Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Verhoogde dreiging door aanslagen en extremisme – deel 16

Krijgt extreemrechts voet aan de grond in Nederland?

Over de dader van de aanslag in El Paso, Texas, waarbij op 03.08.2019 20 mensen werden gedood, is officieel nog weinig bekend. Wel ontstaat op internet een beeld van de 21-jarige schutter. Het lijkt erop dat hij zijn daad vlak van tevoren aankondigde in een manifest op forumwebsite 8chan en dat het gaat om een extreemrechtse nationalist.

Christchurch

Amerikaanse media melden dat de man een manifest online heeft gezet waarin hij sympathie uit voor de schutter van de aanslag op twee moskeeën in Christchurch in maart. Ook staat in het manifest dat de aanval op de Walmart een reactie is op de “invasie van Hispanics in Texas”.

Uithaal

Volgens The New York Times werd het manifest, The Inconvenient Truth getiteld, bijna twintig minuten voor de eerste melding bij de hulpdiensten op het online forum 8chan geplaatst.

In het manifest spreekt de schrijver zijn steun uit voor de dader van de aanslag in Christchurch. Bij die aanslag op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland in maart werden 49 mensen gedood. Ook de dader van die aanslag was een extreemrechtse nationalist en actief op forumwebsite 8chan. Dagelijks zijn er op dat forum verwijzingen naar het nazisme te vinden en ook extreemrechtse opmerkingen zijn er aan de orde van dag.

De aanslag in El Paso is het 291e incident dit jaar in de Verenigde Staten waarbij met vuurwapens op vier of meer mensen wordt geschoten. Daarbij zijn in totaal 335 mensen gedood. Op 04.08.2019 is er alweer een nieuw incident bijgekomen: in Dayton, Ohio schoot een man negen mensen dood.

De dader van de aanslag in de Amerikaanse grensstad El Paso schreef waarschijnlijk een manifest waarin hij de omstreden samenzweringstheorie van ‘omvolking’ van de witte bevolking als motivatie gebruikte voor de terroristische daad. Ook in Nederland krijgt deze omvolkingstheorie voet aan de grond.

Nog geen half uur voordat Patrick Crusius het vuur opende in El Paso en een bloedbad aanrichtte waarbij 22 mensen om het leven kwamen, verscheen op het extreemrechtse forum 8chan een racistisch manifest, vermoedelijk van de hand van de 21-jarige witte man.

Crusius spreekt over een “invasie” van Latino’s en verwijst naar The Great Replacement, een extreemrechtse samenzweringstheorie. Aanhangers van deze theorie stellen dat de witte bevolking dreigt te worden vervangen door immigranten.

AD 12.08.2019

Aanslag Noorwegen

Zaterdag 10.08.2019, iets na vier uur, drong de man de Al-Noor moskee binnen in Bærum, bij Oslo. Hij loste vier schoten. Een man raakte lichtgewond. Of hij geraakt is door een kogel is niet duidelijk. De schutter werd overmeesterd door de 65-jarige moskeeganger Mohamed Rafiq, schrijft de Noorse krant Aftenposten.

Door de schietpartij bij de al-Noor moskee in de Noorse plaats Bærum is zeker één persoon gewond geraakt. De politie meldt dat een 20-jarige Noor is gearresteerd. Tegenover Noorse media zegt de politie dat het gaat om een ‘jonge witte man’ die alleen handelde.

De moskee die hij aanviel heeft dezelfde naam als het gebedshuis waar eerder dit jaar een bloedbad is aangericht in het Nieuw-Zeelandse Christchurch. Moslims vieren dit weekend het Offerfeest. Daarom waren veel mensen bijeen in de moskee.

De politie in Noorwegen behandelt de aanval op een moskee in de plaats Baerum zaterdagavond als een „poging tot een terroristische daad.” „Uit onderzoek is gebleken dat de dader extreemrechtse opvattingen heeft”, aldus een politiewoordvoerder.

In het gebedshuis kwam niemand om het leven, een persoon raakte gewond. De verdachte werd in de moskee overmeesterd voordat de politie arriveerde. Daarop werd hij gearresteerd.

Ook zou de 20-jarige verdachte vijandig staan tegenover migranten en sympathie hebben voor Vidkun Quisling (1887-1945), de collaborerende Noorse leider tijdens de Duitse bezetting.

De Noorse politie heeft ook een dode vrouw aangetroffen in het huis van de twintigjarige man die zaterdag heeft geschoten in een moskee in Baerum. De vrouw was familie van de schutter.

Mohamed Rafig

Een heldhaftige daad van de 65-jarige Mohamed Rafiq. Volgens ooggetuigen stopte hij de man die afgelopen weekend in een Noorse moskee in het rond schoot.

Dankzij het heldhaftige optreden van onder anderen Mohamed Rafiq bleef het bloedbad beperkt. “Ik ben dankbaar voor alle hulp en steun die we hebben gekregen”, zei hij volgens de Noorse krant Aftenposten. Terwijl hijzelf de schutter tegen de grond hield, sloeg Mohamed Iqbal, bestuurslid van de moskee, de verdachte tegen het hoofd.

AD 13.08.2019

De jongeman die afgelopen weekend om zich heen schoot in een kleine moskee vlakbij Oslo en die extreemrechtse ideeën zou hebben, filmde die aanval. Dat zeggen aanklagers, die spreken van “essentieel bewijs”.

Vandaag verscheen Manshaus met een gehavend gezicht in de rechtszaal voor een gesloten zitting. Hij had een camera op zijn helm, zeggen autoriteiten. Die zien het beeldmateriaal als waardevol bewijs. Zeker nu hij alle beschuldigingen ontkent die tegen hem geformuleerd zijn.

Philip Manshaus (21) wordt namelijk beschuldigd van moord en poging tot moord. Daarom blijft hij langer vastzitten. De rechter verlengde het voorarrest van Manshaus namelijk met vier weken. Manshaus ontkent schuld, net als de aanslagpleger in Christchurch eerder deed.

Manshaus ging eerder bewapend met jachtgeweren naar de al-Noor-moskee in de Noorse plaats Bærum, vijftien kilometer ten westen van Oslo, en begon te schieten. Hij werd snel overmeesterd en aangehouden. Volgens de Noorse krant Dagbladet zou Manshaus geïnspireerd zijn door de schutter uit Nieuw-Zeeland.

Bekentenis Philip Manshaus

De 21-jarige man die vorige week een aanslag pleegde op een Noorse moskee, heeft zijn daden bekend. Eerder zei Philip Manshaus nog onschuldig te zijn en zweeg hij tegenover rechercheurs, maar tijdens een verhoor van ruim vier uur was hij er gisteren klaar voor om zijn verhaal te doen, aldus zijn advocaat in Noorse media.

Dat heeft de Noorse officier van justitie vrijdagavond laat meegedeeld. De man heeft toegegeven de dader te zijn, maar heeft nog niet formeel bekend schuldig te zijn aan moord en het plegen van een terroristische daad.

lees: A European Declaration of Independence – Manifest

Duitsland

Onlangs werd de Duitse politicus Walter Lübcke vermoord en de Duitse justitie gaat uit van een extreemrechts motief.

“Deze aanslagen mogen we niet als een serie geïsoleerde incidenten zien, ze hangen met elkaar samen”, aldus Schuurman. The New York Times maakte een overzicht van extreemrechtse aanslagen vanaf 2011 waarin de aanslagplegers op verschillende manieren naar elkaar verwijzen.

Nederland

Ook in Nederland vindt het extreemrechtse gedachtegoed weerklank, maar zeker de gewelddadige vorm is van beperkte omvang, stelt Schuurman. “In het Verenigd Koninkrijk en Duitsland zijn de problemen groter. Daar heeft het lang niet de aandacht gehad die het had moeten hebben, net als in de VS.”

Utrecht

Hij sleepte een gewonde vrouw in veiligheid, werd beschoten, zag iemand sterven en kreeg als dank een stortvloed aan haat over zich heen. De 21-jarige Nicky van Grinsven was getuige van de tramaanslag in Utrecht. Op de dag van de aanslag was hij te zien op het NOS-journaal en in Nieuwsuur.

Hij vertelde dat de schutter ’Allahu akbar’ had geroepen. Na de uitzending stroomden de haatreacties binnen in de inbox van zijn sociale media-accounts.

Enschede

Hoewel de rechter in 2016 celstraffen oplegde voor een terroristische aanslag op een moskee in Enschede, stelt Schuurman dat Nederland geen probleem met extreemrechts terrorisme heeft. “De aanslag lijkt een incident geweest te zijn, maar we moeten scherp blijven. Het heeft de aandacht van onder andere de AIVD en ik heb het idee dat zij er goed op zitten.”

‘Rechts-extremisme overschrijdt landsgrenzen’

Volgens Bart Schuurman, terrorismedeskundige van de Universiteit Leiden, is dit gedachtegoed niet alleen een uniek Amerikaans probleem. “Voorheen was rechts extremisme meer nationalistisch van aard; gericht op het geloof in de superioriteit van een specifiek land en diens inwoners”, aldus Schuurman. “Nu overschrijdt rechts-extremisme de landsgrenzen en gaat het om het beschermen van ‘de witte mens’ of ‘het Westen’ tegen ‘het vreemde’. Dat zijn moslims, immigranten en ook Joden.”

AD 15.08.2019

De terrorismedeskundige verwijst naar de aanslag op een moskee in het Nieuw-Zeelandse Christchurch waarbij 51 moslims werden gedood en de Noorse extreemrechtse terrorist Anders Behring Breivik die in 2011 77 dodelijke slachtoffers maakte.

Extreemrechts in Nederland van beperkte omvang

De AIVD wil geen uitspraken doen over hoe groot extreemrechts in Nederland is. Een woordvoerder laat wel weten dat er sprake is van verschillende harde kernen met sympathisanten van wisselende omvang. Over de grootte van de groepen doet de AIVD dan ook geen uitspraken. “We willen mensen niet wijzer maken over wat we wel en niet weten”,aldus een woordvoerder.

AIVD ziet lichte opleving, zorgen over agressieve toon

Binnen terrorismebestrijding gaat de meeste aandacht van de AIVD nog altijd uit naar jihadistisch terrorisme. Volgens de inlichtingendienst is concrete geweldsdreiging vanuit rechts-extremisten in Nederland beperkt, maar de AIVD ziet sinds 2014 een lichte opleving van extreemrechts die samenhangt met de opkomst van IS en de daaropvolgende vluchtelingenstroom, staat in een AIVD-rapport over rechts-extremisme.

Hoewel gewelddadigheden van rechts-extremisten zeldzaam zijn, maakt de AIVD zich wel zorgen om “een steeds agressievere en meer opruiende” toon. De dienst ziet bij deze extremisten een “grote fascinatie voor vuurwapens.

Dit betekent niet per definitie dat zij daadwerkelijk geweld gaan gebruiken. “Maar deze ontwikkelingen en de groeiende groep (kwetsbare) personen die in aanraking komt met gewelddadig rechts-extremistisch gedachtegoed baren wel zorgen”, schrijft de AIVD.

“Ze creëren namelijk een klimaat waarin het risico dat (snel radicaliserende) rechts-extremistische eenlingen of kleine groepen geweld zullen inzetten om een statement te maken, groter is dan in het verleden.”

Ook in Nederland is sprake van een verschuiving in het rechts-extremistisch gedachtegoed van neonazistisch, fascistisch en antisemitisch naar een anti-islamitisch gedachtegoed. “Daarbij wordt nauwelijks onderscheid gemaakt tussen anti-islam- en antimigratieretoriek. Migranten zijn moslims, zo lijkt de redenatie”, schrijft de AIVD.

Daarnaast zijn er zorgen over het uit de VS overgewaaide alt-right-gedachtegoed. Dit gedachtegoed is gestoeld op de ‘rassenleer’. Aanhangers zijn tegen de ‘rassenvermenging’ en streven een homogene witte ‘etnostaat’ na. Het doel, zo schrijft de AIVD, is dat er een “culturele omwenteling plaatsvindt naar een maatschappij waarin racisme normaal is”. “Dit om uiteindelijk de weg vrij te maken voor een politiek bestel dat alleen de grondrechten van de blanke burger waarborgt.”

‘PVV en FVD verspreiden omvolkingstheorie’

In de politiek is de omvolkingstheorie te horen bij de radicaal-rechtse PVV en FVD !!!

Uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, uitgevoerd in opdracht van de Anne Frank Stichting, blijkt dat de partijen van Geert Wilders en Thierry Baudet de samenzweringstheorie dat de Nederlandse bevolking wordt ‘omgevolkt’ verspreiden.

De PVV-leider verspreidt geregeld video’s waarin hij waarschuwt voor “invasies” uit Afrika en islamitische landen.

Baudet sprak eerder over de homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking met alle volkeren van de wereld en zei dat hij wil dat Europa “dominant blank” blijft.

De FVD-leider verspreidde onlangs nog een video van een extreemrechtse en openlijk antisemitische website. Het filmpje is van de Oostenrijkse rechts-extremistische Identitäre Bewegung (IB) die de samenzweringstheorie van ‘omvolking’ aanhangt.

‘Xenofobie en angstbeelden in politiek debat’

In een in juni verschenen rapport van European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) uitten onafhankelijke onderzoekers hun zorgen over het publieke debat in Nederland dat sterk wordt beïnvloed door “xenofobie” en “angstbeelden” die verspreid worden door PVV en FVD.

De ECRI constateert dat andere partijen “wij-zij-tegenstellingen” hebben overgenomen in hun uitlatingen en onderscheid maken tussen “de gewone Nederlander” en Nederlanders met een migratieachtergrond.

Zo verwijzen de onderzoekers naar uitlatingen van premier Mark Rutte (VVD) in 2017. Hij riep vluchtelingen en Nederlanders met een migratieachtergrond die “moeite hebben met ons land” op om de afweging te maken of zij nog in Nederland willen blijven.

Ook wijst de ECRI op uitlatingen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD), die vorige zomer stelde dat hij geen multiculturele samenlevingen kent die vreedzaam zijn en dat het genetisch bepaald is dat de mens zich niet aan “onbekende mensen” bindt.

Het Tarrant-effect

Hij, Philip Manshaus (21),  was een uitverkorene van de “heilige Tarrant”. Zo verwees de verdachte van de aanslag van vorige week op een moskee in Oslo naar de man, als zijn grote voorbeeld, die in maart 2019 tientallen moskeegangers doodschoot in Christchurch, Nieuw-Zeeland.

Het weekend ervoor schoot een man in de Amerikaanse grensstad El Paso 22 mensen dood. Hij had het op Latijns-Amerikaanse immigranten gemunt en ook de verdachte van deze aanslag noemde Tarrant een inspiratiebron.

Statistieken suggereren dat de oproep tot geweld tegen minderheden, door mensen als Brenton Tarrant, vaker wordt opgevolgd. In West-Europa en de VS is het aantal aanslagen uit extreem-rechtse of extreem-nationalistische hoek namelijk fors gestegen, blijkt uit meerdere onderzoeken.

‘Golf aan extreem-rechts geweld’

In Amerika zijn er na de aanslagen van 11 september 2001 inmiddels meer doden gevallen door extreem-rechts geweld dan door jihadisten. In Europa zijn in dezelfde periode meer slachtoffers gevallen door terroristische aanslagen door moslimextremisten, maar rechtsextremisten pleegden wel meer aanslagen. In West-Europa waren dat er 28 in 2017, het hoogste aantal in bijna twintig jaar tijd, volgens de Global Terrorism Index.

Bekijk de grafiek hieronder voor de ontwikkelingen.

Het hoge aantal dodelijke slachtoffers in 2011 wordt veroorzaakt door de aanslagen van de Noor Anders Breivik in Oslo en op het eiland Utøya:

De extremen van specifiek dit type geweld vlakten daarna af, maar het aantal incidenten met extreem geweld uit rechts-extremistische hoek verdubbelde van 2017 naar 2018.

Inlichtingendiensten in Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, Italië, de Verenigde Staten en Nederland waarschuwen voor het groeiende gevaar van rechts-extremisme. De AIVD concludeerde dat er in ons land een lichte opleving is, maar dat die nauwelijks tot geweld heeft geleid. Met als uitzondering bijvoorbeeld de brandstichting bij een moskee in Enschede in 2016.

Terrorisme-expert Jelle van Buuren legde in Nieuwsuur uit waar de term ‘omvolking’ vandaan komt’:

Video afspelen

Schutter El Paso waarschuwde voor ‘omvolking’

Philip Manshaus (21), de verdachte van de aanslag op de moskee in Oslo, zou online een voorstander van deze theorie zijn geweest. En ‘El Paso-verdachte’ Patrick Crusius (21) zei tegen agenten dat zijn aanslag een reactie was op de “invasie van latino’s”.

De anti-immigrantenretoriek van president Trump heeft volgens Köhler grote invloed op de toename van rechts-extremisme in de VS. “Hij gebruikt taal die vanuit Duits perspectief doet denken aan een nationaal-socialistisch regime. Hij dehumaniseert immigranten en wakkert angst aan.”

Extremisten gebruiken deze retoriek als legitimatie voor hun daden, zegt de Duitse onderzoeker. Als voorbeeld noemt hij de man die bompakketten verstuurde naar critici van Trump.

NCTV: rechts-extremisme gevaar voor Nederlandse maatschappij   

Het gedachtengoed en incidenteel geweld van rechts-extremisten zet de Nederlandse maatschappij onder druk.

Al eerder schreef de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) dit in het rapport: De golfbewegingen van rechts-extremistisch geweld in West-Europa.

Ondanks gewelddadige acties, zoals de terroristische aanslag op een moskee in Enschede, is de NCTV niet bang voor grootschalig terroristisch geweld met veel slachtoffers. Wel kan een optelsom van “jarenlange gewelddadige incidenten” angst zaaien, en zo het functioneren van de democratie ondermijnen, schrijft de NCTV.

Verhit debat

Het rapport onderschrijft de conclusies van inlichtingendienst AIVD van vorige maand. Die dienst signaleerde een lichte opleving van rechts-extremisme. Dat richt zich tegen moslims en migranten, en omvat sterke opvattingen over de nationale identiteit. De agressie manifesteert zich vooral online, de stap naar fysiek geweld wordt slechts incidenteel gemaakt.

Hoe de aanhangers van de verschillende politieke partijen denken over de omvolkingstheorie en in hoeverre zij extreemrechts gedachtegoed aanhangen, is niet duidelijk.

Daar is helaas nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek naar gedaan !!!!

De grootste terreuraanslagen in de 21e eeuw:

Aanslagen in de Verenigde Staten, 11 september 2001

Sinds de 21ste eeuw van start ging is de Westerse wereld al vele malen opgeschrikt door verschrikkelijke aanslagen. De grootste en dodelijkste aanslag is die op 11 september 2001 in New York en Washington D.C. Twee gekaapte passagiersvliegtuigen boren zich in de Twin Towers in New York.

Een ander vliegtuig boort zich in het Pentagon bij Washington D.C. Een vierde vliegtuig stort neer in Pennsylvania nadat de kapers worden overmeesterd. In totaal komen er op 9/11 bijna 3000 mensen om het leven. Al Qaida onder leiding van Osama bin Laden wordt verantwoordelijk gehouden voor de aanslagen.

Moord op Pim Fortuyn, 6 mei 2002

Op 6 mei 2002, negen dagen voor Tweede Kamerverkiezingen, wordt politicus Pim Fortuyn vermoord op het Media Park in Hilversum. De dader is de links-radicale milieuactivist Volkert van der Graaf.

