Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

SP op weg naar 2017 en 2018 weer in een dip ?

SP-fractie blijft intact na klaagzang over Roemer

De Tweede Kamerfractie van de SP blijft intact, ondanks de kritiek van anonieme fractieleden op partijleider Emile Roemer.

Een interne crisis binnen de partij lijkt daarmee afgewend, althans voor de ogen van de buitenwereld !!!!!

Er komen geen sancties tegen de lekkende Kamerleden, verklaart Roemer na afloop van een urenlang crisisberaad van de fractie. Hij spreekt van een ‘buitengewone bijeenkomst’.

‘We hebben elkaar eens goed in de ogen gekeken. Er was ook heel veel verdriet: wat overkomt ons?’, aldus Roemer. ‘Ze snappen ook niet waar het allemaal vandaan is gekomen’.

AD

AD

Geen leiderschapskwaliteiten

Daarbij was ook partijvoorzitter Ron Meyer aanwezig. Het spoedberaad werd ingelast nadat ontevreden SP’ers binnen de fractie zich anoniem beklaagden tegen het AD over Roemer. De kritiek ging vooral over zijn leiderschapskwaliteiten en zijn zichtbaarheid

  Volgens Elsevier;  Eric Vrijsen: ‘In gesloten SP doet anonieme kritiek op Emile Roemer ertoe’

Roemer is een aardige vent, maar kan geen fractie leiden, luidden de klachten woensdag. ‘Laat staan een land,’ zegt een van de anonieme bronnen uit de SP-fractie. Van andere SP’ers kwam flink commentaar dat de klagers zelf niet de discussie aangaan, maar anoniem ‘zeuren’ bij een krant.

Roemer wilde na het crisisberaad niet zeggen of hij heeft kunnen achterhalen wie er heeft gelekt. Hij wees erop dat hij eerder op de dag al ‘broodnodige gesprekken’ met de ‘collega-kameraden’ heeft gevoerd. Die waren vertrouwelijk, benadrukte hij.

AD

AD

Streng toegesproken

Eerder op woensdag toonde Roemer zich teleurgesteld over de berichtgeving, waarin anonieme SP-bronnen werden opgevoerd. ‘Die mensen moeten zich afvragen of ze wel bij de juiste partij zitten,’ aldus de politicus.

De SP’ers moesten één voor één naar het kantoortje van Roemer en voorzitter Meyer komen voor het gesprek. Naar eigen zeggen wil de SP vooral praten over de onenigheid, maar de partij leek de ‘klikkende’ Kamerleden ook streng te willen toespreken.

AD

AD

Roemer roept SP’ers op het matje

Kamerleden van de Socialistische Partij (SP) zijn ontevreden over het werk van Emile Roemer en de huidige koers van de partijtop. Nadat zij anoniem hebben geklaagd bij de media, worden de fractieleden op het matje geroepen.

In de aanloop naar de verkiezingen rommelt het binnen de partij. Roemer is een aardige vent, maar kan geen fractie leiden, luidden de klachten vandaag. ‘Laat staan een land,’ zegt een van de anonieme bronnen uit de SP-fractie die naar het AD is gestapt om het verhaal uit te leggen. Van andere SP’ers komt flink commentaar dat de klagers zelf niet de discussie aangaan, maar anoniem ‘zeuren’ bij een krant.

Op het matje

Binnen de zeer gedisciplineerde partij werd heftig gereageerd op de ‘laffe aanval’ door de Kamerleden. Na de forse kritiek haalt fractieleider Roemer zelf flink uit naar de klagers: ‘Die mensen moeten zich afvragen of ze wel bij de juiste partij zitten,’ aldus de politicus, die een ‘broodnodig gesprek met collega-kameraden’ wil voeren.

De SP’ers moesten één voor één naar het kantoortje van Roemer en voorzitter Ron Meyer komen voor het gesprek. Naar eigen zeggen wil de SP vooral praten over de onenigheid, maar de partij lijkt de ‘klikkende’ Kamerleden ook streng te willen toespreken.

  Gerry van der List geeft advies aan de SP: vervang Emile Roemer door Sadet Karabulut

Focus ‘niet onderbouwd’ Zorgfonds

De onenigheid binnen de partij gaat vooral over de focus van de partijtop op het Nationaal ZorgfondsDe socialisten voeren volop campagne tegen de marktwerking binnen de zorg en het huidige beleid van minister Edith Schippers (VVD). Sinds de Algemene Politieke Beschouwingen gaat het tijdens de SP-campagne bijna alleen maar over het zorgstelsel.

Renske Leijten speelt daarbij een grote rol, als Kamerlid met zorg in haar portefeuille. Zij moet niets weten van het geklaag. Volgens de SP-prominent (Leijten staat nummer twee op de lijst) heeft de partij lange tijd het gebruik gehad ‘intern snoeihard te zijn met kritiek’, maar naar buiten toe weinig weg te geven. ‘Ik vind het zorgelijk dat we dat niet meer doen. Mensen die anoniem kritiek uiten in de krant, een beetje zitten te [zeuren], moeten opstaan als er een lijsttrekkersverkiezing is.’

Leiderschap en drastische veranderingen

Naast de obsessie met het ‘niet onderbouwde’ Nationaal Zorgfonds heeft de partij problemen door het gebrek aan sterk leiderschap, stellen de anonieme Kamerleden. Vooral fractieleider Emile Roemer moet het ontgelden. ‘Conflicten worden niet opgelost. Roemer heeft sinds zijn aantreden nooit onderhoud gepleegd.’

Lees ook: waarom de afdrachtregeling van SP schuurt

Elsevier meldde eind november dat het ‘kroonjuweel’ van de SP, de omstreden afdrachtregeling, waarschijnlijk op de helling gaat. De regeling,  die Kamerleden, Statenleden en gemeenteraadsleden verplicht hun inkomsten af te staan, wordt aangepast. Ook dat zorgt voor onrust.

De nieuwe penningmeester Thijs Coppus heeft de eerste stappen richting een ‘bijstelling’ gezet.  ‘We kieperen de regeling niet overboord,’ aldus Roemer, maar de regeling zal in zijn huidige vorm niet lang meer bestaan.

Anonieme kritiek op Emile Roemer

In de SP is een fluistercampagne op gang gekomen tegen lijsttrekker Emile Roemer. In elke andere partij zou dit schouderophalend worden afgedaan. Maar niet bij de socialisten, schrijft Eric Vrijsen.

Anonieme fractieleden klagen in het AD over Roemers leiderschap. Met anonieme kritiek kun je als leider niks – maar voor de altijd zeer gedisciplineerde SP geldt dit niet. Daar is zelfs stiekeme kritiek een politiek feit.

Wat is er nou weer aan de hand ????

Wat is er nou weer aan de hand ????

Onrust binnen de SP. Kamerleden klagen anoniem steen en been over Roemer en partijtop >

Stemmentrekkers

Roemer is een teddybeer en niet gewiekst genoeg om de SP te laten profiteren van het verval van de PvdA. Maar reeds in juni wees de partij hem aan als lijsttrekker. Hij was de enige kandidaat.

In theorie kan Roemer zich terugtrekken ten gunste van Lilian Marijnissen (de dochter van SP-Godfather Jan Marijnissen). Zij is nummer drie op de lijst voor de Kamerverkiezingen. Of wat te denken van Ron Meyer (partijvoorzitter die op nummer 22 staat). Zij gelden als toekomstige stemmentrekkers. Maar dit zou niet werken, omdat zij op dit moment niet in de Kamer zitten en de SP zich de komende maanden ook op het Binnenhof moet laten horen.

Wat had Marijnissen dat Roemer niet heeft?

Het zou ook onterecht zijn. De SP is onder Roemer op vijftien zetels blijven steken. Dat is historisch niet eens zo slecht. Alleen Jan Marijnissen haalde in 2006 meer zetels: 25. Wat had hij dat Roemer niet heeft? Marijnissen was handig en gevat, maar hij was vooral slim genoeg om zich uit de voeten te maken als de Kamer debatteerde over asiel- en vreemdelingenzaken.

Dat liet hij over aan  onbekende fractieleden. Alleen als het niet anders kon – bij voorbeeld tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen – wilde Marijnissen daar iets over zeggen en liefst niet al te veel. Zo kon de SP het opnemen voor migranten zonder dat de SP-kiezers – die meestal heel iets anders vonden – dat in de gaten kregen.

Roemer doet het omgekeerde. Als Geert Wilders in de Kamer van leer trekt, laat Roemer zich door zijn fractiegenoten opjagen om de PVV-leider te weerspreken. Het gevolg is dat de SP veel potentiële kiezers kwijtraakt aan de PVV. Een nieuw gezicht op de verkiezingsaffiches verandert daar niks aan.

zie: SP in een dip ??? – deel 2

zie ook: SP in een dip ??? – deel 1

Zie verder ook: Emile Roemer SP – Afdrachtregeling ook voor Ministers

zie: SP Dongen stapt op

zie: SP – Afdrachtregeling ten einde ? – deel 2

zie: SP – Afdrachtregeling ten einde ?  – deel 1

en zie ook: Raadsverkiezingen 2010 – SP doet niet mee in Haarlemmermeer vanwege afdracht

Verder:

 

Gesthuizen onthult: SP zuchtte onder juk van Marijnissen

AD 31.08.2017 Dat Agnes Kant mislukte als politiek leider van de SP, komt doordat haar voorganger Jan Marijnissen in de fractie bleef als ‘gewoon’ Kamerlid. Hij zou zich te veel met haar bemoeid hebben. Dat stelt voormalig SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen in haar politieke memoires. ,,Je kunt maar één kapitein op een schip hebben en het waren er twee. Naar mijn idee kon hij het niet loslaten.’’

Agnes Kant (l) en Jan Marijnissen. © ANP

De eerder dit jaar als Kamerlid vertrokken Gesthuizen beschrijft in haar boek ‘Schoonheid, macht liefde in het leven en de politiek’dat volgende week verschijnt hoe de SP-fractie zuchtte onder de kadaverdiscipline van fractievoorzitter Jan Marijnissen. Gesthuizen trad in 2006 aan bij de toen 25-koppige nieuwe fractie. Volgens haar waren fractievergaderingen soms ‘afbrandsessies’. Gesthuizen: ,,Ik voelde me er heel onprettig onder. Het moest heel erg passen in de visie van één iemand. Het was een monocultuur.’’

Gesthuizen over het leiderschap van partijleider Marijnissen: ,,Voor mij was het niet gezond. Ik functioneer niet goed onder dat leiderschap.’’ Het jonge Kamerlid draaide vast en kreeg een burn-out. Daarop kreeg ze van fractiesecretaris Agnes Kant meerdere malen te horen dat het haar eigen schuld was. ,,Door de sfeer waarin ik moest werken, durfde ik geen grenzen aan te geven. Het was nooit goed of goed genoeg. Dat was ziekmakend.’’

Oud-SP’er doet boekje open

Telegraaf 31.08.2017 Voormalig SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen haalt in een boek ongenadig hard uit naar haar partij en oud-voorzitter Jan Marijnissen in het bijzonder.

De voormalige parlementariër geeft een zeldzaam kijkje in de keuken van het gesloten bolwerk dat de Socialistische Partij (SP) tot voor kort was. Marijnissen wordt weggezet als niets minder dan een dictator, die geen spaan heel laat van zijn partijgenoten.

Een oud-medewerker van de SP kon donderdag op website tpo.nl uitgebreid citeren uit het boek van Gesthuizen, dat volgende week in de winkel ligt.

’Laatdunkend over vrouwen’

Vermeld wordt dat Marijnissen zich binnenskamers laatdunkend zou uitlaten over vrouwen en eigenhandig politieke thema’s als discriminatie, integratie en het midden-en kleinbedrijf van tafel veegde. Drank en woede-uitbarstingen zouden daarbij hand in hand gaan, aldus de boekbespreking op TPO, waarin de auteur (een ex-medewerker van de SP) tevens uit eigen observaties put.

’Verkiezing Meyer niet eerlijk’

Gesthuizen vermoedt dat de verkiezing van Ron Meyer tot partijvoorzitter niet eerlijk is verlopen en schermt met gemanipuleerde mandaten van partij-afdelingen. Ook beschrijft ze dat de eveneens uit de Kamer vertrokken Harry van Bommel en Farshad Bashir haar bondgenoten zijn.

Bashir laat desgevraagd weten dat het boek ’heftig’ is. „Maar er staan geen onwaarheden in.” Over Marijnissen is Gesthuizen hier en daar nog mild, vindt Bashir. „Hij was een bullebak.”

