danwel onderdrukte klasse. PvdA-leden vonden nieuwe onderdrukten in ontwikkelingslanden, landen die volgens hen onderontwikkeld waren gebleven door het kolonialisme. De marxistische filosofie gaf de nodige theoretische onderbouwing aan dergelijk gedachtegoed.

Nieuw Links

De CPN was binnen het Nederlandse politieke bestel een vaste waarde. Zoals PvdA-prominent en oud-communist dr. Paul Scheffer. Onder de naam Nieuw Links smeedde een groepje PvdA’ers binnen de partij een vernieuwingsbeweging die van 1966 tot 1971 opgeld deed. Initiatiefnemers waren de journalist Han Lammers en de econoom Hans van den Doel. In september 1966 werd het manifest 10 over Rood (meer en meer en nog veel meer) gepubliceerd. De tekst werd geschreven door Hans van den Doel, Arie van der HekReinier Krooshof, Han Lammers, André van der LouwTom PaukaRob de Rooi en Arie van der Zwan.

Een belangrijk programmapunt was de ‘onvoorwaardelijke erkenning van de DDR’. Toen dat ideaal in duigen viel kwam de onvoorwaardelijke steun aan Europese integratie daarvoor in de plaats. De nationale grenzen konden volgens Nieuw Links worden opgeheven, Europese grenzen zouden daarvoor in de plaats komen.

Een ander programmapunt was: ‘De PvdA neemt niet deel aan een regering, tenzij vaststaat dat de ontwikkelingshulp twee procent van het nationale inkomen bedraagt.’ Er moest geld naar de arme mensen daar, vooral ook omdat wij medeschuldig zijn aan hun achterstelling vanwege ons koloniale verleden. De hongerende kindertjes in Biafra verschenen dan ook veelvuldig op de beeldbuis.

Globalisering

Globalisering werd stevig omarmd. De PvdA kwam steeds verder af te staan van de eigen achterban en keerde zich hier in feite tegen, ook wel ‘het verraad van de arbeidersklasse’ genoemd. In feite werd in 1966 met Nieuw Links de kiem gelegd voor de afstraffing die de partij in 2017 zou ondergaan.

Nieuw Links sloeg aan: de optiek van de PvdA verschoof van ‘benauwde en kortzichtige’ binnenlandse belangen naar belangen van onze medemens in het buitenland: “Wij hebben het immers hier zo goed en zij zo slecht”, was het motto. Voortaan was de rode kleur van de PvdA gekoppeld aan de ontwikkelingsproblematiek, de onvoorwaardelijke steun aan de armen aldaar en steun voor de Europese integratie.

Ontwikkelingslanden

Opvallend is dat veel prominente (ex)-PvdA’ers zich tegen de nieuwe ideologie keerden. Willem Drees, premier van vier kabinetten, was de eerste. Hij zag tot zijn afgrijzen dat de PvdA een volgens hem volslagen verkeerde richting insloeg. Hij brak met de partij en stierf miskend.

Er volgde een lange rij politici die eveneens miskend werden, zoals de verguisde en ‘door de kogel die van links kwam’ vermoordde Pim Fortuyn en Jan Nagel. PvdA-icoon Joop den Uyl was een uitgesproken nationalist en kon in feite niets met Nieuw Links. Hij werd gedoogd op basis van zijn statuur.

De nieuwe lijn van links was gericht op ontwikkelingslanden en Europa. De signatuur was kosmopolitisch, weg van nationalisme (hetgeen soms zelfs op één lijn werd gesteld met fascisme). Deze internationale oriëntatie viel samen met de (neo)liberale lijn van rechts om ruim baan te verlenen aan multinationals.

Bedrijven als bijvoorbeeld Shell, Unilever, Philips, Akzo, Ahold, DSM, Heineken en diverse grootbanken profiteerden volop hiervan. Het in dit opzicht samenvallen van liberalen en socialisten leidde tot het faciliteren van internationale bedrijfsleven door fiscalisten (belastingontwijking via taxhavens), accountants, advocaten, consultants, wetenschap en de ondersteunende bureaucratie in den brede.

Rechts met de veren van links

Wat ooit elite was en rechts, ging zich met de veren van links tooien. Dit ging, en gaat, met de nodige arrogantie gepaard.  De term ‘onderbuikgevoelens’ is een geliefkoosde uitdrukking, dit afgewisseld met ‘racist’ of zelfs ‘fascist’ voor de wat steviger gevallen. De vroeger gangbare politieke termen ‘rechts’ en ‘links’ hadden hun inhoud verloren, in feite waren de termen van plaats gewisseld.

Degenen die achterbleven waren de laagopgeleiden en middenklassers, wier inkomens relatief steeds verder achterbleven. De stagnatie van lagere inkomensgroepen deed zich voor terwijl de reële inkomens van de top 1 procent hoogste inkomens in de wereld met 60 procent zijn gestegen sinds het midden van de jaren ’70.

In die tijd kwam ook de kreet ‘links lullen, rechts vullen’ in zwang, naar aanleiding van de lange rij mensen die zich ‘links’ noemden maar zichzelf ‘rechts’ wisten te verrijken. Voor de extremere inkomens had oud-premier Wim Kok het over “exhibitionistische zelfverrijking”, terwijl deze oud vakbondsman, PvdAer en socialistisch spreker later zelf maar al te graag lid werd van Raad van Commissarisen bij multinationals.

Meedoen in onzekerheid

De kabinetten Kok I (1994-1998) en Kok II (1998-2002), beiden gevormd door PvdA, VVD en D66 werden ‘paars’ genoemd, een bijzonderheid omdat voor het eerst sinds 1918 geen confessionele partijen zitting in een kabinet hadden. De omhelzing  van de sociaal democraten met de liberalen was als die van een wurgslang. Dit met welgemeende deelneming van de liberalen.

De globalisering van bedrijven heeft veel meer geholpen hun winsten te verbeteren dan het de lonen deed toenemen. Geen wonder dat Nederlanders niet meer geloven dat de ‘gewone man’ een eerlijk aandeel in de welvaart krijgt.

Dat de reële lonen voor de werkende en middenklasse gedurende vele decennia stagneren wordt ondermeer bevestigd in de inaugurele rede getiteld Meedoen in onzekerheid (juni 2016) van het hoofd van de onderzoekssector Arbeid en Participatie van het Sociaal Cultureel Planbureau, prof. dr. J.C. Vrooman.

De publieke ontevredenheid hing, en hangt, vooral samen met het stagneren van lonen. Een schrale troost voor de PvdA is dat een vergelijkbaar patroon zich voordoet in andere westerse landen, uiteraard ieder met een eigen accent. Zo beschouwde de Franse econoom Thomas Piketty het thema economische ongelijkheid vanuit een historisch en statistisch oogpunt. Hij kreeg internationale bekendheid na de publicatie van Le Capital au XXIe siècle in 2013 .

Populistische revolte

Zolang de levensstandaard verbetert, zoals tot aan 2008, kunnen werknemers leven met een toename van de inkomensongelijkheid. Dit impliceert dat als de stagnatie van de lonen voortduurt de populistische revolte zal aanhouden. De problematiek betreft met name een verdelingsvraagstuk. Trump is gekozen om dat probleem op te lossen: The forgotten people will be forgotten no longer.

Interessant in dit verband is de stellingname van ex-communist Paul Scheffer. Hij verwijt Nederlanders in zijn boek De vrijheid van de grens (2016) dat ze ‘nationalistisch, behoudzuchtig, hoogmoedig, populistisch en geborneerd’ zijn. Hij adviseert zijn medeburgers een “waarachtig kosmopolitische levenshouding aan te nemen” en dat we “enthousiast dienen te zijn over open grenzen”.

Gelet op het mondiaal opkomend populisme lijken steeds minder burgers te voelen voor kosmopolitisme. Ze bewegen zich juist in tegenovergestelde richting. Daar waar de nationale staat wordt uitgehold neemt vertrouwen in solidariteit af en neemt de hunkering naar lokale verbondenheid toe. De overheid wil een participatiemaatschappij, maar wordt door de ontwikkelingen ingehaald. De overheid mag blij zijn als zij mág participeren in burgerinitiatieven en burgercoöperaties.

Nationalisme

Steden en lokale politieke partijen worden belangrijker binnen het politieke spectrum. Het is de trend dat mensen nauwer betrokken willen zijn bij wat er gebeurt in hun leefomgeving. De macht, de inspraak en het denken gaat terug naar de basis, als reactie op het afstandelijker geraken van het bestuur. Nederland is een koploper qua internationale oriëntatie, terwijl de burger betrokken en geïnspireerd is, nu meer zijn eigen wereld creërend om heer en meester te zijn over het dagelijkse leven, na een periode van sterke globalisering: kosmopolitisch qua wereldoriëntatie en een sterkere nadruk op nationale en locale belangen bestaan thans naast elkaar.

De stellingname van Scheffer is indicatief hoe ver de PvdA verwijderd is van wat er in de maatschappij leeft. Maar niet alleen dat, men zit contrair aan de richting waarin deze beweegt en de partij schijnt het zich niet te realiseren. Geen wonder dat PvdA’er Rob Oudkerk adviseert de PvdA dan maar op te heffen.

Toekomst van Nederland en Europa

Hoe gaan we de toekomst tegemoet voor Nederland en Europa? Er lijkt helaas weinig reden voor overmatige vrolijkheid. Aan de economie zal het niet liggen. We werken hard en het consumentenvertrouwen is goed.

Met het vertrouwen in de sociaal-culturele ontwikkeling is het veel minder goed gesteld. Globalisering is dé drijvende kracht achter economie en maatschappelijke ontwikkelingen.

Merkwaardigerwijs blijft het onbenoemd tijdens iedere verkiezingscampagne. We hebben gezien dat de ontwikkeling van globalisering een sterke invloed heeft gehad op het financieel-economische profiel van landen. Dat heeft z’n politieke vertaling gekregen, maar veel minder zichtbaar.

We gaan een periode van deglobalisering tegemoet en de verwachting is dat dit wederom diepe sporen zal nalaten. Dat betekent dat we weer richting nationalisme gaan. CDA’er Sybrant Buma wenst het volkslied staande te laten zingen in klaslokalen. Premier en opperzwabberaar Mark Rutte roept op ‘normaal te doen’ en allen die dat niet doen kunnen ‘oppleuren’.

Te voorzien is dat niet alleen muren gebouwd zullen worden tussen de VS en Mexico en muren om huizen in de gegoede buurten in de grote steden van Zuid-Amerika, maar ook in Europa. Dat schrikbeeld moet helaas niet uitgesloten worden. Met alle varianten, erger en minder erg, van dien.

Een start werd reeds gemaakte middels de populaire Gated Communities in de verschillende steden. Het tegenovergestelde dus van een Woonwagenkamp of de inmiddels welbekende ASO containers en de ASO-wijken.

Terugblik

Makkers, ten laatste male?

Herman Tjeenk Willink vraagt zich af hoe de PvdA van een gedepolitiseerde bestuurderspartij weer een politieke partij kan worden die zich niet bij het bestaande maatschappelijke bestel neerlegt: > lees verder

Hoe wordt de PvdA van een gedepolitiseerde bestuurderspartij waarvan de vertegenwoordigers hun positie aan het bestaande politieke bestel ontlenen, weer een politieke partij die zich niet bij het bestaande maatschappelijke bestel neerlegt?

Meer dan 40 jaar ben ik lid van de PvdA; nooit stemde ik iets anders, al scheelde dat soms buitengewoon weinig en steeds minder.1 Dat heeft niets te maken met de wijze waarop het laatste kabinet van VVD en PvdA heeft geopereerd. Het kabinet heeft in moeilijke omstandigheden heel behoorlijk en fatsoenlijk bestuurd en stabiliteit gebracht. Mijn onvrede betreft de volstrekt onhelder geworden eigen visie van de PvdA op de maatschappij waarin we leven en de rol van de overheid daarin.

Bij mijn aarzeling spelen verschillende soorten vragen. Wat houdt een eigen visie nog in als in de praktijk de Partij van de Arbeid het verschaffen van werk overlaat aan de markt, die markt uiterst onzeker is en groepen uitsluit? Bevordering van voldoende werkgelegenheid was toch, ingevolge de Grondwet, ‘een voorwerp van zorg der overheid’ (artikel 19-1 Grondwet). Maar wat moet in de toekomst onder arbeid worden verstaan, gelet ook op de fundamentele veranderingen als gevolg van digitalisering en automatisering? Wat betekenen die veranderingen voor dat andere element dat de sociaal-democratie traditioneel dierbaar was: persoonlijke ontplooiing en verheffing?

En wat is het antwoord op de behoefte aan basiszekerheid (meer dan geld) in een wereld waarin de grenzen voor kapitaal en arbeid vervagen? Zou door die grensvervaging geen extra nadruk moeten liggen op de internationale oriëntatie die ook een kenmerk van het socialisme was? Maar waarom is dan de PvdA-visie op Europa zo bleek, juist nu de traditionele ‘trans-Atlantische route’ nauwelijks meer perspectief biedt, de rest van de wereld niet meer op de VS zit te wachten en bondgenoot Groot-Brittannië een eigen koers probeert te varen?

Of weet ook de PvdA niet wat ze met Europa aan moet omdat ze niet weet wat ze met Nederland aan moet? En wat heeft, ten slotte, de partij de afgelopen decennia gedaan aan het onderhoud en de versterking van de democratische rechtsorde en de instituties die die orde schra- gen? Toch is de democratische rechtsorde ook, en misschien wel in de eerste plaats bedoeld voor diegenen die geen financiële of andere machtsmiddelen hebben. Waarom voelen juist zij zich vaak niet meer vertegenwoordigd? Waarom krijgen juist zij vaak moeilijk toegang tot ‘het recht’? Allemaal vragen die de Partij van de Arbeid zich als eerste zou moeten stellen.

Zoals bekend is de grens vaag tussen het ‘zondig ras der reformisten’ (den Uyl) dat met kleine stapjes, zonder revolutie, fundamentele wijzigingen in de bestaande maatschappelijke verhoudingen wil aanbrengen en diegenen die de scherpste kantjes van de bestaande verhoudingen willen afvijlen zonder uit te zijn op een drastische wijziging van het bestel. Maar is de PvdA die vage grens al niet lang gepasseerd?

De structurele neergang van de partij begon immers al in de jaren tachtig, de periode van depolitisering waarin de overheid in financiële problemen verkeerde, politiek vooral meebesturen werd en het bestuur in de ban van het new public management raakte. De neergang – met zo nu en dan een incidentele opleving – zette door toen de sociaal-democratische Derde Weg bleek dood te lopen. Bedoeling van die derde weg was, in de woorden van Anthony Giddens, om ‘(neo-)liberale ideeën te gebruiken om socialistische doelstellingen te bereiken’. Het resultaat was het tegenovergestelde. De PvdA veinsde het ook na 2002 niet te zien en bleek niet bij machte de koers te verleggen.

Maar hoe houdbaar is een maatschappelij- ke bestel als zich volgens het SCP bij 28% van de Nederlandse bevolking problemen opstapelen op het terrein van arbeid, inkomen, opleiding en dergelijke en dat aantal groeiende is? En als het aantal mensen met psychische stoornissen en het aantal jongeren in de problemen stijgt? Zijn dat tijdelijke verschijnselen? Is het individueel onvermogen, eigen schuld? Of heeft Paul Verhaeghe gelijk wanneer hij, in zijn in 2012 verschenen boek Identiteit schrijft: ‘de dwang tot (economisch) succes en (individueel) geluk blijkt een keerzijde te hebben: het leidt tot verlies van zelfbesef, tot desoriëntatie en vertwijfeling’? Ik denk het wel.

De rol van de overheid

De vraag naar de eigen politieke visie van de PvdA is een dubbele: een visie op waar het met de maatschappij heen moet en een visie op de rol van de overheid. Voor het eerste bevat het Van Waarde-project van de WBS de nodige aanzetten. Ik beperk me hier tot het tweede, al was het maar omdat de democratische rechtsstaat zo centraal stond in mijn werk als regeringscommissaris als voorzitter van de Eerste Kamer en als vicepresident van de Raad van State.

Om hun doeleinden te verwezenlijken heb- ben sociaal-democraten altijd veel belang gehecht aan de overheid. In een notitie uit 1978 voor de WBS-werkgroep Partij Politieke Processen staat het zo: ‘In een discussie over ‘het Staatsbeeld van de Sociaal Democratie’ moeten tenminste drie aspecten worden onderscheiden:

  • de staat als instrument in het streven naar een socialistische samenleving (hetgeen een visie op die samenleving impliceert);
  • de staat als deel van de bestaande machts- verhoudingen (hetgeen inzicht in de poli- tieke, bestuurlijke en maatschappelijke verhoudingen vereist);
  • de staat als kader voor democratische machtsuitoefening (hetgeen kennis van de waarden – ruimte en grenzen – van een democratische rechtsorde veronderstelt).’

Het derde aspect is een brug tussen de eerste twee aspecten. Socialisten raakten als sociaal-democraten overtuigd van de smalle marges van de democratische politiek, maar ook van de noodzaak én de mogelijkheid die smalle marges te benutten. Waar de overheid zo be- langrijk is voor het stap voor stap realiseren van de sociaal-democratische doelstellingen, burgers in een zwakke positie ook zo van die overheid afhankelijk zijn, zou het dus voor de hand liggen dat de PvdA:

  • zorgvuldig omspringt met de democratische rechtsstaat en zijn instituties;
  • behalve van de kracht ook doordrongen is van de kwetsbaarheid van democratie en rechtsorde;
  • weet hoe de overheid functioneert en de ‘eigen rationaliteit’ van politiek, bestuur en bureaucratie onderkent;
  • de structurele problemen doorziet waarmee de overheid worstelt (denk bijvoorbeeld aan de vele bestuurlijke ontsporingen) en waarvan in de praktijk burgers in een zwakke positie en de professionele uitvoerders van het beleid de eerste slachtof- fers zijn;
  • beseft dat de overheid mede door eigen toedoen van positie is veranderd en dat dit ook direct het burgerschap als publiek ambt raakt.

De belangstelling voor deze vijf punten is binnen de PvdA echter bepaald gering. Maar als de eigen visie vaag is, de betekenis van de democratische rechtsorde wordt ondergewaardeerd, de structurele problemen in het functi- oneren van overheid (en markt) niet worden doorzien en burgers toch vooral als cliënten, klanten of kiezers worden benaderd, kom je als sociaal-democratische partij die fundamentele veranderingen zegt na te streven niet ver. Tegen die achtergrond noem ik in dit verband een paar punten die van belang zijn voor de positiebepaling van de PvdA in de oppositie.

Wat is politiek?

Als politiek wezenlijk iets anders is en in ieder geval méér dan meebesturen, is het zeker voor een oppositiepartij essentieel te definiëren wat de eigen politieke functie inhoudt: het steeds opnieuw bepalen wat het algemeen belang ver- eist. Daarvoor is allereerst nodig een visie op de rol van de overheid. Met bijvoorbeeld een antwoord op de vraag hoe de PvdA invulling wil geven aan de sociale grondrechten. Kennen ook volksvertegenwoordigers nog hun betekenis? De sociale grondrechten bevatten, met de klassieke grondrechten, de kernverantwoordelijkheden van de overheid.

Daarnaast is open parlementair debat nodig, met inhoudelijke argumenten en tegenargumenten, over grote maatschappelijke vraagstukken. Dat legitimeert beslissingen meer en beter dan incidenteel een referendum. Tenslotte is de politieke functie alleen goed uit te oefenen met kennis van de eisen die een democratie stelt, van de grenzen die het recht trekt, van het functioneren van de overheid in de praktijk en van de wijze waarop economische en maatschappelijke krachten op dat functioneren inwerken.

Wanneer in elk parlementair onderzoek naar bestuurlijke ontsporingen de Tweede Kamer zichzelf tegen komt, aan die ontsporing steeds zelf blijkt te hebben bijgedragen, dan is het van belang, zeker als oppositiepartij, opnieuw te definiëren wat de functies van de volksvertegenwoordiging zijn. Het is merkwaardig te constateren dat de Kamer zo nu en dan wel over het eigen functioneren praat (commis- sies Dolman, Deetman, Verbeet), maar nooit een discussie over de eigen functies voert. Wat heeft de PvdA-fractie geleerd van bijvoorbeeld de uitkomsten van het parlementaire onderzoek onderwijsvernieuwingen uit 2008 (commissie-Dijsselbloem)?

Waarom heeft de PvdA nooit gepleit voor een secundaire analyse op de uitkomsten van de verschillende parlementaire enquêtes en onderzoeken? In de gesignaleerde problemen zit immers een gemeenschappelijk patroon.

Bij de functies en het functioneren van het parlement wordt de controle op de uitvoering en de effecten van het beleid voor de burgers stelselmatig verwaarloosd; ondergeschikt gemaakt aan de vorming van nieuw beleid, nieuwe regels, nieuwe controlemechanismen. Maar waar tevoren niet alles te voorzien en te plannen valt, waar de samenleving veelkleurig is en niet in protocollen of modellen te vangen, hangt de geloofwaardigheid van de overheid vooral af van de kwaliteit van de uitvoering.

Vanaf 1985, toen ik regeringscommissaris voor de reorganisatie van de rijksdienst was, tot op de dag van vandaag (zie mijn bijlage bij het eindverslag van de informateur), heb ik ‘Den Haag’ proberen te overtuigen van de noodzaak structureel meer aandacht te besteden aan de uitvoerbaarheid van het beleid, de ruimte voor de professionele uitvoerders en de effecten van het beleid voor individuele burgers. De respons was en is mager, zo niet afwezig , ook nu nog; ook van de zijde van de PvdA-fractie.

Dat is het gevolg van de ontwikkelingen in de politiek-bestuurlijke praktijk sinds de jaren tachtig. De uitvoering van het beleid werd op afstand van de departementen gezet, verzelfstandigd of geprivatiseerd. Op de departementen werd via de kaasschaaf bezuinigd. Door beide ontwikkelingen liep de inhoudelijke- en uitvoeringsdeskundigheid op die departementen dramatisch terug, ook op departementen onder leiding van PvdA-ministers.2 Het aantal managers nam toe. Ministers omringden zich met adviseurs en voorlichters met de taak hen zoveel mogelijk uit de wind te houden.

Alle – vaak ambtelijk geïnitieerde – veranderingen in organisatie en functioneren van de centrale overheid waren vooral intern gericht. Kostenbeheersing en bedrijfsmatig werken waren de voornaamste drijfveren. Vele consultants verleenden daaraan hun hartelijke medewerking, met Hay Consultants voor de marktconforme beloning. De politiek oefende op die reorganisaties nauwelijks controle uit.

De resultaten waren ronduit pover. De mantra in de afgelopen dertig jaar – een periode waarin de PvdA twintig jaar regeringsverantwoordelijkheid droeg – van een kleinere overheid die goedkoper en kwalitatief beter zou zijn, meer ‘klantgericht’ zou werken en ‘maatwerk’ zou leveren, resulteerde per saldo in een aanzienlijke groei van het aantal regels, formulieren en controleurs waarmee professionele uit- voerders te maken krijgen en waarvan juist burgers in de zwakste positie als eerste het slachtoffer worden. Dat wordt – terecht – vooral ook de PvdA zwaar aangerekend.

Tegen deze achtergrond zou de PvdA strijd moeten leveren. Het gaat immers om het door- breken van bestaande machtsverhoudingen binnen de publieke dienst.

Die strijd gaat ten minste over de volgende punten;

  • Vergroting van de ruimte voor de professionals op de werkvloer. Alleen zo kan daadwerke- lijk maatwerk worden geleverd en is een ketenaanpak van complexe problemen mogelijk. Voor die ruimte moet zowel de regelzucht, ook van semipublieke en private instellingen, worden teruggedrongen als de professionaliteit op de werkvloer worden vergroot. Tot die professionaliteit behoren: vakdeskundigheid, beroepsethiek, gerichtheid op de individuele burger (patiënt, leerling) en publieke verantwoording. De PvdA als oppositiepartij zou ten behoeve van haar inbreng in de Tweede Kamer daadwerkelijke belangstelling moeten hebben voor de kennis en praktijkervaring van de professionals op de werkvloer, moeten nagaan waardoor hun ruimte steeds meer is beperkt en voorstellen moeten doen om de oorzaken van die beperkingen weg te nemen.
  • Deze vergroting van de ruimte voor professionals vergt drastische inperking van de tussenlaag tussen de professionals op de werkvloer en de minister die voor het beleid uiteindelijk politiek verantwoordelijk is. Een tussenlaag die nog altijd groeit. Daarvoor is allereerst inzicht nodig in de kosten van die tussenlaag. Het is wonderlijk dat niemand deze schijnt te kennen noch ernaar vraagt, ook de PvdA niet. Daardoor blijft verborgen dat de verhouding tussen de werkvloer en de indirecte tussenlaag volstrekt scheef is, evenals de beloningen respectievelijk op de werkvloer en in die tussenlaag.
  • De inperking van die tussenlaag vergt vergroting van de eigen deskundigheid binnen de publieke dienst, te beginnen op de departementen. Waarom wel de schoonmakers weer in overheidsdienst en niet de vakjurist, de ingenieur, de onderwijsdeskundige en anderen? Een goed functionerende democratische rechtsstaat heeft een bureaucratie die inhoudelijk deskundig is, kritisch en loyaal. Die deskundigheid is teruggelopen. Het zou goed zijn als, bij wijze van voorbeeld, bij enkele departementale directies eens een onderzoekje zou worden gedaan naar de achtergrond (opleiding / ervaring) van medewerkers dertig jaar geleden en nu. Kritische tegenspraak wordt al gauw als partijpolitieke tegenstand gezien. Loyaliteit wordt soms verengd tot: ‘de minister uit de wind’ houden. Ook de PvdA heeft deze sluipende aantasting van de bureaucratie laten gebeuren. Die sloop moet worden gestopt.
  • Deskundigheid in de publieke dienst houdt ook in: helder zicht op het begrip burgerschap als publiek ambt. Voorwaarde voor het individueel staatsburgerschap is erkenning door de overheid, want ‘geen staat zonder burgers, geen burgers zonder staat’. Die erkenning is onmogelijk als de overheid en dus de politieke partijen burgers vooral als patiënten, klanten of kiezers beschouwt of beschouwen. Zicht op het burgerschap betekent: politieke erkenning van de maatschappelijke pluriformiteit en kansen bieden aan burgerinitiatieven. Het houdt in het besef dat elk protocol, elk model, elk formulier een versimpeling van de pluriforme werkelijkheid betekent. Altijd dreigt het gevaar dat het uitgangspunt dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden, verkeert in zijn spiegelbeeld: gelijke behandeling vereist gelijke gevallen. In de praktijk is de publieke ruimte, de ruimte voor burgerinitiatieven, dan ook niet groter maar kleiner geworden. Bovendien vraagt dit zicht op burgerschap als publiek ambt het verwijderen van belemmeringen die aan die burgerinitiatieven in de weg staan, en het actief steun verlenen aan initiatieven voor de oplossing van gemeenschappelijke problemen, empowerment.

Bescherming door en van de rechter

Ten slotte moet het de PvdA gaan om de verdediging van de rechtsstaat waarvoor niet alleen de rechter maar juist ook wetgever en bestuur verantwoordelijkheid dragen. Een burger-samenleving kan immers alleen tot ontwikkeling komen als de rechtsstaat is gegarandeerd. Burgers moeten worden beschermd tegenover de staat, tegenover de markt en tegenover andere burgers.

Anders geldt het recht van de sterkste. Die bescherming moet uiteindelijk de rechter bieden zeker als politiek en bestuur het laten afweten. Als politici hun eigen functie ondergeschikt maken aan de eisen van het bestuur en in het bestuur de nadruk ligt op financieel beheer en daadkracht, neemt de betekenis van het tegenwicht van de rechter – de onafhankelijke derde macht – toe. Vandaar dat de druk op de rechter groeit.

Door reorganisaties en bestuurlijke maatregelen is de laatste decennia geprobeerd die druk te beperken. Geen van die reorganisaties was echter gebaseerd op een visie op de in- houd van rechterlijke functie noch op de ver- anderde rol van het recht in de samenleving. Toch hebben beide Kamers steeds aan die reorganisaties meegewerkt.

De verbestuurlijking nam toe. De Raad voor de rechtspraak speelde daarin een belangrijke rol. De door de Raad geïnitieerde – en door de Kamers goed- gekeurde – schaalvergroting droeg aan die verbestuurlijking belangrijk bij. De toegang tot de rechter werd daardoor beperkt. Eenvoud en nabijheid zijn – vaak meer nog dan financiële draagkracht – essentiële voorwaar- den voor toegang tot de rechter.

Is het niet vreemd dat, met de nodige moeite en veel energie, hier en daar met ‘vrederechters’ wordt geëxperimenteerd en dat in het regeerakkoord ‘buurtrechters’ worden aangekondigd, terwijl Nederland, nog in een nabij verleden, beschikte over een goed werkend en fijnmazig systeem van kantonrechters?

Het zou de PvdA-fractie daarom sieren als zij zich weer wat meer zou verdiepen in de betekenis van het recht en de eigen functie van de rechter. Misschien zou dan ook duidelijk worden dat door het gebrek aan juridische en constitutionele kennis bij politici, bestuurders, ambtenaren en journalisten en door het nog steeds ontbreken van een Constitutioneel Hof – in tegenstelling tot de meeste landen in continentaal Europa – niet alleen de democratie maar ook de Nederlandse rechtsstaat kwetsbaarder is dan nodig.

  • Dit is een bewerking van een inleiding voor de Tweede Kamerfractie van de PvdA, eind augustus 2017.
  • Illustratief in dit verband is de verklaring die Dijksma onlangs na haar aftreden als staatssecretaris gaf, dat gebrek aan deskundigheid op haar vroegere ministerie voor fouten zorgde in het Lelystad Airport-dossier.

Terug naar de middenklasse

De steun van de middenklasse is voor de PvdA noodzakelijk om weer een betekenisvolle factor te worden in het parlement, meent Wimar Bolhuis.

‘De afgelopen decennia was de middenklasse altijd prominent aanwezig in de electorale achterban. Dat was zeer belangrijk omdat het aantal traditionele arbeidersbanen steeds verder afnam. In maart 2017 bleek dat de steun voor de PvdA echter onder alle bevolkingsgroepen afgebrokkeld was behalve onder ouderen. 

Erkenning dat de electorale steun van de middenklasse essentieel is om in het politieke landschap weer een verschil te kunnen maken, is de enige kansrijke basis voor politieke wederopbouw van de PvdA.’ > Lees verder

Meer voor De neergang van de PvdA

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

zie dan ook: PvdA in de steigers – fase 3 rouwverwerkingsproces

zie ook: PvdA in de steigers – fase 2 rouwverwerkingsproces

zie ook: PvdA in de steigers – fase 1 rouwverwerkingsproces

Rapport: Op-de-toekomst-Paul-Depla

zie ook: Fusie PvdA, GroenLinks, SP ??

zie ook: Populisme versus de opkomst van onvrede en onrust

zie ook: Tot ziens wethouder Rabin Baldewsingh PvdA !!!

zie ook: PvdA – aftrap Haagse gemeenteraadsverkiezingen 21.03.2018

zie ook: PvdA 70 jaar partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – en meer

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA versus Code Rood

zie ook: De PVDA is te onzichtbaar geworden

zie verder ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 5

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 4

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 3

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 2

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel1

zie ook: Wethouder Rabin Baldewsingh PvdA luidt de noodklok

zie ook: Het Rode Bolwerk in Amsterdam is gebarsten – deel 2

zie ook: Het einde van de PvdA ??

zie ook: Is de ‘Elitaire’ samenstelling van de 2e kamer een afspiegeling van de samenleving ??

zie ook: PvdA, Partij van de Academici in 2010?

2017: het jaar van de neergang van de PvdA

Elsevier 31.12.2017 Voor de PvdA gaat het jaar 2017 de boeken in als annus horribilis. Op een verrassende verkiezingsoverwinning in Leeuwarden na, viel er weinig te vieren. Zelfs na de Kerstdagen blijft de partij intern verscheurd, en hangt de toekomst van het negende Kamerlid William Moorlag aan een zijden draadje. Maar het belangrijkste was natuurlijk de nederlaag op 15 maart. Daarover schreef NOS-verslaggever Wilco Boom een boek met interviews.

Op 15 maart leed de PvdA het grootste zetelverlies in de naoorlogse parlementaire geschiedenis. Ideale gelegenheid om prominente sociaal-democraten aan een grondig zelfonderzoek te onderwerpen. Gewezen ministers, backbenchers en partij-ideologen blikken terug op de zeperd, die binnen de gelederen van de sociaal-democraten kennelijk ‘Zwarte Woensdag’ wordt genoemd.

Waaraan die nederlaag te wijten is? Met die vraag gaat Boom langs een groot aantal prominenten, die stuk voor stuk een rol speelden bij de PvdA in de afgelopen jaren. Verklaringen voor het verlies zijn er te over, blijkt uit de rondgang: De Derde Weg, de opkomst van het populisme, verregaande bezuinigingen passeren de revue. Opvallend veel vingers wijzen in de richting van Wouter Bos, als architect van Rutte-II. Volgens Adri Duivesteijn, voormalig Eerste Kamerlid, een ‘strategische fout’ bij de formatie. Samsom had juist iemand moeten meenemen die linkser was, ‘als contragewicht’.

De neergang van de PvdA verscheen in december bij uitgeverij Nieuw Amsterdam, en is verkrijgbaar voor €19,99. 

Weinig lof voor verkiezingen Spekman

Ook gewezen partijvoorzitter Hans Spekman oogst weinig lof met zijn ongemakkelijke lijsttrekkersverkiezingen. Oud-partijvoorzitter Ruud Koole, ooit architect van de leiderschapsverkiezingen van de PvdA zegt tegen Boom: ‘Het verwijt dat ik Samsom en Spekman maak,  is dat zij de ledenraadpleging te veel hebben gezien als instrument om de partij weer een gezicht te geven bij de kiezers en om de positie van Samsom te versterken, in plaats van invloed aan de leden te geven.’ Dat Spekman niet direct na de desastreuze nederlaag is opgestapt vindt Koole ‘heel onverstandig’.

Het boek geeft een heldere inzage in de interne politieke strijd binnen de PvdA. Met een veelheid aan analyses wordt nog eens teruggeblikt op de afgelopen kabinetsperiode. Dat levert boeiende en openhartige interviews op. Toch blijft door de grote hoeveelheid Haagse politici de internationale trend een beetje onderbelicht, terwijl die nu juist interessant is voor een langere prognose. Daar staat dan wel weer een mooi interview met René Cuperus tegenover met het memorabele citaat: ‘Heb jij weleens een bankier zien demonstreren op het Malieveld?’

Door vast te houden aan dezelfde vraagstructuur, worden de interviews in een wat beknellend korsetje geperst. En Felix Rottenberg ontbrak, terwijl juist hij de afgelopen jaren een van de vaste criticasters was!

  Berend Sommer  (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Leden PvdA eisen aftreden eigen Kamerlid Moorlag

Nadert einde voor PvdA-Kamerlid Moorlag?

Moorlag niet van plan zomaar op te stappen

Makkers, ten laatste male?

Herman Tjeenk Willink vraagt zich af hoe de PvdA van een gedepolitiseerde bestuurderspartij weer een politieke partij kan worden die zich niet bij het bestaande maatschappelijke bestel neerlegt: > lees verder

Hoe wordt de PvdA van een gedepolitiseerde bestuurderspartij waarvan de vertegenwoordigers hun positie aan het bestaande politieke bestel ontlenen, weer een politieke partij die zich niet bij het bestaande maatschappelijke bestel neerlegt?

Meer dan 40 jaar ben ik lid van de PvdA; nooit stemde ik iets anders, al scheelde dat soms buitengewoon weinig en steeds minder.1 Dat heeft niets te maken met de wijze waarop het laatste kabinet van VVD en PvdA heeft geopereerd. Het kabinet heeft in moeilijke omstandigheden heel behoorlijk en fatsoenlijk bestuurd en stabiliteit gebracht. Mijn onvrede betreft de volstrekt onhelder geworden eigen visie van de PvdA op de maatschappij waarin we leven en de rol van de overheid daarin.

Bij mijn aarzeling spelen verschillende soorten vragen. Wat houdt een eigen visie nog in als in de praktijk de Partij van de Arbeid het verschaffen van werk overlaat aan de markt, die markt uiterst onzeker is en groepen uitsluit? Bevordering van voldoende werkgelegenheid was toch, ingevolge de Grondwet, ‘een voorwerp van zorg der overheid’ (artikel 19-1 Grondwet). Maar wat moet in de toekomst onder arbeid worden verstaan, gelet ook op de fundamentele veranderingen als gevolg van digitalisering en automatisering? Wat betekenen die veranderingen voor dat andere element dat de sociaal-democratie traditioneel dierbaar was: persoonlijke ontplooiing en verheffing?

En wat is het antwoord op de behoefte aan basiszekerheid (meer dan geld) in een wereld waarin de grenzen voor kapitaal en arbeid vervagen? Zou door die grensvervaging geen extra nadruk moeten liggen op de internationale oriëntatie die ook een kenmerk van het socialisme was? Maar waarom is dan de PvdA-visie op Europa zo bleek, juist nu de traditionele ‘trans-Atlantische route’ nauwelijks meer perspectief biedt, de rest van de wereld niet meer op de VS zit te wachten en bondgenoot Groot-Brittannië een eigen koers probeert te varen?

Of weet ook de PvdA niet wat ze met Europa aan moet omdat ze niet weet wat ze met Nederland aan moet? En wat heeft, ten slotte, de partij de afgelopen decennia gedaan aan het onderhoud en de versterking van de democratische rechtsorde en de instituties die die orde schra- gen? Toch is de democratische rechtsorde ook, en misschien wel in de eerste plaats bedoeld voor diegenen die geen financiële of andere machtsmiddelen hebben. Waarom voelen juist zij zich vaak niet meer vertegenwoordigd? Waarom krijgen juist zij vaak moeilijk toegang tot ‘het recht’? Allemaal vragen die de Partij van de Arbeid zich als eerste zou moeten stellen.

Zoals bekend is de grens vaag tussen het ‘zondig ras der reformisten’ (den Uyl) dat met kleine stapjes, zonder revolutie, fundamentele wijzigingen in de bestaande maatschappelijke verhoudingen wil aanbrengen en diegenen die de scherpste kantjes van de bestaande verhoudingen willen afvijlen zonder uit te zijn op een drastische wijziging van het bestel. Maar is de PvdA die vage grens al niet lang gepasseerd?

De structurele neergang van de partij begon immers al in de jaren tachtig, de periode van depolitisering waarin de overheid in financiële problemen verkeerde, politiek vooral meebesturen werd en het bestuur in de ban van het new public management raakte. De neergang – met zo nu en dan een incidentele opleving – zette door toen de sociaal-democratische Derde Weg bleek dood te lopen. Bedoeling van die derde weg was, in de woorden van Anthony Giddens, om ‘(neo-)liberale ideeën te gebruiken om socialistische doelstellingen te bereiken’. Het resultaat was het tegenovergestelde. De PvdA veinsde het ook na 2002 niet te zien en bleek niet bij machte de koers te verleggen.

Maar hoe houdbaar is een maatschappelij- ke bestel als zich volgens het SCP bij 28% van de Nederlandse bevolking problemen opstapelen op het terrein van arbeid, inkomen, opleiding en dergelijke en dat aantal groeiende is? En als het aantal mensen met psychische stoornissen en het aantal jongeren in de problemen stijgt? Zijn dat tijdelijke verschijnselen? Is het individueel onvermogen, eigen schuld? Of heeft Paul Verhaeghe gelijk wanneer hij, in zijn in 2012 verschenen boek Identiteit schrijft: ‘de dwang tot (economisch) succes en (individueel) geluk blijkt een keerzijde te hebben: het leidt tot verlies van zelfbesef, tot desoriëntatie en vertwijfeling’? Ik denk het wel.

De rol van de overheid

De vraag naar de eigen politieke visie van de PvdA is een dubbele: een visie op waar het met de maatschappij heen moet en een visie op de rol van de overheid. Voor het eerste bevat het Van Waarde-project van de WBS de nodige aanzetten. Ik beperk me hier tot het tweede, al was het maar omdat de democratische rechtsstaat zo centraal stond in mijn werk als regeringscommissaris als voorzitter van de Eerste Kamer en als vicepresident van de Raad van State.

Om hun doeleinden te verwezenlijken heb- ben sociaal-democraten altijd veel belang gehecht aan de overheid. In een notitie uit 1978 voor de WBS-werkgroep Partij Politieke Processen staat het zo: ‘In een discussie over ‘het Staatsbeeld van de Sociaal Democratie’ moeten tenminste drie aspecten worden onderscheiden:

  • de staat als instrument in het streven naar een socialistische samenleving (hetgeen een visie op die samenleving impliceert);
  • de staat als deel van de bestaande machts- verhoudingen (hetgeen inzicht in de poli- tieke, bestuurlijke en maatschappelijke verhoudingen vereist);
  • de staat als kader voor democratische machtsuitoefening (hetgeen kennis van de waarden – ruimte en grenzen – van een democratische rechtsorde veronderstelt).’

Het derde aspect is een brug tussen de eerste twee aspecten. Socialisten raakten als sociaal-democraten overtuigd van de smalle marges van de democratische politiek, maar ook van de noodzaak én de mogelijkheid die smalle marges te benutten. Waar de overheid zo be- langrijk is voor het stap voor stap realiseren van de sociaal-democratische doelstellingen, burgers in een zwakke positie ook zo van die overheid afhankelijk zijn, zou het dus voor de hand liggen dat de PvdA:

  • zorgvuldig omspringt met de democratische rechtsstaat en zijn instituties;
  • behalve van de kracht ook doordrongen is van de kwetsbaarheid van democratie en rechtsorde;
  • weet hoe de overheid functioneert en de ‘eigen rationaliteit’ van politiek, bestuur en bureaucratie onderkent;
  • de structurele problemen doorziet waarmee de overheid worstelt (denk bijvoorbeeld aan de vele bestuurlijke ontsporingen) en waarvan in de praktijk burgers in een zwakke positie en de professionele uitvoerders van het beleid de eerste slachtof- fers zijn;
  • beseft dat de overheid mede door eigen toedoen van positie is veranderd en dat dit ook direct het burgerschap als publiek ambt raakt.

De belangstelling voor deze vijf punten is binnen de PvdA echter bepaald gering. Maar als de eigen visie vaag is, de betekenis van de democratische rechtsorde wordt ondergewaardeerd, de structurele problemen in het functi- oneren van overheid (en markt) niet worden doorzien en burgers toch vooral als cliënten, klanten of kiezers worden benaderd, kom je als sociaal-democratische partij die fundamentele veranderingen zegt na te streven niet ver. Tegen die achtergrond noem ik in dit verband een paar punten die van belang zijn voor de positiebepaling van de PvdA in de oppositie.

Wat is politiek?

Als politiek wezenlijk iets anders is en in ieder geval méér dan meebesturen, is het zeker voor een oppositiepartij essentieel te definiëren wat de eigen politieke functie inhoudt: het steeds opnieuw bepalen wat het algemeen belang ver- eist. Daarvoor is allereerst nodig een visie op de rol van de overheid. Met bijvoorbeeld een antwoord op de vraag hoe de PvdA invulling wil geven aan de sociale grondrechten. Kennen ook volksvertegenwoordigers nog hun betekenis? De sociale grondrechten bevatten, met de klassieke grondrechten, de kernverantwoordelijkheden van de overheid.

Daarnaast is open parlementair debat nodig, met inhoudelijke argumenten en tegenargumenten, over grote maatschappelijke vraagstukken. Dat legitimeert beslissingen meer en beter dan incidenteel een referendum. Tenslotte is de politieke functie alleen goed uit te oefenen met kennis van de eisen die een democratie stelt, van de grenzen die het recht trekt, van het functioneren van de overheid in de praktijk en van de wijze waarop economische en maatschappelijke krachten op dat functioneren inwerken.

Wanneer in elk parlementair onderzoek naar bestuurlijke ontsporingen de Tweede Kamer zichzelf tegen komt, aan die ontsporing steeds zelf blijkt te hebben bijgedragen, dan is het van belang, zeker als oppositiepartij, opnieuw te definiëren wat de functies van de volksvertegenwoordiging zijn. Het is merkwaardig te constateren dat de Kamer zo nu en dan wel over het eigen functioneren praat (commis- sies Dolman, Deetman, Verbeet), maar nooit een discussie over de eigen functies voert. Wat heeft de PvdA-fractie geleerd van bijvoorbeeld de uitkomsten van het parlementaire onderzoek onderwijsvernieuwingen uit 2008 (commissie-Dijsselbloem)?

Waarom heeft de PvdA nooit gepleit voor een secundaire analyse op de uitkomsten van de verschillende parlementaire enquêtes en onderzoeken? In de gesignaleerde problemen zit immers een gemeenschappelijk patroon.

Bij de functies en het functioneren van het parlement wordt de controle op de uitvoering en de effecten van het beleid voor de burgers stelselmatig verwaarloosd; ondergeschikt gemaakt aan de vorming van nieuw beleid, nieuwe regels, nieuwe controlemechanismen. Maar waar tevoren niet alles te voorzien en te plannen valt, waar de samenleving veelkleurig is en niet in protocollen of modellen te vangen, hangt de geloofwaardigheid van de overheid vooral af van de kwaliteit van de uitvoering.

Vanaf 1985, toen ik regeringscommissaris voor de reorganisatie van de rijksdienst was, tot op de dag van vandaag (zie mijn bijlage bij het eindverslag van de informateur), heb ik ‘Den Haag’ proberen te overtuigen van de noodzaak structureel meer aandacht te besteden aan de uitvoerbaarheid van het beleid, de ruimte voor de professionele uitvoerders en de effecten van het beleid voor individuele burgers. De respons was en is mager, zo niet afwezig , ook nu nog; ook van de zijde van de PvdA-fractie.

Dat is het gevolg van de ontwikkelingen in de politiek-bestuurlijke praktijk sinds de jaren tachtig. De uitvoering van het beleid werd op afstand van de departementen gezet, verzelfstandigd of geprivatiseerd. Op de departementen werd via de kaasschaaf bezuinigd. Door beide ontwikkelingen liep de inhoudelijke- en uitvoeringsdeskundigheid op die departementen dramatisch terug, ook op departementen onder leiding van PvdA-ministers.2 Het aantal managers nam toe. Ministers omringden zich met adviseurs en voorlichters met de taak hen zoveel mogelijk uit de wind te houden.

Alle – vaak ambtelijk geïnitieerde – veranderingen in organisatie en functioneren van de centrale overheid waren vooral intern gericht. Kostenbeheersing en bedrijfsmatig werken waren de voornaamste drijfveren. Vele consultants verleenden daaraan hun hartelijke medewerking, met Hay Consultants voor de marktconforme beloning. De politiek oefende op die reorganisaties nauwelijks controle uit.

De resultaten waren ronduit pover. De mantra in de afgelopen dertig jaar – een periode waarin de PvdA twintig jaar regeringsverantwoordelijkheid droeg – van een kleinere overheid die goedkoper en kwalitatief beter zou zijn, meer ‘klantgericht’ zou werken en ‘maatwerk’ zou leveren, resulteerde per saldo in een aanzienlijke groei van het aantal regels, formulieren en controleurs waarmee professionele uit- voerders te maken krijgen en waarvan juist burgers in de zwakste positie als eerste het slachtoffer worden. Dat wordt – terecht – vooral ook de PvdA zwaar aangerekend.

Tegen deze achtergrond zou de PvdA strijd moeten leveren. Het gaat immers om het door- breken van bestaande machtsverhoudingen binnen de publieke dienst.

Die strijd gaat ten minste over de volgende punten;

  • Vergroting van de ruimte voor de professionals op de werkvloer. Alleen zo kan daadwerke- lijk maatwerk worden geleverd en is een ketenaanpak van complexe problemen mogelijk. Voor die ruimte moet zowel de regelzucht, ook van semipublieke en private instellingen, worden teruggedrongen als de professionaliteit op de werkvloer worden vergroot. Tot die professionaliteit behoren: vakdeskundigheid, beroepsethiek, gerichtheid op de individuele burger (patiënt, leerling) en publieke verantwoording. De PvdA als oppositiepartij zou ten behoeve van haar inbreng in de Tweede Kamer daadwerkelijke belangstelling moeten hebben voor de kennis en praktijkervaring van de professionals op de werkvloer, moeten nagaan waardoor hun ruimte steeds meer is beperkt en voorstellen moeten doen om de oorzaken van die beperkingen weg te nemen.
  • Deze vergroting van de ruimte voor professionals vergt drastische inperking van de tussenlaag tussen de professionals op de werkvloer en de minister die voor het beleid uiteindelijk politiek verantwoordelijk is. Een tussenlaag die nog altijd groeit. Daarvoor is allereerst inzicht nodig in de kosten van die tussenlaag. Het is wonderlijk dat niemand deze schijnt te kennen noch ernaar vraagt, ook de PvdA niet. Daardoor blijft verborgen dat de verhouding tussen de werkvloer en de indirecte tussenlaag volstrekt scheef is, evenals de beloningen respectievelijk op de werkvloer en in die tussenlaag.
  • De inperking van die tussenlaag vergt vergroting van de eigen deskundigheid binnen de publieke dienst, te beginnen op de departementen. Waarom wel de schoonmakers weer in overheidsdienst en niet de vakjurist, de ingenieur, de onderwijsdeskundige en anderen? Een goed functionerende democratische rechtsstaat heeft een bureaucratie die inhoudelijk deskundig is, kritisch en loyaal. Die deskundigheid is teruggelopen. Het zou goed zijn als, bij wijze van voorbeeld, bij enkele departementale directies eens een onderzoekje zou worden gedaan naar de achtergrond (opleiding / ervaring) van medewerkers dertig jaar geleden en nu. Kritische tegenspraak wordt al gauw als partijpolitieke tegenstand gezien. Loyaliteit wordt soms verengd tot: ‘de minister uit de wind’ houden. Ook de PvdA heeft deze sluipende aantasting van de bureaucratie laten gebeuren. Die sloop moet worden gestopt.
  • Deskundigheid in de publieke dienst houdt ook in: helder zicht op het begrip burgerschap als publiek ambt. Voorwaarde voor het individueel staatsburgerschap is erkenning door de overheid, want ‘geen staat zonder burgers, geen burgers zonder staat’. Die erkenning is onmogelijk als de overheid en dus de politieke partijen burgers vooral als patiënten, klanten of kiezers beschouwt of beschouwen. Zicht op het burgerschap betekent: politieke erkenning van de maatschappelijke pluriformiteit en kansen bieden aan burgerinitiatieven. Het houdt in het besef dat elk protocol, elk model, elk formulier een versimpeling van de pluriforme werkelijkheid betekent. Altijd dreigt het gevaar dat het uitgangspunt dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden, verkeert in zijn spiegelbeeld: gelijke behandeling vereist gelijke gevallen. In de praktijk is de publieke ruimte, de ruimte voor burgerinitiatieven, dan ook niet groter maar kleiner geworden. Bovendien vraagt dit zicht op burgerschap als publiek ambt het verwijderen van belemmeringen die aan die burgerinitiatieven in de weg staan, en het actief steun verlenen aan initiatieven voor de oplossing van gemeenschappelijke problemen, empowerment.

Bescherming door en van de rechter

Ten slotte moet het de PvdA gaan om de verdediging van de rechtsstaat waarvoor niet alleen de rechter maar juist ook wetgever en bestuur verantwoordelijkheid dragen. Een burger-samenleving kan immers alleen tot ontwikkeling komen als de rechtsstaat is gegarandeerd. Burgers moeten worden beschermd tegenover de staat, tegenover de markt en tegenover andere burgers.

Anders geldt het recht van de sterkste. Die bescherming moet uiteindelijk de rechter bieden zeker als politiek en bestuur het laten afweten. Als politici hun eigen functie ondergeschikt maken aan de eisen van het bestuur en in het bestuur de nadruk ligt op financieel beheer en daadkracht, neemt de betekenis van het tegenwicht van de rechter – de onafhankelijke derde macht – toe. Vandaar dat de druk op de rechter groeit.

Door reorganisaties en bestuurlijke maatregelen is de laatste decennia geprobeerd die druk te beperken. Geen van die reorganisaties was echter gebaseerd op een visie op de in- houd van rechterlijke functie noch op de ver- anderde rol van het recht in de samenleving. Toch hebben beide Kamers steeds aan die reorganisaties meegewerkt.

De verbestuurlijking nam toe. De Raad voor de rechtspraak speelde daarin een belangrijke rol. De door de Raad geïnitieerde – en door de Kamers goed- gekeurde – schaalvergroting droeg aan die verbestuurlijking belangrijk bij. De toegang tot de rechter werd daardoor beperkt. Eenvoud en nabijheid zijn – vaak meer nog dan financiële draagkracht – essentiële voorwaar- den voor toegang tot de rechter.

Is het niet vreemd dat, met de nodige moeite en veel energie, hier en daar met ‘vrederechters’ wordt geëxperimenteerd en dat in het regeerakkoord ‘buurtrechters’ worden aangekondigd, terwijl Nederland, nog in een nabij verleden, beschikte over een goed werkend en fijnmazig systeem van kantonrechters?

Het zou de PvdA-fractie daarom sieren als zij zich weer wat meer zou verdiepen in de betekenis van het recht en de eigen functie van de rechter. Misschien zou dan ook duidelijk worden dat door het gebrek aan juridische en constitutionele kennis bij politici, bestuurders, ambtenaren en journalisten en door het nog steeds ontbreken van een Constitutioneel Hof – in tegenstelling tot de meeste landen in continentaal Europa – niet alleen de democratie maar ook de Nederlandse rechtsstaat kwetsbaarder is dan nodig.

  • Dit is een bewerking van een inleiding voor de Tweede Kamerfractie van de PvdA, eind augustus 2017.
  • Illustratief in dit verband is de verklaring die Dijksma onlangs na haar aftreden als staatssecretaris gaf, dat gebrek aan deskundigheid op haar vroegere ministerie voor fouten zorgde in het Lelystad Airport-dossier.

Terug naar de middenklasse

De steun van de middenklasse is voor de PvdA noodzakelijk om weer een betekenisvolle factor te worden in het parlement, meent Wimar Bolhuis.

‘De afgelopen decennia was de middenklasse altijd prominent aanwezig in de electorale achterban. Dat was zeer belangrijk omdat het aantal traditionele arbeidersbanen steeds verder afnam. In maart 2017 bleek dat de steun voor de PvdA echter onder alle bevolkingsgroepen afgebrokkeld was behalve onder ouderen. 

Erkenning dat de electorale steun van de middenklasse essentieel is om in het politieke landschap weer een verschil te kunnen maken, is de enige kansrijke basis voor politieke wederopbouw van de PvdA.’ > Lees verder

Juist de bestuurder Tjeenk Willink vraagt zich af hoe de PvdA weer bestuurderspartij-af moet worden

VK 20.12.2017 ‘Hoe wordt de PvdA van een gedepolitiseerde bestuurderspartij (…) weer een politieke partij die zich niet bij het bestaande maatschappelijke bestel neerlegt?’ Het is niet een oprisping van een nieuwe beweging in de PvdA, geen Nieuw Nieuw Links die deze vraag opwerpt. Het is Herman Tjeenk Willink, zowat de meest bestuurlijke van alle PvdA-zwaargewichten.

Op de site van de Wiardi Beckman Stichting haalt Tjeenk Willink ongebruikelijk fel uit naar de partij waarvan hij al meer dan 40 jaar vooraanstaand lid is. Hij was voorzitter van de Eerste Kamer, vice-voorzitter van de Raad van State, oftewel ‘onderkoning van Nederland’, hij was regeringscommissaris voor de reorganisatie van de rijksdiensten, en hij trad driemaal op als informateur bij kabinetsformaties, de laatste keer in de aanloop naar het huidige kabinet Rutte III. Hij was een vertrouweling van Beatrix toen zij koningin was, maar hij bleef altijd zijn partij trouw.

Hij wijst zijn partij op de tradities van ‘persoonlijke ontplooiing en verheffing’: wat is daarvan overgebleven?

Dat, schrijft hij nu, is helemaal niet meer vanzelfsprekend. En dat komt doordat de visie van de PvdA op de maatschappij en op de rol van de overheid daarin ‘volstrekt onhelder’ is geworden. In zijn betoog onder de titel ‘Makkers, ten laatsten male?’, een citaat uit het in de PvdA al bijna vergeten socialistenlied

De Internationale, vraagt hij zich af wat aan te vangen met een PvdA die ‘het verschaffen van werk overlaat aan de markt’. Hij wijst zijn partij op de tradities van ‘persoonlijke ontplooiing en verheffing’: wat is daarvan overgebleven? En waarom is de visie van de PvdA op Europa zo bleek, net nu die zo hard nodig is?

Tjeenk verwijt zijn partij al sinds de jaren tachtig te zijn gedepolitiseerd. De partij ‘gebruikte neoliberale ideeën om socialistische doelen te bereiken’, een omschrijving van de zogenaamde Derde Weg die hij ontleent aan Tony Blairs adviseur Anthony Giddens.

De partij heeft de afgelopen 30 jaar, waarvan 20 jaar in de regering, bezuinigd en overheidsdiensten gerationaliseerd, bedrijfsmatig werken bevorderd en dus ook het aantal managers en adviseurs. De overheid moest vooral ‘klantgericht’ worden, en ‘maatwerk’ leveren. Hetgeen resulteerde in een vloed van regels ‘waarvan juist de burgers in de zwakste positie als eerste het slachtoffer worden’.

Tjeenk Willink vindt dat overheidsdiensten de deskundigen niet meer moeten inhuren maar in dienst nemen. ‘Een goed functionerende democratische rechtsstaat heeft een bureaucratie die inhoudelijk deskundig is, kritisch en loyaal.’ En als rechtgeaard jurist pleit hij voor een versterking van de rechterlijke macht, volgens hem essentieel om te voorkomen dat ‘het recht van de sterkste’ zal prevaleren. Daarom, schrijft hij, moet er een Constitutioneel Hof komen, zoals in bijna alle Europese landen.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   POLITIEKE PARTIJEN   NEDERLAND   PVDA

PvdA’ers blikken terug op de moeder aller nederlagen: ‘De patiënt ligt er prima bij, de chirurg is dood’

Partijleider Asscher: terugkeer naar oude glorie zit er niet snel in

VK 07.12.2017 In een nieuwe interviewbundel kijken negentien PvdA’ers terug op de epische verkiezingsnederlaag van hun partij. Wrok en zelfkritiek strijden om voorrang. ‘Elke stap voorwaarts is uitgevent als een totale nederlaag.’

Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen. In de vandaag verschijnende interviewbundel De neergang van de PvdA van NOS-journalist Wilco Boom krijgt de moeder aller politieke nederlagen soms heroïsche trekjes. De PvdA heeft zich in de ogen van enkele hoofdrolspelers onverschrokken opgeofferd voor het landsbelang. Dan maar de lucht in, anno 2017.

Volgens Wouter Bos gaat Rutte II de geschiedenis in als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’

Zo is ex-informateur Wouter Bos ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is het overeind houden van de PvdA van secundair belang. ‘Uiteindelijk is er maar één maatstaf: laat je het land beter achter dan je het hebt aangetroffen.’

Ex-partijleider en hoofdarchitect van Rutte II, Diederik Samsom, zit ook op die lijn. In zijn gesprek met Boom omschrijft hij de PvdA als een onzelfzuchtige arts. Samsom: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij, die doet het geweldig. Maar de chirurg is dood, hij heeft zichzelf door de pols gesneden. Als ik dan toch moet kiezen met mijn diepcalvinistische inborst: de operatie moet slagen, de patiënt moet beter worden, dus dan de chirurg maar.’

Dankbaarheid

René Cuperus meent dat Samsom ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’

Blijft de vraag waarom de opgeknapte patiënt geen greintje dankbaarheid toonde. De antwoorden die in het boek worden gegeven, lopen nogal uiteen, maar de negentien geïnterviewde PvdA’ers – van kopstukken tot kritische buitenstaanders – constateren wel dat de ideologische bleekheid (‘waar staan we voor in drie heldere zinnen?’) al eerder is opgetreden. Het bezuinigingskabinet-Rutte II zette een turbo op de neergang.

René Cuperus, ex-medewerker van het wetenschappelijk bureau van PvdA en Volkskrant-columnist, prijst ‘op zich’ de moed van Samsom, maar verwijt de ex-partijleider technocratische ‘ingenieurspolitiek’ en meent dat hij ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’. De loodzware hervormingsagenda van Rutte II bleef overeind; de PvdA kreeg ‘een zenuwinzinking’.

Geen geloof meer

Die laatste diagnose is overigens weer van Samsom, die zijn eigen partij in meerdere varianten hekelt als ‘de grootste tegenstander van wat we aan het doen waren’. ‘Wij als club zijn er vier jaar lang in geslaagd werkelijk elke overwinning, elke stap voorwaarts te beleven én uit te venten als een totale nederlaag.’ En: ‘De club die vlak voor de finish z’n leider van de wagen gooit, geeft één duidelijke boodschap aan de kiezer: wij geloven er niet meer in.’

Ook Frans Timmermans klaagt dat kritische PvdA’ers voordurend deden alsof de partij door de coalitie met de VVD was ‘uitgeleverd aan de baarlijke duivel’. ‘Dan moet je niet verbaasd zijn dat de kiezers bij je weglopen.’

Omgekeerd uiten andere PvdA’ers weer harde kritiek op de losgezongen partijtop. Ex-directeur van het wetenschappelijk bureau Monika Sie Dhian Ho: ‘Samsom, Dijsselbloem en Bos zijn met alle respect carrièrepolitici die niet veel hebben met de partij, met de vereniging die de PvdA is.’

Asscher wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten

Oude rekeningen

Zo worden en passant enkele oude rekeningen vereffend in het boek van Boom. Aan Lodewijk Asscher, de nieuwe partijleider die vandaag het eerste exemplaar in ontvangst neemt, de taak om het allemaal goed te maken. Hij toont in het boek zelfkritiek over zijn rol in het kabinet-Rutte II (‘dat het anders had gemoeten is volstrekt evident’) en hij wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten.

Een terugkeer naar oude glorie zit er volgens Asscher niet snel in – ‘de tijd van de grote partijen is voorbij’ – maar er blijft volgens hem een rol weggelegd voor de PvdA. ‘Het is mijn taak om de PvdA een nieuwe plek te geven. Wat die plek ook is.’

Betrokkenen over de nederlaag en Rutte II

Kabinetsformatiegesprek met informateurs Kamp en Bos, Rutte en Blok (VVD) en Samsom en Dijsselbloem (PvdA). © Maarten Hartman / Hollandse Hoogte

Ik mag graag zeggen dat dit het kabinet-Bos was. Omdat hij de founding father is van dit regeerakkoord, omdat het regeerakkoord zo’n dwangbuis is geweest voor de bewindslieden, omdat hij zo dicht bij Samsom en Dijsselbloem staat en omdat ook Asscher zich blijft oriënteren op Bos.

Monika Sie Dhian Ho, ex-directeur van het wetenschappelijk bureau, over informateur Bos

Op de ledenraad na de Kamerverkiezingen concludeerden jullie, journalisten, zogenaamd grootmoedig maar gniffelend dat het zo goed was dat de PvdA die bijeenkomst hield. Neeeeee! Het was One Flew Over the Cuckoo’s Nest wat daar gebeurde.

Diederik Samsom over de PvdA-ledenraad na de verkiezingsnederlaag

Zijn hoge denk- en werktempo, zijn drive, maken het voor Samsom heel lastig mensen mee te nemen, om met zijn rug tegen een stoel te gaan zitten en gewoon eens te luisteren naar anderen.

Angelien Eijsink, ex-PvdA-Kamerlid

Het coördinatieoverleg van de vier heren was gericht op alles wegduwen wat vraagtekens zette bij wat er gebeurde.

Agnes Jongerius, PvdA-europarlementariër over het vierkoppige leiderschap van Samsom, Dijsselbloem, Asscher en Spekman.

We hebben afspraken gemaakt die voor linkse kiezers buitengewoon moeilijk te verteren waren. En ook dingen gedaan die we achteraf misschien niet hadden moeten doen.

Lodewijk Asscher over het regeerakkoord van Rutte II.

Terugblikken en ‘hergroeperen’

Zo gaan de ministers van Rutte II de geschiedenis in
Het langstzittende naoorlogse kabinet stevent op het einde af. Rutte II ging stoïcijns de crisis te lijf, maar wist zichzelf niet geliefd te maken. Hoe gaan de ministers de politieke geschiedenis in? (+)

‘Achteraf gezien had ik keihard op tafel moeten slaan’
In oktober zwaaide Hans Spekman af als voorzitter van de PvdA. Hoe heeft zijn partij het vertrouwen van zo veel kiezers kunnen verspelen? (+)

Hoopvol gestemd PvdA met meer linksere accenten
In een woonwinkelcentrum te Nieuwegein was de PvdA in oktober bijeen om zichzelf te ‘hergroeperen’. ‘Politiek gaat niet over statistieken maar over mensen en geluk.’ De partij hoopt dat de ‘linkse lente’ is begonnen.

Deze politieke memoires zijn de moeite waard

Politieke memoires: Nederland heeft er geen rijke traditie in. De oud-premiers Drees en Den Uyl? Géén memoires. Wim Kok bleef stil na acht jaar premierschap, evenals Jan Peter Balkenende. Recordpremier Ruud Lubbers zegt dat hij al zijn herinneringen twintig jaar geleden als eens heeft opgeschreven maar niet overging tot publicatie. Ergens ligt dus nog een goudmijn te wachten. Deze zijn de moeite waard volgens politieke commentator Raoul du Pré.

©

Volg en lees meer over:  BOEKEN   POLITIEK   PVDA   NEDERLAND

PvdA’ers blikken terug op de moeder aller nederlagen: ‘De patiënt ligt er prima bij, de chirurg is dood’

Partijleider Asscher: terugkeer naar oude glorie zit er niet snel in

VK 07.12.2017 In een nieuwe interviewbundel kijken negentien PvdA’ers terug op de epische verkiezingsnederlaag van hun partij. Wrok en zelfkritiek strijden om voorrang. ‘Elke stap voorwaarts is uitgevent als een totale nederlaag.’

Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen. In de vandaag verschijnende interviewbundel De neergang van de PvdA van NOS-journalist Wilco Boom krijgt de moeder aller politieke nederlagen soms heroïsche trekjes. De PvdA heeft zich in de ogen van enkele hoofdrolspelers onverschrokken opgeofferd voor het landsbelang. Dan maar de lucht in, anno 2017.

Volgens Wouter Bos gaat Rutte II de geschiedenis in als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’

Zo is ex-informateur Wouter Bos ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is het overeind houden van de PvdA van secundair belang. ‘Uiteindelijk is er maar één maatstaf: laat je het land beter achter dan je het hebt aangetroffen.’

Ex-partijleider en hoofdarchitect van Rutte II, Diederik Samsom, zit ook op die lijn. In zijn gesprek met Boom omschrijft hij de PvdA als een onzelfzuchtige arts. Samsom: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij, die doet het geweldig. Maar de chirurg is dood, hij heeft zichzelf door de pols gesneden. Als ik dan toch moet kiezen met mijn diepcalvinistische inborst: de operatie moet slagen, de patiënt moet beter worden, dus dan de chirurg maar.’

Dankbaarheid

René Cuperus meent dat Samsom ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’

Blijft de vraag waarom de opgeknapte patiënt geen greintje dankbaarheid toonde. De antwoorden die in het boek worden gegeven, lopen nogal uiteen, maar de negentien geïnterviewde PvdA’ers – van kopstukken tot kritische buitenstaanders – constateren wel dat de ideologische bleekheid (‘waar staan we voor in drie heldere zinnen?’) al eerder is opgetreden. Het bezuinigingskabinet-Rutte II zette een turbo op de neergang.

René Cuperus, ex-medewerker van het wetenschappelijk bureau van PvdA en Volkskrant-columnist, prijst ‘op zich’ de moed van Samsom, maar verwijt de ex-partijleider technocratische ‘ingenieurspolitiek’ en meent dat hij ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’. De loodzware hervormingsagenda van Rutte II bleef overeind; de PvdA kreeg ‘een zenuwinzinking’.

Geen geloof meer

Die laatste diagnose is overigens weer van Samsom, die zijn eigen partij in meerdere varianten hekelt als ‘de grootste tegenstander van wat we aan het doen waren’. ‘Wij als club zijn er vier jaar lang in geslaagd werkelijk elke overwinning, elke stap voorwaarts te beleven én uit te venten als een totale nederlaag.’ En: ‘De club die vlak voor de finish z’n leider van de wagen gooit, geeft één duidelijke boodschap aan de kiezer: wij geloven er niet meer in.’

Ook Frans Timmermans klaagt dat kritische PvdA’ers voordurend deden alsof de partij door de coalitie met de VVD was ‘uitgeleverd aan de baarlijke duivel’. ‘Dan moet je niet verbaasd zijn dat de kiezers bij je weglopen.’

Omgekeerd uiten andere PvdA’ers weer harde kritiek op de losgezongen partijtop. Ex-directeur van het wetenschappelijk bureau Monika Sie Dhian Ho: ‘Samsom, Dijsselbloem en Bos zijn met alle respect carrièrepolitici die niet veel hebben met de partij, met de vereniging die de PvdA is.’

Asscher wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten

Oude rekeningen

Zo worden en passant enkele oude rekeningen vereffend in het boek van Boom. Aan Lodewijk Asscher, de nieuwe partijleider die vandaag het eerste exemplaar in ontvangst neemt, de taak om het allemaal goed te maken. Hij toont in het boek zelfkritiek over zijn rol in het kabinet-Rutte II (‘dat het anders had gemoeten is volstrekt evident’) en hij wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten.