Bomaanslag in Istanboel, 20 november 2003

In 2003 wordt de Turkse stad Istanboel opgeschrikt door een dubbele bomaanslag, een bij het Britse consulaat en een bij een vestiging van de bank HSBC, waardoor 32 mensen om het leven komen en meer dan 400 mensen gewond raken. Volgens onderzoek zit de militantengroep Hezbollah achter de aanslag.

Bomaanslag in Madrid, 11 maart 2004

In de ochtend van 11 maart 2004 ontploffen er in vier forensentreinen in de Spaanse hoofdstad Madrid bommen. 191 mensen komen om het leven, en nog eens 1857 mensen raken gewond. Aangenomen wordt dat een aan Al Qaida verbonden islamitische groep achter de aanslagen zit.

Moord op Theo van Gogh, 2 november 2004

Op 2 november 2004 wordt filmmaker, columnist en regisseur Theo van Gogh dood geschoten door moslimextremist Mohammed Bouyeri, die verbonden was aan de Hofstadgroep. Dit gebeurde toen Van Gogh ’s ochtends door de Linnaeusstraat in Amsterdam fietste.

zie ook: 02.11.2004 – 02.11.2015 – Theo van Gogh meer dan 10 jaar later !!!

zie ook: Paniek over kunstcollectie de moord op Theo van Gogh en Pim Fortuyn

zie ook: Sietse Fritsma PVV – snelle denaturalisatie voor moordenaar Theo van Gogh, Mohammed B.

zie ook: Geert Wilders zegt; ‘elite’ van Nederland heeft Theo van Gogh in hemd gezet

Bomaanslag in Londen, 7 juli 2005

Tijdens de ochtendspits van 7 juli 2005 gaan er in Londen vier bommen af, waarvan drie in metro’s en een in een bus. 56 mensen, waaronder de vier daders vinden de dood, en 700 mensen raken gewond. Al Qaida eist de aanslag op.

Aanslagen in Utøya en Oslo, 22 juli 2011

Op 22 juli 2011 wordt in de regeringswijk in de Noorse hoofdstad Oslo een bomaanslag gepleegd. Bij de aanslag komen acht mensen om het leven en vallen er zeventien gewonden, waarvan twee zwaar. Het kantoor van de premier en andere ministers staat vlakbij de plek van de bom, maar zij blijven ongedeerd.

Twee uur na de aanslag bereikt de dader, de radicaal rechtse en anti-islamitische Anders Breivik meer meer meer meer meer, het 50 km verderop gelegen eiland Utøya, waar op dat moment een jeugdkamp van de sociaaldemocratische Noorse Arbeiderspartij gaande is. 69 mensen, veelal jongeren, vinden de dood als Breivik om zich heen begint te schieten.

Zie ook: Utøya – 4 jaar na de aanslag door Anders Breivik en verder

zie ook: Tofik Dibi Groenlinks – in Nederland ook voedingsbodem voor gedachtengoed zoals Anders Breivik

zie ook: Aanslagpleger Anders Behring Breivik Noorwegen sympathisant van de PVV

Aanslag in Luik, 13 december 2011

In de Belgische stad Luik wordt op 13 december 2011 een aanslag gepleegd door Nordine Amrani Nordine Amrani, een Belg van Marokkaanse afkomst. Hij gooit in de middag granaten naar bussen en schiet met een automatisch geweer. De dader maakt zeven dodelijke slachtoffers (die ochtend vermoordt hij in zijn huis al een schoonmaakster) en pleegt vervolgens zelfmoord. 123 mensen raken gewond.

Drie schietpartijen in Midi-Pyrénées, maart 2012

Op 11, 15 en 19 maart 2012 vinden er drie schietpartijen plaats in de Franse regio Midi-Pyrénées. De dader is de Algerijnse Mohammed Merah meer. Op 11 maart doodt hij een Franse militair in Toulouse, gevolgd door twee militairen in Montauban op 15 maart en op 19 maart doodt hij nog eens drie kinderen en een man bij een Joodse school in Toulouse.

Bomaanslag tijdens de marathon van Boston, 15 april 2013

Bij de finish van de marathon in de Amerikaanse stad Boston komen twee bommen vlak na elkaar tot ontploffing. Drie mensen komen om en er vallen honderden gewonden, waarvan er zestien mensen ledematen verliezen. Een van de daders, Tamerlan Tsjarnajev meer, kan op 18 april worden opgepakt na een vuurgevecht met de politie. Hij overlijdt even later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen. Zijn jongere broer Dzjochar Tsarnajev wordt de volgende dag, na een klopjacht van 23 uur, gevonden in een boot.

Schietpartij in Brussel, 24 mei 2014

In het Joods Museum van België in Brussel begint op 24 mei 2014 Mehdi Nemmouche aanslag, die mogelijk banden heeft met IS, rond te schieten. Vier mensen komen om het leven.

Crash MH17, 17 juli 2014

Op 17 juli 2014 stort een Boeing van Malaysia Airlines, de MH17 meer die van Amsterdam op weg is naar het Maleisische Kuala Lumpur, neer in Oekraïne nadat het vliegtuig wordt geraakt door een luchtdoelraket. Alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden komen om het leven. Onder hen zijn 193 Nederlanders.

De precieze oorzaak van de crash is niet bekend, hoewel het zeker is dat er sprake was van een explosie in de lucht door een luchtdoelraket. Op het moment van de crash is er een pro-Russische opstand gaande. Alle betrokkenen bij het conflict in Oost-Oekraïne, Oekraïne, Rusland en de pro-Russische separatisten, ontkennen elke betrokkenheid. Een vergissing wordt niet uitgesloten.

Gijzeling in Sydney, 15 december 2014

Op 15 en 16 december 2014 voert de aan IS verwante radicale geestelijke Man Haron Monis  een gijzeling uit in een café in het Australische Sydney. Acht medewerkers en tien bezoekers worden 16 uur lang gegijzeld. ’s Middags weten vijf gijzelaars te ontsnappen en ’s nachts nog eens twee. Daarop stormt de politie het café binnen. Uiteindelijk komen drie mensen om het leven, waaronder de dader.

Aanslag op de redactie van Charlie Hebdo, 7 januari 2015

Op 7 januari 2015 wordt er een aanslag meer gepleegd op de redactie van het satirische weekblad Charlie Hebdo in Parijs. De Frans-Algerijnse broers Chérif en Saïd Kouachi schieten in totaal twaalf mensen dood. De daders vluchten en worden twee dagen later door de politie gedood als ze zich in een drukkerij in Dammartin-en-Goële schuilhouden. Al Qaida eist de aanslag op.

zie ook:  Cartoon Charlie Hebdo – aanslag Parijs 07.01.2015 en verder

zie ook:  Demonstratie 08.01.2015 aanslag Charlie Hebdo

zie ook:  Steunbetuiging aanslag Charlie Hebdo

zie ook: Terreuraanslag op redactie Charlie Hebdo Parijs

Schietpartijen in Kopenhagen, 14 februari 2015

Bij twee schietincidenten komen op 14 februari 2015 twee mensen om het leven en raken meerdere mensen gewond in de Deense hoofdstad Kopenhagen. De dader stormde eerst het cultuurcentrum Krudttønden in, waar hij de filmregisseur director Finn Nørgaard om het leven brengt en drie politieagenten verwondt. Later doodt hij een joodse bewaker in een synagoge en verwondt hij nog twee politieagenten, voordat hij, IS-aanhanger Omar Abdel Hamid el-Hussein, wordt doodgeschoten door de politie.

Aanslagen in Tunesië, Lyon en Koeweit, 26 juni 2015

Op 26 juni 2015 worden er drie aanslagen gepleegd door IS. Op het strand van de Tunesische badplaats Sousse opent die dag een Tunesiër het vuur op toeristen. 39 mensen komen om het leven; 30 Britten, drie Ieren, twee Duitsers, een Belg, Rus en Portugees. De dader wordt doodgeschoten door beveiligingspersoneel.

Op dezelfde dag wordt er bij een gasfabriek in Lyon (foto) een persoon onthoofd. Twee personen raken gewond. De derde aanslag vindt plaats in Koeweit, waar door een zelfmoordterrorist van IS minstens 27 mensen de dood vinden.

Mislukte aanslag in de Thalys, 21 augustus 2015

Op 21 augustus 2015 stormt een man ter hoogte van de Franse stad Arras het toilet van de Thalys-trein, die vanuit Amsterdam op weg is naar Parijs, uit met een kalasjnikov en meerdere messen. De dader kan worden overmeesterd door passagiers en wordt later gearresteerd. Drie personen raken daarbij gewond. IS eist de mislukte aanslag op.

Crash Russisch vliegtuig in de Sinaïwoestijn, 31 oktober 2015

Op 31 oktober 2015 stort Kogalymavia vlucht 9268, die van het Egyptische Sharm-el-Sheikh op weg is naar Sint-Petersburg, neer in de Sinaïwoestijn. Alle 217 passagiers en zeven bemanningsleden komen om het leven. De Egyptische tak van IS eist de aanslag op, maar zowel Egyptische als Russische autoriteiten spreken die claim tegen. Wel wordt er in het algemeen van uitgegaan dat het vliegtuig crashte als gevolg van een explosie.

Aanslagen in Parijs, 13 november 2015

De wereld wordt opgeschrikt door een vijftal aanslagen in de Franse hoofdstad Parijs en een aanslag in voorstad Saint-Denis op de avond en nacht van 13 november 2015. In totaal komen 130 mensen om het leven, en er raken nog eens meer dan 350 mensen gewond. IS eist de aanslag op.

Bij aanslagen op drie cafés, een restaurant en het stadion State de France, waar op dat moment een vriendschappelijk wedstrijd wordt gespeeld tussen Frankrijk en Duitsland, komen tientallen mensen om het leven. De meeste slachtoffers vallen bij de aanslag op concertzaal Bataclan, waar op dat moment een concert van Eagles of Death Metal aan de gang is. Drie terroristen beginnen te schieten op de aanwezige bezoekers. 89 mensen vinden hier de dood, waaronder de drie daders.

Bomaanslag in Ankara, 13 maart 2016

Minstens 37 mensen komen om het leven en talloze mensen raken gewond wanneer een autobom ontploft in het hart van de Turkse stad, op de Atatürk Boulevard. De Koerdische Vrijheidsvalken, een militante groep die uit zijn op een onafhankelijke Koerdische staat in het (zuid-)oosten van Turkije, eisen de aanslag een paar dagen later op.

Bomaanslagen in Brussel, 22 maart 2016

Ruim vier maanden na de aanslagen in Parijs wordt Europa opnieuw opgeschrikt door aanslagen. Op 22 maart 2016 vallen in Brussel 35 dodelijke slachtoffers, waaronder de drie daders, en ongeveer 340 gewonden. IS eist de aanslagen dezelfde dag nog op.

Twee bommen ontploffen in de ochtend op het Brusselse vliegveld Zaventem, waarbij veertien personen de dood vinden. Nog geen kwartier later ontploft er een bom in de metro onder de Wetstraat, waarbij 21 mensen om het leven komen.

Schietpartij in Orlando, 12 juni 2016

Op 12 juni 2016 opent Omar Mateen het vuur in homoclub Pulse in de Amerikaanse stad Orlando. 50 mensen komen om het leven, waaronder de dader die wordt neergeschoten door de politie, en nog eens 53 mensen raken gewond. Hoewel de schutter naar eigen zeggen handelt namens IS, lijkt het toch een eenmansactie te zijn.

Aanslag op de boulevard van Nice, 14 juli 2016

Op 14 juli 2016, de Franse nationale feestdag, rijdt een vrachtwagen in op een menigte op de boulevard van Nice. Het voertuig rijdt nog twee kilometer door over de drukke boulevard, waar veel mensen bijeen zijn om te kijken naar een vuurwerkshow.

Zeker 86 mensen komen om het leven en meer dan 300 mensen raken gewond. De politie schiet de chauffeur dood. Hoewel IS de aanslag opeist, is nog niet duidelijk of de dader, de 31-jarige Tunesiër Mohamed Lahouaiej Bouhlel, alleen handelde of in opdracht van de terroristische organisatie.

Aanslag in een trein in Würzburg, 18 juli 2016

In de avond van 18 juli 2016 slaagt een 17-jarige Afghaanse vluchteling erin om in de trein tussen het Duitse Treuchlingen en Würzburg vier mensen uit Hongkong te verwonden met een bijl en een mes. Wanneer hij probeert te vluchten wordt hij doodgeschoten door de politie. In de kamer van de tiener wordt een zelfgemaakte vlag van IS gevonden.

Bomaanslagen in Istanboel, 10 december 2016

In de avond van 10 december 2016 ontploft er naast het voetbalstadion van de club Besiktas in het Turkse Istanboel een autobom, en 45 seconden later blaast een zelfmoordterrorist zichzelf op in een park in dezelfde stad. 46 mensen komen om, waarvan 36 agenten, 8 burgers en 2 zelfmoordterroristen. De Koerdische Vrijheidsvalken (TAK) eisen de aanslagen op.

Aanslag op de kerstmarkt in Berlijn, 19 december 2016

Op 19 december worden bezoekers van de kerstmarkt van Berlijn opgeschrikt wanneer een vrachtwagen op een menigte inrijdt aan de Breitscheidplatz. 12 mensen komen om het leven en 56 mensen raken gewond. De dader is een Tunesische asielzoeker, die vier dagen later door de politie wordt neergeschoten in het Italiaanse Milaan.

Moord op Andrei Karlov, 19 december 2016

In december 2016 wordt de Russische diplomaat Andrej Karlov in het Turkse Ankara tijdens een tentoonstelling voor het oog van de camera’s acht keer in zijn rug geschoten door de 22-jarige politieagent Mevlut Mert Altintas. De dader weet de tentoonstelling binnen te komen door zich voor te doen als beveiliger. Zijn daad is naar eigen zeggen een wraakaktie voor Russische bombardementen in Aleppo. Een half uur na de moord wordt hij zelf neergeschoten door agenten.

Schietpartij in een nachtclub in Istanboel, 1 januari 2017

Tijdens nieuwjaarsnacht opent een schutter het vuur in de populaire Turkse nachtclub Reina. Hij brengt 39 mensen, onder wie veel buitenlanders, om het leven, en 69 mensen raken gewond. IS eist de aanslag op, en de schutter kan op 16 januari worden opgepakt door de politie.

Aanslag bij het parlementsgebouw in Londen, 22 maart 2017

Drie voetgangers komen om het leven wanneer een auto in de middag van 22 maart de Westminster Bridge over rijdt. Daarna stapt hij uit en doodt hij in het parlementsgebouw een agent, waarna hij zelf wordt neergeschoten door de politie.

Bomaanslag in de metro van Sint-Petersburg, 3 april 2017

Op 3 april komt in een metro in de Russische stad Sint-Petersburg een bom tot ontploffing. Er vallen 14 doden en tientallen gewonden. De vermoedelijke dader is de 22-jarige geradicaliseerde student Akbar Dzjalilov uit Kirgizië. Een tweede bom verstopt hij in een tas op het Plein van de Opstand in dezelfde stad, maar deze komt niet tot ontploffing.

Aanslag in een winkelstraat in Stockholm, 7 april 2017

In de Zweedse hoofdstad Stockholm rijdt een truck met hoge snelheid in op personen in een drukke winkelstraat. Daarbij vallen vier doden en zeker vijftien gewonden. Twee verdachten van de vermoedelijk terroristische daad zijn opgepakt.

Aanslag in Londen, 3 juni 2017

Minstens zeven mensen, waaronder drie daders, vinden de dood en ongeveer 40 mensen raken gewond nadat een busje inrijdt op voetgangers op de London Bridge. De drie daders verlaten daarna de auto om op mensen in te gaan steken in Borough Market, dat bekend staat om de vele bars en restaurants. Binnen acht minuten worden ze doodgeschoten door politieagenten. Premier Theresa May verklaart daarna dat de aanslag een daad van terrorisme is.

Aanslag op de Ramblas in Barcelona, 17 augustus 2017

’s Middags rijdt een witte bestelwagen in de toeristische straat Ramblas voetgangers aan. Minstens 14 mensen overleden daarbij. IS eiste de aanslag op. Het is de dodelijkste aanslag in Spanje na die in Madrid in 2004. Er volgden nog een aantal incidenten in Barcelona en omstreken. Daarbij vielen geen onschuldige slachtoffers.

Steekincident in het Finse Turku, 18 augustus 2017

Een man steekt willekeurige mensen neer in Turku. Er vallen twee doden en vijf gewonden.

Schietpartij en gijzeling in Luik, 29 mei 2018

Een gedetineerde die penitentiair verlof had gekregen richtte op 29 mei een bloedbad aan in Luik. Eerst bedreigde hij twee agentes en nam hij hun wapen af, om ze daar vervolgens mee dood te schieten. Daarna schoot hij op enkele toevallige voorbijgangers, waarbij er één vrouw dodelijk getroffen werd. Ten slotte liep hij een schoolgebouw binnen, waar hij een schoonmaakster gijzelde.

Fietstoeristen aangereden en neergestoken in Tadjikistan, 29 juli 2018

In Tadjikistan kwamen vier toeristen (twee Amerikanen, een Zwitser en een Nederlander) om bij een terreuraanslag. Ze werden aangereden door een wagen en vervolgens neergestoken. De aanslag werd later opgeëist door Islamitische Staat.

Steekpartij in Amsterdam-Centraal, 31 augustus 2018

Een Afghaanse man met terroristisch motief begint in het wilde weg mensen neer te steken. Daarbij raken uiteindelijk twee Amerikanen zwaargewond, en verschillende anderen lichtgewond. De man wordt uiteindelijk neergeschoten en gearresteerd.

Schietpartij op een kerstmarkt in Straatsburg, 11 december 2018

Op 11 december 2018 rijdt Chérif Chekatt, die bij de Franse politie bekendstond als geradicaliseerd en vuurgevaarlijk, tot vlakbij de kerstmarkt in Straatsburg waar hij vervolgens uitstapt en in het rond begint te schieten. Er volgt een vuurgevecht tussen Chekat en de politie, waarna de terrorist weet te ontkomen met een gestolen taxi. Op 13 december wordt hij uiteindelijk doodgeschoten in Straatsburg, nadat hij andermaal in een schietpartij met de politie verwikkeld raakt. Uiteindelijk zouden er 5 doden en 11 gewonden vallen bij de aanslag.

Aanval op Luxehotel in Nairobi, 15 januari 2019

De Somalische terreurorganisatie Al-Shabaab voert gecoördineerd een urenlang durende aanval uit op een luxehotel in Nairobi, de hoofdstad van Kenia. Daarbij vallen in totaal 21 doden en meer dan 30 gewonden, voornamelijk burgers.

Moskee-aanslagen in Christchurch, 15 maart 2019

Op 15 maart 2019 loopt de extreemrechts geradicaliseerde man Brenton Tarrant zwaar bewapend een moskee in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch binnen, waar hij in koelen bloede een veertigtal moskeegangers neerschiet. Vervolgens begaf hij zich met de wagen naar een tweede moskee, waar hij enkele slachtoffers maakte alvorens weggejaagd te worden. Niet veel later werd de 28-jarige schutter door de politie opgepakt. In totaal maakte hij 50 dodelijke slachtoffers. Tijdens een groot deel van de schietpartij droeg hij een camera op zijn lichaam, waarmee hij alles live op Facebook streamde.