’Geen commentaar’

Partijvoorzitter Ron Meyer, voorman Emile Roemer en Jan Marijnissen willen tot nu toe geen commentaar geven op de aantijgingen van Gesthuizen.

LEES MEER OVER;

SHARON GESTHUIZEN  JAN MARIJNISSEN SP  LILIAN MARIJNISSEN EMILE ROEMER LILIAN MARIJNISSEN  RON MEYER HARRY VAN BOMMEL

AD 15.07.2017

AD 15.07.2017

VIDEO

Emile Roemer wil nog één keer SP-lijsttrekker worden

AD 15.07.2017 Politiek leider Emile Roemer wil nog een keer lijsttrekker worden van de SP. Zijn project is nog niet af, vertelt hij in AD-zomerserie Vissen met Jan.

Roemer: ,,Als ik de kans krijg een vierde keer de lijst te trekken, dan is me dat een lief ding waard.’’ De laatste drie keer wist de SP onder zijn leiding bij landelijke verkiezingen geen zetelwinst te boeken.

Het deert Roemer niet dat hij drie keer niet boven de vijftien zetels kwam. Hij wil zijn klus afmaken. ,,Ik heb altijd één droom gehad: dat de omstandigheden zo zijn dat wij het verschil kunnen maken in een kabinet.’’ De SP zit nu met 14 zetels in de Tweede Kamer en lijkt veroordeeld tot oppositie.

Wanneer Roemer gaat regeren, maakt hem zelf niet uit: ,, Of dat nu in november is omdat het kabinet er niet uit komt, of over vier jaar.’’ Het feit dat Roemer niet meer dan vijftien zetels scoort, vindt hij onbelangrijk. ,,Er zijn tientallen partijen die met minder zetels in coalities hebben gezeten.’’

Verdrietig

Ik heb altijd één droom gehad: dat de omstandigheden zo zijn dat wij het verschil kunnen maken in een kabinet, aldus Emile Roemer.

Op de afgelopen verkiezingscampagne kijkt de SP-leider tevreden terug, ondanks de valse start. Deze krant schreef eind vorig jaar over een aantal SP-Kamerleden die het leiderschap van Roemer in twijfel trokken. ,,Ik werd daar op zijn minst verdrietig van. Dat heeft de partij geen goed gedaan en mij ook niet. Vervolgens heeft die publiciteit veel twijfelende kiezers opgeleverd, waardoor we achterbleven.’’

Over zijn houdbaarheidsdatum maakt Roemer zich geen zorgen. ,,Wie had gedacht dat Mark Rutte na zijn strijd met Verdonk minister-president zou worden?” Ook haalt hij uit naar premier Rutte, die in het Kamerdebat heeft gezegd dat hij op initiatief van Roemer in 2010 en 2012 heeft gesproken over mogelijk regeren met de SP. Roemer zegt dat Rutte ,,liegt dat hij barst.’’

Roemer wil nog één keer lijsttrekker worden

Elsevier 15.07.2017 Als het aan SP-leider Emile Roemer ligt, voert hij de volgende verkiezingen opnieuw de lijst aan van zijn Socialistische Partij. Opmerkelijk, want Roemer won nog nooit bij Tweede Kamerverkiezingen.

Emile Roemer vindt dat geen probleem: ‘Er zijn tientallen partijen die met minder zetels in coalities hebben gezeten.’ Dit zegt de leider van de SP in een interview met het AD. De SP heeft 14 zetels, één minder dan de partij in 2012 haalde.

Premier Buma

Roemer werd na de verkiezingen van 15 maart buiten de onderhandelingen gehouden, omdat hij de schier onmogelijke eis stelde om een regering te vormen zonder de VVD. Roemer wilde een kabinet over links, met Sybrand Buma van het CDA als premier. Zowel D66 als het CDA zag niets in deze optie.

‘Ik heb altijd één droom gehad: dat de omstandigheden zo zijn dat wij het verschil kunnen maken in een kabinet,’ laat Roemer weten. Na het klappen van formatiepogingen met GroenLinks, probeerde Alexander Pechtold van D66 om Roemer bij de formatie te betrekken, maar kennelijk waren de voorwaarden niet naar wens van de SP.

Nog nooit won Roemer

Roemer is nu wel klaar voor regeringsdeelname, laat hij weten aan het AD: ‘Of dat nu in november is, als het kabinet er niet uitkomt, of over vier jaar.’ Vooralsnog verloor Roemer elke verkiezingen kiezers. Gezien de peilingen komt hierin waarschijnlijk geen verandering.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2012 werd hij, voor aanvang van de campagne, gezien als de belangrijkste tegenkandidaat van VVD-leider Mark Rutte. Tijdens de campagne werd hij echter al ingehaald door Diederik Samsom, toenmalig leider van de Partij van de Arbeid.

   Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

Tweet Zoetermeerse SP-leider valt verkeerd

AD 11.07.2017 Een tweet van de lokale SP-fractievoorzitter in Zoetermeer Lennart Feijen over de inzet van politie tijdens de G20-top in Hamburg, is bij veel volgers in het verkeerde keelgat geschoten.

Zaterdagavond meldde Feijen op Twitter: ‘De grootste initiator van geweld tijdens demonstraties is nog altijd de politie, maar dat wil men in Nederland nooit horen.’

De Haagse acteur Bas Muijs was heel duidelijk in zijn antwoord: ,,Wat een dieptrieste, ultradomme opmerking. Zelden zo’n domme tweet gezien van iemand die zich ‘politicus’ noemt. #Schande.”

AD 11.07.2017

AD 11.07.2017

 

‘Timing’

Michel Eggermont, SP-raadslid in Utrecht, wees zijn partijgenoot terecht: ,,Slechte timing Feijen. Aan acties zwarte blokken is niks goed te praten, dat schaadt de beweging.”

Feijen liet weten dat het zijn ervaring is dat bij demonstraties ‘het meestal de politie is die met geweld begint, het uitlokt of het toestaat.’

 Follow  > Lennart Feijen @LennartFeijen

De grootste initiator van geweld tijdens demonstraties is nog altijd de politie, maar dat wil men in Nederland nooit horen. #G20 #Hamburg 11:06 PM – 8 Jul 2017

SP-WETHOUDER ARJO KLAMER UIT COLLEGE HILVERSUM

BB 28.06.2017 SP’er Arjo Klamer is dinsdag opgestapt als wethouder in Hilversum. Hij deed dat volgens de gemeente nadat zijn collega-wethouders van D66, VVD en CDA het vertrouwen in hem hadden opgezegd.

De SP zegt in een verklaring dat de partij maandagavond in overleg met Klamer al had besloten om hem terug te trekken als wethouder en geen opvolger meer te leveren. Volgens de partij heeft dat niets te maken met het functioneren van Klamer maar kan de SP niet meer achter het collegebeleid staan op het gebied staan van zorg en welzijn.

Kritiek op functioneren
Klamer, bekend als hoogleraar in de economie, kreeg veel kritiek uit de Hilversumse gemeenteraad op zijn functioneren en stond volgens zijn collega-wethouders niet open voor kritiek en hulp om hem beter te laten functioneren.

Onwerkbare situatie

Daardoor ontstond volgens de wethouders een onwerkbare situatie. ‘De heer Klamer laat zich niet helpen,’ aldus Wim Jaeger (D66) namens de vier wethouders die de taken van Klamer op het gebied van onder meer welzijn, arbeidsmarkt en werkgelegenheid onderling verdelen. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

AD 23.06.2017

AD 23.06.2017

Roemer wil geloofwaardigheid behouden

Trouw 18.06.2017 De SP kan zich weer opmaken voor een verblijf in de oppositiebankjes van de Tweede Kamer, net als de afgelopen 23 jaar. Tot teleurstelling van de meer pragmatisch ingestelde SP’ers.

Toen de SP in januari besloot de naam van haar verkiezingsprogramma te veranderen, moet dat een deel van de achterban heel even hoopvol hebben gestemd. ‘Nu wij’ verdween in de prullenbak, die kreet zou te ‘calimero-achtig’ zijn. Het meer assertieve ‘Pak de macht’ verscheen de rest van de campagne op posters, vlaggen en flyers. Was dit, na ruim twintig jaar oppositie voeren, een openlijke flirt met de Trêveszaal op het Binnenhof?

Die hoop is snel weer vervlogen. Een paar dagen na de naamswisseling deed partijleider Emile Roemer op het congres in Tilburg een heldere belofte. “Als progressief Nederland Rutte uit het Torentje wil, dan moeten we vooraf eerlijk en duidelijk zijn”, oreerde de partijleider. “Wij spreken vandaag met elkaar af: aan een kabinet met de VVD doet de SP niet mee.” Op verkiezingsavond zou blijken dat Roemer met deze uitspraak de twee grootste partijen van het land opzij heeft gezet. Al eerder sloot hij de PVV uit van samenwerking.

Nu, drie maanden na de verkiezingen, is die VVD-blokkade de socialisten fataal geworden. Informateur Herman Tjeenk Willink gooide deze week de deur dicht voor alle coalitievarianten waar de SP deel van uitmaakt. De door Roemer gedroomde centrum-linkse variant (CDA, D66, GroenLinks, SP, PvdA met ChristenUnie, Partij voor de Dieren of 50Plus) noemde Tjeenk Willink donderdag ‘getalsmatig niet stabiel’.

De leider van het CDA, die in dit scenario premier zou moeten worden, sprak twee weken geleden gekscherend over ‘Buma en de Zeven Dwergen’. Met andere woorden: dit sprookje leeft alleen voort in het hoofd van Roemer.

Daarmee staat de SP na 23 jaar in de Tweede Kamer opnieuw buitenspel, en dat tijdens een formatie waarin er meer dan ooit naar de socialisten werd gelonkt. Bij elke impasse riepen VVD, CDA en D66 de SP op te komen praten bij de informateur.

Om de drempel voor Roemer te verlagen, opperde Pechtold vorige maand zelfs om desnoods met de SP én de PvdA om tafel te gaan zitten. Daarbij zal enig opportunisme hebben meegespeeld: bij elke afwijzing konden de drie partijen Roemer weer verwijten weg te lopen voor de macht.

Hoe het ook zij: door gesprekken met VVD, CDA en D66 te blijven weigeren, heeft Roemer de kans laten liggen dichter bij een kabinet te komen dan voorganger Jan Marijnissen in 2006. Marijnissen mocht toen na zijn monsterzege (van 9 naar 25 zetels) bij de informateur aanschuiven voor een paar gesprekken met CDA en PvdA, maar na het uitwisselen van beleefdheden, kon de voorman weer vertrekken.

Uiteindelijk completeerde de ChristenUnie het vierde kabinet-Balkenende. Die snelle afwijzing van PvdA-leider Wouter Bos is binnen de SP nog altijd een open wond; de socialisten zien er een van de vele bewijzen in dat linkse principes bij de PvdA niet veilig zijn.

Openlijke kritiek op de politieke koers van de SP is zeldzaam – de partij kent een ijzeren discipline – maar niet helemaal afwezig. Eric Smaling, voormalig Tweede Kamerlid en senator namens de SP, begrijpt Roemers voorkeur voor een centrum-links kabinet. “Die heb ik ook. Een neoliberale koers, dat moeten we niet willen. Daarom snapte ik ook goed onze opstelling tijdens de campagne.” Tegelijk ziet Smaling nog wel mogelijkheden om aan de onderhandelingstafel te belanden. “We kunnen nu twee dingen doen: die oppositierol accepteren of onze positie alsnog heroverwegen.”

Ga terug naar de leden

Smaling heeft de partij een voorstel gedaan: ga terug naar de leden om te praten over de formatie. “De SP kan een ledenraad uitschrijven of een congresje organiseren. Dat is dé manier voor Roemer om een mandaat te vragen voor eventuele coalitiegesprekken.” De partij moet, vindt hij, ‘op enig moment pragmatisch zijn’. “Er zit nu niet echt veel schot in de formatie. En kijk naar Amsterdam. Daar werkt de SP nauw samen met de VVD en heeft de coalitie het beleid aardig op de rails.”

Roemer heeft meermaals verklaard dat hij er voor past ‘de scherpe randjes’ van een rechts kabinet af te schaven. Dat is volgens de partijleider het maximaal haalbare als de SP zich aansluit bij VVD, CDA en D66. 