Een terugkeer naar oude glorie zit er volgens Asscher niet snel in – ‘de tijd van de grote partijen is voorbij’ – maar er blijft volgens hem een rol weggelegd voor de PvdA. ‘Het is mijn taak om de PvdA een nieuwe plek te geven. Wat die plek ook is.’

Betrokkenen over de nederlaag en Rutte II

Kabinetsformatiegesprek met informateurs Kamp en Bos, Rutte en Blok (VVD) en Samsom en Dijsselbloem (PvdA). © Maarten Hartman / Hollandse Hoogte

Ik mag graag zeggen dat dit het kabinet-Bos was. Omdat hij de founding father is van dit regeerakkoord, omdat het regeerakkoord zo’n dwangbuis is geweest voor de bewindslieden, omdat hij zo dicht bij Samsom en Dijsselbloem staat en omdat ook Asscher zich blijft oriënteren op Bos.

Monika Sie Dhian Ho, ex-directeur van het wetenschappelijk bureau, over informateur Bos

Op de ledenraad na de Kamerverkiezingen concludeerden jullie, journalisten, zogenaamd grootmoedig maar gniffelend dat het zo goed was dat de PvdA die bijeenkomst hield. Neeeeee! Het was One Flew Over the Cuckoo’s Nest wat daar gebeurde.

Diederik Samsom over de PvdA-ledenraad na de verkiezingsnederlaag

Zijn hoge denk- en werktempo, zijn drive, maken het voor Samsom heel lastig mensen mee te nemen, om met zijn rug tegen een stoel te gaan zitten en gewoon eens te luisteren naar anderen.

Angelien Eijsink, ex-PvdA-Kamerlid

Het coördinatieoverleg van de vier heren was gericht op alles wegduwen wat vraagtekens zette bij wat er gebeurde.

Agnes Jongerius, PvdA-europarlementariër over het vierkoppige leiderschap van Samsom, Dijsselbloem, Asscher en Spekman.

We hebben afspraken gemaakt die voor linkse kiezers buitengewoon moeilijk te verteren waren. En ook dingen gedaan die we achteraf misschien niet hadden moeten doen.

Lodewijk Asscher over het regeerakkoord van Rutte II.

Terugblikken en ‘hergroeperen’

Zo gaan de ministers van Rutte II de geschiedenis in
Het langstzittende naoorlogse kabinet stevent op het einde af. Rutte II ging stoïcijns de crisis te lijf, maar wist zichzelf niet geliefd te maken. Hoe gaan de ministers de politieke geschiedenis in? (+)

‘Achteraf gezien had ik keihard op tafel moeten slaan’
In oktober zwaaide Hans Spekman af als voorzitter van de PvdA. Hoe heeft zijn partij het vertrouwen van zo veel kiezers kunnen verspelen? (+)

Hoopvol gestemd PvdA met meer linksere accenten
In een woonwinkelcentrum te Nieuwegein was de PvdA in oktober bijeen om zichzelf te ‘hergroeperen’. ‘Politiek gaat niet over statistieken maar over mensen en geluk.’ De partij hoopt dat de ‘linkse lente’ is begonnen.

Deze politieke memoires zijn de moeite waard

Politieke memoires: Nederland heeft er geen rijke traditie in. De oud-premiers Drees en Den Uyl? Géén memoires. Wim Kok bleef stil na acht jaar premierschap, evenals Jan Peter Balkenende. Recordpremier Ruud Lubbers zegt dat hij al zijn herinneringen twintig jaar geleden als eens heeft opgeschreven maar niet overging tot publicatie. Ergens ligt dus nog een goudmijn te wachten. Deze zijn de moeite waard volgens politieke commentator Raoul du Pré.

©

Volg en lees meer over:  BOEKEN   POLITIEK   PVDA   NEDERLAND

december 9, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, bezuinigingen, formatie, gemeenteraadsverkiezingen 2018, Paul Depla PvdA, peiling, politiek, PvdA, Rutte 2, verkiezingen, verkiezingen 2017, VVD-PvdA, Zorg | , , , , , , , | Plaats een reactie

Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 12

AD 12.12.2017

Steekproef

Het AD schreef begin vorige maand dat instellingen ouderen soms extra laten betalen als ze te vaak noodhulp inschakelen na een val. De ‘valboetes’ leidden tot boze vragen in de Tweede Kamer en De Jonge zei toen dat dit soort extra bedragen niet is toegestaan. Hij kondigde een steekproef aan door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA).

Zeker 9 grote thuiszorgclubs werken met een zogeheten valboete: ouderen kunnen een rekening krijgen als ze thuis op de alarmknop drukken vanwege een val. Dat blijkt uit een steekproef onder twintig instellingen van zorgwaakhond NZa in opdracht van minister Hugo de Jonge.

De steekproef is uitgevoerd bij twintig grote thuiszorgaanbieders (met meer dan 3000 patiënten) na berichtgeving in deze krant over instellingen in de regio Dordrecht die cliënten enkele tientjes boete in rekening dreigden te brengen na de derde val waarbij het personenalarmeringssysteem werd ingeschakeld.

Meldpunt 

De meeste mensen zijn zich er niet van bewust dat in de meeste gevallen de verzekeraar dit dient te vergoeden. Je hoeft geen indicatie te hebben, aldus Woordvoerder van de ANBO.

Ouderenbond ANBO Nederland opent vandaag vanwege het onderzoek een meldpunt waar senioren uit het hele land kunnen aankaarten dat ze voor een valpartij hebben moeten betalen. ,,Wij communiceren de uitkomst van de meldactie weer terug naar de NZa en de minister”, aldus Renée de Vries van de ANBO.

AD 06.11.2017

AD 06.11.2017

Aanpak Valboete ouderenzorg eerste aktiepunt Rutte 3

De ‘valboete’ die sommige zorginstellingen ouderen in rekening brengen, leidt tot grote commotie. In Den Haag reageert PVV-leider Geert Wilders op Twitter kort maar furieus: ‘waanzin’. Hij vraagt zich af of Nederland de weg kwijt is. Ouderenbond ANBO, die de noodklok luidt, deelt die mening. Volgens woordvoerster Renée de Vries moeten mensen nooit door geldkwesties ‘geremd worden om hulp te vragen’.

Ook Sharon Dijksma van de PvdA laat via Twitter weten dat ze er de kersverse minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) direct op het matje over gaat roepen. Zij vreest namelijk dat zo’n boete leidt tot ‘zorg mijden’: ouderen zullen zich wel twee keer bedenken om de noodknop te gebruiken als ze er tientjes extra voor moeten betalen.

AD 06.11.2017

AD 06.11.2017

Dokken

Het gaat bij de ‘valboete’ om ouderen die noodknop vaker gebruiken: zij moeten de kosten op een gegeven moment zelf betalen. Zo betalen cliënten van Aafje Thuiszorg na de derde val waarbij het personenalarmeringssysteem wordt ingeschakeld 37,50 euro per incident. En moeten bewoners van het Dordtse De Merwelanden na drie keer vallen of noodoproepen dokken: zij betalen dan voor de tijd dat de verpleegkundige hulp verleent: 49,95 euro per uur.

Preventie

‘Victor Zuidema’ oordeelt dat zorginstellingen in plaats van extra kosten te rekenen gewoon meer aan preventie moeten doen: er bestaan tegenwoordig onder andere cursussen die ouderen leren om beter te bewegen en ‘beter’ te vallen: zodat er minder kans op letsel is.

AD 08.11.2017

AD 08.11.2017

Intrekking maatregel

Thuiszorgorganisatie Aafje past na alle beroering over ‘valboetes’ de contracten aan voor ouderen die geabonneerd zijn op haar personenalarmering. De regel dat mensen na twee noodoproepen per incident of val 37,50 euro moeten afrekenen, wordt definitief in de overeenkomst geschrapt. Dat zegt directeur Ronald Simons.

De maatregel komt na de massale verontwaardiging van afgelopen weekend dat ouderen die noodhulp nodig hebben, dit per keer moeten betalen bij verschillende zorginstellingen in Nederland.

Zorginstellingen laten ouderen soms extra betalen als ze te vaak noodhulp inschakelen na een val.

Reactie minister 

Minister De Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vindt dat zorginstellingen ouderen niet extra mogen laten betalen als die vaker dan drie keer per jaar na een val hun alarmknop indrukken. Hij zei dat na Kamervragen van de PvdA over het artikel in het AD van zaterdag 04.11.2017.

AD 15.11.2017

Problemen bij Melius

Cliënten van Melius Zorg krijgen sinds deze week hulpverlening van een nieuwe aanbieder. Van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd moest dat, omdat na onderzoek is gebleken dat de zorg van Melius ver onder de maat is. Middin, dat in regio Haaglanden en Rotterdam actief is, neemt voor onbepaalde tijd de taken over.

AD 16.11.2017

Problemen bij Careyn

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gunt Verpleeghuis Careyn een jaar extra tijd om verbeteringen door te voeren. Careyn heeft 29 verpleeghuizen in Zuid-Holland en Utrecht. Een jaar geleden kreeg Careyn een aanwijzing van de Inspectie. Binnen enkele maanden moesten op meerdere punten verbeteringen zijn aangebracht.

AD 15.11.2017

De geconstateerde tekortkomingen zijn voor een deel administratief van aard. Zo is er niet van elke bewoner een compleet en actueel dossier beschikbaar. Maar het gaat ook om veiligheidsmaatregelen en het opleidingsniveau van het personeel. Mede door personeelstekort wordt regelmatig te weinig of te laag geschoold personeel ingezet.

AD 09.11.2017

AD 09.11.2017

Terugblik

Het verhaal over de Demente moeder van staatssecretaris Van Rijnze blijkt twee weken geleden op 83-jarige leeftijd overleden, zette de discussie over de kwaliteit van onze verpleeghuiszorg landelijk op de kaart. Inmiddels klotst het geld tegen de plinten, maar de personeelstekorten blijven nijpend.

Joop van Rijn (donker jasje) en Ben Oude Nijhuis in november 2014.

Joop van Rijn (donker jasje) en Ben Oude Nijhuis in november 2014.

Op dinsdag 4 november 2014 slaan twee tachtigers in deze krant alarm over de falende zorg aan hun zwaar demente echtgenotes. Joop van Rijn en zijn toenmalige kompaan Ben Oude Nijhuis worden ineens bekende Nederlanders als ze op indringende wijze vertellen over misstanden in de Haagse zorginstelling.

Het maakt diepe indruk in Nederland; de verhalen over hoe hun vrouwen rondlopen in vieze kleding, soms niet op tijd naar het toilet kunnen en het feit dat er meerdere keren per week urenlang geen personeel aanwezig is. Saillant detail: de demente mevrouw Van Rijn is de moeder is van staatssecretaris Martin Van Rijn. Juist hij is dan in het kabinet verantwoordelijk voor langdurige zorg.

Ben Oude Nijhuis trok vorig jaar landelijk de aandacht met zijn klachten over de zorg voor zijn demente vrouw Sjaan. Korte tijd later overleed hij.

Ben Oude Nijhuis trok vorig jaar landelijk de aandacht met zijn klachten over de zorg voor zijn demente vrouw Sjaan. Korte tijd later overleed hij.

Strijdbaar

Ben Oude Nijhuis blijkt het meest strijdbaar. Hij gaat een dag na de krantenpublicatie in het televisieprogramma Pauw het gesprek aan met staatssecretaris Van Rijn, die op dat moment al werkt aan het plan ‘Waardigheid en Trots’ voor liefdevolle ouderenzorg. Twee weken later overlijdt Oude Nijhuis plotseling en hij wordt postuum bekroond met de titel ‘Held van 2014‘.

Niet lang daarna, begin 2015, ligt het plan van Van Rijn er. Er komt een leidraad op het gebied van personeelsinzet, staat er. Zo verplicht Van Rijn de politiek weer te investeren in personeel. Daarna wordt het even rustig, maar het blijkt de stilte voor een nieuwe storm. In de zomer van 2016 barst de bom opnieuw als de staatssecretaris de zorginspectie dwingt de namen bekend te maken van 150 slecht presterende verpleeghuizen.

Hugo Borst met zijn moeder, die aan alzheimer lijdt

Hugo Borst met zijn moeder, die aan alzheimer lijdt

Manifest

Enkele dagen later schrijft AD-columnist Hugo Borst, die zelf een demente moeder in een verpleeghuis heeft, in een open brief aan de staatssecretaris hoe het beter kan. Die brief wordt enkele maanden later weer gevolgd door het manifest Scherp op ouderenzorg, met daarin tien voorwaarden om ,,goede zorg voor alle kwetsbare ouderen in verpleegtehuizen te waarborgen”. Stel vast hoeveel zorgpersoneel nodig is om complete zorg te leveren en pas het budget aan aan die norm, klinkt het. In de aanloop naar de verkiezingen omarmt de Tweede Kamer het manifest.

AD 01.02.2018

Prijskaartje van minstens 2,1 miljard euro in 2021

Als die personeelsnorm er begin dit jaar eenmaal ligt, blijkt dat aan de nieuwe kwaliteitseisen voor de verpleeghuiszorg een verplicht prijskaartje hangt van minstens 2,1 miljard euro in 2021. De nieuwe coalitiepartners gaan morrend akkoord en de plannen om de verpleegzorg een oppepper te geven kunnen worden uitgerold. Daarnaast schrapt het demissionaire kabinet onder aanvoering van Van Rijn een eerder ingeplande bezuiniging op de langdurige zorg. Zo worden alle rimpels weggestreken.

Bewoners van de Heikant.

Ambitieuze klus

Ondanks de nieuwe zak met geld duurt het nog enkele jaren voordat er genoeg gekwalificeerd personeel is gevonden om de beschikbare centen helemaal aan uit te geven. Een ambitieuze klus, moest de gloednieuwe zorgminister Hugo de Jonge onlangs nog toegeven. Het verpleeghuis is niet populair als werkplek. Ondertussen vergrijst Nederland steeds verder en zullen er dus snel meer ouderen komen die intensieve en dure verpleeghuiszorg nodig hebben.

AD 22.11.2017

Extraatje Rutte 2

Het demissionaire kabinet trok de komende vier jaar 130 miljoen euro extra uit voor de verpleegzorg. Het geld is vooral bedoeld voor een wervingscampagne voor nieuw personeel en voor omscholing.

Het bedrag staat in de Miljoenennota 2018 die, op Prinsjesdag, werd gepresenteerd, Het komt bovenop het extra bedrag dat staatssecretaris Van Rijn eerder al naar buiten bracht: vanaf 2018 jaarlijks 435 miljoen.

Nog meer

Maar er moest nog veel meer geld bij. Alleen al om de zorg in verpleeghuizen op orde te krijgen, zal het kabinet de komende jaren 2,1 miljard extra investeren. Daarnaast geven zorgverzekeraars meer uit aan ouderenzorg dan je op grond van de toename van het aantal senioren mag verwachten. Tussen 2015 en 2017 ging al bijna een miljard extra naar ouderenzorg. In 2018 kan dat oplopen naar 2,5 miljard euro is de verwachting, aldus de doorrekening van Investico.

Verpleegkundigen aan het werk op de intensive care-afdeling.

Verpleegkundigen aan het werk op de intensive care-afdeling.

Stress op de werkvloer

Driekwart van de verpleegkundigen en verzorgenden barst van de stress. Hun tijd wordt opgeslokt door administratie en de gekste taken als rolstoelen reinigen en zout strooien. Dat blijkt uit een peiling onder 17.000 werknemers.

Bekijk ook de actiepagina Oplossingen van de werkvloer

Praat mee over dit onderwerp op Twitter of Facebook.

Rapport; Personeelstekorten zorg oplossingen van de werkvloer

Gelukkig in een verpleeghuis?

Kwaliteit van leven en zorg van ouderen in verpleeghuizen en verzorgingshuizen

Op 22 september 2017 verscheen de zusterstudie ‘Gelukkig in het verpleeghuis?’ waarin de door de bewoners ervaren kwaliteit van de zorg en de kwaliteit van het leven in verzorgings- en verpleeghuizen aan bod komt. Hierin komen dus alleen de ouderen die zelf de vragen konden beantwoorden aan het woord.

AD 22.11.2017

Ellende in het Zorghuis

De 21-jarige Rotterdammer die vast zit op verdenking van moord op een bejaarde vrouw in een verpleeghuis in Puttershoek en pogingen tot moord op twee oude vrouwen uit Puttershoek en Rotterdam is Rahiied A. (21). Dat bevestigen meerdere bronnen. Hij werd maandag voorgeleid aan de rechter-commissaris en blijft in voorlopige hechtenis.

Een bekende van de familie zegt ‘stomverbaasd’ te zijn dat A. is aangehouden voor de moord in verpleeghuis ’t Huys te Hoecke in Puttershoek en de twee pogingen tot moord in Puttershoek en Rotterdam. ,,Ik kan het bijna niet geloven. Rahiied is een goede jongen. Hij werkt soms zelfs ’s avonds door om dokter te worden.’’

De politie en het OM kwamen A. op het spoor nadat begin november in verpleeghuis ‘t Huys te Hoecke aan het Zomerplein in Puttershoek een bejaarde bewoonster onwel was geraakt. Tijdens de behandeling in het ziekenhuis ontstond het vermoeden dat haar zonder enige medische noodzaak insuline was toegediend. Daardoor daalde haar suikerspiegel, kregen vitale organen als het hart en de hersenen geen energie meer.

Vermoedelijk heeft A. dat na zijn aanhouding van afgelopen vrijdag zelf verklaard, want het stoffelijk overschot van de vrouw is maandag opgegraven op begraafplaats De Essenhof in Puttershoek voor toxicologisch onderzoek bij het NFI. De Rotterdammer wordt daarnaast door het OM verweten een bejaarde vrouw uit Rotterdam in een verpleegtehuis in Rotterdam met insuline te willen vermoorden.

A. werkte behalve bij Zorgwaard ook als inhuurkracht voor de Rotterdamse zorginstellingen Humanitas en Laurens. Die laatste heeft, net als Zorgwaard, besloten de omstandigheden te onderzoeken waaronder A. zou hebben toegeslagen. ,,Omdat het voor ons van groot belang is om te weten hoe dit heeft kunnen gebeuren’’, zegt directeur Nico de Pijper van Zorgwaard.

Wachttijden GGZ

2015-2016_Factsheet Ouderen in verpleeghuizen en verzorgingshuizen

Zorg in de laatste jaren 2000-2008

Omslag voor recensies

Oudere thuisbewoners_drukker

Ouderen in verpleeg- en verzorgingshuizen_2015-2016 Definitief

Ouderen in verpleeghuizen en verzorgingshuizen 2015-2016- omslag voor recensies

Lees ook: Het zuur van Rutte III zit vooral in de zorg NOS 10.10.2017

Dit is wat je moet weten over het regeerakkoord

Verpleegkundigen slaan alarm om werkdruk: zo gaat het niet langer NOS 09.10.2017

LEES OOK: Zorgen over de zorg: ‘Een zak geld is niet de oplossing voor betere ouderenzorg’

Dossier Zorgen over de zorg OmroepWest

zie ook: Het Kabinet met de aangepaste Zorgwet

zie ook: Vérian 

zie ook: Zorg 2017

lees: kamerbrief-over-waardigheid-en-trots-aanpak-vernieuwing-verpleeghuiszorg

lees: eindrapportage-toezicht-igz-op-150-verpleegzorginstellingen

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 11

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 10

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 9

zie ook: Manifest gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 8

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 7

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 6

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 5

zie ook: TSN / Vérian – Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 4

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 4

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 3

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 2

zie ook: Gedonder in de Haagse Zorg door bezuinigingen – deel 1

 

Kamer kan nog hogere rekening voor betere verpleeghuizen niet stoppen

AD 15.02.2018 Mocht er later dit jaar meer geld voor de verpleeghuiszorg nodig blijken dan de 2,1 miljard die het kabinet nu heeft gereserveerd, dan kan de Tweede Kamer daar nog geen veto over uitspreken. Een nieuwe wet die zo’n ‘noodremprocedure’ moet regelen zal op z’n vroegst halverwege 2019 ingaan.

,,Er lopen twee verschillende trajecten die elkaar niet doorkruisen in de volgorde van de tijd”, zei zorgminister Hugo de Jonge vanmorgen cryptisch tijdens een debat. Hij doelt op het vaststellen van een definitieve norm voor goede verpleeghuiszorg en daarna pas de invoering van een nieuwe wet. Die regelt dat de Tweede Kamer aan de noodrem kan trekken als nieuwe kwaliteitsnormen in de zorg straks te duur blijken.

Begin vorig jaar legde het Zorginstituut – dat kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg toetst – vast dat er 2,1 miljard nodig was om de kwaliteit van de verpleeghuiszorg op te krikken, vooral via een extra personeelsnorm. Tot verrassing van de politiek bleek het bedrag plotseling wettelijk bindend. Het ging hier nog om voorlopige afspraken, maar er wordt de komende tijd hard gewerkt aan een definitieve norm.

Ander prijskaartje

Ik vraag me af of het prijskaartje omlaag gaat, aldus Hugo de Jonge, minister.

Daarbij worden landelijk afspraken vastgelegd, die rekening houden met specifieke zaken als de samenstelling van de bewoners in een verpleeghuis en de plek waar de instelling staat. Het kan zijn dat de definitieve norm een ander prijskaartje krijgt, dat hoger of lager uitpakt dan de 2,1 miljard euro die nu is gereserveerd. Een eventueel hoger bedrag moet de politiek wederom ophoesten, aldus De Jonge.

,,Ik vraag me af of het prijskaartje omlaag gaat”, zei de minister vanmorgen op vragen van Kamerleden over de onrust in de zorgwereld over een eventuele kleinere zak geld. Volgens de bewindsman op Volksgezondheid zal blijken dat het gereserveerde geld hard nodig is.

Hij reageerde daarmee op berichtgeving in de Volkskrant dat een deel van de toegezegde investering in verpleeghuiszorg op losse schroeven zou staan. Ingewijden verwachten volgens de krant dat het kabinet een deel van die investering terugdraait.

Gewaagde stelling

De Jonge: ,,Ik vind het nogal gewaagde stelling, die zou ik zelf niet voor mijn rekening willen nemen. Want: hoe ziet een definitieve norm er uit en hoe groot is de toekomstige volumestijging qua ouderen die verpleeghuiszorg nodig hebben? Niemand weet het nog.”

  >Edwin van der Aa@edwinvanderaa76

Nou het enthousiasme druipt ervan af bij coalitiepartijen om koste wat kost vast te houden aan beloofde 2,1 mrd voor verpleeghuizen.

#cynischetweet #aoouderenzorg   11:06 AM – Feb 15, 2018 · The Hague, The Netherlands

Kamer moet laatste woord krijgen grote uitgaven 

NU 10.02.2018 De Tweede Kamer moet in de toekomst weer het laatste woord krijgen over grote uitgaven zoals de 2,1 miljard euro die naar de verpleeghuizen moet. Het kabinet werkt aan een wetswijziging die het in de zomer aan de Kamer hoopt voor te leggen.

Minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge reageerde zaterdag op een artikel uit de Volkskrant, die op basis van coalitiebronnen schrijft dat het bedrag voor de verpleeghuizen wel eens lager kan uitvallen.

Het Zorginstituut stelde begin vorig jaar kwaliteitsnormen op, die 2,1 miljard euro zouden kosten als ze worden ingevoerd. De Tweede Kamer kwam er tot verrassing van velen achter dat ze hier weinig meer aan kon doen.

“Als het om zulke grote bedragen gaat die het gevolg zijn van het (opnieuw) vaststellen van kwaliteitskaders, dan is het best wel weer vreemd dat de omvang van het budget niet meer politiek ‘bediscussieerbaar’ is”, schrijft De Jonge over de 2,1 miljard euro. Hoe de wetswijziging er precies uit komt te zien kan het ministerie nog niet zeggen.

Normen

Omdat niet ieder persoon in een verpleeghuis dezelfde of even veel zorg nodig heeft, worden de normen die het Zorginstituut heeft opgesteld nog ‘contextgebonden’ gemaakt. Dat moet eind 2018 klaar zijn.

Of dat betekent dat er minder geld naar de verpleeghuizen hoeft te gaan laat De Jonge in het midden. “Deze contextgebonden normen kunnen in theorie hoger of lager uitvallen dan de bestaande tijdelijke normen”, schrijft hij op Facebook. “Maar er is geen aanleiding om nu te veronderstellen dat het gereserveerde bedrag van 2,1 miljard omlaag kan.”

Zie ook: Uitgave deel extra geld voor zorg in verpleeghuizen mogelijk teruggedraaid

Lees meer over: Zorg Verpleeghuizen

Uitgave deel extra geld voor zorg in verpleeghuizen mogelijk teruggedraaid 

NU 10.02.2018 Door nieuwe kwaliteitseisen in verpleeghuizen wordt mogelijk een deel van de 2,1 miljard euro aan investeringen teruggedraaid. Dat komt door nieuwe normen voor de personeelsbezetting die eind dit jaar moeten gaan gelden.

Uit documenten die de Volkskrant kreeg door een beroep te doen op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) blijkt dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en ambtenaren van het ministerie van Volksgezondheid dit niet hebben zien aankomen.

De Volkskrant schrijft dat nieuwe personeelsnormen ten grondslag liggen aan de mogelijke vermindering van de investering. Met de nieuwe normen zouden de kosten minder hoog uitvallen. Daarom is de verwachting dat het kabinet een deel van de 2,1 miljard investering intrekt.

Eind 2018 moeten de nieuwe personeelsnormen rond zijn. Daarover beslissen onafhankelijke ambtelijke instanties en dus niet de Tweede Kamer.

Oud-PvdA-staatssecretaris Martin van Rijn maakte zich destijds hard voor de extra miljardeninvestering. Van Rijn dwong de extra investeringen destijds af, mede onder invloed van het zorgmanifest van Hugo Borst en Caren Gaemers.

Lees meer over: Zorg Verpleeghuizen

Miljarden voor verpleeghuizen ter discussie

Telegraaf 10.02.2018 Het mes gaat mogelijk in de miljarden voor de verpleeghuiszorg. Uit nieuwe berekeningen zou namelijk blijken dat de instellingen misschien met minder geld toe kunnen.

De Volkskrant maakt dat op uit documenten die de krant verkreeg via een Wob-verzoek.

Vorig jaar ontstond ophef omdat er opeens veel meer geld nodig bleek voor verpleeghuizen dan de politiek had gedacht. Het Zorginstituut becijferde dat er jaarlijks 2,1 miljard euro voor nodig is.

Uit documenten blijkt dat het ministerie van Volksgezondheid en andere ambtelijke organisaties waarschijnlijk gaan werken met nieuwe berekeningen (personeelsnormen) waardoor de investering misschien een stuk lager uitvalt.

Het ministerie van Volksgezondheid zegt in een reactie dat er nog niets te zeggen valt over het benodigde geld. Een woordvoerder benadrukt dat de overheid er ook niks meer over te zeggen heeft, wel de sector en het Zorginstituut.

Dat het Rijk de zeggenschap over het verpleeghuisgeld uit handen is gekomen komt door voormalig staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid). Het kwam hem op veel kritiek te staan, maar politieke partijen hebben het zelf door onoplettendheid laten gebeuren.

Dat er een nieuwe personeelsnorm komt voor de verpleeghuiszorg, stond volgens het ministerie al vast. Aanvankelijk was het idee dat per acht bewoners minimaal twee zorgverleners paraat moesten staan. De sector zelf was kritisch over deze nogal algemene norm. Hoeveel personeel nodig is, is namelijk van meerdere factoren afhankelijk. Momenteel wordt vooral gekeken naar hoeveel handen er aan het bed moeten zijn voor ’intensieve zorgmomenten’.

Volgens het ministerie is het op peil brengen van de kwaliteit in de verpleeghuizen leidend. „Met hoeveel geld dat gemoeid gaat, weten we nog niet. Het kan hoger uitpakken, maar ook lager.”

De verpleeghuizen hebben het zwaar. Er is een ernstig personeelstekort, waardoor de kwaliteit in veel van de instellingen te wensen over laat.

De ‘2,1 miljard van Van Rijn’ staan ter discussie: kabinet wil minder extra geld voor verpleeghuizen

VK 10.02.2018 De investering van 2,1 miljard euro extra om de zorg in de verpleeghuizen te verbeteren, in de vorige kabinetsperiode afgedwongen door toenmalig PvdA-staatssecretaris Van Rijn, staat op losse schroeven. Ingewijden verwachten dat het kabinet een deel van die investering terugdraait.

Dit blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant. De mogelijke inperking van de miljardeninvestering hangt samen met nieuwe normen die momenteel worden ontwikkeld voor de noodzakelijke personeelsbezetting, de zogenoemde ‘contextgebonden personeelsnormen’. Een goed ingevoerde coalitiebron gaat ervan uit dat de kosten door de nieuwe normen minder hoog uitvallen dan de nu begrote 2,1 miljard. Ook een woordvoerder van het onafhankelijk Zorginstituut spreekt die verwachting uit.

Onvermijdelijk

De personeelsnormen moeten eind 2018 klaar zijn. De Tweede Kamer staat bij die beslissing aan de kant, omdat een groot deel van de politieke zeggenschap is uitbesteed aan onafhankelijke ambtelijke instanties. Dat was ook de reden dat Van Rijn in de nadagen van het kabinet-Rutte II er onverwacht in slaagde 2,1 miljard extra binnen te slepen voor de verpleeghuizen, terwijl coalitiegenoot VVD daar nooit iets voor had gevoeld.

De miljardenuitgave was onvermijdelijk geworden nadat Van Rijn met instemming van de Tweede Kamer het onafhankelijke Zorginstituut had ingeschakeld om nieuwe kwaliteitseisen op te leggen aan verpleeghuizen. De politiek had daar tot verrassing van nagenoeg de hele Tweede Kamer niets meer over te zeggen.

Alsnog omlaag

Hugo Borst en Caren Gaemers reageerden destijds verheugd op die grote investering

Uit de interne documenten die de Volkskrant via een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur in handen kreeg, blijkt dat zelfs de betrokken ambtenaren bij het ministerie van Volksgezondheid (VWS) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de consequentie van de eigen zorgwetgeving niet doorzagen. Ook zij gingen ervan uit dat de politiek zelf kon beslissen over de hoogte van de investering.

Er is ook nog lang gesteggeld over de berekening van de kosten. Uiteindelijk werd het prijskaartje 2,1 miljard.

Activisten als Hugo Borst en Caren Gaemers, die langdurig lobbyden voor betere verpleeghuiszorg, reageerden destijds verheugd op die grote investering, maar de kans bestaat dus dat het bedrag alsnog omlaag gaat. De NZa moet opnieuw gaan rekenen hoeveel geld er nodig is voor de nieuwe normen.

Kritiek

In de coalitie is de investering van 2,1 miljard allerminst onomstreden. CDA, D66 en ChristenUnie trokken in hun verkiezingsprogramma’s ‘slechts’ 300- tot 600 miljoen extra uit voor de verpleeghuizen. Ze zijn nu gedwongen veel meer te doen.

Ook in het medische circuit klinkt al langer kritiek, omdat er nu onevenredig veel geld zou gaan naar een zorgsector die slechts zo’n 6 procent van de ouderen bedient. Het is volgens die critici logischer om meer te investeren in wijkverpleging en thuiszorg, waar veel meer ouderen gebruik van maken.

Het Wob-verzoek is uitgevoerd door Marlies de Brouwer.

Er kunnen honderd miljoenen van de zorg afgaan;

Miljarden euro’s voor de verpleeghuiszorg, maar wie bepaalt waar het terechtkomt?
Geld erbij en eraf voor verpleeghuiszorg. (+)

Volg en lees meer over:  GEZONDHEID   NEDERLAND   GEZONDHEIDSZORG   ECONOMIE

ZORG;

 BEKIJK HELE LIJST

Extra miljarden voor verpleeghuizen ter discussie

AD 10.02.2018 Door nieuwe kwaliteitseisen in verpleeghuizen wordt mogelijk een deel van de 2,1 miljard euro aan investeringen teruggedraaid, dat meldt De Volkskrant. Het kostenplaatje zou door nieuwe personeelsnormen lager zijn dan de begrote miljarden. Minister Hugo de Jonge reageert dat de 2,1 miljard gewoon beschikbaar blijft.

Uit documenten die de Volkskrant kreeg door een beroep te doen op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) zou blijken dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en ambtenaren van het ministerie van Volksgezondheid niet hebben zien aankomen dat de toezegging van de 2,1 miljard onevenredig is aan het verwachte nieuwe kostenplaatje. De Jonge heeft via Twitter aangegeven dat er ,,nu geen aanleiding is om te veronderstellen dat die kosten anders gaan worden.”

Oud-PvdA-staatssecretaris Martin van Rijn maakte zich aan het eind van de vorige kabinetsperiode hard voor de extra miljardeninvestering, maar bronnen rond de huidige regering denken dat CDA, D66 en ChristenUnie nu een deel van de investeringen willen terugdraaien. Deze drie partijen trokken in hun verkiezingsprogramma’s al aanzienlijk minder geld uit voor zorg in de verpleeghuizen.

   Hugo de Jonge  ✔@hugodejonge

Nee hoor. Het extra geld voor verpleeghuizen staat gewoon klaar om goed besteed te worden. De 2,1 miljard extra was de uitkomst van de berekening van de kosten van het nieuwe kwaliteitskader. Nu geen aanleiding om te veronderstellen dat die kosten anders gaan worden. https://twitter.com/volkskrant/status/962219582369906689 …

9:49 AM – Feb 10, 2018

Onafhankelijk

Oud-Staatssecretaris Martin van Rijn, Hugo Borst en Carin Gaemers. © anp

Hoe de nieuwe normen voor personeelsbezetting eruit komen te zien, is op dit moment nog onbekend. De personeelsnormen moeten eind 2018 ingaan. Overigens heeft de politiek weinig invloed op de vorm: het zijn vooral onafhankelijke ambtelijke organisaties die deze autoriteit hebben.

Van Rijn dwong de extra investeringen destijds af, mede dankzij de invloed van het zorgmanifest van Hugo Borst en Caren Gaemers. Borst en Gaemers en overheidsorganisatie Zorginstituut Nederland pleiten voor minstens twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen.

Mede door het activisme van Borst en Gaemers kwam de aandacht voor ouderenzorg hoog op de politieke agenda te staan. De aankondiging van de 2,1 miljard euro werd destijds gezien als een grote overwinning. Het vervolgens lange wachten op geld leidde tot de oproep om te ‘stoppen met nare politieke spelletjes’.

Borst en Gaemers reageerden in september vorig jaar, een jaar na de publicatie van het manifest op de stand van zaken. Bekijk hieronder hoe zij vinden dat de 2,1 miljard euro zou moeten worden besteed. Toen was er ergernis over de commotie in de Tweede Kamer. Gaemers toen: ,,Het is heel raar dat er nu ineens over die 2,1 miljard wordt gevallen.”

 

Minister draait slecht lopende verpleeghuizen de duimschroeven aan

AD 09.02.2018 De extra zak geld die verpleeghuizen krijgen om te investeren in voldoende opgeleid personeel én betere kwaliteit van zorg, moet daarvoor ook worden gebruikt. Als er centen overblijven, kunnen die vanaf komend jaar worden teruggevorderd.

Daarvoor waarschuwt zorgminister Hugo de Jonge vanavond in een brief aan de Tweede Kamer over de kwaliteit van verpleeghuizen. ,,Dit stimuleert dat de verpleeghuizen zoveel mogelijk vaart maken bij het op orde brengen van hun personeelssamenstelling en het verbeteren van hun zorg”, aldus de minister.

Bij het regeerakkoord werd flink wat extra geld geregeld om de kwaliteit van de verpleeghuiszorg op te krikken. De bedragen lopen de komende jaren geleidelijk op van 435 miljoen euro in 2018 tot 2,1 miljard euro op vaste basis.

Het is de bedoeling dat er jaarlijks zo’n tienduizend zorgmedewerkers (7.000 fte) bij komen. De zak geld voor verpleeghuizen wordt verdeeld op basis van de best presterende instellingen. Minder goed presterende instellingen zullen dus een tandje bij moeten zetten en efficiënter moeten gaan werken, stelt De Jonge.

Instellingen die ver­pleeg­huis­zorg leveren, staan de komende jaren voor een aanzienlijke opgave. De kwaliteit van de zorg moet zichtbaar en merkbaar beter, aldus Minister De Jonge.

,,Instellingen die verpleeghuiszorg leveren, staan de komende jaren voor een aanzienlijke opgave. De kwaliteit van de zorg moet zichtbaar en merkbaar beter. Op alle locaties waar verpleeghuiszorg wordt geleverd, moeten concrete stappen worden gezet om de zorg en aandacht voor kwetsbare ouderen op het niveau te brengen.”

De minister reageerde vanavond ook nog op een bericht, eerder deze week, van Actiz (de brancheorganisatie van zorgondernemers).  Die club meldde dat er jaarlijks 322.000 ouderen onnodig in een ziekenhuisbed belanden na een bezoek aan de spoedeisende hulp (SEH).

Aannames onjuist

Volgens De Jonge wordt gebruik gemaakt van cijfers uit 2015 en 2016, waardoor de extra investeringen die het ministerie sindsdien gedaan heeft op de eerstelijnszorg (behandeling door de huisarts, tandarts, fysiotherapeut, maatschappelijk werker of wijkverpleegkundige, red.) nog niet meegenomen zijn in het beeld. En: ,,Een aantal andere aannames in dit onderzoek is onjuist.”

De Jonge zegt wel: ,,Het signaal dat er een toenemende drukte op de SEH is die wellicht voorkomen zou kunnen worden door zorg op de juiste plek te leveren, herken ik en geef ik ook alle aandacht.”

Verscherpt toezicht zorginstelling opgeheven

Telegraaf 15.01.2018 De Inspectie Gezondheidszorg heeft het verscherpt toezicht op Ons Thuis in Beverwijk opgeheven. Het tehuis, dat 24 uurszorg biedt aan mensen met een psychogeriatrische aandoening, heeft zijn zaken weer voldoende op orde.

De inspectie constateerde eerder problemen met cliëntdossiers, medicatieveiligheid en vrijheidsbeperking van bewoners. Precies een jaar geleden werd besloten tot verscherpt toezicht, maar dat is dus nu niet meer nodig.

BEKIJK OOK:

Verscherpt toezicht op verpleeghuis Beverwijk

’Nog te weinig wachtlijstbemiddeling’

Telegraaf 15.01.2018  Zorgverzekeraars en zorgkantoren helpen hun verzekerden nog te weinig op weg naar een andere zorgaanbieder als deze cliënten te lang moeten wachten op hulp. Veel mensen weten ook niet dat ze om dergelijke bemiddeling kunnen vragen.

Dat zegt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in een rapportage over de aanpak van wachttijden. Ziekenhuizen moeten melden hoelang hun wachttijd is en duidelijk maken dat er met de verzekeraar over andere mogelijkheden kan worden gesproken. De verzekeraars zetten de mogelijkheden meestal ook wel op hun sites, maar toch zijn veel patiënten dus niet op de hoogte. Niet iedereen wil overigens naar een andere aanbieder.

Ook is er gebrek aan inzicht in de wachttijden en oorzaken hiervan, zo blijkt uit de rapportage, waardoor het lastig is het lange wachten aan te pakken. Er wordt veelal te weinig samengewerkt tussen zorgverzekeraars, zorgkantoren en zorgaanbieders om de wachtlijsten korter te krijgen.

‘Verzekeraars kunnen meer doen tegen wachtlijsten ggz’

NOS 15.01.2018 Verzekeraars en instellingen moeten meer daadkracht aan de dag leggen om de lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) terug te dringen. Dat maakt de Zorgautoriteit duidelijk in een rapport over wachttijden in de zorg dat naar de Tweede Kamer is gestuurd.

De NZa coördineert de pogingen om wachtlijsten af te bouwen. Afgelopen zomer sprak toenmalig minister Schippers met de sector af dat die uiterlijk 1 juli 2018 weer binnen de normen zouden zijn. Maar dat wordt “een grote uitdaging”, waarschuwde de Zorgautoriteit al eind december.

Wat verzekeraars kunnen en zelfs moeten doen als een patiënt dat wil, is bemiddelen en doorverwijzen naar een andere aanbieder die wel op tijd plek heeft. Ook de zorginstellingen zelf kunnen meer actie ondernemen; onder andere door tijdig aan de bel te trekken bij zorgverzekeraars en gemeenten als er lange wachttijden dreigen te ontstaan.

Trauma

De wachttijden in de ggz overschrijden al langere tijd de normen. Vooral patiënten met autisme, persoonlijkheidsstoornissen, trauma en een licht verstandelijke beperking in combinatie met ggz-problemen hebben daar last van.

De NZa noemt het onacceptabel dat mensen te lang moeten wachten op noodzakelijke zorg waar zij recht op hebben. “Dit kan leiden tot een verslechtering van de gezondheidssituatie en daardoor tot een nog grotere zorgvraag”, waarschuwt de Zorgautoriteit.

Meldpunt

Patiënten op een lange wachtlijst kunnen terecht bij een meldpunt van de NZa. De Zorgautoriteit kijkt dan wat er het beste kan gebeuren. De afgelopen tijd hebben zo’n honderd mensen contact opgenomen met het meldpunt. In sommige gevallen is het gelukt om snellere zorg te regelen, maar niet altijd.

“Dat onderstreept de urgentie van de wachttijden in de ggz”, aldus de NZa. “Dat gevoel van urgentie wordt breed gedeeld door zorgverzekeraars. Tegelijkertijd zien we dat niet elke verzekeraar alle mogelijkheden benut om de wachttijden aan te pakken. Wij roepen daarom alle zorgverzekeraars op om extra stappen te zetten en initiatieven te nemen.” Dat zou samen met de instellingen moeten gebeuren.

Vacatures

Er zijn volgens het beschikbare onderzoek veel verschillende oorzaken voor de lange wachtlijsten in de ggz. Eén daarvan is een tekort aan beschikbaar personeel. Zo waren er eind december 663 openstaande vacatures voor psychiaters.

Overigens zijn er in de gezondheidszorg ook op andere terreinen hardnekkige lange wachtlijsten. De NZa houdt zich daarom ook bezig met wachtlijsten bij medische specialismen zoals oogzorg, wijkverpleging, langdurige zorg en ambulancevervoer.

BEKIJK OOK;

Rapport van de NZa over wachttijden in de zorg

Wachtlijsten ggz moeten binnen jaar verdwijnen

Gezocht in het hele land: 663 psychiaters (m/v)

 

Patiënten wachten soms onnodig door slechte wacht­lijst­be­mid­de­ling

AD 15.01.2018 Zorgverzekeraars en zorgkantoren helpen hun verzekerden nog te weinig op weg naar een andere zorgaanbieder als deze cliënten te lang moeten wachten op hulp. Veel mensen weten ook niet dat ze om dergelijke bemiddeling kunnen vragen.

Dat zegt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in een rapportage over de aanpak van wachttijden. Ziekenhuizen moeten melden hoelang hun wachttijd is en duidelijk maken dat er met de verzekeraar over andere mogelijkheden kan worden gesproken. De verzekeraars zetten de mogelijkheden meestal ook wel op hun sites, maar toch zijn veel patiënten dus niet op de hoogte. Niet iedereen wil overigens naar een andere aanbieder.

Ook is er gebrek aan inzicht in de wachttijden en oorzaken hiervan, zo blijkt uit de rapportage, waardoor het lastig is het lange wachten aan te pakken. Er wordt veelal te weinig samengewerkt tussen zorgverzekeraars, zorgkantoren en zorgaanbieders om de wachtlijsten korter te krijgen.

BRANCHE IN GEWEER TEGEN STICHTING THUISHULP ZUTPHEN

BB 08.01.2018 BTN, de branchevereniging voor de thuishulp, roept het college en de gemeenteraad van Zutphen op om af te zien van het oprichten van een gemeentelijke stichting voor de huishoudelijke hulp.

‘Businesscase rammelt’

Door zelf huishoudelijke hulp te gaan aanbieden, zou de gemeente Zutphen volgens BTN grote financiële risico’s nemen. Daarnaast vindt BTN-bestuurssecretaris Maarten Oosterkamp dat de door het gemeentebestuur opgestelde businesscase van alle kanten rammelt, mede omdat er te weinig voor zou zijn begroot en omdat de overheadkosten onvoldoende gedrukt zouden worden.

Tarievenval

Volgens Oosterkamp is het ook niet meer nodig om een stichting op te richten voor de huishoudelijke hulp. De aanleiding voor de eerste plannen die drie jaar geleden werden gemaakt, was het hoge aantal faillissementen en ontslagen in de huishoudelijke hulp. Door de huishoudelijke hulp bij een stichting onder te brengen, wilde de gemeente Zutphen de werkzekerheid van werknemers en de zorgcontinuïteit waarborgen.

Volgens BTN heeft de Algemene Maatregel van Bestuur over de Wmo-tarieven van afgelopen zomer een einde gemaakt aan de tarievenval en beginnen de tarieven weer te langzaam te stijgen.

Schadeclaim

‘De gemeente zou door zo’n stichting in het leven te roepen ook het bestaansrecht van de zorgaanbieders ontkennen’, vindt Oosterkamp. ‘Als de oprichting doorgaat, is er eigenlijk sprake van een vijandige overname.’ Volgens Oosterkamp is het waarschijnlijk dat de zes aanbieders die in Zutphen actief zijn een schadeclaim indienen als zij door de stichting inkomsten gaan mislopen. ‘Die schadeclaim zal al snel een paar miljoen euro bedragen terwijl het college volgens het huidige plan acht ton heeft uitgetrokken voor de stichting.’

Stemming uitgesteld

Aanvankelijk moest het voorstel om tot het oprichten van een stichting over te gaan op 15 januari in stemming worden gebracht in de gemeenteraad. Het college verzocht echter om dit van de agenda te schrappen omdat er intern onenigheid over het voorstel was ontstaan. Coalitiepartijen VVD en Burgerbelang plaatsen vraagtekens bij de gevolgen van het voorstel en het draagvlak daarvoor. Wethouder Patricia Withagen (zorg, GroenLinks) wil nog niet reageren op de kritiek van BTN: ‘We zitten nog middenin het proces van besluitvorming, dus we kunnen er op dit moment niet dieper op ingaan.’

GERELATEERDE ARTIKELEN;

GGZ-instelling krijgt strenge waarschuwing

OmroepWest 08.01.2018 De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft Psycho Informa Instellingen B.V. op de vingers getikt. De organisatie met locaties in onder andere Den Haag en Schoonhoven moet binnen drie maanden orde op zaken stellen anders volgen harde maatregelen.

De zorginstelling voor ambulante geestelijke gezondheidszorg en jeugdhulp, treuzelt volgens de inspectie te lang met het aanpakken van tekortkomingen op de terreinen bestuur, personeel en dossiers. De inspectie heeft ‘er geen vertrouwen in’ dat Psycho Informa uit zichzelf voldoende zal verbeteren.

De organisatie stuurt niet goed op de kwaliteit en veiligheid van zorg en jeugdhulp. Medewerkers handelen nogal eens op basis van de eigen professionele opvattingen. Dossiers zijn niet helder en compleet genoeg. Psycho Informa kon op dit moment nog geen commentaar geven.

Honderden cliënten

Psycho Informa heeft naast Den Haag en Schoonhoven nog eens zes vestigingen. In totaal heeft Psycho Informa ongeveer 630 cliënten.

Meer over dit onderwerp: GGZ GEZONDHEIDSZORG ZORG

‘Bezuinigen in de zorg door investeren in voorlichting en aanpak eenzaamheid’

OmroepWest 29.12.2017 De beste bezuiniging in de wijkzorg is investeren. ‘Geef wijkverpleegkundigen de tijd om hun patiënten voor te lichten over zaken als voeding en beweging’, zegt Marjolein Zilverentant uit Voorschoten, voorzitter van de vakgroep Wijkverpleegkunde van de beroepsvereniging VenVN.

De zorg kampt met grote problemen: personeelstekort, geldtekort, tijdtekort en dus zorgtekort. De wijkzorg is daarop geen uitzondering. Maar volgens Marjolein Zilverentant is de oplossing eigenlijk heel simpel: preventie. ‘Laat wijkverpleegkundigen voorlichting geven en laat gemeenten zorgen dat er ontmoetingsplaatsen zijn om iets te doen aan hun eenzaamheid. Want van eenzaamheid word je ziek.’

Marjolein werd in oktober voorzitter van de vakgroep Wijkverpleegkunde van de Vereniging van Verpleegkundigen en Verzorgenden (VenVN). Zij maakt zich sterk voor de wijkverpleegkundigen als poortwachter. ‘Wij komen bij patiënten binnen en kunnen met hen praten over hun eenzaamheid, hoe zij omgaan met hun gezondheid, hun voeding en beweging. Daarmee kun je voorkomen dat zij later nog meer zorg nodig krijgen. En dat kan heel veel geld schelen.’

Meer over dit onderwerp: ZORG BEZUINIGING VENVN

Banen weg bij Sophia Revalidatie door bezuinigingen

OmroepWest 28.12.2017 Zorginstelling Sophia Revalidatie, met verschillende locaties in de regio, gaat de komende tijd reorganiseren en bezuinigen. Hierdoor verliezen dertien medewerkers hun baan. Dat bevestigt de organisatie aan Omroep West.

Naast een bezuiniging staat er ook nog een fusie op de planning. Sophia Revalidatie wil begin 2019 samen gaan met Rijnlands Revalidatie Centrum. Deze instelling heeft locaties in Leiden en Alphen aan den Rijn. De organisaties hopen door de fusie efficiënter te werk te kunnen gaan waardoor ze ‘minder mensen nodig hebben in ondersteunende functies’. Dit zou kunnen leiden tot meer ontslagen.

Sophia Revalidatie geeft aan voor de dertien medewerkers, die nu boventallig zijn verklaard, op zoek te willen gaan naar een nieuwe functie binnen of buiten de organisatie.

LEES OOK: Huisartsenposten Alphen en Leiderdorp waarschijnlijk ’s nachts dicht

Meer over dit onderwerp: BEZUINIGEN SOPHIA REVALIDATIE RIJNLANDS REVALIDATIE CENTRUMFUSIE

Vertrekkend voorzitter Actiz: ‘Extra geld voor verpleeghuizen moet ook naar scholing werknemers’

VK 28.12.2017 Het door het kabinet toegezegde extra geld voor verpleeghuizen moet ook worden gebruikt voor scholing van verplegenden en verzorgenden. Dat is volgens vertrekkend voorzitter Guus van Montfort van Actiz, de brancheorganisatie van de ouderenzorg, de beste manier om de kwaliteit van de verpleegzorg te verbeteren. Die verbetering is ingezet na de ‘wake-up-call’ vorig jaar van de publicatie van een zwarte lijst van ondermaats presterende verpleeghuizen.

Van Montfort vertrekt op 1 januari bij Actiz en wordt opgevolgd door oud-minister Henk Kamp (VVD) van Economische Zaken. Extra deskundigheid van het personeel is volgens Van Montfort onontbeerlijk om goede zorg te kunnen leveren aan de steeds ‘zwaarder’ wordende doelgroep in de verpleeghuizen. Met deze aanbeveling keert de Actizvoorzitter zich tegen de wens van minister Hugo de Jonge (CDA, Volksgezondheid).

Minister De Jonge zei vorige week in de Volkskrant dat hij eist dat extra budget voor de verpleeghuiszorg extra banen oplevert. Tot 2021 komt stapsgewijs 2,1 miljard euro extra beschikbaar om de kwaliteit van de zorg in verpleeghuizen te verbeteren. In 2018 krijgt de verpleeghuiszorg 435 miljoen euro extra. De Jonge wil dat dit besteed wordt aan tienduizend extra banen. Als dat niet lukt, wil hij het extra budget terugvorderen.

Complexe zorg

Die zorg wordt steeds complexer. Dat vergt andere kennis en kunde van het verzorgend personeel, aldus Guus van Montfort van Actiz.

Guus van Montfort. © Simon Lenskens

Volgens Van Montfort stimuleert De Jonge met dit dreigement van terugvorderen niet dat zorgorganisaties investeren in hun werknemers en in technologische vernieuwingen. Dat dit extra budget meteen tot veel extra banen moet leiden, is volgens de sectorvoorzitter niet realistisch. Door scholing van verplegenden en verzorgenden die al in de verpleeghuizen werken, wordt de zorg ook beter, betoogt Van Montfort. ‘Die zorg wordt steeds complexer. Dat vergt andere kennis en kunde van het verzorgend personeel.’

De verpleeghuizen kwamen in 2016 in opspraak door de publicatie van een zogenoemde ‘zwarte lijst’ van instellingen die volgens de inspectie voor de gezondheidszorg de zorg niet op orde hadden. Van de 150 instellingen waarop de inspectie extra toezicht hield, waren er elf waarover zij zich de grootste zorgen maakten. Daar was bijvoorbeeld niet genoeg controle op de veilige verstrekking van medicijnen of was er te weinig voldoende geschoold personeel.

De publicatie van de zwarte lijst bracht veel negatieve publiciteit voor de verpleeghuizen, die het daar moeilijk mee hadden. Maar er kwam ook een beweging uit voort, zegt Van Montfort. ‘De zwarte lijst was een wake-upcall. De ernst van de gezondheidsproblemen van verpleeghuisbewoners is geleidelijk aanzienlijk toegenomen. Maar het deskundigheidsniveau van de medewerkers was niet op alle onderdelen meegegroeid.’

Bewonerswelzijn

Ook kwam er in de ouderenzorg meer aandacht voor het welzijn van de bewoners. ‘Verpleeghuizen zagen door deze lijst in dat er meer verpleegkundigen nodig zijn om zo zorg te kunnen bieden dat het welzijn van bewoners is gegarandeerd. Nu zijn organisaties bezig de deskundigheid van hun medewerkers te bevorderen en meer verpleegkundigen aan te trekken. Daaraan is een groot tekort.’

Duidelijk werd dat zorgorganisaties voor problemen stonden die ze niet alleen konden oplossen, zegt Van Montfort. ‘De kwaliteit van zorg in verpleeghuizen kreeg hierdoor volop de aandacht van de Haagse politiek. Ook de publiciteit van de ervaringsdeskundigen Hugo Borst en Carin Gaemers heeft een essentiële rol gespeeld. Nu de aandacht er is voor de verpleeghuiszorg, verdient de zorg voor mensen thuis volop de aandacht.’

Extra personeel zoeken

Met de vorige verantwoordelijke bewindspersoon in het kabinet, staatssecretaris Martin van Rijn, had de sector al afspraken gemaakt over een bredere scholing van al aanwezig en nieuw personeel, onder wie zijinstromers, zegt Van Montfort. Ook was met Van Rijn al besproken hoe per verpleeghuis het extra geld zou moeten worden besteed voor een optimale verbetering van de zorg, in samenspraak met cliëntenraad en ondernemingsraad. ‘Laat de zorgkantoren waarmee verpleeghuizen contracten sluiten, de plannen toetsen die nu al worden opgesteld. En geen dubbele, overbodige plannen.’

Het vinden van extra personeel is volgens Van Montfort een van de grootste opgaven waarvoor de ouderenzorg staat. ‘De werkloosheid daalt snel. Dan is het per definitie moeilijk mensen te vinden. Daar komt dan ook nog eens scholing bij.’

Hugo de Jonge: ik voel me het meest senang met de handen aan het stuur.

© Aurélie Geurts

‘Eenzaamheid is nu een groot probleem onder ouderen. Dat neemt toe, behalve in Rotterdam. Daar zijn we begonnen met huisbezoeken. Gewoon eropaf, alle deuren langs. Niet dat een bezoekje de eenzaamheid doorbreekt, maar dan blijkt dat extra zorg nodig is of iemand moet komen om samen boodschappen te doen. Natuurlijk, eenzaamheid ziet er overal anders uit, de aanpak in Raalte zal anders zijn. Ik denk vanuit Den Haag een hoop te kunnen stimuleren.

‘Ik wil de toenemende eenzaamheid onder ouderen stoppen, merkbaar en meetbaar. Dat vinden ze hier eng, want stel je voor dat je daarop wordt afgerekend. Het kan gebeuren dat je over een paar jaar moet zeggen: we hebben het niet gehaald. Daar moet je open over zijn. Dan moet je je doel bijstellen of de aanpak wijzigen. Veel erger is het als je geen doelen stelt.’ (+)

Volg en lees meer over:  GEZONDHEID   POLITIEK   NEDERLAND   MENS & MAATSCHAPPIJ   GEZONDHEIDSZORG   PLEEGZORG

Kabinet wil geld verpleeghuiszorg kunnen terugvorderen

NU 18.12.2017 Het extra geld dat het kabinet uittrekt voor de verpleeghuiszorg moet worden uitgegeven aan meer personeel. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil het geld terugvorderen als dat niet gebeurt. Dat zegt hij in een interview in de Volkskrant.

Volgend jaar ontvangt de verpleeghuiszorg 435 miljoen euro extra. “Daarmee kunnen zo’n tienduizend extra mensen aangenomen worden. Als het geld daar niet aan wordt uitgegeven moet het kunnen worden teruggevorderd”, zegt De Jonge. Hij wil dat de contracten met verpleeghuizen worden aangepast, zodat terugvorderen altijd mogelijk is.

Hij noemt 435 miljoen euro “een forse eerste stap”. Het bedrag maakt deel uit van de 2,1 miljard euro die de komende vier jaar extra beschikbaar komt voor verpleeghuizen.

Laatste woord

De minister wil dat de politiek voortaan weer het laatste woord heeft over de budgetten. Den Haag werd dit jaar overvallen door de extra kosten voor verpleeghuiszorg die onverwacht het gevolg waren van de kwaliteitseisen die het Zorginstituut heeft vastgesteld. “Het is logisch dat er een politieke weging wordt gemaakt op het moment dat zo’n bedrag wordt uitgegeven”, aldus De Jonge. “Wetswijziging lijkt me logisch.”

Lees meer over: Verpleeghuizen Gezondheidszorg

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil het extra geld voor de verpleeghuiszorg uitgeven aan meer personeel. Ⓒ ANP

Het extra geld dat het kabinet uittrekt voor de verpleeghuiszorg moet worden uitgegeven aan meer personeel.

Telegraaf 18.12.2017 Het extra geld dat het kabinet uittrekt voor de verpleeghuiszorg moet worden uitgegeven aan meer personeel. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil het geld terugvorderen als dat niet gebeurt.

Dat zegt hij in een interview in de Volkskrant. In een eerder interview met de Telegraaf zei De Jonge ook al dat hij vindt dat de politiek in de toekomst weer over het vaststellen van het budget voor verpleeghuizen moet gaan. Hij wil voorkomen dat de 2,1 miljard euro naar managementlaag gaat.

Volgend jaar ontvangt de verpleeghuiszorg 435 miljoen euro extra. „Daarmee kunnen zo’n tienduizend extra mensen aangenomen worden. Als het geld daar niet aan wordt uitgegeven moet het kunnen worden teruggevorderd”, zegt De Jonge. Hij wil dat de contracten met verpleeghuizen worden aangepast, zodat terugvorderen altijd mogelijk is.

Hij noemt 435 miljoen euro „een forse eerste stap.” Het bedrag maakt deel uit van de 2,1 miljard euro die de komende vier jaar extra beschikbaar komt voor verpleeghuizen.

De minister wil dat de politiek voortaan weer het laatste woord heeft over de budgetten. Den Haag werd dit jaar overvallen door de extra kosten voor verpleeghuiszorg die onverwacht het gevolg waren van de kwaliteitseisen die het Zorginstituut heeft vastgesteld. „Het is logisch dat er een politieke weging wordt gemaakt op het moment dat zo’n bedrag wordt uitgegeven”, aldus De Jonge. „Wetswijziging lijkt me logisch.”

BEKIJK OOK:

Hugo de Jonge: lullen en vooral poetsen

BEKIJK OOK: 

Hugo de Jonge op de bres voor ouderen

De Jonge: extra geld verpleeghuizen moet naar personeel

NOS 18.12.2017 Het extra geld dat verpleeghuizen de komende jaren krijgen, moet worden besteed aan het aannemen van meer personeel. Als het geld ergens anders heen gaat, wordt het teruggevorderd, zegt minister De Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tegen de Volkskrant.

In 2018 krijgen verpleeghuizen 435 miljoen euro aan extra budget. Daar moeten tienduizend extra zorgmedewerkers van worden betaald. De komende vier jaar gaat er in totaal 2,1 miljard meer naar verpleeghuizen.

Extra geld kan nu nog niet altijd worden teruggevorderd, als het niet wordt besteed aan personeel. Dat is afhankelijk van de contracten die de zorgkantoren hebben afgesloten met de verpleeghuizen. De Jonge wil dat terugvordering standaard wordt opgenomen in nieuwe overeenkomsten.

Laatste woord

De minister wil ook dat het kabinet weer het laatste woord krijgt over de verhoging van budgetten in de zorg. Het extra budget van 2,1 miljard kwam tot stand door kwaliteitseisen die eenzijdig werden vastgesteld door Zorginstituut Nederland. Die kwaliteitseisen zijn bindend.

De Jonge zegt dat het goed is dat kwaliteitseisen een zaak zijn van professionals, maar voegt daaraan toe dat het logisch is dat de politiek uiteindelijk goedkeuring moet geven aan de financiële gevolgen van de kwaliteitseisen.

‘Extra geld verpleeghuis moet naar personeel, anders volgt terugvordering’

AD 18.12.2017 Het extra geld dat het kabinet uittrekt voor de verpleeghuiszorg moet worden uitgegeven aan meer personeel. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil het geld terugvorderen als dat niet gebeurt. Dat zegt hij in een interview in de Volkskrant.

Volgend jaar ontvangt de verpleeghuiszorg 435 miljoen euro extra. ,,Daarmee kunnen zo’n tienduizend extra mensen aangenomen worden. Als het geld daar niet aan wordt uitgegeven moet het kunnen worden teruggevorderd”, zegt De Jonge. Hij wil dat de contracten met verpleeghuizen worden aangepast, zodat terugvorderen altijd mogelijk is.

Hij noemt 435 miljoen euro ,,een forse eerste stap”. Het bedrag maakt deel uit van de 2,1 miljard euro die de komende vier jaar extra beschikbaar komt voor verpleeghuizen.

De minister wil dat de politiek voortaan weer het laatste woord heeft over de budgetten. Den Haag werd dit jaar overvallen door de extra kosten voor verpleeghuiszorg die onverwacht het gevolg waren van de kwaliteitseisen die het Zorginstituut heeft vastgesteld. ,,Het is logisch dat er een politieke weging wordt gemaakt op het moment dat zo’n bedrag wordt uitgegeven”, aldus De Jonge. ,,Wetswijziging lijkt me logisch.”

Goedemorgen. 

Verpleeghuizen moeten meer personeel aannemen van het extra geld dat ze de komende jaren krijgen. En doen ze dat niet, dan wordt het geld weer teruggevorderd. Dat zegt vicepremier en minister van Volksgezondheid, welzijn en sport Hugo de Jonge vandaag in een interview met de Volkskrant. Lees het hele gesprek hier.

Verpleeghuizen moeten personeel aannemen van extra budget, anders wordt het geld teruggevorderd

VK 18.12.2017 Verpleeghuizen moeten meer personeel aannemen van het extra geld dat zij de komende jaren krijgen. Gebeurt dat niet, dan wordt het geld teruggevorderd. In 2018 krijgen de verpleeghuizen 435 miljoen euro extra budget. Dat moet worden omgezet in tienduizend extra zorgverleners. Het kabinet wil ook dat de politiek weer het laatste woord krijgt over budgetverhogingen in de zorg.

Dit kondigt minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en vicepremier Hugo de Jonge (CDA) aan in een interview met de Volkskrant. De komende vier jaar komt in totaal 2,1 miljard euro extra beschikbaar voor verpleeghuizen. Het extra geld in 2018 is een eerste stap.

Nu kan het extra geld nog niet altijd worden teruggevorderd als het niet aan personeel wordt besteed. Of dat mogelijk is, hangt af van de contracten van de zogenoemde zorgkantoren met de verpleeghuizen. De Jonge wil dat de mogelijkheid van terugvordering in nieuwe contracten altijd wordt opgenomen.

Kwaliteitseisen

Het is logisch dat de politiek het laatste woord heeft over de financiële consequenties, Aldus Hugo de Jonge, minister van VWS.

Het extra budget van 2,1 miljard euro is een gevolg van kwaliteitseisen die het Zorginstituut voor verpleeghuizen heeft vastgesteld. Die kwaliteitseisen zijn nu bindend voor verpleeghuizen. Berekeningen van onder meer het Centraal Planbureau leerden dat de eisen een rekening van 2,1 miljard euro opleverden.

Het Zorginstituut stelde de kwaliteitseisen op na een verzoek van voormalig staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) van VWS. Dat deed Van Rijn met instemming van de Tweede Kamer. Het kabinet- Rutte II stelde een onderzoek in hoe het kan dat zo’n claim op tafel komt zonder dat de politiek zeggenschap heeft over de omvang van de budgetverhoging.

Logisch

Wetswijziging lijkt me logisch, aldus De Jonge.

Minister Hugo de Jonge © ANP

De Jonge wil de wet zo wijzigen dat dit geen tweede keer gebeurt. Het Zorginstituut stelt vaker kwaliteitseisen op voor de zorg. ‘Het is goed dat de kwaliteitseisen een zaak van professionals zijn’, zegt De Jonge. Bij de vaststelling zijn checks-and- balances ingebouwd, ook wat de kosten betreft. Dat werkt goed.’

Deze keer kwamen de professionals er niet uit en heeft het Zorginstituut eenzijdig de kwaliteitseisen vastgesteld. De Jonge vindt het ‘logisch’ dat de politiek in zo’n geval het laatste woord heeft over de financiële consequenties. ‘Wetswijziging lijkt me logisch.’

De discussie over de verpleeghuizen kwam in juli 2016 in een stroomversnelling toen de Inspectie voor de Gezondheidszorg een ‘zwarte lijst’ van 150 verpleeghuizen publiceerde waar de zorg onder de maat was. Najaar 2016 volgde een manifest van Hugo Borst en Carin Gaemers waarin zij de politici opriepen tot eensgezindheid.

Publicatie

Na publicatie van de kwaliteitseisen van het Zorginstituut stelden de toezichthouders IGZ en de Nederlandse Zorgautoriteit voor dat de slecht presterende verpleeghuizen extra budget konden krijgen als zij een voorbeeld namen aan de bedrijfsvoering van goede tehuizen. De Jonge kiest daar niet voor, maar verhoogt de budgetten voor alle verpleeghuizen.

De uitgaven aan verpleeghuizen stegen van 4,6 miljard euro in 2010 naar 6,5 miljard vorig jaar. Het aantal verpleeghuisbewoners nam in die jaren met 14 duizend toe tot 80 duizend, terwijl de gemiddelde kosten per plek stegen van 71 duizend euro per jaar naar 82 duizend euro. Er zijn 341 organisaties die verpleeghuiszorg aanbieden op liefst 2.057 locaties. In de sector werken ruim 200 duizend mensen.

© Aurélie Geurts

Hugo de Jonge: ik voel me het meest senang met de handen aan het stuur
Als minister van VWS wil Hugo de Jonge de ouderenzorg verbeteren en de eenzaamheid onder ouderen stoppen. Merkbaar en meetbaar. ‘Dat vinden ze hier eng, want stel je voor dat je erop wordt afgerekend.’ (+)

Volg en lees meer over:  GEZONDHEIDSZORG   NEDERLAND   GEZONDHEID   POLITIEK

ZORG;

BEKIJK HELE LIJST

De Jonge: vaker onterechte boetes voor indrukken alarmknop

NOS 11.12.2017 Zorginstellingen brengen geregeld ten onrechte extra kosten in rekening als ouderen een alarmknop indrukken. Minister De Jonge van Volksgezondheid schrijft aan de Tweede Kamer dat “personenalarmering in de praktijk nog niet wordt uitgevoerd zoals het zou moeten”.

Het AD schreef begin vorige maand dat instellingen ouderen soms extra laten betalen als ze te vaak noodhulp inschakelen na een val. De ‘valboetes’ leidden tot boze vragen in de Tweede Kamer en De Jonge zei toen dat dit soort extra bedragen niet is toegestaan. Hij kondigde een steekproef aan door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA).

Bijbetaalclausules

Uit de steekproef onder twintig zorginstellingen blijkt dat negen instellingen bijbetaalclausules hanteren en dat zeven die ook in rekening hebben gebracht. Bij in elk geval vijf van die zeven is aannemelijk dat de bijbetalingen onterecht zijn toegepast. Twee aanbieders brengen alleen kosten in rekening als iemand zonder goede aanleiding op de alarmknop drukt, bijvoorbeeld per ongeluk.

De Jonge roept zorgaanbieders op te bekijken of ze onterecht bijbetalingen hebben opgelegd. Zo ja, dan moet dat worden hersteld. De minister heeft ook de brancheorganisaties gevraagd de kwestie bij hun leden aan te kaarten. De Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO) begint een meldactie. De meldingen worden opgepakt door de NZA, schrijft de minister aan de Kamer.

BEKIJK OOK;

Minister De Jonge: ‘valboetes’ niet toegestaan

Zeker 9 grote thuiszorgclubs werken met ‘valboete’ voor oudere

AD 11.12.2017  Zeker negen grote thuiszorginstellingen werken met een zogeheten valboete: ouderen kunnen een rekening krijgen als ze thuis op de alarmknop drukken vanwege een val. Dat blijkt uit een steekproef onder twintig instellingen van zorgwaakhond NZa in opdracht van minister Hugo de Jonge.

Zichtbaar is geworden dat per­so­nenalar­me­ring in de praktijk nog niet wordt uitgevoerd zoals het zou moeten, aldus Zorgminister De Jonge.

Zeven van de negen instellingen hebben in gesprekken met de NZa aangegeven dat zij de toeslag ook daadwerkelijk in rekening hebben gebracht. De mate waarin dit is gebeurd, varieert van zelden tot twintig keer per maand bij deze grote thuiszorgaanbieders. Om welke instellingen het gaat, wordt niet bekendgemaakt.