NCTV Aanbiedingsbrief  Min. justitie 24.06.2019

NTCV samenvatting Juni 2019

NCTV Rapport Toename van rechts-extremistisch geweld in West-Europa 2019

Bekijk verder ook;

lees: tk kabinetsreactie ecri 5e monitoringscyclus rapport over nederland 04.06.2019

lees: tk bijlage finaal rapport ecri nl 2018 02.04.2019

lees: 20181106 Brief minister J en V met kabinetsreactie op publicaties rechtsextremisme 06.11.2018

lees: Rechts extremisme in Nederland een fenomeen in beweging 0ktober 2018

Zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 15

Zie verder ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 14

Zie dan ook nog: Verhoogde dreiging geweldsincidenten rond de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017

En zie verder ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 13

zie dan ook nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 12

zie verder ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 11

en zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 10

zie dan ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 9

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 8

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 7

en zie ook nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 6

zie verder dan ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 5

zie dan ook verder nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 4

en zie dan ook nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 3

verder zie dan ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 2

zie ook nog verder dan: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 1

Verdachten van de aanslagen in El Paso, Oslo en Christchurch Reuters / EPA / AP

Breivik en Tarrant als helden: rechts-extremistisch terrorisme in opkomst

NOS 18.08.2019 Hij was een uitverkorene van de “heilige Tarrant”. Zo verwees de verdachte van de aanslag van vorige week op een moskee in Oslo naar de man die in maart tientallen moskeegangers doodschoot in Christchurch, Nieuw-Zeeland. Als voorbeeld.

Het weekend ervoor schoot een man in de Amerikaanse grensstad El Paso 22 mensen dood. Hij had het op Latijns-Amerikaanse immigranten gemunt en ook de verdachte van deze aanslag noemde Tarrant een inspiratiebron.

Statistieken suggereren dat de oproep tot geweld tegen minderheden, door mensen als Brenton Tarrant, vaker wordt opgevolgd. In West-Europa en de VS is het aantal aanslagen uit extreem-rechtse of extreem-nationalistische hoek namelijk fors gestegen, blijkt uit meerdere onderzoeken.

‘Golf aan extreem-rechts geweld’

In Amerika zijn er na de aanslagen van 11 september 2001 inmiddels meer doden gevallen door extreem-rechts geweld dan door jihadisten. In Europa zijn in dezelfde periode meer slachtoffers gevallen door terroristische aanslagen door moslimextremisten, maar rechtsextremisten pleegden wel meer aanslagen. In West-Europa waren dat er 28 in 2017, het hoogste aantal in bijna twintig jaar tijd, volgens de Global Terrorism Index.

“Er is in West-Europa een golf aan extreem-rechts geweld: van hate crimes tot aanslagen”, zegt Daniel Köhler. Hij is de oprichter van het Duitse Instituut over Radicalisering en Deradicalisering (GIRDS) en deed in de VS en Europa onderzoek naar extreem-rechts geweld. “We zien steeds meer dat individuen als Breivik en Tarrant met hun manifesten rolmodellen of helden worden voor jongemannen die met een wapen een moskee in willen stormen.”

Bekijk de grafiek hieronder voor de ontwikkelingen. Het hoge aantal dodelijke slachtoffers in 2011 wordt veroorzaakt door de aanslagen van de Noor Anders Breivik in Oslo en op het eiland Utøya:

Deze statistieken komen uit de Global Terrorism Index 2018 Vision of Humanity / NOS / Rogier Leijen

De opkomst van rechts-extremisme in Europa valt volgens Köhler samen met de vluchtelingencrisis. Extremistische groepen speelden in op de angst onder een deel van de bevolking voor de komst van miljoenen vluchtelingen naar Europa.

Duitsland nam de meeste vluchtelingen op en daar was in 2015 en 2016 een piek in het aantal bomaanslagen en brandstichtingen gericht tegen immigranten of etnische minderheden. De extremen van specifiek dit type geweld vlakten daarna af, maar het aantal incidenten met extreem geweld uit rechts-extremistische hoek verdubbelde van 2017 naar 2018.

Inlichtingendiensten in Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, Italië, de Verenigde Staten en Nederland waarschuwen voor het groeiende gevaar van rechts-extremisme. De AIVD concludeerde dat er in ons land een lichte opleving is, maar dat die nauwelijks tot geweld heeft geleid. Met als uitzondering bijvoorbeeld de brandstichting bij een moskee in Enschede in 2016.

“We weten uit onderzoek dat mensen sneller gewelddadig handelen als ze streng in complottheorieën geloven.”, aldus Daniel Koehler

Complottheorieën spelen volgens Köhler een cruciale rol bij de radicalisering. “We weten uit onderzoek dat mensen sneller gewelddadig handelen als ze daar streng in geloven.” Internetfora en sociale media maken het makkelijker om zulke theorieën snel en anoniem te verspreiden.

De great replacement wordt gezien als een van de meest invloedrijke samenzweringstheorieën uit de rechts-radicale hoek. De Noor Breivik en de Australiër Tarrant refereerden in hun manifesten aan deze omvolking-theorie. De kern ervan is dat de witte bevolking in Europa en de VS zou worden vervangen door een “invasie” van immigranten.

Terrorisme-expert Jelle van Buuren legde in Nieuwsuur uit waar de term ‘omvolking’ vandaan komt’:

Video afspelen

Schutter El Paso waarschuwde voor ‘omvolking’

Philip Manshaus (21), de verdachte van de aanslag op de moskee in Oslo, zou online een voorstander van deze theorie zijn geweest. En ‘El Paso-verdachte’ Patrick Crusius (21) zei tegen agenten dat zijn aanslag een reactie was op de “invasie van latino’s”.

De anti-immigrantenretoriek van president Trump heeft volgens Köhler grote invloed op de toename van rechts-extremisme in de VS. “Hij gebruikt taal die vanuit Duits perspectief doet denken aan een nationaal-socialistisch regime. Hij dehumaniseert immigranten en wakkert angst aan.”

Extremisten gebruiken deze retoriek als legitimatie voor hun daden, zegt de Duitse onderzoeker. Als voorbeeld noemt hij de man die bompakketten verstuurde naar critici van Trump.

De opkomst van rechts-populistische partijen in Europa, met een vergelijkbare boodschap als Trump, heeft volgens Köhler een vergelijkbaar effect gehad. Maar ook de grote aanslagen van jihadistische organisaties als Islamitische Staat hebben bijgedragen aan de toename van geweld door radicaal-rechts, zegt hij.

‘Aandacht is allerbelangrijkste’

Aanslagen als die van al-Qaida in Madrid (2004) en Londen (2005) en IS in Parijs (2015) en Berlijn (2016) waren voor extreem-rechtse groeperingen juist goed, zegt Köhler. “Om mensen te mobiliseren om nú in actie te komen. Extremistische bewegingen hebben elkaar nodig als vijand.”

Aandacht, dat is volgens Köhler uiteindelijk het allerbelangrijkste voor terroristen. Ongeacht hun politieke motivatie.

“Mijn persoonlijke mening is dat de media worden bespeeld door IS en extreem-rechtse aanslagplegers. Want ze hebben al die media-aandacht nodig om hun boodschap voort te laten leven. Daarom zouden er meer ethische richtlijnen moeten komen voor de berichtgeving. Zodat aanslagplegers niet al die roem krijgen.”

Bekijk ook;

Krijgt extreemrechts voet aan de grond in Nederland?

NU 18.08.2019 De dader van de aanslag in de Amerikaanse grensstad El Paso schreef waarschijnlijk een manifest waarin hij de omstreden samenzweringstheorie van ‘omvolking’ van de witte bevolking als motivatie gebruikte voor de terroristische daad. Ook in Nederland krijgt deze omvolkingstheorie voet aan de grond.

Nog geen half uur voordat Patrick Crusius het vuur opende in El Paso en een bloedbad aanrichtte waarbij 22 mensen om het leven kwamen, verscheen op het extreemrechtse forum 8chan een racistisch manifest, vermoedelijk van de hand van de 21-jarige witte man.

Crusius spreekt over een “invasie” van Latino’s en verwijst naar The Great Replacement, een extreemrechtse samenzweringstheorie. Aanhangers van deze theorie stellen dat de witte bevolking dreigt te worden vervangen door immigranten.

‘Rechts-extremisme overschrijdt landsgrenzen’

Volgens Bart Schuurman, terrorismedeskundige van de Universiteit Leiden, is dit gedachtegoed niet een uniek Amerikaans probleem. “Voorheen was rechts-extremisme meer nationalistisch van aard; gericht op het geloof in de superioriteit van een specifiek land en diens inwoners”, aldus Schuurman. “Nu overschrijdt rechts-extremisme de landsgrenzen en gaat het om het beschermen van ‘de witte mens’ of ‘het Westen’ tegen ‘het vreemde’. Dat zijn moslims, immigranten en ook Joden.”

De terrorismedeskundige verwijst naar de aanslag op een moskee in het Nieuw-Zeelandse Christchurch waarbij 51 moslims werden gedood en de Noorse extreemrechtse terrorist Anders Breivik die in 2011 77 dodelijke slachtoffers maakte. Onlangs werd de Duitse politicus Walter Lübcke vermoord en de Duitse justitie gaat uit van een extreemrechts motief.

“Deze aanslagen mogen we niet als een serie geïsoleerde incidenten zien, ze hangen met elkaar samen”, aldus Schuurman. The New York Times maakte een overzicht van extreemrechtse aanslagen vanaf 2011 waarin de aanslagplegers op verschillende manieren naar elkaar verwijzen.

Extreemrechts in Nederland van beperkte omvang

Ook in Nederland vindt het extreemrechtse gedachtegoed weerklank, maar zeker de gewelddadige vorm is van beperkte omvang, stelt Schuurman. “In het Verenigd Koninkrijk en Duitsland zijn de problemen groter. Daar heeft het lang niet de aandacht gehad die het had moeten hebben, net als in de VS.”

Hoewel de rechter in 2016 celstraffen oplegde voor een terroristische aanslag op een moskee in Enschede, stelt Schuurman dat Nederland geen probleem met extreemrechts terrorisme heeft. “De aanslag lijkt een incident geweest te zijn, maar we moeten scherp blijven. Het heeft de aandacht van onder andere de AIVD en ik heb het idee dat zij er goed op zitten.”

De AIVD wil geen uitspraken doen over hoe groot extreemrechts in Nederland is. Een woordvoerder laat wel weten dat er sprake is van verschillende harde kernen met sympathisanten van wisselende omvang. Over de grootte van de groepen doet de AIVD dan ook geen uitspraken. “We willen mensen niet wijzer maken over wat we wel en niet weten”, aldus een woordvoerder.

AIVD ziet lichte opleving, zorgen over agressieve toon

Binnen terrorismebestrijding gaat de meeste aandacht van de AIVD nog altijd uit naar jihadistisch terrorisme. Volgens de inlichtingendienst is concrete geweldsdreiging vanuit rechts-extremisten in Nederland beperkt, maar de AIVD ziet sinds 2014 een lichte opleving van extreemrechts die samenhangt met de opkomst van IS en de daaropvolgende vluchtelingenstroom, staat in een AIVD-rapport over rechts-extremisme.

Hoewel gewelddadigheden van rechts-extremisten zeldzaam zijn, maakt de AIVD zich wel zorgen om “een steeds agressievere en meer opruiende” toon. De dienst ziet bij deze extremisten een “grote fascinatie voor vuurwapens”.

Dit betekent niet per definitie dat zij daadwerkelijk geweld gaan gebruiken. “Maar deze ontwikkelingen en de groeiende groep (kwetsbare) personen die in aanraking komt met gewelddadig rechts-extremistisch gedachtegoed baren wel zorgen”, schrijft de AIVD.

“Ze creëren namelijk een klimaat waarin het risico dat (snel radicaliserende) rechts-extremistische eenlingen of kleine groepen geweld zullen inzetten om een statement te maken, groter is dan in het verleden.”

Ook in Nederland is sprake van een verschuiving in het rechts-extremistisch gedachtegoed van neonazistisch, fascistisch en antisemitisch naar een anti-islamitisch gedachtegoed. “Daarbij wordt nauwelijks onderscheid gemaakt tussen anti-islam- en antimigratieretoriek. Migranten zijn moslims, zo lijkt de redenatie”, schrijft de AIVD.

Daarnaast zijn er zorgen over het uit de VS overgewaaide alt-right-gedachtegoed. Dit gedachtegoed is gestoeld op de ‘rassenleer’. Aanhangers zijn tegen de ‘rassenvermenging’ en streven een homogene witte ‘etnostaat’ na. Het doel, zo schrijft de AIVD, is dat er een “culturele omwenteling plaatsvindt naar een maatschappij waarin racisme normaal is”. “Dit om uiteindelijk de weg vrij te maken voor een politiek bestel dat alleen de grondrechten van de blanke burger waarborgt.”

‘PVV en FVD verspreiden omvolkingstheorie’

In de politiek is de omvolkingstheorie te horen bij de radicaal-rechtse PVV en FVD.

Uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, uitgevoerd in opdracht van de Anne Frank Stichting, blijkt dat de partijen van Geert Wilders en Thierry Baudet de samenzweringstheorie dat de Nederlandse bevolking wordt ‘omgevolkt’ verspreiden.

De PVV-leider verspreidt geregeld video’s waarin hij waarschuwt voor “invasies” uit Afrika en islamitische landen.

Baudet sprak eerder over de “homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking met alle volkeren van de wereld” en zei dat hij wil dat Europa “dominant blank” blijft.

De FVD-leider verspreidde onlangs nog een video van een extreemrechtse en openlijk antisemitische website. Het filmpje is van de Oostenrijkse rechts-extremistische Identitäre Bewegung (IB) die de samenzweringstheorie van ‘omvolking’ aanhangt.

‘Xenofobie en angstbeelden in politiek debat’

In een in juni verschenen rapport van European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) uitten onafhankelijke onderzoekers hun zorgen over het publieke debat in Nederland dat sterk wordt beïnvloed door “xenofobie” en “angstbeelden” die verspreid worden door PVV en FVD.

De ECRI constateert dat andere partijen “wij-zij-tegenstellingen” hebben overgenomen in hun uitlatingen en onderscheid maken tussen “de gewone Nederlander” en Nederlanders met een migratieachtergrond.

Zo verwijzen de onderzoekers naar uitlatingen van premier Mark Rutte (VVD) in 2017. Hij riep vluchtelingen en Nederlanders met een migratieachtergrond die “moeite hebben met ons land” op om de afweging te maken of zij nog in Nederland willen blijven.

Ook wijst de ECRI op uitlatingen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD), die vorige zomer stelde dat hij geen multiculturele samenlevingen kent die vreedzaam zijn en dat het genetisch bepaald is dat de mens zich niet aan “onbekende mensen” bindt.

Hoe de aanhangers van de verschillende politieke partijen denken over de omvolkingstheorie en in hoeverre zij extreemrechts gedachtegoed aanhangen, is niet duidelijk. Daar is onvoldoende wetenschappelijk onderzoek naar gedaan.

Lees meer over: Politiek

Een protest van anti-islambeweging Pegida in Enschede (2016)

NCTV: rechts-extremisme gevaar voor Nederlandse maatschappij

NOS 05.11.2018 Het gedachtengoed en incidenteel geweld van rechts-extremisten zet de Nederlandse maatschappij onder druk. Dat schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in het rapport: De golfbewegingen van rechts-extremistisch geweld in West-Europa.

Ondanks gewelddadige acties, zoals de terroristische aanslag op een moskee in Enschede, is de NCTV niet bang voor grootschalig terroristisch geweld met veel slachtoffers. Wel kan een optelsom van “jarenlange gewelddadige incidenten” angst zaaien, en zo het functioneren van de democratie ondermijnen, schrijft de NCTV.

Verhit debat

Het rapport onderschrijft de conclusies van inlichtingendienst AIVD van vorige maand. Die dienst signaleerde een lichte opleving van rechts-extremisme. Dat richt zich tegen moslims en migranten, en omvat sterke opvattingen over de nationale identiteit. De agressie manifesteert zich vooral online, de stap naar fysiek geweld wordt slechts incidenteel gemaakt.

Extreem-rechts geweld komt in Nederland nauwelijks voor in groot georganiseerd verband. Wel kan het verhitte debat er volgens de NCTV toe leiden dat eenlingen of kleine groepen snel radicaliseren. Polarisatie, bijvoorbeeld in discussies over migranten, Zwarte Piet of het slavernijverleden, kan geweld aanjagen of door gewelddadige mensen worden opgevat als steun voor hun daden.

De NCTV schrijft ook dat de dreiging kan worden onderschat en gebagatelliseerd, vanwege het “relatief ongeorganiseerde en weinig strategische karakter”.

Bekijk ook;

augustus 10, 2019 Posted by | aanslag, aivd, bedreiging, dreiging, extreem rechts, haatimam, haatzaaien, moslim, Nederland, politiek, salafisten, terreurdreiging, terrorisme, veiligheid | , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Verhoogde dreiging door aanslagen en extremisme – deel 16

Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Dick Schoof onder druk

Voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof heeft invloed uitgeoefend op een onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de overheid na de MH17-ramp, zo melden RTL Nieuws en GeenStijl vrijdagochtend op basis van documenten van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

AD 11.06.2019

AD 05.03.2019

AD 09.02.2019

Documenten zijn door GeenStijl opgevraagd middels de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

Het onderzoek werd door Universiteit Twente uitgevoerd, onder toezicht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC). De onderzoekers keken naar de rol van de overheid na de ramp. De NCTV had daarin een grote rol. De organisatie was verantwoordelijk voor de crisisbeheersing en het afstemmen met alle betrokken overheidsorganisaties.

Schoof stond destijds aan het hoofd van de NCTV en is inmiddels directeur van inlichtingendienst AIVD.

Uit het kritische rapport bleek dat de NCTV te veel intern gericht was en te weinig focus op samenwerking had. Hierdoor ontstonden volgens de onderzoekers onnodige problemen, zoals het te laat krijgen van passagierslijsten.

Telegraaf 08.02.2019

De nationaal coördinator zelf, Dick Schoof, tegenwoordig de baas van geheime dienst AIVD, speelde een hoofdrol. Hij kwam persoonlijk met suggesties voor leden van de begeleidingscommissie. Die werden afgewezen als ‘te politiek’. Ook eiste Schoof, terwijl het onderzoek al liep, dat er meer aandacht en begrip zou komen voor de ‘operationele inzet’ tijdens de crisisbeheersing.

Ook dit werd door WODC en de Universiteit Twente afgewezen; dit mocht er niet ‘ingefrommeld’ worden: “Voet bij stuk houden.” Wel wordt de suggestie overgenomen om meer aandacht te hebben voor ‘de internationale politieke dynamiek’.

AD 15.02.2019

“Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.”

Ook de hoofdconclusie, dat de ‘crisisbeheersingsorganisatie’ onder leiding van de NCTV ‘slecht’ functioneerde, werd gewijzigd. Dit gebeurde nadat het WODC contact had met functionarissen van de NCTV, waarmee ‘informeel frequent en constructief’ overleg was. De onderzoekers kregen te horen dat hun conceptconclusies ‘te zwaar en te negatief’ waren: “Overweeg om de woordkeus te nuanceren.”

Heel ander beeld

Toen die hoofdconclusies waren herschreven, liet het WODC informeel aan de NCTV weten: “Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.” In interne correspondentie stelde het WODC dat door die aanpassingen bovendien ‘een heel ander beeld’ zou blijven hangen.