Smaling denkt dat er voor de socialisten meer te winnen valt dan dat. De partij zou bij de formatiegesprekken in moeten zetten op een lager eigen risico in de zorg, verhoging van het minimumloon, lagere AOW-leeftijd en huurverlaging. “Daarbij vinden de SP en het CDA elkaar in de aanpak van de krimpregio’s. En de SP en D66 wat betreft klimaatafspraken.” Smaling wil maar zeggen: een gesprek aan de formatietafel kan niet veel kwaad. De uitkomst hoeft niet hopeloos te zijn.

De voormalige parlementariër, die bij de verkiezingen op plek vijftien van de kandidatenlijst net achter het net viste, heeft vanuit de partij geen reactie ontvangen op zijn voorstel. “Dat hoeft ook niet”, betoogt Smaling. “Het was geheel vrijblijvend. Ik strooi af en toe met een adviesje. De SP mag ermee doen wat ze wil natuurlijk.”

Farshad Bashir maakte als SP-Tweede Kamerlid de formaties in 2010 en 2012 mee. Beide keren speelde de SP geen rol van betekenis. ‘Buitengewoon jammer’, noemt Bashir dat. “In het kabinet ben je in feite de kok die de gerechten bereidt. Als Kamerlid moet je maar afwachten welk eten je krijgt voorgeschoteld. Je kunt er hoogstens nog wat peper en zout op doen.”

Wat er deze formatie gebeurt, vertelt het oud-Kamerlid, “is een breuk met het verleden. Toen grepen we ook naast de macht, maar we sloten niet op voorhand de VVD uit, zoals nu.” Bashir zegt: “Roemer had op zijn minst met Rutte kunnen praten. De conclusie kan dan heel goed zijn dat er te weinig te halen valt, net als nu met GroenLinks is gebeurd. Maar waarom niet proberen? Rutte wil premier blijven. Daar zal hij ook een prijs voor moeten betalen. De SP had kunnen inzetten op de aanpak van belastingontwijking, op afschaffen van het eigen risico, op het verkleinen van de inkomensverschillen. Ik denk dat onze kiezers dat op prijs zouden stellen. En wie weet valt er op miraculeuze wijze toch veel binnen te slepen.”

Verbaasd

Sharon Gesthuizen, het in maart vertrokken Kamerlid dat eind 2015 de strijd om het partijvoorzitterschap verloor van Ron Meyer, vertelde onlangs bij tv-programma ‘Pauw’ dat ze er van had opgekeken toen Roemer de VVD op voorhand blokkeerde. “Ik was daar wel verbaasd over, omdat we de VVD in het verleden niet heel nadrukkelijk hebben uitgesloten. Sterker nog: in 2012 is er nog gezegd dat we in principe over alles met bijna alle partijen konden praten. Ook met de VVD.”

Rik Janssen, die als SP-gedeputeerde in Zuid-Holland al sinds 2011 met de VVD bestuurt, vindt de keuze om de VVD landelijk uit te sluiten juist ‘buitengewoon verstandig’. “Hebben wij iets te zoeken in een kabinet met de VVD? Nee. In de provincie heb je het over wat meer asfalt of wat meer ov en sluit je een compromis. Landelijk gaat het om het collectief versus zoek het zelf maar uit. Die verschillen zijn te groot. Als we zouden aanschuiven, wordt het kruimelwerk. We gaan niet alles overboord gooien om alsjeblieft te mogen meebesturen. Ik ben ervan overtuigd dat we op termijn gaan regeren, maar dit was niet het moment.”

Zo staan Roemer en zijn dertien fractiegenoten nu definitief aan de zijlijn, wederom veroordeeld tot de oppositie. Dat kun je zien als tragisch nu de partij voor het eerst in haar geschiedenis meer zetels bezet dan de eeuwige rivaal, de PvdA. Die moest haar samenwerking met de VVD bekopen met een historisch verlies van 29 zetels en zit nu in de plenaire zaal áchter de SP. Maar zo somber zal Roemer de situatie niet aan zijn achterban uitleggen.

Weliswaar heeft de PvdA met haar negen zetels vooralsnog een steviger onderhandelingspositie in de formatie weten te bedingen dan de SP, Roemer zal erop wijzen dat hij zijn belofte niet met de VVD in zee te gaan – met alle electorale risico’s van dien – is nagekomen. Daarmee heeft hij ‘het kroonjuweel van de SP’, zoals Marijnissen dat in 2006 noemde, in ere gehouden: de geloofwaardigheid van de partij.

Lees ook de column van Hans Goslinga: De formatie toont de tragiek van links

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

SP-commissie voor meer ledeninspraak stapt op na inmenging partijtop

VK 22.05.2017 Een speciale commissie van de Socialistische Partij die was aangesteld om te onderzoeken hoe leden meer inspraak kunnen krijgen, heeft haar opdracht teruggegeven. Een optie was dat elk lid een stem zou krijgen. Het bestuur voelde daar niet voor. Drie van de vier leden vonden dat de partijtop zijn eigen voorkeur opdrong. Zij hebben daarom vorige week hun werk gestaakt.

Vernieuwing van de partijdemocratie was een van de belangrijkste twistpunten in de voorzittersstrijd tussen Ron Meyer en tegenstrever Sharon Gesthuizen in het najaar van 2015. De partijstatuten schrijven voor dat lokale afdelingen per vijftig leden één afgevaardigde (met één stem) naar het congres mogen sturen.

Toenmalig Tweede Kamerlid Gesthuizen voerde campagne voor het voorzitterschap met de slogan: ‘One man, one woman, one vote.’ Ieder lid verdiende een eigen stem, vond zij.

Vakbondsman Meyer won met 60 procent van de (afgevaardigde) stemmen en nam het stokje over van Jan Marijnissen, die na 27 jaar afscheid nam als voorzitter. De discussie die Gesthuizen had aangezwengeld werd in de partij voortgezet, er werd een commissie voor in het leven geroepen. Die bestond uit drie lokale voorzitters en algemeen secretaris Hans van Heijningen.

Zij waren van plan in gesprek met lokale afdelingen meerdere varianten uit te werken, van stemrecht voor iedereen tot verschillende vormen van getrapte democratie. ‘We zijn op weg naar een kleine revolutie’, rapporteerde commissielid Tjitske Hoekstra in september vorig jaar nog aan de partijraad.

‘Stemmen vanaf de bank’

Waar de voorkeur van de partijtop precies ligt is niet duidelijk.

Daar bleek al dat ‘stemmen vanaf de bank, inspraak van leden van achter de computer zonder enige verdere betrokkenheid, grote weerstand opriep bij een deel van de afdelingsvoorzitters. Een ‘drempel’ bleef volgens hen noodzakelijk, zodat het stemrecht beperkt blijft tot actieve leden. Enkele andere lokale voorzitters herhaalden juist Gesthuizens inzet: ieder lid een stem. De discussie mondde uit in het verzoek aan de commissie om haar werk voort te zetten en op een volgende partijraad te beslissen.

Dat liep spaak. Het dagelijks bestuur, met daarin onder anderen Ron Meyer en Hans van Heijningen, vroeg de commissie onlangs slechts één variant uit te werken. Drie van de vier commissieleden bedankten daarvoor. Waar de voorkeur van de partijtop precies ligt, is niet duidelijk, wel dat het principe van de getrapte democratie goeddeels overeind blijft. De commissieleden bevestigen dat ze hun werk hebben gestaakt, maar verwijzen voor commentaar door naar voorzitter Meyer en Van Heijningen.

‘Storm in glas water’

Het is niet gek dat het dagelijks bestuur zegt: wij geloven in deze richting, aldus Partijvoorzitter Meyer.

Volgens Van Heijningen beperkte de onenigheid zich tot de taakverdeling: ‘Het was een misverstand over wie, wat, wanneer.’ Van een groot inhoudelijk meningsverschil is volgens hem geen sprake. ‘In de discussie over evaluatie zijn door het bestuur dingen ingebracht waarvan mensen in de commissie zeggen: dit komt niet van onderaf en wij zijn niet degenen die de boodschap van het dagelijks bestuur verder gaan uitwerken.’ Hij noemt het conflict ‘een storm in een glas water’. ‘Zij maken een pas op de plaats en dat mogen ze doen.’

Partijvoorzitter Meyer vindt het ‘volstrekt logisch’ dat de partijtop een eigen voorstel inbracht. ‘Het is niet gek dat het dagelijks bestuur zegt: wij geloven in deze richting.’ Wat die richting is, wil Meyer nog niet zeggen. ‘Op de partijraad van juni komen we met een definitief voorstel uit het partijbestuur.’

Hij zegt dat het bestuur een ‘zeer weloverwogen en constructieve discussie’ heeft gevoerd en benadrukt dat het partijbestuur een brede vertegenwoordiging van de SP is. ‘In het partijbestuur zitten meer dan veertig mensen, van wie de helft uit het regiobestuur. Als je daar een goeie discussie hebt, dan wordt dat al breed gedragen in de partij.’

Meer over de SP

SP-coryfee Harry van Bommel nam in maart afscheid en niet zonder kritiek. Hoe kan het dat de SP niet heeft kunnen profiteren van het megaverlies van de PvdA?

Max Pam over Emile Roemer: Roemer is de Danny Blind van de Nederlandse politiek.

SP wil de verkiezingsuitslag evalueren, maar graag zonder externe commissie.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   POLITIEKE PARTIJEN   NEDERLAND   SP

“Zo bloedfanatiek als Peter Kwint (foto) in zijn politieke werk is, zo is hij in alles.” © Phil Nijhuis

Nieuw Kamerlid Peter Kwint (SP): fanatiek socialist met schwung

Trouw 12.05.2017 Nieuwe Kamerleden zoeken hun plek op het Binnenhof. Op wie moeten wij de komende jaren extra letten? Vandaag: Peter Kwint van de SP, bloedserieus socialist die met alle politieke kleuren overweg kan.

Peter Kwint moest even slikken na zijn maidenspeech over de werkdruk in het onderwijs. Niet vanwege de zenuwen – Kwint is een makkelijke prater – maar vanwege een mailtje van een gefrustreerde leraar die thuis had meegekeken en hoopt dat Kwint zijn woorden de komende jaren kan waarmaken. “Toen landde het gewicht van deze functie pas echt. Als volksvertegenwoordiger draag je de meest serieuze verantwoordelijkheid die er is.”

Die verantwoordelijkheid voelt Kwint (32) vanaf dag één. Na de verkiezingen was hij het eerste nieuwe Kamerlid dat schriftelijke vragen stelde aan het kabinet, het tweede dat een debat aanvroeg. Op de eerste SP-partijraad na zijn beëdiging trok hij zich terug in een kantoortje om vanachter zijn laptop nieuwe Kamervragen op te stellen, nu over dubieuze toelatingseisen op een middelbare school. Dat moest en zou die zaterdagmiddag gebeuren.

Zo bloedfanatiek als Kwint in zijn politieke werk is, zo is hij in alles. Of het nou gaat om vechtsport, Feyenoord aanmoedigen, lomp rondbeuken bij hardcore punk-concerten of twitteren, Kwint doet niets een klein beetje. Dat blijkt ook uit de tatoeage die onder zijn opgestroopte mouwen uitsteekt; die reikt van schouder tot elleboog. ‘Arise, my soul; and sing’, staat er, woorden van dichter E.E. Cummings die hem er blijvend aan herinneren te doen wat hij belangrijk vindt.

Talentenklasje

Het was oud-metselaar Adrie die Kwint een half leven geleden een belangrijk zetje richting de politiek gaf. Kwint leerde hem kennen in een woongroep voor zwaar gehandicapten in Sliedrecht waar hij als tiener een bijbaantje had als begeleider. Samen gingen ze naar Feyenoord, van een tweede tripje kwam het door de drukte op de werkvloer maar niet. “Ik vond het bizar dat zoiets simpels niet geregeld kon worden.”

Gecombineerd met zijn zorgen over de oorlogen in Irak en Afghanistan kwam Kwint bij de SP uit. Dat zijn dorp Bleskensgraaf, SGP-territorium, geen partijafdeling kende, was snel opgelost. Op zijn zeventiende werd hij voorzitter van de gloednieuwe afdeling Alblasserwaard. Zo speelde hij zich in de kijker van de SP-top, die hem tussen zijn studies politicologie en filosofie door via het talentenklasje en partijfuncties klaarstoomde voor het grote politieke werk.

Aan het Binnenhof kennen ze zijn verschijning dan ook al goed. In T-shirt, spijkerbroek en sneakers was Kwint als voorlichter jaren een vertrouwd gezicht naast partijleider Emile Roemer. De shirts heeft hij vervangen door overhemden, maar hij blijft zich casual kleden. “Ik wil daarmee geen groot maatschappelijk statement maken, het is gewoon wat ik draag omdat het lekker zit. Al vind ik het ook helemaal niet erg dat het niet-pakdragend deel van Nederland zo een plek heeft in de Kamer.”