De steekproef is uitgevoerd bij twintig grote thuiszorgaanbieders (met meer dan 3000 patiënten) na berichtgeving in deze krant over instellingen in de regio Dordrecht die cliënten enkele tientjes boete in rekening dreigden te brengen na de derde val waarbij het personenalarmeringssysteem werd ingeschakeld.

Nu blijkt dit dus veel vaker te gebeuren. Minister De Jonge: ,,Zichtbaar is geworden dat personenalarmering in de praktijk nog niet wordt uitgevoerd zoals het zou moeten. En dat geeft mij de gelegenheid ervoor te zorgen dit we dit, samen met zorgaanbieders, patiënten en zorgverzekeraars, zo snel mogelijk op orde krijgen en daarmee voorkomen dat patiënten ten onrechte rekeningen ontvangen voor zorg waar ze al aanspraak op hebben.”

Bijbetaling

Vijf instellingen geven aan dat ze de valboete gebruiken om de zorg die ze dan leveren aan cliënten via een ‘indicatie’ te kunnen declareren. Volgens de minister zijn daarvoor echter geen bijbetalingen nodig. De overige twee aanbieders brengen het bedrag alleen in rekening als de boetealarmering wordt geactiveerd zonder passende aanleiding (bijvoorbeeld per ongeluk). Dit betreft een kleine groep patiënten. Eén instelling noemt bijvoorbeeld minder dan vijf van de 2000 gebruikers.

,,Het is zaak dat zorgaanbieders nagaan of sprake is geweest van onterechte bijbetalingen en dat zij deze situaties herstellen”, aldus de bewindsman op Volksgezondheid.  De NZa heeft het Zorginstituut Nederland ook gevraagd de aanspraak op professionele opvolging van personenalarmering duidelijk op te nemen in de zorgverzekeringswet en de Wet Langdurige Zorg.

Verder is de koepelorganisaties achter de instellingen, Actiz en BTN, gevraagd er bij hun leden op aan te dringen voorwaarden te wijzigen die strijdig zijn met de aanspraak op noodzorg door kwetsbare ouderen.

Meldpunt 

De meeste mensen zijn zich er niet van bewust dat in de meeste gevallen de verzekeraar dit dient te vergoeden. Je hoeft geen indicatie te hebben, aldus Woordvoerder van de ANBO.

Ouderenbond ANBO Nederland opent vandaag vanwege het onderzoek een meldpunt waar senioren uit het hele land kunnen aankaarten dat ze voor een valpartij hebben moeten betalen. ,,Wij communiceren de uitkomst van de meldactie weer terug naar de NZa en de minister”, aldus Renée de Vries van de ANBO.

De bond wil helder krijgen hoeveel mensen onterecht voor een boete hebben moeten betalen en zij wil horen wat zorgverzekeraars in de praktijk met de valdeclaraties van de mensen doen.

,,Wij richten ons op de communicatie rond de contracten, het innen van bijbetalingen en op de communicatie rond de vergoedingen. De meeste mensen zijn zich er niet van bewust dat in de meeste gevallen de verzekeraar dit dient te vergoeden. Je hoeft geen indicatie te hebben,’’ aldus De Vries.

Triest

De ANBO werd pas gebeld door een vrouw wier man drie keer per week viel en via personenalarmering hulp nodig had. ,,Ze moest drie keer per week dertig euro betalen. De alarmering was geregeld via de huisarts. Maar het trieste is dat niemand haar had verteld dat de kosten worden vergoed.’’

,,Niemand mag zich geremd voelen om hulp te vragen wanneer dat nodig is, bijvoorbeeld na een val”, zo zegt ANBO-bestuurder Liane den Haan. ,,Gelukkig is de minister glashelder: als naar aanleiding van een noodoproep van een patiënt zorg geleverd moet worden waar de patiënt aanspraak op heeft, dan wordt deze zorg vergoed. Als je een abonnement betaalt moet je je verzekerd weten van snelle hulp, niet van een extra rekening.”

Minister De Jonge vindt het een goede zaak dat nu zowel voor de aanbieder als voor de patiënt duidelijk is geworden wat verzekerde zorg is. ,,De patiënt kan de meldactie van de ANBO benutten voor het geval aanbieders onverhoopt en onterecht deze bijbetalingen toch bij de patiënt in rekening brengen.”

‘Dementerenden op wachtlijst twee keer de dupe’

NOS 09.12.2017 Ouderen met dementie die op een wachtlijst van een verpleeghuis komen, krijgen minder zorg en moeten daar meer voor betalen. Dat meldt het tv-programma De Monitor van KRO-NCRV in de uitzending van morgenavond. Ook raken ze hun casemanager kwijt: hun vaste aanspreekpunt en begeleider. Het verschijnsel wordt de zorgval genoemd.

 

Zolang zorgbehoevenden thuis wonen, worden hun huishoudelijke hulp, dagbesteding en wijkverpleging door gemeenten en zorgverzekeraars betaald. Zodra ze 24 uur per dag hulp en toezicht nodig hebben, vallen ze onder de Wet langdurige zorg (Wlz), waarvoor de Rijksoverheid opdraait. Dat geldt ook als er geen plaats is in een verpleeghuis en mensen op een wachtlijst terechtkomen.

Bij de Wlz staat niet de hoeveelheid zorg centraal, maar een beschikbaar budget. Het gevolg is dat mensen die op de wachtlijst staan minder zorg krijgen dan ze nodig hebben. Ook moeten ze een hogere eigen bijdrage betalen. Hoogleraar Management & Organisatie van de Ouderenzorg Robbert Huijsman van de Erasmus Universiteit schat het aantal gedupeerden op 4000 tot 5000 per jaar.

Eenvoudiger

Volgens Huijsman kan het probleem eenvoudig worden opgelost door de Wlz alleen te laten gelden voor mensen die in een verpleeghuis zitten en niet voor mensen die op een wachtlijst staan. Ook vindt hij dat de wetten en financiering voor goede zorg thuis veel eenvoudiger moeten worden.

Directeur Vanderkaa van de ouderenbond KBO-PCOB is geschrokken van het bericht. “Zeker als je bedenkt dat in veel van deze situaties ook overbelaste mantelzorgers een harde klap krijgen. En het water stond ze al aan de lippen door de verslechterende situatie thuis.”

Vanderkaa stelt voor om tijdens de wachttijd zorg als voorheen te blijven leveren, maar die vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) te laten betalen.

Minister De Jonge wil ‘pact voor ouderenzorg’ met zorgsector

NU 08.12.2017 Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) wil de komende maanden een ‘pact voor de ouderenzorg’ sluiten met alle organisaties die met deze zorg te maken hebben. Dit moet er voor zorgen dat senioren komend jaar al ervaren dat er 435 miljoen euro extra wordt geïnvesteerd in de ouderenzorg.

”Als oma er volgend jaar niets van merkt, dan hebben we het niet goed gedaan”, zegt De Jonge vrijdag in De Telegraaf. Speerpunten van het pact worden het bestrijden van eenzaamheid en de zorg thuis voor ouderen.

De verbetering van de kwaliteit in de verpleeghuizen is de derde prioriteit. ”Iedere locatie zal een verbeteraanpak moeten hebben”, aldus de minister.

Senioren moeten volgens De Jonge al in 2018 gaan merken dat er meer medewerkers zijn om hen te verzorgen. Hij mikt op een maatschappelijk pact. Gemeenten, bedrijven en vrijwilligers zouden bij zichzelf te rade moeten gaan wat zij hieraan kunnen bijdragen.

Lees meer over: Ouderenzorg


‘100.000 mensen extra in de zorg, die komen er alleen als werk wordt gemaakt van beloning’

AD 28.11.2017 Kabinet, verzekeraars en zorgaanbieders moeten razendsnel met maatregelen komen om de personeelstekorten in de zorg terug te dringen; de tijd van vrijblijvendheid is voorbij. Dat constateert adviesbureau Berenschot in een rapport dat vanmiddag door de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden aan de Tweede Kamer is aangeboden.

Je kunt niet zomaar een blik personeel opentrekken, aldus Sonja Kersten, directeur V&VN.

Zorgminister Hugo de Jonge (CDA) heeft 2,1 miljard euro richting 2021 ter beschikking voor betere verpleeghuiszorg, onder meer voor extra handen aan het bed. Eerder gaf de bewindsman zelf al aan dat het streven ‘ambitieus’ is om de komende tijd tienduizenden mensen op de arbeidsmarkt te vinden voor de zorg.

Bovenop de duizenden openstaande vacatures zijn er de komende jaren meer dan 100.000 extra mensen nodig. Volgens Berenschot komen die er alleen als er werk wordt gemaakt van de beloning van verpleegkundigen en verzorgenden. Ook moet de behoefte aan veel meer stageplaatsen, beter scholingsbeleid en vooral verstandig personeelsbeleid worden vervuld.

Actie

,,Er is actie nodig”, zegt directeur Sonja Kersten V&VN, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, en opdrachtgever. ,,De urgentie is nu wel duidelijk. Met name bij de verpleeghuizen zijn de middelen er, maar je kunt niet zomaar een blik personeel opentrekken. In eerste instantie ligt de oplossing bij meer en betere zorg door de huidige mensen.”

Overheid en verzekeraars moeten volgens Kersten verder gaan regelen dat instellingen gaan samenwerken, nu is het vaak nog ieder voor zich. Die concurrentie lost het personeelsprobleem eigenlijk niet op. ,,Zorginstellingen hebben zelf weinig buffer om de arbeidsmarktproblematiek op lange termijn op te lossen”, aldus Berenschot.

Invloed

Het advies luidt verpleegkundigen en verzorgenden meer invloed te geven op het beleid van de instelling. Ook helpt het als werkgevers in de zorg arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden verbeteren en roosters en contractvormen laten aansluiten op de wensen van medewerkers. Andere concrete adviezen zijn: de administratieve last verminderen, meer aandacht voor stages en huishoudelijke of facilitaire medewerkers aannemen voor niet zorg-gerelateerde taken die nu door zorgprofessionals uitgevoerd worden.

Berenschot benadrukt dat de beroepsgroep zelf een duidelijke rol heeft bij het terugdringen van de personeelstekorten. V&VN onderschrijft dit volledig.

Positieve verhalen uit de zorg: haren kammen, samen koken en troosten

NOS 22.11.2017 “Wat wordt mama toch liefdevol verzorgd door haar verpleging”, schrijft een 47-jarige vrouw uit Utrecht in een ‘witboek’ met positieve verhalen over de zorg.

Het is een ander geluid in een tijd waarin veel verhalen over slechte zorg naar buiten komen. Dezelfde vrouw gaat verder: “Altijd hebben zij weer de aandacht om een bijpassend sjaaltje te zoeken, na haar middagdutje de haren even te kammen en om haar mond snel even schoon te vegen. Het lijken kleine dingen, maar voor familie zijn deze dingen zó waardevol.”

De moeder van de Utrechtse woont op een gesloten afdeling in een kleinschalige woongroep. Haar man woont in een appartement in hetzelfde gebouw, waardoor hij zijn vrouw vaak kan bezoeken. “Apart en toch een beetje samen. Beiden in een andere fase van hun dementie, beiden krijgen ze de zorg die daar bijhoort. Hoe verdrietig de omstandigheden blijven, over de woonsituatie en de zorg zijn we heel tevreden.”

Carin Gaemers en Hugo Borst (archiefbeeld)ANP

Dit en 150 andere verhalen van zorgverleners en familieleden van ouderen staan in het ‘witboek’, geschreven door het Nationaal Ouderenfonds, Hugo Borst en Carin Gaemers. De laatste twee trokken vorig jaar aan de bel met een manifest voor betere ouderenzorg. Mede daardoor kwam twee miljard extra beschikbaar voor verpleeghuiszorg. Nu lichten de auteurs positieve verhalen uit, in de hoop dat veel meer ouderen in verpleeghuizen zo verzorgd gaan worden.

Het boek Trots op ouderenzorg is gericht aan minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge, die het vandaag in ontvangst neemt. De auteurs weten wel waar hij zijn geld goed aan zou kunnen besteden: bijvoorbeeld aandacht voor bewoners, kleinschalig wonen en vrijheid voor zorgmedewerkers.

Cliënten gaan beter eten, omdat men de geur al ruikt voordat men gaat eten, aldus Zorgverlener uit Zeeland.

“We doen alles samen wat de zelfstandigheid van de individuele cliënt langer in stand houdt. Bijvoorbeeld de was, strijken, poetsen en koken”, schrijft een 45-jarige zorgverlener uit Zeeland.

“Je ziet cliënten opknappen die jaren grootschalig hebben gewoond. Ze kunnen weer meer zelf. Ze gaan beter eten, omdat er nu op de woning wordt gekookt en men de geur al ruikt voordat men gaat eten. Het is hier net als thuis: familie en vrienden komen langs wanneer zij willen.”

Drukte en hectiek

Ook een 52-jarige zorgverlener uit Overijssel is te spreken over de manier waarop zij haar vak kan uitoefenen. “Als verzorgende heb ik toch nog de vrijheid om af te wegen hoe lang ik zorg bied aan onze dementerende bewoners. Ondanks alle drukte en hectiek die er is. Ik kan zelf bepalen hoe lang ik bij een bewoner ben om te helpen, te troosten, te verzorgen of voor wat dan ook. Hierdoor hebben ikzelf en de bewoner rust zodat ik hen ook zo menswaardig mogelijk kan helpen.”

BEKIJK OOK;

Waarom de politiek toch niet zo blij is met 2 miljard voor de verpleeghuizen

Ruim twee miljard euro extra nodig voor verpleeghuizen

Kamerbrede omarming van manifest Hugo Borst

Taarten bakken en ramen lappen met ouderen in verpleeghuis

AD 22.11.2017 Een kleine woongroep met een huiselijke sfeer, tijd voor spelletjes en genoeg aandacht van verzorgers. Met die ingrediënten kan de ouderenzorg beter worden. Dat schrijven verzorgers en familieleden in het witboek ‘Trots op Ouderenzorg’ dat minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) vandaag krijgt. Ze weten uit ervaring hoe fijn die dingen zijn.

Ze kreeg vaste verzorgers, maakte af en toe een lolletje met ze, werd milder, aldus Anna Bakker over de zorg van haar moeder.

Ongeveer twaalf jaar woonde Maria van Boven in een kamertje in een Amsterdams verpleeghuis. Af en toe at ze een hapje in het restaurant, daar was het iets gezelliger. Maar verder was de huiselijke sfeer ver te zoeken. ,,Het was zo’n lange gang met aan weerszijden kamers en dat tien hoog. Mijn moeder was een nummertje. Ik vond het altijd heel naar om daar te komen”, beschrijft haar dochter Anna Bakker.

Met de verzorgers had ze nauwelijks contact. Die wisselden steeds, omdat ze door het gehele gebouw werkten. Bakker: ,,Ik liep liever met een boog om ze heen, want ik had altijd het gevoel dat ik zo’n zeurend familielid was.”

Totdat haar moeder naar een woonunit in een zijvleugel van het grote flatgebouw verhuisde, zo’n vijf jaar geleden. Noodgedwongen, want het verpleeghuis moest worden vernieuwd. Van Boven kreeg een kamer aan een gang met vijf andere ouderen. Samen deelden ze een woonkamer met keuken. ,,De sfeer was zo anders”, vertelt Bakker. ,,Ze kreeg vaste verzorgers, maakte af en toe een lolletje met ze, werd milder.”

© Margi Geerlinks

Kleinschalig en huiselijk

Vraag verzorgers en familieleden hoe de ouderenzorg beter kan worden en het antwoord luidt steevast: maak kleinschalige woningen met een huiselijke sfeer.  Dat blijkt uit ruim 150 ervaringen die het Nationaal Ouderenfonds en voorvechters van betere verpleeghuizen, Hugo Borst en Carin Gaemers, verzamelden over wat wél goed gaat in de ouderenzorg.

,,Juist in die kleinschalige ouderenzorg zie je dat de bewoners en verzorgers van alles samen doen”, zegt Jytte Reichert, woordvoerder van het Nationaal Ouderenfonds. ,,Ze bakken samen taarten, maken het eten klaar, lappen de ramen. In plaats van dat ze in een medische omgeving terechtkomen, wordt een verpleeghuis een verlengstuk van hun eigen huis.”

Die positieve voorbeelden hebben ze gebundeld in het witboek Trots op Ouderenzorg. Het boek moet de nieuwe minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge inspireren om de 2,1 miljard euro extra die naar ouderenzorg gaat goed te besteden.

Beerput

De ouderenzorg krijgt de extra miljarden na flinke ophef over slechte zorg in verpleeghuizen. In het najaar van 2014 slaat nota bene de vader van staatssecretaris Martin van Rijn (toen verantwoordelijk voor langdurige zorg) alarm. Zijn vrouw – de moeder van de staatssecretaris – is één van de slachtoffers van slechte zorg. Ze loopt regelmatig in vieze kleding, wordt niet altijd op tijd naar het toilet geholpen en er is zelfs niet continu verpleging.

Het lijkt alsof een beerput opengaat. Vanuit het hele land komen berichten over de slechte zorg voor ouderen. Niet omdat de verzorgers van kwade wil zijn, maar door alle tijd die ze kwijt zijn aan administratieve taken waardoor ze veel te weinig aandacht aan de ouderen kunnen besteden.

Ook AD-columnist Hugo Borst, die zelf een demente moeder in een verpleeghuis heeft, roert zich. In een open brief aan de staatssecretaris schrijft hij hoe het beter kan. Enkele maanden later publiceert hij samen met Carin Gaemers het manifest ‘Scherp op ouderenzorg’, met daarin tien voorwaarden om ‘goede zorg voor alle kwetsbare ouderen in verpleegtehuizen te waarborgen’.

Het Nationaal Ouderenfonds, Borst en Gaemers willen dat de extra miljarden goed terechtkomen. Want in het hele land zijn voorbeelden van ouderenzorg die wél goed is, zo blijkt uit het witboek. Dat zit hem niet alleen in kleinschaligheid, maar ook in het creëren van een huiselijke sfeer en aandacht die de verzorgers voor de ouderen hebben.

Meer handen

© Margi Geerlinks

Verzorgers en familieleden zijn het er over eens dat een hulp op acht bewoners écht te weinig is. Met meer handen in de huiskamers krijgen de ouderen meer aandacht en liefde, is er ook eens tijd om een spelletje te spelen of buiten een rondje te wandelen. Dat is ook wat de verzorgers willen: bezig zijn met de ouderen voor wie ze het doen, zodat ze weer trots kunnen zijn op hun werk.

Bovendien moeten de verpleeghuizen snoeien in het woud van regeltjes. Denk buiten de gebaande paden, luidt het devies, en kijk vooral naar de mogelijkheden. Geef een ouder echtpaar de kans weer samen te slapen in de laatste dagen van hun leven, ook als het formeel niet mag.

Dat kan ouderen in de laatste jaren van hun leven zoveel helpen, weten verzorgers en familieleden. De Amsterdamse Maria van Boven overleed in maart dit jaar op 103-jarige leeftijd. Ze was geen zure moeder meer, die op de verzorgers mopperde. Nee, deze dame op leeftijd was milder, vol lof over de mensen aan haar bed. Bakker (zelf 72 jaar): ,,Niet lang voor haar overlijden zei ze: wilt u alstublieft tegen iedereen zeggen dat ze me vreselijk goed verzorgen. Ik gun iedereen op leeftijd zo’n leven. Als ik zelf nog eens naar een bejaardenhuis moet, hoop ik er zelf één te kunnen oprichten met vriendinnen: ’t Knarrenhofje.”

Ik gun iedereen op leeftijd zo’n leven. Als ik zelf nog eens naar een bejaardenhuis moet, hoop ik er zelf één te kunnen oprichten met vriendinnen: ’t Knarrenhofje, aldus Anna Bakker.

Akkoord over verminderen papierwerk in wijkverpleging

NU 21.11.2017 Volgend jaar moeten wijkverpleegkundigen al minder papierwerk krijgen. Dat is dinsdag afgesproken tussen minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en vertegenwoordigers van wijkverpleegkundigen, zorgverzekeraars, toezichthouders en zorgaanbieders.

De partijen hebben tien knelpunten aangewezen die moeten worden aangepakt. Zo moet gekeken worden hoe er een einde kan komen aan het elke vijf minuten registreren van handelingen. Verder wordt bekeken hoe de zorginkoop eenvoudiger kan en moet digitalisering papierwerk verminderen.

Ook zal gekeken worden of er een maximumnorm kan komen voor de administratieve last per week.

In het voorjaar moet er een plan zijn om tien knelpunten aan te pakken. De oplossingen moeten daarna ook snel in de praktijk moeten worden gebracht, is de afspraak.

Rompslomp

Duizenden verpleegkundigen en verzorgenden voerden maandag actie om de administratieve rompslomp in de zorg te verlagen. Papierwerk dat in hun ogen onnodig is, lieten de wijkverpleegkundigen links liggen. Door minder bureaucratie krijgen ze meer tijd voor de patiënten.

Zie ook: Administratie kost zorgverlener veertig procent van werktijd

Lees meer over: Zorg

Wijkverpleging krijgt meer lucht

Telegraaf 21.11.2017  Wijkverpleegkundigen krijgen meer lucht, zodat ze meer tijd over houden voor hun daadwerkelijke werk. Ze moesten tot dusverre per vijf minuten registreren wat ze uitvoerden bij cliënten. Door deze tijdrovende administratieve last wordt een streep gezet.

Minister De Jonge (Volksgezondheid) heeft dat afgesproken met wijkverpleegkundigen, verzekeraars en zorgaanbieders. In het voorjaar moeten het nieuwe plan zijn uitgewerkt en daarna worden doorgevoerd.

De wijkverpleging is het zat. Ze willen cliënten van dienst zijn, maar zijn een groot deel van hun tijd kwijt met verantwoording afleggen. De plicht om per vijf minuten te registreren wat de hulpverleners hebben gedaan bij cliënten steekt de sector als een graat in de keel, bleek gisteren tijdens een actiedag onder wijkverpleegkundigen. Minister De Jonge pakt de klacht op en belooft er zo snel mogelijk een einde aan te zullen maken.

Klacht

Een andere veelgehoorde klacht onder het wijkverpleegkundige personeel is dat ze zowel online als papieren formulieren dienen in te vullen. Ook steekt het de sector dat ze weinig vertrouwen voelen als het gaat om hun kundigheid.

De minister en andere betrokken partijen hebben nu een actieplan opgesteld, Het schrappen van de 5-minutenregistratieplicht is er onderdeel van. Ook wordt er gekeken naar het dubbel registreren van zaken door meer in te zette op digitalisering.

GERELATEERDE ARTIKELEN

02 nov. 2017 Hele oppositie op bres voor wijkverpleging

28 okt. 2017 Meer geld voor wijkverpleging

Afspraken tegen regeldruk wijkverpleging

NOS 21.11.2017 Minister de Jonge van VWS heeft met wijkverpleegkundigen, zorgverzekeraars en toezichthouders afspraken gemaakt om de regeldruk te verminderen.

De werkdruk van wijkverpleegkundigen is al hoog, zeggen zij, en dan moeten zij ook nog vaak dubbel administratief werk doen. Daarom was er gisteren een actiedag georganiseerd.

De afspraken houden bijvoorbeeld in dat onderzocht wordt of de formulieren eenvoudiger kunnen, of overal wel een nieuwe handtekening nodig is en of digitalisering dubbele registraties kan voorkomen.

In het voorjaar van 2018 is dit onderzoek klaar, hebben de partijen elkaar beloofd, en dan kunnen de wijkverpleegkundigen uitproberen of het werkt.

BEKIJK OOK;

Wijkverpleegkundigen voeren actie tegen papieren rompslomp

Tweede Kamer verliest geduld met zorginstelling Careyn

AD 16.11.2017 In de Tweede Kamer is het geduld met zorginstelling Careyn op. Er is kritiek op het besluit van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd om Careyn weer langer de kans te geven om de zorg voor ouderen op te vijzelen.

,,Hoe lang moet je onder de norm presteren voor er wordt ingegrepen,” vraagt PvdA-Kamerlid Sharon Dijksma zich af. Ze vraagt morgen een debat over Careyn aan, die volgens de Inspectie in dertig verpleeghuizen in Zuid-Holland en Utrecht ondermaats presteert.

De organisatie krijgt al sinds 2015 waarschuwingen van de Inspectie en schiet nog altijd een flink tekort in de zorg van zo’n tweeduizend ouderen. De cliëntdossiers zijn niet actueel of volledig, de kwaliteit en veiligheid van de zorg is onvoldoende, er is te weinig (hoogopgeleid) personeel en het ontbreekt aan goed bestuur.

Na de eerste ‘aanwijzing’, eind 2016, zou Careyn een geldboete of last onder dwangsom opgelegd krijgen wanneer ze rond deze tijd nog altijd onvoldoende presteerde. De Inspectie geeft  Careyn nu opnieuw een jaar respijt.

Opsplitsing

,,De huidige bewoners hebben nú goede zorg nodig, niet over een jaar.”, aldus Lilian Marijnissen, SP.

Onbegrijpelijk vindt een meerderheid van de Kamer. Lilian Marijnissen van de SP: ,,De huidige bewoners hebben nú goede zorg nodig, niet over een jaar.” Ze pleit voor opsplitsing van de zorggigant naar kleinere organisaties. PVV-Kamerlid Fleur Agema beaamt: ,,Waarom dreigen met een geldboete? Dat gaat alleen maar van het budget af dat de zorg juist zo hard nodig heeft. Splits Careyn op. Ze is te groot en daarmee onbestuurbaar geworden.”

Volgens de Inspectie laat Careyn echter een ‘positieve lijn’ zien. De organisatie heeft afgelopen jaar medewerkers bijgeschoold, het hoge ziekteverzuim deels teruggedrongen, zette zogenoemde kwaliteitsverpleegkundigen in en heeft na talloze wisselingen van bestuurders –vier in één jaar tijd – een nieuwe directeur. ,,Er is meer stabiliteit. Het vertrouwen van de inspectie is gegroeid,” aldus een woordvoerder van de Inspectie.

SP-Kamerlid Marijnissen is sceptisch over de verbetermaatregelen: ,,Kwaliteitsverpleegkundigen? Klinkt leuk, maar we hebben ook gewoon mensen nodig die bewoners uit bed halen of een half uur langer aan tafel zitten omdat een oudere niet wil eten. Maar al die broodnodige, lager geschoolde medewerkers zijn wegbezuinigd door Careyn. Het huidige personeel werkt hard, maar zegt ook tegen ons: we houden het niet meer vol. Ze lopen bij bosjes weg.” Momenteel zijn er ruim 200 vacatures bij de zorgorganisatie. Ook CDA-Kamerlid Evert Jan Slootweg  spreekt van een ‘zorgwekkende situatie’.

Volgens de Inspectie is de veiligheid van de circa tweeduizend ouderen niet in gevaar. Dat betwijfelt Vera Bergkamp (D66). ,,In hetzelfde rapport van de Inspectie staat namelijk dat de kwaliteit en veiligheid onvoldoende is. Wat betekent dat concreet voor onze vaders en moeders die nu bij Careyn wonen? Die uitleg wil ik graag van de minister.”

Gezag 

Volgens de PvdA ondermijnt de Inspectie ook haar eigen gezag. Dijksma: ,,Als je eerst maatregelen afkondigt, moet je ook doorbijten. En niet na een jaar wéér uitstel geven. Welk signaal geef je dan af aan andere zorginstellingen in de gevarenzone? Dat ze zich niets van de Inspectie hoeven aan te trekken, want die grijpt toch niet in?”

Volgens de Inspectie komt het af en toe voor dat ze een instelling opnieuw een aanwijzing geeft, in plaats van de beloofde dwangsom of last onder bestuursdwang. Voor Careyn maakt ze een uitzondering omdat deze organisatie ‘omvangrijk’ is en de problemen zo ‘complex’ zijn dat meer tijd nodig is. ,,Beter goed dan spoed,” aldus de woordvoerder. Careyn liet vandaag via een persverklaring weten dat ze er vertrouwen in heeft om binnen de nieuwe termijn de organisatie er bovenop te hebben.

Vorig jaar kreeg Social Care in Nieuwleusen, een instelling voor verstandelijk gehandicapten en psychiatrisch patiënten, ook een tweede aanwijzing. Binnen de afgesproken maanden was de zorg niet verbeterd en had de instelling zelfs nieuwe cliënten aangenomen. Dit laatste is tot een halt toegeroepen door de zorgwaakhond.

Verpleeghuizen Careyn krijgen meer tijd voor verbeteringen

OmroepWest 15.11.2017  De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gunt de Stichting Careyn een jaar extra tijd om verbeteringen door te voeren. Careyn heeft 29 verpleeghuizen in Zuid-Holland en Utrecht. Een jaar geleden kreeg Careyn een aanwijzing van de Inspectie. Binnen enkele maanden moesten op meerdere punten verbeteringen zijn aangebracht.

De geconstateerde tekortkomingen zijn voor een deel administratief van aard. Zo is er niet van elke bewoner een compleet en actueel dossier beschikbaar. Maar het gaat ook om veiligheidsmaatregelen en het opleidingsniveau van het personeel. Mede door personeelstekort wordt regelmatig te weinig of te laag geschoold personeel ingezet.

De Inspectie geeft de stichting nu extra tijd omdat ‘…de verbeteropdracht voor Careyn te omvangrijk [is] gebleken. Bij Careyn is een organisatiebrede cultuuromslag vereist om een lerende organisatie te zijn’, aldus het rapport van de Inspectie.  ‘Bij een te korte termijn is het risico op overbelasting van de medewerkers en/of de organisatie aanzienlijk. Daarmee bestaat de kans dat de positieve ontwikkelspiraal omkeert. Dit is onwenselijk. Met het oog op cliëntenbelangen geldt in dit geval ‘goed boven spoed’.’

Vertrouwen in ons verbeterprogramma’  

Bestuursvoorzitter Marco Meerdink van Careyn is tevreden met de beslissing van de Inspectie. ‘Wij krijgen meer tijd. Daar spreekt vertrouwen uit van de IGJ in ons verbeterprogramma’, zegt Meerdink op de website van Careyn. ‘Het gaat om een cultuurverandering en dat kost nu eenmaal tijd. Daar krijgen we nu dus ook meer ruimte voor. We hebben er vertrouwen in dat we binnen de termijnen van de nieuwe aanwijzing de verbetermaatregelen kunnen afronden. Daarop zijn al onze inspanningen gericht.’

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd geeft Careyn voor een aantal maatregelen de tijd tot april, voor een aantal andere maatregelen tot november. Heeft Careyn de zaak dan nog steeds niet op orde dan dreigt de Inspectie met een een ‘last onder dwangsom’ om de naleving van de aanwijzing af te dwingen.

Meer over dit onderwerp:

INSPECTIE GEZONDHEIDSZORG EN JEUGD CAREYN MIDDIN

Zorgaanbieder Middin neemt cliënten Melius Zorg over

OmroepWest 15.11.2017 Cliënten van Melius Zorg krijgen sinds deze week hulpverlening van een nieuwe aanbieder. Van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd moest dat, omdat na onderzoek is gebleken dat de zorg van Melius ver onder de maat is. Middin, dat in regio Haaglanden en Rotterdam actief is, neemt voor onbepaalde tijd de taken over.

Volgens een woordvoerster van Middin is de overdracht deze week zonder problemen verlopen. Dat laat ze desgevraagd aan Omroep West weten. Het gaat om ongeveer veertig cliënten, onder wie jongeren en jonge moeders met een licht verstandelijke beperking.

Hoe lang Middin de zorg op zich neemt, is nog onduidelijk. ‘We zijn in gesprek met de gemeente. Het belang van de cliënten staat in ieder geval voorop’, geeft de woordvoerster nadrukkelijk aan.

Eerdere waarschuwing en signalen

Melius kreeg in mei al een ernstige waarschuwing van de inspectie. De instelling schiet onder meer tekort op het gebied van veiligheid en hygiëne. Zo kunnen er in de nacht ongecontroleerd mensen op bezoek komen en zijn er gevaarlijke situaties voor kinderen. Medewerkers en bewoners zelf gaven eerder al aan dat zij zich niet altijd veilig voelden.

LEES OOK: Dossier Zorgen over de zorg 

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG MELIUS ZORG INSPECTIE GEZONDHEIDSZORG ZORG

’Zorginstelling Careyn nóg jaar langer onder curatele’

Telegraaf 14.11.2017 Eén van de grootste zorginstellingen van Nederland, Careyn, krijg nog een jaar de tijd om een eind te maken aan het wanbeleid. De instelling met 29 verpleeghuizen in Utrecht en Zuid-Holland heeft ondanks herhaaldelijke waarschuwingen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) de boel nog niet op orde.

Dat wordt volgens het AD woensdag duidelijk gemaakt aan onder andere het personeel, zo blijkt uit interne stukken. De zorg voor zo’n 2000 ouderen moet komend jaar verbeteren.

Careyn staat in de openbare lijst met 150 slechte verpleeghuizen van de IGZ onder de hoogste categorie.

De Inspectie wil volgens de krant niet toelichten waarom Careyn opnieuw uitstel krijgt, tot het rapport is gepubliceerd en de duizenden werknemers van Careyn zijn ingelicht. Het bestuur van Careyn was niet bereikbaar voor commentaar.

Zorginstelling Careyn nóg jaar langer onder curatele

AD 14.11.2017 Ondanks herhaaldelijke waarschuwingen van de Inspectie krijgt Careyn, een van de grootste zorginstellingen van het land, nog een jaar extra om een einde te maken aan het wanbeleid. Dat wordt morgen bekend gemaakt, blijkt uit interne stukken die deze krant in handen heeft.

Waarom zou het Careyn komend jaar wel lukken, als dat afgelopen jaren niet is gelukt? Het bestuur heeft de organisatie duidelijk niet onder controle, aldus Wim Groot, hoogleraar zorgeconomie.

Morgenochtend wordt het personeel ingelicht over het besluit van de Inspectie Gezondheid Jeugd. De 29 verpleeghuizen in Utrecht en Zuid-Holland blijven open maar moeten de zorg van zo’n 2000 ouderen komend jaar verbeteren. De organisatie schiet op belangrijke onderdelen nog altijd ernstig te kort: de cliëntdossiers zijn niet actueel, de kwaliteit en veiligheid van de zorg is onvoldoende, er is te weinig (hoogopgeleid) personeel. Careyn heeft momenteel ruim 200 vacatures, geeft miljoenen uit aan uitzendkrachten en heeft een opvallend hoog ziekteverzuim.

Eind 2016 constateerde de zorgwaakhond al dat ondanks twee jaar van diverse waarschuwingen de zorg ondermaats bleef. Careyn kreeg als enige organisatie in het land een zogenoemde ‘aanwijzing’. Was de zorg binnen negen maanden niet op orde, zou een geldboete volgen of het bestuur gedwongen worden om door haar voorgestelde maatregelen uit te voeren. De negen maanden werden een jaar. En het jaar wordt nu dus twee jaar.

De Inspectie wil niet toelichten waarom Careyn opnieuw uitstel krijgt, tot ze morgen het rapport heeft gepubliceerd en de duizenden werknemers van Careyn zijn ingelicht. Het bestuur van Careyn was niet bereikbaar voor commentaar.

Wim Groot, hoogleraar zorgeconomie in Maastricht, noemt het besluit onbegrijpelijk en ongebruikelijk: ,,Waarom zou het Careyn komend jaar wel lukken, als dat afgelopen jaren niet is gelukt? Het bestuur heeft de organisatie duidelijk niet onder controle. Dat het vinden van personeel lastig is in deze tijd, snap ik. Maar het op orde brengen van cliëntendossiers hoeft geen jaren te duren.”

Lees ook;

Van Rijn: Geen spreekverbod voor medewerkers Careyn

Lees meer

Gevaarlijk

Uitstel is gevaarlijk, zegt hij. ,,Als die dossiers niet op orde zijn, hoe weet nieuw personeel dan welke medicatie pa of ma nodig heeft? En wat diens voorgeschiedenis is, hoe hij of zij bejegend wil worden, hoe de kinderen te bereiken zijn in een noodgeval?” In april moet de zorginstelling de cliëntdossiers alsnog op orde hebben, zo staat in een intern document die deze krant in handen heeft.

Tijdens recente inspectiebezoeken in zes verpleeghuizen bleek dat de dossiers nergens compleet en actueel waren. In november 2018 moeten de andere tekortkomingen opgelost zijn.

Hoogleraar Groot pleitte al eerder voor het faillissement van Careyn. ,,Knip het bedrijf op en breng het onder bij andere zorginstellingen. Ik vermoed dat de Inspectie daar niet voor durft te kiezen, omdat ze niet kan overzien of anderen de zorg van de duizenden cliënten over kunnen nemen? ”

Gezondheidseconoom Guus Schrijvers gelooft daar niet in. Hij denkt eerder dat Careyn het voordeel van de twijfel krijgt. ,,Vermoedelijk heeft Careyn het afgelopen jaar laten zien dat ze aan de betere hand is. Anders had de Inspectie echt wel gezegd: we sluiten de boel.” Riskant is het besluit tot uitstel wel, vindt Schrijvers. ,,Als er komende maand een bewoner overlijdt omdat zijn medicatie verkeerd ingevuld stond in het dossier, gaat de Inspectie verschrikkelijk nat.”

Vermoedelijk heeft Careyn het afgelopen jaar laten zien dat ze aan de betere hand is. Anders had de Inspectie echt wel gezegd: we sluiten de boel, aldus Guus Schrijvers, gezondheidseconoom.

Reorganisatie 

Ook financieel staat Careyn er slecht voor. Volgens de laatste interne berichten verwacht de organisatie dit jaar een verlies van ruim 2 miljoen euro te draaien en komt het volgend jaar in liquiditeitsproblemen komt als de financiële situatie niet drastisch verbetert. Careyn legt momenteel de laatste hand aan een reorganisatieplan, waarin ze voorstelt om allerlei centraal georganiseerde taken weer terug te brengen naar de regio, zoals een paar jaar geleden andersom het geval was.

Bernard Koekoek, van vakbond FNV Zorg: ,,We maken ons zorgen over de bloedspoed die Careyn maakt. Het reorganisatieplan heeft geen financiële onderbouwing, waardoor we niet weten wat de gevolgen zijn. De druk op het huidige personeel is al zo hoog, dat zij er geen extra taken bij kan hebben. Daar willen wij voor waken.”

AD 14.11.2017

Eén telefoontje van zorginstelling? Dat is dan 722 euro

AD 14.11.2017 Karina Molendijk (40) kon haar ogen niet geloven, toen ze in het overzicht van haar zorgverzekeraar zag dat thuiszorginstelling Vierstroom 722 euro had gedeclareerd. En dat na slechts één telefoontje.

De Waddinxveense – genezen borstkankerpatiënte – besloot onlangs eens uit nieuwsgierigheid haar zorgkosten uit te pluizen. Daar stuitte ze op declaraties die ze absoluut niet kon plaatsen. ,,Ik zag dat de Vierstroom 722 euro had gedeclareerd. Heel gek, want ik heb nog nooit thuiszorg gehad”, vertelt Molendijk.

Ze besloot daarop te bellen met de zorgorganisatie. ,,Bij Vierstroom kreeg ik een vrouw aan de telefoon, die eerlijk gezegd niet heel erg aardig was. Toen ik vroeg waar dat bedrag van 722 euro in mijn overzicht vandaan kwam, vroeg ze me waar ik me zo druk om maakte. Het bedrag werd toch gewoon vergoed?”

Experiment

Duidelijkheid over het gedeclareerde bedrag kreeg Molendijk niet. Gaandeweg werd het Molendijk toch helder: het volledige bedrag was het gevolg van één telefoontje, dat ze niet eens zelf heeft gepleegd.

,,Ik heb borstkanker gehad, en voor de behandeling moest ik mezelf thuis een injectie geven. Ik ben één keer gebeld door Vierstroom met de vraag of er iemand langs moest komen om het me uit te leggen. Ik heb gezegd dat dat niet nodig was. Dat telefoontje kostte dus 722 euro.”

René van de Wetering van Vierstroom Zorg Thuis geeft toe dat Molendijk een uitleg is verschuldigd. ,,722 euro is absoluut niet de prijs voor een telefonisch gesprek. Sinds kort werken we met ‘experimentele bekostiging’. Het betreft een experiment dat is opgezet in samenwerking met alle verzekeraars. Daarbij wordt gekeken naar het totaalbedrag dat we over een jaar aan zorg leveren. Dat bedrag wordt gedeeld door het aantal cliënten”, legt Van de Wetering uit. ,,Die 722 euro krijgen we dus voor elke cliënt waar we zorg aan leveren. Dus ook voor de cliënt die in de laatste fase van zijn leven zit en zeven dagen in de week dag en nacht verzorgd moet worden. Zo word je geprikkeld om doelmatiger te werken. Als je, zoals voorheen, per uur declareert, is het lucratief om veel uren te maken.”

Aan Molendijk is dit alles inmiddels uitgelegd. ,,Ik snap de situatie wel, maar ik vind het nog steeds bizar dat het bedrag zo hoog is.”

De zorg moet anders, zeggen zij (en zij weten ook hoe)

Vier bestuurders van grootste zorgverzekeraars geven hun visie

VK 11.11.2017  88 procent van alle Nederlanders heeft een zorgverzekering bij een van hen. En zij waarschuwen nu: de stijgende zorgkosten zullen de maatschappij als een boemerang treffen.

Hebben we die zorgkosten nou eindelijk in de hand?

Dit weekeinde moeten alle zorgverzekeraars hun premie voor 2018 bekend hebben gemaakt. Dan begint het overstapseizoen en kan iedereen ervoor kiezen van verzekeraar te wisselen. In het ingewikkelde Nederlandse zorgsysteem hebben de verzekeraars de rol van budgetbewaker. De bestuurvoorzitters van de grootste vier zorgverzekeraars – bij wie zo’n 15 miljoen Nederlanders zijn aangesloten – zijn bezorgd. Los van elkaar geven ze hun visie. Er klinkt een hartstochtelijke wens dat de overheid minder aan zorg gaat uitgeven. De zorgkosten zouden zelfs met miljarden omlaag kunnen.

Wim van der Meeren, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar CZ: ‘De zorg is een koekoeksjong dat de andere overheidsuitgaven het nest uitdrukt. De kosten stijgen harder dan de economische groei, daar moeten we iets aan doen.’

We gaan richting onbetaalbaarheid van de zorg, aldus Georgette Fijneman, divisievoorzitter bij Zilveren Kruis.

Tom Kliphuis, bestuursvoorzitter VGZ: ‘De trend is gewoon niet goed. De zorg slokt nu bijna eenderde van de rijksbegroting op en dat wordt alleen maar meer. Het Centraal Planbureau gaat uit van een kostenstijging van 3 à 4 procent, maar tel daar het tekort aan zorgpersoneel en de stijgende cao-lonen bij op en je zit zo op 6 à 7 procent per jaar. Het gevoel van urgentie moet omhoog, maar het omgekeerde gebeurt. Omdat de economie aantrekt, mogen we wel weer wat meer uitgeven, lijkt de gedachte.’

Georgette Fijneman, divisievoorzitter bij Zilveren Kruis: ‘We gaan richting onbetaalbaarheid van de zorg. Er komen steeds meer ouderen, dus hebben we straks meer mensen die zorg nodig hebben en minder mensen die zorg verlenen en die het geld opbrengen.’

Ruben Wenselaar, voorzitter raad van bestuur Menzis: ‘Welke burger weet nou dat hij 5.700 euro aan zorgkosten per jaar betaalt?’ © Menzis

Ruben Wenselaar, bestuursvoorzitter van Menzis: ‘De premies zijn het meest zichtbaar, maar die vormen maar een kwart van de zorgkosten die we met ons allen opbrengen. Welke burger weet nou dat hij 5.700 euro aan zorgkosten per jaar betaalt?’

Van der Meeren: ‘Als we de uitgaven niet beperken gaat dat ten koste van zaken die uiteindelijk nog belangrijker zijn, zoals investeren in maatschappelijk welzijn.’

Wat gaat er dan gebeuren?

Wenselaar (Menzis): ‘De betalingsbereidheid neemt af. De kwetsbaren in onze samenleving worden daarvan de dupe, want zij hebben het meeste zorg nodig. De solidariteit tussen gezonde en minder gezonde mensen – of tussen arm en rijk – moet in stand blijven, dat is een maatschappelijke basisvoorwaarde.’

Van der Meeren (CZ): ‘Die solidariteit neemt af en dat snap ik ook wel. Als de zorg duurder wordt, roepen meer mensen dat de roker en de dikkerd hun hoge zorgkosten zelf maar moeten betalen. De maatschappij wordt er niet beter van als we elkaar op die manier de maat gaan nemen. Te hard werken is immers ook slecht voor de gezondheid, net als een slecht huwelijk.’

Zorgpremies zullen sneller stijgen

Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis vormen samen de grote vier in zorgverzekeringsland; 88,3 procent van alle Nederlanders (zo’n 15 miljoen mensen) zijn via een van deze bedrijven verzekerd. Samen geven zij alleen al aan de zorg die door de basisverzekering wordt gedekt jaarlijks ongeveer 40 miljard euro uit.

Alle verzekeraars dempen de zorgpremie door geld bij te leggen uit de eigen reserves. Maar, waarschuwen zij, de bodem van die buffers komt in zicht. Als die reserves zijn uitgeput, zal de premie harder stijgen dan nu het geval is.

Wenselaar: ‘We hebben een verantwoordelijkheid voor de ouderen en kwetsbaren in onze samenleving. Het is jammer dat de discussie zich nu zo toespitst op de verpleeghuizen. Daar is commotie over, dus daar gaat het geld nu naartoe. Ik had liever gezien dat het geld beschikbaar zou zijn voor kwetsbare ouderen, ongeacht waar ze wonen. Nu wordt weer een deelbelang geclaimd, terwijl we ook een brede discussie moeten voeren over de vraag in welke voorzieningen we moeten investeren als we ouderen langer thuis willen laten wonen.’

Welke oplossing houdt de zorg wel betaalbaar?

Wenselaar (Menzis): ‘We moeten kritischer kijken naar de basisverzekering. Daar komen elk jaar nieuwe dingen bij die vergoed worden, zoals dure medicijnen, maar er gaat nooit iets van af. De reflex zou moeten zijn: hé, er komt iets bij, wat kan er dan uit? Dat soort discussies zijn lastig te voeren. Je zou kunnen overwegen goedkope medicijnen die veel worden gebruikt eruit te halen: dat kan de kosten aanzienlijk omlaag brengen.’

Fijneman (Zilveren Kruis): ‘Ik merk wel dat zorgaanbieders steeds meer bereid zijn na te denken over de vraag hoe de kosten omlaag kunnen. De zorgkosten blijven stijgen, de wachtkamer wordt voller, de krapte in personeel neemt toe. Die druk helpt als je ingrijpende maatregelen moet nemen. We moeten de zorg slimmer organiseren.’

Ton Kliphuis, voorzitter raad van bestuur VGZ: ‘Er zit op de lange termijn 20 tot 25 procent ‘lucht’ in de zorg. Zo veel geld geven we onnodig uit.’ © Babet Hogervorst

Kliphuis (VGZ): ‘Het zal wel tot een hoop controverse leiden, maar ik durf de stelling aan dat er op lange termijn 20 tot 25 procent ‘lucht’ zit in de zorg. Zo veel geld geven we onnodig uit. Dat komt door een combinatie van ‘zo doen we het altijd’-gewoonten, verkeerde financiële prikkels waarbij extra behandelingen tot meer inkomsten leiden, onnodige diagnoses en inefficiëntie.

‘Bij VGZ hebben we twee doelstellingen: die 25 procent onnodige kosten eruit halen door zinnige zorg en de zorgkosten niet harder laten stijgen dan de economische groei. Pas dan is de kostenstijging houdbaar.’

Van der Meeren (CZ): ‘Ik pleit er hartstochtelijk voor dat de overheid minder geld uitgeeft aan de zorg en meer aan het maatschappelijk welzijn, aan participatiebanen. Laagopgeleiden gaan zeven jaar eerder dood en leven 19 jaar minder lang in goede gezondheid dan hoogopgeleiden. Los je dat op met meer gezondheidszorg? Ik zeg daarmee niet dat investeren in de zorg niet zinvol is, ik zeg alleen dat investeren in andere zaken nog zinvoller is.

We moeten de problemen die tot schulden hebben geleid aanpakken, in plaats van de psychiater erbij te halen als mensen er gek van worden, aldus Wim van der Meeren, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar CZ.

‘We moeten iets aan uitzichtloze situaties doen en laagopgeleiden meer kansen geven op de arbeidsmarkt. Dat helpt hun gezondheid te verbeteren. Als je niet meedoet en werkloos thuis zit, is de kans op ongezond gedrag veel groter. Ik denk echt dat mensen minder snel met een zak chips op de bank belanden als je ze uit hun sociaal isolement haalt.

‘Neem nou de schuldenproblematiek. We moeten die intelligent benaderen en erachter proberen te komen welke problemen tot die schulden hebben geleid. Die problemen moeten we vervolgens aanpakken, in plaats van de psychiater erbij te halen als mensen gek worden van hun schulden, zoals nu gebeurt. Dat is toch niet wijs? Mensen worden hun huis uitgezet omdat ze de huur niet kunnen betalen en kampen daardoor met enorm veel stress. Vervolgens komen ze met allerlei klachten bij de huisarts.’

Wim van der Meeren, voorzitter raad van bestuur bij CZ: ‘We moeten laagopgeleiden meer kansen geven op de arbeidsmarkt. Dat verbetert hun gezondheid.’ © ANP

Wenselaar: ‘Ik vind het heel stoer om te zeggen dat er minder geld naar de zorg moet, maar dat gaan ‘m niet worden. De lonen stijgen, de medicijnenprijzen stijgen, de druk op de spoedeisende hulp en de huisartsenposten neemt toe, en dat is allemaal waar. Als we die prijsspiraal willen doorbreken, dan moeten we fundamenteel anders gaan denken.

‘Het zorgaanbod is nu nog heel klassiek. We moeten meer gebruikmaken van technologie die de efficiëntie verbetert. Neem het project ‘COPD in beeld’ (COPD is een longaandoening, red.). Patiënten doen dan thuis zelf metingen, die centraal worden geregistreerd. Pas wanneer de gemeten waarden abnormaal zijn, worden patiënten opgeroepen voor een onderzoek in een gespecialiseerd centrum.

‘Dit systeem leidt ertoe dat minder mensen met klachten naar de spoedeisende hulp gaan, dat er minder zware zorg nodig is en dat patiënten zich veiliger voelen en uiteindelijk gewoon beter af zijn. Ze doen alleen een beroep op de dokter als het ook echt nodig is.’

Mensen thuis in hun vertrouwde omgeving behandelen is voor patiënten een stuk beter, aldus Georgette Fijneman.

Fijneman: ‘De zorg moet doelmatiger. Veel zorg kan ook gewoon bij de patiënt thuis plaatsvinden. Dat scheelt enorm in de kosten en is in veel gevallen fijner voor patiënten. Zodra een patiënt een ziekenhuis binnenstapt begint de teller te lopen.

‘Een voorbeeld: wij doen experimenten waarbij kankerpatiënten chemotherapie thuis ontvangen. Patiënten worden daar net zo ziek van als van een behandeling in het ziekenhuis, maar het scheelt dat ze niet de taxi of de auto in hoeven. Ze zijn thuis in hun vertrouwde omgeving, dat is voor het patiëntenwelzijn een stuk beter. Datzelfde zien we bij hartpatiënten die via e-health gemonitord worden.’

Van der Meeren: ‘Veel prikkels in de zorg zijn verkeerd. Hoe meer behandelingen, hoe hoger de verdiensten. Daarom verlenen artsen en zorginstellingen in Nederland veel te veel zorg. Eén van mijn oneliners is: ‘Het gaat meestal vanzelf over, tenzij je er op tijd bent.’

Georgette Fijneman, divisievoorzitter Zilveren Kruis: ‘Wij doen experimenten waarbij kankerpatiënten chemotherapie thuis ontvangen.’ © Zilveren Kruis

‘Neem nou een liesbreuk, daarbij wordt vrijwel standaard geopereerd. Maar we kunnen patiënten ook een keuze voorleggen en zeggen: we kunnen u opereren met de kans op complicaties en nare bijwerkingen, maar niet-opereren is ook een optie. Dat maakt dat mensen afzien van een operatie en daar blij mee zijn. Dat scheelt enorm in de kosten.’

Kliphuis: ‘Wij zien dat arts en patiënt samen een betere behandelkeuze maken als de arts meer tijd besteedt aan de patiënt. Meer overleg tussen arts en patiënt leidt bijvoorbeeld tot 16 procent minder galblaasoperaties, omdat medicijnen of een ander voedselpatroon ook tot het gewenste resultaat leiden.

‘Datzelfde geldt voor de huisarts. We doen proeven met het verkleinen van huisartspraktijken en wat blijkt: een huisarts die meer tijd heeft voor zijn patiënten, verwijst minder vaak door naar het ziekenhuis. Patiënt tevreden, kosten omlaag, meer lol voor de huisarts: wie kan daar tegen zijn?’

Is het echt zo eenvoudig?

Wenselaar (Menzis): ‘Als we de projecten die nu succesvol zijn op grote schaal willen invoeren, komen we aan veel bestaande belangen. Want wat doen we met ziekenhuizen die straks met lege poli’s kampen omdat huisartsen minder vaak doorverwijzen?

‘Daarom moeten we met elkaar afspreken waar we over tien jaar willen zijn. Dan hebben we misschien nog evenveel ziekenhuizen, maar zijn ze wel gespecialiseerder en kleiner geworden. De huisarts ziet dan nog altijd veel patiënten, maar minder dan nu. Digitale hulpmiddelen moeten voorkomen dat patiënten te snel naar de huisarts gaan.

Zorgverzekeraars moeten de verplichting krijgen een geslaagd experiment van een concurrent één op één over te nemen, aldus Ruben Wenselaar, bestuursvoorzitter van Menzis.

‘Het probleem is dat een succesvol proefproject vaak niet wordt opgevolgd, maar dat het wiel in de zorg telkens opnieuw wordt uitgevonden. We moeten de beschikbare kennis veel meer delen. Ik denk dat zorgverzekeraars de verplichting moeten krijgen een geslaagd experiment van een concurrent één op één over te nemen.’

Kliphuis (VGZ): ‘De gezondheidszorg is gewend dat er altijd maar geld bijkomt. Er is nooit een prikkel geweest te letten op efficiëntie. Er is te weinig ervaring met bezuinigen. Kleinere huisartsenpraktijken zijn er ook niet zomaar. Als we artsen een hogere vergoeding geven en een kleinere praktijk, gaan ze niet automatisch hun gedrag veranderen en minder doorverwijzen.

‘Zo’n gedragsverandering moeten we één-op-één afspreken, huisarts voor huisarts.’

Overstapseizoen

©

Uiterlijk dit weekeinde moeten alle zorgverzekeraars laten weten wat hun zorgverzekering in 2018 per maand kost, bij een eigen risico van 385 euro. Dit zijn de vier grootste verzekeraars van wie het tarief nu al bekend is:

CZ
€116,25 (+3,40 euro per maand)

VGZ
€116,20 (+3,25 euro per maand)

Zorg en Zekerheid
€114,95 (-1 euro per maand)

DSW
€107,50 (-0,50 euro per maand)

Volg en lees meer over:  NEDERLAND  GEZONDHEIDSZORG  GEZONDHEID  ECONOMIE  ZORGVERZEKERING

ZORG;

BEKIJK HELE LIJST

MEEST GELEZEN WETENSCHAP;

  1. ‘Moet het medicijn echt honderdduizend euro per spuit kosten?’
  2. De zorg moet anders, zeggen zij (en zij weten ook hoe)
  3. Premies zorgverzekering volgend jaar met gemiddeld 2,16 euro omhoog
  4. Adhd is geen chronische hersenziekte, een wond geneest overdag een stuk sneller, en een nieuwe prijs voor mislukte onderzoeken

BEKIJK HELE LIJST

Topmannen zorgverzekeraars: er gaat te veel geld naar de zorg, kan minder

VK 11.11.2017 Er gaat te veel geld naar de zorg en daardoor komt de solidariteit van ons zorgstelsel onder druk te staan. Dat zeggen de topmannen van twee van de vier grote zorgverzekeraars in een interview met de Volkskrant.

Tom Kliphuis van VGZ, de tweede verzekeraar van ons land, durft ‘de stelling aan dat er op de lange termijn 20 tot 25 procent lucht zit in de zorg, geld dat we onnodig uitgeven. Het is een combinatie van ‘zo doen we het altijd-gewoontes’, verkeerde financiële prikkels waarbij meer behandelingen tot meer inkomsten leiden, onnodige diagnoses en inefficiëntie’.

Ook topman Wim van der Meeren van CZ, nummer drie onder de verzekeraars’, vindt dat er te veel geld naar de zorg gaat, geld dat beter besteed kan worden. ‘Ik pleit hartstochtelijk voor minder geld naar de zorg, en meer geld naar het maatschappelijk welzijn, naar participatiebanen. Als je ziet dat laagopgeleiden zeven jaar eerder dood gaan en 19 jaar minder lang in ervaren goede gezondheid leven, dan is mijn vraag: helpt meer zorg? Ik zeg niet dat investeren in de zorg niet zinvol is, ik zeg alleen dat investeren in andere dingen nog zinvoller is.’

Tempo

Volgens de verzekeraars zouden de zorguitgaven niet sneller moeten stijgen dan de groei van de economie

Alle vier de verzekeraars maken zich zorgen over het tempo waarmee de zorguitgaven groeien.  Ruben Wenselaar van Menzis ziet de betalingsbereidheid daardoor afnemen. ‘De kwetsbaren in onze samenleving worden daarvan de dupe, want zij hebben het meeste zorg nodig. De solidariteit tussen gezonde en minder gezonde mensen (of tussen arm en rijk) moet in stand blijven, dat is een maatschappelijke basisvoorwaarde.’ Ook volgens Georgette Fijneman van Zilveren Kruis, de grootste zorgverzekeraar, gaan ‘we richting onbetaalbaarheid van de zorg.’

Volgens de verzekeraars zouden de zorguitgaven niet sneller moeten stijgen dan de groei van de economie. Dat gebeurt volgens de laatste ramingen van het cpb en de plannen van het kabinet wel. Een van de oorzaken is dat er in Nederland veel te veel zorg wordt verleend, denken de topbestuurders. Van der Meeren: ‘Veel prikkels in de zorg zijn verkeerd. Hoe meer behandelingen, hoe hoger de verdiensten. Daarom verlenen artsen en zorginstellingen in Nederland veel te veel zorg. Eén van mijn oneliners is: het gaat meestal vanzelf over, tenzij je er op tijd bent.’

Vier bestuurders van de grootste zorgverzerkeraars geven hun visie.

© Janssen R  De zorg moet anders, zeggen zij (en zij weten ook hoe)

88 procent van alle Nederlanders heeft een zorgverzekering bij een van hen. En zij waarschuwen nu:de stijgende zorgkosten zullen de maatschappij als een boemerang treffen. (+)

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   GEZONDHEID   ECONOMIE   GEZONDHEIDSZORG

ZORG;

BEKIJK HELE LIJST

Demente moeder Van Rijn zette slechte verpleeghuiszorg op de kaart

AD 08.11.2017 Het verhaal over de demente moeder van staatssecretaris Van Rijn, ze blijkt twee weken geleden op 83-jarige leeftijd overleden, zette de discussie over de kwaliteit van onze verpleeghuiszorg landelijk op de kaart. Inmiddels klotst het geld tegen de plinten, maar de personeelstekorten blijven nijpend.

Op dinsdag 4 november 2014 slaan twee tachtigers in deze krant alarm over de falende zorg aan hun zwaar demente echtgenotes. Joop van Rijn en zijn toenmalige kompaan Ben Oude Nijhuis worden ineens bekende Nederlanders als ze op indringende wijze vertellen over misstanden in de Haagse zorginstelling.

Het maakt diepe indruk in Nederland; de verhalen over hoe hun vrouwen rondlopen in vieze kleding, soms niet op tijd naar het toilet kunnen en het feit dat er meerdere keren per week urenlang geen personeel aanwezig is. Saillant detail: de demente mevrouw Van Rijn is de moeder is van staatssecretaris Martin Van Rijn. Juist hij is dan in het kabinet verantwoordelijk voor langdurige zorg.

Strijdbaar

Ben Oude Nijhuis blijkt het meest strijdbaar. Hij gaat een dag na de krantenpublicatie in het televisieprogramma Pauw het gesprek aan met staatssecretaris Van Rijn, die op dat moment al werkt aan het plan ‘Waardigheid en Trots’ voor liefdevolle ouderenzorg. Twee weken later overlijdt Oude Nijhuis plotseling en hij wordt postuum bekroond met de titel ‘Held van 2014’.

Niet lang daarna, begin 2015, ligt het plan van Van Rijn er. Er komt een leidraad op het gebied van personeelsinzet, staat er. Zo verplicht Van Rijn de politiek weer te investeren in personeel. Daarna wordt het even rustig, maar het blijkt de stilte voor een nieuwe storm. In de zomer van 2016 barst de bom opnieuw als de staatssecretaris de zorginspectie dwingt de namen bekend te maken van 150 slecht presterende verpleeghuizen.

Manifest

Enkele dagen later schrijft AD-columnist Hugo Borst, die zelf een demente moeder in een verpleeghuis heeft, in een open brief aan de staatssecretaris hoe het beter kan. Die brief wordt enkele maanden later weer gevolgd door het manifest Scherp op ouderenzorg, met daarin tien voorwaarden om ,,goede zorg voor alle kwetsbare ouderen in verpleegtehuizen te waarborgen”. Stel vast hoeveel zorgpersoneel nodig is om complete zorg te leveren en pas het budget aan aan die norm, klinkt het. In de aanloop naar de verkiezingen omarmt de Tweede Kamer het manifest.

Als die personeelsnorm er begin dit jaar eenmaal ligt, blijkt dat aan de nieuwe kwaliteitseisen voor de ver­pleeg­huis­zorg een verplicht prijskaartje hangt van minstens 2,1 miljard euro in 2021

Als die personeelsnorm er begin dit jaar eenmaal ligt, blijkt dat aan de nieuwe kwaliteitseisen voor de verpleeghuiszorg een verplicht prijskaartje hangt van minstens 2,1 miljard euro in 2021. De nieuwe coalitiepartners gaan morrend akkoord en de plannen om de verpleegzorg een oppepper te geven kunnen worden uitgerold. Daarnaast schrapt het demissionaire kabinet onder aanvoering van Van Rijn een eerder ingeplande bezuiniging op de langdurige zorg. Zo worden alle rimpels weggestreken.

Ambitieuze klus

Ondanks de nieuwe zak met geld duurt het nog enkele jaren voordat er genoeg gekwalificeerd personeel is gevonden om de beschikbare centen helemaal aan uit te geven. Een ambitieuze klus, moest de gloednieuwe zorgminister Hugo de Jonge onlangs nog toegeven. Het verpleeghuis is niet populair als werkplek. Ondertussen vergrijst Nederland steeds verder en zullen er dus snel meer ouderen komen die intensieve en dure verpleeghuiszorg nodig hebben.

Moeder Martin van Rijn op 83-jarige leeftijd overleden

AD 08.11.2017 De moeder van voormalig staatssecretaris Martin van Rijn is ongeveer twee weken geleden op 83-jarige leeftijd overleden in een Haags verzorgingstehuis. Dat heeft de woordvoerder van Van Rijn vanmiddag bevestigd.

Mevrouw van Rijn kwam landelijk in de media doordat haar man Joop in november 2014 samen met zijn toenmalige kompaan Ben Oude Nijhuis in deze krant klaagde over de gebrekkige behandeling van hun demente partners in WoonZorgcentra Haaglanden.

Van Rijn senior, toen 81 jaar, deed op indringende wijze verslag van de personeelstekorten en de gevolgen voor zijn zieke echtgenote. Hierdoor ontstond een brede discussie over de kwaliteit van onze ouderenzorg, die later werd versterkt door het manifest van Hugo Borst en Carin Gaemers.

De uitspraken van Joop van Rijn en Ben Oude Nijhuis sloegen destijds mede in als een bom omdat Martin van Rijn op dat moment staatssecretaris was van langdurige zorg. Hij was toen al bezig met de ontwikkeling van een plan voor betere verpleegzorg.

november 8, 2017 Posted by | bezuinigingen, politiek, Zorg, zorginstelling Careyn | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 2

Begrotingsbehandelingen uitgesteld: eerst een nieuw kabinet

De Tweede Kamer zal pas over de begrotingen voor 2018 debatteren als het nieuwe kabinet er is. Dan pas is duidelijk wat het nieuwe kabinet wil veranderen aan de begrotingen die op Prinsjesdag zijn ingediend. Eerder besloot de Tweede Kamer ook al de Algemene Politieke Beschouwingen en de Algemene Financiële Beschouwingen uit te stellen. Kamerlid Mark Harbers (VVD) deed het verzoek tot uitstel van de begrotingsbehandelingen woensdagmiddag 4 oktober tijdens de regeling van werkzaamheden. Hij kreeg steun van een meerderheid in de Kamer.

Door het uitstel vinden de verschillende debatten in de gebruikelijke volgorde plaats:

  1. Debat over de regeringsverklaring: zodra het nieuwe kabinet er is en zijn plannen bekend heeft gemaakt, zal de Tweede Kamer eerst een debat over de regeringsverklaring organiseren. Zo’n debat is vergelijkbaar met de Algemene Politieke Beschouwingen. Het is een belangrijk debat, omdat daarin duidelijk wordt welke ruimte het kabinet heeft om zijn plannen daadwerkelijk uit te voeren en hoe groot de steun daarvoor is. Het debat duurt meestal twee dagen. De media besteden er gewoonlijk veel aandacht aan.
  2. Kort daarna zullen de Algemene Financiële Beschouwingen gepland worden. In dit debat bespreken de financieel specialisten van de Kamerfracties de rijksbegroting, samen met de minister en de staatssecretaris van Financiën.
  3. Daarna zal de Tweede Kamer de begrotingen van elke ministerie afzonderlijk behandelen. In de Tweede Kamer worden sommige voorstellen gewijzigd en aangepast, sommige worden geschrapt en andere voorstellen worden ongewijzigd overgenomen. Alleen de Tweede Kamer heeft amendementsrecht en mag wetsvoorstellen wijzigen. De Eerste Kamer mag dat niet.

VOORZITTER KHADIJA ARIB: ZORGVULDIGE BEHANDELING VAN DE BEGROTING IS BELANGRIJK

Voorzitter Khadija Arib gaat samen met het Presidium bekijken hoe de begrotingsdebatten ingepland worden. Ze vindt het belangrijk dat de Kamer de tijd en ruimte krijgt om de begrotingen zorgvuldig te behandelen. Tijdens de regeling van werkzaamheden zei ze: “Ik vind het niet goed als de nieuwe Tweede Kamer eerst een halfjaar moet wachten, en dan op het laatste moment alles moet afraffelen.”

Lekkende Begroting 2018

Wie nog dacht dat de bijna-kabinetscrisis van eind augustus om de inhoud ging, weet sinds vanmiddag beter: het ging alleen om politiek prestige.

In een notendop:

PvdA-leider en vicepremier Asscher eiste op hoge toon 270 miljoen euro om de onderwijzers in het basisonderwijs komend jaar een salarisverhoging van 3 procent te geven.

Coalitiepartner VVD weigerde toe te stemmen omdat tegelijkertijd aan de formatietafel financiële afspraken moesten worden gemaakt.

Eerst moest het aanstaande regeerakkoord door het Centraal Planbureau worden doorgerekend, daarna viel er pas meer te zeggen over het budget voor de onderwijzers.

Binnenskamers viel toen al te horen: met die 270 miljoen komt het wel goed, maar Asscher moest niet proberen de eer naar zichzelf toe te trekken.

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt…!!

Prinsjesdag komt dichterbij en zoals altijd de afgelopen jaren lekken er dan cijfers uit. “Verschrikkelijk”, reageert premier Rutte. “Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.”

19.09.2017

19.09.2017

En ziedaar, wat een korte adempauze niet kan doen. In de vanmiddag 15.09.2017 uitgelekte begrotingscijfers voor 2018  staat het dan toch gewoon: 270 miljoen voor de leraren. Tegelijkertijd lieten de formerende partijen weten dat hun akkoord nog niet naar het CPB kan. Toch nemen ze deze investering alvast voor lief, ongetwijfeld in de hoop dat het nu niet meer alleen op Asscher zal afstralen.

Leraren demonstreren afgelopen juni op het Malieveld voor meer salaris en minder werkdruk in het primair onderwijs

De basisschoolleraren eisen overigens 10 procent loonsverhoging, dus dit zal niet genoeg zijn om de al aangekondigde staking van 5 oktober 2017  af te wenden. 

Uit de Miljoenennota, die de Volkskrant heeft ingezien, blijkt ook dat het demissionaire kabinet 425 miljoen euro extra uittrekt om de Koopkracht te verbeteren van uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden.

AD 16.09.2017

AD 16.09.2017

Nota vol goed nieuws
Dit zijn de belangrijkste punten uit de begroting van komend jaar:

Met de economische cijfers feliciteert het kabinet zichzelf. De groei voor 2017 wordt geschat op 3,3 procent. Voor volgend jaar is de groei van de economie naar schatting 2,5 procent. De werkloosheid daalt naar 390.000 mensen.

Dit jaar staat Prinsjesdag vooral in het teken van de formatie. Want wat blijft er van de begroting voor 2018 overeind, als de formerende partijen het eens worden over een nieuw regeerakkoord?

Volgens premier Rutte veel. “Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen.”