De NCTV vroeg inzage in de eindversie van de conclusies. Informeel werd die eindversie wel doorgestuurd, maar met de boodschap van het WODC dat de NCTV beter geen detailkritiek kon leveren. “Dat kan het beeld geven dat je je als NCTV’er te veel bemoeit met het cruciale conclusiehoofdstuk.”

“De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.”

In het eindrapport van de Universiteit Twente [.pdf] blijkt niets van de heimelijke beïnvloeding. Daar staat alleen dat in opdracht van de NCTV drie woorden zijn geschrapt die ‘staatsgeheim’ zijn.

‘Tijdschema leidt tot haastwerk’

Uit de nu openbaar gemaakte documenten blijkt dat de onderzoekers zelf ook vroegen om afstemming met de NCTV. De Universiteit Twente kreeg geen inzage in de notulen van de ministerraad, en vroeg het WODC om te bekijken of de beschrijving klopte van wat achter de schermen gebeurde. “Ik vind dit echt het minimale detailniveau dat nodig is om op een verantwoorde manier te kunnen rapporteren”, en: “Wij hebben ook afgesproken dat je in dit stadium zou sonderen hoe deze beschrijving valt bij NCTV.”

Uit de deels zwart gemaakte documenten blijkt dat voormalig NCTV Dick Schoof een hoofdrol speelde in de sturing. Regelmatig staat in de stukken: “Dick vindt.” En: “Dick heeft gesproken.” Zo wilde Schoof dat het onderzoek openbaar zou worden vóórdat het MH17-onderzoek van de Onderzoeksraad werd besproken in de Tweede Kamer, zodat het zou ondersneeuwen in politieke en publicitaire aandacht. “De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.” Ook het WODC is tegen: “Het tijdschema van NCTV/Dick leidt tot haastwerk.”

Reactie

Minister Dekker heeft er begrip voor dat Dick Schoof zich als coördinator Terrorismebestrijding in 2015 actief heeft bemoeid met een onderzoek naar de nationale crisisbeheersing na de ramp met de MH17. Schoof vond een aantal conclusies “te zwaar” en “te negatief” en liet die herschrijven.

Hij wijst erop dat de scheidslijn tussen het onafhankelijke onderzoeksinstituut WODC en het ministerie destijds niet zo duidelijk was. Naar aanleiding van berichten van een klokkenluider over ongewenste beïnvloeding vanuit het ministerie op onderzoeken, zijn er inmiddels maatregelen genomen om “oneigenlijke beïnvloeding” in de toekomst te voorkomen.

Ambtenaren zijn de schuld

Niet topambtenaar Dick Schoof,  maar ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben zich bemoeid met ‘teksten’ van een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar de MH17. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vanmiddag gezegd in de Tweede Kamer.

Slechts redactio­neel is er een aantal passages aangepast, aldus Minister Grapperhaus.

Vorige week kwam Dick Schoof in opspraak, omdat hij zich in zijn vorige baan als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bleek te hebben bemoeid met een onafhankelijk onderzoek naar de afwikkeling van de aanslag op de MH17.

Die studie werd uitbesteed aan de Universiteit Twente om het zo onafhankelijk te houden, maar Schoof kon toch niet nalaten zich erin te mengen. Zo stuurde Schoof op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide hij zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum. Ook liet hij vlak voor het verschijnen weten dat hij het absoluut niet eens was met de eindconclusies en weigerde hij de onderzoekers zelfs te ontvangen.

Toonzetting

Volgens Grapperhaus heeft hij ‘geen aanwijzingen’ dat de slotconclusies van het onderzoek ‘zijn aangepast’. Wel zegt hij: ,,Slechts redactioneel is er een aantal passages aangepast.’’

Het ging volgens hem om ‘de toonzetting’. Maar volgens de minister was dat op aangeven van het wetenschappelijk centrum van zijn ministerie, die het onderzoek begeleidde, niet door Schoof. En dat was volgens Grapperhaus alleen maar omdat teksten niet strookten met eerdere teksten uit concepten.  Hij ziet daarin ook geen probleem. Het ‘was aan de onderzoekers om te doen’ wat ze wilde met deze ‘suggesties’.

Een deel van de Tweede Kamer, waaronder het CDA, wees echter op vrijgegeven e-mails die wel degelijk van medewerkers van Schoof afkomstig waren, niet van ambtenaren van het ministerie. Grapperhaus ging daar niet verder op in.  ,,Ik zeg wel dat al die ambtenaren en hun werk onder mijn verantwoordelijkheid vallen. Ik ga daar voor staan.’’

Afstand

Vorige week zei minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) wél dat Schoof beter ‘iets meer afstand’ had kunnen houden van het onderzoek. Toch zei hij ook: ,,In dit specifieke geval is niks menselijks ook ambtenaren vreemd.’’

D66-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma is daar boos  over. ,,Dat is niet chique. Zo lijkt de minister het te vergoelijken.’’ Grapperhaus wilde niet verder op ingaan.  Wel komt er nog een debat over de kwestie, dat vindt binnenkort plaats.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid kwam eerder al in opspraak doordat het onwelgevallige conclusies van onafhankelijke onderzoekers probeerde bij te schaven. Onderzoeksinstituut WODC, dat ook het nu gewraakte MH17-onderzoek coördineerde, wordt om die reden verder losgemaakt van het ministerie.

De affaire komt op een pijnlijk moment. Nederland kondigde juist aan dat het met Rusland in gesprek gaat over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Nederland verweet de Russen steeds dat zij onafhankelijk onderzoek naar de ramp terzijde schoven. Dat een andere onafhankelijke studie in opspraak is, komt dan uiterst ongelegen.

Telegraaf 08.02.2019

In gesprek met Rusland

Nederland en Australië gaan ondertussen in gesprek met Rusland over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat melden bronnen aan RTL Nieuws. Diplomaten, ambtenaren en juristen van de drie landen komen binnenkort bij elkaar.

Het tijdstip en de locatie van de gesprekken worden niet bekendgemaakt en blijft derhalve nog geheim !!.

Want ondertussen willen Nederland en Australië het dus juist hebben over de aansprakelijkheid van Rusland. Volgens het internationale onderzoeksteam JIT is de MH17 neergehaald met een Buk-raket die vanuit Rusland is overgebracht naar het strijdgebied van de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. “Wij zijn helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren”, zei Stef Blok.

Het ministerie wil niet veel informatie kwijt over de gesprekken, waarover RTL Nieuws als eerste berichtte, “Dit om de vertrouwelijkheid van het proces niet te schaden”. Maar het gaat de goede kant op en de hoop bestaat dat de officiële onderhandelingen snel kunnen beginnen. “We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om de tafel gaan”, zegt een woordvoerder. Dat gesprek zou in Wenen kunnen plaatsvinden.

Nederland en Australië hebben Ruslandop basis van de bevindingen van het JIT formeel aansprakelijk gesteld.

Inmiddels werd dus bekend dat er weer gesprekken gaande zijn met de Russen over die mede-aansprakelijkheid. Maar wat betekent dat?

AD 18.02.2019

Is het een doorbraak of een kleine ontwikkeling?

De aansprakelijkstelling door het kabinet mei vorig jaar volgde op de bevindingen van het internationale Joint Investigation Team (JIT). Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 in de zomer van 2014 is neergehaald afkomstig was van het Russische leger.

Het zal velen sterk verbazen als Rusland nu opeens op enige wijze aansprakelijkheid zou erkennen. “Dan zouden de Russen bijna vijf jaar hebben zitten liegen. Dat zou gezichtverlies betekenen.” Rusland ontkent al jaren iets te maken te hebben met de vliegramp. Volgens de Russen zit Oekraïne achter het neerhalen van vlucht MH17.

Zinvol

Ook als de gesprekken niet leiden tot erkenning van Rusland, kunnen ze toch zinvol zijn, legt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon uit in Nieuwsuur. “Nederland moet dit sowieso doen om te voldoen aan een procedurele vereiste. Als je een internationaal hof wil gaan vragen om uitspraak te doen in een zaak, is de regel dat je eerst zelf hebt geprobeerd om er uit te komen.”

Volg hier live de presentatie. Liveblog – Onderzoeksteam presenteert tussentijdse bevindingen over MH17

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hier, Tweets by ‎@PaulEldering

Lees hier het liveblog terug.

Volg hier ons liveblog  NOS

liveblog  NU

MH17  Trouw

Bekijk ook; dossier “MH17” – AD

lees:  TK+ZittingslocatieMH17-proces

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Nabestaanden van de MH17 bij de 298 lege stoelen voor de Russische ambassade NOS | Marc Hamer

Protest nabestaanden MH17: 298 lege stoelen voor Russische ambassade

NOS 12.06.2019 Nabestaanden van de ramp met de MH17 hebben bij de Russische ambassade in Den Haag 298 lege stoelen geplaatst. Ze protesteren daarmee tegen de opstelling van Rusland, dat volgens hen weigert om openheid te geven over betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel in 2014.

“Wij willen hiermee Rusland ter verantwoording roepen”, zegt Sander van Luik van de Werkgroep Waarheidsvinding. “Het is heel duidelijk dat zij een rol hebben gehad bij het neerschieten van de MH17. We weten niet precies welke rol, maar ze zitten er tot over hun oren in.”

De 298 witte stoelen vertegenwoordigen de 298 slachtoffers van de MH17. Ze zijn opgesteld als in een vliegtuig, inclusief de gangpaden. Sommige nabestaanden legden bloemen op de stoel waar hun dierbaren waarschijnlijk in het toestel zaten.

Als je een fout maakt, dan geef je dat toe, aldus Sander van Luik, Werkgroep Waarheidsvinding.

Bij de stoelen staan ook enkele spandoeken en protestborden met teksten als “Justice for MH17” en – in het Russisch – “Menselijkheid gaat boven politiek”.

Van Luik: “Het zwijgen is politiek ingegeven, maar we vormen met 7 miljard mensen ook een menselijk verbond waarin je eerlijk bent tegen elkaar. Als je een fout maakt, dan geef je dat toe. Als je iets expres doet, dan geef je dat toe. Maar als je je mond houdt en wegloopt van je verantwoordelijkheid, dan mag je jezelf geen grote natie noemen.”

Spandoeken en protestborden bij de lege stoelen voor de slachtoffers van de MH17 NOS | Marc Hamer

Ook vorig jaar werden 298 stoelen bij de ambassade geplaatst en de Werkgroep Waarheidsvinding gaf toen een brief af met een oproep tot openheid. “Ze hebben een jaar de tijd gehad voor een reactie, maar we hebben niets gehoord”, zegt Van Luik.

Vorig jaar concludeerde het Joint Investigation Team (JIT), waar onder meer Nederland, Maleisië, Oekraïne, Australië en België aan meewerken, dat Rusland betrokken is bij het neerhalen van MH17. De Buk-raket waarmee het toestel is neergehaald, was volgens de onderzoekers afkomstig van het Russische leger. Ook zijn er beelden van een konvooi met raketinstallaties die naar Rusland rijden. Rusland ontkent betrokkenheid bij de ramp.

Bekijk ook;

Kabinet helpt MH17-families bij Europees Hof

Europees Hof vraagt Rusland om opheldering over ramp MH17

Rusland: gesprekken MH17 geen erkenning aansprakelijkheid

De stoelen zijn opgesteld in de vorm van de cabine van de Maleisische Boeing 777 waarmee de 298 inzittenden vlogen toen ze werden neergehaald. Ⓒ Eigen foto / De Telegraaf

298 lege stoelen voor ambassade Rusland

Telegraaf 12.06.2019 MH17-nabestaanden houden vanmiddag in Den Haag weer een stil protest tegenover de ambassade van Rusland.

Net als vorig jaar plaatst de ’Werkgroep Waarheidsvinding’ 298 lege stoelen pal tegenover de ambassade. ,,We wachten op antwoorden van de Russen hoe de massamoord op 298 onschuldige inzittenden van vlucht MH17 zich bijna vijf jaar geleden boven Oost-Oekraïne heeft kunnen voltrekken”, zegt organisator Sander van Luik.

Rusland houdt zich volgens hem niet aan VN-resolutie 2166. ,,Rusland is volstrekt non-coöperatief bij het internationale onderzoek en werkt dit al vijf jaar bewust tegen. Aantoonbaar verdraait Rusland de waarheid, liegt bij herhaling, brengt valse bewijzen naar buiten, ontkent duidelijke aanwijzingen, heeft nog altijd de gebruikte Buk-lanceerinstallatie niet vrijgegeven en schermt getuigen af.”

De raketaanslag in juli 2014 was volgens deze groep nabestaanden het gevolg van een menselijke daad, met steun van de Russische overheid die het wapen leverde en verdonkeremaande. ,,De sleutel tot de waarheid ligt in Moskou, zo heeft het Joint Investigation Team helder gemaakt”, aldus Van Luik.

’Feestdag?’

Alleen de volle waarheid kan volgens hem de deur openen naar verwerking, afsluiting en mogelijk vergiffenis. ,,Zoveel nabestaanden worden gekweld door het verlies van hun dierbaren en dat wordt versterkt omdat ze nog steeds niet weten waarom het vliegtuig uit de lucht is geschoten en wie die opdracht heeft gegeven.”

Ze houden dit protest op 12 juni, omdat dit een nationale feestdag van Rusland is. ,,Wij stellen dat Rusland niets te vieren heeft, zolang het land zich onbetrouwbaar, laf en leugenachtig blijft opstellen. Rusland blokkeert het perspectief op de hele waarheid, waarnaar we zo snakken. Rusland zal zich groots en respectabel moeten gedragen om respect te verdienen”, vindt Van Luik.

Het verdoezelen van de waarheid en het tegenwerken van hen die de opdracht hebben de daders te identificeren en vervolgen, is volgens hem een trap na in de magen van de MH17-nabestaanden en een schoffering van de slachtoffers. ,,Dat is onmenselijk.”

Bekijk meer van; ambassades mh17 rusland

‘Nieuwe documenten MH17 zijn belangrijk voor proces’

AD 09.06.2019 De Russische onderzoeksjournalist Pavel Kanygin volgt al vijf jaar lang gedreven het proces rond de aanslag op vlucht MH17. Vorige week publiceerde hij in zijn krant Novaja Gazeta nieuwe documenten over Russische betokkenheid bij de ramp.

Zo zou zich volgens ‘Novaja’ twee dagen voor het neerschieten van de Boeing boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014 een eenheid van 170 militairen van de Russische luchtafweer hebben gemeld aan de grens met Oekraïne.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Ook tonen de documenten aan dat de militaire verkeerspolitie opdracht had het konvooi van 69ste logistieke brigade te begeleiden. Die vervoerde luchtafweermaterieel van de 53-ste brigade, die de BUK leverde. Ze geven tevens vrachtwagens, nummerborden en de naam van een chauffeur weer die ook in het JIT-rapport staan vermeld en er duiken in de documenten namen op van officieren die leiding gaven aan het konvooi.

Pavel Kanygin © RV

Ook opmerkelijk: de 170 militairen krijgen voor vijf dagen gevechtsrantsoenen mee. Die gebruiken ze normaal gesproken in oorlogszones. Het duidt erop dat de Russische troepen (met BUK) paraat stonden de Oekraïense Donbass binnen te trekken.

Hoe komt u aan de documenten?

,,Dat kan ik niet zeggen. Ik moet mijn bronnen beschermen. Maar ik kan u verzekeren dat de bronnen betrouwbaar en de documenten echt zijn. De documenten zijn ook niet geclassificeerd als ‘geheim’. ’’

Staat er iets nieuws in de documenten wat we nog niets wisten?

,,Niet echt, maar de betekenis ervan is dat alles wat het JIT al wist, nu ook wordt bevestigd op basis van Russische documenten. Dat is van groot belang voor de juridische procedure en straks in de rechtszaal. Het gaat om indirect bewijs, maar dat gekoppeld aan de informatie van het JIT, kan het veel duidelijk maken over wat er die dag is gebeurd.’’

U schrijft al vijf jaar over MH17. Vanwaar die drive?

,,Ik volgde de oorlog in Oost-Oekraïne, vanaf het moment dat die in de zomer van 2014 losbrak. Toen MH17 werd neergeschoten, kon het me in eerste instantie niets schelen of de rebellen van de Volksrepubliek Donetsk (DNR), Oekraïners, Russen of Amerikanen het hadden gedaan. Ik wilde gewoon de waarheid weten en ben op zoek gegaan. Ik begon te analyseren en stap voor stap te ontdekken dat de Russische autoriteiten zaken

achterhielden, verdraaiden en ronduit leugens over de zaak verkochten. Daarom wil ik niet alleen voor de slachtoffers en hun families aantonen wat er is gebeurd, maar ook aan de Russen duidelijk maken hoe hun eigen machthebbers opereren. De bevolking leest geen stukken op internet of heeft daar zelfs ten dele geen toegang toe.’’

Uw collega van Medoeza, Ivan Goloenov, is afgelopen vrijdag gearresteerd op verdenking van drugsbezit en –verkoop . U bent minstens zo kritisch op de Russische autoriteiten. Loop u ook niet het gevaar te worden opgepakt?

,,Natuurlijk. Sterker nog, afgelopen vrijdag ben ik met twee anderen bij een piketdemonstratie voor Goloenov gearresteerd en vastgehouden, terwijl we ons volledig aan de wet hielden. Ze hebben ons ook vrijwel direct weer vrijgelaten, wat aangeeft dat de politie geen enkele grond had dit te doen. Maar ik ben altijd bang dat de autoriteiten me een keer een kunstje zullen flikken. In de DNR ben ik al eens gearresteerd, mishandeld en eruit gezet wegens vermeend drugsgebruik. Ook in Rusland weet je nooit wat er met je kan gebeuren, als je je tegen de macht keert. Mijn naam wordt in andere, pro-Kremlin media voortdurend door het slijk gehaald en dat is erg onprettig.’’

Wat gaat u doen op 17 juli?

,,Ik weet niet of er in in Nederland een herdenkingsevenement plaatsvindt. Maar misschien dat ik hoe dan ook naar Nederland vlieg om bij de nabestaanden te zijn. Veel van hen ken ik persoonlijk. Ik zou misschien niet eens zozeer als journalist gaan, maar meer nog als mens. Om de families van de overledenen bij te staan.’’

MH17: documenten opgedoken over Buk-transport

Telegraaf 08.06.2019 De Russische krant Novaja Gazeta heeft documenten in handen die gaan over het transport van de Buk-raket die in juli 2014 vlucht MH17 heeft neergehaald. Uit de documenten blijkt dat meer dan 170 manschappen van de luchtafweereenheid in het Oekraïense grensgebied waren.

Twee dagen voordat het toestel op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur uit de lucht werd geschoten, kregen de troepen droge rantsoenen voor vijf dagen.

„De documenten bevestigen dat de Buk-installatie in Rusland naar de Oekraïense grens is vervoerd, maar er blijkt niets uit over het vervoer in Oekraïne zelf”, zegt NOS-correspondent David Jan Godfroid. Het is met deze documenten dus nog niet bewezen dat vlucht-MH17 ook door deze installatie uit de lucht is geschoten.

Door de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 193 Nederlanders. Het internationale onderzoeksteam JIT constateerde eerder al dat de pro-Russische separatisten beschikking hadden over de luchtafweerinstallatie, die van de 53e luchtafweerbrigade was.

Bekijk meer van; buk-raket mh17

Documenten opgedoken over transport van BUK-raket die MH17 neerhaalde

AD 08.06.2019 De Russische krant Novaja Gazeta heeft documenten in handen die gaan over het transport van de Buk-raket die in juli 2014 vlucht MH17 heeft neergehaald.