Peter Kwint © Phil Nijhuis

Bullshit

Als gemeenteraadslid in Amsterdam ontdekte hij de afgelopen drie jaar dat ook het politieke handwerk hem ligt. “Me vastbijten in dossiers gaf me veel meer voldoening dan ik had verwacht. Als op de Wallen vijftig extra ramen kunnen openblijven, zijn dat wel vijftig mensen die niet hun baan verliezen. Of als mensen door meerdere armoederegelingen 150 euro extra in de maand te besteden hebben, merken ze dat écht.”

Na aanhoudende verzoeken van de partijtop kandideerde Kwint zich voor de Kamer, al wil de nummer acht van de fractie ‘zo weinig mogelijk’ in Den Haag zijn. “Ik wil zo concreet mogelijk met mensen in gesprek blijven. Ik ga regelmatig kennissen uit het onderwijs bij elkaar halen om te brainstormen over wat beter kan. Ik ken hen, zij verkopen mij geen bullshit zoals lobbyisten in Den Haag.”

Door zijn losse debatstijl vol flair, zijn brede netwerk en eerdere banen in de gehandicaptenzorg en pr-wereld (‘ik vond het wel gezond om maatschappelijke ervaring buiten de SP op te doen’) wil nog wel eens de indruk ontstaan dat Kwint een SP’er van het zeldzame, meer flexibele soort is. “Peter Kwint zoekt meer verbinding”, zei de Amsterdamse VVD-wethouder Eric van der Burg eens in de krant.

“Goed kunnen omgaan met mensen met een andere mening betekent nog niet per se dat je constructief bent”, zegt Kwint. “Stijl en toon worden bij mij nogal eens verward met de inhoud. Een VVD’er heeft me wel eens gevraagd: ‘Wat de SP van Europa vindt, dat vind jij toch niet echt?’ Jawel, natuurlijk vind ik dat ook!”

Vraag en antwoord;

Favoriete politieke boek?
“‘No Logo’ van Naomi Klein, helder boek over hoe het grote geld steeds meer macht krijgt.”

Beste premier ooit? 
“Drees heeft met het opbouwen van de verzorgingsstaat meer impact gehad dan enige andere premier erna.”

Politieke hoogtepunt? 
“De overwinning bij het referendum over de Europese Grondwet.”

Eigen politiek dieptepunt?
“Het vertrek van raadslid Maureen van der Pligt uit de Amsterdamse fractie. Daar was ik flink ziek van.”

Eerste politieke herinnering?
“Beelden op tv van de val van de Muur. Ik was vier of vijf, had geen idee wat er aan de hand was, maar ik voelde dat het heel groot en historisch was.”

Eerste keer gestemd?
“SP.”

Hobby buiten de politiek?
“Concerten bezoeken en vechtsport zoals kickboksen.”

Sharon Gesthuizen werkt in haar atelier aan een matroesjka van marmer, een eerbetoon aan haar overleden moeder.’ © Phil Nijhuis

Sharon Gesthuizen was de tegenvoeter die bijna vernieuwing bracht

Trouw 23.04.2017 Met het vertrek van Sharon Gesthuizen verstomt er opnieuw een tegengeluid binnen de SP. Verbitterd is ze niet, teleurgesteld wel. Vooral in de partijtop. ‘Iemand bij de enkels afzagen omdat ‘ie z’n mond opendoet. Houd daar eens mee op. Doe normaal.’

Voor ze gaat zitten, slaat Sharon Gesthuizen (41) midden in de koffiezaak nog wat stof van haar broek. Ze heeft net twee uur staan beeldhouwen in een atelier op een voormalig industrieterrein verderop in Den Haag. Maanden stond daar een blok marmer op haar te wachten. Nu ze afscheid heeft genomen als SP-Kamerlid, komt ze er eindelijk aan toe om het te vormen tot een massieve matroesjka. Een eerbetoon aan haar overleden moeder.

“Het klinkt heel gek voor een socialist, maar na tien jaar uit de staatsruif te zijn betaald, wilde ik mijn eigen broek wel weer ophouden”, zegt Gesthuizen over haar besluit zich niet opnieuw te kandideren voor de Kamer. Ze is na haar vertrek begonnen als voorzitter van de Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang en in de raad van toezicht gestapt van kunstcentrum Stroom, dat over kunstwerken in de Haagse openbare ruimte gaat. Daarnaast heeft ze weer een eigen bedrijf opgericht, dat is in te huren voor advisering, toezicht en spreekbeurten en werkt ze aan een autobiografisch boek.

De SP verloor in maart als enige oppositiepartij. De Kamerfractie ging van vijftien naar veertien zetels. Hoe moet het nu verder?

“Volgens mij moet de partij een grondige analyse laten uitvoeren door bijvoorbeeld een externe commissie, maar die gaat er niet komen. We gaan gewoon verder met de volgende campagne, las ik: op een miljoen deuren kloppen. De vraag is of je dan niet bezig bent met met slow burn, of je machine dat wel gaat trekken. Al die vrijwilligers hebben zich al helemaal het leplazerus gewerkt.”

Waarom staat de partij niet open voor zo’n grondige evaluatie?

“Dat zit helaas niet in onze cultuur. Wij zijn niet zo’n open partij. Oud-partijleider Jan Marijnissen heeft twee jaar geleden gezegd dat hij vond dat je democratie ook kunt overdrijven. Dat is een analyse die helemaal de plank misslaat, want de SP wil juist alles democratiseren: de ziekenhuizen, de universiteiten en de bedrijven. Alles moet onder publieke controle. Het is totaal ongeloofwaardig dat je democratie in eigen gelederen kunt overdrijven.”

In de bijna elf jaar dat Gesthuizen Kamerlid was, ontwikkelde ze zich tot een kundig, populaire en onbevreesde volksvertegenwoordiger. In haar eerste jaar presenteerde ze een initiatiefwetsvoorstel om het aantal koopzondagen te beperken met een verrassende partner: de orthodox-christelijke SGP-voorman Bas van der Vlies. Een paar jaar later bracht ze zes uur in de cel door nadat ze zonder vergunning met actievoerende postbodes een doodskist door Den Haag droeg. Daarnaast was ze was een van de weinige vaste gezichten in de roerige Kamercommissie asiel- en vreemdelingenzaken.

Gesthuizen trok zich als politicus niet alleen het lot van vluchtelingen en postbodes aan, ook dat van haar partij de SP. Ze kandideerde zich twee jaar geleden volkomen onverwacht voor het partijvoorzitterschap. Partijoprichter Jan Marijnissen had aangekondigd na meer dan 25 jaar de voorzittershamer neer te leggen. Ze was niet Marijnissens ‘protegé’, zei Gesthuizen er meteen bij. Daarvoor was haar agenda voor meer openheid, inspraak en verbreding in de partij ook te radicaal. Het partijbestuur, toen nog onder leiding van Marijnissen, wees FNV-campagneleider Ron Meyer aan als voorkeurskandidaat. Hij won.

Tegen de verwachtingen in wist Gesthuizen haar stempel op de eerste echte leiderschapsverkiezing binnen de SP te drukken. Ze ontwikkelde zich van ongevaarlijke outsider tot een serieuze kanshebber en kreeg op het congres uiteindelijk 41 procent van de stemmen. Daarmee maakte ze zichtbaar dat een aanzienlijk deel van de partij openstaat voor vernieuwing en verandering en de partijlijn niet langer voor zoete koek wil slikken.

Tot die zomer van 2015 had Gesthuizen nooit blijk gegeven van bestuurlijke ambities binnen de partij, maar ze vond het tijd, zegt ze nu ze voor het eerst uitgebreid terugblikt.

“Ik vond het mijn plicht om als werknemer van de partij, en ook gewoon als volksvertegenwoordiger die actief bijdraagt aan de democratie, te zeggen hoe ik denk dat het anders kan in de partij. Toen ik me kandideerde, was ik bijna tien jaar volksvertegenwoordiger. Dat schept verplichtingen. Als het anders kan, zeg het dan. Dat moet.”

Was er destijds een directe aanleiding om mee te doen aan de verkiezing?

“Nee, het was een proces. Na elf jaar bij de partij had ik wel een goed beeld. Ik vond het heel bizar dat er altijd een bestuursverkiezing was die geen verkiezing was. De inner circle bepaalt welke personen wel en niet in het bestuur komen. Ik vond het bestuur te belangrijk om dat nog langer zonder slag of stoot zo gekozen te laten worden. Ik vond dat er wat te kiezen moest zijn. Er is veel te veel consensus binnen de partij.”

Hoe vindt u dat uw kandidatuur is ontvangen door de partijtop?

“Ik weet vrij zeker dat de partijtop er niet op zat te wachten. Dat zag je wel aan de angst die Jan Marijnissen voordien heeft uitgesproken in de krant. Hij wees erop hoe de VVD is gespleten door de strijd tussen Mark Rutte en Rita Verdonk. Hij hield zijn hart vast.”

Marijnissen noemde uw Kamerervaring ‘volstrekt irrelevant’ voor het voorzitterschap, Meyer zei dat de SP niet op een politica als voorzitter zat te wachten. Hoe keek u daarnaar?

“Als Marijnissen, zeer geliefd binnen de partij, zoiets zegt, is dat natuurlijk een duidelijk stemadvies. Het zegt mij vooral dat hij en Meyer een negatieve campagne aan het voeren waren. Ik had ook kunnen zeggen – dat heb ik niet gedaan – dat de partij niet zit te wachten op iemand vanuit de vakbond die gewend is campagne te voeren voor een eendimensionaal verhaal. Want als je dat doet, gaat je dat in verkiezingstijd geen winst opleveren.”

Dergelijke stekelige reacties van prominenten als Marijnissen illustreerden ook uw kritiek op de SP als gesloten, onwrikbaar bolwerk.

“Nu doe je het weer, dacht ik dan. Nu doe je het weer. Je zaagt iemand bij z’n enkels af omdat die z’n mond opendoet. Houd daar eens mee op. Doe normaal. Ik heb me wel een breekijzer gevoeld, ja. Ik was er ook wel de goede persoon voor, want ik had ervaring en genoot enige bekendheid als Kamerlid. Zo iemand blaas je niet zomaar omver. Persoonlijk niet, maar ook niet omdat dat gewoon niet kan. Je kunt niet een van je Kamerleden die in de Kamer op de tweede rij net achter Emile Roemer zit een kopje kleiner maken.”

Vindt u dat u een eerlijke kans heeft gehad?

“Van de leden wel. Die waren oprecht benieuwd, wilden de dialoog aangaan en zelf een afweging maken. Alleen jammer dat er dan maar negenhonderd mensen naar zo’n congres mogen (per vijftig leden mocht één afgevaardigde stemmen. Gesthuizen vindt dat elk lid moet kunnen stemmen, red.).

“Dat heeft Ron natuurlijk wel geholpen. Alle leden van het partijbestuur hebben stemrecht en het bestuur was voor Ron. Dan heb je het al over tientallen mensen. Uiteindelijk hadden er maar tachtig mensen anders moeten stemmen voor een andere uitslag.”

Het lijkt niet echt te boteren tussen Marijnissen en u.

“Hij stond me wel samen met de fractie met bloemen op te wachten toen ik uit de cel mocht na die demonstratie met de postbodes. Dat was ontroerend. Ik heb ook heel veel geleerd van mensen zoals hij die lang in de SP rondlopen. Maar ik vond de politieke analyses van Jan Marijnissen twintig jaar geleden een stuk sterker dan nu.”

Zoals?

“Ik zag het rondom de Tweede Kamerverkiezingen weer. Ik was het hartgrondig oneens met zijn analyse dat de verkiezingsuitslag laat zien dat de jeugd van tegenwoordig asociaal is. Er heeft ook een heel grote groep progressieve jongeren op GroenLinks en D66 gestemd. Niks volksmentaliteitsverandering. Mensen zijn juist superbetrokken, maar wel internationaler georiënteerd. De Nacht van de Vluchteling bestond in de jaren zestig en zeventig niet en naar Giro 555 voor de hongersnood in Afrika ging echt een gigantisch bedrag.

“Of neem zijn geouwehoer op Facebook laatst. (‘Wel fijn als ook de Turkse Nederlanders Nederlands gebruiken in plaats van Turks. We zijn hier in Nederland!’, schreef Marijnissen onder Turkse felicitaties aan het nieuwe SP-Kamerlid Cem Lacin, red.). Je kunt ook gewoon vragen: ‘Goh, kan iemand hier misschien even iets vertalen want ik spreek geen Turks’. Of: ‘Hoe werkt Google Translate eigenlijk?’