Prinsjesdag

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt:
* De leraren krijgen er 270 miljoen euro bij voor salarisverhoging
* De verpleegzorg krijgt er de komende vier jaar 130 miljoen euro bij, op de 435 miljoen extra
* De Belastingdienst krijgt 75 miljoen om problemen op te lossen
* Nederlanders gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit
* De werkloosheid daalt naar 390.000
* Het begrotingsoverschot komt op 0,8 procent en de economische groei op 2,5 procent

Rutte is de verbindende schakel tussen het oude en het nieuwe kabinet. Buma en Segers van CDA en ChristenUnie gaan (waarschijnlijk) voor het eerst in jaren regeren, dus die leggen het accent anders dan Rutte.

Buma: “De Miljoenennota is van het demissionaire kabinet en het nieuwe kabinet zal een heleboel wijzigingen hebben.” Segers noemt de Prinsjesdagstukken wel echte plannen, maar die wijzigingen zullen er zeker komen, zegt hij.

Uiteindelijk gaat de Nederlander er qua Koopkracht gemiddeld maar 0,6 procent op vooruit. Werkenden profiteren het meest (0,8 procent). Om te voorkomen dat uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden erop achteruitgaan wordt 425 miljoen euro uitgetrokken.

AD 16.09.2017

AD 16.09.2017

Koopkrachtstijging, per groep

In de bijstand: 0,3 procent
Gepensioneerd: 0,6 procent
Werkend: 0,8 procent

– Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) schrijft in het voorwoord dat zowel de overheidsbestedingen als bedrijfsinvesteringen toenemen. De groei wordt enigszins geremd door de lagere gasproductie.

– Intussen daalt de staatsschuld naar 53,7 procent van het BNP en kan het kabinet wijzen naar een overschot op de begroting van 0,8 procent.

– Er wordt wordt flink geïnvesteerd in de zorg, een half miljard in 2018. Het eigen risico stijgt naar 400 euro. De zorgtoeslag voor lage inkomens gaat ook omhoog.

Formatie en Regeerakkoord

Over de formatie en het concept-regeerakkoord wordt overigens ook gelekt. Gisteren werd bekend dat de vier onderhandelende partijen het eens zijn over vluchtelingendeals en een nieuwe bed-bad-broodregeling.

Maandag 18.09.2017  gaan de onderhandelingen verder. Dinsdag 19.09.2017  is het Prinsjesdag.

Goedemorgen.

Het is vandaag de derde dinsdag van september: Prinsjesdag. Maar achter de feestelijkheden gaapt een leegte. 

Want met een demissionair kabinet zijn er geen grote plannen, geen vergezichten, geen met vers beleid gestutte visie op de toekomst.

Geen climax van het politieke seizoen, maar een verplicht nummer !!!

Qua rituelen zal de liefhebber niets tekortkomen, en toch is deze Prinsjesdag anders. Achter de feestelijkheden gaapt een leegte. Want wie schetst waar het heen moet met het land?

Zo op het eerste gezicht zal het een Prinsjesdag als alle andere zijn. Een Ridderzaal vol Kamerleden en hoogwaardigheidsbekleders. Luisterend naar de Koning die op plechtige toon de Troonrede voorleest. Een parade van dames met hoedjes waarover is nagedacht en heren in kraakverse pakken.

Goed, de Gouden Koets is in groot onderhoud, dus verplaatsen koning en koningin zich, voor het tweede jaar, per Glazen Koets. De route is wel weer klassiek. Vanwege de aanleg van een ondergrondse parkeergarage moest vorig jaar worden uitgeweken naar de Korte Houtstraat. Dit jaar gaat de koninklijke rijtoer als vanouds via de Korte Vijverberg naar het Binnenhof.

Een cavalerist oefent met rookbommen bij het Kurhaus in Scheveningen. © Freek van den Bergh / de Volkskrant

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn verdaagd, tot na het regeerakkoord van een nieuw kabinet

Saluutschoten, ere-escorte van cavalerie, grenadiers, marechaussee en politie te paard – qua ritueel zal de liefhebber niets tekortkomen. Het zal niet genoeg zijn om te verhullen dat daarachter een grote leegte gaapt. Geen grote plannen, geen vergezichten, geen met vers beleid gestutte visie op de toekomst. Er is geen regering die de koning de woorden in de mond kan leggen om te schetsen waar het heen moet met ons land – de Troonrede als hoofdpijndossier. De begroting wordt een verlengstuk van die van vorig jaar.

Dit wordt de Prinsjesdag die niemand wilde, de dag die gehouden wordt omdat het nu eenmaal zo in de grondwet (artikel 65) staat. Wat normaal gesproken de climax van het politieke seizoen is, zal nu een verplicht nummer zijn. Ook de Algemene Politieke Beschouwingen – het debat van twee dagen waarin de oppositie de regering het vuur aan de schenen kan leggen – zijn verdaagd, tot na het regeerakkoord van een nieuw kabinet.

In plaats daarvan gaat het dezer dagen in de plenaire zaal over onderwerpen als misstanden in de bokkenhouderij en het gebruik van drones door Limburgse landbouwers. Nu de regering amper nog besluiten neemt, droogt de Kameragenda steeds verder op. Dat geldt in verhevigde mate voor de Eerste Kamer.

Vanwege de veiligheid worden wegblokkades aangebracht in de Haagse binnenstad.© Freek van den Bergh / de Volkskrant

Primaat

Je komt niet naar de Kamer voor die poespas, en toch doet het me wat, aldus Nieuw Kamerlid Gijs van Dijk.

De Glazen Koets. © ANP

Als het aan de SP had gelegen, was dat anders gelopen. Dan waren de Beschouwingen gewoon doorgegaan. ‘Waarom zou je het primaat bij een demissionaire regering laten’, zegt Peter Kwint (32), Kamerlid sinds maart. ‘We hadden deze periode kunnen gebruiken om als Kamer accenten aan te geven.’ De pogingen die de SP daartoe ondernam, door te proberen de verhoging van de salarissen in het lager onderwijs en de verlaging van het eigen risico in de zorg te forceren, hadden niet het gewenste resultaat. Kwint, door Kamervoorzitter Arib gekapitteld toen hij zonder jasje de Kamer toesprak, komt vandaag in pak. ‘Ik heb nog wel wat in de kast hangen.’ Zijn moeder vergezelt hem.

Waar Kwint vol ongeduld wacht totdat zijn Kamerlidmaatschap echt losbrandt, heeft Gijs van Dijk (36), nieuw Kamerlid voor de PvdA, het razend druk. Zijn toch al gedecimeerde fractie bestaat voor de helft uit demissionaire bewindspersonen. Omdat die hun handen nog vol hebben aan hun ministerie, bemoeit Van Dijk zich met zowat alles. ‘Wonen, politie, sociale zaken, koninkrijksrelaties, basisregistratie personen – het is een stoomcursus. Ik ga van commissie naar commissie.’ Van Dijk, ook geen pakkendrager, bezocht de Suit Supply. ‘Je komt niet naar de Kamer voor die poespas, en toch doet het me wat.’

Troonrede 2016. © ANP

Suzanne Kröger (41), nieuw bij GroenLinks, heeft deze week wel iets anders aan haar hoofd dan Prinsjesdag. Ze heeft debatten over de uitbreiding van de luchthaven Lelystad, over de vervuiling bij Chemours en over een noodpakket luchtkwaliteit. Een soort apotheose van haar eerste half jaar als Kamerlid. ‘Dit is de week waarvoor je het doet’, zegt ze. ‘Voor mij komt alles samen.’ Haar hoop voor de Troonrede? Dat er hoge prioriteit aan klimaatverandering wordt gegeven. Over haar Prinsjesdagkleding heeft ze nog niet nagedacht. ‘Volgend jaar ben ik ook op dat punt ingewerkt.’

René Peters (42), die als kandidaat-Kamerlid drie stond op de CDA-lijst, heeft in zijn fractie de portefeuille schulden en armoede en is daar druk mee. ‘Veel is controversieel verklaard en kan dus niet worden behandeld. Maar ik ga heel veel op werkbezoek, geef lezingen, eet alle letters die over dit onderwerp worden geschreven, wil m’n contacten perfect op orde hebben. Dit is helemaal mijn terrein.’ Hij wordt dinsdag vanaf het ontbijt gevolgd door Omroep Brabant. ‘Alles nieuw en tiptop, tot en met sokken en schoenen. Het pak is gemaakt door een kleermaker in Oss.’ Zijn ouders zullen langs de route staan.

Een Prinsjesdag om te laten zien dat alles gewoon doormarcheert. Ook als de formatie eindeloos lijkt te duren.

Samenvatting Platform 31

Nederland is sterker uit de crisis gekomen. Zo luidde de centrale boodschap van de Miljoenennota 2018 die werd gepresenteerd op Prinsjesdag.

De jaarlijkse rijksbegroting repte onder meer over een groeiende economie en dalende werkloosheid. Welke belangrijkste maatregelen en beleidswijzigingen voor stad en regio sprongen er verder uit?

De rijksbegroting van dit jaar gaat, vanwege een demissionair kabinet, de geschiedenis in als een beleidsarm document. Nederland wacht vol spanning op het aanstaande regeerakkoord. U ontvangt daarom dit jaar – anders dan u van Platform31 gewend bent – maar liefst twee analyses: een samenvatting van de rijksbegroting_2018 én een gedetailleerdere analyse van het regeerakkoord_2018. In deze eerste samenvatting bundelen we de meest opvallende maatregelen en beleidswijzigingen voor u, geordend naar de ministeries die het meest relevant zijn voor stad en regio. Zodra er een nieuw regeerakkoord is, maakt Platform31 een uitgebreide analyse en duiding en brengen we de consequenties voor steden en regio’s in beeld.

Volg en lees meer over:  PRINSJESDAG

Lees meer over: Prinsjesdag 2017

Zie ook: Samenvatting_rijksbegroting_2018

Zie ook: Analyse_regeerakkoord_kabinet-Rutte_III

Zie ook: kamerbrief met toelichting op koopkrachteffecten regeerakkoord

Zie ook: Waarom gaat Prinsjesdag dit jaar eigenlijk door?

zie ook: Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 1

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1  

Hoogste groei Nederlandse economie sinds 2007 – hoe lang kan dit nog doorgaan?

Maar hogere lonen en vaste contracten zijn nodig om de burger nu echt te laten spenderen

VK 14.02.2018 De Nederlandse economie heeft het beste jaar in een decennium achter de rug, al ziet de gemiddelde inwoner dat nauwelijks terug in zijn portemonnee. Maar de krapte op de arbeidsmarkt kan daar verandering in brengen.

Het werd al voorspeld, maar nu is het zeker: 2017 was in economisch opzicht het beste jaar in een decennium. Met de crisis achter de rug groeide de Nederlandse economie met 3,1 procent, maakte het CBS woensdag bekend. De laatste keer dat de zon zo hard scheen in de economie was in 2007. Aan de vooravond van de grootste recessie sinds de jaren dertig bedroeg de groei 3,7 procent.

Extra bemoedigend is dat ook op andere fronten het welzijn in Nederland lijkt toe te nemen. Steeds meer economen erkennen dat het bruto binnenlands product wat dat betreft een gammele graadmeter is. Als alle ouders vanaf morgen aan de ontbijttafel hun kinderen een euro laten betalen per gesmeerde boterham, stuwt dat het bbp op, zonder dat Nederland er daadwerkelijk welvarender op wordt.

Het is de dalende werkloosheid die de burger bovenal moed geeft

Positief in dit opzicht is dat de CO2-uitstoot in Nederland, ondanks een economie op stoom, volgens het CBS vorig jaar licht afnam. Dat komt onder meer doordat er minder steenkool gebruikt wordt bij de productie van elektriciteit. Ook stoelt de hoogconjunctuur, anders dan in het verleden, amper op Groningse grondstoffen. Zou de gaskraan niet deels zijn dichtgedraaid, dan was de economische groei in 2017 zelfs nog iets hoger uitgevallen.

Het is de dalende werkloosheid die de burger bovenal moed geeft. Het aantal banen nam in de laatste drie maanden van 2017 met 57 duizend toe. ‘Niet meer bang zijn om (door de crisis) je baan te verliezen, is voor veel mensen ook enorme winst’, twitterde hoofdeconoom Marieke Blom van ING Nederland woensdag. ‘Geen euro’s, maar wel een veel beter gevoel.’

Zorgwekkend blijft dat de gemiddelde Nederlander de economische bloei amper terugziet in de eigen portemonnee. De lonen strompelen achter de bbp-groei aan. Mede hierdoor valt de consumptie door huishoudens tegen vooral in het afgelopen kwartaal. Ook bij de bejubelde banenbonanza passen kanttekeningen. Hoewel het aantal vaste contracten flink toeneemt, blijkt het aantal flexbanen verhoudingsgewijs harder te groeien. De helft van alle extra werkgelegenheid komt bovendien voor rekening van de uitzendbranche. Dat zijn niet de best betaalde, meest zekere banen.

Groeitempo

Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen (l) en Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat, tijdens de persconferentie van de Staat van de Economie over de gerealiseerde economische groei in 2017. © ANP

‘Economische groei maakt het mogelijk dat we grote maatschappelijke uitdagingen, zoals de energie- en klimaattransitie en de hoge kosten van de zorg, kunnen betalen’, reageerde een trotse minister Eric Wiebes van Economische Zaken woensdagochtend op de CBS-cijfers. ‘Maar uiteindelijk willen we natuurlijk vooral dat Nederlanders de groei nu ook zelf merken.’

De vraag is of de Nederlandse economie dit groeitempo lang genoeg kan volhouden om dat voor elkaar te krijgen. Is straks het feest voorbij, zonder dat de gewone burger van de taart heeft mogen snoepen? Feit is dat de groeimotoren van de afgelopen jaren niet eeuwig kunnen blijven ronken. Zo behoort, net als in 2007, de huizenmarkt tot de drijvende krachten achter het economische succes. De huizengekte vertaalt zich in een hoog consumentenvertrouwen en extra uitgaven aan bijvoorbeeld de inrichting van de woning. Ook had de bouw het afgelopen jaar opnieuw een stevig aandeel in de groei van de investeringen en het aantal banen.

Bijna een kwart miljoen bestaande koopwoningen wisselden in 2017 van eigenaar. Dat is een record dat niet snel zal worden verbroken. De koortsachtige bouw- en verbouwactiviteit zal afnemen.

Maar om de huidige groei te laten voortduren, zal ook in eigen land de burger het geld moeten laten rollen

Personeelstekorten

Een ander veelgenoemd punt van zorg zijn de groeiende personeelstekorten. Het CBS spreekt inmiddels van ‘een relatief gespannen arbeidsmarkt’. Tegenover elke openstaande vacature staan slechts 1,8 werklozen. Dat is nog altijd meer dan de 1,3 van vóór de crisis, maar het aantal werklozen slinkt snel. Werkgevers in sectoren als de bouw, horeca, onderwijs en ICT klagen al langer dat ze nauwelijks geschikte mensen kunnen vinden. Deskundigen beschouwen krapte op de arbeidsmarkt dan ook van oudsher als de ultieme economische bad guy een bedreiging voor verdere groei.

Gek genoeg kan het dit keer omgekeerd uitpakken. De economie profiteerde volgens het CBS ook afgelopen jaar vooral van de sterke export (plus 5,5 procent) en investeringen (plus 6 procent). Nederlandse machines, apparaten en chemische producten blijken buitengewoon gewild over de grens. Maar om de huidige groei te laten voortduren, zal ook in eigen land de burger het geld moeten laten rollen. Dat vinden tegenwoordig niet alleen de vakbonden en linkse partijen, maar ook instituten als het Centraal Planbureau en De Nederlandsche Bank.

Zoiets gebeurt pas als diezelfde burger vertrouwen heeft in de toekomst én meer te besteden krijgt. Daarvoor zijn meer vaste contracten en hogere lonen nodig. Twee eisen die werknemers doorgaans pas echt luid en duidelijk durven te stellen wanneer ze niet langer bang zijn dat hun werkgever hen inruilt voor een ander. Met andere woorden: wanneer er werkelijk een schreeuwend tekort aan arbeidskrachten ontstaat.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND

Economie draait geweldig, hoogste groei sinds 2007

AD 14.02.2018 De Nederlandse economie is vorig jaar met liefst 3,1 procent gegroeid. Dat is de allerhoogste toename sinds 2007 en een procent meer dan in 2016. Dat meldt het Centraal Bureau van Statistiek (CBS) vanochtend in zijn jaarlijkse ‘Stand van de Economie’.

Het is belangrijk dat Nederlanders de economische groei nu ook zélf merken, aldus Eric Wiebes, minister EZ.

Veel economen dachten dat groeicijfers van boven de 3 procent na de economische crisis niet langer mogelijk waren. Maar na jaren van forse bezuinigingen draait de BV Nederland op volle toeren.

De investeringen van bedrijven en burgers groeiden liefst 6 procent. Dat geld ging vooral naar woningen, terwijl bedrijven meer aan machines, installaties en investeringen uitgaven.

Gewone Nederlanders gaven eveneens meer uit, hoewel de bestedingen met 1,8 procent wel wat achterbleven. Huishoudens kochten meer kleding, elektrische apparaten en besteedden flinke bedragen aan woninginrichting. Ook spendeerden we meer aan horeca, recreatie en cultuur. Toch dikt die kleine twee procent aan: uitgaven aan diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptie uit.

Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, spreekt van ‘hoogconjunctuur’. ,,Het is vandaag Valentijnsdag, maar we hoeven geen roze bril op te zetten om te zien hoe mooi de economie er voor staat.” Volgens Van Mulligen is de bouw voor een fors deel verantwoordelijk voor de groei. ,,Dat is ook niet vreemd omdat de bouw na de crisis totaal stilviel. Nu is er een inhaalslag.”

Trots

Minister Wiebes (Economische Zaken & Klimaat) reageert verheugd. ,,De Nederlandse economie staat er goed voor en daar mogen we best trots op zijn. Economische groei maakt het mogelijk dat we grote maatschappelijke uitdagingen zoals de energie- en klimaattransitie en de hoge koste van de zorg kunnen betalen.”

Maar de VVD-bewindsman zegt het vooral belangrijk te vinden dat Nederlanders de groei eindelijk zelf merken. Zelf stelt het CBS dat de economische groei “breed wordt gedragen”. Wat het gebruikelijke vakjargon is voor zeer positieve cijfers.

Achter de hoge economische groei gaan véél méér mooie rapportcijfers schuil. Afgelopen jaar wisselden ruim 250.000 koopwoningen van eigenaar, een record. Elke 2 minuten werd er een woning verkocht. 176.000 mensen vonden een baan.

Minister Wiebes (Economische Zaken & Klimaat) © ANP

Vaste banen 

In de laatste maanden van 2017 nam het aantal banen zelfs met 57.000 toe, het hoogste aantal sinds eind 2008. Gemiddeld waren er eind vorig jaar 10,3 miljoen banen in Nederland. In totaal werkten werknemers en zelfstandigen vorig jaar 13 miljard uren. Dat is een miljard uur meer dan rond de eeuwwisseling. Per baan werken we gemiddeld 24,5 uur per week.

Tegelijk stijgt vooral het aantal flexibele banen. De uitzendbranche is verantwoordelijk voor de helft van de totale banengroei. De sector is daarmee inmiddels goed voor 834.000 jobs, waarmee ongeveer één op de tien Nederlanders een uitzendbaan heeft.

Toch groeiden ook het aantal vaste banen. Die hoeveelheid lag eind vorig jaar 112.000 hoger dan eind 2016. En het aantal vacatures stijgt nog steeds. In december stonden liefst 227.000 vacatures open. Vooral in de bouw nam de vraag naar werk toe.

Het aantal werkloze Nederlanders zakte ondertussen onder de 400.000. Eind vorig jaar zaten 398.000 mensen zonder baan. Dat is 4,4 procent van de beroepsbevolking, het laagste percentage sinds medio 2009.

De aangetrokken bouwnijverheid is een van de belangrijkste oorzaken voor de record economische roei van 2017. © Robin van Utrecht

Nederlanders werkten 13 miljard uren in 2017, een miljard uur meer dan in 2000

CBS-cijfers

Gewend

We hebben door de crisis nog steeds een economische achterstand van 5-6 procent op Duitsland en het VK, aldus Peter Hein van Mulligen, CBS.

Voor komend jaar wordt opnieuw een groei van 3,1 procent verwacht. Toch waarschuwt Wiebes dat groeicijfers van boven de 3 procent niet iets zijn om aan gewend te raken.

Door het lage geboortecijfer en de vergrijzing groeit het arbeidsaanbod nauwelijks meer. ,,Dus moeten we het voor onze groei steeds meer hebben van de verhoging van de arbeidsproductiviteit,” schrijft EZ. ,,Dit vraagt om technologische ontwikkeling, innovaties en het slimmer organiseren van productieprocessen.

En zo vallen er meer kanttekeningen te maken: tijdens de crisis liep de Nederlandse economie harder terug dan onze Europese buurlanden. Nog steeds lopen we daardoor 5 tot 6 procent achter op Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. ,,We zullen dus jaren harder moeten groeien om dat verschil goed te maken,” zegt CBS-econoom Van Mulligen.

Daarnaast is er kans op oververhitting, zeker op de woningmarkt. ,,In grote steden als Amsterdam en Utrecht, wordt dat zichtbaar,” aldus Van Mulligen.

Reactie CNV en economen

Deze mooie cijfers zijn slechts de helft van het verhaal, aldus Maurice Limmen, voorzitter CNV.

In een eerste reactie stelt vakbond FNV blij te zijn met de cijfers. Toch vormen de fraaie resultaten slechts de helft van het verhaal, stelt voorzitter Maurice Limmen. 

Hij wijst op het feit dat er met name uitzendbanen bijkomen. ,,De groei komt te weinig terecht bij de mensen die er keihard voor werken. De flexibilisering van de arbeidsmarkt is een van de redenen dat de lonen maar niet stijgen, oordeelde onlangs ook nog eens De Nederlandsche Bank en dat mensen steeds meer blijven hangen in onzeker werk.”

Volgens het CNV ontlopen werkgevers ontlopen hun verantwoordelijkheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat zijn er liefst 1,3 miljoen, aldus eerdere CBS cijfers. ,,Dat is het verhaal waar het nu over zou moeten gaan,” meent Limmen. ,,Van mooie bedrijfsresultaten krijgen we net zoals de resultaten bij de Olympische Spelen een fijn Oranjegevoel, maar dat helpt talloze mensen die nog steeds op de reservebank zitten niet aan vast werk.”

Euforie overdreven
Econoom Bas Jacobs laat per Twitter weten de euforie overdreven te vinden. ,,Totale euforie van 3,1 procent groei is sterk overtrokken. Het historisch gemiddelde tussen 1970 en 2007 was 2,6% per jaar. Nederland had wat in te halen na de netto nul groei in de periode 2008-2015.” I

ING-econoom Marieke Blom stelt op dat gewone burgers de groei nog niet of onvoldoende merken.

Economie maakt sterkste groei in tien jaar tijd door

NOS 14.02.2018 De Nederlandse economie is in tien jaar tijd niet eerder zo hard gegroeid als vorig jaar. De groei bedroeg in 2017 3,1 procent ten opzichte van 2016, becijferde het CBS. De groei in de laatste drie maanden nam iets af, maar is met 2,9 procent nog altijd stevig.

Vooral investeringen en de export droegen in het vierde kwartaal bij aan de groei. Huishoudens consumeerden iets minder hard, maar de industrie groeide juist sterker.

“De Nederlandse economie staat er goed voor”, zegt minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. “Economische groei maakt het mogelijk dat we grote maatschappelijke uitdagingen zoals de energie- en klimaattransitie en de hoge kosten van de zorg kunnen betalen. Maar we willen ook dat Nederlanders de groei nu ook zelf merken.”

De economieën van de ons omringende landen zijn ook stevig gegroeid. De Duitse economie, onze belangrijkste handelspartner, groeide met 2,3 procent.

Economische groei 2001-2017

Investeringen

De investeringen zijn afgelopen jaar met 6 procent gegroeid. Het gaat dan vooral om investeringen in woningen. Ook hebben bedrijven veel meer geld uitgegeven aan machines en installaties. Ook de uitgaven aan personenauto’s en bedrijfsgebouwen zijn hoger dan een jaar eerder.

De uitvoer van goederen en diensten groeide in 2017 met 5,5 procent. Nederlandse bedrijven hebben beduidend meer (elektrische) machines en apparaten uitgevoerd dan een jaar eerder. Ook werden er meer chemische producten geëxporteerd.

De invoer lag 4,9 procent hoger dan in 2016.

BART KAMPHUIS | NOS

Consumenten

Consumenten gaven vorig jaar 1,8 procent meer uit dan in 2016. Dat gebeurde vooral aan kleding, woninginrichting en elektrische apparaten. Ook in de horeca, aan recreatie en cultuur werd meer geld besteed.

De zakelijke dienstverlening (zoals de uitzendbranche) en de bouw groeiden het sterkst. Ook de industrie produceerde in 2017 meer dan een jaar eerder.

Rutte geeft EU-korting niet zomaar op

Elsevier 19.01.2018 Nederland wil de miljard euro korting op de Europese meerjarenbegroting niet zomaar opgeven. Dat zei premier Mark Rutte (VVD) na de ministerraad.

Maar als vervolgens het plafond van de uitgaven in de Europese Unie enorm omhooggaat en Nederland houdt de miljard korting, dan zou Nederland alsnog netto meer gaan bijdragen en dat is niet de bedoeling, aldus Rutte.

Vanaf komende zomer beginnen in de Europese Unie de onderhandelingen over de nieuwe meerjarenbegroting (2021-2027). Afgelopen week begonnen in Den Haag de inleidende beschietingen. Zo spraken Rutte, minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA) en de Tweede Kamer met Europees begrotingscommissaris Günther Oettinger.

Lees ook: Hoeveel hebt ú over voor meer Europa?

Oettinger presenteert over enkele maanden een voorstel voor die begroting, maar liet in een interview met het FD al blijken dat Nederland de miljard euro korting die in 2005 werd binnengehaald, gaat verliezen.

Rutte legt zich daar niet bij neer. ‘Uiteindelijk is het van belang dat onze netto-positie niet verslechtert. We betalen geld aan Europa en dat leidt ook tot inkomsten,’ zei Rutte, die het standpunt van Oettinger ‘vanuit het oogpunt van eenvoud’ zegt te kunnen begrijpen.

‘Nettoost betaler’

De Nederlandse korting is een korting op de Britse korting en die valt weg wegens het vertrek van de Britten uit de EU. Maar Nederland is al een van de ‘nettoost’ betalers, aldus Rutte, en daarom wil hij het miljard niet zo maar opgeven.

Rutte liet zich niet verleiden tot de uitspraak ‘geen cent meer’ voor Europa. ‘Want behalve bezuinigen, vanwege het vertrek van de Britten, willen we ook moderniseren,’ zei Rutte.

Minder geld

Nederland wil dat er minder geld gaat naar cohesiefondsen en structuurfondsen en meer naar innovatiemiddelen, waar Nederland veel uit terugkrijgt.

En daarmee heeft Nederland precies dezelfde positie als zeven jaar geleden. Ook toen werd ingezet op meer geld voor innovatie en minder naar landbouw en structuur- en cohesiefondsen. Dat gebeurde mondjesmaat.

Onder de streep

Nu zegt Rutte: ‘Als die begroting niet moderniseert en er blijven honderden miljarden gaan naar structuur- en cohesiefondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waarvan we overigens ook niet veel terugkrijgen, en er moderniseert verder niets, dan zullen wij kijken wat het betekent onder de streep.’

De onderhandelingen van de dan 27 EU-landen – de vertrekkende Britten onderhandelen niet mee over de begroting – gaan minstens tot medio 2019 duren, maar waarschijnlijk nog tot 2020.

Juncker wil hoger budget: ‘EU is meer waard dan kop koffie’

Elk land kan de begroting vetoën

Het worden lastige onderhandelingen, want elk land kan de EU-begroting vetoën. De omvang bedraagt 1 procent van het totale bruto nationale inkomen in de EU.

Voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie zei eerder deze maand al dat de EU-afdrachten na het vertrek van de Britten omhoog moeten, maar Nederland wil dat niet.

Carla Joosten  (1960) werkt sinds 2000 voor redactie Nederland bij Elsevier Weekblad. Ze is politiek redacteur in Den Haag en covert het koningshuis. Voor de Leven & Dood-pagina’s van Elsevier Weekblad verzorgt zij de nieuwtjes over mensen.

Nederland wil na brexit vasthouden aan Europese korting

NOS 18.01.2018 Nederland wil niet twee keer de dupe worden van de brexit. Die boodschap heeft het kabinet overgebracht aan Eurocommissaris Oettinger. “Wij zijn een van de landen die economisch het meest door de brexit worden geraakt. Het is onrechtvaardig als we ook nog eens meer budget moeten betalen”, vindt minister Hoekstra.

Oettinger was vandaag in Den Haag om te praten over de Europese meerjarenbegroting vanaf 2020. De onderhandelingen over die begroting beginnen in mei. Door de brexit wordt een gat in de Europese begroting geslagen van 12 tot 13 miljard euro en daar moet een oplossing voor komen. De eurocommissaris gaat nu alle lidstaten langs om daar over te praten.

Hij zou het liefst zien dat een korting, die na het vertrek van Groot-Brittannië alleen Nederland nog krijgt, wordt afgeschaft. Handelsland Nederland is een van de grote nettobetalers door de relatief kleine bevolking. Daar staat een jaarlijkse korting van ongeveer 1 miljard euro tegenover.

Kleine groep

Het kabinet heeft laten weten dat het niet akkoord zal gaan met afschaffing van de korting. “Er is een kleine groep landen die veel harder wordt geraakt door de brexit dan anderen”, zei Hoekstra. “En daar hoort Nederland bij.” Meer betalen aan Europa is volgens de minister van Financiën geen optie. Hij vindt dat het Europese budget na het vertrek van Groot-Brittannië verkleind moet worden. “Dat is onze uitgangspositie”, zei Hoekstra, “en daar willen we ook op uitkomen.”

Of die korting echt sneuvelt “hangt af van de onderhandelingen”, zei Oettinger. Die gaan een jaar duren. Hij wees erop dat de lidstaten unaniem moeten instemmen met de meerjarenbegroting. Hij zei dat duidelijk is hoe Nederland erin staat. “Het is nu mijn verantwoordelijkheid om tot een uitgebalanceerd voorstel te komen, waar ook Nederland mee uit de voeten kan.”

Oettinger: Na Brexit kan Nederland korting op EU-bijdrage vergeten

Elsevier 18.01.2018 Nederland hoeft er niet op te rekenen dat het opnieuw een korting van 1 miljard euro krijgt op zijn bijdrage aan de Europese Unie, zegt eurocommissaris Günther Oettinger voor Begrotingszaken. Volgens Oettinger zijn de kortingen die Nederland, het Verenigd Koninkrijk en andere lidstaten krijgen ‘enorm bureaucratisch en complex in de uitvoering’.

Nu de Britten volgend jaar de EU zullen verlaten – en dus hun korting ‘de moeder aller kortingen’ verdwijnt – is het een mooi moment om de kortingen van andere lidstaten ook te schrappen, zegt Oettinger in een interview met FD, dat vrijdag verschijnt.

Eurocommissaris Oettinger was donderdag in Den Haag om het toekomstig Meerjarig Financieel Kader (MFK) te bespreken, onder anderen met premier Mark Rutte.

Oettinger vraagt ‘flexibiliteit’ om te compenseren voor gat door Britten

Volgens Oettinger is een groot deel van die kortingen er om de directe en indirecte gevolgen door de Britse korting richting bijvoorbeeld de Nederlandse afdracht te verlagen.

De korting van de Britten, die in 1984 door de Conservatieve oud-premier Margaret Thatcher werd afgedwongen, had een permanent karakter, in tegenstelling tot die van andere lidstaten. De andere kortingen lopen af als het huidige meerjarige financiële kader stopt. Dat is in 2020.

Jelte Wiersma: De Britten zijn al 500 jaar tegen een verenigd Europa

Maar het feit dat de Britten de EU volgend jaar verlaten, heeft meer consequenties dan alleen het vervallen van hun korting. Ze laten een miljardengat achter op de algehele begroting van de EU, een gat dat volgens Oettinger voor de helft moet worden opgevuld door te snijden in de uitgaven van de EU.

De andere helft moet worden opgevangen door andere EU-lidstaten, die op een verhoogde bijdrage moeten rekenen. Oettinger vraagt flexibiliteit van de lidstaten voor het nieuwe MFK, dat in 2020 moet ingaan en ook weer een looptijd heeft van zeven jaar.

Maar het verhogen van de bijdragen gebeurt niet zomaar. In de Europese Raad moeten alle EU-lidstaten er unaniem mee akkoord gaan, waarna ook alle 27 nationale parlement ermee moeten instemmen.

Kabinet wil korting niet afstaan

Minister Wopke Hoekstra van Financiën liet eerder echter weten dat het kabinet wil vasthouden aan de korting. Ook wil Nederland niet extra bijdragen aan de EU, wanneer Groot-Brittannië is weggevallen. De Britten zijn de grootste nettobetaler aan de EU, en nemen naar schatting een bijdrage van ruim 13 miljard euro op jaarbasis voor hun rekening.

Hoekstra, evenals de Tweede Kamer, vindt dat de EU maar moet bezuinigen om het gat op te vullen. Hoekstra, die donderdag ook met Oettinger sprak in Den Haag, pleit bovendien voor een modernisering van de begroting, waarbij er minder geld zou gaan naar subsidies voor landbouw en armere EU-landen, en meer geld uitgetrokken wordt voor innovatie.

Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Juncker wil hoger budget: ‘EU is meer waard dan een kop koffie’

Farage vreest ‘verlies van historische Brexit-winst’

Waarom is iedereen zo negatief over de EU?

Het gaat goed met de Nederlandse economie, moet het kabinet dan niet juist nu gaan bezuinigen?

VK 07.01.2018  2018 belooft al economische zonneschijn, maar het nieuwe kabinet doet er nog een schepje bovenop. Gevaarlijk, waarschuwen economen. En hoe denken de felste voorstanders van extra overheidsuitgaven in crisistijd hierover?

Als de Nederlandse economie een barbecue is, dan dreigt het kabinet dit jaar de rol te vervullen van de iets te enthousiaste buurman. Met een scheut spiritus stookt die het vuurtje nog eens extra op.

Steeds meer economen waarschuwen voor zo’n oververhitting. ‘De overheid jaagt de economische groei verder aan’, constateerde het Centraal Planbureau vorige maand niet zonder zorgen in zijn vooruitblik op 2018. De uitgaven – aan onder meer leger, verpleeghuizen, onderwijs – lopen met maar liefst 3,5 procent op. Zonder die extra stimulans zou de Nederlandse economie maar liefst 0,8 procent minder groeien. Dit verklaart volgens het CPB ‘voor een belangrijk deel de hogere BBP-groei dan die in onze buurlanden’.

‘Anticyclisch beleid’

Winkelend publiek in Rotterdam© ANP

Dat lijkt mooi, maar de aloude economenwijsheid schrijft voor dat overheden in de vette jaren juist een financiële buffer aanleggen. Anders is er, zoals Jozef in het Oude Testament de farao al voorhield, in de magere jaren geen graan meer om uit te delen. Zo’n ‘anticyclisch beleid’ blijkt desondanks politiek moeilijk te verkopen.

In plaats van de economie af te remmen, wordt het gaspedaal nog dieper ingedrukt – ook buiten Nederland. Zo zal de belastingverlaging van president Trump de toch al florerende Amerikaanse economie verder opzwepen. Ondertussen blijft de geldpers van de Europese Centrale Bank draaien. Tot dit najaar worden voor 270 miljard euro aan extra staats- en bedrijfsobligaties opgekocht. Dat komt boven op de reeds aangeschafte schuldenberg van meer dan 2300 miljard euro. ‘Een te langzame afbouw’ van dit historisch ongekende monetaire stimuleringsprogramma, schrijft het CPB, ‘kan leiden tot oververhitting van de economie.’

‘Economisch niet nodig’

Behalve het Planbureau zet ook De Nederlandsche Bank vraagtekens bij de miljardenuitgaven die Rutte III voor ogen heeft. ‘Politiek gezien begrijp ik het, na jarenlang bezuinigen’, zei DNB-directeur Job Swank onlangs bij een persconferentie. ‘Maar economisch is het niet nodig.’ Minder omfloerst formuleren de economen van de Rabobank het in een rapport: ‘Juist in de jaren na de crisis, toen de economie wel wat stimulans kon gebruiken, bezuinigde de overheid hard om de begroting op orde te brengen. Nu de economie is hersteld, gaat de overheid alleen maar verder stimuleren.’ Dat maakt de Nederlandse economie kwetsbaar. De pieken worden hoger, maar in tijden van crisis is het dal ook extra diep.

Met die kritiek keert het uit de crisis bekende bezuinigingsdebat voorzichtig terug – zij het in spiegelbeeld. Toen luidde de kritiek van sommige economen dat de regering de hand te veel op de knip hield. Nu wordt juist iets meer calvinisme bepleit.

Er is wel een groot verschil in de toon van de discussie. Die is heel wat minder fel. Logisch: ondanks fors hogere overheidsuitgaven, kan het kabinet ook de staatsschuld terugdringen. Dat is het voordeel van economische groei. Daar komt bij dat bezuinigingen veel meer weerstand oproepen dan extra uitgaven. Nederland kent nu eenmaal geen krachtige belangengroepen, zoals in Duitsland de Bond van Belastingbetalers, die de regering om de oren slaan met elke extra cent belasting die over de balk wordt gesmeten.

‘Wereldwijde economische situatie verre van normaal’

Bas Jacobs © Raymond Rutting / de Volkskrant

Bas Jacobs, hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam:

Hoewel hij zelf niet tegen méér economische stimulering door de overheid is, vindt de Rotterdamse hoogleraar economie Bas Jacobs die gelatenheid onbegrijpelijk. ‘Volstrekt inconsequent’, gedraagt de Nederlandse politiek zich volgens hem. ‘De partijen die de afgelopen crisisjaren het hardst geroepen hebben dat er bezuinigd moet worden, hebben nu collectief hun budgettaire orthodoxie overboord gegooid. Echt, daar zit geen enkele diepere economische gedachte achter. Het ergste is dat vrijwel niemand hier een woord aan vuil lijkt te maken.’

Natuurlijk onderschrijft hij het bekende adagium van de econoom Keynes: wie in slechte tijden de economie wil stimuleren, moet sparen als het economisch voor de wind gaat. Toch is Bas Jacobs, in de voorbije crisis een van de felste critici van het bezuinigingsbeleid, niet per se tegen de extra uitgaven van Rutte III.

‘Het is erg lastig in te schatten op welk punt in de economische cyclus Nederland zit’, legt hij uit. ‘Er is een aanwijzing voor oververhitting: de extreem lage werkloosheid. Tegelijkertijd groeit de economie al een paar jaar veel harder dan verwacht, terwijl de lonen en prijzen heel gematigd stijgen. Dat wijst nog op overcapaciteit. Daarnaast blijft de wereldwijde economische situatie verre van normaal, met de rente van de Europese Centrale Bank die op nul staat.’

In die situatie acht Jacobs het economische risico van bezuinigingen – tegenvallende groei – groter dan het risico van wat oververhitting. ‘Als landen als Nederland en Duitsland met hogere lonen en extra investeringen zorgen voor meer inflatie in het Eurogebied, helpt dat de ECB om het monetaire beleid te normaliseren. Dat is belangrijk, wil de centrale bank bij een volgende recessie nog iets uit kunnen richten.’

‘Nederland spaart te veel’

Coen Teulings. © anp

Coen Teulings, hoogleraar economie in Cambridge 

Ook de voormalige CPB-directeur is geen voorstander van extra zuinigheid. De reden daarvoor heeft niet zozeer te maken met de economische conjunctuur, maar is fundamenteler: net als buurland Duitsland spaart Nederland te veel.

‘De staatsschuld daalt razendsnel, van ruim 60 procent in 2016 naar iets meer dan 50 procent van het BBP in 2019. Het pensioenvermogen is de afgelopen tien jaar toegenomen van 120 naar 160 procent van het BBP. Dat klinkt mooi, maar mondiaal gezien is het een onhoudbare situatie. Tegenover de besparingen van het ene land, moeten immers wel spaartekorten van een ander land staan. Je kunt niet met zijn allen tegelijkertijd sparen. Dat is een recept voor chaos. Vergeet niet: voorafgaande aan de crisis van 2008 was het het enorme spaaroverschot van China dat de zeepbel op de Amerikaanse huizenmarkt opblies, met alle gevolgen van dien.’

De oplossing ligt voor de hand: laat de lonen stijgen en het geld binnenlands rollen. Wat Teulings betreft, had dit het beste tijdens de crisis kunnen gebeuren, om de pijn te verzachten. Tegen de economische cyclus in dus. ‘Het kabinet heeft indertijd gekozen voor forse bezuinigingen. Het gevolg is dat we, nu het beter gaat, weinig anders kunnen doen dan opnieuw procyclisch handelen: niet besparen. Maar laten we het vooral van de positieve kant bekijken. We zijn veel rijker dan we denken.’

Dit schreven we eerder over de economische feeststemming

Is de huidige economische feeststemming een voorbode van een nieuwe zeepbel plus crisis?
Stapt Nederland in dezelfde valkuil als tien jaar geleden, toen het aan de vooravond van de grootste economische crisis sinds de jaren dertig bleek te staan?

De economische paradox van 2017
In 2017 zijn Nederlandse huizenbezitters gemiddeld enkele tienduizenden euro’s rijker geworden. Als hun huis in de Randstad staat, is die winst vaak nog groter. De gewonnen rijkdom is wel van papier. Leidt die duurdere woning in de praktijk tot een dikkere portemonnee?

Economische groei zet ook in 2018 door
Als de huizenprijzen niet zo hard waren gestegen, zou de economische groei de afgelopen jaren ruim een kwart lager zijn geweest. Had de woningmarkt zich in een ‘normaler’, gematigd tempo hersteld, dan waren de consumentenuitgaven zelfs 60 procent lager geweest.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND

Nederlandse werknemer profiteerde in 2017 qua loon amper van aantrekkende economie

VK 04.01.2018 De cao-lonen zijn in het afgelopen jaar minder gestegen dan in het jaar ervoor, ondanks de krapte op de arbeidsmarkt. Vorig jaar namen de lonen 1,5 procent toe. In 2016 kregen werknemers er nog 1,8 procent bij. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Dat de loonstijging lager uitvalt dan in 2016 zou kunnen komen door het uitblijven van bepaalde cao-akkoorden, laat een woordvoerder van het CBS weten. Zo kregen de kappers- en uitvaartbranche nog geen nieuwe cao en heeft het CBS geen cijfers gepubliceerd over de sector onderwijs. In die sector zijn onvoldoende akkoorden getekend. In 2016 stond het onderwijs nog voor een loonstijging 3,9 procent in de boeken.

© vk

Ook speelt mee dat de ambtenarij in 2016 een goed jaar had. Overheidsdienaren kregen in dat jaar 3,2 procent extra. Vorig jaar kregen ambtenaren er nog slechts 1,1 procent bij. Bij de overheid werken relatief veel mensen, zodat het akkoord zwaar meetelt.

Wel goed doet de sector landbouw, bosbouw en visserij het. Werknemers in die branche kregen er het afgelopen jaar 2,3 procent bij.

Inflatie

De tegenvallende cijfers betekenen dat Nederlandse werknemers er qua loon in 2017 zeer weinig op vooruit zijn gegaan

De tegenvallende cijfers betekenen dat Nederlandse werknemers er qua loon in 2017 zeer weinig op vooruit zijn gegaan. De definitieve inflatiecijfers zijn nog niet bekend, maar de verwachting is dat de inflatie in het afgelopen jaar ook rond de 1,5 procent zal liggen. Bij dat percentage gaat de gehele stijging van de lonen op aan het duurder worden van goederen en diensten.

In 2016 was de inflatie nog historisch laag, waardoor de reële lonen (stijging van de lonen min stijging van de prijzen) sterk stegen. 

De loonstijging die het CBS meldt is een paar tienden lager dan de eerdere berekeningen vakbond FNV (1,76 procent erbij tot december en AWVN (1,78 procent erbij). Dat komt doordat die organisaties anders meten. FNV en AWVN turven de nieuw afgesloten CAO’s. Het CBS weegt werknemers zonder nieuwe cao ook mee.

Daarnaast beschikt het CBS over fijnmazige data. Het statistiekbureau weet beter hoeveel werknemers in een sector actief zijn en op welk salarisniveau zij zitten. Voor iemand met een hogere functie betekent een loonsverhoging van vijftig euro procentueel minder dan voor een werknemer met het minimumloon.

Wordt 2018 het jaar dat Nederland weer gaat staken?

In de nieuwe cao’s stijgen de lonen gemiddeld meer dan 2 procent per jaar; een symbolische grens. Is het de aanzet voor een langere periode met sterk stijgende lonen en groeiende welvaart voor de werknemer?

De economie groeit, de orderportefeuilles zijn vol en vacatures lastig in te vullen. Toch stijgen de lonen amper en gaat Nederland niet de straat op. Zijn we vergeten dat actievoeren loont? (+)

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND   VAKBONDEN

Loonstrook 2018 onder de loep: laagste inkomens leveren in

AD 04.01.2018 De meeste werknemers vinden deze maand nauwelijks extra geld op hun loonstrookje terug. Hoge inkomens gaan er het meest op vooruit, minima met een laag loontje leveren in. Dat blijkt uit berekeningen die loonstrookjesverwerker ADP vanmorgen heeft gepubliceerd.

Doordat het nieuwe kabinet net is gestart, zijn er weinig wijzigingen in de salarisstrook dit jaar, aldus Dik van Leeuwerden, ADP

Werknemers met een modaal salaris (2.894 euro) ontvangen straks netto 7 euro meer. Wie anderhalf keer modaal verdient, ziet nog 1 euro extra op de loonstrook. Mensen die meer verdienen (twee keer modaal) gaan er 16 euro op vooruit.

Bekaaid ervan af komen deeltijdwerknemers met een minimaal loontje van tussen de 1.000 en 1.500 euro per maand. Zij ontvangen tot vier euro minder. Werknemers met een minimaal salaris van 1.578 euro vinden 7 euro extra terug op hun salarisstrook.

Veel verdienende werknemers (5.750 euro of daarboven) profitereren doordat het top belastingtarief van 52 naar 51,95 procent daalt. Zij vinden eind januari tot 18 euro meer terug op hun salarisstrookje.

Veranderingen
De berekeningen van ADP zijn gebaseerd op alle veranderingen in onder meer fiscale regels, werknemerspremies en pensioenen. Ze staan los van loonsverhogingen die mensen krijgen doordat er een nieuwe CAO is afgesloten of doordat zij een treden in hun loonschaal stijgen. De CAO-lonen stegen vorig jaar gemiddeld met 1,5 procent, maakte het CBS vanmorgen bekend.

Het ADP, dat voor 1,4 miljoen werknemers de salarissen verwerkt, spreekt van een relatief saai jaar. ,,Doordat het vorige kabinet vanwege de lange formatie het grootste deel van 2017 demissionair was zie je dat veel veranderingen van Rutte III pas in 2019 ingaan,” zegt algemeen directeur Martijn Brand. ,,Daardoor zijn er weinig grote wijzigingen en veranderen de lonen relatief weinig.”

Een fictief loonstrookje zoals werknemers die het eind van deze maand op de deurmat vinden. © ANP

De reparatie van het derde WW-jaar drukt de lonen. Werknemers betalen daarvoor, aldus ADP.

De achteruitgang bij lage inkomens komt doordat de arbeidskorting niet geheel kan worden benut. Dat geldt voor alle inkomens tot 1750 euro per maand, zegt ADP-loonspecialist Dik van Leeuwerden.

,,Deze werknemers moeten er daarom goed op letten dat ze na 2018 het verschil via de aangifte inkomensbelasting terugvragen van de Belastingdienst.” Dat kan wel 250 euro opleveren.

De lonen voor de meeste werknemers stijgen iets ondanks dat de belastingtarieven in de tweede en derde schijf omhoog gaan naar 40,85 procent. ,,Maar omdat de inkomensgrenzen voor deze tarieven hoger zijn geworden en de heffingskortingen iets hoger zijn, blijft voor de meeste mensen uiteindelijk een kleine plus over,” aldus Van Leeuwerden.

Een factor die de loonstijging drukt is de reparatie van het derde WW-jaar. Het kabinet heeft bepaald dat werknemers die hun baan kwijtraken nog maximaal twee jaar recht op een WW-uitkering hebben. Met sociale partners is afgesproken dat het derde jaar toch mogelijk blijft maar dat werknemers de rekening betalen.

Ambtenaren

AMSTERDAM – Dik van Leeuwerden, loonspecialist ADP © Bart Maat

Het ADP keek naast algemene veranderingen ook naar branchegerelateerde werknemerspremies en grote pensioenregelingen bij onder andere ABP, Zorg & Welzijn en Metaal & Techniek.

Kijken we naar specifieke sectoren dan komen ambtenaren er bekaaid af. Omdat zij dit jaar meer pensioenpremie moeten betalen, gaat een modaal verdienende ambtenaar er slechts 5 euro per maand op vooruit. Overheidsdienaren die op twee keer modaal zitten zien hun loon zelfs een euro per maand op achteruit.

Bouwvakkers met doorsnee salaris gaan er 8 euro per maand op vooruit. In de zorg daalt de pensioenpremie licht en houdt personeel met een modaal salaris maandelijks 6 euro extra over. Voor 2,5 keer modaal is dat 15 euro.

Ook voor werknemers in de metaal en techniek zijn er iets lagere pensioenpremies. Een gemiddeld salaris stijgt 6 euro, voor twee keer modaal is dat 11 euro.

Pensionado’s

Pensioengerechtigen met een aanvullend pensioen of lijfrente zien hun uitkering iets dalen. Bij een aanvullend pensioen van 500 euro ontvangt iemand 1,25 euro minder per maand. Bij 750 euro is dat 1,88 euro. Het verschil loopt op tot bijna zeven euro bij een aanvullend pensioen van maandelijks 2.750 euro.

Reden van de daling is hun verhoogde bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. Die steeg van 5,4 naar 5,65 procent. Wel profiteren pensioengerechtigden met een uitkering tussen de 1.700 en 2.650 euro lichtjes van de verlenging van de eerste belastingschijf.

Werkgevers

Voor werkgevers gaan de arbeidskosten omhoog. Een ambtenaar met modaal salaris kost de overheid 23 euro per maand meer. Voor werkgevers in de bouw blijven de lasten grotendeels gelijk. Dat veel organisaties en bedrijven duurder uit zijn komt doordat de verplichte bijdrage voor de Zorgverzekeringswet van 6,65 naar 6,90 procent stijgt.

Ook de grondslag waarop deze bijdrage wordt berekend ligt hoger. De verplichte Algemene Werkloosheidspremie (AWF) neemt toe van 2,64 naar 2,85 procent. De zogeheten AOF-premie stijgt van 6,66 naar 6,77 procent. Voor een gemiddelde werknemer met modaal salaris betekent dit 21 euro hogere werkgeverslasten.

Bekijk in de infographic hieronder  de loonwijzigingen voor 2018:

Infographic lonen 2018 © ADP

Kapper ging er in 2017 het minst op vooruit, landbouw het meest

AD 04.01.2018 De cao-lonen zijn in 2017 minder hard gestegen dan in 2016. Gemiddeld gingen de lonen er afgelopen jaar met 1,5 procent op vooruit, terwijl dat een jaar eerder nog 1,8 procent was. Het minst stegen de lonen in de bedrijfstak ‘overige dienstverlening’, zo blijkt uit cijfers van het CBS.

Tot deze bedrijfstak behoren onder meer kappers en uitvaartverzorgers. Hier klommen de lonen met slechts 1 procent omhoog. In 24 procent van de cao’s kwam er voor deze groep geen nieuw akkoord tot stand.

Landbouwwerkers zijn er volgens het CBS het meest op vooruit gegaan: gemiddeld kregen zij een loonsverhoging van 2,3 procent.

Dit jaar is in de cao’s een gemiddelde loonstijging van 2,14% afgesproken. Dat betekent dat we er in 2018 dus wél weer op vooruit gaan wat betreft de cao-lonen.

Staat leent dit jaar minder dan gedacht

AD 03.01.2018 De Nederlandse staat denkt dit jaar minder geld te moeten lenen dan gedacht. Dat blijkt uit een nieuwe raming van het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiën.

De staat schat in voor dit jaar genoeg te hebben aan 50,5 miljard euro, dat geleend zal worden op de kapitaal- en geldmarkt. De financieringsbehoefte ligt daarmee 3 miljard euro lager dan bij een eerdere raming medio december.

De verlaging hangt samen met een verbetering van de kaspositie aan het einde van 2017. Het agentschap verwacht tussen de 23 miljard en 29 miljard euro op te halen met de uitgifte van langlopend schuldpapier. In de rest van de financieringsbehoefte wordt voorzien met behulp van kortlopende leningen.

Sterke groei economie vlakt af

Telegraaf 02.01.2017 Voor beleggers remmen de winsten van 2017 komend jaar af. De eerste kwartalen houden stevige economische groei, vooral in Europa. Centrale banken, bedrijfsschulden en forsere correcties risico’s kunnen degelijke rendementen later in 2018 drukken, aldus strategen voor 2018.

De economie voorspellen blijft lastig. De consensus van doorzettende groei is opvallend onder strategen van alle zakenbanken en een tiental vermogensbeheerders. Het IMF rekent op een 3,7% beter bbp voor de wereld.

,,De markten staan op full steam ahead”, typeert hoofdeconoom Janwillem Acket van het Zwitserse Julius Bär. ,,Daar is economisch gezien voorlopig ook reden voor. Later in het jaar vind ik het verstandig wat kapitaal vrij te maken om snel van strategie te kunnen wisselen.”

Vooral de schuldenlast van bedrijven en huishoudens in China zijn, de grootste onder de kopzorgen van strategen (zie overzicht illustratie). Maar de dictatuur kan ook vrij snel ingrijpen, nuanceren de strategen meteen.

Meer voltatiliteit

De hele markt reageert nauwelijks op problemen zoals Noord-Koreaanse raketaanvallen. Maar de volatiliteit zal gaan toenemen, waarschuwt BlackRock, ’s werelds grootste vermogensbeheerder die tot 2020 wel groeiende aandelenmarkten voorziet. Want de nog steeds lage inflatie naast de aanhoudende monetaire steun van de ECB en de Federal Reserve bieden bedrijven en investeerders voldoende goedkoop kapitaal.

De verkiezingen dit jaar met anti-EU-partijenkrachten in Italië, en die in Mexico, Brazilië en Rusland, kunnen het stabiele sentiment verstoren. Terwijl de Brexit volgens de strategen al is ingeprijsd.

Het optimisme voor 2018 is historisch gezien zeer hoog. ,,We zitten in een bubbel, maar die barst nog niet”, typeert hoofdeconoom Keith Wade van vermogensbeheerder Schroders. Er is nog volop groei mogelijk voor beleggers, zegt ook hij. Voornamelijk in aandelen, claimt dit fonds. ,,Obligaties zullen met een half procent rentestijging in 2018 al een heel slecht rendement boeken”, bevestigt Corné van Zeijl (Actiam Vermogensbeheer).

Verschil rentetempo

De renteverschillen tussen de VS en de eurozone lopen in 2018 verder op. De Amerikaanse Fed onder leiding van nieuweling Jeremy Powell heeft drie renteverhogingen gepland, de ECB niet een. Met die afbouw zal de dollar stijgen tegen de euro, meent ETF Securities.

Volgens obligatiespecialist Mary Pieterse-Bloem van ABN Amro moeten beleggers rekening gaan houden dat een plots flink stijgende inflatie tot afwijkende, onverwachte ingrepen van centrale banken kan leiden.

,,Beleidsfouten door centrale bankiers behoren tot de grootste risico”, zegt hoofdstrateeg Jim McDonald van Northern Trust. Zonder uitzondering noemen strategen het grillige gedrag van Trump als rode vlag voor beleggers.

Oplopende waarderingen

De ECB zal de komende kwartalen sowieso de handen vol hebben aan het stoppen met het massaal opkopen van obligaties. Na de afbouw van het stimuleringsprogramma zal de ECB „in de lente of de zomer van 2019 voor het eerst de rente weer gaan verhogen”, stelt het Belgische Candriam. Maar vlakkere obligatiecurves tonen dat het herstel geleidelijker gaat dan hiervoor, waarschuwt ETF Securities.

Alle fondsen zijn daarnaast, met enige argwaan, enthousiast over Trumps belastingverlagingen. Amerikaanse bedrijven zullen profiteren. Het vrijgespeelde geld zal naar aandeelhouders gaan, wat tot oplopende waarderingen leidt. Maar die zijn al aan de stevige kant.

Europese aandelen blijven daarmee bij analisten favoriet voor 2018. „Wereldwijd zijn bedrijven uit de eurozone het meest aantrekkelijk geprijsd. Ook hun winsten zitten in de lift”, zegt hoofdeconoom Anton Brender van Candriam. Hij verwacht dat de Europese economie stabiel blijft groeien met 2,2%.

Gewilde sectoren

Opkomende markten zullen met hun opmars bijdragen aan een wereldwijde groei, van gemiddeld 3,6%, het hoogste niveau in tien jaar. „Het aantal kwetsbare landen, zoals Venezuela, is klein”, aldus Brender.

Naar sector bekeken trekken omzetten onder defensiebedrijven, financials, de entertainment-, sport- en reisbranche aan.

De autoproducenten blijven net als media-, retailconcerns, telecom-en kabelbedrijven en vastgoed gemiddeld vlak, tot zo’n 3% groei. De opmars van de elektrische auto krijgt nog weinig impact. Oliekartel OPEC zal bovendien zijn prijzen niet sterk kunnen verhogen, om schalieproducenten buiten de deur te houden.

Wat, afgezien van schokjes, in 2018 voor geringe prijsstijgingen van stook- en energieprijzen leidt.

Dit sorteercentrum van Wehkamp is het grootste geautomatiseerde sorteercentrum van Europa. De consument is koopzuchtig en het bedrijfsleven wil volop investeren. © Herman Engbers

Beter dan 2018 kan het economisch niet worden

Trouw 02.01.2018 Jubelen over de economie kan weer komend jaar. Voor het eerst sinds de crisis gaan alle remmen los.

Een economisch feestje wordt 2018 en het is bijna niet meer te verstoren. De consument is koopzuchtig, het bedrijfsleven wil volop investeren en geld lenen kost nog altijd bijna niets. Zie daar de ingrediënten die maken dat 2018 door een roze bril kan worden bezien. Economen hebben het over ‘hoogconjunctuur’ en een ‘groeispurt’. Kan het dan echt niet meer tegenvallen in 2018?

“Voor het eerst sinds het uitbreken van de crisis hebben we weer een echt goed jaar voor de boeg, waarin de werkloosheid laag is, de economie op volle toeren draait en de overheid ook nog eens grote uitgaven doet”, zegt Menno Middeldorp, hoofd onderzoek Nederlandse economie bij Rabobank. “Met de crisis in de achteruitkijkspiegel zijn we daar helemaal niet meer aan gewend.”

De Nederlandse economie groeit dit jaar met 3,1 procent, zo becijferde het Centraal Planbureau. De werkloosheid daalt naar het laagste niveau in tien jaar, namelijk naar 3,9 procent van de beroepsbevolking.

Hausse op de woningmarkt

Met de crisis in het achterhoofd zien veel consumenten de jubelstemming op de woningmarkt als een groot risico, zo blijkt uit een enquête van ING onder zijn klanten. Maar volgens Marieke Blom, hoofdeconoom van ING, is dit een verkeerde inschatting en is er niets ongezonds aan de hand. “Nederlanders blijven ook volgend jaar volop huizen kopen, omdat de hypotheekrente historisch laag blijft en de huizenprijzen gemiddeld lager liggen dan voor de crisis.”

Die goed draaiende woningmarkt is een belangrijke aanjager van de economie. Wie een huis koopt, geeft immers ook geld uit aan andere zaken. Denk aan een schilderbeurt, nieuwe gordijnen en meubilair. Het aantal woningen dat te koop staat, is in 2018 wel kleiner, zegt Blom. “Dat komt doordat er de afgelopen jaren te weinig woningen bij zijn gebouwd.” Blom verwacht dat het aantal huizen dat verkocht wordt daarom zal teruglopen. “Vooral in de Randstad zie je dat de markt droogkookt. Voor de toekomst moet er echt flink bijgebouwd worden.”

Halen huizenkopers zich niet veel te hoge hypotheekschulden op de hals? Dat valt gelukkig mee, vindt Middeldorp. “De regels voor het verkrijgen van een hypotheek zijn een stuk strenger geworden. Het gaat in de grote steden hard op de huizenmarkt, maar anders dan bij het uitbreken van de financiële crisis worden de aankopen niet gefinancierd met te hoge schulden. We hebben wel iets geleerd van alles wat er mis ging.”

Alleen in Amsterdam, waar de prijzen tot grote hoogten zijn gestegen, is het volgens Blom wel oppassen geblazen. “Wie voor een korte periode een huis wil kopen en daarvoor veel moet lenen, kan zich beter bedenken.” Volgens Middeldorp is Amsterdam een verhaal apart. “Wat daar gebeurt op de woningmarkt is zo anders dan in de rest van het land. Amsterdam krijgt steeds meer het karakter van een wereldstad als Londen of Parijs. Als je het met zo’n stad vergelijkt, zijn de ontwikkelingen beter te verklaren.”

De overheid trekt de portemonnee

Het kopen en verkopen op de woningmarkt gaat in 2018 dus vrolijk door. Valt er dan wellicht onheil te verwachten van het aflopen van het economisch steunprogramma van de Europese Centrale Bank (ECB)? Ook die kans is klein. Sowieso blijft het stimuleringsbeleid nog doorlopen tot en met september, waardoor de rente laag blijft. En of het eind september 2018 echt voorbij is, hangt af van de economische omstandigheden van dat moment. Bankpresident Mario Draghi lijkt economische schokken in de eurozone koste wat het kost te willen voorkomen. “De ECB zal heel rustig en geleidelijk te werk gaan”, zegt Middeldorp.

Nederland gaat het in 2018 zelfs beter doen dan buurlanden, omdat de overheid de uitgaven fors opschroeft, zo schrijft het CPB. Er gaat meer geld naar onderwijs, defensie en zorg. Was de groei van de overheidsbestedingen in 2017 nog 0,4 procent, in 2018 wordt dat 3,5 procent.

Economen zijn niet per se blij met dit beleid. Een bekende economische aanname is namelijk dat de overheid juist bij economisch hoogtij moet sparen voor slechtere tijden. En in zwaar economisch weer moet de overheid geld uitgeven om de neerwaartse trend tegen te gaan. De politiek heeft echter de neiging om precies mee te bewegen met de economische golfbeweging, zegt Luc Aben, hoofdeconoom van vermogensbeheerder Van Lanschot. “Typisch procyclisch beleid.”

Ook de Nederlandse overheid haalde tijdens de crisis de broekriem aan en strooit nu het goed gaat met geld. Niet dat de schatkist daar nu echt last van krijgt: de inkomsten liggen volgend jaar hoger dan de uitgaven en dus is er nog steeds een begrotingsoverschot van 0,5 procent.

Geen bubbel, maar normalisering

Nu iedereen weer volop aan het besteden is en de economie weer op volle toeren draait, dringt de vraag zich op of er geen risico is op oververhitting. Maar volgens Blom is er geen sprake van een nieuwe zeepbel. “De economie is nog altijd bezig te normaliseren na het diepe dal. Wat we nu zien is een normale, positieve conjunctuurbeweging.” Wie denkt dat de economie oververhit raakt, kijkt volgens Blom te weinig naar de historie. “De crisis was uitzonderlijk. Als je kijkt naar hoe de economie daarvoor draaide, zie je dat er nu nog ruimte is voor verder herstel.”

In 2018 komt wel het moment dat de Nederlandse economie op de toppen van haar kunnen draait, zegt Aben. “De vrije capaciteit die er nog was om extra te produceren, is benut. Om verder te groeien moeten bedrijven investeren.”

Wat tot dusver tegenvalt is dat de economische voorspoed nog niet heeft geleid tot een grote loonstijging. Het CPB verwacht echter wel dat dit volgend jaar beter gaat en raamt een stijging van 2,2 procent. Volgens Blom is de loonstijging tot dusver tegengevallen, omdat lonen nu eenmaal traag meebewegen met economische veranderingen. “Tijdens de crisis duurde het ook even voordat je de lonen zag reageren.”

De ruime schil van flexibele arbeidskrachten is ook een mogelijke verklaring dat de loonstijging van het vaste personeel tot dusver tegenvalt. Zzp’ers krijgen meer opdrachten als het weer economisch goed gaat. “De verdiensten van zzp’ers knallen omhoog en omlaag met de toppen en dalen van de economie”, zegt Blom. Kees Vendrik, hoofdeconoom bij Triodos Bank, vreest echter dat de beperkte loonstijging blijvend is, te verklaren door de uitholling van de positie van de vakbonden. “Zij kunnen het onderhandelingsspel aan de cao-tafel minder hard spelen, waardoor het minder goed lukt om bedrijfswinsten in te zetten voor het verhogen van de lonen. Bedrijven besteden liever geld aan het belonen van de aandeelhouders of aan investeringen.”

Politiek loopt het wel los

Anders dan vorig jaar lijken economen zich over politieke risico’s in 2018 niet al te druk te maken. De economische gevolgen van de verkiezingen in Frankrijk, Duitsland en Nederland zijn meegevallen. “2017 was een jaar van blije verrassingen”, zegt Aben. “Het ging allemaal veel beter dan verwacht.”

En dus is nu de inschatting dat het met de Italiaanse verkiezingen ook wel los zal lopen. Een overwinning van de populistische Vijfsterrenbeweging kan natuurlijk leiden tot politieke turbulentie, maar dan nog zal dit de Europese economische motor niet schaden, zegt Aben. “Nu het zo goed gaat, is de kans op economische tegenwind klein.”

Is er dan niets dat het feestje kan verpesten? Daar lijkt het niet op. De ellende van de eurocrisis, die Nederland in 2011 nog in een recessie stortte, is grotendeels voorbij. Dat alle signalen voor de Nederlandse economie op groen staan, is zelfs te danken aan het opbloeien van de eurozone, aldus Aben. “De Europese consument profiteert van de afbrokkelende werkloosheid. Zelfs in het zuiden zie je dat steeds meer mensen weer aan het werk komen. Het resultaat is een groot vertrouwen bij consumenten en producenten. De eurozone staat eindelijk weer stevig op de eigen benen en is daardoor minder afhankelijk van gebeurtenissen in de rest van de wereld.”

Zelfs al mocht de Brexit, het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, wat moeizamer verlopen dan verwacht, dan nog kan dat de pret niet drukken, zegt Corné van Zeijl, vermogensbeheerder bij Actiam. “Nederland exporteert veel naar het Verenigd Koninkrijk. Dat kan teruglopen bij een moeizame Brexit. Maar het gaat nu zo goed met de Nederlandse economie dat we van zo’n tegenslag weinig zullen merken.”

Oververhitting in de Verenigde Staten

Als Van Zeijl toch een risico moet noemen, dan is dat de Amerikaanse economie, die al wel erg lang in een opwaartse beweging zit. “Met de belastingmaatregel stimuleert Trump nu extra, terwijl dat helemaal niet nodig is. De kans op oververhitting van de economie neemt daardoor toe.” Bij oververhitting is de vraag veel groter dan het aanbod, waardoor de inflatie stijgt. De Fed, de Amerikaanse Centrale Bank, zal dan de rente laten stijgen om de vraag te temperen. Het wordt dan namelijk weer aantrekkelijker om te sparen en minder aantrekkelijk om geld te lenen. “Vroeg of laat komt er een terugslag. En zo’n correctie in de Verenigde Staten, voel je ook in de Europa.”

Ook hangen de oplopende schulden in China nog altijd als een donkere wolk boven de internationale markt. Om de hoge economische groei vol te kunnen houden, blijven de schulden verder stijgen. De gigantische schuldenberg wordt al jaren gezien als een risico voor de financiële stabiliteit in de wereld. “Het is de vraag of de Chinese overheid voldoende controle heeft om ervoor te zorgen dat dit geen probleem wordt”, aldus Van Zeijl.

En wie verder kijkt dan de economie van vandaag de dag, ziet dat we juist deze tijden van economische voorspoed moeten gebruiken om structurele problemen aan te pakken, zegt Vendrik. “Ja, de Nederlandse economie groeit met 3,1 procent. Maar daarbij hoort de krachtige kanttekening dat deze groei voornamelijk mogelijk wordt gemaakt door fossiele brandstof. De welvaart van nu zouden we moeten gebruik om de transitie naar duurzame energie te versnellen. Het klimaatakkoord dat minister Wiebes gaat sluiten in 2018 is daarbij cruciaal.”

Hoekstra: misschien extra lastenverlichting

Telegraaf 30.12.2017 Het kabinet sluit extra lastenverlichting niet uit. Minister Hoekstra van Financiën zet de deur op een kier om een deel van eventuele begrotingsoverschotten terug te geven aan de belastingbetaler.

In een interview met deze krant wijst de CDA’er erop dat het kabinet traditiegetrouw in het voorjaar bekijkt of er onder de streep extra geld overblijft. Doordat de economie harder groeit dan eerder werd voorspeld, is het niet ondenkbaar dat er meer belastinggeld wordt opgehaald dan gedacht. Zo kende de begroting ook dit jaar een miljardenoverschot.

Regeringspartij VVD drong er bij monde van VVD-Kamerlid Hennis vlak voor de kerst al op aan dat bij meevallers de belastingbetaler meedeelt in de pot. Minister Hoekstra (Financiën) benadrukt echter zuinig te zijn en gevraagd naar een scenario van overschotten wil hij eerst kijken of er nog geld moet worden uitgetrokken voor specifieke onderwerpen. Maar lastenverlichting noemt hij vervolgens ook een ’optie’.