Uit de documenten blijkt dat meer dan 170 manschappen van een Russische luchtafweereenheid in het Oekraïense grensgebied in de regio Rostov waren. Twee dagen voordat het toestel op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur uit de lucht werd geschoten, kregen de troepen droge rantsoenen voor vijf dagen.

Het passagiersvliegtuig werd op 17 juli 2014 boven de Oekraïne door een luchtdoelraket van het type BUK geraakt en explodeerde in de lucht. Bij de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 193 Nederlanders. 80 slachtoffers waren kinderen.

Het internationale onderzoeksteam JIT constateerde eerder al dat de pro-Russische separatisten beschikking hadden over de luchtafweerinstallatie, die van de 53ste luchtafweerbrigade was. Op amateurfoto’s was de installatie op een vrachtwagen, begeleid door andere voertuigen, in het gebied rond Rostov te zien.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

‘BUK 332′

JIT-experts bestudeerden de beelden van het transport, die tussen 23 tot en met 25 juni 2014 werden gemaakt, en achterhaalden een gedeeltelijk leesbaar nummer op de lanceerinstallatie, aldus de krant. Datzelfde nummer ‘332′ werd ook waargenomen op beelden die drie weken later in de Donetsk-regio werden gemaakt.

Het Russische ministerie van Defensie hekelde het JIT-rapport. ‘Ongefundeerd’ was het oordeel. De foto’s en video-opnames werden betiteld als ‘vervalst’. Uit de nu opgedoken documenten blijkt echter dat het transport wel degelijk plaatsvond. De krant heeft het ministerie van Defensie om opheldering gevraagd.

Geertjan Lassche maakte voor BNNVARA vijf portretten van jongeren die ‘het leven vierden’ maar voortijdig hun dood vonden in Oekraïne.

MH17: documenten opgedoken over Buk-transport

MSN 08.06.2019 MOSKOU (ANP) – De Russische krant Novaja Gazeta heeft documenten in handen die gaan over het transport van de Buk-raket die in juli 2014 vlucht MH17 heeft neergehaald. Uit de documenten blijkt dat meer dan 170 manschappen van de luchtafweereenheid in het Oekraïense grensgebied waren. Twee dagen voordat het toestel op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur uit de lucht werd geschoten, kregen de troepen droge rantsoenen voor vijf dagen.

Door de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 193 Nederlanders. Het internationale onderzoeksteam JIT constateerde eerder al dat de pro-Russische separatisten beschikking hadden over de luchtafweerinstallatie, die van de 53e luchtafweerbrigade was.

Oppositiekrant: documenten bevestigen Russische betrokkenheid MH17-ramp

NOS 07.06.2019 De Russische oppositiekrant Novaja Gazeta heeft documenten die bevestigen dat het Russische leger de Buk-installatie vervoerde waarmee bijna vijf jaar geleden boven het grondgebied van Oekraïne vlucht MH17 werd neergeschoten. De Novaja Gazeta is al jaren de enige Russische krant die de betrokkenheid van Rusland bij de MH17-ramp volledig onderschrijft.

Op de site van de krant staan twee documenten. Uit het ene blijkt dat enkele dagen voor de ramp in de grensregio van Rusland en Oekraïne voedselrantsoenen zijn ingeslagen voor 170 Russische militairen. De namen van de militairen zijn afgelakt. Ook bevat het document een lijst van vrachtwagens van het konvooi waarin de installatie werd vervoerd en wordt de officier die het bevel voerde over het konvooi, luitenant Iskanderov, genoemd.

Eerder werd de Russische betrokkenheid vastgesteld door het onderzoekscollectief Bellingcat en door het internationale onderzoeksteam JIT. Onder meer aan de hand van foto’s op sociale media werd de route van het transport gereconstrueerd. De pro-Russische separatisten zouden het oorlogsmateriaal hebben gekregen om te voorkomen dat ze werden verdreven door de Oekraïense strijdkrachten.

Geen smoking gun

“De documenten bevestigen dat de Buk-installatie in Rusland naar de Oekraïense grens is vervoerd, maar er blijkt niets uit over het vervoer in Oekraïne zelf”, zegt correspondent David Jan Godfroid. “Het ondersteunt dus wel het verhaal van JIT en Bellingcat, maar het is niet de smoking gun. Het neerhalen van vlucht-MH17 door deze installatie wordt hiermee niet bewezen.”

Godfroid voegt eraan toe dat het geen geheime documenten zijn. Hij vermoedt dat journalist Pavel Kanygin, die al jaren met de zaak bezig is, het via online graafwerk heeft gevonden.

Rusland ontkent betrokken te zijn geweest bij het transport van de Buk-installatie. De Russische Buk-fabrikant Almaz-Antey houdt vol dat de raket werd afgeschoten vanuit het dorp Zarostsjenskoje, dat destijds in handen zou zijn geweest van Oekraïense troepen.

Bekijk ook;

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

Pompeo: Rusland moet verantwoording afleggen voor MH17

Telegraaf 03.06.2019 Minister Blok (Buitenlandse Zaken) heeft zijn Amerikaanse collega Mike Pompeo om steun gevraagd om de daders van de aanslag op vlucht MH17 veroordeeld te krijgen. Pompeo sluit zich aan bij die boodschap en eist dat Rusland (beter) gaat meewerken aan het onderzoek naar de vliegramp.

De VVD-bewindsman sprak maandag met Pompeo over verschillende internationale kwesties, maar toch vooral over de MH17. „Het is belangrijk dat we samen met andere landen de druk op Rusland houden om mee te werken aan het vinden van de waarheid”, zei Blok. „MH17 staat geregeld op de agenda van de VN-veiligheidsraad, waarvan de Amerikanen permanent lid zijn. Er kan weer een moment komen dat we opnieuw stappen zetten. Het is dan van belang dat de VS achter Nederland staat. Die toezegging krijg ik ook.”

De Amerikanen willen Nederland nog wel eens wijzen op de dubbelhartige houding jegens Rusland: wel een militaire dreiging in Moskou zien, maar intussen wel zaken doen alsof er niets aan de hand is, zoals bij de aanleg van Nordstream 2. De gasleiding van Rusland naar Duitsland wordt deels gefinancierd door Shell.

Blok blijft erbij dat Nordstream een zuiver commercieel project is en dat het niet aan Nederland is om aan bedrijven te vertellen waar ze moeten investeren. Bovendien: „Nordstream wordt nooit gekoppeld aan MH17.” Volgens hem stelt de VS deelname van Nederlandse bedrijven aan het project nooit als voorwaarde voor het verlenen van politieke steun voor MH17.

Pompeo vindt dat Rusland moet meewerken aan het onderzoek naar de vliegramp, zo zei hij later op de dag tegen RTL Nieuws. „Rusland moet verantwoording afleggen voor wat daar is gebeurd.”

Ondernemerstop

De Amerikaanse minister sprak met Blok over de situatie in Venezuela, cyberdreiging, de NAVO en China. Daarbij wees Pompeo andermaal op het gevaar dat de aanleg van het 5G-netwerk door het Chinese Huawei betekent. Blok hield zich op dit punt op de vlakte, zei dat het gevaar van weglekken van data naar Chinese overheid wordt erkend door de eigen inlichtingendiensten, maar dat experts nog studeren op de gevolgen die die vaststelling moet hebben.

Pompeo is samen met premier Rutte gastheer van de Global Enterpreneurship Summit (GES), de ondernemerstop die de VS en Nederland gezamenlijk organiseren voor groeiende bedrijven met oplossingen voor wereldproblemen.

Bekijk ook: 

’Nederland als poort naar rest van Europa’ 

Handelsoorlog

Met de handelsoorlog tussen de VS en China en stijgende importtarieven op de achtergrond probeerde de Amerikaan Europese bedrijven gerust te stellen. „We staan voor eerlijke vrijhandel op basis van wederkerigheid, met met zo min mogelijk barrières.” Bedrijven zouden juist blij moeten zijn met het gelijke speelveld dat president Trump met de Chinezen wil scheppen.

„Het is geen vrijhandel als Chinese hier vrij kunnen opereren, terwijl andersom Nederlandse bedrijven hun kennis moeten afstaan aan de Chinese overheid voordat ze toegang krijgen tot de Chinese markt. Er is al decennia sprake van oneerlijke handel. China hanteert oneerlijke regels. Trump wil dit rechtzetten.”

Maandagmiddag ontvangt Rutte Pompeo in het Torentje. Daarna schuiven zij met minister Kaag (Buitenlandse Handel) en de Amerikaanse minister van Transport Chao aan bij bijeenkomst met Nederlandse en Amerikaanse bedrijven. Op de GES zijn 2000 bedrijven en instellingen uit 140 landen uitgenodigd om zaken te doen op het vlak van landbouw, water, energie, vervoer en gezondheid.

Bekijk ook: 

Ontspanning in de Golf 

Bekijk ook: 

Rode loper voor Trump 

Bekijk meer van; mh17 verenigde staten (vs) rusland

Premier Mahathir Mohamad van Maleisië AFP

Ook nabestaanden MH17 protesteren tegen uitspraken premier Maleisië

NOS 01.06.2019 Nabestaanden van vlucht MH17 protesteren in een brief aan de ambassadeur van Maleisië in Nederland tegen de uitspraken eerder deze week van de Maleisische premier Mahathir Mohamad. Die trok in een interview de verantwoordelijkheid van Rusland voor het neerhalen van het toestel in twijfel.

“Zijn opmerkingen zijn meer dan alleen bizar en verontrustend; we vinden ze contraproductief bij de zoektocht naar de waarheid over de moord op 298 weerloze mensen, onder wie 43 Maleisiërs”, schrijft de Werkgroep Waarheidsvinding MH17. “Uiteindelijk ervaren wij zijn opmerkingen, met alle respect voor de premier en zijn ambt, als verraad aan alle slachtoffers en hun rouwende families.”

Eerst bewijs

De Maleisische premier zei eerder deze week dat hij de conclusies van de internationale onderzoeksgroep (JIT) naar het neerhalen van vlucht MH17 onderschrijft, maar betwijfelt of Rusland de raket heeft afgevuurd waarmee het toestel werd neergehaald. Hij wil eerst bewijs zien.

De werkgroep wijst erop dat uit het JIT-onderzoek is gebleken dat vlucht MH17 werd neergehaald door een raket die door een lanceerinstallatie van het Russische leger werd afgevuurd. “Dit belangrijke bewijsstuk is door de Russische Federatie verstopt en vermoedelijk vernietigd”, schrijft de werkgroep. “Ook is er onweerlegbaar bewijs dat Rusland vals bewijs in elkaar heeft gezet. De Russische Federatie houdt belangrijke getuigen verborgen, getuigen waarmee het JIT graag wil praten.”

De werkgroep roept de Maleisische regering op zich van speculatie te onthouden totdat rechters gesproken hebben. De Nederlandse regering heeft Maleisië eerder deze week om opheldering gevraagd.

Bekijk ook;

Blok wil opheldering over MH17-uitspraken premier Maleisië

Nabestaanden MH17 schrijven boze brief naar premier Maleisië

AD 01.06.2019 Nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 zijn boos over uitspraken van de premier van Maleisië over de fatale vliegramp. Premier Mahathir Mohammad trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

De Werkgroep Waarheidsvinding MH17 heeft in een brief aan de premier zijn grote verontwaardiging laten blijken. Mohammad zei tegen persbureau Bernama de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) te onderschrijven, maar tot het punt dat de raket waarmee MH17 werd neergehaald van Russische makelij was.

Of Rusland het projectiel ook heeft afgevuurd betwijfelt hij openlijk. “Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, aldus Mohammad. De werkgroep, die naar eigen zeggen zo’n dertig families van slachtoffers vertegenwoordigt, schrijft dat ‘bizar en contraproductief’ te vinden in de zoektocht naar de waarheid achter ,,de moord op 298 mensen die zich niet kunnen verdedigen”.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Pro-Russische opstand

Vlucht MH17 stortte op 14 juli 2014 neer in het Oosten van Oekraïne, vlak bij de Russische grens, waar destijds een pro-Russische opstand gaande was. 298 mensen kwamen om, waaronder 193 Nederlanders. Andere landen met veel slachtoffers zijn Maleisië (28 doden, waaronder 25 bemanningsleden) en Australië (27), Indonesië (12) en het Verenigd Koninkrijk (10).

Maleisische premier Mahathir Mohamad EPA

Blok wil opheldering over MH17-uitspraken premier Maleisië

NOS 31.05.2019 De Nederlandse regering heeft Maleisië om opheldering gevraagd over recente uitspraken van premier Mahathir Mohamad. Die trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

De Maleisische premier zei dat hij de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) onderschrijft, maar betwijfelt of Rusland de raket heeft afgevuurd waarmee MH17 werd neergehaald. Hij wil eerst bewijs zien.

“Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, zei Mahathir. “Je hebt stevig bewijs nodig om Rusland te kunnen beschuldigen.”

Rutte twijfelt niet

Het JIT concludeerde eerder dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Premier Rutte onderstreepte toen dat het kabinet geen enkele twijfel heeft over de bevindingen van het JIT.

Mahathir lijkt niet overtuigd. “We weten dat de raket van een Russisch type is, maar hij kan ook in Oekraïne zijn gemaakt.”

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt op de hoogte te zijn van de uitspraken van de Maleisische minister-president. “We hebben de Maleisische autoriteiten om een toelichting gevraagd op de uitspraken van minister-president Mahathir”, zegt een woordvoerder.

Premier Mahathir Mohammad. Ⓒ EPA

Nederland wil opheldering Maleisië over MH17

Telegraaf 31.05.2019 De Nederlandse regering heeft Maleisië om opheldering gevraagd over recente uitspraken van de premier van dat land. Die trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

Premier Mahathir Mohammad zei tegen persbureau Bernama de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) te onderschrijven, maar tot het punt dat de raket waarmee MH17 werd neergehaald van Russische makelij was. Of Rusland het projectiel ook heeft afgevuurd betwijfelt hij. „Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, zegt Mohammad.

Het JIT concludeerde eerder dat de raket werd afgevuurd vanuit een gebied in handen van pro-Russische separatisten, met een BUK-raketinstallatie afkomstig uit Rusland, die vervolgens weer is teruggereden naar Rusland.

„Ze beschuldigen Rusland, maar waar is het bewijs?”, vraagt Mohammad over de conclusies van het JIT. „We weten dat de raket van een Russisch type is, maar hij kan ook in Oekraïne zijn gemaakt.”

„Wij hebben kennisgenomen van de uitspraken van de Maleisische minister-president”, laat Buitenlandse Zaken weten. Het ministerie voegt eraan toe dat „Maleisië zich altijd, zowel bilateraal als in het kader van het JIT, volledig achter de bevindingen” van het onderzoek heeft geschaard.

Bekijk meer van; raketten  joint investigation team (jit) maleisië  mh17

Nederland wil opheldering Maleisië over MH17

MSN 31.05.2019 De Nederlandse regering heeft Maleisië om opheldering gevraagd over recente uitspraken van de premier van dat land. Die trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

Premier Mahathir Mohammad zei tegen persbureau Bernama de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) te onderschrijven, maar tot het punt dat de raket waarmee MH17 werd neergehaald van Russische makelij was. Of Rusland het projectiel ook heeft afgevuurd betwijfelt hij. “Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, zegt Mohammad.

Het JIT concludeerde eerder dat de raket werd afgevuurd vanuit een gebied in handen van pro-Russische separatisten, met een BUK-raketinstallatie afkomstig uit Rusland, die vervolgens weer is teruggereden naar Rusland.

“Ze beschuldigen Rusland, maar waar is het bewijs?”, vraagt Mohammad over de conclusies van het JIT. “We weten dat de raket van een Russisch type is, maar hij kan ook in Oekraïne zijn gemaakt.”

Gewapende Russische mannen bewaken de wrakstukken van de MH17 op de plek waar het toestel neerstortte in Oekraïne. Ⓒ AFP

’Nepnieuws uit Sint-Petersburg over MH17’

Telegraaf 13.05.2019 Na het neerhalen van MH17, begon de ’Russische trollenfabriek’ Internet Research Agency (IRA) direct een grootschalige campagne om Oekraïne de schuld te geven. Deze campagne blijkt nu veel groter te zijn geweest dan eerder bekend was. Alleen al op de eerste twee dagen na de ramp met MH17 zijn minstens 65.000 tweets verstuurd waarin Oekraïne de schuld krijgt.

Dat meldt De Groene Amsterdammer op basis van een eigen analyse. Aanvankelijk werd gemeld dat het om 1400 Russische Twitter-berichten zou gaan. Ze zijn verstuurd door medewerkers van een trollenfabriek in Sint-Petersburg.

De tweets zijn volgens het weekblad grotendeels Russisch en bieden inzicht in een even centraal gecoördineerd als kortstondig informatie-offensief. Vanuit een kantoorpand in een buitenwijk van Sint-Petersburg mengen honderden medewerkers zich dag in, dag uit in online discussies. Het is hun taak om gesprekken op de spits te drijven en tweespalt te zaaien.

Tijdens deze grootschalige desinformatiecampagne moesten Russische trollen de wereld ervan overtuigen dat Oekraïne het MH17-toestel van Malaysia Airlines in juli 2014 neerschoot als provocatie. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Bekijk meer van; Sint-Petersburg mh17 oekraïne

‘Trollenleger stuurde 65.000 tweets met nepnieuws over MH17-ramp’

AD 13.05.2019 De eerste twee dagen na het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines in juli 2014 zijn minstens 65.000 tweets verstuurd waarin Oekraïne de schuld krijgt. Sommige van de verhalen waarnaar de berichten verwezen, zijn zo hardnekkig dat ze nog steeds opduiken. Ook al is bewezen dat het om nepnieuws gaat.

Aanvankelijk werd gemeld dat het om 1400 Russische Twitter-berichten zou gaan. Ze zijn verstuurd door medewerkers van een zogenoemde trollenfabriek in Sint-Petersburg, meldt De Groene Amsterdammer op basis van een eigen analyse. Trollen zijn verspreiders van nepnieuws op internet.

De tweets zijn volgens het weekblad grotendeels Russisch en bieden inzicht in een even centraal gecoördineerd als kortstondig informatie-offensief. Vanuit een kantoorpand in een buitenwijk van Sint-Petersburg mengen honderden medewerkers zich dag in, dag uit in online discussies.

Het is hun taak om gesprekken op de spits te drijven en tweespalt te zaaien. Tijdens de grootschalige desinformatiecampagne rond MH17 moesten Russische trollen de wereld ervan overtuigen dat Oekraïne het toestel neerschoot als provocatie, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen

Lees ook:

Kamer houdt vragen over rol Oekraïne in MH17

Lees meer;

Lees meer

Lees meer

Hardnekkig verhaal

Een van de hardnekkigste verhalen waarnaar de trollen in hun tweets verwezen is het relaas van de Spaanse verkeersleider ‘Carlos’, dat werd geschreven door blogster Katya Timofeeva. De Spanjaard twitterde vlak na het neerstorten van de MH17 twee straaljagers te hebben waargenomen naast het toestel.

Het verhaal werd gretig overgenomen door Russische media. Wereldwijd verwezen blogs en twitteraars ernaar. Een jaar later zou Vladimir Poetin er zelfs naar hebben verwezen in een interview met filmmaker Oliver Stone, Oekraïne aanwijzend als veroorzaker van de vliegramp. Het blog van Timofeeva bestaat nog, maar is niet actief.