“Als je dat zo als directief stelt, mis je volgens mij de maatschappelijke ontwikkelingen waar we op dit moment in zitten. Het is een tijd van polarisatie. Daar hebben politici baat bij, maar uiteindelijk is de burger de gebeten hond, want de volgende dag moet iedereen wel weer met elkaar in de rij staan bij de kassa.”

Nog geen halfjaar nadat u de strijd verloor, maakte u bekend zich niet opnieuw te kandideren voor de Tweede Kamer. Waarom?

“Wat een belangrijke rol heeft gespeeld, is de tweeslachtige opstelling van de partijtop in de vluchtelingencrisis. We helpen vluchtelingen, maar naar buiten toe willen we ons niet profileren als een partij die vluchtelingen met open armen ontvangt. Het bestuur durfde het pas medio 2016 aan om een partijkrantje met ons positieve vluchtelingenstandpunt te verspreiden. Toen was het te laat. De crisis was voorbij. Ik vind dat we op dat punt niet onze verantwoordelijkheid hebben genomen. We hebben in de fractie herhaaldelijk afgesproken dat we de deuren niet sluiten voor vluchtelingen. Emile was me altijd tot grote steun als het hierom ging. De leden hebben ons nooit teruggefloten. Dan moeten we dat standpunt ook uitleggen in de wijken. Van het partijbestuur mag het kennelijk een onsje minder. Dat is niet mijn visie.”

Het kan u toch niet verrassen dat uw partij worstelt met het thema migratie?

“Voor de partijtop is het een worsteling, niet voor onze leden. In 2015 koos een groter deel van de SP-stemmers voor Jesse Klaver dan Geert Wilders als politicus van het jaar. Als de SP ervoor kiest om dicht tegen kiezers die tegen de asielstroom zijn aan te zitten in de hoop PVV-stemmers terug te winnen, loopt de partij echt het risico een groot deel van haar kiezers kwijt te raken. En ik weet ook zeker dat dat is gebeurd bij de afgelopen verkiezingen.”

Luistert het partijbestuur genoeg naar ‘uw’ 41 procent?

“Die 41 procent is al geen 41 procent meer denk ik. Er zijn mensen opgestapt die voor een opener partij waren en het afgelopen jaar zijn teleurgesteld. Maar ja, ik kan toch ook niet van mijn ‘opponent’ verwachten dat hij vooral met mijn agenda aan de slag gaat? Nee, hij heeft er niets mee gedaan. Hij heeft niet voor verbreding gezorgd. We hebben juist gefocust op dat zorgfonds.”

Blijft u SP-lid?

“Ja. Maar dat wil niet zeggen dat ik direct weer van alles ga doen. Ik ben juist bezig met andere nieuwe dingen en dat vind ik hartstikke leuk. Ik ben blij dat ik vanochtend twee uur heb kunnen beeldhouwen.”

Sharon Gesthuizen (Nijmegen, 1976) groeide op in Millingen aan de Rijn als dochter van een scheepswerker en een schoonmaakster.

Na het gymnasium studeerde ze een paar jaar Engels en rechten, daarna vond ze haar plek op de kunstacademie in Arnhem.

Ze begon een foto- en videoproductiebedrijf. Toen de commissie-Dijkstal in 2004 voorstelde de ministerssalarissen te verhogen, werd ze lid van de SP. In 2006 werd ze gekozen als raadslid in Haarlem. Een halfjaar later belandde ze in de Tweede Kamer.

Daar hield ze zich elf jaar bezig met economische zaken, justitie en asielzaken. Sharon Gesthuizen heeft een vriend en een dochter en woont in Den Haag.

© Phil Nijhuis

SP’er stapt op om Marijnissen

Telegraaf 26.03.2017 Veerle Slegers, die voor de SP in de gemeenteraad van Tilburg en in de Provinciale Staten van Noord-Brabant heeft gezeten, stapt uit de partij. Dat meldt het Brabants Dagblad. Slegers is boos op voormalig partijleider Jan Marijnissen. Die had kersvers SP-Kamerlid Cem Laçin terechtgewezen omdat hij op Facebook communiceerde in het Turks.

Slegers heeft een foto op Twitter gezet, waarop haar hond zijn tanden zet in haar ledenpas. “Solidaire wereldburgers en een toenemend xenofobe nationalistische conservatieve partij gaan niet samen”, zegt Slegers. Ze voegt er aan toe: “Facebook is persoonlijk, tweetaligheid is bovendien een feit, je kunt er prima mee functioneren.”

Slegers lag al langer overhoop met de partij, onder meer over de verplichte afdracht van salaris en over de kandidatenlijst voor de Kamerverkiezingen.

Opgezegd. Solidaire wereldburgers en een toenemend xenofobe nationalistische conservatieve partij gaan niet samen.pic.twitter.com/D7aQ87PlMv

— Veerle Slegers (@veerleslegers) 25 maart 2017

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Turken boos op Marijnissen

Telegraaf 26.03.2017 Een felle opmerking van voormalig SP-leider Jan Marijnissen over Turks spreken in Nederland leidt tot heibel binnen zijn partij. Marijnissen stoort zich eraan dat mensen het nieuwe SP-Kamerlid Cem Lacin op diens Facebookpagina in het Turks feliciteerden met zijn aanstelling. „Wel fijn als ook de Turkse Nederlanders Nederlands gebruiken in plaats van Turks. We zijn hier in Nederland!”, plaatste de SP-prominent onder de Turkse teksten.

Van het Zoetermeerse SP-raadslid Lennart Feijen kreeg Marijnissen een uitbrander. „Ik zie niet in waarom dat relevant is, Jan? Mensen mogen zelf kiezen in welke taal ze hem feliciteren, of dat nu Nederlands, Fries, Engels of Turks is. Je maakt problemen die er niet zijn.” Ook SP-raadslid Josine Strörman uit Rotterdam schoot uit haar slof. „Wat een ontzettend lullige opmerking, Jan. Bizar gewoon.”

Bij WNL op Zondag reageerde SP-Kamerlid Lillian Marijnissen, de dochter van Jan Marijnissen, ietwat gegeneerd. Ze zei dat ze vond dat wat volksvertegenwoordigers in het openbaar kenbaar maken „voor iedereen te volgen” moet zijn. „Maar ik ga niet over wat iemand op Facebook zegt.”

De SP vraagt zich af waarom haar zaaiwerk geen goede oogst oplevert

Trouw 25.03.2017 Na een omvangrijke campagne die veel energie kostte en geen extra zetels opleverde, kwam de SP-partijraad zaterdag bijeen. De meningen verschillen over hoe de partij in de toekomst weer meer mensen voor zich kan winnen.

Er gaan bloemen rond en er klinkt geregeld applaus, maar naast de vreugde over de veertien behaalde zetels leven er anderhalve week na de verkiezingen vooral veel zorgen en frustraties op de partijraad in Amersfoort. De hoofdpijnvraag: hoe kan het toch dat de SP, de afgelopen jaren de grootste oppositiepartij in de Tweede Kamer, als enige oppositiepartij niet van de nederlaag van de coalitie heeft geprofiteerd?

“Ik moet bekennen dat het resultaat mij een dubbel gevoel geeft”, begint partijleider Emile Roemer tegenover de afgevaardigden van de lokale afdelingen. “Velen hadden ons en mij al helemaal afgeschreven toen we in december op tien zetels stonden, maar we zijn stabiel gebleven in instabiele tijden. Tegelijkertijd hebben we niet geprofiteerd van het verlies van het kabinet. Dat doet pijn.”

Verontrustend

Met een teruggang van vijftien naar veertien zetels is het verlies voor de SP beperkt, maar de achterliggende cijfers zijn verontrustend, constateert Roemer. Onder jongeren en hoogopgeleiden scoorde de partij beroerd, alsook in de grote steden. “Daar moeten we mee aan de slag”, zegt de SP-voorman in de grote zaal van partijkantoor De Moed. “Sympathie van mensen krijgen is één ding, ze meenemen aan de arm is een tweede.”

Bijna veertig partijleden melden zich daarna bij de microfoon om hun commentaar te geven op de campagne. Ze prijzen de inzet van alle SP’ers, het belteam en de ‘klop-app’ waarmee ze gesprekken aan de deur kunnen registreren, om na de komma met kritiek te komen, soms ongebruikelijk stevig. Afdelingshoofden klagen dat de campagne te eenzijdig gericht was op zorg, te negatief, te agressief en te onherkenbaar door de roze-gele in plaats van tomaatrode posters – en dan verbleekten ze ook nog snel.

Hardste woorden

De hardste woorden komen echter van een afwezige partijprominent: Harry van Bommel, net Kamerlid af. De campagne is veel te veel gegaan over een op te richten nationaal zorgfonds, stelt hij die dag in een afscheidsinterview met de Volkskrant. De ‘peperdure campagne’ heeft ‘niet het gewenste resultaat gehad, dat kun je volgens mij objectief vaststellen’.

Volgens Van Bommel is het niet alleen bij de PvdA tijd voor bezinning, óók bij de SP. Hij zou graag zien dat een commissie ‘van een afstand’ uitzoekt waarom de partij niet van de PvdA-decimering heeft geprofiteerd. “We moeten onszelf de vraag stellen: waartoe zijn wij op aarde? Dat hoeft niet zoals bij de PvdA te leiden tot een rapport dat neerkomt op: weg met ons.” Farshad Bashir en Tjitske Siderius, ook net weg als Kamerlid, delen het interview op sociale media. ‘Rake analyse’, schrijft Siderius erbij.

Op de partijraad krijgen de ideeën van Van Bommel bijval. Met hem vinden meer leden dat de partij zich groener moet profileren, meer naar jongerenthema’s moet kijken en dat de campagne zich op meer had moeten richten dan de zorg. SP’ers uit onder meer Nijmegen, Leiden, Wageningen, Nuenen, Waterland en Stichtse Vecht pleiten ervoor. Meerdere leden verhalen over SP-stemmers die op straat vertelden naar de Partij voor de Dieren uit te wijken.

Emile Roemer spreekt op de partijraad in Amersfoort. © ANP

‘Tel ook je zegeningen’

“We moeten niet doen alsof zoveel focus op zorg niets heeft opgeleverd: we stonden met tienduizend mensen op het Malieveld”, houdt partijvoorzitter Ron Meyer de critici voor. “Tel ook je zegeningen”, voegt Roemer toe. “Partijen die eerder het eigen risico hebben verhoogd, zeggen nu dat ze dat willen afschaffen. Dat kunnen wij gewoon op onze conto schrijven. We moeten niet zeuren, maar werken. We oogsten wat we gezaaid hebben en dat staat voor veertien zetels. Aan ons de taak om nog meer te zaaien.”

Afgesproken wordt dat de ruim honderdvijftig partijafdelingen hun aanbevelingen de komende tijd op papier zetten – ‘dat lijkt mij een prima commissie’, zegt Meyer – waarna het partijbestuur zich erover zal buigen. Ondertussen hebben de socialisten hun volgende campagne alweer afgetrapt. Het doel: binnen een jaar een miljoen mensen bereiken in de buurten. Als het plan uit Meyers koker die middag in stemming komt, zijn hooguit vijf leden tegen.

SP gaat uitslag evalueren, maar graag zonder externe commissie

VK 25.03.2017 ‘We oogsten wat we gezaaid hebben en dat staat voor veertien zetels.’ SP-leider Emile Roemer geeft op de partijraad in Amersfoort de aftrap voor de evaluatie van de verkiezingen. De linkse concurrent de PvdA verloor 29 zetels, de SP wist daar niet van te profiteren maar leverde ook een zetel in. Roemer heeft er ‘een dubbel gevoel’ aan overgehouden, en met hem veel partijgenoten, zo blijkt vandaag.

Het partijbestuur, de nieuwe Kamerfractie en de vertegenwoordigers van de lokale afdelingen zitten opeengepakt in een warme zaal in partijkantoor De Moed. Applaus is er voor Roemer, die – ‘vriend en vijand beaamt dat’ – goed presteerde in de verkiezingsdebatten. Applaus is er ook voor Henk van Gerven en Eric Smaling, twee ervaren Kamerleden die afvielen omdat ze op plek vijftien en zeventien stonden.