De bewindsman waarschuwt echter dat de Brexit nog voor een flinke tegenslag voor de economie kan zorgen. „Dat is evident een van de grootste risico’s die de komende jaren op ons afkomt.” Bovendien erkent Hoekstra dat de klimaatrekening fors kan oplopen.

BEKIJK OOK:

’Streng op staatskas passen’

Hoekstra kijkt naar mogelijkheden voor extra lastenverlichting

NU 20.12.2017 Minister Wopke Hoekstra (Financiën) is bereid te kijken of er op termijn een formule gemaakt kan worden voor wat er moet gebeuren met eventuele financiële meevallers bij de overheid.

Nu is het zo dat meevallers terugvloeien naar de staatsschuld. Dat noemen ze op het ministerie “trendmatig begrotingsbeleid”.

VVD-Kamerlid Jeanine Hennis vroeg aan Hoekstra naar de mogelijkheden voor zo’n “meevallersformule”.

Ze wil, zonder het overschot “te verbrassen”, extra lastenverlichting zodat mensen de economische groei ook in hun portemonnee voelen. Het trendmatig begrotingsbeleid “fijnslijpen”, noemt de VVD-politica dat.

“Ik ga daarover nadenken”, zei Hoekstra woensdag tegen Hennis in de Tweede Kamer.

Als er extra geld is te verdelen, zijn er volgens de bewindsman drie smaken: andere overheidsuitgaven, teruggeven aan burgers in lastenverlichting of terug laten lopen naar de staatsschuld.

Maar zo ver is het nog niet. In het voorjaar wordt pas de balans opgemaakt en beoordeelt Hoekstra het wensenlijstje van zijn collega-ministers. “Dan hak ik die gordiaanse knoop door.”

Het vorige kabinet kende zo’n formule wel, maar toenmalig minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem deed hier uiteindelijk niets mee toen er wel een overschot was, benadrukte PVV’er Tony van Dijck. In het huidige regeerakkoord is hier niets over afgesproken.

Meevallers

De vraag is zeer actueel omdat de economie weer fors aantrekt. Woensdagochtend schroefde het Centraal Planbureau (CPB) de economische groeiverwachting voor 2018 nog op naar ruim 3 procent.

Hoekstra noemt het trendmatig begrotingsbeleid “het belangrijkste anker dat we hebben”. Hij brengt in herinnering dat Nederland ongeveer zes miljard euro per jaar aan rente betaalt. Het is daarom niet zo gek dat het “zuurverdiende geld” van werkend Nederland naar de staatsschuld vloeit.

Hoekstra vraagt zich daarom in de Kamer hardop af of de VVD-wens niet haaks staat op deze methode. Je weet namelijk niet waar de Nederlandse economie zich in de conjunctuur precies bevindt. Zit je net voor het punt van oververhitting, dan is het onverstandig om extra geld uit te geven, vindt de bewindsman.

Dus wat doe je in het geval als er extra geld is te verdelen: De staatsschuld verder terugschroeven of de lasten voor burgers verlichten? “Vraag aan drie economen wat je moet doen, en je krijgt vier verstandige antwoorden. Daarom ben ik voorzichtig”, aldus Hoekstra.

Olie op het vuur

Ook PvdA-Kamerlid Henk Nijboer waakt voor de mogelijkheid van extra investeringen terwijl de economie misschien tegen oververhitting aan zit. “Wij gooien geen olie op het vuur”, zei hij.

Maar Nijboer verwacht dat de politieke druk om het overschot toch uit te geven toe zal nemen. In dat geval wil de PvdA dat er extra wordt geïnvesteerd in onderwijs, huren, politie en zorg.

Hoekstra zal begin februari in een brief aan de Kamer verder uiteenzetten of hij iets ziet in een meevallersformule en zo ja, hoe die formule er dan precies uitziet.

Lees meer over: Wopke Hoekstra Nederlandse economie


VVD wil extra lastenverlichting, minister terughoudend

Telegraaf 20.12.2017 Regeringspartij VVD zou graag zien dat een deel van toekomstige overschotten op de begroting worden gebruikt voor lastenverlichting. Minister Hoekstra (Financiën) reageert echter zeer terughoudend.

Dit jaar is er op de begroting een overschot van zo’n 3 miljard euro. In principe is afgesproken dat overschotten gebruikt worden om de staatsschuld te verlagen. Maar woensdag tijdens een debat over de begroting van 2017 pleitte VVD-Kamerlid Jeanine Hennis ervoor dat in de toekomst ook een deel wordt gebruikt voor lastenverlichting, volgens een nog te bepalen ‘meevallersformule’.

In het vorige regeerakkoord tussen VVD en PvdA was zelfs afgesproken dat een kwart van de overschotten voor lastenverlichting zou worden. Maar door de crisis waren er pas plussen toen het kabinet al demissionair werd. Toenmalig minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) vond het daarom niet gepast om alsnog dat geld uit te gaan geven.

Zo’n afspraak is nu niet gemaakt in het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en CU, terwijl er wel van wordt uitgegaan dat er jaarlijks een overschot van zo’n 0,5 procent overblijft. Hennis vindt dat over de besteding daarvan nadere afspraken moeten worden gemaakt.

Aarzelend

Huidig minister Wopke Hoekstra van Financiën reageerde echter aarzelend op de suggestie van de VVD. Hij wees er tijdens het debat op dat de coalitiepartijen dit keer niet zo’n afspraak hebben gemaakt en dat er voorzichtig moet worden omgesprongen met de financiën.

Wel zei de bewindsman toe de komende maanden in een brief aan de Tweede Kamer hierop terug te komen nadat hij zijn licht nog eens heeft laten schijnen over het begrotingsbeleid.

Koopkracht

Tijdens het debat werd ook ingegaan op de nieuwe voorspellingen van het Centraal Planbureau. PVV-Kamerlid Teun van Dijck noemt de verwachte koopkrachtstijging van 0,6 procent voor 2018 ‘kruimels’. „Nederland mag zich een slag in de rondte werken voor een schijntje.”

Hij wijst erop dat koopkrachtstijging mede afhankelijk is van stijgende lonen en dat dit nog moeizaam gaat. Tegelijkertijd stijgen wel de uitgaven van de overheid, wat wordt bekostigd door de extra inkomsten aan belastingen en premies. „Alles voor Wopke, niks voor Henk en Ingrid”, schamperde Van Dijck daarover aan het adres van de minister van Financiën.

Sociale partners

Hoekstra erkende daarop dat de koopkracht achter blijft en dat dit niet alleen afhankelijk is van het kabinetsbeleid, maar ook van de lonen. „Onze waarneming is dan ook dat er ruimte is voor loonstijging en we roepen de sociale partners op om rond de tafel te gaan om tot goede nieuwe afspraken te komen.”

De lastenverlichting die het kabinet voor Nederland in petto heeft door te draaien aan de belastingtarieven gaat pas per 2019 in.

Meeste huishoudens volgend jaar vooruit in koopkracht

NOS 20.12.2017 De meeste huishoudens gaan er volgend jaar in koopkracht licht op vooruit. Minister Koolmees van Sociale Zaken heeft in een brief aan de Tweede Kamer de effecten van alle maatregelen nog eens op een rij gezet, en daarbij ook rekening gehouden met de vandaag gepubliceerde ramingen van het Centraal Planbureau.

Koolmees erkent in zijn brief dat de stijging niet voor alle groepen geldt. Zo gaan alleenverdieners met een modaal inkomen die kinderen hebben er gemiddeld 0,2 procent op achteruit en leveren AOW’ers met een pensioen tot 10.000 euro en alleenstaanden met een uitkering, zonder kinderen, 0,1 procent in.

Gepensioneerden met alleen AOW

Voor gepensioneerden met alleen AOW blijft de koopkracht gelijk of ze gaan er licht op vooruit. Dat geldt ook voor sociale minima met kinderen.

Volgens de tabellen van Sociale Zaken is de grootste stijging in de ‘voorbeeldhuishoudens’ 0,5 procent: die geldt voor tweeverdieners met kinderen van wie de ene partner twee maal modaal verdient en de andere een half maal modaal, plus voor alleenstaanden met twee keer modaal en alleenstaande ouders met het minimumloon. Het CPB schat het modale inkomen volgend jaar op 37.500 euro per jaar.

Loonstrookje

Bij de berekeningen van het ministerie is gekeken naar de ontwikkeling van de lonen in 2018, de inflatie, de zorgpremie en de toeslagen. De lastenverlichting die in het regeerakkoord is afgesproken, zal pas vanaf 2019 effect hebben.

Ook de loonstrookjes laten voor de meeste mensen een lichte plus zien. Koolmees benadrukt dat de ontwikkeling van de koopkracht een vollediger beeld geeft van het besteedbaar inkomen dan het loonstrookje.

BEKIJK OOK;

Economische groei houdt volgend jaar nog aan

‘Alle werkenden gaan er door nieuw kabinet op vooruit’


Bruisende economie niet op loonstrookje terug te zien

AD 20.12.2017 De economie mag dan op volle toeren draaien, Nederlanders zien daar voorlopig amper iets van terug in hun portemonnee. Het eerste loonstrookje in januari zal voor de meeste mensen slechts een heel klein plusje laten zien. Ouderen zien hun AOW-uitkering weliswaar iets toenemen, maar die verhoging wordt bijna helemaal ongedaan gemaakt door een lager aanvullend pensioen.

Dat blijkt uit de jaarlijkse loonstrookjesbrief die het ministerie van Sociale Zaken vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Pas in 2019 zal de koopkracht van mensen meer toenemen, omdat de lastenverlichting die het nieuwe kabinet wil doorvoeren zich dan laat voelen.

Het Centraal Planbureau (CPB) becijferde vanochtend dat de economische groei in 2018 op 3,1 procent uitkomt. Daarmee is er sprake van hoogconjunctuur, die deels wordt aangejaagd doordat de overheid het geld flink laat rollen. Lastenverlichting blijft echter uit: Nederlanders blijven in 2018 een even groot deel van hun inkomen afdragen aan belastingen en premies, gemiddeld bijna 39 procent.

Magere toename

Hoewel de gemiddelde loonstijging volgens het CPB komend jaar toeneemt van 1,6 naar 2,2 procent per jaar, gooien stijgende prijzen – de inflatie stijgt van 1,4 naar 1,6 procent – roet in het eten.

Onder de streep blijft volgens Sociale Zaken daardoor een magere toename van het besteedbaar inkomen over van hooguit 0,5 procent. Dit geldt vooral voor gezinnen met kinderen en alleenstaanden die twee keer modaal (ongeveer 70.000 euro) verdienen. Pas in 2019 zal de gemiddelde koopkrachtstijging boven 1 procent uitkomen.

Slechter af zijn modale eenverdieners met kinderen, en ouderen met een aanvullend pensioen. Zij leveren onder de streep respectievelijk 0,2 en 0,1 procent in.

Economische groei houdt volgend jaar nog aan

NOS 20.12.2017 De economie piekt. Na de positieve berichten van De Nederlandsche Bank maandag ziet ook het Centraal Planbureau de economische toekomst zonnig in.

Volgens het CPB komt dat onder meer doordat de overheid meer geld uitgeeft. Zo gaat er komend jaar meer geld naar defensie en onderwijs. Daarnaast zullen ook de uitgaven aan zorg toenemen.

Net als dit jaar zal de economie volgend jaar met meer dan 3 procent groeien, stelt het CPB. Verder daalt de werkloosheid naar het laagste niveau sinds 2008 en zal de inflatie – het prijspeil en de kosten van levensonderhoud – met 1,5 procent vrij laag zijn.

Meer loon

Omdat de werkloosheid daalt en er minder mensen beschikbaar zijn om de beschikbare banen te vullen, zullen werkgevers meer loon gaan betalen om personeel te krijgen en houden.

De lonen zullen dan ook stijgen, verwacht het CPB. Wel gaan ze dit en komend jaar iets minder hard omhoog dan eerder verwacht, omdat sommige nieuwe loonafspraken langer op zich laten wachten dan gedacht.

Verder blijft er volgend jaar netto gemiddeld wat meer geld over van het loon om te besteden. De loonstijging is dan namelijk nog iets hoger dan de stijging van de inflatie.

Maar in 2019 lijkt dat verschil kleiner te worden. Maandag signaleerde DNB al dat de inflatie dat jaar hoger zal zijn, en dat mensen dus ondanks een hoger loon minder geld zullen overhouden.

Economie groeit volgend jaar veel harder dan gedacht

Elsevier 20.12.2017 De Nederlandse economie groeit in 2018 harder dan eerder werd gedacht. Het Centraal Planbureau (CPB) rekent op 3,1 procent groei.

Het CPB ging bij de raming in augustus nog uit van 2,5 procent groei. Eerder deze week verhoogde ook De Nederlandsche Bank (DNB) zijn groeiverwachtingen voor 2018 tot boven de 3 procent. ABN AMRO, ING en Rabobank gaan nog uit van iets minder dan 3 procent groei.

Voor 2017 komt de economische groei in Nederland volgens het CPB uit op 3,2 procent. Daarmee zijn de rekenmeesters van het kabinet iets minder optimistisch dan die van DNB, die uitgaan van 3,3 procent groei. Groei met meer dan 3 procent kwam voor het laatst voor in 2007, voorafgaand aan de crisis.

Wat kan de positieve ontwikkeling bedreigen?

Groei komt vooral door overheidsbestedingen

Het zijn volgens het CPB vooral de overheidsbestedingen die de positieve ontwikkeling aanjagen. Door de in het Regeerakkoord aangekondigde maatregelen nemen de bestedingen komend jaar met 3,5 procent toe. In 2017 werd nog 0,4 procent meer uitgegeven door de overheid.

De extra uitgaven aan onder meer onderwijs en defensie en de stijgende zorgkosten zorgen niet voor problemen met de begroting. Er blijft sprake van een begrotingsoverschot van 0,5 procent.

Stijging van de koopkracht door loonsverhoging

De werkloosheid daalt verder naar 3,9 procent van de beroepsbevolking, het laagste niveau in tien jaar. Dat komt door een groei van de werkgelegenheid met 2 procent, terwijl het arbeidsaanbod minder snel toeneemt.

De verwachting is dat bedrijven door de krapte op de arbeidsmarkt de lonen verhogen om personeel te kunnen vinden en behouden. Dat zorgt weer voor een stijging van de koopkracht.

    Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

Economische groei zet ook in 2018 door, mede dankzij aanhoudende euforie op woningmarkt

Al zal deze huidige, harde groei niet eeuwig doorgaan, waarschuwt DNB

VK 19.12.2017 Als de huizenprijzen niet zo hard waren gestegen, zou de economische groei de afgelopen jaren ruim een kwart lager zijn geweest. De Nederlandsche Bank (DNB) publiceerde maandag eigen berekeningen waaruit blijkt hoe afhankelijk de Nederlandse economie is van de woningmarkt.

Had de woningmarkt zich in een ‘normaler’, gematigd tempo hersteld, dan waren de consumentenuitgaven zelfs 60procent lager geweest. Dat komt doordat hoge huizenprijzen huiseigenaren een gevoel van welstand bezorgen, waardoor huishoudens meer geld uitgeven. Bovendien zijn tal van bedrijven  van de bouw tot doe-het-zelfketens  voor hun inkomsten direct afhankelijk van de woningmarkt.

Personeelstekorten

Afhankelijkheid van huizenmarkt maakt economie er een van pieken en dalen, aldus DNB-directeur Job Swank.

Dat is geen goed nieuws, zei DNB-directeur Job Swank maandagochtend tijdens een persconferentie. ‘Je zou willen dat onze economie ook zonder die woningmarkt krachtig groeit.’ In plaats daarvan blijft Nederland mee ademen met de huizenprijzen. Gaan die omhoog, dan draait de economie op volle toeren. Dalen ze, zoals in de recente crisis, dan is de malaise des te groter. ‘De Nederlandse economie is er een van pieken en dalen’, constateert Swank. ‘Dat leidt ertoe dat je pech- en geluksgeneraties krijgt.’

Swank zou dat conjunctuureffect, dat in Nederland dus wordt versterkt door de woningmarkt, graag willen dempen. ‘Niet op de laatste plaats omdat de huidige, harde groei op de huizenmarkt niet eeuwig door zal gaan.’

Sinds het dieptepunt in 2013 zijn de huizenprijzen met gemiddeld ruim eenvijfde gestegen. In Amsterdam zijn woningen nu zelfs een kwart duurder dan aan de vooravond van de crisis in 2008, in Rotterdam 13 procent.

Gekte op woningmarkt

Sinds het dieptepunt in 2013 zijn de huizenprijzen gemiddeld met ruim een vijfde gestegen

Job Swank, directeur DNB © ANP

Ondanks zijn latere kanttekening over de woningmarkt begon Swank zijn persconferentie op ongebruikelijk opgewekte toon. DNB verwacht namelijk dat de economie ook volgend jaar zal groeien en bloeien. ‘Ik heb een boel goed nieuws voor u’, meldde Swank. De economische vooruitzichten waarmee hij strooit zijn ongekend positief. Na de piek van 3,3 procent dit jaar verwacht DNB voor 2018 een groei van 3,1 procent.

De staatsschuld smelt weg als sneeuw onder de zon. Werkloosheid? Die daalt verder van 4,9 procent dit jaar naar een extreem lage 3,5 procent in 2019. Een op de vijf bedrijven zegt een tekort aan personeel of productiemiddelen te ervaren. Daarnaast laten huishoudens het geld rollen en neemt zelfs het aantal vaste contracten na een jarenlange daling sinds kort weer serieus toe. ‘Alles werkt mee’, concludeert Swank, die binnen DNB verantwoordelijk is voor monetaire zaken en financiële stabiliteit.

DNB is zelfs nog iets positiever over de economische groei dan Rabobank en ABN Amro de afgelopen dagen waren. Woensdag komt het Centraal Planbureau met zijn nieuwste raming.

Lonen beginnen te stijgen

Een half jaar geleden waarschuwde DNB dat de Nederlandse lonen achterblijven bij de snelle economische groei. Daarin lijkt voorzichtig verandering te komen. De contractlonen stijgen de komende jaren met meer dan 2 procent. Ook de zogenoemde ‘arbeidsinkomensquote’ – het deel van de taart dat naar de werkenden gaat – verbetert tot en met 2019 licht, van 72,3 naar 73,4 procent.

Desondanks durft DNB nog niet van een definitieve ommekeer te spreken. Daarvoor zijn de loonstijgingen te bescheiden. Na aftrek van inflatie blijft er weinig over. DNB-directeur Swank toont zich daarom ‘een beetje’ tevreden. ‘Maar er blijft ruimte voor loonstijgingen in sectoren als de horeca, handel, vervoer en zakelijke diensten.’

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND   WONINGMARKT

Waarom alle economische groei volgens Wiebes op zal gaan aan de energietransitie

‘Alles wat ik in mij heb zal ik inzetten om gaswinning omlaag te krijgen’

VK 16.12.2017 De jaarlijkse economische groei van Nederland gaat de komende dertig jaar op aan de kosten van de energietransitie. Die kosten voor het overgaan van fossiele brandstoffen op hernieuwbare energie als zon en wind komen uiteindelijk terecht bij huishoudens.

Aldus overhandigde VVD-minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zijn geloofsbrieven aan de Tweede Kamer. Hij deed dat deze week bij zijn eerste grote debat als minister. ‘De transitie, geachte leden en aanwezigen, die kost geld.’ Zo expliciet hoorden we het kabinet-Rutte III nog niet.

Circa 1 tot 3 procent van het bruto binnenlands product kost het elk jaar om het einddoel te halen, schatte Wiebes bij het debat over zijn begroting – zoals alle ministers van Rutte III greep hij zijn begrotingsdebat aan voor een minitroonrede over zijn belangrijkste opdracht de komende kabinetsperiode. Het einddoel volgt uit het mondiale klimaatakkoord van Parijs: in 2050 moet Nederland vrijwel volledig zijn overgeschakeld op duurzame energie en moet de uitstoot van broeikasgassen nihil zijn. Dit is nodig, dicteert ‘Parijs’, om de opwarming van de aarde flink onder de 2 graden Celcius te houden, liefst onder de 1,5 graad.

Een kostenpost van 1 tot 3 procent van de omvang van de economie komt neer op 7- tot 21 miljard euro per jaar. ‘Dat is de economische groei van dit jaar’, zei Wiebes. ‘Die reserveren we de komende dertig jaar voor het transitiedoel.’ Het kan erger, hield Wiebes de Kamer voor: minder efficiënt. ‘Als we het met onze ogen dicht en onnozel doen, dan hebben we het over veel meer dan 1 tot 3 procent.’

Waar bestaan die kosten volgens Wiebes uit? ‘Heb ik het nou over de energierekening? Nee, daar heb ik het absoluut niet over.’ Wat dan wel? Specifieker dan ‘inflatie, huur en producten’ werd de minister niet. Die kosten komen in eerste instantie terecht bij bedrijven en huishoudens.

‘Na acht uur ’s avonds ben ik echt niets meer waard’, zei de minister tijdens het debat dat een half uur eerder was begonnen en dat tot kwart voor twee ’s nachts zou duren

Maar omdat bedrijven hun kosten doorberekenen, stelt Wiebes, komen ze in tweede instantie ‘uiteindelijk weer terecht bij consumenten en consumenten zijn weer huishoudens’. Die gaan dat terugzien in hogere belastingen. Volgens Wiebes vindt driekwart van Nederland dat redelijk. Maar als de kosten nog hoger worden, is zijn overtuiging, haakt Nederland af.

Kamerleden sloegen niet erg aan op het weidse kostenplaatje dat Wiebes hun voorhield. ‘Een niet om aan te horen ellendig lang betoog’, zei PVV’er Dion Graus. Van andere Kamerleden kreeg Wiebes vragen over de samenhang van zijn visie met mestvergisting, de duurzaamheid van overheidsgebouwen en de verhoging van het lage btw-tarief. Als zijn meeslepend bedoelde betoog wordt onderbroken door zulke praktische zaken, gaat Wiebes’ stem steevast een octaaf omlaag en reageert hij enigszins vermoeid. ‘Na acht uur ’s avonds ben ik echt niets meer waard’, zei de minister tijdens het debat dat een half uur eerder was begonnen en dat tot kwart voor twee ’s nachts zou duren.

De afhankelijkheid van Gronings gas raken we kwijt. Dat zou zo welkom zijn. Maar ik zeg er gelijk bij: dat is straks

GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee wilde wel meer weten van het ‘de energietransitie kost heel veel geld’-verhaal van Wiebes. Wat betekent het voor de koopkracht? Want als de economische groei – die ook een keer ophoudt – opgaat aan de energietransitie, geldt dat wellicht ook voor de groei van de micro-economie op huishoudniveau. Dan verdwijnt de door Rutte III beloofde lastenverlichting als sneeuw voor de zon – zeker als lagere inkomens zich het niet kunnen veroorloven om bijvoorbeeld zonnecellen te plaatsen of hun (huur)woning te laten isoleren.

Nederland timmert al een halve eeuw koopkrachtplaatjes in elkaar, was de Wiebesiaanse reactie. In de modellen die eraan ten grondslag liggen wordt expliciet rekening gehouden met de energietransitie, stelde de minister. ‘Dit regeerakkoord zorgt ervoor dat alle groepen erop vooruitgaan.’

Alles wat ik in mij heb zal ik inzetten om het winningsniveau omlaag te krijgen. Het is niet eenvoudig. Je zal er maar verantwoordelijk voor zijn

Los daarvan, doceerde hij met brede armgebaren, na die transitie zijn we niet meer afhankelijk van olielanden. ‘De gemiddelde autorijder maakt daar gewoon 500 euro per jaar naar over.’ Ook mooi: ‘De afhankelijkheid van Gronings gas raken we kwijt. Dat zou zo welkom zijn. Maar ik zeg er gelijk bij: dat is straks.’

‘Kunt u in elk geval concreet maken dat we de komende twee jaar die gaskraan flink gaan dichtdraaien?’, was de inhaker van het Groningse SP-Kamerlid Sandra Beckerman. Wiebes’ stem ging weer omlaag, de blik ging op ‘na acht uur’. Er volgde: ‘Alles wat ik in mij heb zal ik inzetten om het winningsniveau omlaag te krijgen.’ Concreter werd Wiebes niet. ‘Het is niet eenvoudig. Het is hoogst oncomfortabel.’ En dan, meer voor zichzelf: ‘Je zal er maar verantwoordelijk voor zijn.’

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   ECONOMIE   DUURZAAMHEID   POLITIEK   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   ERIC WIEBES


Bruisende economie bedreigd door tekort aan personeel

AD 14.12.2017 Het vertrouwen in de economie is onveranderd hoog en dat blijkt ook uit de verwachtingen voor volgend jaar. Ook dan blijft de economie flink groeien, met bijna 3 procent.

© ING Economisch Bureau

Dat blijkt uit onderzoeksrapport Outlook 2018 van het ING Economisch Bureau. Het enige dat de groei de komende jaren in de weg zou kunnen staan, is volgens het onderzoek het personeelstekort dat momenteel ontstaat in alle sectoren.

,,Al met al gaat het economisch goed met Nederland”, aldus Marieke Blom, hoofdeconoom van het ING Economisch Bureau. ,,Die constatering wordt echter vaak omgezet in de vraag: ‘hoelang gaat het nog goed?’ Zowel consumenten als bedrijven zijn een beetje getraumatiseerd door de lange crisis die we achter de rug hebben. Begrijpelijk, maar de groei is breed gedragen en er is nog geen sprake van oververhitting.”

De economie van het eurogebied is steeds beter gaan draaien en daar profiteert Nederland van, blijkt uit het onderzoek. Maar de economische groei komt voornamelijk uit het binnenland. Zowel consumenten als bedrijven geven meer uit en het regeerakkoord van 2018 voorziet extra overheidsuitgaven. Dat extra geld besteedt de overheid aan onder meer het onderwijs, onderzoek en ontwikkeling, infrastructuur, openbaar bestuur en defensie. Dit geeft volgens het ING Economisch Bureau een impuls aan de economie.

Lees ook;

Dít zijn de banen van de toekomst (plus de 5 beroepen die je niet moet kiezen)

Lees meer

Kijkend naar het Nederlandse bedrijfsleven, verwacht het ING Economische Bureau groei in alle sectoren, waarbij vooral de sectoren transport, toerisme, zorg, de bouw en de zakelijke dienstverlening in 2018 een bovengemiddelde groei zullen tonen.

Toch kan de economie de komende jaren ook weer onder druk komen te staan, voorziet het onderzoek. Door de aanhoudende groei vinden ook steeds meer mensen werk en dat leidt tot tekorten aan arbeidskrachten. De eerste voortekenen van krapte op de arbeidsmarkt zijn te zien in specifieke sectoren, met name in de bouw, ICT en in de industriesector.  Volgens de ING-economen is dit pas het begin.

© ING Economisch Bureau

,,Een op de zes bedrijven ervaart inmiddels een tekort aan personeel, en dat loopt snel op”, stelt Marieke Blom. ,,Het is dan ook belangrijk dat bedrijven hun productiviteit verhogen door zowel te investeren in mensen als in technologie. Bedrijven die dit niet doen dreigen daarmee groeikansen te missen, zeker als de arbeidsmarkt krapper en krapper wordt. Dat zou ook de groei in Nederland kunnen schaden, terwijl Nederland nu juist bezig is met een conjuncturele inhaalslag ten opzichte van andere Europese landen.”

De krapte is volgens Blom nog niet te vergelijken met 2008. ,,Dit zal zich daarom ook maar geleidelijk vertalen in hogere lonen. De prijsdruk neemt daardoor ook pas op termijn toe. In 2018 blijft in Nederland de inflatie voor consumenten laag en komt uit op 1,5%.”

© ING Economisch Bureau

De angst voor zeepbelvorming in de huizenmarkt is volgens het rapport niet reëel. Blom: ,,Met uitzondering van Amsterdam zie ik eerder een normalisering dan een zeepbel op de woningmarkt. Sterker nog, ik zie een normalisatie van de brede economie. De groei heeft robuuste fundamenten. Dat betekent dat we nog een aantal jaren door kunnen groeien.”

Kamer wil opheldering over tekort Ollongren

NOS 29.11.2017 De Tweede Kamer wil opheldering van het kabinet over een tekort op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Gisteren werd duidelijk dat minister Ollongren op zoek is naar 200 miljoen euro om de uitvoering van de Omgevingswet te betalen.

Na de formatie werd de Omgevingswet overgeheveld van het ministerie van Infrastructuur naar Binnenlandse Zaken. In die wet worden diverse regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigd en samengevoegd. De uitvoering ervan is een arbeidsintensieve klus, die het ministerie van Ollongren eenmalig 200 miljoen kost. Dat geld heeft ze niet.

Krantenwijk zonder fiets

“Het lijkt erop dat de nieuwe minister wel de krantenwijk heeft overgenomen, maar vergeten is te vragen of de fiets er ook bij komt”, zei GroenLinks-Kamerlid Van Tongeren. Volgens PvdA-woordvoerder Nijboer lijkt het een rekenblunder. Hij is bang dat het probleem wordt afgewenteld op de huurders.

De Kamer wil een brief, waarin het kabinet uitlegt hoe dit wordt opgelost.

BEKIJK OOK;

Klein formatiefoutje: Ollongren komt 200 miljoen tekort

Klein formatiefoutje: Ollongren komt 200 miljoen tekort

NOS 28.11.2017 Het nieuwe kabinet zit al in de eerste weken met een politiek probleem in zijn maag. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken blijkt een cadeau te hebben gekregen waar ze zelf voor moet betalen. Ze heeft daardoor nu al een tekort van ongeveer 200 miljoen euro en heeft geen idee waar ze het geld vandaan moet halen.

Wat waren ze na de formatie blij op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Want op het allerlaatste moment, tijdens het verdelen van de taken, werd werk weggehaald bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu en overgeheveld naar Binnenlandse Zaken. Het gaat om de prestigieuze Omgevingswet van minister Schultz. Het is een van de grootste hervormingen van het vorige kabinet en een van de meest ingewikkelde wetgevingsprocessen ooit.

Minder vergunningen

De Omgevingswet is bedoeld om de regels voor ruimtelijke ontwikkeling te vereenvoudigen en samen te voegen. Daardoor zijn bijvoorbeeld minder vergunningen nodig, verlopen procedures sneller en is het makkelijker om een bouwproject te beginnen.

De Omgevingswet werd in 2015 aangenomen door de Tweede Kamer en in 2016 door de Eerste. De wet wordt nu uitgewerkt in diverse algemene maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen.

Zwaar teleurgesteld

Ollongren, die al over Wonen gaat, wilde de Omgevingswet er ook graag bij hebben. Maar al snel kwam ze erachter dat het invoeren van de wet haar eenmalig ongeveer 200 miljoen euro gaat kosten. Zelf heeft ze dat geld niet. Conclusie: het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft extra taken binnengehaald zonder dat er geld tegenover staat.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu (tegenwoordig Infrastructuur en Waterstaat), dat de wet maakte, zocht al tijden tevergeefs naar geld voor de uitvoering. Maar nu de taak is verdwenen, staakt het ministerie de zoektocht. Volgens bronnen is I&W zwaar teleurgesteld over de overheveling van de Omgevingswet, omdat de wet het troetelkindje van het ministerie was.

‘Moeten het oplossen’

In het kabinet en in het wekelijks coalitie-overleg is er al een paar keer over het probleem gepraat. “We moeten het oplossen”, zegt een bron uit de coalitie. Maar niemand weet nog hoe.

Een soortgelijk probleem speelt ook bij Onderwijs. Dat ministerie kreeg het landbouwonderwijs erbij van Economische Zaken. De Wageningen Universiteit en een aantal mbo-opleidingen moeten nu volgens de onderwijsnormen worden betaald. Die zijn een stuk hoger.

Overschot begroting valt lager uit, meevaller in de zorg

NU 24.11.2017 Het begrotingsoverschot dit jaar zal iets lager zijn dan op Prinsjesdag werd geraamd. Het loopt terug van 0,6 naar 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar staat een meevaller van 700 miljoen in de zorg tegenover.

Dat maakte minister Wopke Hoekstra van Financiën vrijdag na de ministerraad bekend. “We lijken het jaar voorlopig goed af te sluiten”, zei de bewindsman.

De cijfers staan in de nog niet gepubliceerde Najaarsnota, de laatste stand van de begroting, die door de ministerraad is goedgekeurd. 

De zorgmeevaller is te danken aan mindere uitgaven aan de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en medicijnen.

Het kabinet baseert deze bedragen op de declaraties bij de zorgverzekeraars over de eerste zes maanden van dit jaar en een inschatting van de verzekeraars over de tweede helft van 2017.

Ook kan het kabinet een meevaller aan belastinginkomsten bijschrijven van 51 miljoen euro.

Verder is er bij enkele ministeries minder geld uitgegeven dan aanvankelijk verwacht. Dat geldt vooral voor Defensie, Sociale Zaken, Onderwijs en Financiën.

Tegenvallers

Tegenvallers zijn onder meer de hulp aan Sint-Maarten na de orkaan Irma. Daar is alleen al voor het wederopbouwfonds 550 miljoen euro uitgetrokken.

Ook is er vertraging aan de inkomstenkant van de schenk- en erfbelasting van 450 miljoen euro. Dat bedrag komt in 2018 binnen. Hoekstra wil niet direct spreken van een meevaller omdat het een verschuiving is.

Het is dus allerminst zeker of dat geld volgend jaar kan worden besteed, er is van tevoren een afgesproken maximum aan uitgaven (het uitgavenkader).

Sowieso vloeien meevallers zoals gebruikelijk naar de staatsschuld. Zo worden ook de rentelasten lager, maar zo waarschuwt Hoekstra, volgend jaar wordt er naar verwachting alsnog 6 miljard euro aan rente over de staatsschuld betaald.

In het voorjaar wordt opnieuw de balans opgemaakt en kijkt het kabinet naar “de wensen en tegenvallers”, aldus Hoekstra.

EU-regels

Ondanks de tegenvallers, benadrukt Hoekstra dat Nederland er goed opstaat, ook in vergelijking met andere Europese landen.

“We zijn een van de vier landen in Europa met een begrotingsoverschot en een staatsschuld van onder de 60 procent van het bbp”, zei de bewindsman.

Daarmee voldoet Nederland ruim aan de regels die de Europese Unie stelt aan de overheidsfinanciën.

Zie ook: Profiel: Wopke Hoekstra (CDA), minister van Financiën

Lees meer over: Wopke Hoekstra Najaarsnota

Be­gro­tings­over­schot lager dan verwacht

AD 24.11.2017 Het begrotingsoverschot dit jaar zal iets lager zijn dan op Prinsjesdag werd geraamd. Het loopt terug van 0,6 naar 0,4 procent, zei minister Wopke Hoekstra van Financiën na de ministerraad. ,,Maar dit jaar gaan we voorlopig goed afsluiten”, zei hij.

Er komt meer dan een miljard minder in de schatkist. Tegenvallers zijn onder meer de hulp aan Sint-Maarten na de orkaan Irma. Daar is alleen al voor het wederopbouwfonds 550 miljoen euro uitgetrokken. Verder gaat er 67 miljoen naar de twee andere Bovenwindse eilanden Sint-Eustatius en Saba. Ook is er vertraging in de schenk- en erfbelasting. Dat scheelt 450 miljoen euro. Dat komt naar verwachting in de eerste helft van volgend jaar pas binnen, zei Hoekstra.

Daar staat tegenover een meevaller van 700 miljoen in de zorg. Er is minder dan verwacht uitgegeven aan geneesmiddelen. Ook is er 51 miljoen euro meer aan belastingen binnengekomen.

,,Ik denk nog steeds dat het heel goed nieuws is”, zei de bewindsman. Weinig landen in Europa stevenen volgens hem af op zo’n overschot. Dat is te danken aan ,,de robuustheid van de Nederlandse economie” en ,,het verstandige beleid van het vorige kabinet”.

De cijfers zijn verwerkt in de Najaarsnota, de laatste stand van de begroting, die door de ministerraad is goedgekeurd. Het overschot gaat naar aflossing van de staatsschuld.

Halbe Zijlstra: geen rasdiplomaat, maar nuchtere Fries

Elsevier 14.11.2017 Minister Halbe Zijlstra verdedigt dinsdag en woensdag zijn eerste begroting van Buitenlandse Zaken. Redt hij het als rechtse houwdegen of moet hij zich opwerpen als volbloed diplomaat? De postduivensecretaris is een nuchtere Fries: al te goed is buurmans gek.

De harde leerschool van Halbe Zijlstra stond in Utrecht. Van 1998 tot 2006 was hij gemeenteraadslid met een onderbreking van twee jaar wegens werkzaamheden in het buitenland.

Het was een heftige episode. In de Utrechtse raad ging het er wild aan toe. Popzanger en kroegbaas Henk Westbroek kwam met Leefbaar Utrecht als de daverende winnaar binnen en het zou lange tijd niet meer rustig worden. Linkse populisten zetten de toon. Kortom een ideale kweekvijver voor een rechtse politicus. Geert Wilders was er een jaartje eerder ook begonnen, maar stoomde in 1998 meteen door naar de Tweede Kamer.

Zoon van politieman schopte het tot raadslid in grote stad

Op de dag dat Zijlstra werd beëdigd, reisden zijn ouders vanuit Friesland naar Utrecht. In paasbeste kleren woonden zij de plechtigheid bij. De zoon van een politieman uit Oosterwolde schopte het tot gemeenteraadslid in een grote stad.

Toen de trotse Zijlstra’s eenmaal op de publieke tribune zaten, keken ze geschokt toe hoe andere raadsleden in sjofele spijkerbroek werden beëdigd. En hoe menigeen zich onbeschoft gedroeg tegenover de burgemeester.

Rechts is voor Zijlstra geen scheldwoord

Aan die tumultueuze periode in de gemeenteraad hield Zijlstra de liefde van zijn leven over: VVD-gemeenteraadslid Ingrid de Bondt, later wethouder, gedeputeerde en dijkgraaf. Plus een enorme zelfverzekerdheid, die zou nooit meer weg gaan, ook niet toen hij eind 2006 verkaste naar het Binnenhof. Hij is een van de weinige Haagse politici voor wie rechts geen scheldwoord is. Hij geniet er juist van tegenstanders en media te prikkelen. Meteen ontstaat verontwaardiging en kan Zijlstra weer gniffelen. Zijn provocatie werkte!

Meer van Eric Vrijsen; Halbe Zijlstra ongeschikt? Wat een onzin

Als fractieleider ging hij een paar keer in de fout. Hij flapte er bijvoorbeeld uit dat asielzoekers hiernaartoe komen voor gratis ooglidcorrecties en borstvergrotingen. Hij kon het niet staven en moest zijn woorden intrekken. Ook in de Zwarte Piet-discussie gleed hij uit: ‘Het Sinterklaasfeest wordt vermoord.’ Vervolgens praatte hij er een beetje omheen en moest hij zich excuseren: ‘Er is ruimte voor verbetering.’

Politieke stuntman

Toen vorige maand bekend werd dat Zijlstra in Rutte III de prestigieuze post van minister van Buitenlandse Zaken zou krijgen, ontstond ter linkerzijde ophef. Wat moest deze politieke stuntman op dat deftige departement? Hoe kon Nederland zich laten vertegenwoordigen door zo’n rabiate houwdegen? Want je kunt veel van hem zeggen, maar níet dat hij een geboren diplomaat is.

Media hoonden dat hij ervaring had als secretaris van de postduivenvereniging Oosterwolde. Partijgenoten verdedigden hem door te zeggen dat Zijlstra heus affiniteit had met het buitenland en dat hij zelfs ooit – toen hij in de jaren ’90 voor Shell werkte – op bezoek is geweest in de datsja van Vladimir Poetin. Later sprak Shell dit tegen. Opnieuw werd de spot gedreven met de postduivensecretaris.

Geen VVD-kroonprins

Het moet hem gestoken hebben, want hier werd hij geraakt in zijn ambities. En dat is nou juist het punt waarop hij zich kwetsbaar had gemaakt door nooit geheimzinnig te doen over wat hij wilde bereiken. Zijlstra maakte er ook nimmer een geheim van dat hij Rutte wilde opvolgen als VVD-leider. Al is hij sindsdien nogal buiten beeld geraakt als VVD-kroonprins.

In zijn rol als fractieleider dekte Zijlstra van 2012 tot vorige maand de rechterflank van de VVD af. Dat was niet altijd een dankbare taak. In juli 2015 sprak de VVD-top af dat premier Mark Rutte tijdens de Euro-top keihard zou vasthouden aan de verkiezingsbelofte ‘geen cent meer voor de Grieken’. De volgende dag zette Zijlstra thuis in Wassenaar de televisie aan en hoorde Rutte verklaren dat Nederland toch akkoord ging met extra financiële steun. Zijlstra ontstak in woede. Dit was precies wat ze niet hadden afgesproken.

Ruzie in de VVD-top, maar Rutte won en Zijlstra verloor, al trok hij daar wel een wijze les uit. Rutte verdedigde zich door te zeggen dat er een verschil is tussen politiek en bestuur. Wat had het voor zin te blijven vasthouden aan de VVD-lijn? Bondskanselier Angela Merkel had al besloten. Finland, Oostenrijk en eventuele andere bondgenoten van Nederland waren al gedraaid. Bestuur is geen kamikaze, hield Rutte zijn verbolgen partijgenoot voor. Zijlstra gaf toe. Hij regelde dat de VVD-fractie de lijn-Rutte zou verdedigen. Slechts één fractielid, Joost Taverne, stemde tegen.

Volgens bronnen in de VVD beloofde Rutte in ruil voor de politieke steun dat hij Zijlstra minister zou maken. Maar heel grote betekenis had dit niet, want in de VVD lopen wel meer politici rond met een halve toezegging van Rutte dat ze in het kabinet komen, waarna het toch niet doorgaat.

Eerste begroting

In de Tweede Kamer verdedigt Zijlstra de komende dagen zijn eerste begroting. Eerder maakte hij al zijn debuut in de Europese Unie. Wat opvalt is dat hij erg zijn best doet over te komen als geroutineerd diplomaat en dat hij scherp op zijn woorden let. Om niet uit de bocht te vliegen,  bedient hij zich nu van eufemismen. Als hij de militaire dreiging vanuit Rusland wil duiden, heeft hij het over ‘de niet zo vriendelijke landen’ of beweert hij ‘dat de wereld er minder gezellig op wordt’.

Volgens onze columnisten
Geerten Waling: ‘Hallo! Halbe Zijlstra minister van Buitenlandse Zaken?’

Ook in de Kamer zal hij nu de neiging tot provoceren bedwingen. Want hij weet wat hij wil. Hij is geen rasdiplomaat voor wie elke overeenkomst beter is dan géén overeenkomst. Hij is gezegend met het oerinstinct van de doorsnee Fries: al te goed is buurmans gek.

Het departement van Buitenlandse Zaken is sterk hiërarchisch. Het absolute tegendeel van de Utrechtse gemeenteraad van twintig jaar geleden. Bezoekers van de minister mogen hun jas ophangen, maar niet op het haakje met een M want dat is voor de minister en ook niet op het haakje met een R want dat is voor de minister van Buitenlandse Handel. En ook niet op het haakje met een S want dat is van de secretaris-generaal.

Zijlstra is opgeleid als socioloog en is bedreven in de handel. Hij zal spelen met zijn nieuwe omgeving en in het parlement maakt sowieso niemand hem wat wijs.

   Politiek verslaggever Redacteur Eric Vrijsen  (1957) volgt voor Elsevier Weekblad sinds 1994 de Nederlandse politiek.

Nederlanders beginnen te profiteren van economische groei

RO 14.11.2017 De Nederlandse economie is het derde kwartaal van 2017 opnieuw gegroeid, en wel met 0,4% ten opzichte van een kwartaal eerder en 3,3% ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Dit maakte het CBS vandaag bekend in haar nieuwste kwartaalcijfers. Daarmee is de Nederlandse economie nog steeds goed op weg om dit jaar met meer dan 3% te groeien. Zowel de consumptie, investeringen en export dragen bij aan deze groei.

Minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes: “Economische groei krijgt pas écht betekenis wanneer Nederlanders ervan beginnen te profiteren. In de cijfers zien we dat nu gebeuren: De groei van de werkgelegenheid zet zich door. In het derde kwartaal van 2017 kwamen er 51 duizend banen bij. Dat is goed nieuws.”

Aantal banen blijft groeien

Op de arbeidsmarkt zijn de ontwikkelingen positief. In het derde kwartaal kwamen er 51 duizend banen bij. Daarmee is er al vier kwartalen op rij sprake van een banengroei van boven de 50 duizend. Volgens het CPB mogen we volgend jaar een stijging in de contractlonen van 2,5% verwachten, en in 2019 zelfs een stijging van 3,5%.

Groei in alle bedrijfstakken

Ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder, is sprake van een economische groei van 3,0%. Na correctie voor het aantal werkdagen is de groei zelfs 3,3%. Bij de meeste bedrijfstakken is de groei zichtbaar. De zakelijke dienstverlening (+6,1%) en de handel, vervoer en horeca (+5%) laten de hoogste groei zien. Al met al passen de nieuwe groeicijfers in het beeld van een robuust groeiende economie.

CO2 uitstoot

De cijfers van vandaag geven aan dat de uitstoot van CO2 na correctie voor weereffecten in het derde kwartaal is gekrompen met één procent ten opzichte van een jaar eerder. Wiebes: “Dat is mooi meegenomen, maar om onze nationale klimaatdoelstellingen te halen, is meer nodig.”

Verantwoordelijk;

Nederlandse economie groeit met 0,4 procent in derde kwartaal

VK 14.11.2017 De Nederlandse economie is in het derde kwartaal met 0,4 procent gegroeid. Het bruto binnenlands product (bbp) steeg een stuk minder dan in het tweede kwartaal, maar dat was met 1,5 procent groei een uitzonderlijk kwartaal, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek  (CBS). De economie laat al veertien kwartalen achtereen groei zien, variërend van 0,3 tot 0,9 procent.

De groei is vooral te danken aan investeringen in woningen, vliegtuigen en personenauto’s. Bedrijven staken ook meer geld in machines. De hogere investeringen in het derde kwartaal zijn in lijn met het positieve vertrouwen van de Nederlandse ondernemers, zo stelt het CBS.

Een andere stuwende factor was de toename van de export. Die groeide met bijna 7 procent. De uitvoer van goederen en diensten groeide in het derde kwartaal van 2017 sterker dan in de eerste twee kwartalen van 2017. Nederlandse bedrijven hebben vooral meer machines en apparaten uitgevoerd. Daarnaast gingen ook meer chemische producten en auto’s de grens over.

De wederuitvoer (de uitvoer van eerder ingevoerde producten) groeide bijna twee keer zo snel als de export van Nederlands product.

Consumptie

Van alle bedrijfstakken groeide de zakelijke dienstverlening in het derde kwartaal het sterkst

Consumenten hebben in het derde kwartaal opnieuw meer uitgegeven dan een jaar eerder. Hun bestedingen groeiden iets sterker dan in de voorgaande kwartalen. Consumenten gaven vooral meer uit aan elektrische apparaten, kleding en de inrichting van hun huis.

Ook werd er meer besteed aan diensten, zoals horeca en recreatie. Uitgaven aan diensten maken ruim de helft uit van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen.

Van alle bedrijfstakken groeide de zakelijke dienstverlening in het derde kwartaal het sterkst, met 6,2 procent ten opzichte van een jaar geleden. Die toename is vooral toe te schrijven aan de aanwas in de uitzendbranche. Dat is ook terug te zien in de banencijfers die CBS vandaag bekendmaakte. Het aantal werknemers met een flexibele arbeidsrelatie, waartoe ook werknemers met uitzicht op een vaste baan worden gerekend, groeide in het afgelopen jaar met 98 duizend. Het aantal zzp’ers nam toe met 27 duizend.

Dat de groei achter lijkt te blijven in vergelijking met het vorige kwartaal is niet verwonderlijk, zo signaleert het CBS. Een groei van 1,5 procent deed zich sinds het begin van deze eeuw pas twee keer eerder voor.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND

Heb je straks meer of minder te besteden?

Telegraaf 27.10.2017 Het budgetvoorlichtingsinstituut berekende voor bijna honderd veel voorkomende huishoudens wat die te besteden hebben als het regeerakkoord wordt doorgevoerd.

Werkenden

De komende vier jaar stijgt de koopkracht van alle werkenden, van een kleine 4% tot ruime 6%, hierin is inflatie meegenomen. Nibud houdt rekening met een loonstijging die hoger is dan de prijsstijging. Daarnaast profiteren werkenden van de hogere arbeidskorting en lagere belastingtarieven.

Bekijk hier wat huishoudens te besteden hebben

Wie werkt maar een laag inkomen geniet, tot €20.000, ziet zijn koopkracht minder stijgen. Dit omdat het inkomen in de eerste belastingschijf valt. Dit is juist de schijf waarvan het belastingtarief stijgt, waardoor er dus meer belasting moet worden betaald. De middeninkomens en voor een groot deel de hoge inkomens, vallen in 2019 ook in deze schijf. De schijven met hogere tarieven die nu nog voor hen gelden komen te vervallen.

Bijstand

Ook bijstandsgerechtigden gaan er nauwelijks op vooruit. Een alleenstaande zonder kinderen heeft met de nieuwe maatregelen slechts €21 meer te besteden dan nu het geval is. Een alleenstaande met kind in de bijstand kan €15 meer uitgeven. Deze zuinige stijging van de koopkracht van bijstandsgerechtigden komt omdat zij geen arbeidskorting ontvangen en omdat de uitkeringen minder stijgen dan de lonen.

Gepensioneerd

Mensen die AOW-leeftijd hebben bereikt, profiteren ook niet van de loonstijging en arbeidskorting. Wel stijgt de AOW de komende vier jaar, maar de verwachting is dat de aanvullende pensioenen nauwelijks omhoog zullen gaan. In het regeerakkoord staan ook maatregelen om de koopkracht van ouderen te ondersteunen, zo wordt de ouderinkorting verhoogd en minder snel afgebouwd. Hier profiteren vooral ouderen met alleen AOW en een klein aanvullend pensioen van.

Nibud verwacht dat met name ouderen met een hoog aanvullend pensioen erop achteruit gaan. Het is voor hen moeilijk om prijsstijgingen om te vangen door de geringe stijging van de aanvullende pensioenen.

Btw-tarief

De prijzen stijgen onder meer omdat het kabinet het lage btw-tarief wil verhogen van 6 naar 9%. Dit betreft een aantal producten en diensten dat noodzakelijk is, zoals voedingsmiddelen. Met de btw-verhoging stijgt de de inflatie met ongeveer 0,7 procentpunt. Dit betekent dat een stel in de bijstand met twee kinderen zo’n €15 per maand meer kwijt is.

Kinderen

Huishoudens met kinderen krijgen een meevaller door de verhoging van de kinderbijslag en het inkomensafhankelijke kindgebonden budget. De afbouw daarvan begint nu nog bij een bruto jaarinkomen van €20.000, straks is dat voor paren ruim €39.000. Daarbij stijgt ook het kindgebonden budget voor het tweede kind. Volgens Nibud gaat het gezin met een werkende partner die €40.000 per jaar verdient, er meer op vooruit dan voorgaande jaren. Het eenverdienersgezin heeft €172 per maand meer te besteden dan nu.

Huurtoeslag

Het nieuwe kabinet verandert ook de regels voor huurtoeslag. Nu gelden er inkomensgrenzen waardoor je bij een bepaald inkomen geen recht hebt op huurtoeslag. Als de nieuwe regels ingaan, wordt de huurtoeslag lager naarmate het inkomen stijgt. Huishoudens die nu helemaal geen huurtoeslag krijgen, hebben daar straks wel recht op. Sommige profiteren daar behoorlijk van en hebben €160 per maand meer te besteden. Zo gaat de alleenstaande gepensioneerde met een aanvullend pensioen van jaarlijks €7500 euro er met €166 per maand er bijna 10% op vooruit. Zonder huurtoeslag zou deze gepensioneerde er slechts 1,6%, €27 per maand, op vooruit gaan.

Woningeigenaren

De koopkracht van woningbezitters met een hypotheek stijgt iets minder dan die van mensen met dezelfde woonlast die geen woning bezitten. De lagere belastingtarieven en de afbouw van de hypotheekrenteaftrek pakken nadelig uit voor huizenbezitters. Voor hen geldt: hoe hoger de hypotheek, hoe kleiner de koopkrachtstijging. Huishoudens die hun hypotheek volledig hebben afgelost, moeten door de afbouw van de wet-Hillen vanaf 2019, 10% van het eigenwoningforfait optellen bij hun inkomen in box 1. Wat dit uiteindelijk gaat kosten, is afhankelijk van het inkomen en de waarde van de woning.

Het Centraal Planbureau stelt vandaag overigens dat woningbezitters er meer op vooruit gaan dan huurders. Dit omdat woningeigenaren vaker werken en daarom meer profiteren van de lastenverlichting die Rutte III wil doorvoeren.

Nederlandse welvaart zit nog steeds in de crisis

Telegraaf 27.10.2017 De welvaart van ons land, gemeten naar zaken als inkomen, baanzekerheid, onderwijsniveau, gezondheid en woongenot, zit nog onder het niveau van 2008, blijkt uit onderzoek dat de Universiteit Utrecht en Rabobank vanochtend naar buiten brengen.

In Noord-Drenthe is het het best toeven, blijkt uit de meting. Naast Amsterdam, Rotterdam en Utrecht blijven ook Groningen, Zuid-Limburg en Flevoland achter bij het landelijk gemiddelde. „Het beeld van de grote steden wordt bepaald door de mensen die het daar gemaakt hebben”, zegt UU-hoogleraar Bas van Bavel, „maar die groep is niet representatief.”

Op het kaartje hieronder kunt u zien hoe welvarend uw regio is ten opzichte van de rest van Nederland. Hoe hoger het cijfer, hoe welvarender de regio. Geen kaartje te zien? Klik dan hier.

Politici moeten zich minder blindstaren op economische groei, vindt ook Rabo-econoom Sjoerd Harreman. .

Dijsselbloem komt op valreep met miljoenenmeevaller

NOS 26.10.2017 Nederland hoeft eenmalig 460 miljoen euro minder af te dragen aan de Europese Unie. De meevaller blijkt uit de laatste brief van minister van Financiën Dijsselbloem aan de Tweede Kamer.

Dijsselbloem schrijft op zijn laatste dag als demissionair minister dat de EU de begroting voor 2017 begin oktober heeft aangepast. Daardoor hoeven de lidstaten dit jaar minder af te dragen. Voor Nederland gaat het om een korting van 361 miljoen euro.

Omdat de EU ook 2,2 miljard euro meer aan boete-geld heeft geïnd dan verwacht, komt bovenop de meevaller waarschijnlijk nog een bedrag van 99 miljoen euro. Daardoor hoeft er in totaal 460 miljoen euro minder naar Brussel.

Nieuwe kabinet

De meevaller kwam pas begin oktober aan het licht en kan daarom niet meer voor dit jaar in de boeken worden verwerkt. Hij schuift nu door naar volgend jaar, naar het nieuwe kabinet.

Het gaat om een eenmalige meevaller, waarschuwt Dijsselbloem, die nog een poosje voorzitter van de Eurogroep blijft. In latere jaren zal de bijdrage naar verwachting juist hoger uitpakken.

De EU stond voor ruim 7 miljard in de begroting. De EU-afdracht loopt de komende jaren op tot 9,3 miljard euro in 2022.

Laatste miljoenennota Rutte-II: wacht ons een verrassing?

Elsevier 19.09.2017 De laatste keer dat de Koning een troonrede houdt die is opgesteld door het kabinet Rutte-II. Prinsjesdag heeft dit jaar een apart karakter: iedereen kijkt reikhalzend uit naar een nieuw kabinet. Is het vandaag een verplicht nummertje?

Den Haag is van top tot teen beveiligd op de derde dinsdag van september. Toeschouwers die zijn gekomen om naar de Glazen Koets te kijken, kunnen erop rekenen dat ze worden gefouilleerd . Ook zijn er betonblokken op strategische plekken langs de wegen gezet. Dit om aanslagen met bestelbusjes, zoals in Barcelona, Berlijn of Londen te voorkomen. Het is niet mogelijk om in de buurt van het Binnenhof te komen met een auto.

Al deze maatregelen zijn genomen omdat Prinsjesdag van grote symbolische waarde is voor Nederland, waardoor het een doelwit voor aanslagen is.

Syp Wynia: De loongolf begint bij de basisscholen 

Miljoenennota

Opvallend aan deze Prinsjesdag is dat de Miljoenennota geen uitgebreide vergezichten biedt voor de toekomst van Nederland. Het wachten is op het nieuwe kabinet, dat ook de begroting van 2018 naar eigen wens zal modelleren.

Wel doet het demissionaire kabinet, met instemming van de formerende partijen, een aantal investeringen: zo krijgen de basisschoolleraren 270 miljoen euro extra, een vurige wens van de PvdA. Ook wordt er 435 miljoen euro uitgetrokken voor verpleeghuiszorg, en 425 miljoen euro voor extra koopkracht voor gepensioneerden. Dit is in tegenspraak met de ongeschreven regel dat een demissionair kabinet een beleidsarme begroting moet opstellen. De Miljoenennota lekte vorige week al uit.

Algemene beschouwingen

De algemene politieke beschouwingen, waarin het kabinet de begroting moet verdedigen tegen kritiek en een tegenbegroting van de oppositie, blijft uit. Dat debat wordt pas gevoerd als het nieuwe kabinet is geïnstalleerd. Dan worden in de Tweede Kamer de degens gekruist over de plannen in het Regeerakkoord.

Naar verwachting is dit nog een kwestie van weken. De financiële plannen van de formerende partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie gaan deze week naar het Centraal Planbureau (CPB), om te worden doorgerekend.

  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

De Miljoenennota, maar dan door kinderen: vooral geld naar defensie

NOS 18.09.2017 Op het Binnenhof in Den Haag zullen vanmiddag minstens honderd basisschoolleerlingen rondlopen. Niet voor een uitje van hun school, maar omdat ze de Kinder Miljoenennota aan de Tweede Kamer gaan aanbieden. Met uitgaven die zíj belangrijk vinden. Vorig jaar werd de ‘kinderbegroting’ voor het eerst aan de Kamer aangeboden.

De Kinder Miljoenennota is door 9000 basisschoolleerlingen samengesteld. Ze mochten voor negen posten aangeven hoeveel geld het kabinet er het komende jaar aan uit moet geven. “Een ding valt echt op: de kinderen willen veel meer geld geven aan het leger”, vertelt initiatiefnemer Bas Banning van Prodemos, het huis voor democratie en rechtsstaat, in het NOS Radio 1 Journaal. “Voor de rest wordt het geld gelijkmatig verdeeld.”

De echte reden voor het hoge bedrag voor defensie is niet duidelijk, maar Banning heeft wel een vermoeden. “Het heeft natuurlijk te maken met de huidige situatie in de wereld, met de terroristische aanslagen. Kinderen willen dat er zeker 1 miljard euro meer aan defensie wordt uitgegeven.”

Jade Couwmans tijdens de overhandiging van het koffertje met de Kinder Miljoenennota vorig jaar ANP

Ook wordt er veel geld weggezet voor de natuur en voor sport en cultuur. “De zorg is minder, daar willen ze een derde van wat we nu uitgeven aan besteden”, legt Banning uit.

De kinderen vulden de Kinder Miljoenennota in tijdens uitjes naar het mini-Binnenhof in Madurodam in Den Haag, als onderdeel van een educatief programma. In Madurodam gaven ze aan hoe ze vonden dat het geld verdeeld moest worden. Het gemiddelde van de scholen vormde de Kinder Miljoenennota. “Zo kunnen ze ervaren hoe moeilijk het is om al dat geld te verdelen”, zegt Banning.

BEKIJK OOK; 

We gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit

Pechtold: extraatje geen gunst

Telegraaf 18.09.2017  Het opnemen van extra geld voor basisschoolleerkrachten in de nieuwe begroting was geen gunst aan de PvdA, vindt D66-leider Alexander Pechtold. „Het is gewoon een kwestie van goed samenwerken.”

„Ik vond dat de PvdA daar een terecht punt had”, zei Pechtold een dag voor het demissionaire kabinet de begroting presenteert. „We vonden dat eigenlijk allemaal, Kamerbreed.”

De partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet voelden wel voor een extraatje voor juffen en meesters, maar wilden dat aanvankelijk nog niet in de begroting opgenomen zien omdat ze nog volop rekenden aan de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren. Maar vorige week was het rekenwerk volgens ingewijden toch zover gevorderd, dat ze het demissionaire kabinet al groen licht konden geven voor het opnemen van 270 miljoen in de begroting.

Het getouwtrek over het cadeautje voor het basisonderwijs leek lang te draaien om de vraag wie daarvoor met de eer zou mogen strijken: het oude of het nieuwe kabinet. Maar „als dingen eenmaal duidelijk zijn, waarom ze dan niet ook maar opgeschreven?”, vroeg Pechtold zich af.

Het vergelijk tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie en de vorige partner van de VVD, de PvdA, smaakte volgens Pechtold naar meer. Samenwerking zoals deze „móet in de politiek gebeuren.” „Ik hoop ook in de toekomst dat we niet zulke scherpe lijnen hebben tussen oppositie en coalitie als we het over zaken gewoon eens kunnen zijn.”

De regeringscoalitie in aanbouw heeft de kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede en de Eerste Kamer en lonkt al langer naar bondgenoten.

Alexander Pechtold: extra geld voor leraren is geen gunst aan PvdA

AD 18.09.2017 Het opnemen van extra geld voor basisschoolleerkrachten in de nieuwe begroting was geen gunst aan de PvdA, vindt D66-leider Alexander Pechtold. ,,Het is gewoon een kwestie van goed samenwerken.”

,,Ik vond dat de PvdA daar een terecht punt had”, zei Pechtold een dag voor het demissionaire kabinet de begroting presenteert. ,,We vonden dat eigenlijk allemaal, Kamerbreed.”

De partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet voelden wel voor een extraatje voor juffen en meesters, maar wilden dat aanvankelijk nog niet in de begroting opgenomen zien. De reden daarvoor was dat ze nog volop bezig waren met het uitrekenen van de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren.

Maar vorige week was het rekenwerk volgens ingewijden toch zover gevorderd, dat ze het demissionaire kabinet al groen licht konden geven voor het opnemen van 270 miljoen in de begroting.

De eer

Het getouwtrek over de toezegging aan het basisonderwijs leek lang te draaien om de vraag wie daarvoor met de eer zou mogen strijken: het oude of het nieuwe kabinet. Maar ,,als dingen eenmaal duidelijk zijn, waarom ze dan niet ook maar opschrijven?”, vroeg Pechtold zich af.

Het akkoord tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie en de vorige partner van de VVD, de PvdA, smaakte volgens Pechtold naar meer. Samenwerking zoals deze ‘moet in de politiek gebeuren’. ,,Ik hoop ook in de toekomst dat we niet zulke scherpe lijnen hebben tussen oppositie en coalitie als we het over zaken gewoon eens kunnen zijn.”

De regeringscoalitie in aanbouw heeft de kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede en de Eerste Kamer en lonkt al langer naar bondgenoten.

Pechtold: meer geld voor leraren niet bedoeld om PvdA te paaien

Elsevier 18.09.2017 Het opnemen van extra geld voor basisschoolleraren in de nieuwe begroting was volgens D66-leider Alexander Pechtold ‘geen gunst’ aan de PvdA. Volgens hem vond de gehele kamer dat de PvdA ‘daar terecht een punt had’.

‘Het is gewoon een kwestie van goed samenwerken,’ zegt Pechtold in reactie op de afgewende crisis over de verhoging van de lerarensalarissen in het demissionaire kabinet, een dag voordat de nieuwe begroting wordt gepresenteerd.

Er moest nog gerekend worden

De partijen die onderhandelen over de formatie van een nieuw kabinet voelden allemaal wel voor een extraatje voor de leerkrachten, maar wilden dat aanvankelijk nog niet in de begroting opnemen omdat er nog gerekend werd aan de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren. Maar vorige week was het rekenwerk volgens ingewijden toch zover gevorderd, dat ze het demissionaire kabinet al groen licht konden geven voor het opnemen van 270 miljoen in de begroting.

Volgens Elsevier Weekblad
Syp Wynia: ‘De loongolf begint bij de basisscholen’

Het getouwtrek over het extraatje aan de leraren leek lang te draaien om wie daarvoor met de eer zou mogen strijken: het oude of het nieuwe kabinet (dat nog altijd gevormd moet worden). Maar ‘als dingen eenmaal duidelijk zijn, waarom zijn ze dan niet ook maar opgeschreven,’ vraagt Pechtold zich af.

Bondgenoten

Pechtold hoopt dat er in de toekomst meer wordt samengewerkt, en dat er minder scherpe lijnen ontstaan tussen oppositie en coalitie ‘als we het over zaken gewoon eens kunnen zijn’. De regeringscoalitie waar nog aan getimmerd wordt heeft de kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer, en zal naar alle waarschijnlijkheid dus veel afhankelijk zijn van bondgenoten.

Dinsdag wordt tijdens Prinsjesdag de begroting van het huidige kabinet voor volgend jaar gepresenteerd. Omdat het kabinet-Rutte II demissionair is, staat er relatief weinig nieuw beleid in de begrotingsplannen. Dat wordt momenteel dus uitgestippeld in de formatiebesprekingen.

   Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

Overzicht: De gelekte Prinsjesdagstukken, Wat verandert er in 2018? 

NU 18.09.2017 Zoals elk jaar lekten ook dit jaar de Prinsjesdagstukken met de plannen voor volgend jaar weer ruim voor de derde dinsdag van september uit. Afgelopen vrijdag was daarom al grotendeels bekend wat we dinsdag te weten gaan komen. Een overzicht van de belangrijkste punten.

Lerarensalarissen

Het demissionaire kabinet maakt in de Rijksbegroting voor 2018 alsnog 270 miljoen euro vrij voor de verhoging van de salarissen van de basisschoolleraren.

De verhoging van de salarissen was een wens van demissionair vice-premier Lodewijk Asscher (PvdA) die de kwestie de afgelopen maanden hoog liet oplopen. Hij dreigde zelfs uit het kabinet te stappen als er niet extra geld naar de leraren zou gaan.

Groei economie

Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt verder dat de economie volgend jaar groeit met 2,5 procent, zoals het Centraal Planbureau in augustus al raamde. De groei wordt enigszins afgeremd door de lagere gasproductie.

De koopkracht neemt met gemiddeld 0,6 procent toe en het aantal werklozen daalt verder naar 390.000. Dat is een lichte verbetering vergeleken met de CPB-cijfers in augustus. Het begrotingsoverschot komt volgend jaar uit op 0,8 procent, terwijl de rekenmeester vorige maand nog rekening hield met een overschot van 0,9 procent.

Verder trekt het kabinet 425 miljoen euro uit om de koopkracht van de minima te verbeteren. Globaal gezien gaan uitkeringsgerechtigden er 0,3 procent op vooruit.

Asscher beloofde al dat het kabinet extra geld zou uittrekken zodat iedereen er volgend jaar iets op vooruit gaat. Ook gepensioneerden (0,6 procent) en werkenden (0,8 procent) zien hun koopkracht stijgen in 2018.

Beleidsarme begroting

Omdat het kabinet demissionair is, staan er in de Miljoenennota weinig nieuwe plannen en beleid. Het is namelijk gebruikelijk dat dat wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet.

Toch werd al eerder bekend dat het kabinet Rutte II in zijn laatste begroting extra geld vrijmaakt voor de zorg. Zo gaat er vanaf volgend jaar structureel 435 miljoen, wat in 2021 oploopt tot 2,1 miljard euro, naar de verpleeghuiszorg en komt daar de komende vier jaar nog eens 130 miljoen euro bovenop.

Ook is al bekend dat het eigen risico in de zorg stijgt naar 400 euro. Daar staat tegenover dat de zorgtoeslag wordt verhoogd.

De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) krijgt er na de fipronilcrisis 25 miljoen euro bij, de belastingdienst 75 miljoen, zo maakte RTL Nieuwseerder deze week bekend.

Veiligheid

In totaal komt er voor 116 miljoen bij voor veiligheid. Dat geld wordt onder meer besteed aan een expertisecentrum terrorisme, de politie, de AIVD en de MIVD. Voor de aanpak van mensenhandel wordt structureel 2 miljoen extra beschikbaar gesteld. Voor de aanpak van cybercrime 25 miljoen vrijgesteld.

Zodra een nieuw kabinet op het bordes staat, gaat de Tweede Kamer in de begrotingsdebatten echter nog sleutelen aan de begroting. Bij de behandeling van de diverse begrotingen kan daarmee dit najaar dus nog van alles worden aangepast. De onderhandelaars zullen dan echter wel vaart moeten maken.

Lees meer over: Prinsjesdag

Formatiedag 184: lekken over Prinsjesdag en de formatie

NOS 15.09.2017 Prinsjesdag komt dichterbij en zoals altijd de afgelopen jaren lekken er dan cijfers uit. “Verschrikkelijk”, reageert premier Rutte. “Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.”

Dit jaar staat Prinsjesdag vooral in het teken van de formatie. Want wat blijft er van de begroting voor 2018 overeind, als de formerende partijen het eens worden over een nieuw regeerakkoord?

Volgens premier Rutte veel. “Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen.”

Prinsjesdag

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt:
* De leraren krijgen er 270 miljoen euro bij voor salarisverhoging
* De verpleegzorg krijgt er de komende vier jaar 130 miljoen euro bij, op de 435 miljoen extra
* De Belastingdienst krijgt 75 miljoen om problemen op te lossen
* Nederlanders gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit
* De werkloosheid daalt naar 390.000
* Het begrotingsoverschot komt op 0,8 procent en de economische groei op 2,5 procent

Rutte is de verbindende schakel tussen het oude en het nieuwe kabinet. Buma en Segers van CDA en ChristenUnie gaan (waarschijnlijk) voor het eerst in jaren regeren, dus die leggen het accent anders dan Rutte.