Vervolgd voor fraude

Zodra het verhaal online was verschenen, werd het in een zestal minuten zo’n honderd keer geretweet. Zestig daarvan gebeurden in dezelfde minuut, volgens De Groene Amsterdammer. De schijn van een gecoördineerde actie is groot en ook van Timofeeva wordt gedacht dat het een trol is.

Luchtleider Carlos, die claimde al vijf jaar voor de luchtverkeersleiding in Kiev te werken, bleek in werkelijkheid in Roemenië te wonen en wordt aldaar en door Spanje vervolgd voor fraude, zo blijkt uit onderzoek van Radio Free Europe. Toch duikt zijn ‘verzinsel’ onder complotdenkers nog steeds op.

Het wrak van de cockpit het gecrashte toestel van vlucht MH17 AFP

‘Russisch trollenleger twitterde in twee dagen ruim 65.000 keer over MH17’

NOS 13.05.2019 Medewerkers van een Russisch trollenleger hebben in de twee dagen na het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 in meer dan 65.000 tweets Oekraïne de schuld gegeven. Na analyse van 9 miljoen tweets schrijft De Groene Amsterdammer dat het Internet Research Agency in Sint-Petersburg veel actiever was dan eerder gemeld.

Uit het internationale onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) is gebleken dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 boven een Oekraïens dorp werd neergehaald door een Buk-raket van een brigade van het Russische leger in Koersk. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Campagne

Na het neerhalen kwam een centraal gecoördineerde, agressieve desinformatiecampagne op gang, schrijft de Groene. In pro-Russische media werden verschillende theorieën gelanceerd die Rusland moesten vrijpleiten. Daarbij werd ook het agentschap in Sint-Petersburg ingezet, gespecialiseerd in het beïnvloeden van discussies op sociale media.

In eerste instantie leken de trollen niet precies te weten wat er aan de hand was. Zo schreven ze dat de pro-Russische separatisten een Oekraïens vliegtuig hadden neergehaald.

Drie hashtags

Pas de volgende ochtend werd de boodschap ondubbelzinnig dat het Oekraïense leger het Maleisische toestel had neergeschoten. “Omstreeks elf uur ’s ochtends lanceerden de trollen drie hashtags: #KievheeftBoeingneergeschoten, #KievProvocatie en #Kievspreekdewaarheid”, schrijft De Groene.

Die dag, 18 juli, verstuurde het agentschap 40.931 tweets met een van deze hashtags. De dag erna volgden er nog eens 24.844. 18 juli 2014 was tevens de drukste dag ooit in het bestaan van het agentschap, aldus De Groene.

Trollen zijn vaak nepaccounts op sociale media die worden gebruikt om onrust te zaaien en discussies te ontregelen met misleidende berichten. De accounts kunnen geautomatiseerd zijn en kunnen zo met velen tegelijk worden ingezet. Daardoor kan de illusie ontstaan dat een groot aantal mensen zich op sociale media opwindt over een onderwerp.

Na 19 juli hield het abrupt op. Over vlucht MH17 werd nog wel geschreven, maar lang niet meer zo veel en niet met dezelfde hashtags. Een verklaring daarvoor heeft De Groene niet.

Opvallend is verder dat de trollen hun berichten zelf schreven, het overgrote deel daarvan was in het Russisch. Bij eerdere campagnes stuurden ze tweets met extreme opvattingen door of kopieerden ze die om ze vanaf hun eigen account te versturen.

Meer dan 65.000 tweets is aanmerkelijk meer dan de 1400 tweets waar eerder over werd geschreven. In dat onderzoek werd gekeken hoe vaak de term ‘MH17’ voorkwam in de tweets van ruim 3800 accounts van de trollen uit Sint-Petersburg.

Bekijk ook;

10 miljoen mensen zagen de 3000 Russische advertenties op Facebook

‘Russische internettrollen waren ook in Nederland actief’ ‘Leger VS hield internettoegang Russische trollen tegen’

 

Reddingswerkers bergen lichamen van slachtoffers van de ramp met MH17 ANP

Kabinet helpt MH17-families bij Europees Hof

NOS 10.05.2019 Het kabinet mengt zich in de klachtenprocedure die nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 tegen Rusland hebben aangespannen.

Premier Rutte zei dat Nederland gebruik zal maken van het zogenoemde recht van interventie dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens biedt. Dat betekent dat Nederland nu zijn visie kan geven en de nabestaanden kan steunen in hun zaak.

Rutte benadrukte dat dit los staat van het strafrechtelijk onderzoek en ook van het eerdere besluit van het kabinet om de Russen aansprakelijk te stellen voor hun aandeel in het neerhalen van MH17. “Dit past in ons gezamenlijk streven om degenen die verantwoordelijk zijn voor deze vreselijke daad aan te pakken.”

Nabestaanden hebben bij het Europees Hof geklaagd dat Rusland door het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines en het dwarsbomen van het daaropvolgende onderzoek hun grondrechten heeft geschonden.

Bekijk ook;

Europees Hof vraagt Rusland om opheldering over ramp MH17

Nabestaanden MH17 stappen naar Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Kabinet sluit MH17-stap tegen Oekraïne niet uit

Telegraaf 02.05.2019 Het kabinet sluit stappen tegen Oekraïne in de nasleep van de MH17-ramp nog steeds niet uit. Maar er was en is geen „overtuigend juridisch bewijs” om het land succesvol aansprakelijk te stellen voor het niet volledig sluiten van zijn luchtruim voor of op 17 juli 2014.

Dat meldt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer. Hij benadrukt dat vrees voor verjaring niet nodig is, omdat het internationaal recht geen specifieke verjaringstermijn kent.

Voor een succesvolle aansprakelijkstelling is onder andere noodzakelijk dat Oekraïne wist, of had moeten weten, dat de Russische Buk-lanceerinstallatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald, aanwezig was op zijn grondgebied. Dat is niet duidelijk.

Bekijk meer van; mh17 oekraïne  stef blok

MH17-Monument in Vijfhuizen ANP

Europees Hof vraagt Rusland om opheldering over ramp MH17

NOS 05.04.2019 Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens neemt de klachten van de nabestaanden van de ramp met vlucht MH17 in behandeling. Rusland krijgt van het Hof tot 3 september de tijd voor een schriftelijke reactie op de beschuldigingen.

De nabestaanden zeggen dat Rusland hun grondrechten heeft geschonden, door het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne op 17 juli 2014 en het dwarsbomen van het daaropvolgende onderzoek. Ze houden Rusland daarvoor direct of indirect verantwoordelijk, staat in de aanklacht.

Het gaat om twee klachten die door het Hof zijn samengevoegd. De ene klacht is ingediend door Beer Advocaten die zo’n 100 nabestaanden vertegenwoordigt. De andere klacht is afkomstig van de Amerikaanse advocaat Jerry Skinner. Hij legde in 2016 een claim van 330 miljoen dollar neer bij het Hof, aanvankelijk uit naam van nabestaanden uit Australië, Nieuw-Zeeland en Maleisië. Vorig jaar sloten nabestaanden van 111 Nederlandse slachtoffers zich daarbij aan. De groep wordt in Nederland vertegenwoordigd door het Nederlands Kernteam MH17, een samenwerkingsverband van vijf advocatenkantoren.

“Vaststaand feit”

Het Nederlandse advocatenkantoor schrijft dat het Europese Hof het als “een vaststaand feit lijkt aan te nemen” dat de Buk waarmee het toestel werd neergehaald onder aanvoering van Russische militairen van Rusland naar het oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne is overgebracht. Dat stemt overeen met de uitkomsten van het internationale onderzoek naar de ramp.

Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Rusland spreekt elke betrokkenheid tegen.

Bekijk ook;

Nederland en Australië spraken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Nabestaanden MH17 stappen naar Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Rusland moet Europees Hof uitleg geven over MH17

AD 05.04.2019 Rusland moet zich voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) verantwoorden voor de ramp met vlucht MH17. Honderden nabestaanden, van wie de meeste uit Nederland, houden het land verantwoordelijk voor het neerschieten van het vliegtuig en tegenwerking bij het onderzoek.

Het hof neemt formeel de zaak in behandeling en heeft Rusland gevraagd voor 3 september te reageren op de klacht van nabestaanden. ,,Het is de eerste zaak rond de MH17 die bij het Europees Hof in behandeling wordt genomen’’, zegt Sander de Lang (SAP Advocaten), namens het kernteam van Nederlandse advocaten.

Bij de ramp op 17 juli 2014 kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het vliegtuig werd boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door pro-Russische separatisten. De BUK-raket was afkomstig uit Rusland. De Lang: ,,De klacht is dat Rusland op z’n minst heeft bijgedragen aan het neerhalen van MH17. Daarmee is het recht op leven geschonden.’’

Lees ook;

Nederland en Rusland praten over aansprakelijkheid MH17-ramp

Lees meer

Lees meer

MH17-drama: familie Nederlands slachtoffer klaagt banken aan

Lees meer

Rusland heeft op z’n minst bijgedra­gen aan het neerhalen van MH17, aldus Sander Lang (SAP Advocaten).

Het Kremlin ontkent iedere betrokkenheid en weigert mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de daders.

De belangrijkste vraag is eerst of het Europees Hof de klacht ontvankelijk verklaart. Formeel neemt het hof pas een klacht in behandeling als alle juridische wegen in het aangeklaagde land zijn bewandeld.

Kansloze missie

,,We zouden eerst in Rusland tot de hoogste rechter tégen Rusland moeten procederen‘’, zegt De Lang. ,,Dat is een kansloze missie. Er is daar geen advocaat die dat voor ons wil doen. Bovendien is de rechterlijke macht daar verweven met politiek. Dus je zult nooit een eerlijk proces krijgen.’’

In het verleden is het eerder gebeurd dat die stap werd overgeslagen, zegt Veeru Mewa (Beer Advocaten), die ook een grote groep Nederlandse en buitenlandse nabestaanden vertegenwoordigt. ,,Toen konden de klagers aantonen dat er fundamenteel iets fout is in het rechtssysteem van die landen. Dan heb je het over dictatoriale regimes’’, aldus Mewa.

Ontkenning

,,Er ligt ook een rapport van het Europees Parlement waarin vraagtekens worden geplaatst bij de rechtspraak in Rusland. Wij moeten het vooral hebben over de houding van Rusland in deze zaak. De totale ontkenning.’’

Naast de procedure bij het EHRM hebben de Nederlandse en Australische regeringen Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld voor de ramp met MH17. Ook loopt er nog een strafrechtelijk onderzoek naar de daders. Wanneer het internationale onderzoeksteam (JIT) de zaak voor de rechter brengt, is nog onduidelijk.

Volgens het internationale onderzoeksteam (JIT) is de BUK-raket uit Rusland afkomstig © REUTERS

Familie van MH17-slachtoffer begint zaak tegen ‘financiers’ aanslag

NU 04.04.2019 De familie van een Amerikaan die slachtoffer was van het neerhalen van vlucht MH17, spande donderdag een rechtszaak aan tegen twee Russische banken en een aantal in de VS gevestigde geldtransactiebedrijven.

De familie beschuldigt de bedrijven van het leveren van diensten aan de groep die volgens hen verantwoordelijk is voor de aanslag op het toestel van Malaysia Airlines.

De achttienjarige Amerikaan Quinn Lucas Schansman was in juli 2014 op weg naar een familievakantie met zijn ouders, maar kwam door de vliegtuigramp nooit op zijn bestemming aan.

Zijn vader zegt in een verklaring: “We realiseren ons dat we onze zoon nooit terug zullen krijgen, maar we zijn vastbesloten om iedereen verantwoordelijk te houden die heeft deelgenomen aan zijn moord.”

‘Ouders veroordelen steun aan Volksrubriek Donetsk’

De familie vordert verschillende banken en transactiebedrijven voor steun aan de Volksrepubliek Donetsk, die door de Oekraïners als terroristische organisatie wordt gezien, maar wordt gesteund door Rusland.

De Volksrepubliek Donetsk zou achter de lancering van de buk-raket zitten die het MH17-toestel op 17 juli 2014 doorboorde. Bij die aanslag kwamen alle 298 passagiers om het leven, van wie ongeveer twee derde uit Nederland kwam.

Het vliegtuig was onderweg van Amsterdam naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur en werd geraakt boven grondgebied dat was ingenomen door pro-Russische separatistische strijdkrachten in Oost-Oekraïne.

Lees meer over: Buitenland

„De mensen die de raket lanceerden worden misschien nooit voor de rechter gesleept, maar iedereen die hielp bij het bewapenen en hen steunde moeten dat wel.” Ⓒ AFP

Familie MH17-slachtoffer klaagt banken aan

Telegraaf 04.04.2019 De nabestaanden van een Amerikaan die omkwam bij de vliegramp met vlucht MH17 in 2014 slepen zes financiële instellingen in de VS voor de rechter die diensten hebben verleend aan de separatisten in het oosten van Oekraïne. Die separatisten worden verantwoordelijk gehouden voor het neerhalen van het toestel van Malaysian Airlines boven het oosten van Oekraïne waardoor alle 298 inzittenden omkwamen, onder wie 193 Nederlanders.

Het gaat om de familie van de 18-jarige Quinn Lucas Schansman die op weg was naar zijn ouders om een vakantie met hun te vieren. De familie heeft twee Russische banken en vier Amerikaanse financiële instellingen aangeklaagd.

Vlucht MH17 werd neergehaald met een BUK-raket die uit het door de separatisten beheerst gebied werd afgevuurd. „De mensen die de raket lanceerden worden misschien nooit voor de rechter gesleept, maar iedereen die hielp bij het bewapenen en hen steunde moeten dat wel”, aldus de advocaat van de familie.

Bekijk meer van; mh17

MH17-drama: familie Nederlands slachtoffer klaagt banken aan

AD 04.04.2019 De nabestaanden van Quinn Schansman (18) uit Amsterdam die in 2014 omkwam bij de MH17-vliegramp, slepen zes financiële instellingen in de VS voor de rechter. Dit wegens het verlenen van diensten aan de separatisten in het oosten van Oekraïne. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor het neerhalen van het toestel van Malaysian Airlines.

Quinten “Quinn” Lucas Schansman werd geboren in New York maar zijn ouders zijn Nederlands. Daardoor had hij zowel de Amerikaanse als de Nederlandse nationaliteit. Quinn groeide op in Hilversum maar woonde sinds de scheiding van zijn ouders bij zijn moeder in Amsterdam. Hij studeerde International Business en was onderweg naar Maleisië voor een vakantie met familie om meer te leren over de Indonesische roots van zijn vader.

Banken en geldtransferkantoren

Quinn’s nabestaanden hebben twee Russische banken en vier Amerikaanse financiële instellingen aangeklaagd, meldt persbureau Reuters.

,,We realiseren ons dat we Quinn nooit terug zullen krijgen maar we zijn vastberaden om opheldering te krijgen over iedereen die deelnam aan de moord op onze zoon en houden hen verantwoordelijk’’, schrijft zijn vader Thomas Schansman in een verklaring.

Anti-terrorismewetgeving

Met een beroep op de Amerikaanse Anti-Terrorism Act (ATA) klaagt de familie Schansman de volgende banken en geldtransferkantoren aan: Sberbank of Russia, VTB Bank, Western Union Co en Western Union Financial Services, MoneyGram International Inc en MoneyGram Payment Systems Inc. Ze worden allemaal beschuldigd van het leveren van diensten aan de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DPR).

,,De DPR heeft systematisch en openlijk financiële steun gevraagd van individuen over de hele wereld om te helpen bij het aanschaffen van wapens, munitie en dodelijke apparatuur”, zegt David Pressman van advocatenkantoor Boies Schiller Flexner LLP. Het kantoor, met vestigingen in de Verenigde Staten en Londen, vertegenwoordigt de familie Schansman.

,,Het geld stroomde binnen met de betrouwbare hulp van in de VS gevestigde geldtransferkantoren en Russische banken”, aldus Pressman. Hij was tussen 2014 en 2016 plaatsvervangend ambassadeur van de VS bij de Verenigde Naties.

BUK-raket

Vlucht MH17 stortte op 17 juli 2014 neer boven het oosten van Oekraïne. Alle 298 inzittenden, onder wie 193 Nederlanders, kwamen om het leven. Het vliegtuig werd neergehaald met een BUK-raket die uit het door de separatisten beheerst gebied werd afgevuurd. ,,De mensen die de raket lanceerden worden misschien nooit voor de rechter gesleept, maar iedereen die hielp bij het bewapenen en hen steunde moeten dat wel’’, aldus de advocaat van de familie.

Europees Mensenrechtenhof

Nabestaanden van zeventig slachtoffers van de vliegramp dienden eind vorig jaar een klacht in tegen Rusland bij de het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Ze beschuldigen Rusland van het neerhalen van de Boeing boven Oost-Oekraïne in 2014 en van het tegenwerken van de waarheidsvinding in de jaren daarna.

Nederland en Australië spraken deze maand met Rusland over MH17

NU 27.03.2019 De Nederlandse regering heeft samen met Australië eerder deze maand een gesprek gevoerd met Rusland over de aansprakelijkheid van dat land voor de ramp met vlucht MH17. Dat meldt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Blok wil geen mededelingen doen over de inhoud van de bijeenkomst tussen de drie landen, die recentelijk is gehouden, “om de vertrouwelijkheid van het proces te waarborgen”.

Nederland en Australië stelden in mei 2018 Rusland aansprakelijk voor het aandeel van het land in het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne op 17 juli 2014. Hierbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

In februari werd al duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten hadden aangeknoopt om met Rusland in gesprek te komen. In Sydney zei Blok dat beide landen nog altijd vastberaden zijn om “het gezamenlijke doel te bereiken, zijnde het vestigen van de waarheid, het krijgen van gerechtigheid en het verantwoordelijk houden van de daders”.

Blok wil niet ingaan op inhoud van gesprek

Op de inhoud van het gesprek wilde Blok tijdens de persconferentie met zijn Australische collega Marise Payne niet verder ingaan, omdat vertrouwelijkheid volgens de minister van vitaal belang is. “Wel blijven we streven naar waarheid, gerechtigheid en verantwoording”, zei Blok. Minister Payne benadrukte dat het belangrijk is dat de eerste stap in de gesprekken met Rusland is gezet.

Blok reist nog verder naar Canberra. In de Australische hoofdstad zal hij een krans leggen bij het MH17-monument.

Minister #Blok: eerste bijeenkomst tussen Nederland, Australie en Rusland heeft onlangs plaatsgevonden. #staatsaansprakelijkheid #MH17

Avatar

Auteur

fonslambie

Lees meer over: Australië  Rusland  Binnenland

Nederland en Australië spraken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Dat is bekendgemaakt in Australië, waar minister Blok van Buitenlandse Zaken momenteel is. 

NOS 27.03.2019 Nederland, Australië en Rusland hebben deze maand een eerste gesprek gevoerd over de aansprakelijkheid van Rusland voor de ramp met vlucht MH17. Dat is bekendgemaakt in Australië, in een persconferentie van minister Blok van Buitenlandse Zaken met zijn Australische ambtgenoot Marise Payne.

Beiden zeiden alles op alles te zetten om gerechtigheid te krijgen voor de slachtoffers van de ramp met het toestel van Malaysia Airlines.

Video afspelen

Blok: ‘We blijven inzetten op waarheid, recht en verantwoording’

In mei vorig jaar stelden Nederland en Australië Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de MH17 boven Oost-Oekraïne. Wat er uit het gesprek van eerder deze maand is gekomen, is niet bekend. Minister Blok wees er in een persconferentie in Australië op dat vertrouwelijkheid in deze fase cruciaal is. Waar het gesprek plaatsvond, is ook niet bekendgemaakt. Eerder werd als mogelijkheid Wenen genoemd.