Maar dan volgt de kritiek. De afdelingsvoorzitters staan in rijen opgesteld achter de microfoons aan weerszijden van de zaal. Ze zijn trots op de inspanning van de leden, complimenteus ook naar het bestuur, te spreken over de strakke organisatie die de nieuwe partijvoorzitter Ron Meyer heeft opgezet. Toch stelde het resultaat teleur. Om en om richten ze hun pijlen op de campagne.

De focus was te beperkt, klinkt het vaak. Het Nationaal Zorgfonds overschaduwde andere SP-thema’s. Jongeren kozen voor GroenLinks of de Partij voor de Dieren omdat een verhaal over duurzaamheid ontbrak. Migranten vertrokken naar Denk. Waarom was het huurbeleid geen speerpunt? Had racisme en discriminatie niet hoger op de agenda gemoeten?

Jongeren houden niet van gezeur. We moeten blijven strijden tegen neoliberalisme, maar af en toe een positieve actie zou goed zijn, aldus Europarlementariër Dennis de Jong.

Een brede analyse is nodig, stelt Kamerlid Sadet Karabulut. ‘Hoe worden wij die brede linkse beweging?’ Europarlementariër Dennis de Jong pleit voor een positiever verhaal om meer jonge kiezers aan te trekken. ‘Jongeren houden niet van gezeur. We moeten blijven strijden tegen neoliberalisme, maar af en toe een positieve actie zou goed zijn.’

Bas Smouter uit Nuenen heeft op zijn trouwdag zijn vrouw thuis achtergelaten om naar de partij te gaan. ‘Het voelt alsof ik ook met de SP ben getrouwd.’ Hij stelt voor om een extern bureau in te huren om ‘grondig onderzoek’ te doen. De suggestie wordt met verontwaardigd geroezemoes ontvangen. Daan Brandenbarg uit Groningen maakt er korte metten mee. ‘Het partijbestuur heeft aan de afdelingen gevraagd om te evalueren, honderdvijftig afdelingen vormen de beste commissie.’

Poster

Ook oud-Kamerlid Harry van Bommel – woensdag nam hij na bijna negentien jaar afscheid – pleitte vandaag in de Volkskrant voor een commissie ‘met enige afstand’ die het verlies van de SP en van links als geheel zou moeten onderzoeken. Iedereen wil evalueren, maar de stemming in Amersfoort is dat de partij dat heel goed zelf kan. Bovendien had Van Bommel naar de partijraad moeten komen in plaats van kritiek te uiten via de krant.

Klachten zijn er in Amersfoort ook over praktische zaken. Het SP-logo stond zo klein op de poster dat de kiezer er wellicht overheen keek. Een lid: ‘Mensen dachten dat onze poster over de AOW van de ouderenpartij was.’ En waarom stond Roemer er niet op? ‘Iedereen kent Emile en hij ziet er best goed uit.’ Een ander had vragen gekregen over de slogan ‘Pak de macht’. ‘Mensen begrepen het niet. Ze zeiden: ‘Jullie zijn toch al groot?” Kritiek op elkaar is er ook. ‘We moeten ophouden met elkaar te ondermijnen op Facebook’, zegt een afdelingshoofd. Ze krijgt instemmend applaus.

When you’re hot you’re hot and when you’re not, you’re not, aldus Partijvoorzitter Meyer.

De SP gaat de komende maanden kritisch naar zichzelf kijken, maar een externe commissie komt er voorlopig niet aan te pas. Op basis van input van de afdelingen maakt het partijbestuur een analyse. Deze zal onderwerp van gesprek zijn bij een volgende partijraad in juni.

Intussen gaat de blik weer richting de toekomst, volgend jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Partijvoorzitter Meyer wil de buurten in om ‘één miljoen mensen te spreken’. Hij gelooft namelijk: ‘when you’re hot you’re hot and when you’re not, you’re not.’ GroenLinks was hot deze campagne en haalde ook veertien zetels. Stel je eens voor hoe groot de SP kan worden als ze hot is. ‘Dit is onze basis, met rugwind kunnen wij nog veel groter worden.’

Volg en lees meer over:  POLITIEK   POLITIEKE PARTIJEN   NEDERLAND   SP

SP steekt hand in eigen boezem

Telegraaf 25.03.2017 De SP steekt voor het eerst na de teleurstellende verkiezingsuitslag de hand in eigen boezem. Volgens partijleider Emile Roemer is er tijdens de campagne te weinig voetenwerk verricht en zijn daardoor te weinig mensen bereikt, vooral jongeren en hoger opgeleiden.

Daags na de verkiezingen werd het resultaat van veertien zetels voor de SP (voordien vijftien) nog uitgebreid gevierd. Er was taart voor de fractie en benadrukt werd dat de partij er in december in de peilingen beroerder voor stond dan de uiteindelijk bereikte uitslag.

Inmiddels vallen er bij de partij andere geluiden te horen. „We oogstten wat we gezaaid hebben en dat is veertien zetels. Daar moeten we iets aan doen. We moeten méér zaaien”, adviseert Roemer de achterban.

De SP-voorman deed zijn uitspraken tijdens een partijraad in Amersfoort. Een diepere analyse van het summiere resultaat volgt nog, liet hij weten.

Ondanks de leegloop bij de PvdA kromp de SP tijdens de verkiezingen. „We hadden natuurlijk op méér zetels gehoopt”, erkent ook politicus Henk van Gerven die vanwege dit resultaat een Kamerzetel misloopt.

Na de toespraak van Roemer kregen afgevaardigden van SP-afdelingen de kans om hun visie te geven op de campagne en de verkiezingen. Veelgehoord is de kritiek dat de partij zich te veel op één onderwerp heeft gefocust: de zorg.

Volgens de aanwezigen had de partij meer jongeren kunnen trekken door ook in te zetten op klimaat en het terugbrengen van de studiebeurs. Een andere inspreker vond het raar dat zijn partij in de reclameblokken rondom de grote verkiezingsdebatten op televisie te weinig zichtbaar was. Ook was er kritiek op de nieuwe campagnekleuren van de SP. Het tomaatrood werd dit jaar aangevuld met knal roze en fel geel. „Mensen herkenden ons niet op straat.”

LEES MEER OVER; SP TWEEDE KAMER

SP baalt toch van verkiezingsuitslag: ‘Partij was niet zichtbaar’

Elsevier 25.03.2017 Het verkiezingsresultaat van de SP (veertien zetels) werd op de avond van 15 maart en de dagen daarna nog gevierd als overwinning. Nu kijkt de partij toch kritisch naar wat er misging: de SP verloor een zetel en profiteerde niet van het verlies van de PvdA.

Volgens SP-coryfee Jan Marijnissen is het duidelijk: de partij was niet zichtbaar genoeg. Partijleider Emile Roemer lijkt het daarmee eens te zijn: ‘We oogstten wat we gezaaid hebben – veertien zetels. Daar moeten we iets aan doen. We moeten meer zaaien.’

Dit zei Roemer voor de verkiezingen tegen Elsevier

Tijdens het partijcongres dit weekend steekt de SP dan ook de hand in eigen boezem. In het verleden kreeg Roemer forse kritiek over zijn leiderschap, ook van binnen de partij. Het is Roemer nog niet gelukt zijn partij boven de 15 zetels te krijgen, maar zijn positie is niet in gevaar.

Nieuw team, nieuwe mogelijkheden?

Wel lijkt de partij volop in te zetten op Lilian Marijnissen, de dochter van de voormalige partijvoorzitter. Marijnissen stond op nummer drie op de lijst en wordt als Kamerlid – samen met Nine Kooijman – verantwoordelijk voor de zorg, misschien wel het belangrijkste thema van de SP. Renske Leijten, de nummer twee van de lijst die een stuk minder voorkeursstemmen ontving dan Marijnissen, is woordvoerder financiën en de EU.

De focus op de zorg tijdens de campagne wordt overigens genoemd als belangrijk verbeterpunt: de campagne zou te eenzijdig zijn geweest. Daarnaast was de SP volgens partijleden niet herkenbaar genoeg tijdens de campagne. Zo werd het vertrouwde rood van de tomaat van de SP vervangen door felroze en -geel.

Bauke Schram   Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier

Tags: Emile Roemer  Jan Marijnissen  SP  Verkiezingen

Vertrekkend SP’er Van Bommel: ‘Waarom hebben wij geen nieuwe kiezers bereikt?’

VK 25.03.2017 De SP heeft een fout gemaakt in de verkiezingscampagne door de focus te leggen op het Nationaal Zorgfonds. Dat zegt partijcoryfee Harry van Bommel, die deze week na 19 jaar Tweede Kamerlidmaatschap afzwaaide, in een interview met de Volkskrant.

Van Bommel uit zijn kritiek voorafgaand aan de partijraad van de SP in Amersfoort. Daar kan de partij na de teleurstellende verkiezingsuitslag (van 15 naar 14 zetels) niet doen alsof er niets aan de hand is, vindt Van Bommel.

‘Je kunt feitelijk constateren dat wij niet het alternatief zijn gebleken voor mensen die teleurgesteld waren in de PvdA’, aldus Van Bommel. ‘Waarom hebben wij geen nieuwe kiezers bereikt? Waarom hebben jongeren niet voor de SP gekozen?’ Hij hoopt dat de partij zichzelf fundamentele vragen durft te stellen: ‘Waartoe zijn wij nog op aarde?’

Wij zijn niet het alternatief gebleken voor mensen die teleurgesteld waren in de PvdA, aldus Van Bommel.

Van Bommel vindt dat de SP kwetsbaar werd door het voortdurend te hebben over het Zorgfonds. ‘Er kwam veel kritiek op: kan het wel, kan het niet, deugt de financiering? Andere onderwerpen kregen te weinig aandacht. Het huurbeleid, de stijgende huren, het verdwijnen van sociale woningbouw, dat gaat heel veel mensen direct aan. We hebben fantastische ideeën over de flexibilisering van de arbeidsmarkt, ze zijn onderbelicht gebleven. Voor inkomenspolitiek was te weinig aandacht. Persoonlijk vind ik dat duurzaamheid bij mijn partij te weinig in de etalage zit – hierop hebben GroenLinks en de Partij voor de Dieren het goed gedaan.’

Partijvoorzitter Meyer wil niet inhoudelijk reageren. ‘Wij voeren discussie in onze afdelingen en op onze partijraad. Dat doen we face-to-face en niet via de krant.’ Die discussie vindt vandaag plaats in Amersfoort. Van Bommel pleit voor het instellen van een commissie die onderzoek moet doen naar de uitslag. Het is aan de leden of zij deze suggestie overnemen.

Lees hier het hele interview.

Volg en lees meer over:   POLITIEKE PARTIJEN   SP   POLITIEK   NEDERLAND

In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen belicht Binnenlands Bestuur de regionale wortels van landelijke partijen. En wat daar nog van over is. Deze week: de SP in Nijmegen.

NIJMEEGSE SP-OUTCASTS WERDEN BAASJES

BB 31.01.2017 Niet in Oss maar in Nijmegen ligt de bron van de SP. Van politieke outcasts met wie je niet mocht praten, groeide de partij er uit tot grootste fractie. Twee hoofdrolspelers, vader en zoon Van Hooft, blikken terug. ‘We zaten liever in de stad dan in de raad.’

Papier
Een onopvallend hoekpand aan een nog minder opvallend plein – daar zetelt de Nijmeegse SP. Oud-wethouder Hans van Hooft (75) en zijn gelijknamige zoon (47), huidig fractievoorzitter, komen vrijwel gelijktijdig aangereden. Voor de deur stapels folders en A-viertjes. Senior kijkt er kritisch naar. ‘Toch niet van ons, hè?’ Met papier begint de geschiedenis van de Nijmeegse SP.

Het is oktober 1971, de Rotterdamse haven ligt plat do0r stakende arbeiders die meer loon eisen. Van Hooft senior heeft er met sympathisanten van de Kommunistische Eenheidsbeweging Nederland (KEN) een steuncomité opgericht. ‘We hadden in Rotterdam papier nodig om onze acties te communiceren. Dat haalden we uit Nijmegen, waar de stencilmachines van de universiteit dag en nacht draaiden.’

Volkswijken
De actie lukt, de arbeiders krijgen meer salaris, maar de Rotterdamse KEN klapt uit elkaar in een Tilburgs kamp en eentje in Nijmegen. ‘In Tilburg zaten wat wereldvreemde studenten’, herinnert senior zich. ‘Wij gingen dag in, dag uit de volkswijken in.’ De ‘niet zo handige’ partijnaam wordt een jaar na de succesvolle staking door de Nijmegenaren veranderd in Socialistiese Partij.