Buma: “De Miljoenennota is van het demissionaire kabinet en het nieuwe kabinet zal een heleboel wijzigingen hebben.” Segers noemt de Prinsjesdagstukken wel echte plannen, maar die wijzigingen zullen er zeker komen, zegt hij.

Gelekt

Over de formatie en het concept-regeerakkoord wordt overigens ook gelekt. Gisteren werd bekend dat de vier onderhandelende partijen het eens zijn over vluchtelingendeals en een nieuwe bed-bad-broodregeling.

Maandag gaan de onderhandelingen verder. Dinsdag is het Prinsjesdag.

Dit zijn de belangrijkste punten uit de nieuwe Miljoenennota

AD 15.09.2017 De inhoud van de Miljoenennota voor 2018 lag vandaag, ruim vijf dagen voor Prinsjesdag, al op straat. Onze parlementaire redactie heeft de hoogtepunten voor je op een rijtje gezet.

  • Het eigen risico in de zorg stijgt naar 400 euro in 2018, maar de zorgtoeslag wordt tegelijkertijd verhoogd met maximaal 130 euro.• Voedselveiligheidsorganisatie NVWA krijgt 25 miljoen euro extra. De Belastingdienst mag zelfs uitkijken naar 75 miljoen euro bovenop het budget. De regering trekt ongeveer 30 miljoen uit voor werving van extra verpleeghuispersoneel.• Voor lerarensalarissen in het basisonderwijs is 270 miljoen extra beschikbaar gesteld. Dat levert hen tussen de 500 tot 1000 euro per jaar extra loon op.• De economische groei voor dit jaar wordt geschat op maar liefst 3,3 procent en voor volgend jaar op 2,5 procent. De gemiddelde Nederlander kan volgend jaar uitkijken naar 0,6 procent meer te besteden. In totaal wordt 425 miljoen euro uitgetrokken om burgers meer koopkracht te geven.
  • Meer Nederlanders kunnen hopelijk uitkijken naar een baan. De werkloosheid daalt volgend jaar naar 390.000 mensen.• Voor veiligheid is 116 miljoen euro extra gereserveerd in 2018. Dat gaat onder meer naar de marechaussee en wordt ingezet op het gebied van cyberveiligheid.• De staatsschuld daalt naar 53,7 procent.

Miljoenennota: Ook minima krijgen er komend jaar wat bij  AD 15.09.2017

Zoveel gaat u erop vooruit AD 15.09.2017

Het staat nu zwart op wit: 270 miljoen voor leraren AD 15.09.2017

Rutte-2 laat financiële lijken in de kast achter AD 15.09.2017

Ook traditie: stukken wéér gelekt AD 15.09.2017

Extra miljoenen voor werving en opleiding verpleegpersoneel  AD 15.09.2017

We gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit

NOS 15.09.2017 Nederlanders gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit, de werkloosheid daalt naar 390.000, het begrotingsoverschot komt op 0,8 procent en de economische groei op 2,5 procent, meldt De Telegraaf.

Opnieuw zijn er vlak voor Prinsjesdag, aanstaande dinsdag, cijfers uit de begroting uitgelekt.

“Daar vind ik al zeven jaar hetzelfde van”, reageert premier Rutte. “Verschrikkelijk. Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.”

Nieuw kabinet

Rutte onderhandelde vanmiddag verder over een nieuw regeerakkoord met CDA-leider Buma, D66-voorman Pechtold en ChristenUnie-leider Segers.

Aan hen de vraag wat de Miljoenennota eigenlijk betekent, als er toch binnenkort een nieuw kabinet komt met dus nieuwe plannen.

Buma: “De Miljoenennota is van het demissionaire kabinet en het nieuwe kabinet zal een heleboel wijzigingen hebben.” Volgens Pechtold gaat dat snel gebeuren, hij zegt dat de partijen meters maken.

Poppenkast

De vier onderhandelaars vinden niet dat Prinsjesdag daardoor een beetje een poppenkast zal worden.

“Prinsjesdag is een mooie gebeurtenis”, zegt Buma. “En dit komt vaker voor.” In 2012 was er ook een demissionair kabinet met een begroting die werd achterhaald door een nieuw kabinet.

“Niet alles verandert onmiddellijk met een nieuw kabinet”, zegt Rutte. “Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen. Het gaat om accenten.”

Compromissen

Rutte wijst op de Nederlandse politiek die er een is van compromissen. Het grootste deel van het beleid voor volgend jaar is in overleg met veel politieke partijen tot stand gekomen.

Ook Segers vindt de Prinsjesdagstukken echte plannen, al gaat het nieuwe kabinet wel bepaalde veranderingen aanbrengen, zegt hij.

BEKIJK OOK;

Poortjes bij Binnenhof voor veiligheid Prinsjesdagbezoeker

Formerende partijen ook eens over nieuwe ‘vluchtelingendeals’

Prinsjesdag: nog eens 130 miljoen voor verpleegzorg

Prinsjesdag: nog eens 130 miljoen voor verpleegzorg

NOS 15.09.2017 Het demissionaire kabinet trekt de komende vier jaar 130 miljoen euro extra uit voor de verpleeghuiszorg. Het geld is bedoeld voor een wervingscampagne en voor omscholing.

Het bedrag staat in de Miljoenennota die dinsdag, op Prinsjesdag, wordt gepresenteerd, Het komt bovenop het extra bedrag dat staatssecretaris Van Rijn eerder al naar buiten bracht: vanaf 2018 jaarlijks 435 miljoen.

Er is een groot tekort aan personeel in de verpleeghuizen. Het kabinet wil dat er een campagne met onder meer televisiespots komt. Het is de bedoeling dat het voor personeel dat al in de verpleegzorg werkt aantrekkelijk wordt om dat te blijven doen. Daarnaast moeten bijvoorbeeld herintreders enthousiast gemaakt worden.

BEKIJK OOK;

Vanaf volgend jaar 435 miljoen extra voor verpleegzorg

Weer uitgelekt: dit staat in Miljoenennota

Elsevier 15.09.2017 Ook dit jaar is de Miljoenennota ruim voor Prinsjesdag gelekt. Het meeste nieuws is positief; gemiddeld hebben Nederlanders volgend jaar 0,6 procent meer te besteden.

Het is een traditie geworden, in de week voor Prinsjesdag: het is nit  meer de vraag of, maar wanneer de begrotingsplannen uitlekken. Dit jaar is het De Telegraaf die met de eer strijkt. ‘Daar vind ik al zeven jaar hetzelfde van,’ zegt premier Mark Rutte (VVD) erover. ‘Verschrikkelijk. Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.’

Syp Wynia: Hoezo, meer welvaart? Burger profiteert nauwelijks

Nota vol goed nieuws
Dit zijn de belangrijkste punten uit de begroting van komend jaar:

– Met de economische cijfers feliciteert het kabinet zichzelf. De groei voor 2017 wordt geschat op 3,3 procent. Voor volgend jaar is de groei van de economie naar schatting 2,5 procent. De werkloosheid daalt naar 390.000 mensen.

– Uiteindelijk gaat de Nederlander er qua koopkracht gemiddeld maar 0,6 procent op vooruit. Werkenden profiteren het meest (0,8 procent). Om te voorkomen dat uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden erop achteruitgaan wordt 425 miljoen euro uitgetrokken.

Koopkrachtstijging, per groep

In de bijstand: 0,3 procent
Gepensioneerd: 0,6 procent
Werkend: 0,8 procent

– Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) schrijft in het voorwoord dat zowel de overheidsbestedingen als bedrijfsinvesteringen toenemen. De groei wordt enigszins geremd door de lagere gasproductie.

– Intussen daalt de staatsschuld naar 53,7 procent van het BNP en kan het kabinet wijzen naar een overschot op de begroting van 0,8 procent.

– Er wordt wordt flink geïnvesteerd in de zorg, een half miljard in 2018. Het eigen risico stijgt naar 400 euro. De zorgtoeslag voor lage inkomens gaat ook omhoog.

Alles over de formatie

Hoe zinvol is de nota?
Omdat het kabinet-Rutte demissionnair is, staat er relatief weinig nieuw beleid in de begrotingsplannen. Dat wordt momenteel uitgestippeld in de formatiebesprekingen.  Daardoor is de koopkrachtvoorspelling dit jaar relatief onzeker. Een nieuw kabinet zal met een reeks voorstellen komen die de economie beïnvloeden, stellen onder meer CDA-leider Sybrand Buma en D66-fractieleider Alexander Pechtold.

Maar, zo zegt premier Rutte: ‘Niet alles verandert onmiddellijk met een nieuw kabinet. Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen. Het gaat om accenten.’

   Emile Kossen is sinds maart 2017 correspondent Verenigde Staten in Washington D.C. Werkte vanaf 2015 als (online) redacteur bij Elsevier Weekblad.

Miljoenennota: Nederlanders 0,6 procent…

Telegraaf 15.09.2017 Gemiddeld hebben Nederlanders volgend jaar 0,6 procent meer te besteden. De werkloosheid daalt naar 390.000. Dat blijkt uit cijfers in de begroting voor 2018, in handen van deze krant.

De begroting zoals die nu is opgesteld kent volgend jaar een overschot van 0,8 procent, ongeveer 6 miljard euro. De staatsschuld daalt naar 53,7 procent. Dat is grotendeels te danken aan de bloeiende economie. Voor volgend jaar wordt de groei geschat op 2,5 procent, dit jaar is dat zelfs 3,3 procent.

Eerder had PvdA-leider Asscher al verklapt dat iedereen er volgend jaar op vooruit gaat. De ’minnetjes’ in de koopkrachtplaatjes zijn weggewerkt. Gepensioneerden komen hierdoor uit op een plus van 0,6 procent en uitkeringsgerechtigden op 0,3 procent.

Gezinnen met kinderen zien hun portemonnee gemiddeld het meest opbollen, met 0,9 procent, gevolgd door werkenden met 0,8 procent.

Voor het ’substantiële’ bedrag dat was bedacht voor de lerarensalarissen, heeft de formatietafel inmiddels zijn fiat gegeven. Het gaat om 270 miljoen euro die extra in de begroting is opgenomen.

Groei

In de inleiding van de miljoenennota schrijft minister Dijsselbloem (Financiën) dat zowel de bedrijfsinvesteringen als de overheidsbestedingen toenemen. Alleen de lagere gasproductie remt de groei enigszins.

Dat de economie in 2018 minder hard groeit dan nu, komt volgens de demissionaire bewindsman door de invloed van ’gematigder groei’ van de investeringen. „Op dit moment profiteert Nederland als open economie van de gunstige economische ontwikkelingen in Europa als open economie”, stelt hij. „Daar staat tegenover dat Nederland relatief grotere risico’s loopt als het economisch tij in Europa of daarbuiten keert.”

Omdat het kabinet demissionair is, staat er in vergelijking met andere jaren weinig nieuw beleid in de miljoenennota die coalitiepartijen VVD en PvdA volgende week op Prinsjesdag officieel presenteren. Dat is immers aan een nieuwe regering.

Zorg

Van de besluiten die wel nog genomen zijn, lekte er de afgelopen weken al een aantal uit. Er gaat met name veel geld naar de zorg. Dat is vooral het gevolg van de miljardenimpuls voor verpleeghuizen waar de politiek zich begin dit jaar aan heeft gecommitteerd. In totaal gaat het voor volgend jaar bijna om een half miljard.

Daar tegenover staat dat het eigen risico meestijgt met de zorgkosten, naar 400 euro in 2018. De premies gaan eveneens omhoog. Om ervoor te zorgen dat mensen met een laag inkomen hierdoor niet in de problemen raken, verhoogt het kabinet de zorgtoeslag met in totaal zo’n 130 euro.

Buffer

Voor de marechaussee en voor cyberveiligheid worden ook alvast miljoenen uitgetrokken. Verder gaat er 25 miljoen euro extra naar voedselwaakhond NVWA, waarvan deze zomer tijdens de eiercrisis bleek dat dit hard nodig is.

Ook gaat er 75 miljoen euro naar de belastingdienst, een buffer om er ook volgend jaar van verzekerd te zijn dat de dienst blijft draaien. En 27 miljoen euro is gereserveerd voor de sanering van de Zeeuwse fosforfabriek Thermphos.

Miljoenennota: kabinet trekt 270 miljoen extra uit voor leraren

VK 15.09.2017 Lodewijk Asscher krijgt alsnog zijn zin: het demissionaire kabinet trekt 270 miljoen euro uit voor de verhoging van salarissen van basisschoolleerkrachten, goed voor een loonstijging van 3 procent. Het bedrag, waarover PvdA en VVD al langer discussieerden, staat in de Miljoenennota 2018 die Rutte II komende Prinsjesdag presenteert en de Volkskrant heeft ingezien.

Vicepremier Asscher en premier Rutte tijdens een debat in de Tweede Kamer. © ANP

Daarin staat ook een bedrag van 425 miljoen gereserveerd voor koopkrachtverbetering voor de lage inkomens. De twee extra uitgaven verlagen volgend jaar het overschot op de begroting van 0,9 naar 0,8 procent van het bbp.

Eind augustus eiste PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher 270 miljoen euro extra voor onderwijzers zodat het salarisgat met leraren in het voortgezet onderwijs wat verkleind kon worden. Eerder had Asscher gedreigd dat alle PvdA-ministers uit het demissionaire kabinet zouden stappen als de leerkrachten in het basisonderwijs er niets bij zouden krijgen.

Coalitiepartner VVD weigerde met de 270 miljoen in te stemmen, omdat premier Rutte tegelijkertijd aan de formatietafel financiële afspraken wilde maken met CDA, D66 en ChristenUnie. Wat Rutte betrof diende eerst het aanstaande regeerakkoord door het Centraal Planbureau worden doorgerekend. Pas daarna viel er meer te zeggen over het budget voor de onderwijzers. Asscher bond in na de toezegging van Rutte dat er ‘een substantieel bedrag’ naar de salarissen in het primair onderwijs zouden gaan.

Staking

Dat substantiële bedrag blijkt dus al in de begroting voor volgend jaar te staan en is exact hetzelfde als waar Asscher op inzette. De leraren willen echter geen 3 procent (tussen de 500 en 1000 euro per jaar) maar 10 procent loonsverhoging om het gat met leraren in het voortgezet onderwijs te vullen. Ze eisen daarmee 900 miljoen extra. Ze organiseren op 5 oktober een staking van een dag om die eis kracht bij te zetten.

Demissionair minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën (PvdA) liet de Tweede Kamer in juli weten twee zaken te willen regelen als hij ook de begroting van 2018 zou moeten maken: de salarissen van onderwijzers en koopkrachtverbetering voor lage inkomens. Normaal gesproken is de begroting van een demissionair kabinet bescheiden en zonder nieuw beleid. Maar Dijsselbloem meent dat hoe langer de formatie duurt, hoe meer vrijheid zijn partij als demissionaire coalitiepartner heeft om nieuwe uitgaven aan de begroting toe te voegen.

Koopkracht

0,6 procent hebben alleenverdieners meer te besteden dankzij de koopkrachtreparatie van VVD en PvdA. Zonder dat extra geld was hun koopkrachtstijging 0,4 procent geweest. Maar kostwinners horen bij CDA en ChristenUnie. Die partijen vinden dat dankzij VVD en PvdA één kostwinner verhoudingsgewijs meer belasting is gaan betalen dan twee tweeverdieners.

Zo blijkt uit de Miljoenennota dat het demissionaire kabinet 425 miljoen euro extra uittrekt om de koopkracht te verbeteren van uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden. Mensen met een uitkering hebben daardoor 0,3 procent meer te besteden. Zonder de extra miljoenen zou dat – 0,1 procent zijn. Ouderen gaan er 0,6 procent op vooruit in plaats van 0,1 procent op achteruit. Alle huishoudens samen zouden 0,6 procent meer te besteden moeten hebben. Mensen met werk gingen en gaan er 0,8 procent in koopkracht op vooruit.

Statistiekbureau CBS meldde vrijdag dat de koopkracht in 2016 met 2,7 procent gestegen is. Dat is conform de eerdere voorspelling van het kabinet. Het is de sterkste koopkrachtstijging sinds 2007, het laatste jaar voor de financiële crises. Het is tegelijk een eenmalige opleving. In de jaren ervoor en erna zijn de koopkrachtverbeteringen bescheidener. De oorzaak van de eenmalige piek is een belastingverlaging 5 miljard. Dat geld was eigenlijk bedoeld om een hervorming van het belastingstelsel te financieren, maar die mislukte doordat VVD en PvdA er geen overeenstemming over konden bereiken.

Staking gaat door

Het extra geld betekent niet dat de onderwijsstaking op 5 oktober van de baan is. ‘270 miljoen euro extra voor het primair onderwijs is immers onvoldoende om de problemen op onze arbeidsmarkt te beteugelen’, reageert Liesbeth Verheggen van de Algemene Onderwijsbond op de gelekte miljoenennota. ‘Het is fijn dat de PvdA is overtuigd van de noodzaak van extra geld. Het is winst dat het ze is gelukt ook de VVD te overtuigen. Dat is best een prestatie als je bedenkt dat het kabinet demissionair is en de PvdA slechts negen zetels overheeft.’

Volgens Verheggen is er tijdens de economische crisis te hard gesnoeid in de publieke sector. ‘Het onderwijs is daarvan een van de voornaamste slachtoffers. Vooral in het primair onderwijs lopen de salarissen fors achter vergeleken met die van hoogopgeleiden in andere sectoren.’ Een baan in het onderwijs is onaantrekkelijk, aldus de AOB ‘zolang de eisen hoog zijn en de beloning laag is’.

Volg en lees meer over:  PRINSJESDAG   TWEEDE KAMER   POLITIEK   NEDERLAND

PRINSJESDAG

BEKIJK HELE LIJST

Toch geld voor leraren

Telegraaf 15.09.2017 Het demissionaire kabinet van VVD en PvdA trekt in de begroting van volgend jaar toch al geld uit voor de leraren in het basisonderwijs. Het gaat om 270 miljoen euro volgens Haagse bronnen.

Het geld is bedoeld voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden van leraren. Het bedrag zou genoeg zijn voor een loonsverhoging per leraar van 3 procent; 500 tot 1000 euro per jaar. Ingewijden wijzen er echter ook op dat het geld niet per se hoeft op te gaan aan salarissen.

Het geld voor de leraren komt, hoewel het bedrag eerder al werd genoemd, als een verrassing. De PvdA en met name vicepremier Lodewijk Asscher wilde al in de begroting die met Prinsjesdag wordt gepresenteerd miljoenen uittrekken. Uiteindelijk leek dit niet te lukken, doordat de partijen aan de formatietafel hun financiële plaatje nog niet rond hadden en niet wilden instemmen.

Asscher nam na dagen onderhandelen met de VVD genoegen met de toezegging van een onbekend maar „substantieel” bedrag op een later moment. Hij had eerder gedreigd dat zijn partij het kabinet zou verlaten als er geen extra geld zou worden gereserveerd in de begroting van 2018 voor de leraren.

’Onder de maat’

De PO-raad, de sectororganisatie voor het primaire onderwijs, is niet tevreden. „Zwaar onder de maat. De geplande staking op 5 oktober gaat gewoon door”, aldus een woordvoerder.

„Die 270 miljoen verandert niets aan onze stakingsplannen. We hebben al tijden een claim van 900 miljoen voor salarissen en 500 miljoen voor verlichten van de werkdruk. Dat is het totaalpakket wat wij hebben berekend en waar wij voor gaan.”

’Staking gaat door’

De Algemene Onderwijsbond vindt het fijn dat er een begin is gemaakt, maar zegt ook dat de staking gewoon doorgaat. „Wie denkt dat ons onderwijs is gered met dit bedrag, vergist zich”, zegt voorzitter Liesbeth Verheggen. De bond verwacht van een nieuw kabinet ambitie om de sector erbovenop te helpen.

De vakbonden hadden al eerder aangekondigd dat basisschoolleraren op 5 oktober het werk neerleggen, gesteund door de PO-raad. Al eerder circuleerden bedragen van 270 miljoen euro, maar het basisonderwijs vond dat toen ook al te weinig.

LEES MEER OVER; BANENPLAN LODEWIJK ASSCHER BASISSCHOOLLERARENSALARISSEN

‘Kabinet maakt toch 270 miljoen euro vrij voor lerarensalarissen’

NU 15.09.2017 Het demissionaire kabinet maakt in de Rijksbegroting voor 2018 alsnog 270 miljoen euro vrij voor de verhoging van de salarissen van de basisschoolleraren. Dat staat in de Miljoenennota 2018, schrijven de Volkskrant en het AD.

De verhoging van de salarissen was een wens van demissionair vice-premier Lodewijk Asscher (PvdA) die de kwestie de afgelopen maanden hoog liet oplopen. Hij dreigde zelfs uit het kabinet te stappen als er niet extra geld naar de leraren zou gaan. De VVD vond echter dat dergelijke grote uitgaven aan het nieuwe kabinet zouden moeten worden overgelaten.

Uiteindelijk moest Asscher genoegen nemen met de “inspanningsbelofte” van premier Mark Rutte – die waarschijnlijk aan het hoofd van een volgend kabinet zal staan – dat er een “substantieel bedrag” zal worden gereserveerd. Dat blijkt nu dus 270 miljoen euro te zijn, zoals verschillende media vorige maand al meldden.

De PO-raad, de sectororganisatie voor het primaire onderwijs, vindt het niet genoeg en kondigt aan dat de geplande staking op 5 oktober “gewoon doorgaat”. “Die 270 miljoen verandert niets aan onze stakingsplannen. We hebben al tijden een claim van 900 miljoen voor salarissen en 500 miljoen voor verlichten van de werkdruk. Dat is het totaalpakket wat wij hebben berekend en waar wij voor gaan”, aldus een woordvoerder.

Groei economie

Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt verder dat de economie volgend jaar groeit met 2,5 procent, zoals het Centraal Planbureau in augustus al raamde. De groei wordt enigszins afgeremd door de lagere gasproductie.

De koopkracht neemt met 0,6 procent toe en het aantal werklozen daalt verder naar 390.000. Dat is een lichte verbetering vergeleken met de CPB-cijfers in augustus. Het begrotingsoverschot komt volgend jaar uit op 0,8 procent, terwijl de rekenmeester vorige maand nog rekening hielden met een overschot van 0,9 procent.

Verder trekt het kabinet 425 miljoen euro uit om de koopkracht van de minima te verbeteren. Globaal gezien gaan uitkeringsgerechtigden er 0,3 procent op vooruit. In de eerdere berekeningen stond deze groep op de nul. Asscher beloofde al dat het kabinet extra geld zou uittrekken zodat iedereen er volgend jaar iets op vooruit gaat. Ook gepensioneerden (0,6 procent) en werkenden (0,8 procent) zien hun koopkracht stijgen in 2018.

Zie ook: Waarom gaat Prinsjesdag dit jaar eigenlijk door?

Beleidsarme begroting

Omdat het kabinet demissionair is staan er in de Miljoenennota weinig nieuwe plannen en beleid. Het is gebruikelijk dat dat wordt overgelaten aan een nieuw kabinet.

Toch werd al eerder bekend dat het kabinet Rutte II in zijn laatste begroting extra geld vrijmaakt voor de zorg. Zo gaat er vanaf volgend jaar structureel 435 miljoen, wat in 2021 oploopt tot 2,1 miljard euro, naar de verpleeghuiszorg en komt daar de komend vier jaar nog eens 130 miljoen euro bovenop.

Ook is al bekend dat het eigen risico in de zorg naar alle waarschijnlijkheid stijgt naar 400 euro. Daar staat tegenover dat de zorgtoeslag wordt verhoogd.

De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) krijgt er na de fipronilcrisis 25 miljoen euro bij en datzelfde bedrag wordt structureel ingeboekt voor cyberveiligheid. De Belastingdienst krijgt er 75 miljoen euro bij, zo maakte RTL Nieuws eerder deze week bekend.

Zodra er een nieuw kabinet op het bordes staat, gaat de Tweede Kamer in de begrotingsdebatten nog sleutelen aan de begroting. Op die manier zullen de coalitiefracties de kabinetsplannen in de nieuwe budgetten verwerken.

Geheimhouding

De inhoud van de Miljoenennota hoort geheim te blijven tot na de troonrede die Koning Willem-Alexander op Prinsjesdag zal uitspreken. De Tweede Kamerfracties krijgen een paar dagen voor Prinsjesdag de stukken al in te zien.

De plannen zijn daarvoor al bekend bij de ministeries. Ondanks de geheimhoudingsplicht worden in de weken voorafgaand aan Prinsjesdag de plannen regelmatig naar de media gelekt.

Lees meer over: Prinsjesdag 2017

Koopkrachtklapper voor huishoudens

Telegraaf 15.09.2017 Voor veel huishoudens was 2016 financieel een prima jaar. Werkenden hadden de sterkste koopkrachtstijging sinds 2001, en gepensioneerden maakten een heuse ’klapper’, zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS.

De koopkracht van gepensioneerden steeg vorig jaar in doorsnee met 0,9%, blijkt uit cijfers die het CBS vanochtend publiceert. „Dat lijkt weinig”, zegt Van Mulligen, „maar tijdens de crisis is deze groep er hard op achteruit gegaan.” De laatste keer dat de koopkracht van gepensioneerden harder steeg dan vorig jaar, was in 2007. „Dit mag je best een klapper noemen”, vindt de econoom. De meeste pensioenen zijn in 2016 niet geïndexeerd, maar veel gepensioneerden kregen een ouderenkorting op hun belastingaanslag.

Groen

Voor alle Nederlandse huishoudens samen komt de doorsnee koopkrachtstijging uit op 2,7%. „Dat is harder dan de economische groei”, benadrukt Van Mulligen. Voor werkenden stonden alle seinen op groen: de 4,9% stijging voor een doorsnee werkend gezin is de hoogste in vijftien jaar.

Of er dit jaar weer feest kan worden gevierd valt te bezien: op Prinsjesdag 2016 ging het kabinet voor bijna iedereen uit van een stijging tot 1%. Wel daalt de werkloosheid hard, zodat veel gezinnen het in de praktijk beter hebben gekregen.

Belasting

De forse toename van vorig jaar is deels het gevolg van hogere lonen, maar nog meer van gunstige belastingmaatregelen, zoals de hogere arbeidskorting en de lagere tarieven in de tweede en derde schijf.

Kregen we dan zo toch de beruchte ’duizend euro van Rutte’? „Nou, zelfstandigen gaan er veel minder hard op vooruit”, zegt Van Mulligen. „Dus gemiddeld zul je nog niet aan dat bedrag zitten, al durf ik er ook geen harde uitspraken over te doen.”

Inflatie

Ook de extreem lage inflatie, van 0,3%, hielp mee: zelfs wie in harde euro’s niet veel meer te besteden had, kon daar bijna hetzelfde van kopen. Van dat effect profiteren gepensioneerden ook.

Ondanks alle plussen zag maar liefst een derde van alle huishoudens de koopkracht afnemen. „Daar zitten mensen tussen die werkloos zijn geworden, minder zijn gaan werken, of met pensioen zijn gegaan”, verklaart Van Mulligen.

Koopkracht wederom gestegen: sterkste stijging sinds 2007

AD 15.09.2017 De koopkracht in Nederland steeg vorig jaar gemiddeld met 2,7 procent, de sterkste stijging sinds 2007. Toch profiteerde niet iedereen even veel. Vooral gezinnen en werkenden gaan erop vooruit. Gepensioneerden hielden in hun portemonnee nauwelijks extra geld over.

Werkenden zijn er verreweg het meest op vooruit gegaan. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek op basis van nieuwe cijfers. Hun koopkracht steeg gemiddeld met 4,9 procent. Dit is het hoogst in 15 jaar tijd. Naast de stijging van de cao-lonen profiteerden werknemers van fiscale maatregelen, zoals verhoging van de arbeidskorting en een verlaging van het tarief in de tweede en derde schijf van de inkomstenbelasting.

Ondanks die lastenverlichting op arbeid daalde de koopkracht vorig jaar toch bij 28 procent van de werknemers, bijvoorbeeld omdat zij minder uren gingen werken. De ontwikkeling van de koopkracht is ook afhankelijk van bijvoorbeeld premies voor pensioen, zorgverzekering en van de belasting.

Gepensioneerden 

Gepensioneerden zagen hun koopkracht het minst toenemen. Gemiddeld nam die toe met 0,9 procent. In veel gevallen hadden pensioenontvangers profijt van een verhoging van de ouderenkorting, maar ze hadden ook nog steeds te maken met het niet of beperkt indexeren van aanvullende pensioenen. Daarnaast betekende het afschaffen van de ouderentoeslag dat een deel van de gepensioneerden meer belasting over hun vermogen moest betalen.

september 15, 2017 Posted by | begroting, begroting 2018, bezuinigingen, derde dinsdag september, formatie, Miljoenennota 2018, politiek, prinsjesdag, Rutte 2, Rutte 3, verkiezingen 2017, VVD, VVD-PvdA, Zorg | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 1

Begroting 2018

Het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp) groeit dit jaar met 3,3 procent: een uitzonderlijke stijging. Dat maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdagochtend bekend. Heeft dit invloed op de kabinetsformatie?

Al dertien kwartalen op rij wordt er meer geld uitgegeven door de Nederlandse consument. Het vertrouwen in de economie staat op het hoogste punt in tien jaar. Het Centraal Planbureau (CPB) moet de raming voor het jaar 2017 naar boven bijstellen.

AD 30.08.2017

AD 30.08.2017

En de formatie?

Hebben deze groeicijfers invloed op de formatie? Waarschijnlijk wel, het aankomende kabinet zal meer bewegingsruimte hebben op de begroting. Als de economie groeit, stijgen ook de inkomsten uit belastingen. ‘Maar het is niet zo dat alle wensen opeens kunnen worden gehonoreerd,’ zegt fractieleider Alexander Pechtold van D66, die de verwachtingen tempert.

Mark Rutte zei voor de coalitie-onderhandelingen dat de groei mede te danken is aan het kabinetsbeleid van Rutte II. ‘Die rol kan bescheiden zijn, maar de regering speelt er natuurlijk altijd een rol in.’

Bewindslieden blij met groei

Ook PvdA-minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën is blij met de nieuwe cijfers van het CBS. ‘Het gaat op alle fronten goed met de Nederlandse economie en de overheidsfinanciën. De hervormingen van de afgelopen jaren betalen zich uit. De economie groeit stevig, de werkloosheid daalt. Het begrotingsoverschot neemt toe en ook de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn is positief gebleven, ondanks de extra uitgaven aan de zorg.’

Minister Henk Kamp (VVD) van Economische Zaken meent dat de groeispurt van de Nederlandse economie vooral te danken is aan succesvol ondernemerschap. ‘In het tweede kwartaal was de groei in Nederland meer dan het dubbele van die in Europa en de Verenigde Staten. Dat is het resultaat van succesvol ondernemerschap en van hard werken door de werknemers in het bedrijfsleven en de collectieve sector. Het succesvolle kabinetsbeleid heeft dat ondersteund.’

Vooruitzichten

Door een spectaculaire groei van de economie dit en volgend jaar kan het nieuwe kabinet meer geld uitgeven dan eerder gedacht. Door die groei gaan er minder uitgaven naar uitkeringen en komt er aan belasting meer binnen. Dat is allebei gunstig voor de overheidsfinanciën. Het huidige kabinet laat dit jaar een overschot op de begroting achter van 4,4 miljard euro. Volgend jaar is dat overschot 6,9 miljard en in 2021 is het 13 miljard.

Dat voorspelt de rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau, vandaag. Het CPB gaat daarbij uit van de theoretische en onwaarschijnlijke situatie dat het nieuwe kabinet het beleid van het huidige VVD-PvdA-kabinet onveranderd doorzet.

Als de huidige formatie met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wordt afgesloten met een regeerakkoord, maakt het CPB een nieuwe economische voorspelling tot 2021 – het beoogde laatste kabinetsjaar. Aan het verschil met de cijfers van vandaag zal dan te zien zijn, wat het effect van het nieuwe kabinetsbeleid is op de economie, werkloosheid, koopkracht en overheidsfinanciën.

Het CPB schat de economische groei dit jaar op 3,3 procent en volgend jaar op 2,5 procent. Daarna groeit de economie met naar schatting 1,8 procent per jaar door. De 3,3 procent groei van dit jaar is spectaculair. Voor het eerst sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 komt de groei boven de 3 procent.

De afgelopen jaren probeerde het CPB en kabinet Nederland juist te laten wennen aan het idee dat de Nederlandse groei nooit meer boven de 2 procent zou komen. Dat dit nu en volgend jaar toch gebeurt, is te danken aan een veel betere ontwikkeling dan gedacht van de Nederlandse export.

De economische groei gaat gepaard met een snellere daling dan verwacht van de werkloosheid. Dit jaar komt die op 4,9 procent van de beroepsbevolking en volgend jaar op 4,3 procent. Daarmee is volgens het CPB de bodem wel bereikt, want in de jaren daarna stijgt dat percentage weer naar 4,6 procent. Dat is een verlaat gevolg van het stijgen van de lonen de komende jaren. Als die te hoog worden, nemen bedrijven weer minder mensen aan en stijgt de werkloosheid.

De loonstijgingen zijn niet zo spectaculair als de economische groei doet vermoeden. Het CPB schat dat werknemers gemiddeld elk jaar 0,7 procent meer loon krijgen. Opmerkelijke koopkrachtstijgingen voorspelt de economische adviseur van het kabinet dan ook niet. Elk jaar komt er ongeveer een half procent aan koopkracht bij.

Dat is een contrast met vorig jaar toen de koopkracht steeg met 2,6 procent. Dat kwam doordat het huidige kabinet, Rutte II, besloot de kiezer 5 miljard euro lastenverlichting te schenken ter gedeeltelijke compensatie van de offers die belastingbetalers hebben gebracht in de crisisjaren.

Bij de raming heeft het CPB rekening gehouden met de extra uitgaven aan verpleeghuiszorg. Die extra uitgaven lopen op tot 2,2 miljard in 2021. Desondanks zijn de overschotten op de overheidsbegrotingen tot 2021 groter dan waar het CPB in juni nog rekening mee hield. In 2021 verwacht het CPB een staatsschuld van 45 procent van het bbp. Dat is hetzelfde niveau als in 2007, voordat de financiële crisis begon.

Of het nieuwe kabinet een begrotingsoverschot geheel of gedeeltelijk uitgeeft of besteedt aan het aflossen van de staatsschuld, is een politieke keuze. Theoretisch zou het kunnen aankoersen op een tekort van 3 procent – de Brusselse norm. Dan kan het nieuwe kabinet in 2021 ruim 37 miljard euro extra uitgeven aan het politieke verlanglijstje waarop duurzaamheid, defensie, onderwijs, zorg en infrastructuur staan. Dat het nieuwe kabinet aankoerst op een tekort is echter onwaarschijnlijk.

Haagse topambtenaren adviseren elk nieuw kabinet hoe het met de overheidsfinanciën om moet gaan. Dit keer is het advies kort en goed: geef niets extra uit en bezuinig evenmin. Dat komt neer op een advies om het dak te repareren als de zon schijnt. Oftewel: in tijden van economische voorspoed streven naar een zo groot mogelijk begrotingsoverschot om de staatsschuld mee af te lossen.

Het zou een unicum zijn in de Nederlandse geschiedenis. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft geen kabinet de verleiding van economische groei kunnen weerstaan: extra geld uitgeven in plaats van het dak repareren.

Toch zit er zo’n reparatieadvies in de cijfers van het CPB verborgen. Het gaat daarbij om het zogenoemde houdbaarheidssaldo. Dat cijfer vertelt of ‘het huidige niveau van regelingen en voorzieningen’ ook op de lange termijn – denk aan 2060 – houdbaar is. Zodra het nieuwe kabinet iets gaat afknabbelen van de miljarden van het begrotingsoverschot, verslechtert dat houdbaarheidssaldo meteen.

Zo besloot het huidige demissionaire kabinet tot de hogere verpleegzorguitgaven en ziet het nieuwe kabinet de houdbaarheid van de overheidsfinanciën dalen van 0,5 procent van het bbp, naar 0,2 procent. Die daling wordt dan nog flink gedempt door de spectaculaire groei die het CPB vandaag voorspelt.

Zijn de magere jaren nu echt voorbij? Lees hier meer over het economisch herstel:

Minder werkloosheidsuitkeringen
Door het economisch herstel zal het UWV dit jaar 700 miljoen euro minder kwijt zijn aan werkloosheidsuitkeringen. De uitkeringslasten dalen in 2017 tot 4,9 miljard euro.

Een goed gevulde staatskas
Voor de formatieonderhandelingen begonnen, had Dijsselbloem goed nieuws voor de partijen: In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product. In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 10,7 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft.

Het kan niet op: economische groei en begrotingsoverschot blijven toenemen
En dat zal de komende jaren nog wel even doorgaan, becijferde het Centraal Planbureau (CPB) eind maart.

Rutte over economische cijfers#formatiepic.twitter.com/gI2LQP2rs2

Twitter Tobias den Hartog (@DenhartogT) 16 augustus 2017

Spanningen in het demisionaire kabinet met de Begroting 2018

De onenigheid tussen VVD en PvdA over de lerarensalarissen leek tot een crisis te leiden in het demissionaire kabinet. Volgens de sociaal-democraten valt het allemaal reuze mee.

AD 29.08.2017

AD 29.08.2017

Coalitiepartner VVD zou bereid zijn concessies te doen en meer geld in het basisonderwijs te willen steken, zo meent de PvdA. Donderdagochtend publiceerde De Telegraaf een bericht waarin fractievoorzitter Halbe Zijlstra het gedrag van PvdA-leider Lodewijk Asscher hekelt.

Nieuw kabinet moet kans grijpen om de belasting te verlagen, vindt Syp Wynia: ‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

1,8 miljard euro

Zijlstra gaf aan dat de PvdA kan fluiten naar de hogere salarissen voor leraren die de partij in de begroting voor 2018 eist. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra.

Omdat de formatiepartijen voorlopig niet met een regeerakkoord zullen komen, zal de begroting voor 2018 worden opgesteld door het demissionaire kabinet. Die begroting zorgt, met als aanleiding een (korte) nationale staking van leraren eind juni, voor geruzie tussen de partijen.

Asscher dreigt de begroting niet te ondertekenen, tenzij een salarisverhoging voor de leraren wordt meegenomen. De loonsverhoging kan het kabinet zo’n 1,8 miljard euro kosten.

AD 11.08.2017

Hoop gevestigd op formatiepartijen

Maar de situatie is niet zo ernstig, meent PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. Omdat de VVD niet uitsluit aan de formatietafel alsnog te zullen meegaan in een salarisverhoging voor leraren in het basisonderwijs, is er geen reden tot zorg.

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om ‘in afstemming met de formerende partijen hierover overeenstemming te bereiken’. ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen, waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet,’ aldus Zijlstra.

‘Dan moet het volgens mij snel geregeld kunnen worden,’ reageert Nijboer op donderdag.

Mogelijk komt een wijzigingspakket voor de begroting voor 2018, samengesteld door de formatiepartijen, alsnog bij het demissionaire kabinet terecht, en worden aangepaste maatregelen nog in de Miljoenennota verwerkt.

‘Moet om inhoud gaan’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt overigens voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

Gerry van der List: Het nut van kibbelen en vliegen afvangen in de politiek

PO in Actie was betrokken bij de protestactie in juni. Duizenden basisscholen bleven het eerste uur van de dag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie tegen RTL Nieuws. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

‘Asscher schoot zichzelf in de voet met leraren’

Opnieuw hommeles in het demissionaire kabinet, nu VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra de hakken nog eens goed in het zand zet in de kwestie over de lerarensalarissen. Zijn partij is niet van plan om zomaar akkoord te gaan met de eisen van de PvdA voor hogere salarissen voor leraren in de begroting over 2018.

‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra in De Telegraaf.

AD 31.08.2017

AD 31.08.2017

AD 31.08.2017

AD 31.08.2017

AD 31.08.2017

AD 31.08.2017

Asscher zette verhouding op scherp 

PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft zichzelf volgens de VVD’er in de vingers gesneden door te dreigen zijn handtekening niet onder het begrotingsakkoord van dit demissionaire kabinet te zetten als er geen afspraken worden gemaakt over hogere lonen.

Arendo Joustra: als Asscher leraren meer salaris wil geven, had hij aan de formatie mee moeten doen >

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om, ‘in afstemming met de formerende partijen (dat zijn naast de VVD, het CDA, D66 en de ChristenUnie, red.) hierover overeenstemming te bereiken’: ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet.’

Alsnog geld vrijmaken voor salarissen?

De VVD-fractievoorzitter sluit overigens niet uit dat er alsnog geld wordt vrijgemaakt voor hogere salarissen, maar dan omdat het door de formerende partijen wordt afgesproken, en niet omdat de PvdA dat zo graag wil. De begroting van volgend jaar is pas definitief net voor Kerst,’ zegt Zijlstra.

De onderhandelende partijen kunnen bijvoorbeeld nog een gezamenlijk wijzigingspakket indienen nadat het demissionaire kabinet een eigen begroting heeft gemaakt. Volgens De Telegraaf houden ze er bij de vier formerende partijen rekening mee dat het kabinet uiteenspat, dat de PvdA vertrekt uit het kabinet en dat de begroting op het liberale bordje komt te liggen.

Aanstaande coalitiepartijen moeten heel snel belastingdruk verlagen, meent Syp Wynia in Elsevier Weekblad‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

De formatie is gisteren weer officieel begonnen na een vakantieperiode. D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers keken elkaar eens diep in de ogen. Tussen hen zijn de verschillen ogenschijnlijk het grootst. Pechtold vindt het daarom beter om af te spreken dat ‘we het ene probleem aanpakken op de manier die jij ideaal vindt, en het andere zoals de ander dat zou zien’.  Zowel Segers als hij is van mening dat er over principes geen compromis valt te sluiten.

lees ook: Hoe Lodewijks ballonnetje vol lucht in één keer piepend leegliep VK 31.08.2017

lees ook: Formatiepartijen kort om tafel voor begrotingsgesprekken AD 21.08.2017

Lees ook: Dijsselbloem: ‘Nooit gedreigd uit kabinet te stappen om lerarensalarissen’  Elsevier 18.08.2017

Lees ook: Dijsselbloem geeft geen uitsluitsel over opstappen ministers NU 18.08.2017

Lees ook: Nog geen nieuw kabinet, wel groeispurt economie Elsevier 16.08.2017

Lees ook: Formerende partijen terughoudend, ondanks spectaculaire groeicijfers Trouw 16.08.2017

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1  

‘Staatsschuld hoeft helemaal niet te worden afgelost’

AD 12.09.2017 Nederland moet stoppen met zuinig zijn, zegt voormalig IMF-baas en prominent VVD’er Johan Witteveen (96). Het komende kabinet moet het geld laten rollen, ook al is er dan weer een begrotingstekort. ,,Anders zal de euro niet houdbaar blijken.”

We moeten investeren in zorg, Defensie en onze dijken

De stapel paperassen naast zijn fauteuil verraadt dat Johan Witteveen de afgelopen tijd niet heeft stilgezeten. De papieren bevatten onder meer correspondentie met premier Mark Rutte en met Christine Lagarde, die als directeur van het Internationaal Monetair Fonds dezelfde functie bekleedt als Witteveen in de jaren zeventig. Daarnaast bekent de 96-jarige brieven te hebben geschreven aan bondskanselier Angela Merkel, commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en de nieuwe Franse president Emmanuel Macron. ,,Ik ben wel heel oud, maar nog steeds heel erg bezig”, zegt de VVD’er in zijn Wassenaarse studeerkamer.

U bent een man met een missie. Wat zit u zo dwars?
,,De euro staat onder grote druk doordat landen als Nederland en Duitsland al jaren veel meer exporteren dan importeren. Daardoor hebben wij een groot overschot op onze betalingsbalans. Als we nog de gulden en de D-mark hadden gehad, hadden we onze munten allang via een revaluatie duurder gemaakt ten opzichte van de lire of de peseta. Maar omdat we met de euro in een muntunie zitten kan dat niet.”

Johan Witteveen in zijn werkkamer en als minister in 1968 © ANP

Waarom is dat een probleem?
,,De euro is voor Nederland en Duitsland te goedkoop. De onbalans in de eurozone wordt alleen maar groter. Zuidelijke eurolanden slagen er domweg niet in met ons te concurreren. Als het zo doorgaat, zal de euro niet houdbaar blijken.”

Wat moet het komende kabinet doen?
,,We moeten veel meer investeren. In onze zorg, in Defensie, in onze dijken. En om dat te betalen, mag het begrotingstekort weer toenemen. In miljarden gaat de staatsschuld dan wel omhoog, maar als percentage van het bruto binnenlands productblijft de schuld gelijk, omdat onze economie groeit.”

Zo blijft de schuld betaalbaar?
,,Precies. Er is de afgelopen jaren eenzijdig aan de begrotingstekorten gewerkt. Door zo zwaar te bezuinigen, is er onnodige werkloosheid en leed veroorzaakt. Dat vind ik fout.”

Er wordt gezegd: in een huishouden kun je ook niet meer uitgeven dan er binnenkomt. Maar dat is helemaal niet het geval!

Schulden laten oplopen, dat horen we niet vaak uit de mond van een VVD’er. Wat vindt Mark Rutte van uw voorstel?
,,Hij heeft me uitgebreid geantwoord. Dat stel ik op prijs. Hij zegt dat Nederland al extra investeert, doordat we minder gas oppompen, terwijl de overheidsuitgaven stijgen. Rutte, De Nederlandsche Bank, het Centraal Planbureau, het hele Nederlandse establishment, ze zitten allemaal onder de verlamming van de Duitse druk. Klaas Knot is president van De Nederlandsche Bank geworden, omdat hij de bezuinigingen steunt. Anders was hij nooit uitgekozen.”

Maar wat is er mis met de tering naar de nering zetten?
,,Dat is onze calvinistische inslag. Het is helemaal nergens voor nodig dat de staatsschuld helemaal wordt afgelost. Er wordt gezegd: in een huishouden kun je ook niet meer uitgeven dan er binnenkomt. Maar dat is helemaal niet het geval! Om een huis te kopen, nemen we ook een hypotheek.”

De Duitsers zouden zichzelf meer mogen gunnen. En Nederland ook

Daar betaal je rente voor.
,,Het gaat erom dat de schuld betaalbaar blijft. Nu hangt het idee in de lucht dat het prachtig is om geen schuld te hebben. Maar het is heel normaal dat de overheid nuttige investeringen doet. Dat kan nu, zonder de belastingen te laten stijgen. Bovendien is de rente laag. We doen onszelf te kort. In mijn tijd als minister van Financiën (in het kabinet-De Jong, red.) keken we naar de ruimte op de betalingsbalans. Het overschot was de ruimte die je had om te kunnen investeren.”

Krijgt u buiten Nederland meer respons?
,,Macron, Merkel en Juncker zijn mijn verhaal aan het bekijken. Christine Lagarde heeft mij een heel positieve reactie gestuurd. Ik kreeg van haar een grote stapel consultatiestukken die het IMF met de Europese Commissie heeft uitgewisseld. Daarin komt het IMF tot precies dezelfde conclusie als ik.”

Met de herverkiezing van Merkel lijkt Duitsland, en ook Nederland, geen andere koers te gaan varen.
,,De bewondering voor Duitsland, dat het economisch zo goed doet, snap ik. Maar tegelijkertijd heeft het land zijn infrastructuur verwaarloosd. De Duitsers zouden zichzelf meer mogen gunnen. En Nederland ook.”

Dit jaar geen Algemene Beschouwingen na Prinsjesdag

NU 05.09.2017 De Tweede Kamer houdt dit jaar na Prinsjesdag geen zogeheten Algemene Politieke Beschouwingen. Dit debat, over de hoofdlijnen van de met Prinsjesdag gepresenteerde begroting, wordt uitgesteld totdat er een nieuw kabinet is aangetreden.

De Algemene Politieke Beschouwingen (APB) worden samengevoegd met het debat over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet. De meeste partijen vinden het verstandig deze twee soortgelijke debatten samen te voegen.

De meeste partijen lieten eerder weten zich mogelijk te bedenken als het nog erg lang duurt tot het kabinet waaraan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie werken op het bordes staat.

Dan zou de Kamer alsnog de APB moeten houden met het demissionaire kabinet.

Lees meer over: Algemene Politieke Beschouwingen  Prinsjesdag

Kamer stelt Beschouwingen uit

Telegraaf 05.09.2017 De Tweede Kamer houdt dit jaar na Prinsjesdag geen zogeheten Algemene Politieke Beschouwingen. Dit debat, over de hoofdlijnen van de met Prinsjesdag gepresenteerde begroting, wordt uitgesteld totdat er een nieuw kabinet is aangetreden.

De Algemene Politieke Beschouwingen (APB) worden samengevoegd met het debat over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet. Een Kamermeerderheid vindt het verstandig deze twee soortgelijke debatten samen te voegen. Onder meer de SP keerde zich er tevergeefs tegen.

De meeste partijen lieten eerder weten zich mogelijk te bedenken als het nog erg lang duurt tot het kabinet waaraan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie werken op het bordes staat. Dan zou de Kamer alsnog de APB moeten houden met het demissionaire kabinet, dat zijn draagvlak in de Kamer heeft verloren en daarom zuinig moet zijn met nieuwe maatregelen. De Kamer wacht liever op een nieuw kabinet, dat weer plannen kan maken zonder de rem erop.

Niet doorgaan niet ongebruikelijk

Ongebruikelijk is het niet dat de APB niet doorgaan. Dat gebeurde bijvoorbeeld eveneens in 2012, ook toen omdat het toenmalige demissionaire kabinet al bijna het veld zou ruimen voor de nieuwe regering van VVD en PvdA.

De Algemene Financiële Beschouwingen gaan waarschijnlijk wel gewoon door. Dat debat, waarin de financieel specialisten van de Kamer de begroting tegen het licht houden, volgt normaliter op de meer ideologisch getinte APB. Het kan niet zomaar wachten, omdat de begroting voor het eind van het jaar door Tweede en Eerste Kamer moet zijn geloodst.

’Uitstel begrijpelijk’

Dat de Algemene Politieke Beschouwingen worden uitgesteld is niet uitzonderlijk en op dit moment ook begrijpelijk. „Het heeft weinig zin omdat er belangrijke stukken nog ontbreken. Dan krijg je een debat dat ver onder de maat is”, zegt Johan van Merriënboer, onderzoeker bij het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Radboud Universiteit.

Als er zoals nu een demissionair kabinet is, wordt meestal afgezien van algemene beschouwingen. Dat gebeurde in 1977, 1981, 1989, 2010 en 2012. In 1980 werden de algemene beschouwingen een dag onderbroken vanwege ziekte van premier Dries van Agt.

In 2004 moest premier Jan Peter Balkenende zich laten vervangen door vicepremier Gerrit Zalm. Politiek Den Haag vindt het gepast als zoveel mogelijk Kamerleden het debat ook in de plenaire vergaderzaal bijwonen. Hetzelfde geldt voor het kabinet.

Beschouwingen niet wettelijk verankerd

Het houden van de beschouwingen na Prinsjesdag is overigens niet wettelijk verankerd. De Troonrede en de presentatie van de Miljoenennota zijn dat wel. Die staan in de Grondwet en moeten plaatsvinden op de derde dinsdag van september.

„Daar is in het verleden wel eens aan gemorreld”, weet Van Merriënboer, zij het zonder succes. Begin jaren zeventig diende een aantal Tweede Kamerleden, onder wie Hans Wiegel (VVD), Ed van Thijn (PvdA) en Hans van Mierlo (D66), een voorstel in om Prinsjesdag voortaan met drie weken te vervroegen.

De Kamerleden vonden het van groot belang dat de begroting voor het komend parlementair jaar werd vastgesteld vóór 1 januari, en daarvoor had ze extra tijd nodig. In 2014 pleitte toenmalig Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol ook voor vervroeging die beter zou aansluiten bij de begrotingstermijnen van de Europese Unie.

Bronchitisaanval Wilhelmina

Het is volgens Van Merriënboer ook voorgekomen dat de troonrede niet door het staatshoofd werd voorgelezen. Dat was in 1947 het geval toen koningin Wilhelmina door een bronchitisaanval verstek liet gaan. Premier Beel las het stuk toen voor.

LEES MEER OVER; ALGEMENE POLITIEKE BESCHOUWING TWEEDE KAMER GRONDWET

Kamer stelt Algemene Beschouwingen uit

AD 05.09.2017 De Tweede Kamer houdt dit jaar na Prinsjesdag geen zogeheten Algemene Politieke Beschouwingen. Het debat over de hoofdlijnen van de met Prinsjesdag gepresenteerde begroting wordt uitgesteld totdat een nieuw kabinet is aangetreden.

De Algemene Politieke Beschouwingen (APB) worden samengevoegd met het debat over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet. De meeste partijen vinden het verstandig de twee soortgelijke debatten samen te voegen.

Maar ze lieten onlangs wel weten zich mogelijk te bedenken als het nog lang duurt tot het kabinet op het bordes staat waaraan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie momenteel werken. Dan zou de Kamer alsnog de APB moeten houden met het demissionaire kabinet.

Voet

Het zou niet voor het eerst zijn dat de Algemene Beschouwingen worden uitgesteld. Ook in 2010 was dat het geval, toen de vorming van Rutte I met gedoogsteun met de PVV vertraging opliep. In 2004 werd het debat uitgesteld omdat toenmalig premier Jan Peter Balkenende geopereerd moest worden aan een infectie in zijn voet.

Het is overigens aan de Kamer zelf om te bepalen wanneer het debat plaatsvindt, in tegenstelling tot Prinsjesdag, dat volgens de grondwet elk jaar op de derde dinsdag van september moet plaatsvinden.

Bussemaker oneens met ‘hoge toon’ Asscher en Zijlstra

NOS 02.09.2017 PvdA-minister Bussemaker van Onderwijs vond het dreigement van haar partijgenoot vice-premier Asscher om uit het kabinet te stappen als de lerarensalarissen niet werden verhoogd, niet effectief.

Bussemaker zegt vanavond in het NOS-radioprogramma Met het Oog op Morgen. “Ik dacht: het helpt niet. De constructieve houding die we altijd gehad hebben, waarmee we oplossingen vonden, laten we nou zorgen dat we dat aan het eind ook doen.”

Na de dreigende woorden van Asscher in juni reageerde VVD-fractievoorzitter Zijlstra woedend. Bussemaker vindt dat de toon van Asscher en Zijlstra “wel erg hoog was”.

“En voor het aanzien van de politiek had ik het slecht gevonden als het anders was gelopen deze week”, zegt Bussemaker.

Asscher nam woensdag genoegen met de toezegging van premier Rutte dat in de begroting van volgend jaar een substantieel bedrag wordt uitgetrokken voor de lerarensalarissen.

Geen politieke spelletjes

Bussemaker zegt dat de sfeer in het kabinet altijd goed geweest is omdat VVD en PvdA geen politieke spelletjes speelden of elkaar in de val probeerden te lokken. Ook prijst ze de rol van Rutte. “Hij weet zijn kwaliteiten als voormalig HR-manager goed te gebruiken, en het is moeilijk om boos op hem te worden.”

Ze vindt niet dat ze met de invoering van het leenstelsel voor studenten VVD-beleid heeft uitgevoerd. “Ik vind het nog steeds heel goed te verdedigen. Waarom zouden jongeren met goed verdienende ouders gratis en voor niks een studie krijgen?”

Vleugels

Dat jongeren door de lage rente nu soms meer lenen dan ze voor hun studie nodig hebben, heeft haar aandacht. “Ik zeg tegen studenten: weet ook dat die rentestand kan veranderen.” Ze gaat meer doen aan voorlichting hierover.

Wat Bussemaker gaat doen als er een nieuw kabinet is, weet ze nog niet, maar het wordt iets buiten het Binnenhof. “Ik wil mijn vleugels uitslaan.”

Het hele gesprek met minister Bussemaker is vanavond te horen in Met het Oog op Morgen (van 23.00 tot 00.00 uur op NPO Radio 1).

BEKIJK OOK;

VVD en PvdA zijn eruit: kabinetscrisis afgewend

PvdA op ramkoers om lerarensalarissen

Bussemaker (PvdA) niet te spreken over ‘toonhoogte’ Asscher

Elsevier 02.09.2017 Minister van Onderwijs Jet Bussemaker (PvdA) kan zich niet vinden in de manier waarop haar partijleider Lodewijk Asscher dreigde uit het demissionaire kabinet te stappen als de lerarensalarissen niet zouden worden verhoogd.

In een interview met NOS-programma Met het Oog op Morgen, dat zaterdagavond wordt uitgezonden, zegt Bussemaker dat ze vooral moeite had met Asschers toonhoogte. ‘Ik dacht: het helpt niet.’

Asscher, (demissionair) vicepremier, minister van Sociale Zaken en bovenal PvdA-partijleider, dreigde geen handtekening te zetten onder de begroting voor volgend jaar als de VVD niet akkoord zou gaan met de verhoging van de salarissen voor basisschoolleraren.

Er is een ‘substantieel bedrag’ vrijgemaakt voor deze docenten, waarmee de crisis in het demissionaire kabinet in de kiem werd gesmoord.

Nooit politieke spelletjes gespeeld in kabinet

Volgens de minister past het dreigement van haar partijleider niet bij de ‘constructieve sfeer’ tussen VVD en PvdA in het kabinet. De coalitiepartijen zouden nooit politieke spelletjes hebben gespeeld. ‘En voor het aanzien van de politiek had ik het slecht gevonden als het anders was gelopen deze week,’ zegt Bussemaker. Met andere woorden: als het PvdA-deel van het kabinet was weggelopen, waardoor de VVD alleen verder moest.

Syp Wynia: hoe politici eindeloos over niet-geld redekavelen >

Immers, een demissionair kabinet kan niet vallen, omdat reeds ontslag is aangeboden bij de Koning rond de verkiezingen in maart. Bussemaker heeft lof voor premier Mark Rutte (VVD): ‘Hij weet zijn kwaliteiten als voormalig HR-manager goed te gebruiken, en het is moeilijk om boos op hem te worden.’

 Tom Reijner (1986) werkt sinds augustus 2013 op de webredactie. Hij studeerde Politicologie en Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Zijlstra over crisis: ‘Het is buitengewoon moeilijk, maar…’

Asscher krijgt toch ‘nee’ van VVD over lerarendeal

Kabinetscrisis? PvdA is juist positief gestemd

Spekman looft Asscher om vechten voor le­ra­ren­sa­la­ris­sen

AD 02.09.2017 Partijvoorzitter Hans Spekman van de PvdA staat vierkant achter het optreden van partijgenoot Lodewijk Asscher in het conflict met de VVD over de lerarensalarissen. ,,Ik ben heel trots op Lodewijk dat hij vecht voor zijn idealen”,aldus Spekman in het radioprogramma Kamerbreed.

De partijvoorzitter vindt het ‘alleen maar voor hem pleiten’ dat Asscher ervoor heeft gevochten en ‘alles uit de kast’ heeft gehaald en noemt het goed dat er hard is ingezet.

De PvdA wilde dat er al in de begroting van het demissionaire kabinet voor 2018 geld zou komen voor de verhoging van de salarissen van leraren in het basisonderwijs. PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher had zelfs gedreigd dat de PvdA niet zou tekenen voor een begroting waarmee ze het niet eens zou zijn. Deze week liep het conflict met een sisser af toen de PvdA genoegen nam met de toezegging dat er op een later moment een ‘substantieel’ bedrag komt voor de leraren.

Kritische woorden Bussemaker

Spekman is het oneens met de kritische woorden van zijn partijgenoot minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de houding van de partij in het conflict. ,,Dat is fijn dat Jet dat vindt, maar ik ben dat ontzettend oneens met Jet”, zegt Spekman hierover.

Bussemaker zei in de uitzending van radioprogramma Met Het Oog Op Morgen dat de ‘toonhoogte wel erg hoog’ was in het conflict. ,,Het helpt niet in de constructieve houding die we altijd gehad hebben en waarmee we oplossingen hebben gevonden”, aldus Bussemaker.

Bussemaker had het slecht gevonden als het demissionaire kabinet uiteen was gevallen door de ruzie. ,,Voor het aanzien van de politiek had ik het heel, heel erg slecht gevonden als het anders was afgelopen deze week”, aldus de minister in Met Het Oog Op Morgen.

Spekman looft Asscher

Telegraaf 02.09.2017 Partijvoorzitter Hans Spekman van de PvdA staat vierkant achter het optreden van partijgenoot Lodewijk Asscher in het conflict met de VVD over de lerarensalarissen. ,,Ik ben heel trots op Lodewijk dat hij vecht voor zijn idealen”,aldus Spekman in het radioprogramma Kamerbreed. De partijvoorzitter vindt het ,,alleen maar voor hem pleiten” dat Asscher ervoor heeft gevochten en ,,alles uit de kast” heeft gehaald en noemt het goed dat er hard is ingezet.

De PvdA wilde dat er al in de begroting van het demissionaire kabinet voor 2018 geld zou komen voor de verhoging van de salarissen van leraren in het basisonderwijs. PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher had zelfs gedreigd dat de PvdA niet zou tekenen voor een begroting waarmee ze het niet eens zou zijn. Deze week liep het conflict met een sisser af toen de PvdA genoegen nam met de toezegging dat er op een later moment een ,,substantieel” bedrag komt voor de leraren.

Spekman is het oneens met de kritische woorden van zijn partijgenoot minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de houding van de partij in het conflict. ,,Dat is fijn dat Jet dat vindt, maar ik ben dat ontzettend oneens met Jet”, zegt Spekman hierover.

Toonhoogte

Bussemaker zegt in de uitzending van radioprogramma Met Het Oog Op Morgen van zaterdagavond dat de ,,toonhoogte wel erg hoog” was in het conflict. ,,Het helpt niet in de constructieve houding die we altijd gehad hebben en waarmee we oplossingen hebben gevonden”, aldus Bussemaker.

Bussemaker had het slecht gevonden als het demissionaire kabinet uiteen was gevallen door de ruzie. ,,Voor het aanzien van de politiek had ik het heel, heel erg slecht gevonden als het anders was afgelopen deze week”, aldus de minister in Met Het Oog Op Morgen .

Tweede Kamer wil Algemene Beschouwingen mogelijk uitstellen 

NU 01.09.2017 De Tweede Kamer denkt erover de zogeheten Algemene Politieke Beschouwingen dit jaar uit te stellen.

Het lijkt de meeste partijen verstandig te wachten met dit debat over de hoofdlijnen van de met Prinsjesdag gepresenteerde begroting tot er een nieuw kabinet is aangetreden.

De Algemene Politieke Beschouwingen zouden dan kunnen worden samengevoegd met het debat over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet. Geen van de grote partijen ziet op voorhand grote bezwaren om de twee soortgelijke debatten samen te voegen.

Tenzij het nog erg lang duurt tot het kabinet waaraan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie werken op het bordes staat. Dan zou de Kamer alsnog Algemene Politieke Beschouwingen moeten houden met het demissionaire kabinet, vindt het leeuwendeel van de Kamer.

Het is nog onduidelijk wat er met de Algemene Financiële Beschouwingen moet gebeuren. Dat debat, waarin de financieel specialisten van de Kamer de begroting tegen het licht houden, volgt normaliter op de meer ideologisch getinte APB. Omdat de begroting voor het eind van het jaar door Tweede en Eerste Kamer moet zijn geloodst, kan dat minder uitstel lijden.

Ongebruikelijk is het niet dat de APB niet doorgaan. Dat gebeurde nog in 2012, ook toen omdat het toenmalige demissionaire kabinet al bijna het veld zou ruimen voor de nieuwe regering van VVD en PvdA.

Lees meer over: Algemene Beschouwingen

‘Uitstel Beschouwingen’

Telegraaf 01.09.2017 De Tweede Kamer denkt erover de zogeheten Algemene Politieke Beschouwingen dit jaar uit te stellen. Het lijkt de meeste partijen verstandig te wachten met dit debat over de hoofdlijnen van de met Prinsjesdag gepresenteerde begroting tot er een nieuw kabinet is aangetreden.

De Algemene Politieke Beschouwingen (APB) zouden dan kunnen worden samengevoegd met het debat over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet. Het gros van de partijen ziet op voorhand geen grote bezwaren om de twee soortgelijke debatten samen te voegen, bevestigen zij na berichtgeving van BNR. Tenzij het nog erg lang duurt tot het kabinet waaraan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie werken op het bordes staat. Dan zou de Kamer alsnog de APB moeten houden met het demissionaire kabinet, vindt het leeuwendeel van de Kamer.

Het is nog onduidelijk wat er met de Algemene Financiële Beschouwingen moet gebeuren. Dat debat, waarin de financieel specialisten van de Kamer de begroting tegen het licht houden, volgt normaliter op de meer ideologisch getinte APB. Omdat de begroting voor het eind van het jaar door Tweede en Eerste Kamer moet zijn geloodst, kan dat minder uitstel lijden.

Niet ongebruikelijk

Ongebruikelijk is het niet dat de APB niet doorgaan. Dat gebeurde nog in 2012, ook toen omdat het toenmalige demissionaire kabinet al bijna het veld zou ruimen voor de nieuwe regering van VVD en PvdA.

Alleen SP en 50PLUS hebben zich tot dusver tegen uitstel uitgesproken. Zij wijzen erop dat de kabinetsformatie al lang duurt en nog onzeker is of er binnen een paar weken wél een nieuw kabinet kan aantreden. Het is volgens de SP juist hoog tijd om dringende zaken aan de orde te stellen. Maar bronnen aan het Binnenhof leggen de steun van de vier partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet uit als een signaal dat zij verwachten er binnen afzienbare tijd uit te zijn.

LEES MEER OVER;  MARK RUTTE ALGEMENE POLITIEKE BESCHOUWING

Algemene Beschouwingen mogelijk uitgesteld

AD 01.09.2017 De Tweede Kamer denkt erover de zogeheten Algemene Politieke Beschouwingen dit jaar uit te stellen. De meeste partijen lijkt het verstandiger te wachten met debatteren over de hoofdlijnen van de met Prinsjesdag gepresenteerde begroting tot er een nieuw kabinet is aangetreden.

De partijen achten het niet zinnig om met het demissionaire kabinet te debatteren over de plannen voor volgend jaar, terwijl er niet al te lang daarna opnieuw gedebatteerd zal worden met de nieuwe regering. Door het uit te stellen zouden de Algemene Beschouwingen kunnen worden samengevoegd met het debat over de regeringsverklaring van het nieuwe kabinet, die waarschijnlijk een paar weken na Prinsjesdag afgegeven wordt.

Geen van de grote partijen ziet op voorhand grote bezwaren om de twee soortgelijke debatten samen te voegen, tenzij het nog erg lang duurt tot het kabinet waaraan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie werken op het bordes staat. In dat geval wil de Kamer alsnog Algemene Beschouwingen houden met het demissionaire kabinet van VVD en PvdA.
Voet

Het zou niet voor het eerst zijn dat de Algemene Beschouwingen worden uitgesteld. Ook in 2010 was dat het geval, toen de vorming van Rutte I met gedoogsteun met de PVV vertraging opliep. Ook in 2004 werd het debat uitgesteld, omdat toenmalig premier Jan Peter Balkenende geopereerd moest worden aan een infectie in zijn voet.

Het is overigens aan de Kamer zelf om te bepalen wanneer het debat plaatsvindt, in tegenstelling tot Prinsjesdag, dat volgens de grondwet elk jaar op de derde dinsdag van september moet plaatsvinden.

Kabinet nivelleert niet meer

Telegraaf 01.09.2017 Het is de PvdA niet gelukt om in de begroting voor volgend jaar te nivelleren. Wel zijn de minnetjes die werden voorzien bij de lagere inkomens weggewerkt.

Dat bevestigde minister Asscher (Sociale Zaken) vrijdag na afloop van de ministerraad. Volgens hem stonden er „vrij grote minnen” bij het koopkrachtbeeld van de lagere inkomens. Volgens ingewijden is er een paar honderd miljoen voor uitgetrokken om ervoor te zorgen dat iedereen er in 2018 op vooruit gaat.

Koopkracht verdelen lastig

Van nivelleren is echter geen sprake, ondanks de eerdere toezegging van Asscher dat de koopkracht ’fatsoenlijk’ zou worden verdeeld. „Dat wordt een beetje lastig dit keer”, zei de PvdA’er daarover, verwijzend naar de demissionaire status van het kabinet. „Dat mag een nieuwe regering gaan doen.”

Eerder deze week moest Asscher ook al op zijn schreden terugkeren, toen bleek dat hij alleen een toezegging had weten los te peuteren dat er extra geld voor lerarensalarissen komt in de begroting van volgend jaar. „Een inspanningsbelofte”, noemde premier Rutte het van zijn kant.

Alle minnen in koopkrachtplaatje voor 2018 gerepareerd

NU 01.09.2017 In de begroting voor volgend jaar is geld gereserveerd zodat geen enkele groep er in koopkracht op achteruit gaat. Alle minnen zijn weggewerkt, zei vicepremier Lodewijk Asscher vrijdag.

Asscher bevestigde vragen hierover van enkele journalisten en vertelde dat iedereen volgend jaar geld overhoudt.

Meer wilde de vicepremier er niet over zeggen en hij vroeg zich hardop af of hij überhaupt op de zaken vooruit mocht lopen. De precieze koopkrachtplaatjes worden immers op Prinsjesdag door het ministerie van Sociale Zaken gepubliceerd.

Bronnen rond het kabinet bevestigen aan NU.nl Asschers uitspraken dat de minnen worden weggepoetst. Hoeveel geld ermee gemoeid is en welke groepen er precies worden gecompenseerd, blijft onduidelijk.

Enkele groepen dreigden financieel op achterstand te raken als het demissionaire kabinet niet zou ingrijpen. Vanuit de PvdA klonk al langer de wens voor een evenwichtig koopkrachtbeeld en inkomensontwikkeling. Zoals het er nu naar uitziet, zijn de sociaaldemocraten het hier met de VVD over eens geworden.