In februari werd al duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten hadden aangeknoopt om met Rusland in gesprek te komen. Toen zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken goede hoop te hebben “binnenkort met de Russen om de tafel te gaan”.

De zogeheten staatsaansprakelijkheid van Rusland staat los van het strafrechtelijk onderzoek naar de daders, dat wordt uitgevoerd door het Joint Investigation Team (JIT). Het Nederlandse OM en de Nederlandse politie werken daarin samen met collega-diensten van Australië, België, Maleisië en Oekraïne.

Blok is vandaag en morgen in Australië, eerst in Sydney en daarna in Canberra. In de hoofdstad legt hij een krans bij het MH17-gedenkteken. Ook zal hij spreken met nabestaanden. Na Australië reist de minister door naar Kuala Lumpur, Maleisië. Ook daar zal hij stilstaan bij de ramp van bijna vijf jaar geleden.

Door het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014, kwamen alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden om het leven. Onder de slachtoffers waren 196 Nederlanders. Er kwamen 38 Australiërs om.

Het JIT kwam tot de conclusie dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een Russische brigade. Blok zei daarover eerder: “Wij zijn heel helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren.”

Bekijk ook;

Rusland: gesprekken MH17 geen erkenning aansprakelijkheid

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Nederland sprak met Rusland over MH17

Telegraaf 27.03.2019 De Nederlandse regering heeft samen met Australië eerder deze maand een gesprek gevoerd met Rusland over de aansprakelijkheid van dat land voor de ramp met vlucht MH17. Dat meldt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Blok wil geen mededelingen doen over de inhoud van de bijeenkomst tussen de drie landen, die recentelijk is gehouden, „om de vertrouwelijkheid van het proces te waarborgen.”

Nederland en Australië stelden in mei 2018 Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne op 17 juli 2014. Hierbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

In februari werd al duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten hadden aangeknoopt om met Rusland in gesprek te komen. In Sydney zei Blok dat beide landen nog altijd vastberaden zijn om „het gezamenlijke doel te bereiken, zijnde het vestigen van de waarheid, het krijgen van gerechtigheid en het verantwoordelijk houden van de daders.”

Op de inhoud van het gesprek wilde Blok tijdens de persconferentie met zijn Australische collega Marise Payne niet verder ingaan, omdat vertrouwelijkheid volgens de minister van vitaal belang is. „Wel blijven we streven naar waarheid, gerechtigheid en verantwoording”, zei Blok. Minister Payne benadrukte dat het belangrijk is dat de eerste stap in de gesprekken met Rusland is gezet.

Blok reist nog verder naar Canberra. In de Australische hoofdstad zal hij een krans leggen bij het MH17-monument.

Bekijk meer van; mh17  stef blok

Nederland en Rusland praten over aansprakelijkheid MH17-ramp

AD 27.03.2019 Tussen Nederland, Australië en Rusland vond eerder deze maand voor het eerst een gesprek plaats over de ramp met vlucht MH17. Daarbij kwam de aansprakelijkheid van Rusland aan de orde. Dat hebben minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken en zijn Australische ambtsgenoot Marise Payne bekendgemaakt.

Blok is bijna vijf jaar na het neerhalen van vlucht MH17 op bezoek in Australië en Maleisië. Dat zijn de twee landen die na Nederland de meeste slachtoffers te betreuren hadden bij de ramp. Op 17 juli 2014 kwamen alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden aan boord om het leven. Onder de slachtoffers waren 196 Nederlander en 38 Australiërs.

Het vliegtuig werd neergehaald met een Buk-raket van het Russische leger boven het oosten van Oekraïne, concludeerde het Joint Investigation Team (JIT) eerder. Dit team brengt het Nederlandse OM en de Nederlandse politie samen met collega’s uit Australië, Maleisië, België en Oekraïne.

Rusland is volgens Nederland en Australië aansprakelijk voor de ramp, maakten de landen vorig jaar mei bekend. In februari van dit jaar maakte het ministerie van Buitenlandse Zaken bekend dat er waarschijnlijk snel met de Russen zou worden gesproken.

Wat er besproken is en waar, maakten Blok en Payne niet bekend. Volgens Blok is vertrouwelijkheid in deze fase van de conversatie cruciaal.

Minister Blok brengt bezoek aan Australië en Maleisië om MH17

NU 26.03.2019 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) brengt woensdag en donderdag een bezoek aan Australië en Maleisië in verband met de ramp met vlucht MH17.

Australië en Maleisië hadden na Nederland de meeste slachtoffers te betreuren nadat het toestel van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 boven Oekraïne werd neergehaald door een raket.

Maleisië had met 28 overledenen na Nederland de meeste slachtoffers. Vijftien van hen waren bemanningsleden. Bij de aanval kwamen 27 Australiërs om.

In totaal kwamen 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, om bij de ramp die komende zomer vijf jaar geleden plaatsvond. “Een triest jubileum dat ons met de neus op de feiten drukt”, aldus Blok.

De minister ontmoet nabestaanden van slachtoffers, legt een krans bij het MH17-monument in de Australische hoofdstad Canberra en spreekt met medewerkers van vliegmaatschappij Malaysia Airlines.

Verder spreekt hij met zijn ambtgenoten over het internationaal strafrechtelijk onderzoek naar de gebeurtenis. Ook de aansprakelijkheidsstelling van Rusland door Nederland en Australië komt aan de orde. Begin vorige maand zei Blok te verwachten dat hierover binnenkort formele onderhandelingen met Moskou zouden beginnen.

Nabestaanden MH17 maken reis alsnog: ‘Keek erg op tegen vliegen’

Nog onduidelijk wanneer rechtszaak van start gaat

Het is nog steeds onduidelijk wanneer er een rechtszaak begint. Het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de MH17-ramp, liet vorig jaar mei bij de presentatie van zijn onderzoeksbevindingen weten dat de rechtszaak “waarschijnlijk” binnen vijf jaar van start kan.

Blok benadrukte dat Nederland niet zal rusten tot de waarheid rond het neerhalen van vlucht MH17 boven tafel is en er gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden is. “Om deze doelen te bereiken is de samenwerking met onze partners, zoals Maleisië en Australië, van groot belang”.

Zie ook: Nederland en Australië in gesprek met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Lees meer over: Stef Blok Vliegramp Oekraïne MH17

Dick Schoof op het Binnenhof. © ANP

Minister: Niet Dick Schoof, maar lagere ambtenaren zaten aan MH17-onderzoek

AD 04.03.2019 Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) neemt het op voor topambtenaar Dick Schoof die ervan wordt beschuldigd dat hij een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar de afwikkeling van de MH17-ramp heeft beïnvloed.

Schoof, die nu baas van de AIVD is, liet in 2015 het functioneren van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) onderzoeken, waarover hij toen de leiding had. Uit openbaar gemaakte documenten bleek eerder dat op deze ‘onafhankelijke studie’ van de Universiteit Twente druk werd uitgeoefend door medewerkers van Schoof en hemzelf.

Zo wilden ambtenaren van Schoof conclusies afgezwakt hebben, stuurde hijzelf op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide de toenmalige NTCV-baas zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum.

Boos

Volgens Grapperhaus spitste de bemoeienis van Schoof zich toe op de opzet van het onderzoek en niet op het eindresultaat. Schoof kon absoluut niet leven met kritiek uit dat rapport. Hij was zo boos dat hij een eerdere afspraak om de onderzoekers te ontvangen liet afblazen.

Uit een tijdlijn  van wat er achter de schermen gebeurde, die Grapperhaus op verzoek van de Tweede Kamer heeft gestuurd, blijkt echter nogmaals dat medewerkers van Schoof – al dan niet met zijn medeweten – flink druk zetten op de onderzoekers uit Twente.

Toen de hoofdconclusies in concept op tafel lagen, had de NCTV zoveel commentaar, dat het onderzoeksinstituut van het ministerie, het WODC, waarschuwde dat het een beetje uit de hand liep. Het adviseerde de NCTV ‘om zich te onthouden van detailbecommentariëring van hoofdstuk 10, omdat het de indruk kan wekken dat de NCTV zich te veel bemoeit met het cruciale conclusiehoofdstuk’.

Uit de tijdlijn blijkt toch dat er op 2 december, kort voordat de hoofdstukken werden aangepast, ook nog ‘telefonisch overleg’ is geweest tussen de NCTV en het WODC, over de ‘voortgang van de evaluatie’. Wie er exact belde en of dat Schoof was, staat niet vermeld.

Aangepast

Uiteindelijk werd de tekst toch aangepast. De hoofdconclusie van de studie werd afgezwakt. Dat de crisisbeheersingsorganisatie onder Schoof ‘slecht’ functioneerde, werd veranderd in ‘niet goed’. De Universiteit Twente liet weten dat het nog steeds achter de veranderde versie staat. De inhoud zou overeind zijn gebleven, er zou slechts sprake zijn van ‘redactionele aanpassingen’.

De Tweede Kamer heeft deze week een debat over alle bemoeienis. Dan zal de oppositie toch weer de pijlen op Schoof richten. Nog voor de start deed hij persoonlijk suggesties voor wie het onderzoek zou doen. Die werden overigens wel weggewuifd, want ‘te politiek’.

Ook drong Schoof aan op meer aandacht voor de ‘operationele inzet’, maar dat weigerden de onderzoekers. Het mocht er niet worden ‘ingefrommeld’. ‘Voet bij stuk houden’, staat er in een e-mail. Schoofs suggestie om ‘internationale politieke dynamiek’ te betrekken, vond wel gehoor. Net als enkele suggesties voor de vragen aan geïnterviewden.

Afstand

Hoewel Grapperhaus in zijn brief Schoof uit de wind probeert te houden, zei minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) van hetzelfde departement al wel dat Schoof ‘op onderdelen’ beter ‘meer afstand’ had kunnen houden van het onderzoek.

De bemoeienis met het onderzoek is pijnlijk, omdat het de zoveelste keer is dat ambtenaren probeerden onderzoek te beïnvloeden.

Blok: Hoopvol na ‘zakelijk gesprek’ met Lavrov over MH17

AD 16.02.2019 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is na een gesprek met zijn Russische collega Sergej Lavrov ‘hoopvol’ dat Rusland binnenkort formeel met Nederland en Australië aan tafel gaat om te spreken over de Russische aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Blok zegt desgevraagd dat Lavrov erkend heeft dat gesprekken ‘misschien uiteindelijk wel mogelijk zijn’.

Blok sprak vandaag met Lavrov in de marge van de veiligheidsconferentie in München, waar beide ministers aanwezig waren. Het was ‘een zakelijk gesprek’ met bij beide partijen ‘een positieve grondhouding’.

Blok constateerde dat in dit gesprek de landen inhoudelijk nog niet nader tot elkaar zijn gekomen. Hij noemt het belangrijk dat de formele gesprekken snel beginnen in een poging elkaar wel te naderen. Rusland ontkent nog altijd betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel.

Strafrecht

Nederland en Australië stelden Rusland in mei 2018 formeel aansprakelijk voor het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014. Daarbij kwamen 298 mensen om het leven. De staatsaansprakelijkheid staat los van een eventueel strafrechtelijk onderzoek. Daar is het Openbaar Ministerie nog druk mee bezig. Het uiteindelijke proces zal worden gehouden in de rechtbank bij Schiphol.

Rusland: MH17-gesprekken wijzen niet op aansprakelijkheid Russen

NU 14.02.2019 Rusland zegt dat de geplande gesprekken met Australië en Nederland over de MH17-ramp niet betekenen dat het land aansprakelijkheid erkent.

De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt tegen Russische media dat die geruchten onzin zijn. “Het is een fantasie dat wij in deze gesprekken gaan zeggen dat we verantwoordelijk zijn voor de ramp”, aldus de woordvoerder.

“Hetzelfde is het geval met de mogelijkheid dat wij schuld zouden erkennen of mensen zouden compenseren”, zei de woordvoerder. “Dat is nepnieuws.”

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken wilde inhoudelijk niet ingaan op het bericht van de Russen. “Wij hebben een gesprek staan over de staatsaansprakelijkheid, verder doen wij geen mededeling over de agenda”, aldus de woordvoerder van het ministerie tegen NU.nl.

“We hebben toenemend vertrouwen dat de gesprekken gaan plaatsvinden”, stelt de woordvoerder.

Vorige week bevestigde het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken samen met Australië gesprekken met Rusland te gaan voeren.

In 2018 hebben Nederland en Australië Rusland aansprakelijk gesteld in de hoop hierover in gesprek te kunnen treden. Rusland laat nu weten dat de gesprekken daar niet over zullen gaan.

Rutte in VN-speech: ‘MH17 blijft open wond voor Nederland’

MH17 neergeschoten met buk-raket

De Boeing van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in Oost-Oekraïne neergeschoten. Dat gebeurde met een buk-raket. De lanceerinstallatie was afkomstig van een Russische basis bij Koersk, heeft juridisch onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) uitgewezen.

Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Lees meer over: MH17

 

Rusland: gesprekken MH17 geen erkenning aansprakelijkheid

NOS 14.02.2019 Dat Rusland met Nederland en Australië aan tafel wil om te praten over de ramp met de MH17 betekent nadrukkelijk niet dat de Russen daarmee aansprakelijkheid aanvaarden. De woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova, noemde speculaties daarover vandaag “fantasie”.

Vorige week werd bekend dat er op diplomatiek niveau wordt onderhandeld over mogelijke besprekingen. De drie betrokken landen zijn optimistisch over de kans dat die er daadwerkelijk komen.

De insteek voor de gesprekken loopt echter sterk uiteen. Nederland en Australië willen het vooral hebben over de staatsaansprakelijkheid van Rusland. Maar volgens Zacharova heeft Rusland alleen met besprekingen ingestemd omdat Nederland en Australië in een diplomatiek schrijven hebben laten weten dat “het hele spectrum van onderwerpen” betreffende het onderzoek naar de ramp ter tafel kan komen.

Oekraïne

Nederland en Australië stelden Rusland vorig jaar aansprakelijk, omdat het internationale onderzoeksteam JIT stelt dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne is neergehaald met een Russische raket, die werd gelanceerd door een Russische installatie.

De Russen willen vooral praten over de rol van Oekraïne. Hoewel er een oorlog gaande was, heeft dat land het luchtruim destijds niet gesloten. Zij willen het ook hebben over de manier waarop het JIT is omgesprongen met door Rusland geleverde informatie, waarvan de onderzoekers overigens hebben gezegd dat die weinig heeft bijgedragen.

Rusland heeft vanaf het begin ontkend dat het iets met de ramp met de MH17 te maken heeft.

Bekijk ook;

Moskou: MH17-gesprek moet vooral over rol Oekraïne gaan

Gesprekken met Russen over MH17: ‘Belangrijke stap, maar nog geen succes’

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Grapperhaus: niet Schoof, maar ambtenaren stuurden ‘onafhankelijk’ MH17-onderzoek

AD 12.02.2019 Niet topambtenaar Dick Schoof, maar ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben zich bemoeid met ‘teksten’ van een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar de MH17. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vanmiddag gezegd in de Tweede Kamer.

Slechts redactio­neel is er een aantal passages aangepast, aldus Minister Grapperhaus.

Vorige week kwam Dick Schoof in opspraak, omdat hij zich in zijn vorige baan als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bleek te hebben bemoeid met een onafhankelijk onderzoek naar de afwikkeling van de aanslag op de MH17.

Die studie werd uitbesteed aan de Universiteit Twente om het zo onafhankelijk te houden, maar Schoof kon toch niet nalaten zich erin te mengen. Zo stuurde Schoof op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide hij zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum. Ook liet hij vlak voor het verschijnen weten dat hij het absoluut niet eens was met de eindconclusies en weigerde hij de onderzoekers zelfs te ontvangen.

Vooral CDA en D66 reageerden daarop verbolgen, temeer omdat Schoof inmiddels de baas is van inlichtingendienst AIVD en dus van onbesproken gedrag zou moeten zijn.

Toonzetting

Volgens Grapperhaus heeft hij ‘geen aanwijzingen’ dat de slotconclusies van het onderzoek ‘zijn aangepast’. Wel zegt hij: ,,Slechts redactioneel is er een aantal passages aangepast.’’

Het ging volgens hem om ‘de toonzetting’. Maar volgens de minister was dat op aangeven van het wetenschappelijk centrum van zijn ministerie, die het onderzoek begeleidde, niet door Schoof. En dat was volgens Grapperhaus alleen maar omdat teksten niet strookten met eerdere teksten uit concepten.  Hij ziet daarin ook geen probleem. Het ‘was aan de onderzoekers om te doen’ wat ze wilde met deze ‘suggesties’.

Een deel van de Tweede Kamer, waaronder het CDA, wees echter op vrijgegeven e-mails die wel degelijk van medewerkers van Schoof afkomstig waren, niet van ambtenaren van het ministerie. Grapperhaus ging daar niet verder op in.  ,,Ik zeg wel dat al die ambtenaren en hun werk onder mijn verantwoordelijkheid vallen. Ik ga daar voor staan.’’

Afstand

Vorige week zei minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) wél dat Schoof beter ‘iets meer afstand’ had kunnen houden van het onderzoek. Toch zei hij ook: ,,In dit specifieke geval is niks menselijks ook ambtenaren vreemd.’’

D66-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma is daar boos  over. ,,Dat is niet chique. Zo lijkt de minister het te vergoelijken.’’ Grapperhaus wilde niet verder op ingaan.  Wel komt er nog een debat over de kwestie, dat vindt binnenkort plaats.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid kwam eerder al in opspraak doordat het onwelgevallige conclusies van onafhankelijke onderzoekers probeerde bij te schaven. Onderzoeksinstituut WODC, dat ook het nu gewraakte MH17-onderzoek coördineerde, wordt om die reden verder losgemaakt van het ministerie.

De affaire komt op een pijnlijk moment. Nederland kondigde juist aan dat het met Rusland in gesprek gaat over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Nederland verweet de Russen steeds dat zij onafhankelijk onderzoek naar de ramp terzijde schoven. Dat een andere onafhankelijke studie in opspraak is, komt dan uiterst ongelegen.

Moskou: MH17-gesprek moet vooral over rol Oekraïne gaan

NOS 06.02.2019  Rusland is van harte bereid met Nederland en Australië om de tafel te zitten om te praten over de ramp met de MH17 in 2014. De Russen willen het echter over iets heel anders hebben dan wat minister Blok van Buitenlandse Zaken voor ogen heeft.

De Russische onderminister Groesjko van Buitenlandse Zaken heeft bevestigd dat er besprekingen worden voorbereid, maar anders dan de Nederlanders en de Australiërs wil hij de rol van Oekraïne daarin ter sprake brengen. Rusland ontkent elke betrokkenheid bij de ramp. De Russen klagen al sinds het begin dat zij verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van de 298 inzittenden en dat Oekraïne, waar de Boeing van Malaysia Airlines neerstortte, buiten beeld blijft.

Luchtruim niet gesloten

Groesjko noemt als voorbeeld dat het de Oekraïners niet wordt aangerekend dat zij nooit ruwe radargegevens ter beschikking hebben gesteld aan de onderzoekers van de ramp. Rusland vindt het ook onverteerbaar dat het feit dat Oekraïne het luchtruim niet heeft gesloten terwijl er een oorlog aan de gang was, nauwelijks een rol lijkt te spelen.