De partij vergaderde in de gebouwen van de universiteit. ‘Wij waren nog student of werkten in de fabriek’, herinnert Van Hooft zich. ‘Langzaam maar zeker werden we door het bestuur de universiteit uitgewerkt. Toen kwamen we op het idee allemaal duizend gulden in te leggen en zo een eigen pand in de Dominicanenstraat te kopen.’

Enge communisten
In de Nijmeegse gemeenteraad kreeg de SP amper voet aan de grond: de KVP was in de jaren zeventig oppermachtig. ‘En die mensen mochten niet met ons praten’, zegt Van Hooft. Een raadslid dat wel contact zocht, kreeg volgens hem van hogerhand ‘op zijn kloten’. ‘Ze zeiden hem: “Kijk uit voor die Van Hooft, hij schiet je kapot voordat je het in de gaten hebt.’’ Wij waren in hun ogen enge communisten, hoorden niet thuis in de raad.’ Twee zetels, soms drie, meer zat er voor de Nijmeegse SP in de eerste twintig jaar sinds haar oprichting niet in. Het heilige vuur doofde. Toen Hans junior in 1989 in de partij actief werd, was die volgens hem ‘redelijk ingekakt’.

Havana aan de Waal
Beide Van Hooften namen de boel weer op sleeptouw bij het ‘nationaal volkspetitionnement’ tegen de in Den Haag afgesproken jaarlijkse huurverhoging van 6 procent ‘We haalden zes zetels, weet je nog?’, zegt Hans junior tegen zijn vader. ‘Toen zijn we samen met de PvdA gaan kletsen. Zo ontstond het eerste volledig linkse college van  Nederland, ja, Havana aan de Waal.’

Van Hooft senior werd de eerste SP-wethouder in een grote gemeente. ‘Dat wethouderschap betekende wel wat’, blikt hij terug. ‘Al was het maar omdat we bij de onderhandelingen de helft van ons programma binnenhaalden. Er kwam meer groen, meer budget voor buurtactiviteiten. En de bestrating werd eindelijk aangepakt.

Meest sociale stad
Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen van 2014 kwam de SP nipt als grootste uit de bus. Sindsdien opnieuw in het Nijmeegse college. En dat merk je, volgens vader en zoon Van Hooft. ‘Nijmegen is de meest sociale stad van Nederland’, zegt senior. ‘Nergens betalen huurders zo weinig gemeentelijke lasten, namelijk nul euro. Ook huiseigenaren met een huis tot twee ton profiteren daarvan.’ Junior: ‘We hebben de sociale huren op nul gezet. Woningcorporaties profiteren van de lage rente, dat moeten de huurders terugzien in lagere woonlasten.’

Gekkenwerk
Na acht jaar wethouderschap deed Van Hooft senior in 2010 een stapje terug. Het was genoeg geweest. Hij zegt: ‘Vroeger ging het werk dag en nacht door, vijf dagen per week de wijken in. Alleen al hier in Nijmegen hadden we zeven afdelingen. Maar die jonge gasten kregen een vrouw, een kind – het was niet langer vol te houden. Het werd gekkenwerk.’

Nu heeft de SP in Nijmegen nog ruim elfhonderd leden, maar de claim die de partij tegenwoordig op hen legt is anders. ‘Als je vroeger geen zin had, dan moest je maar zin maken’, stelt senior. ‘Langzaam maar zeker zijn we omgeschakeld naar een partij van je mót naar je mág meedoen. Nu gaat het erom dat politiek werk ook gezellig is, en leuk.’

GERELATEERDE ARTIKELEN; 

14-01-2017 Revolutie in bedaagd Zwolle

Lilian Marijnissen: Alleen boos doen is geen oplossing

Trouw  20.12.2016 Met de komst van SP’er Lilian Marijnissen naar het Binnenhof zet de dynastie van Oss zich voort. Als ‘dochter van’ zijn de verwachtingen hooggespannen. ‘Ik probeer me niet door die naam te laten leiden.’

Ik heb het politieke vak onbewust geleerd door naar mijn vader te kijken

Ze ging als klein meisje al mee naar partijcongressen van de Socialistische Partij en koestert daar warme herinneringen aan. “We waren met een hele groep, allemaal kinderen van SP’ers uit Oss. Als mijn vader als partijvoorzitter op het podium stond, speelde ik met de andere kinderen spelletjes op de gang. Of we hielpen met folders vouwen, dat vonden we leuk”, vertelt Lilian Marijnissen (31) thuis in Oss. “Buitenstaanders denken vaak dat het vreselijk is om op te groeien in een gezin waar alles draait om de partij. Maar zo heb ik het nooit ervaren. Het was net familie. De meeste van die kinderen uit Oss zijn nog steeds sympathisant van de partij.”

De eigen interesse in de politiek kwam vanzelf. “Het was spannend. Ik was negen toen mijn vader met de SP in de Tweede Kamer kwam, in 1994. Mijn belangrijkste herinnering is de telefoon die vanaf toen thuis steeds ging, terwijl mijn vader zelden thuis was. We stonden gewoon in het telefoonboek. Omdat ook mijn moeder bijna altijd weg was voor de SP, nam ik al die telefoontjes aan, over ontslag, geldtekort, ziekte.

Er kwam ook een keer een man helemaal uit Drenthe fietsen. Dat maakte wel indruk. En ik stond naast mijn vader als hij in het weekend op straat werd aangesproken, en luisterde. Ja, ik heb het politieke vak onbewust geleerd door naar hem te kijken. Maar verder was mijn vader voor mij gewoon mijn vader. Als hij vrachtwagenchauffeur was geweest, had ik hem net zo goed weinig gezien.”

Lilian Marijnissen gaat nu zelf naar het Binnenhof. Vanaf maart zit ze in de Tweede Kamer, waarschijnlijk als de nummer 3 van de SP. De verwachtingen zijn hoog. Ze heeft volgens ingewijden ‘de hardheid van haar vader en de charme van haar moeder’, een combinatie die ze de afgelopen jaren inzette als actieleider bij de FNV en als raadslid voor de SP in Oss. Op tv was het onlangs ook te zien, toen ze bij omroep WNL werkgeversvoorman Hans de Boer volledig inpakte tijdens een debat over de zorg. De tegenstander hing aan haar lippen.

Rustig aan, stap voor stap. Ik weet überhaupt nog niet of ik dat wel wil en kan, de partij leiden

Het kan niet anders, u komt naar Den Haag om vroeg of laat partijleider te worden.

“Vooralsnog denk ik: rustig aan, stap voor stap. Eerst maar kijken hoe het gaat als ik Kamerlid ben. Ik weet überhaupt ook nog niet of ik dat wel wil en kan, de partij leiden.”

Partijvoorzitter Ron Meyer noemt u een geboren leider, ze willen u graag.

“Zegt hij dat? Oké. Nou. Bedankt. “

Komt er een echte Marijnissen in de Tweede Kamer?

“Ik heb denk ik een bepaalde mate van vasthoudendheid, dat zullen mensen misschien herkennen. En ik ben gevormd door wat ik thuis meekreeg: je leeft niet voor jezelf, je moet erop uit om de onrechtvaardigheid in de wereld te bestrijden. De overeenkomst met mijn vader is dat we heel praktisch het leven voor zoveel mogelijk mensen aangenamer willen maken, er echt iets aan willen doen. Maar ik zal alles op eigen kracht moeten doen.

Zo’n beroemde achternaam is leuk, maar als ik mijn verhaal niet op orde heb, ga ik net zo hard af als iemand met een andere achternaam. Ik probeer me niet door die naam te laten leiden of afleiden. Wat heb ik eraan? Sommigen zullen van me verlangen dat ik net zo sterk ben in debatten als mijn vader. Anderen zullen klaar staan met hun scepsis dat ik wel een tang moet zijn, omdat ik de dochter ben van die ‘autoritaire’ Marijnissen. Ik vaar m’n eigen koers. Ik denk dat mensen dat ook het meest zullen waarderen.”

Geen intieme band

Ik krijg hooguit een mailtje als ik op de radio of tv was: ‘Dat was prima’

Ze relativeert zijn invloed. Haar vader zal niet de souffleur zijn die via zijn dochter alsnog greep op ‘zijn’ SP wil houden, verzekert ze. “Wij hebben geen band van de deur bij elkaar platlopen. Geen intieme band. We zien elkaar niet veel, af en toe een keer samen eten. Als we eens per jaar samen naar Feyenoord gaan, waar ik een seizoenkaart heb, is dat veel.

Er is wel een heel hecht vertrouwen dat we elkaar steunen, we voelen ook steeds meer verwantschap. Als ik advies nodig heb, kan ik altijd bij hem terecht, maar hij zal niet snel zelf met iets komen. Hooguit een mailtje als ik op de radio of tv was: ‘Dat was prima’. Geen sms’je, daar doet hij niet aan.

“Als ik bij Shell had willen werken, had hij dat ook gerespecteerd. Ik heb nooit ervaren dat wereldverbeteren verplicht is, maar ik krijg er nou eenmaal energie van. De Tweede Kamer is wel continu een optie geweest. Bij de vorige verkiezingsronde zei de partij ook al dat het leuk zou zijn als op de kandidatenlijst wilde.

Ik kon dus zelf ook bedenken dat de vraag weer aan de orde zou komen. Niemand heeft het me ontraden. Ook mijn vader niet, maar hij was wel het meest terughoudend. Hij zag dat ik mijn hart aan de vakbond had verloren, omdat ik daar echt met mensen bezig kon zijn voor de goede zaak.”

© Merlin Daleman.

Actievoeren

Je mag in de politiek best wat van je eigen leven laten zien. Iedereen mag mij alles vragen

In de SP-verkiezingscampagne zal Lilian Marijnissen de komende maanden vooral te horen zijn over de zorg, het onderwerp waar ze zich bij de vakbond FNV al hard voor maakte. Ze was binnen de bond een geduchte factor en bracht de SP-stijl van werken mee: niet polderen, maar actievoeren, vooral door groepen werknemers te ‘organiseren’ die zelden lid zijn van een bond.

Ze organiseerde stakingen en verzette zich tegen de salarissen van topbestuurders. Niet iedereen was gelukkig met die werkwijze. Maar Lilian Marijnissen won de richtingenstrijd, samen met Ron Meyer, nu SP-voorzitter.

“Ik wil dat ze over mij denken: die lult niet alleen leuk, die bereikt ook wat. En om iets te bereiken moet je straatvechter én onderhandelaar zijn. Af en toe zet ik mijn voet tussen de deur om iets gedaan te krijgen. Maar wat ik ook geleerd heb, is dat alleen een boze of gefrustreerde toon niet werkt. De vakbond was een goede leerschool. Daar sta je in de kantine, en één op de tien mensen is maar lid. Mijn verhaal moet de meerderheid van de mensen aanspreken, ik moet eerst het vertrouwen winnen om mensen in actie te kunnen krijgen.

“Dat geldt ook voor de SP als partij. Als we een brede volkspartij willen zijn en geen kleine splinter op links, moeten we niet alleen boos doen. Alleen maar boos zijn is totaal niet effectief. Je moet je verhaal op orde hebben. Ik ben heel erg voor aanklagen, maar het moet wel efficiënt zijn. Geen stemmingmakerij.

Bij de FNV organiseerde ik een parodie op de ‘Quote 500’, een ranglijst met de vijftig bestbetaalde zorgdirecteuren. Daar werd aanvankelijk binnen de vakbond schande van gesproken. Het was not done om ze met naam en foto aan te klagen. Maar we boekten wel politiek resultaat: de beeldvorming rond grootverdieners in de zorg veranderde en er kwam een Wet normering topinkomens.

“Het werkt niet om te zeggen: ‘De werkgevers zijn allemaal klootzakken en we gaan de straat op.’ Wij hadden een inhoudelijk verhaal: het geld moet naar de zorg, de bureaucratie moet minder en de topsalarissen moeten omlaag. Het personeel ergerde zich aan die salarissen, wij verzonnen dat niet. Ik denk dat ik ze in de loop der jaren wel aan het denken heb gekregen. Een directeur bekende me eerlijk dat onze acties achteraf gezien zijn organisatie goed hadden gedaan, hij was het contact met de werkvloer kwijtgeraakt.”

Ik zit echt niet alleen maar tussen SP’ers. Mijn vriendinnen zijn niet politiek actief

U kiest voor een politieke carrière in een tijd waarin politiek keihard is, persoonlijk en direct. Premier Rutte maakte insinuerende grappen over u. Ondertussen staat de SP in de peilingen niet bepaald hoog. Wat bezielt u?