Verschillen

Het Centraal Planbureau publiceerde enkele weken geleden conceptcijfers over de Nederlandse economie. Daaruit bleek dat werkenden er volgend jaar zonder beleidswijziging 0,8 procent op vooruitgaan. Gepensioneerden (0,2 procent) en uitkeringsgerechtigden (0 procent) zien bijna geen verschil in hun portemonnee.

Ook zijn er verschillen tussen de inkomensgroepen. Zo houden de hoogste inkomens meer over (1,1 procent) dan de laagste inkomens (0,2 procent). De middeninkomens moeten het doen met een koopkrachtverbetering van 0,6 tot 0,9 procent.

Deze cijfers steken mager af bij de groei van de economie. Het planbureau verwacht voor dit jaar een plus van 3,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het zou voor het eerst sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2007 zijn, dat er een groei van boven de 3 procent wordt gerealiseerd. Volgend jaar wordt de groei op 2,5 procent van het bbp geraamd.

Zie ook: Groei economie dit jaar voor eerst sinds crisis boven 3 procent

Lees meer over: Lodewijk Asscher Koopkracht

Asscher: niemand gaat er volgend jaar op achteruit

NOS 01.09.2017 Niemand gaat er volgend jaar op achteruit. Dat zei vice-premier Asscher vanmiddag na de ministerraad tegen een journalist van BNR die vragen over de koopkracht stelde.

Uit eerdere berekeningen van het Centraal Planbureau bleek dat enkele kleine groepen er ondanks de economische groei komend jaar niet op vooruit of zelfs op achteruit zouden gaan. Dat is volgens Asscher nu gerepareerd.

Eerder bevestigden Haagse bronnen al dat het kabinet extra geld zou uittrekken om de paar groepen te compenseren die er ondanks de economische groei toch op achteruit dreigden te gaan.

Minnetjes

Pas over tweeënhalve week, op Prinsjesdag, worden de plannen van het demissionaire kabinet en de koopkrachtplaatjes officieel gepresenteerd, maar op een vraag van een BNR-journalist of de minnetjes zijn weggewerkt, zei Asscher dat dat inderdaad het geval was. Iedereen houdt meer geld over in zijn portemonnee, zei hij ten overstaan van enkele journalisten. Direct nadat hij dat zei, vroeg hij zich hardop af of hij dit wel had mogen zeggen.

Bronnen rond het kabinet bevestigen tegen de NOS dat alle minnetjes zijn weggewerkt.

Rabo lyrisch over economie

Telegraaf 01.09.2017 Na het Centraal Planbureau hebben nu ook de drie grootbanken ING, ABN Amro en Rabobank hun economische raming fors omhoog bijgesteld. Alle voorspellers rekenen nu op meer dan 3% economische groei in Nederland.

Rabobank kwam vandaag als laatste in de rij met een herziene raming. Vorige maand dachten de bankeconomen nog dat de economie dit jaar met 2,2% zou groeien, inmiddels ramen ze 3,2%. Een dergelijke bijstelling is ongekend groot.

Krachtig

„Het tweede kwartaal was een heel krachtig kwartaal”, aldus econoom Jesse Groenewegen van Rabobank. „De algemene consensus was toen een kwartaalgroei van 0,6%, maar het bleek 1,5% te zijn. Alleen al vanwege dat kwartaal moesten we onze raming bijstellen.”

ABN Amro en ING hebben een groei van 3,1% in de boeken staan, het Centraal Planbureau mikt op 3,3%. Overigens zakt de groei in al deze voorspellingen volgend jaar weer wat in.

Gunstig

„We denken niet dat de uitzonderlijke groei van het tweede kwartaal in de volgende kwartalen doorzet”, aldus Groenewegen. Rabobank denkt ook niet dat die kwartalen zo zwak zullen zijn dat de economische prestaties uit april tot en met juni teniet zal worden gedaan.

Voor de formerende partijen komen deze positieve economische berichten op een goed moment. Als de economie zo goed draait, zal dat leiden tot meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan uitkeringen. Dat is gunstig voor de financiële startpositie van het volgende kabinet.

LEES MEER OVER; ECONOMIE

Crisisbezwering doet ook Rutte pijn

AD 31.08.2017 Het demissionaire kabinet wist gisteren zijn zoveelste interne crisis te bezweren, door de PvdA te beloven dat leraren volgend jaar meer salaris krijgen. In politiek opzicht lijkt dat vooral een nederlaag voor PvdA-leider Lodewijk Asscher.

Drie van de formerende partijen weten dus om welk bedrag het ons gaat, aldus PvdA-ingewijde.

Noem het een afgang voor de onderhandelaar Asscher. Na dagen van crisisberaad wist de PvdA-voorman niet meer dan een belofte uit coalitiepartner Rutte te schudden. Dreigde de PvdA eerder nog uit het kabinet te stappen als er geen salarisverhoging voor basisschoolleraren in de begroting zou worden opgenomen, nu volstaat een ‘inspanningsbelofte’ dat dit gaat gebeuren. Een bedrag wist Asscher gisteren –op de laatste dag van onderhandelingen – niet te bedingen.

Rutte hield die boot af, omdat hij schaakt op nog een bord in de formatie: met CDA, D66 en ChristenUnie. Geld voor leraren raakt ook ook die partijen, want een salarisverhoging grijpt in op begrotingen van hun hele kabinetsperiode en daarna.

Ondergrens

© ANP

Op basis van ‘vertrouwen’ rekent Asscher erop dat er later dit jaar ‘een substantieel bedrag’ komt voor de docenten. ,,Op hun blauwe ogen,’’ geeft hij toe. Wie na Haagse onderhandelingen met zo’n resultaat terugkomt, is meestal te grazen genomen. De eerder door de VVD toegezegde 270 miljoen staat immers nergens genoteerd.

Wél zou hij een ‘harde ondergrens’ hebben meegegeven aan Rutte en dat bedrag met succes hebben afgetast bij D66 en ChristenUnie. Al moet gezegd: CDA-leider Sybrand Buma hield zich volgens een insider onbereikbaar; Buma zou ook geen behoefte hebben gehad aan contact. ,,Maar drie van de formerende partijen weten dus om welk bedrag het ons gaat,’’ aldus een PvdA-ingewijde.

Resultaat

© ANP

Asscher heeft politiek gezien dan misschien verloren, concreet heeft hij wel iets binnengehaald. De leraren krijgen er geld bij, al is nog ongewis hoe hoog het bedrag wordt. Politiek gedoe of niet, basisschoolleraren kunnen ‘iets’ in hun beurs verwachten komend jaar. Hoeveel exact kan al op Prinsjesdag bekend zijn, maar waarschijnlijker nog: in het regeerakkoord van Rutte-III. Dit jaar nog dus, stelt Asscher tevreden vast. Crisis bezworen, resultaat geboekt.

En inderdaad: als Rutte straks niets of weinig voor leraren regelt in de begroting, vraagt een Malieveld vol protesterende leraren straks om zijn scalp. Rutte heeft zich immers eraan gecommitteerd om die salarisverhoging te regelen. ,,Zijn politiek kapitaal staat ook op het spel nu,’’ zegt Asscher. Lees: zijn betrouwbaarheid ten opzichte van leraren.

Bovendien doet de gevonden bezweringsformule Rutte ook politiek pijn. Formatiepartners CDA, D66 en ChristenUnie hebben immers publiekelijk geen belofte hoeven doen. Zij stelden zich de afgelopen dagen pragmatisch op: PvdA en VVD vechten dit maar vooral zelf uit. Rutte is ook degene die het de komende weken moet zien te verdedigen aan de formatietafel.

Het gevolg is dat de formerende partijen hem nu gaan laten bloeden voor zijn reddingsoperatie van Rutte II. Hun opstelling: dus de VVD wil geld voor leraren? Prima, geen bezwaar. Maar dan hebben wij ook nog wel wat wensen. De investeringsruimte voor het beoogde kabinet Rutte-III is immers niet zo groot als men zou denken. Economisch gaat het goed, maar het geld klotst niet bepaald tegen de plinten.

Vendetta

Al die complicaties ten spijt, zagen Asscher noch Rutte een breuk van hun demissionaire kabinet zitten. Dan had Asscher immers de leraren met lege handen onder ogen moeten komen. En Rutte wilde geen ‘vendetta’ uitlokken met de PvdA. Al is de partij verpulverd in de verkiezingen, Rutte gaat de steun van de PvdA misschien nog wel nodig hebben.

Als de formatie met CDA, D66 en ChristenUnie slaagt, leunt die coalitie immers op slechts 76 zetels in de Tweede Kamer. En dan komen er in 2019 ook nog eens verkiezingen voor de Eerste Kamer, waarbij Rutte III het risico loopt haar meerderheid daar kwijt te raken. De VVD kan dan nog wel eens ernstig verlegen zitten om de steun van de PvdA. Pragmatisme van beide partijen dus. Maar dat was het verstandshuwelijk tussen VVD en de PvdA de afgelopen vijf jaar toch al niet vreemd.

Van de wet hoeft de begroting voor 2018 nog helemaal niet af te zijn – waarom die haast?

De deadline is helemaal niet zo hard

VK 30.08.2017 De tijdsdruk die VVD en PvdA vandaag voelen bij het maken van de begroting voor 2018 hebben zij zichzelf kunstmatig opgelegd. Feitelijk is het geen noodzaak dat het demissionaire kabinet Rutte II vandaag of morgen overeenstemming bereikt.

Voor het inleveren van de nieuwe Rijksbegroting is geen wettelijke vastgelegde deadline. Er bestaat slechts de ‘werkafspraak’ om de begroting en de Miljoenennota (met daarin de uitgebreide toelichting) ‘uiterlijk 31 augustus’ voor te leggen aan de Raad van State.

Sinds 2014 heeft het hoogste rechtscollege als wettelijke taak ‘onafhankelijk begrotingstoezicht’. De wet zegt dat de Raad van State verplicht is een oordeel te vellen over de deugdelijkheid van de begroting die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.

Prinsjesdag

Prinsjesdag 2016. © ANP

Om daar voldoende tijd voor te hebben vindt de Raad van State het plezierig ‘de ontwerpbegrotingen en de ontwerp-Miljoenennota’ uiterlijk 31 augustus ‘te ontvangen’.

Die datum is nergens wettelijk vastgelegd, zegt een woordvoerder van de Raad van State. ‘Er is geen fatale termijn of iets dergelijks.’ Wat wel in de wet staat is dat de presentatie van de begroting op Prinsjesdag is, de derde dinsdag van september. Dit jaar op 19 september – iets minder dan drie weken.

Momenteel lijken VVD en PvdA onder grote tijdsdruk te moeten onderhandelen over de begroting van 2018. Want, zeggen beide partijen, uiterlijk donderdag dienen alle stukken bij de Raad van State te zijn. Die veronderstelde tijdsdruk zorgt tegelijkertijd voor politieke druk. In een sfeer van haast lijken de coalitiepartners in het demissionaire kabinet en de formerende partijen, CDA, D66 en ChristenUnie, snel tot een vergelijk te moeten komen. Maar formeel ontbreekt daartoe dus de noodzaak.

Het leidt wel tot meer aandacht voor het werk van de Raad van State: ‘Er is nog nooit zoveel aandacht voor die inlevertermijn geweest’, stelt de woordvoerder.

Op de website van de Raad van State staat de geruststelling in de richting van het kabinet. De deadline is niet zo hard en de begrotingsadviseur ‘heeft er begrip voor’ dat de begrotingscijfers nog ‘conceptcijfers’ zijn. Per slot van rekening moet de rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau, ook nog met die cijfers kunnen rekenen om te bepalen wat precies de economische gevolgen zijn van het voorgenomen kabinetsbeleid.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   KABINETSFORMATIE   KABINET-RUTTE II  POLITIEK

KABINET-RUTTE II;

BEKIJK HELE LIJST

‘Leraren zitten niet te wachten op Haags gedoe’

AD 30.08.2017 Leraren in het basisonderwijs mogen zich verheugen op meer salaris, stelt PvdA-leider Lodewijk Asscher. Maar garanties geeft hij niet.

Ik heb er vertrouwen in dat het bedrag straks in de begroting staat

U heeft niks concreets in handen voor de leraren.
,,Er komt een concreet bedrag in de begroting van volgend jaar, dat vertrouwen is mij door de formerende partijen geboden. Dat moet natuurlijk wel bewaarheid worden. Het lukte nu niet, maar ik heb wel de overtuiging gekregen, dankzij die gesprekken met andere partijen, dat ze in deze begroting een substantieel bedrag willen opnemen en dat is waar het om gaat.”

Heeft u zicht op een concreet bedrag?
,,Laat ik het zo zeggen: ik heb inmiddels genoeg gesproken om te weten dat men niet een rare grap zal uithalen en opeens met een heel klein bedrag komt. Iedereen begrijpt dat je met een fooi mijn vertrouwen beschaamt. Ook die andere partijen hebben er wel belang bij om in de richting van die onderwijzers waar te maken wat er nu gezegd wordt.”

Dus het staat niet in de begroting, maar er komt een bijlage op of even na Prinsjesdag?
,,Inderdaad. Het komt erin. Zo snel mogelijk. Hoe precies, dat laat ik aan de minister van Financiën, maar het wordt een substantieel bedrag. Gewoon extra geld voor het salaris. Ik snap heel goed dat die formatie tijd nodig heeft, maar het gaat er nu om dat we duidelijkheid kunnen bieden voor de leerkrachten.”

Geen van die formerende partijen heeft een salarisverhoging voor leraren in het verkiezingsprogramma staan. Waar komt dat vertrouwen dan vandaan?
,,Ze hebben me aangegeven dat ze die wens, die leeft in het land, belangrijk vinden. Dat is overtuigend genoeg geweest. Duizenden en duizenden leerkrachten die voor het eerst zijn gaan staken – ook al was het een uur – die de komende jaren ongetwijfeld veel meer voor zichzelf zullen opkomen, daarvan wilde ik heel graag dat er in 2018 een eerste stap zou komen.”

Ik wil wegblijven bij de politieke winst-en-ver­lies­re­ke­ning, maar het doel voorop stellen

Maar echt verzekerd kunnen zij er niet van zijn.
Mij is het vertrouwen geboden, door Mark Rutte persoonlijk, maar ook namens zijn partij en de formerende partijen, dat er in de begroting van volgend jaar een substantieel bedrag staat. Ik had graag dat bedrag nu willen opnemen in de begroting. Dat lukte niet, maar ik heb er wel vertrouwen in dat het er straks in staat.”

Waarom was het nodig om met de formerende partijen te spreken?
,,Ik had daar wel behoefte aan. Uiteindelijk zullen zij met elkaar – en ook met ons – het ook eens moeten kunnen worden over wat er gebeurt voor die leraren. In zo’n proces dat zo ingewikkeld is, was het voor mij belangrijk om terug te horen ‘hier denken we aan’, ‘hier komt het door’, ‘we doen ons best om het snel te regelen’.

Alleen vertrouwen op de blauwe ogen was voor u niet genoeg?
,,Dat mij echt vertrouwen geboden wordt, was genoeg. We zorgen nu dat 2018 geen verloren jaar wordt.”

Ziet u dit nou als overwinning?
,,Voor die leraren. Zij zijn zelf in actie gekomen. Die verdienen het dat de politiek daarop reageert en dat er geld komt. Ik wil wegblijven bij de politieke winst-en-verliesrekening, maar het doel voorop stellen. Daarom hebben we ook gezegd: we bieden meer tijd.”

Het is prachtig dat meer partijen het willen, dan gaat het ook gebeuren

De formerende partijen beslissen het straks, u kunt niet meer met de bloemen zwaaien zoals Zijlstra dat zegt.
,,Prima, mij best. De discussie over de bloemen is ook een onverkwikkelijke. De vraag is of je het belangrijk genoeg vindt om geld uit te trekken voor leraren in deze begroting. Ik vind dat heel belangrijk. De formerende partijen vinden dat ook heel belangrijk, dat hebben ze mij verteld. Dan ben ik blij, ga ik juichen als dat gebeurt. Het gaat mij om het doel.

Heeft u spijt van het dreigement om uit de coalitie te stappen?
,,Nee het gaat om het doel, dat we wat bereiken. De mensen die les geven op de basisschool verdienen meer waardering en een hoger salaris. Zij zitten niet te wachten op gedoe uit Den Haag. We bieden tijd voor deze oplossing en dat is een bewuste keuze. De anderen mogen het claimen, dat is allemaal gezegend. Het is prachtig dat meer partijen het willen, dan gaat het ook gebeuren.”

U zult niet meer dreigen met opstappen?
,,Die dreiging is nu weg, want ik heb nu het vertrouwen dat het komt. Ga ik ervan uit dat het vertrouwen beschaamd wordt? Nee, dat lijkt me ook heel onverstandig.”

Wat zegt deze gang van zaken over de toekomstige samenwerking van de PvdA met het kabinet?
,,Dat ligt eraan met welke voorstellen het komt. Als het goede voorstellen zijn, moet je die steunen, als het slechte zijn, zal ik er fel tegen strijden.”

VVD en PvdA nemen meer tijd voor onderwijsbegroting

VK 30.08.2017 PvdA-leider Lodewijk Asscher neemt genoegen met de belofte van de VVD dat in de begroting van 2018 een ‘substantieel bedrag’ komt voor lerarensalarissen. Dat is de uitkomst van dagenlang verwoed begrotingsoverleg in het demissionaire kabinet van VVD en PvdA.

Asscher dreigde met zijn bewindslieden uit het kabinet te stappen, maar slikt die stevige woorden nu alsnog in. Premier Rutte heeft hem ‘het vertrouwen’ gegeven dat het onderwijsgeld er komt. Over de hoogte van het bedrag moet het demissionaire kabinet het nog eens worden met CDA, D66 en ChristenUnie, de partijen die met de VVD aan de formatietafel zitten.

Vanmiddag na de ministerraad (halverwege de week omdat premier Rutte morgen naar Frankrijk moet) bleek een crisis te zijn afgewend. Asscher kon leven met een intentieverklaring. Maar hoe hard de toezegging van de VVD is, zal moeten blijken. Premier Rutte sprak over een ‘inspanningsbelofte’ en een ‘aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid’, maar wilde de afspraak geen ‘garantie’ noemen.

Geen voorschot op formatieonderhandelingen

De leraren hebben al laten weten geen genoegen te nemen met minder dan 10 procent en mogelijk opnieuw te gaan staken.

De twee partijen konden het tot nog toe niet eens worden over de onderwijsbegroting omdat de VVD geen voorschot wil nemen op de formatieonderhandelingen. Door extra geld uit te trekken in de begroting voor volgend jaar zou het demissionaire kabinet de financiële ruimte van de volgende coalitie inperken. Afgelopen maandag meldde informateur Zalm aan de Kamer dat ‘de financiële opstelling’ nog niet rond was. Oftewel: de partijen zijn nog aan het puzzelen.

Asschers eis voor meer onderwijsgeld maakte die puzzel extra complex, tot chagrijn van de VVD. Maar de PvdA-leider hield de afgelopen dagen voet bij stuk. Eind juni had hij gedreigd desnoods de begroting niet te tekenen als de leraren geen financieel zetje in de rug zouden krijgen. Zijn eis was onveranderd, zei hij deze week meermaals.

Vandaag deed hij alsnog water bij de wijn en trok zijn dreigement in. Ruttes belofte is voorlopig genoeg voor de PvdA. Asscher had ook met de andere formerende partijen gesproken en de bevestiging gekregen dat zij zijn wens voor meer onderwijsgeld steunen.

‘Een eerste stap’

Aanvankelijk leken VVD en PvdA vandaag af te koersen op een botsing. Ze zouden er vandaag uit moeten komen omdat de Raad van State voor 1 september de conceptbegroting moet ontvangen. De Raad heeft immers tijd nodig om de begroting van advies te voorzien. Maar die deadline is in de praktijk slechts een werkafspraak tussen de Raad van State en het ministerie van Financiën. De enige wettelijk vastgelegde deadline voor de begroting is Prinsjesdag, de derde dinsdag van september, dit jaar de 19de.

Eind juni staakten leraren in het basisonderwijs uit onvrede over het verschil in beloning met hun collega’s in het middelbaar onderwijs. Docenten op middelbare scholen verdienen tot wel 20 procent meer. De basisschoolleraren, verenigd in PO in actie, voeren actie voor een salarisverhoging van 10 procent, of 900 miljoen euro.

Dat bedrag gaat er waarschijnlijk niet komen. Vorige week leken VVD en PvdA elkaar te vinden bij 270 miljoen euro, maar maandag bleek de VVD toch niet akkoord te kunnen gaan. Het ging Asscher om ‘een eerste stap’. De leraren hebben al laten weten geen genoegen te nemen met minder dan 10 procent en mogelijk opnieuw te gaan staken.

Lees verder

De tijdsdruk die VVD en PvdA voelden bij het maken van de begroting voor 2018 hebben zij zichzelf kunstmatig opgelegdHoe zit dat?

VVD en PvdA bleven twisten over extra geld voor onderwijzers. Zelfs een kabinetsval was niet meer uitgesloten. ‘De pin is uit de handgranaat getrokken.’

Leerkrachten in het basisonderwijs willen meer loon en minder werkdruk. Wat houdt dat concreet in?

Volg en lees meer over:  POLITIEK   KABINET-RUTTE II  NEDERLAND

KABINET-RUTTE II;

BEKIJK HELE LIJST

VVD en PvdA laten kwestie lerarensalarissen over aan formatie

NU 30.08.2017 VVD en PvdA hebben de crisis rond de verhoging van de lerarensalarissen in het basisonderwijs bezworen. De partijen trekken zelf geen extra geld uit voor volgend jaar, maar laten dat besluit over aan de formerende partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

Er is afgesproken dat er extra geld naar salarisverhoging voor leraren gaat, maar hoeveel precies willen de partijen niet zeggen.

“We hebben tijd geboden om met dat bedrag te komen”, zei PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher woensdag. Zijn partij zal zelf dus niet voor extra geld zorgen.

Asscher moet vertrouwen op VVD-leider Mark Rutte en de drie andere partijen aan de formatietafel. Zij hebben beloofd de portemonnee te trekken voor volgend jaar. Asscher hoopt dat er een “substantieel bedrag” in de begroting voor 2018 wordt opgenomen voor de leraren in het basisonderwijs.

“Ik heb er vertrouwen in dat het geregeld wordt”, aldus de PvdA-leider.

Geen garantie

“Ik ben blij dat ik de PvdA het vertrouwen heb kunnen bieden”, zei VVD-leider en premier Mark Rutte. “We gaan substantieel iets doen aan de arbeidsvoorwaarden”, aldus de Rutte, die net als Asscher geen concrete bedragen wilde noemen.

De premier wil geen garantie geven maar spreekt van een “inspanningsbelofte” van zijn kant. “Dat is een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid.”

In theorie kan het dus gebeuren dat er onder aan de streep geen extra geld in 2018 naar de leraren gaat, al willen de formerende partijen volgens Rutte ook dat er meer geld naar de leerkrachten gaat.

http://media.nu.nl/m/zm3xvtlafoft_wd1280.jpg/rutte-substantiele-verandering-arbeidsvoorwaarden-leraren

Dreigement

VVD en PvdA konden het de afgelopen weken niet eens worden over de lerarensalarissen. Na uren van crisisberaad op dinsdag en woensdag komen de partijen nu met een oplossing die ze vooral meer tijd geeft.

De PvdA wil de lonen verhogen, terwijl de VVD vindt dat het niet aan het demissionair kabinet is om nog ingrijpende maatregelen in de begroting voor volgend jaar in te boeken. Volgens de liberalen hoort ook dit onderwerp thuis op de onderhandelingsafel van de formerende partijen.

Asscher toonde weinig begrip voor deze ongeschreven Haagse regel en dreigde zelfs uit het demissionaire kabinet te stappen als er geen extra geld voor de leraren zou komen. Hoewel onduidelijk is hoeveel de formerende partijen opzij leggen voor de leraren, trekt Asscher dat dreigement nu alsnog in.

Deadline

De tijd begon te dringen omdat de Raad van State het liefst de begrotingsstukken op 31 augustus binnen heeft. Zo is er nog genoeg tijd om advies te geven voordat de begroting en de Miljoenennota op Prinsjesdag, de derde dinsdag van september, worden gepresenteerd.

Overigens gaat het niet om een harde deadline, benadrukt de regeringsadviseur, maar is er sprake van een werkafspraak waarbij het draait om goed fatsoen.

Lees meer over: Formatie 2017

‘Kabinetscrisis afgewend, VVD en PvdA vinden oplossing’

Elsevier 30.08.2017 De crisis over de verhoging van de lerarensalarissen in het demissionaire kabinet lijkt te zijn afgewend. Volgens ingewijden hebben regeringspartijen VVD en PvdA een oplossing gevonden.

Er komt meer geld, maar hoeveel zal later blijken, schrijft RTL Nieuws. In de begroting voor 2018, die vandaag af moet zijn, wordt nog geen bedrag opgenomen voor hogere lerarensalarissen. Later komt het kabinet nog met een verklaring.

In een bijlage toegevoegd

De partijen hopen dat het bedrag voor Prinsjesdag, of zo snel mogelijk daarna, in een bijlage wordt toegevoegd. Asscher zou dus een inlegvelletje krijgen. De PvdA legde dinsdag voorstellen op tafel die vooral waren bedoeld om tijd te winnen. De formerende partijen zouden hierdoor meer tijd krijgen om te bedenken wat hun financiële plannen zijn.

Syp Wynia: hoe politici eindeloos over niet-geld redekavelen >

De VVD kon zich hier naar verluidt niet in vinden en zou het belangrijkste voorstel van de PvdA hebben afgewezen. Eerder vandaag wilden de hoofdrolspelers nog weinig kwijt over de crisis. Halbe Zijlstra (VVD) liet na afloop van de eerste koortsachtige overlegronde weten dat het allemaal ‘buitengewoon moeilijk’ was, maar ook dat er misschien een oplossing in zicht is. Of dat gaat werken? ‘Dat moeten we nu bekijken.’

   Tom Reijner (1986) werkt sinds augustus 2013 op de webredactie. Hij studeerde Politicologie en Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Zijlstra over crisis: ‘Het is buitengewoon moeilijk, maar…’

Ruzie PvdA en VVD loopt met een sisser af

Kabinetscrisis dreigt: ‘Asscher schoot zich in de voet’

Kabinetscrisis rond lerarensalaris afgewend

AD 30.08.2017 VVD en PvdA hebben een nieuwe deal gesloten over de verhoging van de lerarensalarissen. Die gaan met een ‘substantieel bedrag’ omhoog, zei vicepremier Lodewijk Asscher zojuist in een verklaring. De dreigende kabinetscrisis is daarmee afgewend.

Premier Rutte heeft het vertrouwen geboden dat de salarissen met een substantieel bedrag omhoog gaan, aldus Lodewijk Asscher.

  Hanneke Keultjes @hannekekeultjes

Rutte heeft het over ‘inspanningsverplichting van mijn kant’ en ‘een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid’. Vaagheid troef. 5:22 PM – Aug 30, 2017

,,Mark Rutte heeft namens de VVD en de formerende partijen het vertrouwen geboden dat er in de begroting voor 2018 een substantieel bedrag wordt opgenomen voor de verbetering van de lerarensalarissen in het basisonderwijs”, aldus Asscher, die stelt dat hij het doel vooropzet. ,,We hebben tijd geboden om met dat bedrag te komen. De leerkrachten in het basisonderwijs verdienen meer waardering en daar past ook een beter salaris bij.”

  TWITTER LWMKOK   Follow >Laurens Kok @lwmkok

Asscher spreekt zijn vertrouwen uit in ‘substantieel’ bedrag voor leraren. ‘Heb een idee hoe veel. Mag geen fooi zijn.’  5:01 PM – Aug 30, 2017

De salarissen gaan dus omhoog, maar een exact bedrag ontbreekt nog in de begroting. Dat wordt later toegevoegd zodra de formerende partijen hun financiële plaatje rond hebben. ,,Dus niet vandaag, dat heb ik moeten accepteren”, zegt Asscher. ,,PvdA en VVD hebben geen meerderheid meer in de Kamer.”

Rutte moet wel over de brug komen, maakt Asscher nogmaals duidelijk. ,,Als het een fooi wordt, is dat een beschaming van mijn vertrouwen.” De dreiging van een kabinetscrisis is wel weg, stelt de PvdA-voorman. Rutte belooft op zijn beurt ‘fatsoenlijk’ om te gaan met de ‘wens van de PvdA’, maar blijft iets meer op de vlakte als het gaat om keiharde toezeggingen. ,,Het is een inspanningsbelofte van mijn kant.” Voor de begrotingsbehandeling in het najaar moet duidelijk zijn om welk bedrag het gaat, zei Rutte.

Financiële plaatje 

  Hanneke Keultjes @hannekekeultjes

“Als het een fooi wordt, is dat een beschaming van mijn vertrouwen”, dreigt Asscher alvast. Moet ‘substantieel’ zijn. 4:57 PM – Aug 30, 2017

Mark Rutte. © ANP

De partijen overleggen de hele dag al over de salariskwestie. Hoewel het demissionaire kabinet vorige week al een deal van 270 miljoen gesloten leek te hebben over de verhoging van de salarissen van basisschoolleraren, stokte de uitvoering aan de formatietafel. CDA, D66 en ChristenUnie willen eerst het financiële plaatje rond hebben, voordat ze hun fiat geven. Hun steun is nodig om de begroting met voldoende steun door beide Kamers te krijgen.

De PvdA heeft gistermiddag tijdens het ingelaste begrotingsoverleg al ‘meerdere oplossingen’ op tafel gelegd. Een van de voorstellen was het opstellen van twee begrotingen: een met en een zonder extra geld voor de leerkrachten. Zo zou het demissionaire kabinet kunnen wachten op uitsluitsel van de formatietafel en toch op Prinsjesdag een begroting met een extraatje voor het basisonderwijs kunnen presenteren. Maar de VVD vindt dat onacceptabel. Uiteindelijk is de PvdA akkoord gegaan met een toezegging dat de salarissen omhoog gaan.

De begrotingsplannen moeten morgen ingediend worden bij de Raad van State, die er een advies over zal uitspreken. Als de hogere salarissen daar niet in zouden staan, zou Asscher alsnog uit het demissionaire kabinet stappen. Die dreiging is weg, stelt de PvdA-voorman, die dit geen overwinning voor zijn partij wil noemen. ,,Het is een overwinning voor de leraren. Ik wil wegblijven bij de politieke-verliesrekening.”

   HANNEKEKEULTJES   Follow  > Hanneke Keultjes @hannekekeultjes

De leraren zijn echt heul belangrijk, herhaalt Asscher een keer of wat. Maar alsnog opstappen als het een fooi blijkt: “De dreiging is weg.” 5:00 PM – Aug 30, 2017

Doekje voor het bloeden

PO in Actie had wel verwacht dat de plannen van de PvdA niet nu gerealiseerd zouden worden. ,,Daar liggen we niet van wakker”, zegt voorman Jan van de Ven. Maar kom bij de actiegroep niet aan met 270 miljoen euro, het bedrag waarover VVD en PvdA het aanvankelijk eens zouden zijn. ,,Dan heeft Asscher het goed mis, dat is een doekje voor het bloeden.”

De gezamenlijke eis van PO-front, waarin ook de werkgevers verenigd zijn, is 900 miljoen voor het gelijkschakelen van de salarissen van basisschoolleraren met hun collega’s op de middelbare school. Daarbij komt nog 500 miljoen voor het verlagen van de werkdruk in het onderwijs. ,,Dát is pas substantieel”, vindt Van de Ven. Maar hij realiseert zich dat dit niet het bedrag is dat uiteindelijk in het regeerakkoord terechtkomt. ,,We hebben nog meer scenario’s neergelegd met voor ons acceptabele eerste stappen.”

Wel put Van de Ven moed uit andere geluiden die hij uit Den Haag heeft gehoord. ,,Ik heb Pechtold vandaag letterlijk horen zeggen dat hij de arbeidsvoorwaarden op de schop gaat nemen. Dat is voor het eerst dat het zo klip en klaar wordt gezegd. Zo duidelijk werd er nog nooit over gesproken.”

© EPA

Vooralsnog geen breuk Rutte II: VVD en PvdA zoeken naarstig naar compromis

VK 30.08.2017 Twee uur overleg op het ministerie van Financiën heeft woensdagochtend nog niet geleid tot een breuk in het demissionaire kabinet Rutte II. ‘We hebben misschien een oplossing’, zei VVD-fractieleider Zijlstra toen hij het ministerie even na elven verliet. ‘We gaan nu kijken of het een echte oplossing is.’ Over de details wilde hij niets kwijt.

De coalitiepartijen VVD en PvdA twisten al maanden over extra geld voor de onderwijzers op de basisscholen. De PvdA eist dat al in de begroting voor 2018, die vanmiddag in de ministerraad moet worden vastgesteld, geld wordt vrijgemaakt voor een salarisverhoging. De VVD leek daarmee vorige week akkoord te gaan, maar de liberalen willen dat de formerende partijen CDA, D66 en ChristenUnie ook groen licht geven. Dat zou nu nog niet kunnen omdat ‘de financiële plaat’ van het beoogde nieuwe kabinet nog onvoldoende is uitgewerkt.

PvdA-leider Asscher en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem lijken er vooral op aan te sturen extra tijd te kopen

PvdA-leider Asscher en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem lijken er vooral op aan te sturen extra tijd te kopen. Volgens ingewijden deden zij dinsdag meerdere voorstellen om de besluitvorming aan te passen. Het doel van de PvdA is om pas definitief te beslissen over de onderwijsgelden als de formerende partijen meer zicht hebben op hun financiële plannen. Maar er zou dan wel een concrete toezegging aan de PvdA moeten komen.

Als een akkoord uitblijft, komt er vanmiddag in de ministerraad mogelijk toch nog een voortijdig einde aan het lange bestaan van Rutte II. Voorlopig is het begin van die bijeenkomst anderhalf uur uitgesteld, tot 14.00 uur. Als Asscher de PvdA-bewindslieden terugtrekt uit het kabinet, moet de VVD tot aan de installatie van een nieuw kabinet voorlopig alleen doorregeren. De posten van de vertrokken PvdA’ers zullen dan over de VVD-bewindslieden moeten worden verdeeld.

‘Bevrijde’ Asscher

Het conflict sluimert al maanden. Lodewijk Asscher begon ver voor de begrotingsonderhandelingen extra geld te eisen voor onderwijzers. Toen er amper acht op werd geslagen, verhoogde hij de inzet. De PvdA zou wel eens kunnen weigeren de begroting te tekenen.

De ‘bevrijde’ Asscher toonde zo de vechtlust waar de PvdA-Kamerleden in het verleden zo vaak tevergeefs op aandrongen bij Samsom. Wat had de partij eraan om toezegging voor de poorten van de hel weg te slepen, als niemand het door had? De PvdA-bewindslieden gingen in de ministerraad het gevecht aan, maar voor de buitenwereld was alleen de harmonieuze samenwerking met Rutte zichtbaar. Politiek moest ook strijd zijn, kreeg Samsom van zijn criticasters te horen.

De ex-PvdA-leider probeerde de laatste jaren te voldoen aan die behoefte van politiek krachtsvertoon, maar zijn conflicten met de VVD deden geregisseerd aan. Vaak was vooraf afgesproken waar de coalitiepartijen ruzie over mochten maken. Als het echt spannend werd, belde Samsom met Mark Rutte of Halbe Zijlstra om zijn ‘grote project’ overeind te houden.

Formatie heeft voorrang

Een crisis over onderwijsgeld zou ‘politiek op z’n lelijkst’ zijn, aldus een betrokkene

De vechtlust van Asscher komt op een moment dat de PvdA nog maar weinig angst inboezemt. Premier Rutte wil graag ‘brokken’ voorkomen, maar de formatie van zijn volgende kabinet heeft voorrang. De PvdA moet zijn plaats kennen, is het overheersende sentiment in de VVD.

De overige formerende partijen wachten rustig af. Zij hopen alsnog op een oplossing. Een crisis over onderwijsgeld zou ‘politiek op z’n lelijkst’ zijn, aldus een betrokkene, vooral omdat het nieuwe kabinet uiteindelijk waarschijnlijk toch dat extra geld gaat uittrekken. Zeker een partij als D66 dringt aan op forse investeringen in onderwijs. Bij de partij valt te

Volg en lees meer over:  KABINETSFORMATIE   POLITIEK   KABINET-RUTTE II   NEDERLAND

KABINET-RUTTE II;

BEKIJK HELE LIJST

Liever bonje met de PvdA dan met de rest

AD 30.08.2017 Al die jaren wist Mark Rutte zijn coalitie met de PvdA bijeen te houden met compromissen, maar of het vandaag wéér lukt is zeer de vraag. Op het ministerie van Financiën wacht een laatste, waarschijnlijk kribbig overleg over lerarensalarissen.

Het zint de premier niets dat de PvdA-voorman de ‘nucleaire optie’ koos. Asscher kondigde immers aan dat zijn partij uit het demissionaire kabinet stapt, als het niet lukt om samen met de VVD een salarisverhoging te regelen in de begroting die morgen voor advies naar de Raad van State moet.

Het brengt Rutte in een gordiaanse knoop, ook gistermiddag was er vergeefs crisisoverleg. Want natuurlijk wil hij de rit –zij het demissionair- met de PvdA uitzitten. Een breuk schaadt het aanzien van de politiek. Het kan de formatie vertragen. Maar Rutte zit vast.

Om juffen en meesters van een hoger loon te verzekeren, zijn immers meer partijen nodig. De begroting voor volgend jaar moet door de beide Kamers, en daar zijn VVD en PvdA hun meerderheid kwijt. Logisch is het dus om–zoals de PvdA ook wil- steun te vergaren van de formerende partijen CDA, D66 en ChristenUnie. Maar die willen nu nog geen 270 miljoen euro toezeggen aan leraren, omdat er voor hún wensen immers ook nog geen geld is gereserveerd in de formatie.

Investering

Het is simpel. Er ligt een portemonnee op de formatietafel waar de VVD nu alvast geld uit wil halen. 

Onder druk van de PvdA misschien, maar toch. Daar zitten ze bij CDA, D66 en ChristenUnie niet op te wachten. Zeker niet omdat de investeringsruimte van Rutte-III verre van onuitputtelijk is en de salarisverhoging ingrijpt in begrotingen van komende jaren.

Wanneer Asscher het erop aan laat komen, verkiest de VVD bonje met de PvdA boven ruzie met CDA, D66 en ChristenUnie. De relatie met de PvdA was goed, maar zit in blessuretijd. Liever ruzie met je aanstaande ex dan met je verloofde.

Intentie

Als er donderdagavond nog steeds geen akkoord is, zal Asscher zijn woorden moeten verzilveren en naar de Koning moeten voor ontslag. Het schept de vreemde situatie dat de VVD dan een één-partijregering vormt. Verder merkt de gemiddelde Nederlander daar niets van, overigens. De VVD-ministers bestieren dan ‘gewoon’ even álle departementen tot de formatie klaar is.

Toch hebben Rutte en Asscher nog een klein ventieltje in handen om de spanning te doen ontsnappen. Er kán een begroting gemaakt worden met een summiere intentieverklaring over salarisverhoging –zonder bedragen. Dan kan er tot de begrotingsbehandeling in oktober nog aan een akkoord worden gewerkt. Het zou echter Asschers dreigementen van opstappen ongeloofwaardig maken.

Nu hij oppositie moet gaan voeren, is een loos dreigement een slecht begin om kiezers terug te winnen. 

Bellen met Den Haag: 'Misschien ook niet handig om de PvdA nu al te tergen'

Bellen met Den Haag: ‘Misschien ook niet handig om de PvdA nu al te tergen’

Politiek verslaggever Frank Hendrickx over de onderhandelingen tussen VVD en PvdA

VK 30.08.2017 Een conflict over de lerarensalarissen kan het kabinet VVD-PvdA na vijf jaar alsnog doen stranden. Wat is er precies aan de hand, komen de partijen eruit en wat gebeurt er als een demissionair kabinet stopt? We bellen met onze politiek verslaggever in Den Haag, Frank Hendrickx.

Na vijf jaar samenwerking dreigt kabinet Rutte-II dan toch uit elkaar te vallen. Wat is er aan de hand?

‘We hebben nog geen nieuw kabinet en dus moet het oude, demissionaire kabinet VVD-PvdA de begroting voor 2018 maken. Zij zijn nu nog de baas, maar het beoogde nieuwe kabinet VVD-CDA-D66-ChristenUnie moet straks wel aan de slag met deze begroting. De onderhandelingen over de begroting én de onderhandelingen over een nieuw kabinet doorkruisen elkaar dus.

De PvdA wil zo snel mogelijk extra geld voor lerarensalarissen in het basisonderwijs, maar volgens de VVD is het beoogde nieuwe kabinet nog niet zover dat het al bedragen over de verschillende departementen kan verdelen. Dat is de reden voor de huidige patstelling’.

Het verhogen van lerarensalarissen; dat klinkt als een punt waarmee je als partij kan scoren. Wat houdt de VVD tegen om tegemoet te komen aan de eisen van de PvdA?

‘Het is dus vooral een tijdsprobleem: het nieuwe kabinet is nog aan het onderhandelen over hoeveel geld welke posten krijgen. De ene partij wil meer geld naar defensie en veiligheid, de andere juist meer naar onderwijs. Hoeveel geld er precies wordt gereserveerd voor het verkleinen van de klassen, het verminderen van de werkdruk en het verhogen van de salarissen, is dus nog niet te zeggen. En dat terwijl ze hebben afgesproken dat de begroting vanmiddag voor advies naar de Raad van State moet’.

Hoe strak is die deadline?

‘Niet strak, want het is puur een werkafspraak. Dat de Raad van State moet adviseren over de begroting is in de wet vastgelegd, maar niet voor welke datum ze dat moeten doen. Ze zouden het dus ook gewoon kunnen uitstellen tot na het weekend’.

Asscher was voor de zomer toch duidelijk: als de leraren niet meer geld krijgen, trekt de PvdA zich terug…

‘Klopt, maar de VVD was op haar beurt ook heel stellig: er komt geen bedrag in de begroting, omdat ze dat nog niet kunnen vaststellen. Maar gisteren hebben de partijen gesproken over uitstel: de VVD zou toezeggen dat er extra onderwijsgeld komt, maar over het exacte bedrag wordt dan later besloten.
Daarmee kopen ze tijd, een vrij klassieke politieke oplossing. Het is niet duidelijk of de PvdA daarmee akkoord gaat, maar ze zijn nog aan het praten, dat geeft aan dat ze eruit willen komen.

Voor beide partijen is het moeilijk uit te leggen als het kabinet alsnog uit elkaar valt door deze relatief kleine kwestie. Bovendien hebben de formerende partijen straks een minimale meerderheid; voor hen is het misschien ook niet handig om de PvdA al voor de start van het nieuwe kabinet te tergen. En de achterban van de PvdA zal zich wellicht ook afvragen: toen er werd bezuinigd in de zorg bleven jullie ook gewoon zitten, waarom dan nu opeens niet’?

Wat gebeurt er eigenlijk precies als een demissionair kabinet valt?

‘Niet zoveel, behalve dat de PvdA-ministers ontslag nemen. Hun taken worden dan overgenomen door de demissionaire VVD-ministers. Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert zal dan bijvoorbeeld Buitenlandse Zaken van Bert Koenders overnemen. Maar eerlijk gezegd verwacht ik dat ze dat zullen voorkomen. De volgende coalitie wordt een soort middenkabinet. Zij zullen de komende tijd willen uitdragen dat ze rekening houden met veel partijen en zo’n conflict met de PvdA is dan moeilijk uit te leggen’.

Lees verder;

‘We hebben misschien een oplossing’, zei VVD-fractieleider Halbe Zijlstra. VVD en PvdA zoeken naarstig naar een compromis.

De tijdsdruk die VVD en PvdA vandaag voelen bij het maken van de begroting voor 2018 hebben zij zichzelf kunstmatig opgelegd. Hoe zit dat?

Leerkrachten in het basisonderwijs willen meer loon en minder werkdruk. Wat houdt dat concreet in?

Volg en lees meer over:  LODEWIJK ASSCHER   POLITIEKE PARTIJEN   POLITIEK   VVD   PVDA   NEDERLAND   HALBE ZIJLSTRA

Ook na crisisberaad blijft het ‘buitengewoon moeilijk’ voor Rutte-II

Trouw 30.08.2017 Er is misschien een oplossing voor de dreigende crisis in het demissionaire kabinet, dat liet VVD’er Halbe Zijlstra na afloop van het coalitieberaad tussen beide partijen weten. Maar volgens hem blijft het “buitengewoon moeilijk”.

Binnenskamers staan VVD en PvdA lijnrecht tegenover elkaar. De PvdA eist dat er in de begroting geld komt voor hogere lerarensalarissen, anders tekent zij die begroting niet. Asscher dreigt al sinds juni dat het hem een kabinetscrisis waard is, zelfs al is het kabinet formeel uitgeregeerd. De VVD aarzelde, vanwege de kosten: 270 miljoen euro extra per jaar.

“We hebben misschien een oplossing, maar dat moeten we nu gaan bekijken, of dat gaat werken”, liet Zijlstra vanmiddag weten. Wat die mogelijke oplossing inhoudt, zei hij niet. Later vanmiddag, om 14.00 uur, wordt er door bewindslieden van de partijen opnieuw over de begroting gesproken.

Het kabinet moet er vandaag uitkomen, anders kan Rutte-II stranden. Morgen moeten de stukken voor de begroting, waarover ze het nog niet eens zijn, naar de Raad van State.

De PvdA legde gisteren voorstellen op tafel die vooral waren bedoeld om tijd te winnen. De formerende partijen zouden hierdoor meer tijd krijgen om te bedenken wat hun financiële plannen zijn. De VVD was hier naar verluidt echter niet over te spreken.

Gezichten in de plooi

Naar buiten toe hielden Rutte en Asscher gisteren de gezichten nog in de plooi. Na afloop van urenlang crisisberaad spraken ze zelfs in eendere bewoordingen: “De onderhandelingen zijn nog niet klaar. We zijn er pas uit als we eruit zijn.”

Vorige week hadden beide partijen al een oplossing in zicht, waarbij als ‘uitruil’ ook extra geld zou kunnen gaan naar veiligheid. Complicerende factor zijn de lauwe reacties van de partijen in de kabinetsformatie. CDA, D66 en ChristenUnie zijn vrijdag gepolst over de kabinetsplannen. Die vinden dat het zittende kabinet zijn eigen discussies moet voeren. Ook kreeg Rutte te horen dat het te vroeg is voor een beslissing: meer geld voor basisschoolleraren kan pas als er overzicht is over álle uitgaven voor 2018. De VVD vindt dat eigenlijk ook.

Met zoveel druk op de ketel nemen ook weer de kansen toe dat er tóch nog een oplossing komt. Het zittende kabinet kan bijvoorbeeld met een eenmalig eigen gebaar komen naar de leraren. Of het zittende kabinet kan alsnog groen licht versieren bij CDA, D66 en ChristenUnie voor hogere lerarensalarissen. Er is nog een andere mogelijkheid: het kabinet koopt tijd, bijvoorbeeld door twee verschillende begrotingen in te sturen voor Prinsjesdag, één met en één zonder gebaar voor de leraren. De PvdA denkt dat er ‘meerdere mogelijkheden’ zijn om CDA, D66 en ChristenUnie die extra bedenktijd te geven.

Lees ook onze andere stukken over de dreigende crisis;

Struikelt het demissionaire kabinet alsnog over de begroting 2018?
Trage formatie zit oplossing voor begroting in de weg
Ver in de blessuretijd wankelt Rutte II alsnog

Zijlstra over crisis: ‘Het is buitengewoon moeilijk, maar…’

Elsevier 30.08.2017 De begrotingsplannen voor 2018 moeten donderdag zijn ingediend bij de Raad van State, die erover zal adviseren. Maar de VVD en PvdA verkeren in een crisissfeer vanwege de lerarensalarissen. Volgens Halbe Zijlstra (VVD) is er misschien een oplossing.

Komt dit nog goed, of stapt Lodewijk Asscher uit het kabinet Rutte-II? Zijn PvdA (negen zetels in de Tweede Kamer) wil nog even snel, in elk geval voordat de nieuwe regeringsploeg op het bordes staat, een verhoging van de lerarensalarissen erdoorheen jagen.

Arendo Joustra: ‘Als Asscher leraren meer salaris wil geven, had hij aan de formatie moeten deelnemen’

Demissionair kabinet kan helemaal niet vallen

Hij dreigde eerder zijn handtekening niet onder het begrotingsakkoord te zetten, als de VVD niet instemt met deze verhoging. De twee partijen, die vier jaar lang zonder al te veel noemenswaardige problemen hebben samengewerkt, voeren koortsachtig overleg op het ministerie van Financiën – het domein van minister Jeroen Dijsselbloem (PvdA). Mochten ze er niet uitkomen, dan is de crisis compleet.

Maar tot een val van het demissionaire kabinet, waarover wordt gesproken, zal het niet komen. Simpelweg omdat een demissionair kabinet helemaal niet kan vallen. Premier Mark Rutte (VVD) heeft het ontslag vanwege de verkiezingen in maart al aangeboden aan de Koning. Asscher kan zijn ministers en staatssecretarissen wel terugtrekken, waardoor de liberalen die paar weken die vermoedelijk nog resten het vanaf dat moment alleen moeten doen.

PvdA wilde tijdrekken met nieuwe voorstellen

Dinsdag kwam de PvdA met nieuwe voorstellen, die vooral waren bedoeld om tijd te rekken. Of de VVD er iets in ziet, is niet bekend. Naar verluidt zou het belangrijkste PvdA-plan zijn afgeschoten. Vooral Rutte heeft het moeilijk, want hij schaakt deze dagen op twee borden. De VVD-leider moet zowel Asscher als de formerende partijen masseren.

Meer politiek in Elsevier Weekbladex-politici met wachtgeld: hoe vinden zij werk?

CDA, ChristenUnie en D66 zouden vooralsnog niet willen instemmen met een loonsverhoging zolang zij geen totaaloverzicht hebben van de financiën voor de nieuwe coalitie. De hoofdrolspelers willen weinig kwijt over het crisisoverleg vandaag. Halbe Zijlstra liet na afloop van de eerste ronde weten dat het allemaal ‘buitengewoon moeilijk’ blijft, maar ook dat er misschien een oplossing in zicht is. Of dat gaat werken? ‘Dat moeten we nu bekijken.’

   Tom Reijner (1986) werkt sinds augustus 2013 op de webredactie. Hij studeerde Politicologie en Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Asscher krijgt toch ‘nee’ van VVD over lerarendeal

Kabinetscrisis? PvdA is juist positief gestemd

Ruzie PvdA en VVD loopt met een sisser af

VVD en PvdA praten weer

Telegraaf 30.08.2017  Het demissionaire kabinet van VVD en PvdA is gered van een breuk in blessuretijd. De impasse over de lerarensalarissen is opgelost. Daarvoor werd geen concreet bedrag afgesproken. Het kabinet trekt nu alvast wel geld uit voor de Koninklijke Marechaussee en cyberveiligheid.

http://content.tmgvideo.nl/embed/account=Kx1PKc/item=ybdAb6ObHo4D/player=LakMO-EKGMsh/embed.html

Na weer een ochtend van koortsachtig overleg, heeft de coalitie besloten om nu al een concreet bedrag vast te stellen voor de stijging van lerarensalarissen volgend jaar. „Ik heb er vertrouwen in dat er een substantieel bedrag wordt geboden in de begroting van 2018”, zei PvdA–voorman en vicepremier Asscher. „Daarom heeft de PvdA gezegd dat we dat niet omwille van tijd laten mislukken.”

VVD-leider en premier Rutte spreekt van „een inspanningsbelofte van mijn kant” met een „aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid” dat het extra geld daadwerkelijk wordt vrijgemaakt. „Dit is een wens van de PvdA die ook bij de formerende partijen leeft”, duidde hij de situatie. Maar omdat het voor de formatie nog te vroeg is om die knoop definitief door te hakken, „zit je met een tijdsprobleem”. Volgens de liberaal is het plan om in ieder geval voor de begroting door de Tweede Kamer behandeld wordt, alsnog het extra geld erin te fietsen.

Militairen

Ook hebben VVD en PvdA besloten dat er nu geen extra geld gereserveerd voor de verbetering van de arbeidsvoorwaarden voor militairen. Het is de bedoeling dat de komende weken wel duidelijk wordt hoeveel geld er aan deze extra uitgaven besteed kan worden. Dan moeten de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en CU een beter beeld hebben over de totale financiële ruimte voor een volgend kabinet.

Rutte zei dinsdag nog dat de deadline voor de begroting echt op woensdag lag, maar die blijkt nu minder stevig. Ook de eis van vicepremier Asscher dat er nu een concreet bedrag voor lerarensalarissen genoemd moest worden in de begroting, is nu ingeslikt. Zo matigden beide partijen hun toon en is Nederland een kabinetscrisis bespaard gebleven, waarvan de mogelijkheid alleen al door weinig mensen binnen en buiten Den Haag begrepen werd.

Tijdrekken

Er is nu dus in feite besloten om tijd te rekken, voor er rond de lerarensalarissen knopen worden doorgehakt. Wel hebben VVD en PvdA afgesproken dat er extra miljoenen gaan richting de Koninklijke Marechaussee en richting cyberveiligheid. Dat waren posten waar in het voorjaar tussen de twee partijen al overeenstemming over was bereikt. Terreurdreiging en extra inzet van de Marechaussee op bijvoorbeeld Schiphol maken extra geld noodzakelijk.

Ook is afgesproken dat er 27 miljoen vrijkomt voor de sanering van de Zeeuwse fosforfabriek Thermphos. Oud-PvdA-leider Diederik Samsom heeft dit het Rijk geadviseerd en zijn zin gekregen. De weggestuurde grondlegger van de VVD/PvdA-coalitie wist zo door het politieke gekrakeel toch nog een luisterend oor te vinden bij de kibbelende partijen.

LEES MEER OVER; BEGROTING PVDA  VVD

GERELATEERDE ARTIKELEN;

D-day voor kabinet

Telegraaf 30.08.2017 Het is D-day voor het kabinet-Rutte/Asscher. Witte rook over de begroting van VVD en PvdA is er na dagen van koortsachtig overleg nog steeds niet.

De VVD wil nu geen concreet bedrag afspreken over de verhoging van de lerarensalarissen, maar houdt de PvdA voor dat er wellicht voor Prinsjesdag alsnog geld gevonden wordt door de vier partijen die onderhandelen voor het komende kabinet. Mocht het pas na Prinsjesdag lukken, dan zou de PvdA alsnog met de eer mogen strijken.

PvdA-voorman Asscher ging hier de afgelopen dagen niet mee akkoord. Hij stelt voor om zowel een begroting mét als zónder een concreet bedrag voor de loonsverhoging op te stellen en later de knoop door te hakken. De VVD zegt dat dit juist weer niet kan.

Achter de schermen vond gisteravond vanuit de twee coalitiepartijen een bittere strijd om het gelijk plaats richting media. Vandaag moet in de ministerraad blijken of het demissionaire kabinet uit elkaar spat.

Opnieuw crisisberaad VVD en PvdA over lerarensalarissen

NU 30.08.2017 De VVD en PvdA zijn woensdagmiddag opnieuw in crisisberaad. De twee regeringspartijen kunnen het niet eens worden over de Rijksbegroting van 2018. De PvdA wil dat er nu meer geld voor de basisschoolleraren wordt ingeboekt, terwijl de VVD vindt dat een volgende kabinet dergelijke uitgaven mag doen.

Voor aanvang van de begrotingsraad wilden de ministers van beide partijen weinig kwijt over de stand van de onderhandelingen.

“We proberen een begroting op te stellen voor volgend jaar”, zei demissionair premier Mark Rutte. “We gaan kijken hoe ver we komen.”

Eerder op de ochtend kwam de top van beide partijen al bij elkaar op het ministerie van Financiën. VVD-lijsttrekker Halbe Zijlstra zei na afloop van het coalitieberaad over dat er misschien een oplossing voor het conflict was. “We gaan nu bekijken of dat ook echt gaat werken”, aldus Zijlstra.

Extra geld

Het conflict draait om de verhoging van de lonen van de basisschoolleraren. PvdA-leider Lodewijk Asscher waarschuwde voor de zomervakantie al dat hij geen handtekening zet onder een begroting waarin geen extra geld wordt vrijgemaakt voor de lerarensalarissen in het basisonderwijs. Als de partijen niet tot een akkoord komen, dreigt de PvdA uit het demissionair kabinet te stappen.

Dat wekte irritatie bij coalitiepartner VVD. De liberalen onderhandelen sinds 23 juni met CDA, D66 en ChristenUnie over de vorming van een nieuw kabinet en vinden dat het niet aan de demissionaire bewindslieden is om nog ingrijpende maatregelen in de begroting voor volgend jaar in te boeken.

Geen deadline

De Raad van State wil de begroting het liefst op 31 augustus binnen hebben zodat er nog tijd genoeg is om advies te geven. Maar dat is geen harde deadline, het betreft werkafspraken. Voor de regeringsadviseur is het belangrijk dat er tussen het inleveren van de begroting en voor Prinsjesdag nog voldoende tijd is om advies te geven.

Dat ligt er dus ook aan op welke dag Prinsjesdag valt. Met 19 september (de derde dinsdag) is dat dit jaar betrekkelijk laat.

Op de site van de Raad van State staat dat voor “een tijdige, zorgvuldige en juiste beoordeling” van de begrotingsstukken, alle relevante document op tijd moeten worden opgestuurd. Goede samenwerking met het ministerie van Financiën is daarbij cruciaal.

De adviesafdeling heeft er “begrip” voor dat er sprake is van conceptcijfers, omdat nieuw beleid in de tweede helft van augustus invloed heeft op het uiteindelijke financiële plaatje.

“Het gaat om goed fatsoen”, laat een woordvoerder van het adviesorgaan weten. “Ik ga ervan uit dat de begroting volgende week binnen is.”

Prinsjesdag

Tijdens Prinsjesdag presenteert het demissionaire kabinet de begroting voor 2018. Informateur Gerrit Zalm liet maandag weten dat hij geen nieuw kabinet voor die tijd verwacht. Ook zijn de formerende partijen nog niet zover dat zij de financiële plaatjes van hun plannen rond hebben.

CDA, D66 en ChristenUnie zullen zich wel moeten vinden in het akkoord dat de VVD en PvdA al dan niet zullen sluiten, omdat het effect heeft op de bestedingsruimte van het volgende kabinet. D66-leider Alexander Pechtold: “Het is allemaal wat hoog opgelopen. Het zijn allemaal verstandige mensen die er mee bezig zijn. Er komt vast een goede oplossing.”

Als de vier partijen die momenteel aan de formatietafel zitten in het volgende kabinet stappen, kunnen zij achteraf nog wijzigingen en aanvullingen doorvoeren.

Lees meer over: Formatie 2017

 

PvdA wil meer tijd voor uitweg begrotingsruzie

AD 29.08.2017 De PvdA heeft vandaag tijdens het ingelaste coalitieoverleg over de begroting ,,meerdere oplossingen” op tafel gelegd voor de dreigende crisis in het demissionaire kabinet over de lerarensalarissen.

Deze voorstellen zijn vooral bedoeld om tijd te winnen, aldus bronnen rond het kabinet. Het moet ervoor zorgen dat de formerende partijen meer tijd krijgen om te bedenken wat hun financiële plannen zijn. Met de deadline voor de deur, dreigt namelijk alsnog een kabinetscrisis.

Het belangrijkste voorstel van de PvdA ging volgens ingewijden echter al vrij snel van tafel, omdat de VVD dat onacceptabel vond. De PvdA wilde twee begrotingen uitwerken, een met en een zonder extra geld voor leerkrachten. Zo zou het demissionaire kabinet kunnen wachten op uitsluitsel van de formatietafel en toch op Prinsjesdag een begroting met een extraatje voor het basisonderwijs kunnen presenteren.

Akkoord ver weg

De PvdA eist dat nog in de begroting het demissionaire kabinet geld wordt vrijgemaakt voor basisschoolleraren. Vrijdag leek een akkoord met de VVD binnen handbereik. Het demissionaire kabinet zou 270 miljoen uittrekken voor de leerkrachten en daarnaast extra geld vrijmaken voor militairen met een pensioengat, een wens van de liberalen.

De VVD zou dat aan de beoogde coalitiepartners CDA, D66 en ChristenUnie voorleggen, maar kwam gisteren terug met lege handen. De vier formerende partijen zouden zich niet willen binden aan zo’n loonsverhoging omdat zij het financiële plaatje voor het nieuwe kabinet nog niet rond hebben.

Moed

De PvdA heeft de moed volgens ingewijden nog niet opgegeven en denkt dat de voorstellen toch levensvatbaar zijn. De partij wil daarover morgen verder praten. In sociaaldemocratische kring is wel te horen dat de VVD de zaak op scherp zet door ,,deadlines te vervroegen” en onnodige spoed te eisen.

De begrotingsplannen moeten donderdag ingediend worden bij de Raad van State, die er een advies over zal uitspreken. Met nog anderhalve dag te gaan is de druk op de coalitiepartners dus hoog. Als de hogere salarissen straks niet in de begroting staan, dreigt Asscher alsnog uit het demissionaire kabinet te stappen.

 Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken (PVDA) na afloop van het begrotingsoverleg tussen Pvda en VVD op het Ministerie van Financien

PvdA doet voorstel begroting

Telegraaf 29.08.2017 De PvdA heeft een voorstel op tafel gelegd om een kabinetsval te voorkomen. De sociaaldemocraten willen naar verluidt tijd kopen om tot een breed gedragen oplossing te komen over de lerarensalarissen.

http://content.tmgvideo.nl/embed/account=Kx1PKc/item=IBFJJocIARYB/player=LakMO-EKGMsh/embed.html

Daartoe heeft de partij aan de VVD voorgesteld om niet één maar twee begrotingen Onderwijs naar de Raad van State te sturen om te beoordelen. In de ene versie staat een bedrag voor de lerarensalarissen, in de andere niet.

ZIE OOK: Coalitie komt er niet uit

Zo is er extra tijd om een compromis te zoeken in de slepende kwestie over de salarisverhoging, die Den Haag nu al maanden in zijn greep houdt.

Echter, het voorstel zou staatsrechtelijk niet kunnen, melden bronnen in Den Haag. Die wijzen erop dat het kabinet morgen een besluit moet nemen over één begroting, met of zonder extra geld voor de lerarensalarissen. De VVD wil op dit moment niet akkoord gaan met het noemen van een bedrag.

Dreiging

De PvdA heeft gedreigd uit het kabinet te stappen als ze haar zin niet krijgt en er geen concreet bedrag wordt geplakt op de verhoging van het lerarenloon.

VVD, CDA, D66 en CU staan welwillend tegenover de eis van de PvdA, maar vinden het nog te vroeg om er nu al een knoop over door te hakken. De partijen die momenteel onderhandelen over het vormen van een coalitie zeggen nog geen volledig beeld te hebben van de financiën van het volgende kabinet en daarom nog geen toezegging te kunnen doen.

Wel hebben ze naar verluidt aan de PvdA aangeboden om, indien ze er voor Prinsjesdag uit zijn, alsnog geld in de begroting van Onderwijs te zetten voor de lerarensalarissen. De PvdA zou dan dus nog tot dat moment moeten wachten, voor ze besluit om het kabinet te verlaten.

Situatie onveranderd

De VVD liet dinsdag na het gesprek met de PvdA-top weten dat ’de situatie onveranderd’ is. Morgenmiddag moet in de ministerraad blijken of VVD en PvdA met elkaar door kunnen, of dat het demissionaire kabinet Rutte/Asscher alsnog ten val komt.

LEES MEER OVER; PVDA VVD KABINET VOORSTELLEN BEGROTINGEN LERARENLOON POLITIEK

GERELATEERDE ARTIKELEN;

VVD en PvdA blijven twisten over onderwijzersgeld, zelfs val kabinet is niet meer uitgesloten

VK 29.08.2017 VVD en PvdA blijven twisten over extra geld voor onderwijzers. Zelfs een kabinetsval is nu niet meer uitgesloten. ‘De pin is uit de handgranaat getrokken.’

Is er een akkoord? Het is nu al dagen de vraag op het Binnenhof. Cameraploegen en fotografen trekken al twee dagen van beraad naar beraad om er achter te komen of er nu wel of niet een relatief klein bedrag voor extra lerarensalarissen wordt gereserveerd in de laatste begroting van Rutte II. Het antwoord blijft nog steeds uit.

Tijd kopen

‘We werken aan een oplossing’, herhaalde Asscher dinsdag na een ingelast coalitieoverleg. ‘We proberen ongelukken te voorkomen’, meende Rutte. Toch duurt de patstelling voort. De VVD is nog steeds niet bereid om nu alvast geld opzij te zetten voor leraren. De liberalen willen dat de formerende partijen CDA, D66 en ChristenUnie ook groen licht geven voor een extra investering in onderwijs, maar dat zou niet kunnen omdat ‘de financiële plaat’ van het beoogde nieuwe kabinet nog onvoldoende is uitgewerkt.

VVD en PvdA treffen elkaar vandaag om negen uur ’s ochtends weer op het ministerie van Sociale Zaken voor coalitieberaad. Dan moet er alsnog ‘een geitenpaadje’ uit de impasse worden gevonden. Asscher en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem sturen er nu vooral op aan om extra tijd te kopen. Ze hebben dinsdag meerdere voorstellen gedaan om de besluitvorming aan te passen, aldus ingewijden. Het doel van de PvdA is om pas definitief te beslissen over de onderwijsgelden als de formerende partijen meer zicht hebben op hun financiële plannen.

Hoe het conflict ook afloopt: Rutte II beleeft wezensvreemde nadagen

Onduidelijk blijft vooralsnog hoe werkbaar die voorstellen zijn. Als een akkoord uitblijft, komt er mogelijk toch nog een voortijdig einde aan het lange, niet altijd gelukkige bestaan van Rutte II. In de voormiddag staat er een ministerraad op de agenda. Bij de VVD willen ze niet uitsluiten dat het de laatste kan zijn.

Hoe het conflict ook afloopt: Rutte II beleeft wezensvreemde nadagen. Er zijn de afgelopen vijf jaar miljardenbezuinigingen verteerd, pijnlijke koopkrachteffecten geïncasseerd en ontelbare tegenvallers opgedoken, maar bijna altijd vond het gevecht binnen de coalitie achter de schermen plaats. En telkens kwam er een akkoord. In demissionaire status ondergaat Rutte II opeens een extreme makeover. De ploeg die de Grote Recessie doorstond, driegt nu te vallen over 275 miljoen extra voor de Onderwijsbegroting.

Demissionaire soap

Het conflict sluimert al maanden. Lodewijk Asscher begon ver voor de begrotingsonderhandelingen extra geld te eisen voor onderwijzers. Toen er amper acht op werd geslagen, verhoogde hij de inzet. De PvdA zou wel eens kunnen weigeren de begroting te tekenen.

De ‘bevrijde’ Asscher toonde zo de vechtlust waar de PvdA-Kamerleden in het verleden zo vaak tevergeefs op aandrongen bij Samsom. Wat had de partij eraan om toezegging voor de poorten van de hel weg te slepen, als niemand het door had? De PvdA-bewindslieden gingen in de ministerraad het gevecht aan, maar voor de buitenwereld was alleen de harmonieuze samenwerking met Rutte zichtbaar. Politiek moest ook strijd zijn, kreeg Samsom van zijn criticasters te horen.

De vechtlust van Asscher komt op een moment dat de PvdA nog maar weinig angst inboezemt

De ex-PvdA-leider probeerde de laatste jaren te voldoen aan die behoefte aan politiek krachtsvertoon, maar zijn conflicten met de VVD deden geregistreerd aan. Vaak was vooraf afgesproken waar de coalitiepartijen ruzie over mochten maken. Als het echt spannend werd, belde Samsom met Mark Rutte of Halbe Zijlstra om zijn ‘grote project’ overeind te houden.

De vechtlust van Asscher komt op een moment dat de PvdA nog maar weinig angst inboezemt. Premier Rutte wil graag ‘brokken’ voorkomen, maar de formatie van zijn volgende kabinet heeft voorrang. De PvdA moet zijn plaats kennen.

De overige formerende partijen wachten rustig af. Het vermoeden bestaat dat de PvdA nu toch wil voorkomen dat de zaak op de spits wordt gedreven. ‘De PvdA heeft eerst de pin uit de handgranaat getrokken’, aldus een ingewijde. ‘En nu proberen ze die er weer wanhopig in te krijgen.’

De meeste partijen hopen alsnog op een oplossing. Een crisis over onderwijsgeld zou ‘politiek op z’n lelijkst’ zijn, aldus een betrokkene, vooral omdat het nieuwe kabinet uiteindelijk waarschijnlijk toch dat extra geld gaat uittrekken. Zeker een partij als D66 dringt aan op forse investeringen in onderwijs. Bij de partij valt te horen dat de PvdA-eis van 270 miljoen niet bepaald fors is.

Deëscalatie heeft ook strategische voordelen. Het beoogde nieuwe kabinet heeft al genoeg vijanden, zeker voor een coalitie die slecht kan rusten op een meerderheid van 76 zetels. Op de rechterflank slijpen PVV en Forum voor Democratie de messen, op links staan de SP en GroenLinks klaar om flinke oppositie te voren. Waarom zouden VVD, CDA, D66 en ChristenUnie nu dan ook nog de toekomstige oppositiepartij PvdA tarten?

De formerende partijen hebben Rutte de volmacht gegeven om de zaak af te handelen. Het zal hem nog moeite genoeg kosten om de geest weer in de fles te krijgen. ‘Er is een iets te opgewonden sfeer ontstaan’, concludeerde ook Jeroen Dijsselbloem eerder al. ‘Er zijn iets te grote woorden gebruikt.’