“Je mag in de politiek best wat van je eigen leven laten zien. Iedereen mag mij alles vragen. Maar zo’n grap van Rutte… (de premier maakte dit jaar op tv een grap over geruchten dat ze een relatie zou hebben met omroepbaas Jan Slagter, wat zij beiden ontkenden, red.). Dat is niet leuk. Maar ja, er hadden wel 2,5 miljoen mensen naar gekeken. Als je niet reageert, zal er wel wat zijn en als je wel reageert, dan wordt dat niet geloofd. Toen mijn vader in de Kamer zat, had je nog niet al die sociale media, daardoor is het wel heftiger.

“Ik ben meer gewend misschien; dat heeft me nuchter gemaakt over dat het een hard vak is, en dat je goed op jezelf moet passen. Mijn vader is bedreigd, kreeg een kogelbrief. Na de moord op Pim Fortuyn moesten we halsoverkop het huis uit. Maandenlang was de politiepost voor de deur het eerste wat ik zag als ik ’s ochtends de gordijnen van mijn slaapkamer opendeed.

Een heel rare tijd was dat. Het wende nooit, maar ik heb mijn vader niet gevraagd te stoppen met zijn werk. Toen ik net in de gemeenteraad kwam stond de extreem-rechtse partij te demonstreren dat ik moest worden ‘afgespoten’. Het is ook een ongezond vak. Mijn vader kreeg een hartaanval op een SP-congres, in de lunchpauze. Ik werd opgepiept. Het was zijn redding dat het congres zo’n beetje om de hoek van het ziekenhuis was.

“Ik zie die ervaringen niet als waarschuwing om uit Den Haag weg te blijven. Het opgroeien in zo’n politiek gezin heeft me ontzettend veel gebracht. Ik kwam op plekken waar anderen niet kwamen, zat al op mijn achttiende in de gemeenteraad. Anderen gaan misschien met hun rugzak op wereldreis. Ik koos hiervoor. Je zelfontplooiing is niet het hoogste goed, je moet proberen de wereld te verbeteren voor andere mensen.

“Ik zit echt niet alleen maar tussen SP’ers. Dat houdt me met beide benen op de grond. Mijn vriendinnen zijn niet politiek actief. Ik ben zelf misschien de hele dag met politiek bezig, maar sorry hoor, normale mensen echt niet. Ik heb me voorgenomen daar goed op te blijven letten als ik Kamerlid ben.”

Ik geloof echt dat we als SP meer mensen in ons verhaal kunnen meekrijgen

Bent u in staat te zorgen dat de SP weer groeit in de peilingen?

“De SP is een club met ambities. We zitten niet in het parlement om op de winkel te passen. We willen de wereld veranderen. Dat is iets van de lange adem. Op 16 maart, de dag na de verkiezingen, ziet de wereld er echt niet ineens anders uit. Om die verandering te bereiken, zullen we kiezers moeten overtuigen van ons verhaal. De koers is goed. Door het Nationaal Zorgfonds krijgen we de politieke discussie over het eigen risico in beweging.

En met Emile Roemer hebben we een prima leider. Anders hadden we hem toch ook niet tot lijsttrekker gekozen? Dat SP-Kamerleden hem anoniem bekritiseren, vind ik zeer kwalijk. Zo gaan we bij de SP niet met elkaar om.

“Natuurlijk denken we in de partij elke dag na hoe toch het kan dat de SP rond de vijftien zetels schommelt, en niet de grootste partij is. Het heeft denk ik veel te maken met het hele politieke klimaat. Er waait een rare rechtse gure wind. Kijk naar de verkiezing van Trump. Dan kun je sniffen in een hoekje, maar we moeten ook naar onszelf kijken. Hoe kan het dat we als linkse partij niet in staat zijn een andere wind te laten waaien? Ik geloof echt dat we als SP meer mensen in ons verhaal kunnen meekrijgen.

“Wij hebben al vijftien jaar consistent de vinger op de zere plek gelegd: de privatiseringen, de marktwerking in de zorg, de toenemende ongelijkheid, doorgeslagen flexibilisering van de arbeidsmarkt, het uitdijen van de Europese Unie – ik heb het idee dat zoveel mensen nu denken: die SP had dat goed gezien. Daar kunnen we wat mee.”

Kan een Marijnissen na vier jaar van het Binnenhof af zonder partijleider te zijn geweest?

(Lacht) “Als ik na vier jaar echt denk: ik zit hier totaal niet op mijn plek, ik word doodongelukkig en ik bak er niets van, nou, dan moet ik toch vooral iets anders gaan doen? Maar dat is natuurlijk niet de insteek. SP’ers strijden om de wereld te veranderen en ik kan niet wachten.”

Altijd op de bres voor de ander

Lilian Marijnissen (31) werd op haar 17de verkozen als SP-raadslid in Oss, destijds hetjongste raadslid ooit. Ze was daarvoor voorzitter van de Jongerenraad in Oss. Ze studeerde politicologie in Nijmegen en Amsterdam. Haar eindscriptie was een pleidooi voor organisen, een uit de VS overgewaaide methode voor vakbonden om ‘directe macht aan werknemers te geven’.

Bij de FNV werkte Marijnissen als vakbondsleider in de zorg en mobiliseerde ze onder meer ontslagen thuiszorgmedewerkers in de Achterhoek. Van de gemeenteraad en vakbond nam de ze de afgelopen maanden afscheid om zich voor te bereiden op haar komst naar het Binnenhof. Bij de Tweede Kamerverkiezingen staat ze naar verwachting op plaats 3, achter Emile Roemer en Renske Leijten.

Marijnissen woont in Oss. Haar ouders Jan en Mari-Anne Marijnissen stonden begin jaren ’70 aan de wieg van de SP. Haar vader was ruim 25 jaar voorzitter van de partij, en 16 jaar Kamerlid, waarvan 14 jaar fractievoorzitter. Haar moeder was wethouder in Oss en raadslid, een tijd tegelijk met haar dochter.

Verwant nieuws;

Meer over; SP  Politiek

Maurice de Hond  18.12.2016 Peil

Kiezer blijft Roemer trouw

Telegraaf 18.12.2016 SP-kiezers blijven de lijsttrekker en fractievoorzitter van hun partij, Emile Roemer, trouw. Volgens een peiling van Maurice de Hond zegt 95 procent van de SP-kiezers dat de kans groot is dat ze opnieuw op de SP stemmen als die onder leiding staat van Roemer. Slechts 5 procent zegt dat de kans (vrij) klein is geworden. Van de SP-kiezers gaf 0 procent aan absoluut niet op de SP te zullen stemmen als Roemer er de scepter zwaait.

Het vertrouwen in de uitslag van Tweede Kamerverkiezingen met Roemer aan het roer is minder groot,. Van het SP-electoraat bevraagd door De Hond zei 23 procent ja op de vraag: Denkt u dat de SP het beter bij de verkiezingen zal gaan doen als iemand anders lijsttrekker wordt dan Emile Roemer? 45 procent van de SP-aanhangers zei nee, en 32 procent wist het niet of gaf geen antwoord.

Afgelopen week ontstond er een crisis in de SP-fractie. Fractieleden ventileerden in het AD anoniem kritiek op hun voorzitter en partijleider. De partij zou zich te veel richten op gezondheidszorg en Roemer zou niet geschikt zijn als leider.

Roemer zei in het programma WNL op Zondag niet aan opstappen te denken, ook niet als de uitslag bij de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer voor zijn partij tegenvalt. „Ik ben de laatste die vertrekt.” Volgens hem was de anonieme kritiek op zijn functioneren vooral slecht voor de partij. „De partij heeft er misschien meer een klap van gekregen.”

VVD en PVV op ramkoers

De dominante twee partijen zijn PVV en VVD. Hoewel de patronen niet helemaal een spiegelbeeld van elkaar zijn, zien we duidelijk een relatie. Nadat aan het begin van het jaar de PVV meer dan twintig zetels voor lag op de VVD, was het verschil in oktober van dit jaar weggewerkt. Sinds de verkiezing van Trump zien we het verschil weer duidelijk toenemen. 50PLUS is dit jaar zeven gestegen en DENK staat nu op drie. Het CDA is dit jaar zes zetels gezakt en de SP vier. Inmiddels staan er zes (!) partijen tussen tien en veertien zetels.

‘Positie Roemer onder SP-kiezers onomstreden’

AD 18.12.2016 SP-kiezers blijven de lijsttrekker en fractievoorzitter van hun partij, Emile Roemer, trouw. Volgens een peiling van Maurice de Hond zegt 95 procent van de SP-kiezers dat de kans groot is dat ze opnieuw op de SP stemmen als die onder leiding staat van Roemer.

Ik ben de laatste die vertrekt. De partij heeft er misschien meer een klap van gekregen, aldus Emile Roemer (SP).

Slechts 5 procent zegt dat de kans (vrij) klein is geworden. Van de SP-kiezers gaf 0 procent aan absoluut niet op de SP te zullen stemmen als Roemer er de scepter zwaait.

Lijsttrekker
Het vertrouwen in de uitslag van Tweede Kamerverkiezingen met Roemer aan het roer is minder groot. Van het SP-electoraat bevraagd door De Hond zei 23 procent ja op de vraag: Denkt u dat de SP het beter bij de verkiezingen zal gaan doen als iemand anders lijsttrekker wordt dan Emile Roemer? 45 procent van de SP-aanhangers zei nee, en 32 procent wist het niet of gaf geen antwoord.

Afgelopen week ontstond er een crisis in de SP-fractie. Fractieleden ventileerden in het AD anoniem kritiek op hun voorzitter en partijleider. De partij zou zich te veel richten op gezondheidszorg en Roemer zou niet geschikt zijn als leider.

Roemer zei in het programma WNL op Zondag niet aan opstappen te denken, ook niet als de uitslag bij de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer voor zijn partij tegenvalt. ,,Ik ben de laatste die vertrekt.” Volgens hem was de anonieme kritiek op zijn functioneren vooral slecht voor de partij. ,,De partij heeft er misschien meer een klap van gekregen.”

Lees ook

SP-fractie sluit rijen na kritiek op Roemer: ‘Nooit meer zo doen’

Lees meer

Roemer na SP-crisis: Dit gaat je niet in koude kleren zitten

Lees meer

Even iets rechtzetten AD 15.12.2016

Crisis op links: Asscher is onbetrouwbaar en Roemer een brokkenpiloot  Elsevier 16.12.2016

Roemer na SP-crisis: Dit gaat je niet in koude kleren zitten  AD 15.12.2016

SP blijft intact ondanks kritiek Telegraaf 14.12.2016

Crisis in SP-fractie lijkt bezworen Trouw 14.12.2016

SP-fractie na crisisberaad intact ondanks anonieme kritiek op Roemer NU 14.12.2016

Spoedberaad SP na kritiek Telegraaf 14.12.2016

SP-fractie blijft intact na strafexpeditie tegen anonieme klagers  VK 14.12.2016

Crisis in SP-fractie lijkt bezworen Trouw 14.12.2016

SP-fractie blijft na crisisberaad intact ondanks anonieme kritiek op Roemer NU 14.12.2016

Crisis binnen SP afgewend? Fractie blijft intact na klaagzang over Roemer Elsevier 14.12.2016

SP blijft intact ondanks kritiek Telegraaf 14.12.2016

SP-fractie sluit rijen na kritiek op Roemer: ‘Nooit meer zo doen’ AD 14.12.2016

SP-top in tegenaanval: alle Kamerleden op het matje VK 14.12.2016

SP houdt spoedoverleg over anonieme kritiek op Roemer NU 14.12.2016

Spoedberaad SP na kritiek Telegraaf 14.12.2016

Roemer praat over kritiek Telegraaf 14.12.2016

Roemer roept SP’ers op het matje na ‘laffe anonieme aanval’  Elsevier 14.12.2016

Roemer hekelt ‘laffe’ fractiegenoten na anonieme kritiek  NU 14.12.2016

Roemer woest na ‘laffe aanval’ van eigen Kamerleden AD 14.12.2016

Woede in SP om aanval op Roemer Telegraaf 14.12.2016

‘Roemer kan geen fractie leiden, laat staan Nederland’ AD 14.12.2016

Onrust binnen SP: Kamerleden klagen over Roemer en partijtop  AD 14.12.2016

In gesloten SP doet anonieme kritiek op Emile Roemer ertoe Elsevier 14.12.2016

Gerommel binnen de SP Telegraaf 14.12.2016

Advertenties

december 14, 2016 Posted by | 2e kamer, emile roemer sp, politiek, sp, verkiezingen, verkiezingen 2017 | , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 reacties