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   POLITIEK   KABINET-RUTTE II

KABINET-RUTTE II;

BEKIJK HELE LIJST

Rutte II hangt aan een zijden draadje

AD 29.08.2017 VVD en PvdA probeerden vanmiddag tijdens een ingelast overleg op het ministerie van Financiën opnieuw tevergeefs tot eensgezindheid te komen over de komende begroting. De coalitiepartners zijn het nog altijd niet eens over de verhoging van lerarensalarissen. Met de deadline voor de deur hangt een kabinetscrisis onverwacht toch in de lucht.

Demissionair premier Rutte wilde na het overleg niet inhoudelijk op het geschil ingaan. ,,We zijn er nog niet”, zei hij. ,,We hebben gesproken over de begroting, het was een beraad.” Over een mogelijke kabinetsbreuk wil hij niet speculeren. ,,We proberen ongelukken te voorkomen”. PvdA-leider Asscher gebuikt vergelijkbare woorden. ,,We werken aan een oplossing. Of dat lukt kun je pas achteraf zeggen.” Morgen praten de coalitiepartners verder.

View image on Twitter

  Tobias den Hartog @DenhartogT

Hangt er breuk in de lucht? We proberen ongelukken te voorkomen, aldus Rutte. 5:05 PM – Aug 29, 2017

Hoewel het er vorige week nog op leek dat de verhoging van de salarissen van basisschoolleraren in kannen en kruiken was, staat de deal plots toch weer op losse schroeven. De formatiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie gaan vooralsnog niet akkoord.

De PvdA eist in de rijksbegroting 2018 extra geld voor de salarissen van de leraren. Zo niet, dan stapt de partij uit het kabinet, dreigde voorman Lodewijk Asscher eerder. Ondanks dat hij met de VVD wel een deal kon sluiten, stuit hij op verzet van de overige formatiepartijen. Die durven zich niet aan een loonsverhoging te verbinden zolang het financiële plaatje voor het nieuwe kabinet nog niet rond is. En zonder de steun van de formatiepartijen gaat de afspraak niet door; hun zetels zijn cruciaal om de deal via de begroting door de Kamer te krijgen.

   Laurens Kok @lwmkok

‘Het is nog niet klaar. Werken aan een oplossing. Of dat lukt kun je pas achteraf zeggen’, stelt @LodewijkA  5:33 PM – Aug 29, 2017

De begrotingsplannen moeten donderdag ingediend worden bij de Raad van State, die er een advies over zal uitspreken. Met nog anderhalve dag te gaan is de druk op de coalitiepartners dus hoog. Als de hogere salarissen straks niet in de begroting staan, dreigt Asscher alsnog uit het demissionaire kabinet te stappen.

Lerarensalarissen blijven splijtzwam tussen VVD en PvdA, onderhandelingen gaan morgen verder

VK 29.08.2017 De lerarensalarissen blijven een splijtzwam in het demissionaire kabinet. Opnieuw leverde verwoed begrotingsoverleg vanmiddag geen akkoord op. PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft met zijn strijd voor meer onderwijsgeld het demissionaire kabinet onder spanning gezet. De onderhandelingen gaan morgen verder.

Vierenhalf jaar hielden VVD en PvdA elkaar stevig vast, soms tegen de klippen op. Nu het kabinet demissionair is en slechts hoeft af te wachten tot een nieuwe coalitie de zaken overneemt, laait de onenigheid tussen de regeringspartners alsnog op.

De begroting zou een ‘beleidsarme’ begroting worden, dacht men in VVD-kringen in de aanloop naar de zomer. Want het betaamt een demissionair kabinet niet om nieuwe plannen te introduceren. De PvdA dacht daar anders over. Een gebrek aan zichtbare strijd voor de sociaaldemocratische waarden had tot een grote verkiezingsnederlaag geleid. De laatste begroting van Rutte II bood Asscher de kans nog eenmaal een PvdA-stempel op het regeringsbeleid te drukken.

Beslissende dag

Na tweeënhalf uur overleg was de conclusie: we zijn er nog niet, we gaan morgen verder

‘Als er een begroting komt waar de PvdA haar handtekening onder zet dan zit daar ruimte voor salarissen voor leraren in’, stelde hij eind juni voor de camera van de NOS. Het was de dag waarop leraren in het basisonderwijs een ochtend staakten voor een betere cao. Twee maanden later ligt er nog steeds geen begroting waar de PvdA voor wil tekenen.

Een PvdA-fractie-uitje naar een hotel in Kijkduin stond vandaag deels in het teken van de patstelling met de VVD. Halverwege de middag verkasten Asscher en PvdA-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem naar het ministerie van Financiën voor overleg met premier Rutte en VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Tweeënhalf uur later was de conclusie: we zijn er nog niet, we gaan morgen verder.

Morgen lijkt een beslissende dag te worden. De Raad van State moet zich namelijk buigen over de begrotingsplannen en verwacht morgen de stukken te krijgen. Wat betreft de VVD moet er dan een akkoord zijn met de PvdA. Asscher houdt het op ‘morgen of binnen enkele dagen’. Het blijft afwachten hoe hard die deadline is. Wat ook meespeelt voor de VVD: donderdag heeft premier Rutte geen tijd voor coalitieoverleg omdat hij een afspraak heeft in het Elysée met de Franse president Macron.

Vorige week leken de coalitiepartners nog af te stevenen op een akkoord. De VVD zou kunnen instemmen met een bedrag van 270 miljoen voor de lerarensalarissen, tegelijkertijd zou het kabinet meer geld uittrekken voor Defensie. ‘Er is geen akkoord’, beklemtoonden de hoofdrolspelers, maar de kou leek uit de lucht.

Patstelling

Maandag sloeg de stemming weer om. De drie aspirant-coalitiepartners, CDA, D66 en ChristenUnie, zouden niet gediend zijn van extra onderwijsgeld in een begroting die zij moeten gaan uitvoeren. De PvdA denderde met haar eisen dwars door de complexe puzzel heen die zij probeerden te leggen. ‘De financiële opstelling’ is nog niet rond, schreef informateur Zalm in een brief aan de Tweede Kamer, een nieuw kabinet laat zeker nog op zich wachten tot na Prinsjesdag. En de VVD zag bij nader inzien toch geen ruimte in de begroting voor onderwijsgeld, meldden bronnen.

In die patstelling lijken de partijen elkaar vandaag niet verder genaderd. Toch lijken ze een echte breuk te willen voorkomen. ‘De afgelopen vijf jaar hebben we tot nu toe steeds een oplossing kunnen vinden’, zei Rutte vanmiddag na afloop van het begrotingsgesprek. ‘De sfeer bij ons is altijd heel prettig’, vond Asscher. VVD en PvdA praten morgenochtend verder. Veel tijd hebben ze echter niet; in de middag staan formatiegesprekken gepland tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

Volg en lees meer over:  POLITIEK  KABINET-RUTTE II  NEDERLAND

KABINET-RUTTE II;

BEKIJK HELE LIJST

Coalitie in crisisoverleg

Telegraaf 29.08.2017 VVD en PvdA hebben vanmiddag crisisoverleg op het ministerie van Financiën gehad. De twee coalitiepartners kwamen opnieuw niet uit het vraagstuk van de lerarensalarissen. Ingewijden zinspelen op een val van het demissionaire kabinet als men echt niet met een oplossing komt.

Premier Rutte na afloop: „We zijn er pas uit als we eruit zijn.” Een overeenkomst is er dus nog niet, maar een breuk ook niet.

Met welke boodschap de PvdA’ers op pad werden gestuurd naar de bijeenkomst, bleef vanmiddag onduidelijk. Zij hadden eerder op de dag crisisberaad met partijgenoten. Kamerleden van de partij zeggen wel dat de PvdA bij haar standpunt blijft.

Tot nog toe kreeg de PvdA niet wat ze geëist had: hogere lerarensalarissen, duidelijk afgesproken op papier. Vandaag kwamen de sociaaldemocraten eerst samen bijeen om te bespreken wat er nu moest gebeuren. Wat een gewone fractiedag had moeten worden waarin het nieuwe jaar wordt besproken, op een steenworp van het strand af, werd zo crisisberaad.

„Wij proberen nu een oplossing te vinden die recht doet aan wat zij aan de formatietafel willen, maar ook aan wat wij willen”, zei PvdA-leider Asscher nog bij binnenkomst van de vergaderlocatie die De Telegraaf wist te achterhalen. Op de vraag of er een kabinetscrisis komt, nu de PvdA vooralsnog haar zin niet krijgt: „Het helpt niet als ik nu hardop ga dreigen.”

’Stekker eruit’

Ook volgens minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, eveneens tijdens binnenkomst bij het PvdA-beraad, is hij nog bezig met „het vinden van oplossingen”, in plaats van zich voor te bereiden op een kabinetscrisis.

Op de vraag wat een oplossing zou kunnen zijn, aangezien het erop lijkt dat de formatietafel en de VVD hun standpunt duidelijk hebben gemaakt, reageerde hij echter onomwonden: „Dan moeten ze de stekker er misschien maar uittrekken.”

Na twee uur samenzijn vertrokken Asscher en Dijsselbloem tegelijkertijd richting het ministerie van Financiën om met coalitiepartner VVD te spreken. Asscher ging bij zijn vertrek niet in op vragen. De vraag of het duo nog steeds zo geloofde in een oplossing, bleef dus in de lucht hangen. De rest van de PvdA’ers bleef achter op de ’heidag’ die zo gegijzeld werd door een crisis. PvdA-Kamerleden zeggen wel dat de partij bij haar standpunt blijft en dat voorspelt wellicht weinig goeds voor het demissionaire kabinet. Aanvankelijk stond er ook geen fysiek overleg gepland tussen VVD en PvdA, maar de situatie vereist dat klaarblijkelijk.

Andere PvdA-bewindsleden toonden zich aan het begin van de dag nog positief. „We komen er altijd uit”, sprak staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur en Milieu) bemoedigend. „We hebben voor hetere vuren gestaan”, zei ook minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Eis

De PvdA eiste deze zomer dat de lerarensalarissen omhoog moeten. Anders zou de partij geen handtekening onder de begroting voor volgend jaar zetten. Dat dreigement resulteerde vorige week uiteindelijk in een contouren-overeenkomst met de VVD, de partij waarmee de sociaaldemocraten nog steeds het demissionaire kabinet vormen. Daarmee was de zaak echter nog niet rond. De liberalen wilden ook overeenstemming met de partijen waarmee nu over een nieuw kabinet wordt onderhandeld. Die willen nu echter nog geen financiële afspraken leveren, zo ver zijn ze nog niet in de formatie.

Het heeft de PvdA verbaasd dat die afspraak niet tot stand gemaakt kon worden met CDA, D66, en CU. De sociaaldemocraten gaan er vanuit dat er alsnog een afspraak gemaakt moet kunnen worden. Maar als dat niet lukt, ligt een kabinetscrisis nadrukkelijk op tafel, valt er in de partij te horen.

VVD en PvdA nog steeds niet eens over lerarensalarissen

NU 29.08.2017 De VVD en PvdA zijn het nog niet eens over de verhoging van de salarissen van de basisschoolleraren. De tijd dringt, want woensdag moeten de partijen van het demissionaire kabinet de begroting voor 2018 rond hebben.

“We zijn in gesprek over de begroting, maar het is nog niet af”, zei VVD-leider Mark Rutte dinsdag na afloop van een ingelast crisisberaad op het ministerie van Financiën in Den Haag.

Daar werd onder meer gezocht naar een oplossing voor de dreigende kabinetscrisis. De partijen praten woensdag verder. PvdA-leider Lodewijk Asscher: “We werken aan een oplossing.”

Salarissen

De PvdA wil dat in de begroting van volgend jaar extra geld vrijkomt voor de salarissen van leerkrachten in het basisonderwijs.

De VVD staat daar voor open, maar vindt dat het volgende kabinet erover moet beslissen, omdat het een ongeschreven regel is dat het demissionair kabinet geen ingrijpende maatregelen neemt of extra miljoenenuitgaven inboekt.

Toch leek vorige week een akkoord ophanden, maar de partijen waarmee de VVD over een nieuw kabinet onderhandelt, willen zich niet binden aan zo’n loonsverhoging omdat zij het financiële plaatje voor het nieuwe kabinet nog niet rond hebben.

Deadline

De PvdA blijft echter bij de wens voor extra geld voor de lerarensalarissen. De deadline voor de begroting verloopt deze week.

De PvdA heeft dinsdag voorstellen op tafel gelegd om tijd te winnen, aldus bronnen rond het kabinet. Het moet ervoor zorgen dat de formerende partijen meer tijd krijgen om te bedenken wat hun financiële plannen zijn.

Asscher heeft in een eerder stadium gedreigd de Miljoenennota voor 2018 niet van zijn handtekening te voorzien. Dat zou ertoe kunnen leiden dat de PvdA uit de demissionaire regeringsploeg stapt en het kabinet Rutte II op de valreep toch nog valt.

Lees meer over: Formatie 2017

‘Kabinet, los vraagstuk le­ra­ren­sa­la­ris­sen op zonder crisis’

AD 29.08.2017 Het vraagstuk van de lerarensalarissen is een belangrijke, maar een kabinetscrisis zou niet nodig moeten zijn, vindt chef parlement Hans van Soest. Hij roept de politiek op het geschil op constructieve wijze op te lossen.

Het is makkelijk om cynisch te worden over de politiek. Het zou zo maar kunnen dat het demissionaire kabinet – ruim vijf maanden na de verkiezingen en na een record aantal dagen regeren waarin het ene na het andere impopulaire besluit werd genomen – alsnog uit elkaar valt. En dat om iets waarover alle partijen in de kern het wel eens zijn dat er iets aan zou moeten gebeuren: het salaris van leraren in het basisonderwijs.

Dat de nieuwe PvdA-leider Asscher na het recordverlies op 15 maart iets zocht om weer wat rode kleur op de wangen te krijgen, is tot daar aan toe. En het is te begrijpen dat hij met de vuist op tafel slaat bij de begrotingsonderhandelingen voor volgend jaar omdat hij tijdens deze ellenlange formatie niet voor spek en bonen op de winkel past in Den Haag. Maar een kabinetscrisis? Nu nog? Na al die eerdere draconische ingrepen van Rutte-2?

En het is ook te begrijpen dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie Asscher niet bij voorbaat zijn zin willen geven. Zij hopen straks vier jaar te regeren en moeten op hun begroting ruimte vinden om de rekening voor de gewenste salarisverhoging van leraren te betalen. De krijgsmacht moet nog opgetuigd, de zorg wordt duurder en zo zijn er tientallen belangrijke dingen die geld kosten. Maar tegelijk is duidelijk dat ze óók willen investeren in onderwijs. Gaan we het dan meemaken dat ze nu nee zeggen tegen de wens van de PvdA om het na Prinsjesdag – als ze eindelijk een kabinet geformeerd hebben – alsnog zelf te regelen?

Het is makkelijk om cynisch te worden over de politiek. Maar als belastingbetalende burger zou je toch mogen verwachten dat de mensen die ons land besturen zo iets overkomelijks moeten kunnen oplossen.
Nog altijd geen deal over le­ra­ren­sa­la­ris­sen: kabinetscrisis dreigt

AD 29.08.2017 VVD en PvdA probeerden vanmiddag tijdens een ingelast overleg op het ministerie van Financiën opnieuw tevergeefs tot eensgezindheid te komen over de komende begroting. De coalitiepartners zijn het nog altijd niet eens over de verhoging van lerarensalarissen. Met de deadline voor de deur hangt een kabinetscrisis onverwacht toch in de lucht.

Demissionair premier Rutte wilde na het overleg niet inhoudelijk op het geschil ingaan. ,,We zijn er nog niet”, zei hij. ,,We hebben gesproken over de begroting, het was een beraad.” Over een mogelijke kabinetsbreuk wil hij niet speculeren. ,,We proberen ongelukken te voorkomen”. PvdA-leider Asscher gebuikt vergelijkbare woorden. ,,We werken aan een oplossing. Of dat lukt kun je pas achteraf zeggen.” Morgen praten de coalitiepartners verder.

View image on Twitter

  Tobias den Hartog @DenhartogT

Hangt er breuk in de lucht? We proberen ongelukken te voorkomen, aldus Rutte. 5:05 PM – Aug 29, 2017

Twitter Ads info and privacy

Hoewel het er vorige week nog op leek dat de verhoging van de salarissen van basisschoolleraren in kannen en kruiken was, staat de deal plots toch weer op losse schroeven. De formatiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie gaan vooralsnog niet akkoord.

De PvdA eist in de rijksbegroting 2018 extra geld voor de salarissen van de leraren. Zo niet, dan stapt de partij uit het kabinet, dreigde voorman Lodewijk Asscher eerder. Ondanks dat hij met de VVD wel een deal kon sluiten, stuit hij op verzet van de overige formatiepartijen. Die durven zich niet aan een loonsverhoging te verbinden zolang het financiële plaatje voor het nieuwe kabinet nog niet rond is. En zonder de steun van de formatiepartijen gaat de afspraak niet door; hun zetels zijn cruciaal om de deal via de begroting door de Kamer te krijgen.

De begrotingsplannen moeten donderdag ingediend worden bij de Raad van State, die er een advies over zal uitspreken. Met nog anderhalve dag te gaan is de druk op de coalitiepartners dus hoog. Als de hogere salarissen straks niet in de begroting staan, dreigt Asscher alsnog uit het demissionaire kabinet te stappen.

Asscher krijgt toch ‘nee’ van VVD over lerarensalarissen

Elsevier 29.08.2017 De overeenstemming tussen de demissionaire regeringspartijen VVD en PvdA over de nieuwe begroting die vorige week nog zo dichtbij leek, is weer ver weg. De partijen waarmee de VVD onderhandelt over de formatie van een nieuw kabinet, willen niet toegeven aan de eis van PvdA-voorman Lodewijk Asscher voor verhoging van de lerarensalarissen.

Ingewijden spreken van een mogelijke kabinetscrisis.

Vrijdag leek het erop dat VVD en PvdA er bijna uit waren. Het demissionaire kabinet zou in de begroting voor 2018 270 miljoen uittrekken voor leerkrachten, en zou militairen met een AOW-gat tegemoetkomen. Dat laatste was een wens van de VVD.

Maar het voorstel sneuvelde in de onderhandelingen voor een nieuw kabinet. Wel zouden alle betrokken partijen voelen voor beide maatregelen.

Geen uitweg

De formerende partijen, VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, hebben nog geen overeenstemming bereikt over de overheidsfinanciën voor de komende jaren. Ze willen zich niet vastleggen op de PvdA-eis. Zonder een scherp beeld van de komende inkomsten en uitgaven zou een dergelijke toezegging ‘roekeloos’ zijn, aldus de partijen aan de onderhandelingstafel.

Volgens Elsevier Weekblad; Carla Joosten: ‘Logisch dat kiezer cynisch wordt van Zijlstra en Asscher’

De VVD zei daarom maandag toch ‘nee’ tegen de eis van de PvdA. De begroting moet volgens ingewijden woensdagmiddag af zijn, en er zou geen uitweg meer zijn voor de lerarendeal. Eerder dreigde Asscher zijn handtekening niet onder de nieuwe begroting te zetten, als de VVD niet akkoord gaat met een verhoging van de lerarensalarissen.

Asscher sprak eerder op maandag nog de hoop uit dat er een oplossing komt. Maandag liet informateur Gerrit Zalm (VVD) weten dat de formerende partijen ‘na maanden onderhandelen nog helemaal niet weten wat ze met de begroting willen’.

Voor Prinsjesdag geen nieuw kabinet

Zalm zei maandag ook dat een regeerakkoord nog altijd niet in zicht is. Het werk op het terrein van financiën moet volgens hem nog tot een goed einde worden gebracht. Het Centraal Planbureau moet de plannen doorrekenen en de voorbereiding hiervan is nog niet afgerond. Doorrekening kost ongeveer een week. Daarna kunnen nog aanpassingen nodig zijn.

De formatie duurt al ruim vijf maanden. Zalm noemt het ‘niet aannemelijk’ dat er op Prinsjesdag of bij de Algemene Beschouwingen een nieuw kabinet is.

   Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Kabinetscrisis dreigt: ‘Asscher schoot zich in de voet’

Kabinetscrisis? PvdA is juist positief gestemd

Voor Prinsjesdag geen nieuw kabinet, verwacht Zalm

Struikelt het demissionaire kabinet alsnog over de begroting 2018?

Trouw 28.08.2017 De begroting voor 2018 had de makkelijkste van dit kabinet moeten worden, maar het overleg tussen VVD en PvdA hierover gaat buitengewoon stroef. Een kabinetscrisis valt niet uit te sluiten.

Geen akkoord over begroting

Telegraaf 28.08.2017 VVD en PvdA hebben nog geen akkoord bereikt over de begroting voor volgend jaar. Dat heeft VVD-leider Mark Rutte gezegd na het coalitieoverleg met de PvdA op maandag. „We praten deze week verder”, aldus Rutte.

Terwijl de deadline voor een akkoord nadert, zei Rutte vorige week dat het „nog maar zeer de vraag is of het lukt om eruit te komen.”

Lodewijk Asscher hield maandag ook nog een slag om de arm. „We zijn er nog niet helemaal uit”, aldus de PvdA-leider. Op de vraag of het gaat lukken om eruit te komen zei hij: „Ik hoop het.”

„Het is ingewikkelder dit keer doordat je nog een andere tafel hebt dan alleen de onze”, aldus Asscher. Hij verwijst daarmee naar de formatieonderhandelingen tussen VVD, PvdA, CDA en ChristenUnie. Het demissionaire kabinet heeft beperkte speelruimte. Het moet eigenlijk met een ’beleidsarme’ begroting komen, om het volgende kabinet niet voor de voeten te lopen.

Het probleem ligt bij de formatietafel, niet bij de coalitie, zegt een ingewijde rond het kabinet. Een deal tussen PvdA en VVD zou in zicht zijn.

Salarissen basisschoolleraren

Een van de hete hangijzers is het verhogen van de salarissen van basisschoolleraren, de wens van de PvdA. Vorige week lekte uit dat de partijen het eens zouden zijn geworden over een bedrag van 270 miljoen euro daarvoor, hoewel de partijen toen ook benadrukten dat er nog geen akkoord was.

De VVD, die er aanvankelijk weinig voor voelde om de PvdA haar zin te geven, zou daar wel iets voor terug willen. Waarschijnlijk trekt het demissionaire kabinet op aandrang van de liberalen geld uit om het AOW-gat te dichten voor militairen die eerder met pensioen moeten.

LEES MEER OVER; MARK RUTTE KABINET BEGROTING

Lodewijk Asscher © ANP

Deadline nadert: nog geen akkoord over begroting 2018

AD 28.08.2017 Er is nog geen akkoord gesloten over de begroting voor komend jaar. Dat lieten de coalitiepartijen PvdA en VVD weten na afloop van het begrotingsoverleg vandaag. De druk staat inmiddels vol op de ketel, want de deadline voor de rijksbegroting 2018 is al over een paar dagen.

  Deborah Jongejan @djongejan

Nog geen akkoord over lerarensalarissen. Volgens Asscher is het nu ingewikkelder ivm de formatie.

2:29 PM – Aug 28, 2017

PvdA-partijleider Lodewijk Asscher noemt het overleg ‘ingewikkelder’ vanwege de formatieonderhandelingen, waar de VVD ook onderdeel van maakt, maar hij wil niet speculeren over een mogelijke kabinetscrisis. ,,We doen gewoon ons best om het op te lossen, net zoals ieder jaar. Maar we zijn nog niet zover.” VVD-leider Mark Rutte wilde na afloop van het overleg vanmiddag zo min mogelijk zeggen. ,,We gaan van de week verder praten”, aldus de demissionair premier kortaf.

Het demissionaire kabinet heeft beperkte speelruimte en moet eigenlijk met een ‘beleidsarme’ begroting komen, om het volgende kabinet niet voor de voeten te lopen. De plannen moeten uiterlijk eind deze week naar de Raad van State, die daarover een advies zal uitbrengen. De uiteindelijke begroting wordt dan gepresenteerd tijdens Prinsjesdag, op 19 september.

Leraren

De PvdA zette de begrotingsbesprekingen eerder al op scherp door extra geld voor lerarensalarissen te eisen. Zo niet, dan zou de partij uit het kabinet stappen. De VVD was aanvankelijk woest over dat dreigement. De liberalen vonden dat een demissionair kabinet geen extra geld mag uitgeven. Inmiddels is dat conflict bijgelegd. De partijen zijn overeengekomen 270 miljoen euro uit te trekken voor hogere lerarensalarissen.

Of dat bedrag er ook gaat komen, hangt af van de formatieonderhandelingen. Rutte zei na afloop van de formatiegesprekken vorige week dat er nog geen sprake is van een akkoord. ,,Het is nog maar zeer de vraag of het lukt om eruit te komen”, aldus de bewindsman.  De VVD zou wel iets terug willen voor de lerarendeal. Waarschijnlijk trekt het demissionaire kabinet op aandrang van de liberalen geld uit om het AOW-gat te dichten voor militairen die eerder met pensioen moeten.

Leraren basisonderwijs: 3 procent loonsverhoging is te weinig, dreiging nieuwe stakingen

VK 25.08.2017 Basisschoolleraren nemen geen genoegen met de rondzingende salarisplannenvan het demissionaire kabinet. Met de verwachte verhoging van 3 procent wordt minder dan een derde van hun eis ingewilligd. Als het bij de 270 miljoen extra blijft, zijn volgens de leraren nieuwe stakingsacties dit jaar onvermijdelijk.

Dit zeggen de Algemene Onderwijsbond (AOb) en PO in Actie, initiatiefnemer van de lerarenstaking van een uur van 27 juni. Met de 900 miljoen loonsverhoging die zij beogen, willen ze het salarisverschil met docenten uit het voortgezet onderwijs rechttrekken en de werkdruk verlagen.

‘We hebben een duidelijke eis neergelegd van 900 miljoen euro’, zegt Robert Sikkes van de AOb. ‘Wat nu wordt geboden is dan ook echt veel te weinig. Als er niet meer bij komt, gaat het met de werkdruk en het tekort aan leraren echt mis in het onderwijs.’

De 3 procent is ook volgens PO in Actie ‘geen acceptabel begin’. Net als de AOb zijn zij bang dat deze geste als excuus gebruikt gaat worden om het salarisdossier te sluiten. ‘Leuk dat het demissionaire kabinet hier nog mee komt’, zegt initiator Jan van de Ven, ‘maar dit was nooit onze intentie. De acties waren gericht aan de formatietafel.’

Niet blij met Asscher

Sikkes van AOb was dan ook helemaal niet blij toen demissionair vicepremier Lodewijk Asscher hun staking in juni toe-eigende en dreigde kabinet-Rutte II alsnog te laten klappen als leraren niet meer geld zouden krijgen. ‘Fijn dat Rutte III nu een kleiner gat te dichten heeft’, zegt ook Van de Ven, ‘maar het hele gat moet nog steeds gevuld. Als Rutte III denkt dat hiermee de kous af is, dan hebben ze het helemaal verkeerd begrepen.’

Aanvankelijk werd een bedrag van 2 miljard euro nodig geacht om het salaris recht te trekken. ‘We zijn nog eens goed gaan rekenen, en het blijkt voor veel minder te kunnen’, zegt Van de Ven. De 900 miljoen hoeft van de actievoerende partijen niet in een keer te worden toegekend. ‘We begrijpen dat het veel geld blijft en hebben daarom nog twee scenario’s voorgesteld om het uit te smeren’, zegt Van de Ven. ‘Maar in alle gevallen moet het binnen een kabinetsperiode worden geregeld.’

De plannen voor een nieuwe staking zijn in volle gang. Het wordt meer dan de ‘prikactie’ van juni, maar of het zoals beloofd een staking van een week wordt, willen Sikkes en Van de Ven niet zeggen. ‘In september komen we met meer informatie.’

Lees ook

3 procent erbij
Het demissionaire VVD-PvdA-kabinet wil leraren van basisscholen een loonsverhoging geven van 3 procent. Volgens Rutte II kost dat de schatkist 270 miljoen euro, zo zal in de Miljoenennota 2018 staan.

Een uur staken – zes vragen
Het basisonderwijs gaat op 27 juni één uur staken. Waarom? En is één uur niet wat kort? Plus nog vier vragen.

‘Ons vak is uitgehold’
Het basisonderwijs windt zich op over staatssecretaris Dekker die laconiek blijft bij een dreigend tekort aan leraren. Die voelen zich onderbetaald, en willen actie.

Volg en lees meer over: VOORTGEZET ONDERWIJS    BASISONDERWIJS   NEDERLAND   ONDERWIJS

Bronnen uit Den Haag: PvdA krijgt 3 procent loonstijging voor leraren basisschool

VK 25.08.2017 Het demissionaire VVD-PvdA-kabinet wil leraren van basisscholen een loonsverhoging geven van 3 procent. Volgens Rutte II kost dat de schatkist 270 miljoen euro. VVD en PvdA koersen hierop aan bij de begrotingsbesprekingen die nu gaande zijn. De partijen die met de VVD onderhandelen over een nieuw kabinet, CDA, D66 en ChristenUnie, moeten zich nog over de salarisverhoging buigen. Of een kabinetscrisis definitief is afgewend hangt af van hun instemming.

Dat melden betrouwbare bronnen in Den Haag aan de Volkskrant. De salarisverhoging voor onderwijzers is een wens van de PvdA. Zou die er niet komen, dan stappen de PvdA-bewindslieden uit het kabinet, zo dreigde partijleider en vice-premier Lodewijk Asscher in juni. In ruil voor de loonstijging voor leraren, ‘krijgt’ de VVD loonstijging voor militairen. Ook het CDA heeft daarvoor tijdens de verkiezingscampagne gepleit.

Voortgezet onderwijs

De leraren in het basisonderwijs willen dat hun salarissen gelijk worden getrokken met hun collega’s in het voortgezet onderwijs. Dat zou een loonsverhoging van circa 20 procent betekenen. Uit de doorrekening door het Centraal Planbureau van de verkiezingsprogramma’s in februari blijkt dat dit circa 2,3 miljard euro zou kosten.

1 procent loonsverhoging in het basisonderwijs kost de schatkist circa 115 miljoen euro, berekende het CPB, 25 miljoen meer dan waar het kabinet mee rekent. Waarom het kabinet van een lager bedrag uitgaat, is onduidelijk.

Dat er overeenstemming lijkt te zijn over het heetste hangijzer in de begroting voor 2018 wil niet zeggen dat VVD en PvdA het eens zijn over de hele begroting. Volgende week vergadert de ministerraad, net als deze week, over de verschillende departementale begrotingen. Het slotakkoord bij begrotingsonderhandelingen is altijd de bespreking over de koopkrachtcijfers.

Als de coalitiepartijen het erover eens zijn hoeveel bepaalde groepen – werkenden, gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden – er aan besteedbaar inkomen bij krijgen, dan is er een akkoord. Naar verwachting liggen woensdag, uiterlijk donderdag de koopkrachtcijfers op tafel in de Trêveszaal.

Voorspellingen

Het CPB kwam eerder deze maand met koopkrachtvoorspellingen. Daaruit blijkt dat er dit en volgend jaar geen groepen zijn die er in koopkracht op achteruit gaan. Van een opzienbarende koopkrachtstijging is evenwel geen sprake. Werkenden zouden volgend jaar 0,8 procent meer te besteden hebben, gepensioneerden 0,2 procent en uitkeringsgerechtigden 0 procent.

Bekijk onze special: Eerder dit jaar staakten basisschoolleraren tegen de hoge werkdruk en voor verhoging van hun salaris, omdat er een dreigend lerarentekort is. Wat gebeurt er als het niet lukt om op tijd nieuwe docenten te werven? De Volkskrant verkent acht onorthodoxe oplossingen voor het tekort.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   BASISONDERWIJS   KABINET-RUTTE II   POLITIEK  ONDERWIJS

Demissionair kabinet stelt 270 miljoen beschikbaar voor lerarensalarissen

NU 25.08.2017 Voor het verhogen van salarissen van basisschoolleraren komt volgend jaar 270 miljoen euro beschikbaar. De regeringspartijen VVD en PvdA zijn het daarover eens. Dat bevestigen bronnen rond het kabinet vrijdag aan NU.nl na berichtgeving in verschillende media.

CDA, D66 en ChristenUnie (CU), die met de VVD onderhandelen over een nieuwe coalitie, moeten nog akkoord gaan met de plannen van VVD en PvdA. Dat zal naar verwachting ook gebeuren.

De PvdA stelt samen met de VVD de begroting op voor volgend jaar omdat de formerende partijen er nog niet uit zijn. Vicepremier en PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft er altijd op gehint dat hij niet zomaar zijn handtekening zet onder een begroting waar hij het niet mee eens is.

Zo moet er extra geld voor leraren in het basisonderwijs komen, vinden ze bij de sociaaldemocraten. De VVD voelde er aanvankelijk niets voor haar coalitiepartner haar zin te geven, omdat demissionaire kabinetten in principe geen extra geld uitgeven of grote beleidswijzigingen doorvoeren. Het is een ongeschreven regel dat dat wordt overgelaten aan een nieuwe regering. Achter de schermen lijkt het conflict bijgelegd.

‘Niet genoeg’

Volgens een woorvoerder van de Algemene Onderwijsbond (AOb) gaan leerkrachten staken als de politiek niet nog meer geld uittrekt voor de salarissen.

”We vrezen dat Rutte II straks denkt dat de zaak is opgelost en Rutte III niks meer hoeft te doen”, zegt de woordvoerder.

Volgens de AOb en andere actievoerende organisaties in het onderwijs is zo’n 900 miljoen euro nodig om ervoor te zorgen dat de salarissen in het basisonderwijs gelijk worden getrokken met de lonen van leraren met een gelijk opleidingsniveau in het middelbaar onderwijs.

AOW-gat

De VVD wil wel iets terug voor haar opstelling. Waarschijnlijk trekt het kabinet op aandringen van de liberalen geld uit om het AOW-gat te dichten voor militairen die eerder met pensioen moeten. Het is nog niet bekend om welk bedrag het gaat.

In november vorig jaar werd hiervoor een gedeeltelijke oplossing gevonden. Het ging toen om 8 miljoen euro jaarlijks oplopend tot structureel 175 miljoen euro. Dat bedrag werd elders in de Rijksbegroting gevonden waardoor het niet ten koste gaat van de defensiebegroting.

Ongeveer 17.500 voormalige burgermedewerkers en militairen hebben een AOW-gat. Zij genoten een wachtgeldregeling tot ze 65 werden. Maar omdat de pensioenleeftijd is verhoogd, zitten zij met een financieel gat. Ze hebben geen wachtgeld meer, maar ook nog geen AOW-uitkering. De oplossing kan het ministerie tot 2035 zo’n 600 miljoen euro kosten.

De ministerraad legt volgende week donderdag de laatste hand aan de begroting voor 2018. Asscher en minister Henk Kamp (Economische Zaken) deden vrijdag geen mededelingen over de besprekingen.

Lees meer over: Onderwijs Lerarensalarissen  Begroting 2018

Kabinet trekt 270 miljoen uit voor hogere le­ra­ren­sa­la­ris­sen

AD 25.08.2017 Het demissionaire kabinet van VVD en PvdA is overeengekomen om volgend jaar 270 miljoen euro uit te trekken voor de verhoging van het salaris van basisschoolleraren. Of dat bedrag er ook gaat komen, hangt af van de formatieonderhandelingen, stellen bronnen rond de coalitie. De Algemene Onderwijsbond is niet tevreden en dreigt met staken: ‘Dit is niet genoeg’.

View image on Twitter

   Laurens Kok @lwmkok

Rutte zegt dat er ‘echt nog geen deal is’ over de lerarensalarissen. ‘Ik duw de berichten terug’

4:05 PM – Aug 25, 2017

Twitter Ads info and privacy

Het extraatje voor de docenten is structureel, meldt een ingewijde, omdat het salaris niet voor slechts één jaar wordt verhoogd. Wel wordt gewaarschuwd dat komende week mogelijk nog geen duidelijkheid komt. Hoeveel geld er in totaal beschikbaar is voor leraren hangt af van de formatie. Pas als VVD er met de beoogd nieuwe coalitiepartners CDA, D66 en ChristenUnie uit is hoeveel extra geld er naar onderwijs gaat, wordt de deal officieel. Het ministerie van Onderwijs kampt al met een fors tekort op de begroting.

Eerder deze week meldde deze krant al dat er een uitruil zou komen tussen onderwijs en defensie, een onderwerp dat belangrijk wordt gevonden door nieuwe coalitiepartners CDA en ChristenUnie. Nu is er ook meer bekend over het geld dat daarvoor wordt uitgetrokken. Bij Defensie zou de extra miljoenen worden om het AOW-gat van militairen te dichten.

VVD-leider Mark Rutte zei na afloop van de formatiegesprekken dat er nog geen sprake is van een akkoord. ,,Het is nog maar zeer de vraag of het lukt om eruit te komen”, aldus Rutte.

Lees ook

‘Formatie doorslaggevend voor toekomst lerarensalaris’

Lees meer

Te weinig

We kunnen hier heel kort over zijn: dit is niet genoeg, aldus Algemene Onderwijsbond.

Ook als de volle 270 miljoen op tafel komt, is de Algemene Onderwijsbond (AOb) niet tevreden. ,,We kunnen hier heel kort over zijn: dit is niet genoeg”, reageert een woordvoerder op de plannen. Het basisonderwijs gaat dan ook staken als er niet meer geld bijkomt.

,,We vrezen dat Rutte II straks denkt dat de zaak is opgelost en Rutte III niks meer hoeft te doen”, aldus de woordvoerder. Volgens de AOb en andere actievoerende organisaties in het onderwijs is zo’n 900 miljoen euro nodig om ervoor te zorgen dat de salarissen in het basisonderwijs gelijk worden getrokken met de lonen van leraren met een gelijk opleidingsniveau in het middelbaar onderwijs.

Dreigement
De PvdA dreigde voor de zomer uit het kabinet te stappen als er geen extra geld voor lerarensalarissen zou worden uitgetrokken in de begroting voor volgend jaar. De VVD was aanvankelijk woest over dat dreigement. De liberalen vonden dat een demissionair kabinet geen extra geld mag uitgeven. Inmiddels is dat conflict bijgelegd. Zowel bij VVD als PvdA valt te beluisteren dat de twee er samen uit zullen komen. Alleen de andere partijen kunnen nog roet in het eten gooien.

PvdA en VVD smoren kabinetscrisis in de kiem met extra geld voor leraren en militairen

VVD en PvdA: extra geld voor leraren en militairen

VK 25.08.2017 De crisissfeer rond Rutte II is zo goed als verdwenen. Zowel VVD als PvdA is positief over de ‘constructieve’ begrotingsonderhandelingen van de afgelopen dagen. Beide partijen willen extra geld reserveren waarmee de salarissen van leraren omhoog kunnen. PvdA-leider Lodewijk Asscher dreigde eerder deze zomer uit het kabinet te stappen als dat in de laatste Miljoenennota niet geregeld zou worden.

De VVD was aanvankelijk verbolgen over die eis. De liberalen menen dat een demissionair kabinet dergelijke besluiten moet overlaten aan de volgende coalitie. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra verweet Asscher ‘politieke spelletjes’ te spelen. Achter de schermen werd gezegd dat de PvdA-bewindspersonen hun koffers alvast moesten pakken.

Nu de begrotingsonderhandelingen zijn begonnen, willen beide partijen alsnog een kabinetscrisis voorkomen. De afgelopen dagen zijn ze elkaar dicht genaderd, al ontkent iedereen nog met klem dat er een definitief akkoord is.

De VVD is inmiddels wel bereid om extra geld voor leraren te reserveren. In ruil voor die handreiking wordt er ook extra geld opzijgezet voor militairen.

Beide partijen blijven terughoudend, ook om de andere formerende partijen niet voor het hoofd te stoten. CDA, ChristenUnie en D66 moeten nog instemmen, omdat zij straks medeverantwoordelijkheid zijn voor de begroting. Als zij een compromis tussen VVD en PvdA afwijzen, kan een kabinetscrisis alsnog oplaaien.

Deadline

Dat het gevaar voor een kabinetscrisis nu toch weer grotendeels is bezworen, heeft ook strategische redenen

Voor de hand ligt dat niet. Het CDA vond het aanvankelijk belangrijker dat er geld naar militairen zou gaan. Nu dat op tafel ligt, kan de partij waarschijnlijk ook instemmen met extra geld voor onderwijzers, hoewel dat niet in het CDA-verkiezingsprogramma stond.

Ingewijden achten de kans in elk geval groot dat er een definitief akkoord komt. De deadline is woensdag, als de begrotingsstukken naar de Raad van State gaan.

Nog onduidelijk blijft wel op hoeveel extra geld de leraren precies kunnen rekenen. Uit de doorrekening van het PvdA-verkiezingsprogramma bleek dat de partij mikte op een salarisverhoging van zo’n 3,25 procent. Dat komt neer op zo’n 400 miljoen euro. Volgens ingewijden zal dat bedrag niet worden gehaald.

Dat het gevaar voor een kabinetscrisis nu toch weer grotendeels is bezworen, heeft ook strategische redenen. De meeste partijen zouden het slecht voor het aanzien van de politiek vinden als een demissionair kabinet door ondoorzichtige begrotingsonderhandelingen alsnog ten val komt.

Een bijkomend voordeel: door een deal met de toekomstige oppositiepartij PvdA kan de nieuwe regering straks op goodwill rekenen als er toch acties van de onderwijsbonden uitbreken bij de CAO-onderhandelingen.

Het ligt voor de hand dat de leraren geen genoegen nemen met een relatief kleine salarisverhoging. De onderwijzers zullen bij eventuele acties op politieke steun kunnen rekenen van linkse oppositiepartijen als GroenLinks en de SP.

Alleen Asscher kan zich dan niet aansluiten bij het verzet. Als er deze week inderdaad een akkoord komt, staat zijn handtekening onder het kabinetsbeleid.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   POLITIEK

Valt dit recordkabinet alsnog? VVD en PvdA worstelen met onderwijsbegroting

VK 21.08.2017 De VVD en PvdA zeggen allebei te willen voorkomen dat het langstzittende kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog op de valreep alsnog ten val komt, maar onduidelijk blijft hoe ze het conflict over hun laatste begroting gaan oplossen. Vicepremier Lodewijk Asscher eist dat er extra geld komt voor onderwijzers en lagere inkomens; de VVD wil daar alleen mee instemmen als ook de partijen aan de formatietafel akkoord gaan.

‘We moeten gaan kijken of dat lukt’, zei VVD-leider Halbe Zijlstra maandag na afloop van het coalitieoverleg op het ministerie van Sociale Zaken. ‘Formatie en begrotingsonderhandelingen moeten bij elkaar komen.’

Asscher zei ‘van nature optimistisch’ te zijn, maar erkende tegelijkertijd dat het ook nog mis kan gaan. ‘Dat kan altijd. Ik heb voor de vakantie duidelijk gemaakt hoe belangrijk dit voor mij is. Daar is eigenlijk niets in veranderd.’

Het is onduidelijk hoe ver de formerende partijen willen gaan om de PvdA tegemoet te komen, zeker omdat nog niet vaststaat dat de onderhandelingen voor het nieuwe kabinet ook gaan slagen. Een partij als het CDA heeft andere prioriteiten. Voordat die partij instemt met extra geld voor leraren, zullen de CDA-onderhandelaars eerst zeker willen weten dat er op andere terreinen, zoals lastenverlichting en Defensie, iets voor terugkomt.

PvdA-minister Jet Bussemaker laat een gat van bijna 500 miljoen achter

Er zijn aan de onderhandelingstafel bovendien twijfels over de intenties van Asscher. Wil hij eruit komen of probeert hij vooral het profiel van zijn partij op te poetsen? De PvdA-leider dreigde voor zijn vakantie met een kabinetscrisis als hij niet zijn zin zou krijgen. Andere partijen waren verbaasd over die oorlogstaal omdat er toen nog niet eens gesproken was over de begroting.

Een ander probleem is dat PvdA-minister Jet Bussemaker een gat van bijna 500 miljoen achterlaat. De vraag is wie dat tekort gaat wegwerken: het huidige demissionaire kabinet of de volgende coalitie.

Asscher wilde maandag niet zeggen hoeveel extra geld hij wil voor onderwijs. De leraren in het basisonderwijs eisen dezelfde beloning als hun collega’s in het voortgezet onderwijs. Dat kan een salarisverhoging van zo’n 20 procent betekenen.

Zo ver zal de huidige coalitie zeker niet gaan. Bij de VVD zouden ze voorlopig eerder denken aan een salarisverhoging van 1 procent.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   KABINETSFORMATIE   NEDERLAND   ONDERWIJS

VVD wil lerarensalaris bespreken aan formatietafel

Elsevier 21.08.2017 De PvdA-wens om leraren in het basisonderwijs een hoger salaris te geven, is een thema aan de formatietafel. Coalitiepartner VVD brengt het budget voor leraren in tijdens het overleg over de begroting met de beoogde regeringspartijen CDA, D66 en ChristenUnie.

Maandag gingen de formerende partijen kort met elkaar in overleg over de begroting van de komende jaren. De begroting voor 2018 – die op Prinsjesdag in september wordt gepresenteerd – is al in de maak. Het demissionaire kabinet-Rutte II van VVD en PvdA is nog verantwoordelijk voor die begroting.

  Syp Wynia: ‘Laat regeringspartijen eindelijk wat lef tonen’

Taart

Het budget voor lerarensalarissen zorgde bijna voor een crisis, vijf maanden na de Tweede Kamerverkiezingen. PvdA-leider Lodewijk Asscher dreigde zijn handtekening niet onder de begroting te zetten, tenzij er geld zou worden vrijgemaakt voor een hoger lerarensalaris. De VVD knapte af op de dreigementen van de PvdA, maar is bereid een loonsverhoging voor basisschoolleerkrachten te bespreken.

Asscher ‘schiet zichzelf in de voet’, hekelde VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra Asscher in een felle reactie. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden.’

Zijlstra geeft nu dat de liberalen de kwestie met de overige formatiepartijen willen bespreken. ’s Ochtends voerden Zijlstra – gewapend met taart, omdat de VVD en de PvdA al een recordaantal van 1.750 dagen samenwerken – en premier Mark Rutte overleg met Asscher, daarna schoven ze aan tafel bij Sybrand Buma, Alexander Pechtold en Gert-Jan Segers om over het Regeerakkoord te praten.

‘Bal ligt bij het zittende kabinet’

Of het cadeautje aan de leraren kan worden meegenomen in het nieuwe Regeerakkoord, moet nog blijken. De verkiezingsprogramma’s van CDA, D66 en ChristenUnie bieden weinig duidelijkheid: daarin staat vrijwel niets over de lerarensalarissen. Alleen het CDA van Buma stelt dat er meer ‘geld en tijd’ nodig is voor leerkrachten.

D66-leider Alexander Pechtold stelt dat het onderwerp helaas een ‘politiek ding’ is geworden. ‘Er zijn heel veel sectoren die op dit moment op kabinetsbeleid zitten te wachten.’

Ruzie PvdA en VVD loopt met een sisser af: ‘We komen er wel uit’

PvdA en VVD mogen dan hopen om resultaat te halen aan de formatietafel, volgens de ChristenUnie moeten de huidige regeringspartijen het initiatief nemen. ‘We wachten rustig af waar zij mee komen. Zij zijn in overleg en de bal ligt heel duidelijk bij het zittende kabinet,’ aldus CU-voorman Segers.

Leraren boos over ‘politiek spel’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

PO in Actie was betrokken bij de protestactie op 27 juni. Duizenden basisscholen bleven die dag het eerste uur van de schooldag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

Lees ook: D66’ers boos op Pechtold vanwege afspraken over meervoudig ouderschap met formatiepartijen

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

VVD en PvdA nog niet eens over lerarensalarissen

NOS 21.08.2017 De demissionaire coalitie van VVD en PvdA is het nog niet eens over hogere lerarensalarissen. De PvdA wil dat nog in de begroting voor volgend jaar regelen. Vanmorgen was er overleg tussen de twee partijen, maar ze zijn er nog niet uit.

“Ik ben optimistisch, maar we zijn er nog niet”, zei PvdA-leider en vicepremier Asscher na afloop. Hij noemde een extraatje voor de docenten een redelijke wens. “En als een partij met redelijke wensen komt, dan moet dat toch kunnen.”

Verhoudingen op scherp

De eis van de PvdA zette de verhoudingen in de demissionaire coalitie voor de zomer al op scherp. Coalitiepartner VVD reageerde aanvankelijk furieus. Die partij vindt de lerarensalarissen vooral een kwestie voor het nieuwe kabinet, dat aan de formatietafel vorm krijgt.

Maar omdat dat kabinet er niet voor Prinsjesdag is, ligt de kwestie toch op tafel bij de begrotingsonderhandelingen voor volgend jaar. VVD-fractievoorzitter Zijlstra wilde er vanmorgen weinig over zeggen, behalve dat het “zou moeten kunnen” dat de partijen eruit komen.

Hij wil de wensen van de PvdA bespreken met CDA, D66 en ChristenUnie. Hij hoopt met “een soort zwaluwstaart” de begroting van het demissionaire kabinet te verbinden met het regeerakkoord van de nieuwe ploeg.

Slordig

“Je kunt nooit uitsluiten dat het kabinet op de valreep valt, maar dat zou wel heel slordig zijn”, voegde Zijlstra toe. Volgens Asscher is zowel VVD als PvdA niet uit op een crisis.

Asscher wilde niet zeggen hoeveel geld hij extra wil voor de leraren. De hoogte van dat bedrag wordt als het aan hem ligt pas duidelijk op de derde dinsdag in september.

De komende dagen onderhandelt het demissionaire kabinet verder over de begroting die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.

VVD legt wensen PvdA over hogere lerarensalarissen voor aan formatiepartners 

NU 21.08.2017 De VVD bespreekt de PvdA-wens om al in de komende begroting geld uit te trekken voor hogere lerarensalarissen met de andere formerende partijen CDA, D66 en ChristenUnie.

De PvdA-top heeft de collega’s van de VVD maandagochtend laten weten hoeveel extra geld ze voor leraren in het basisonderwijs in de nieuwe begroting opgenomen willen zien.

De VVD laat doorschemeren zo’n loonsverhoging niet tegen te willen houden, maar wilde het uitreiken van dat cadeautje overlaten aan het nieuwe kabinet waarover zij met de drie andere partijen onderhandelt.

Die drie partijen zouden ook neigen naar extra geld voor de leerkrachten. Maar de PvdA staat erop dat er al in de begroting voor 2018 die het kabinet deze maand opstelt extra geld wordt uitgetrokken.

Terughoudend 

De partijleiders reageerden vooralsnog terughoudend op de berichten dat zij zich over de lerarensalarissen moeten buigen. “Het huidig kabinet is bezig om te kijken wat nodig is in het kader van de begroting. Van daaruit kijken we in hoeverre dat aansluit op waar de coalitie in wording mee bezig is”, zei D66-leider Alexander Pechtold.

Pechtold vindt de kwestie “een politiek ding” geworden. “Er zijn heel veel sectoren die op dit moment op kabinetsbeleid zitten te wachten”, aldus de D66’er.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers kaatst de bal terug naar het demissionaire kabinet. “We wachten rustig af waar zij [VVD en PvdA, red.] mee komen. Zij zijn in overleg en de bal ligt heel duidelijk bij het zittende kabinet.”

Opblazen

PvdA-leider Lodewijk Asscher dreigde eerder het demissionaire kabinet op te blazen als er niet deze maand al geld op tafel komt. Dat wekte de woede van de VVD.

VVD-onderhandelaar Halbe Zijlstra wees er na het overleg met de PvdA nog maar eens op dat het voor het aanzien van de politiek niet goed zou zijn als het meningsverschil vlak voor de eindstreep op de val van het kabinet zou uitdraaien.

De regeringsploeg van VVD en PvdA loopt op zijn laatste benen, maar moet de begroting voor volgend jaar nog opstellen omdat er nog geen nieuw kabinet is. Zijlstra hoopt op ”een soort zwaluwstaart” om de begroting van het demissionaire kabinet te vervlechten met het regeerakkoord waaraan de VVD met CDA, D66 en ChristenUnie werkt.

Lees meer over: Formatie 2017 Onderwijs

PvdA slikt oorlogstaal in

Telegraaf 21.08.2017 De PvdA heeft met de gesprekken over de begroting in aantocht haar loopgraaf tegenover de VVD verlaten. Henk Nijboer, financieel woordvoerder van de PvdA, ziet ’voldoende basis om eruit te komen’. Vandaag proberen de kopstukken van de partijen de scherven te lijmen bij het coalitieoverleg.

De toon is zacht in vergelijking met de opstandige leuzen van PvdA-leider Asscher, die dreigde het demissionaire kabinet op te blazen als er geen extra geld voor leraren komt bij de komende begroting. Hij kreeg het lid op de neus, want VVD-fractieleider Zijlstra zei dat als het zo moest, de PvdA kon fluiten naar inwilliging van haar wensen.

Blessuretijd

Beide partijen erkenden afgelopen weken dat ze misschien wat al te hard van stapel waren gelopen. Dat niemand baat heeft bij een breuk in een demissionair kabinet terwijl aan een nieuw landsbestuur wordt gesleuteld, speelt ook mee. Ook partijen die momenteel met de VVD een kabinet proberen te vormen (CDA, D66 en CU) beseffen dat het slecht is voor het aanzien van de politiek als een kabinet in blessuretijd alsnog sneuvelt.

Afgelopen vrijdag na afloop van de ministerraad suste PvdA-minister Dijsselbloem (Financiën) dat de problemen ’oplosbaar’ zijn. VVD-collega Kamp (Economische Zaken) onderschreef dat: „We komen er altijd uit.”

„We vinden nog steeds dat leraren op de basisschool de waardering moeten krijgen die ze verdienen”, zegt Nijboer. „Maar volgens mij vindt de VVD dat ook.”

Over de koopkracht verwacht hij evenmin problemen. „De lagere inkomens en de ouderen profiteren te weinig van de economische vooruitgang. De nullijn voor sommige groepen vinden we niet rechtvaardig. De VVD onderschrijft dat er een evenwichtig koopkrachtbeeld moet zijn.”

Als de PvdA zich redelijk opstelt, zal de VVD die wensen bespreken met de andere drie partijen aan de onderhandelingstafel, zo is de verwachting. De beoogde nieuwe coalitie zou best bereid zijn om iets voor de lerarensalarissen te doen.

Bovendien heeft het demissionaire kabinet van VVD en PvdA iets te vieren. Sinds gisteren is Rutte II het langst zittende kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog. De coalitie van VVD en PvdA regeert nu 1750 dagen, inmiddels twee dagen langer dan Lubbers III (1989 – 1994).

Dinsdag staan de bewindslieden van VVD en PvdA even stil bij hun record tijdens een etentje op het ministerie van Algemene Zaken.

Ruzie PvdA en VVD loopt met een sisser af: ‘We komen er wel uit’

Elsevier 21.08.2017 Het demissionaire kabinet leek af te stevenen op een crisis, maar de coalitiepartijen proberen de scherven te lijmen. De PvdA en de VVD zijn ervan overtuigd dat ze toch tot een oplossing kunnen komen, ondanks hun flinke ruzie over lerarensalarissen.

De afgelopen weken waren de uitspraken van beide partijen niet mals. PvdA-leider Lodewijk Asscher, die ook demissionair vicepremier is en zich tegelijkertijd opwerpt als aanvoerder van de oppositie, weigerde zijn handtekening onder de begroting voor 2018 te zetten, tenzij geld wordt vrijgemaakt voor de verhoging van de salarissen van basisschoolleraren.

  Arthur van Leeuwen: ‘Betaal leraren meer: goed voor hen, goed voor het land’

Niet claimen’

Hij ‘schiet zichzelf daarmee in de voet’, hekelde VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra Asscher in een felle reactie. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden.’

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om ‘in afstemming met de formerende partijen hierover overeenstemming te bereiken’. ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen, waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet,’ aldus Zijlstra.

Situatie is oplosbaar

Dat de VVD bereid is concessies te doen, is een reden tot optimisme voor Henk Nijboer, woordvoerder financiën van de PvdA. Eerder zag hij ook mogelijkheden voor de VVD en de PvdA om een oplossing te vinden. Ook nu is er volgens Nijboer ‘voldoende basis om eruit te komen’.

Dat betekent overigens niet dat de PvdA van standpunt verandert: ‘We vinden nog steeds dat leraren op de basisschool de waardering moeten krijgen die ze verdienen,’ aldus Nijboer tegen De Telegraaf. ‘Maar volgens mij vindt de VVD dat ook.’ De VVD gaat hierin mee. De kwestie is oplosbaar, stelt VVD-minister Henk Kamp (Economische Zaken): ‘We komen er altijd uit.’

Leraren boos over ‘politiek spel’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

Als Asscher leraren meer salaris wil geven, had hij aan formatie moeten meedoen, betoogt Arendo Joustra

PO in Actie was betrokken bij de protestactie op 27 juni. Duizenden basisscholen bleven het eerste uur van de schooldag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Het multiculturele drama: VVD zegt veel, bereikt niets

Kabinetscrisis? PvdA is juist positief gestemd

Kabinetscrisis dreigt: ‘Asscher schoot zich in de voet’

Politiek Den Haag kan geen miljarden verjubelen

Telegraaf 19.08.2017 Volgens de nieuwste macro-economische cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Centraal Planbureau (CPB) gaat het geweldig met onze economie. Alle signalen staan op groen en de vooruitzichten zijn zonnig.

Politieke tegenstanders van het kabinet Rutte 2 menen dat deze prestatie vooral te danken is aan gunstige internationale ontwikkelingen en dat de coalitie van VVD en PvdA juist een afbraakbeleid heeft gevoerd.

Inmiddels wordt dit ‘geschreeuw’ door niemand meer serieus genomen. Het is inderdaad waar dat het Rutte 2 heeft geprofiteerd van gunstige internationale effecten, zoals de wereldhandel, de lage euro en olieprijs, maar onafhankelijke economische deskundigen en ook internationale economische denktanks menen dat Rutte juist lof verdient voor het gevoerde beleid.

Beste van de EU

Toen het kabinet in november 2012 van start ging, stond Nederland er bar slecht voor. We hadden een krimpende economie, de werkloosheid steeg, de koopkracht van de burgers daalde, het overheidstekort lag rond de 4% en de staatsschuld nam toe. Nu, bijna vijf jaar later bij het afscheid van Rutte 2, behoort Nederland tot de best presterende landen van Europa. Volgens het CPB komt de economische groei dit jaar uit op 3,3% en wordt voor de periode tussen 2018 en 2021 een groei geraamd van bijna 2%.

De werkloosheid daalt naar 4,3% van de beroepsbevolking en de werkgelegenheid neemt toe met circa 100.000 banen. Mede door deze ontwikkeling neemt de gezondheid van onze overheidsfinanciën sterk toe. Bij ongewijzigd beleid stijgt het begrotingsoverschot (EMU-saldo) van 0,6% BBP dit jaar tot 1,6% aan het einde van de volgende kabinetsperiode in 2021. Dit komt neer op een overschot van 13,5 miljard. Bovendien daalt de staatsschuld tot 45% BBP, ver onder de Brusselse norm van 60%.

Overschot niet verjubelen

Voor de formatietafel is dit goed nieuws, maar ook partijen die niet bij de onderhandelingen voor een nieuw kabinet zijn betrokken, maken zich op om op Prinsjesdag het overschot te benutten voor leuke dingen voor de mensen, zoals de beloften aan kiezers voor een verlaging van belastingen en de afschaffing van het eigen risico bij de ziektepremies.

Dit laatste voorstel lijkt weinig kans te maken. Uit cijfers blijkt namelijk dat de zorgkosten, ondanks allerlei bezuinigingsmaatregelen, door een betere kwaliteit en vergrijzing de komende tijd fors blijven stijgen (in 2021 ruim 2 miljard euro meer uitgaven). Daarom zal iedereen rekening moeten houden met hogere premies in plaats van lagere zorgkosten. Partijen die dit laatste hebben beloofd, hebben hun kiezers veel uit te leggen.

In politiek Den Haag kijken politieke partijen die hun verkiezingsbeloften willen nakomen gretig naar geraamde overschot van 13,5 miljard euro in 2021. In de eerste plaats merken we op dat het hier om een onzekere raming gaat en dat bij een tegenvallende groei dit overschot als sneeuw voor de zon verdwijnt. En de kans daarop is, onder meer vanwege Brexit, reëel. Daarom is het onverstandig nu al te gaan potverteren met ongewisse overheidsinkomsten. Vanwege mogelijke tegenvallers is het juist nodig een ruime buffer aan te houden.

Het houdbaarheidssaldo

Daarnaast krijgen alle politieke partijen ook te maken met een ander financieel criterium, het zogenoemde houdbaarheidssaldo, waarvan informateur Gerrit Zalm een erkende fan is. Dit is een ‘rekensom’ waarmee wordt bepaald of op de langere termijn het huidige niveau van overheidsvoorzieningen kan worden gehandhaafd zonder een tekort op de overheidsbegroting of een oplopende overheidsschuld.

Bij sommige politieke partijen stuit deze norm op weerstand. Waarom? Vooral vanwege de inperking van de budgettaire ruimte voor extra overheidsuitgaven. Als deze maatstaf namelijk wordt gehanteerd en het kabinet dit saldo niet negatief wil laten worden, is er slechts 1,7 miljard euro beschikbaar voor nieuwe uitgaven. We merken op dat nieuwe uitgaven ook kunnen worden gefinancierd met bezuinigingen op bestaande overheidsuitgaven.

Maar In politiek Den Haag is dat niet populair. Inmiddels staat al wel op het bezuinigingslijstje lagere uitgaven voor het overheidsapparaat. Dat zou inderdaad extra middelen kunnen opleveren, maar dat stond ook al bij Rutte 2 op de agenda en is volgens de laatste gegevens niet gerealiseerd.

Kleine belastingverlaging

Hoewel de mooie cijfers de formatie kunnen vergemakkelijken, zijn er genoeg knelpunten en een waslijst aan wensen, zoals extra geld voor defensie, onderwijs, het bedrijfsleven, infrastructuur en belastingverlaging, die voor een verdere vertraging kunnen zorgen. In ieder geval staat vast dat het op basis van gezonde overheidsfinanciën niet mogelijk is om substantiële extra overheidsuitgaven te doen zonder elders te bezuinigen.

Wat wel vast staat is dat Rutte 3 met een belastingverlaging zal starten. Maar op basis van de meest recente cijfers, de wensenwaslijst en de noodzakelijke buffer, verwachten wij dat die bescheiden zal zijn; maximaal 2-3 miljard euro.

Dijsselbloem geeft geen uitsluitsel over opstappen ministers

NU 18.08.2017 Demissionair Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem laat in het midden of zijn partij, de PvdA, alsnog uit het kabinet stapt vanwege onvrede over de begroting voor volgend jaar.

PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher liet voor de zomervakantie doorschemeren dat zijn partij uit de coalitie stapt als er geen extra geld wordt vrijgemaakt voor de lerarensalarissen in het basisonderwijs.

Dat is tegen het zere been van coalitiepartner VVD, die liever geen grote beslissingen meer wil nemen vanwege de formatiegesprekken met CDA, D66 en ChristenUnie.

“Je kunt niet tegen de PvdA zeggen: je moet blijven zitten en je bent verantwoordelijk, maar je hebt niets meer te zeggen, je moet verder je mond houden. Zo gaat dat niet werken”, zei Dijsselbloem vrijdag voorafgaand aan de eerste ministerraad van het nieuwe politieke seizoen.

Dijsselbloem, als demissionair minister van Financiën verantwoordelijk voor de Rijksbegroting, benadrukt dat hij zelf niet heeft gedreigd met opstappen, maar waarschuwt wel dat het de ultieme consequentie is als de wensen van een coalitiepartner “volstrekt worden genegeerd”.

Oplossing

Tegelijkertijd probeert de bewindsman de opgelaaide discussie over de lerarensalarissen in het basisonderwijs te sussen en heeft hij vertrouwen in een goede oplossing.

“Er is rond dit onderwerp een te opgewonden sfeer ontstaan. Er zijn iets te grote woorden gebruikt. De lucht begint er nu uit te lopen, we kunnen ademhalen en kijken wat er nodig is en wat het kost.”

Die grote woorden komen volgens Dijsselbloem ook van VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Hij vindt dat Asscher zijn pleidooi voor hogere lerarensalarissen binnenskamers had moeten houden. “Wat Asscher probeert te doen is de bloemen van anderen jatten”, zei Zijlstra vorige week tegen de Telegraaf.

Dijsselbloem en ook andere PvdA’ers maakten uit die woorden op dat ook de VVD sympathie heeft voor een hoger salaris binnen het primair onderwijs.

Volgende week bespreekt het kabinet de begroting voor 2018 die op Prinsjesdag in september wordt gepresenteerd. “Als iedereen het over de inhoud eens is, kun je nog kijken om hoeveel geld het gaat. We kunnen er misschien ook over praten met de formerende partijen. Er komt vast wel een oplossing uit”, aldus Dijsselbloem.

Buffer

Voor Dijsselbloem is geld op zich geen probleem nu de economie op volle toeren draait en stevige groeicijfers laat zien. Voor de PvdA-bewindsman is het wel belangrijk dat de overheidsfinanciën tegen een stootje kunnen voor het geval het economisch tegenzit.

De Nederlandse staatsschuld voldoet aan de Brusselse norm met 54 procent van het bruto binnenlands product (bbp), maar dat is voor Dijsselbloem niet goed genoeg. Hij ziet de staatsschuld liever “dichterbij de 40 dan bij de 50 procent” gaan.

“Als er in komende paar jaar een economische crisis uitbreekt, is de begroting zo weer uit het lood. We zijn zeer kwetsbaar. Daarom moet de staatsschuld omlaag zodat je daarin de klappen kunt opvangen”, aldus Dijsselbloem.

Lees meer over: Jeroen Dijsselbloem

Mooie cijfers, nu de beloning nog

AD 17.08.2017 De Nederlandse economie draait als een tierelier. Maar de burger profiteert amper van de economische meewind, constateert het Centraal Planbureau (CPB). En daar moet een nieuw kabinet iets aan doen.

De economische groei trekt dit jaar aan naar 3,3 procent. Verder wordt voor komend jaar een groeicijfer van 2,5 procent voorspeld. Maar de koopkracht stijgt volgend jaar gemiddeld met slechts 0,5 procent. De overheid profiteert wel: het begrotingstekort is verdwenen. In 2018 houdt het nieuwe kabinet meer over dan voorzien, zo’n 0,9 procent van het bruto binnenlands product, ruim 6 miljard euro.

Volgens econoom Sweder van Wijnbergen profiteren burgers relatief weinig omdat het vorige kabinet verkeerd beleid heeft gevoerd. ,,De groei komt door de stijging van de export. Maar de verhoogde belastingen en andere hervormingen hebben slecht uitgepakt. Dat helpt de koopkracht van mensen niet en dit effect compenseren, is lastig. Zeker omdat er, ondanks de groeiende arbeidsmarkt, nog veel verborgen werkloosheid is (bijvoorbeeld onder zzp’ers, red.) en omdat de lonen niet stijgen”, meent Van Wijnbergen.

Verhoogde belastingen en andere hervormingen hebben slecht uitgepakt, aldus Sweder van Wijnbergen, econoom.

Gunstig

Uit de cijfers van het CPB blijkt dat de geringe koopkrachtstijging ook niet voor iedereen even gunstig uitpakt. Een werkende heeft straks 0,8 procent meer te besteden, terwijl een uitkeringsgerechtigde op de nullijn blijft hangen. En een gepensioneerde krijgt er volgend jaar maar 0,2 procent bij. Overigens heeft het huidige demissionaire kabinet al aangekondigd dat het gaat kijken of dit iets meer gelijk kan worden getrokken.

Dat burgers zo weinig profiteren van de groei, ligt volgens experts niet alleen aan het kabinet. Hoewel het in veel bedrijven veel beter gaat, zijn de salarissen van het personeel niet navenant gestegen. Werkgevers en de overheid houden hun hand op de knip en de vakbeweging richt zich vooral op werkgelegenheid.

Probleem

Ook president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) ziet dit probleem. Hij pleitte er eerder dit jaar voor dat bedrijven de lonen verhogen. De werkgevers kaatsen de bal echter naar het kabinet. Volgens werkgeversvoorman Hans de Boer moet het kabinet de premies en belastingen voor burgers en bedrijven verlagen, zodat werknemers netto meer loon overhouden.

Of De Boer zijn zin krijgt, is nog de vraag. Politici en het CPB rolden gisteren over elkaar heen om te waarschuwen dat er nog steeds geen grote pot met goud te verdelen is nu het beter gaat. Ook de onderhandelaars in de Stadhouderskamer blijven voorzichtig.

Ondanks het kabinet komt het toch nog goed met onze economie, aldus Jaap Koelewijn, hoogleraar Nyenrode.

‘Borstklopperij’

Er is te hard bezuinigd, dus het tromgeroffel van Kamp is erg overdreven, aldus Jaap Koelewijn, hoogleraar Nyenrode.

Het kabinet stak gisteren de tevredenheid over de huidige economische groei niet onder stoelen of banken. Volgens minister Dijsselbloem (Financiën) betalen hervormingen van de afgelopen jaren zich uit. Minister Henk Kamp (Economische Zaken) constateert dat de steeds snellere groei onder meer het resultaat is van ‘hard werken’.

Maar veel economen vinden dat er geen reden is voor borstklopperij. ,,Ondanks het kabinet komt het toch nog goed met onze economie”, grapt Jaap Koelewijn, hoogleraar aan Nyenrode. ,,Er is te hard bezuinigd, dus het tromgeroffel van Kamp is erg overdreven. Maar ze hebben wel in hoog tempo de overheidsfinanciën op orde gekregen, al heeft het riante beleid van de ECB een hoofd