Nederland en Australië willen het juist hebben over de aansprakelijkheid van Rusland. Volgens het internationale onderzoeksteam JIT is de MH17 neergehaald met een Buk-raket die vanuit Rusland is overgebracht naar het strijdgebied van de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. “Wij zijn helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren”, zei Blok gisteren.

Nederland en Australië hebben Rusland in mei vorig jaar op basis van de bevindingen van het JIT formeel aansprakelijk gesteld.

Bekijk ook;

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Nederland en Australië: we praten met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Rutte: MH17-onderzoek niet aangetast door bemoeienis Schoof

NU 08.02.2019 De bemoeienis van voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof met het MH17-onderzoek heeft de onafhankelijkheid van het onderzoek niet aangetast. Dat zegt premier Mark Rutte vrijdag na afloop van de ministerraad.

Volgens de premier moet de invloed die Schoof heeft uitgeoefend op het onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de overheid na de MH17-ramp gezien worden als toelaatbare “hoor en wederhoor”.

Wat de premier betreft staat de positie van Schoof, die nu de baas van de AIVD is, ook niet ter discussie. “Schoof heeft voldoende gezag om aan te blijven”, aldus Rutte. “Hij heeft zijn strepen verdiend.”

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) vindt dat Schoof beter “iets meer afstand” had kunnen houden.

‘Experts hebben de conclusies getrokken’

Rutte wijst erop dat de uitkomsten vaststaan en dat het de experts zijn die conclusies hebben getrokken.

Hij voegt daaraan toe dat het betreffende rapport het handelen van de overheid in de nasleep van de ramp onder de loep heeft genomen. Rutte benadrukte dat het niet gaat om het strafrechtelijk onderzoek of het onderzoek naar de toedracht van de ramp.

De premier heeft er altijd op gestaan dat de MH17-onderzoeken op geen enkele manier politiek beïnvloed mogen worden. Dat zou de Russen een reden geven om de onafhankelijkheid ervan in twijfel te trekken.

Of Schoof daadwerkelijk over de schreef is gegaan, wil Rutte nog niet zeggen. Hij verwijst naar Kamervragen over de kwestie die eerst beantwoord moeten worden. Het kabinet gaat bekijken in welke mate Schoof het onderzoek heeft geprobeerd te beïnvloeden.

Kamer is kritisch op rol Schoof

CDA, D66 en GroenLinks zijn kritisch op de oud-NCTV baas. Sjoerd Sjoerdsma (D66) vindt het “ongewenst” als zou blijken dat de uitkomsten zijn beïnvloed.

CDA’er Chris van Dam: “Met alle waardering voor de diensten, dit is niet hoe een evaluatieonderzoek in elkaar moet zitten.” Bram van Ojik (GroenLinks) zegt dat dit soort onderzoeken onafhankelijk moet worden uitgevoerd. “Het is teleurstellend en pijnlijk dat de heer Schoof en de NCTV dit kennelijk niet hebben begrepen.”

Kritisch rapport over handelen NCTV

Het onderzoek werd door Universiteit Twente uitgevoerd, onder toezicht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC). De onderzoekers keken naar de rol van de overheid na de ramp. De NCTV had daarin een grote rol. De organisatie was verantwoordelijk voor de crisisbeheersing en het afstemmen met alle betrokken overheidsorganisaties.

Uit het kritische rapport bleek dat de NCTV te veel intern gericht was en te weinig focus op samenwerking had. Hierdoor ontstonden volgens de onderzoekers onnodige problemen, zoals het te laat krijgen van passagierslijsten.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten met een buk-raket. Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Zie ook: ‘Oud-directeur NCTV beïnvloedde onderzoek naar nasleep MH17’

Begrip kabinet voor ambtelijke bemoeienis MH17-onderzoek

Telegraaf 08.02.2019 Minister Dekker (Rechtsbescherming) toont begrip voor de manier waarop voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof zich heeft bemoeid met een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar de nasleep van de vliegramp met MH17. Schoof is sinds 2018 directeur van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst.

„Hij was emotioneel betrokken en had meer afstand moeten houden, maar ik begrijp zijn bijdrage in het kader van hoor- en wederhoor.” De VVD-bewindsman vindt niet dat de huidige baas van inlichtingendienst AIVD te ver is gegaan. Dekker ziet geen enkele aanleiding om aan onderzoeksresultaten of aan Schoof te twijfelen. „Hij heeft feedback gegeven en was betrokken omdat hij vol overgave heeft gewerkt aan het managen van de crisis rond MH17. Niets menselijks is ook ambtenaren vreemd.”

Premier Mark Rutte denkt niet dat de ophef die in het MH17-dossier is ontstaan over voormalig NCTV-baas Dick Schoof, de Nederlandse positie ten opzichte van Rusland verzwakt. Inhoudelijk wilde de premier vrijdag verder niet ingaan op de zaak. Hij wil eerst de antwoorden op ingediende Kamervragen afwachten.

Rutte hamerde er, net als andere bewindspersonen, op dat de onderzoekers nog altijd achter hun conclusies staan. GeenStijl en RTL Nieuws berichtten op basis van opgevraagde stukken dat Schoof zich tegen allerlei aspecten van het onderzoek aan bemoeide. Rutte benadrukte dat ,,hoor en wederhoor is toegestaan”, maar liet in het midden of dat in deze situatie ,,heeft plaatsgevonden op een manier die je wenselijk vindt”.

Vertrouwen

Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken), die over de AIVD gaat, heeft nog vertrouwen in Schoof. Ook zij legt bemoeienis met het onafhankelijke onderzoek uit als ’hoor- en wederhoor’.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken) vreest niet dat Rusland de kwestie aangrijpt om Nederlandse integriteit in twijfel te trekken. „Ik heb nog geen vragen gehad. Bovendien gaat dit onderzoek over de nasleep en niet over wie een raket heeft geschoten.”

Slager

GeenStijl meldt op basis van opgevraagde stukken dat toenmalig NCTV-baas Dick Schoof aandrong op aanpassingen in het rapport, terwijl het onderzoek was gericht op het optreden van de overheid in de nasleep van de vliegramp, en daarmee ook op de NCTV.

De Tweede Kamer vroeg eerder op de dag al opheldering over de kwestie. „Het lijkt er nu op alsof de slager zijn eigen vlees heeft gekeurd en dat kan niet naar nabestaanden toe”, zegt CDA-Kamerlid Van Dam.

Bekijk meer van; kajsa ollongren  dick schoof AIVD nctv

Kabinet heeft begrip voor bemoeienis Schoof met MH17-rapport

Premier Rutte benadrukt dat het onderzoek naar de nationale crisisbeheersing na de ramp nog recht overeind staan, ondanks het feit dat NCTV Schoof passages liet herschrijven.

NOS 08.02.2019 Minister Dekker heeft er begrip voor dat Dick Schoof zich als coördinator Terrorismebestrijding in 2015 actief heeft bemoeid met een onderzoek naar de nationale crisisbeheersing na de ramp met de MH17. Schoof vond een aantal conclusies “te zwaar” en “te negatief” en liet die herschrijven.

“Achteraf bezien had hij iets meer afstand moeten nemen”, zegt minister Dekker voor Rechtsbescherming. “Maar niets menselijks is een ambtenaar vreemd.” Hij wijst erop dat Schoof een belangrijke rol speelde in de nasleep van de ramp. “Hij was er dag en nacht mee bezig.”

Daardoor liet hij zich volgens Dekker misschien te veel meeslepen “toen hij dingen las, die hijzelf heel anders had ervaren”. “Er is hoor- en wederhoor geweest”, zegt hij. “En hij heeft feedback gegeven.”

‘Valide onderzoek’

Het belangrijkste is dat de conclusies van het onderzoek “recht overeind staan”, zegt premier Rutte. “Er moet nu niet de indruk ontstaan dat het onderzoek niet valide is. Ik wijs u erop dat de onderzoekers 100 procent achter de uitkomsten staan.”

Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken zegt dat de bemoeienis van Schoof niets afdoet aan de verantwoordelijkheid die hij nu heeft als hoogste man bij de inlichtingendienst AIVD. “Ik heb vertrouwen in hem, zeker.”

Bekijk ook:

Oud-NCTV-baas Schoof bemoeide zich met onderzoek nasleep MH17

Kamer wil opheldering over inmenging NCTV bij MH17-onderzoek

Telegraaf 08.02.2019 Het CDA, D66, PVV, GroenLinks en de PvdA willen opheldering over de wijze waarop de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid zich heeft bemoeid met een onderzoek naar de nasleep van de vliegramp met MH17.

„Het lijkt er nu op alsof de slager zijn eigen vlees heeft gekeurd en dat kan niet naar nabestaanden toe”, zegt CDA-Kamerlid Van Dam.

GeenStijl meldt op basis van opgevraagde stukken dat toenmalig NCTV Dick Schoof aandrong op aanpassingen in het rapport, terwijl het onderzoek was gericht op het optreden van de overheid in de nasleep van de vliegramp, en daarmee ook op de NCTV.

„Met alle waardering voor de diensten, dit is niet hoe een evaluatieonderzoek in elkaar moet zitten”, stelt Kamerlid Chris van Dam. „Ik wil van de minister weten of er ook inhoudelijke wijzigingen zijn aangebracht en hoe we dit in de toekomst voorkomen.”

Door de publicatie van GeenStijl kunnen er nu vragen worden geplaatst bij de betrouwbaarheid van het onderzoek, en dat kan niet, vindt Van Dam. „Elke inbreuk, elke rimpel, is voor die mensen een pijn”, zegt hij over de nabestaanden.

D66-Kamerlid Sjoerdsma heeft een debat aangevraagd om minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de tand te voelen. ,,Ik wil opheldering van de minister over wat hier aan de hand is en of de uitkomsten van het onderzoek zijn beïnvloed.’’ Sjoerdsma vindt de rol die Schoof heeft gespeeld ontoelaatbaar. ,,Het is ongewenst dat iemand in zo’n invloedrijke positie zich heeft bemoeid met het onderzoek en de manier waarop de uitkomsten naar buiten zijn gekomen.’’

Ook de PVV wil een debat over dit onderwerp. „Wij willen heel snel opheldering over deze kwestie”, zegt PVV-Kamerlid Markuszower. De PvdA vindt dat Grapperhaus ’heel wat heeft uit te leggen’. „Dit is erg zorgelijk, de onafhankelijkheid van een onderzoek moet gegarandeerd zijn”, aldus Kamerlid Kuiken.

Bekijk meer van; nationaal coordinator terrorismebestrijding en veiligheid (nctv)christen-democratisch appèl (cda)mh17

Hoe ‘Dick donder’ de onderzoekers van Justitie beïnvloedde

RTL 08.02.2019 De conclusies van het onderzoek naar het overheidsoptreden na de MH17-ramp zijn afgezwakt na forse kritiek van Dick Schoof, de nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid (NCTV). De onderzoekers zeggen nog steeds achter hun rapport te staan – maar in de kantlijn omschreven ze Schoof als ‘Dick donder’. Reconstructie van een moeizame samenwerking.

De bemoeienis van de NCTV met het rapport is politiek explosief. De Tweede Kamer eiste eerder dat dit onderzoek naar het functioneren van de overheid volstrekt onafhankelijk zou worden uitgevoerd. Het onderzoek werd gedaan door de Universiteit Twente onder toezicht van het WODC, het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum.

Spil in de nasleep

De NCTV was de spil in de nasleep van de MH17-crisis. Die was verantwoordelijk voor afstemming met alle betrokkenen en gaf leiding aan de topambtenaren en ministers die erbij betrokken waren. Nu blijkt dat de NCTV in alle stadia het onafhankelijke en wetenschappelijke onderzoek naar de rol van de overheid – en dus van zichzelf – probeerde te beïnvloeden.

Lees ook:  

Oud-terreurbestrijder Schoof oefende grote druk uit op MH17-onderzoek

De NCTV beoordeelde offertes, zat aan tafel bij de gesprekken over de inhoud van het onderzoek en dwong tot aanpassingen in de reikwijdte. Zo wilde de NCTV niet dat het onderzoek ook ging over wat bij de Nederlandse overheid bekend was over het onveilige luchtruim van Oekraïne. Dus richtte het onderzoek zich uitsluitend op de dag van het neerhalen van MH17, en wat daarop volgde.

Meekijkende ambtenaren

Onder druk van de NCTV kwam er ook een extra ‘klankbordgroep’ waarin ambtenaren zouden zitten die zouden meekijken. Ook tijdens het onderzoek drong de NCTV nog aan op inhoudelijke wijzigingen.

De nationaal coördinator zelf, Dick Schoof, tegenwoordig de baas van geheime dienst AIVD, speelde een hoofdrol. Hij kwam persoonlijk met suggesties voor leden van de begeleidingscommissie. Die werden afgewezen als ‘te politiek’. Ook eiste Schoof, terwijl het onderzoek al liep, dat er meer aandacht en begrip zou komen voor de ‘operationele inzet’ tijdens de crisisbeheersing.

Ook dit werd door WODC en de Universiteit Twente afgewezen; dit mocht er niet ‘ingefrommeld’ worden: “Voet bij stuk houden.” Wel wordt de suggestie overgenomen om meer aandacht te hebben voor ‘de internationale politieke dynamiek’.

“Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.”

Ook de hoofdconclusie, dat de ‘crisisbeheersingsorganisatie’ onder leiding van de NCTV ‘slecht’ functioneerde, werd gewijzigd. Dit gebeurde nadat het WODC contact had met functionarissen van de NCTV, waarmee ‘informeel frequent en constructief’ overleg was. De onderzoekers kregen te horen dat hun conceptconclusies ‘te zwaar en te negatief’ waren: “Overweeg om de woordkeus te nuanceren.”

Heel ander beeld

Toen die hoofdconclusies waren herschreven, liet het WODC informeel aan de NCTV weten: “Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.” In interne correspondentie stelde het WODC dat door die aanpassingen bovendien ‘een heel ander beeld’ zou blijven hangen.

De NCTV vroeg inzage in de eindversie van de conclusies. Informeel werd die eindversie wel doorgestuurd, maar met de boodschap van het WODC dat de NCTV beter geen detailkritiek kon leveren. “Dat kan het beeld geven dat je je als NCTV’er te veel bemoeit met het cruciale conclusiehoofdstuk.”

“De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.”

In het eindrapport van de Universiteit Twente [.pdf] blijkt niets van de heimelijke beïnvloeding. Daar staat alleen dat in opdracht van de NCTV drie woorden zijn geschrapt die ‘staatsgeheim’ zijn.

‘Tijdschema leidt tot haastwerk’

Uit de nu openbaar gemaakte documenten blijkt dat de onderzoekers zelf ook vroegen om afstemming met de NCTV. De Universiteit Twente kreeg geen inzage in de notulen van de ministerraad, en vroeg het WODC om te bekijken of de beschrijving klopte van wat achter de schermen gebeurde. “Ik vind dit echt het minimale detailniveau dat nodig is om op een verantwoorde manier te kunnen rapporteren”, en: “Wij hebben ook afgesproken dat je in dit stadium zou sonderen hoe deze beschrijving valt bij NCTV.”

Uit de deels zwart gemaakte documenten blijkt dat voormalig NCTV Dick Schoof een hoofdrol speelde in de sturing. Regelmatig staat in de stukken: “Dick vindt.” En: “Dick heeft gesproken.” Zo wilde Schoof dat het onderzoek openbaar zou worden vóórdat het MH17-onderzoek van de Onderzoeksraad werd besproken in de Tweede Kamer, zodat het zou ondersneeuwen in politieke en publicitaire aandacht. “De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.” Ook het WODC is tegen: “Het tijdschema van NCTV/Dick leidt tot haastwerk.”

“De geplande presentatie is een (werk-) dag van tevoren door Dick ingetrokken.”

Uiteindelijk werd het rapport naar de Tweede Kamer gestuurd op de dag van grote commotie over de zogeheten bonnetjesaffaire bij het ministerie van Justitie, die minister Opstelten en staatsecretaris Teeven de kop zou kosten.

‘Dick donder’

Ondanks de sturing en het afzwakken van de hoofdconclusie was Schoof zó boos over het eindrapport, dat hij een dag voordat het zou worden besproken met topambtenaren, de uitnodiging aan de onderzoekers introk om hun rapport met topambtenaren te bespreken. “De geplande presentatie is een (werk-) dag van tevoren door Dick ingetrokken.” In de openbaar gemaakte documenten staat dat het rapport ‘niet goed’ viel bij ‘Dick donder’.

De hoofdonderzoeker van de Universiteit Twente, prof. René Torenvlied, bevestigt in een reactie dat het rapport is aangepast, om ‘zo de acceptatie van onze conclusies te vergroten’. “We hebben hier overleg over gehad. Het woord ‘slecht’ is vervangen door ‘niet goed’. Inhoudelijk zijn de conclusies niet gewijzigd en is de formulering van conclusies onverminderd kritisch en stevig.”

Geen probleem

In het eindrapport staat dat na de ramp ‘onvoldoende focus was op samenwerking’, dat de NCTV ‘intern’ gericht was, en dat dit de afwikkeling van de ramp ‘onnodig’ heeft bemoeilijkt.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid laat in een reactie weten dat de Tweede Kamer zal worden geïnformeerd over de openbaar gemaakte documenten. Volgens het ministerie is er geen probleem met het rapport, omdat de onderzoekers er nog achter staan en dat de druk die Schoof uitoefende ‘op eigen titel’ is gedaan.

Reacties;

De uitgebreide reacties van betrokkenen zijn hier terug te vinden:

– van de Universiteit Twente
– van het ministerie van Justitie en Veiligheid
– van de commissie-Hertogh (die eerder onderzoek deed naar beïnvloeding van WODC-rapporten)
– van voormalig NCTV Dick Schoof

RTL Nieuws

Dick Schoof Ministerie van Veiligheid en Justitie NCTV Universiteit Twente MH17

AIVD-baas Tricky Dick Schoof “””in opspraak””” na scoop GeenStijl over bemoeienis MH17-onderzoek

GS 08.02.2019 Na de schokkende onthullingen van uw favoriete weblog dat Dick ‘Donder’ Schoof zich als NCTV op alle mogelijke manieren heeft proberen te bemoeien met het onderzoek naar de crisisbeheersorganisatie na MH17, is de huidige baas van de AIVD, zoals dat heet “””in opspraak”””. Alle MSM behalve de Telegraaf bedankt voor het linken, trouwens. Maar goed. Als het van mevrouw Arib mag gaat het CDA (niet Pieter Omtzigt die zich al vanaf het begin bezighield met dit onderzoek, nog bedankt NRC) dinsdag in het Vragenuurtje vragen stellen en D66 wil een debat over de kwestie. Ondertussen is het kabinet begonnen met Operatie Een Klein Beetje Toegeven Dat Het Fout Was En Ondertussen De Boel Bagatelliseren.

Vandaar ook dat het ministerie van Veiligheid en Justitie GeenStijl liet weten dat de opmerkingen van de NCTV “op persoonlijke titel” waren. En dat minister Dekker zegt dat “iets meer afstand” beter was geweest. En dat Rutte op zijn Ruttes om de hete persconferentiebrij heendraait. Maar iemand die tijdens een cruciaal en politiek extreem gevoelig onderzoek te weinig afstand neemt en zich ‘op persoonlijke titel’ met onafhankelijke onderzoek bemoeit, is zou volgens ons kabinet geschikt om leiding te geven aan een organisatie die dagelijks op het scherp van de rechtsstaatssnede opereert. Lekker dan, AIVD.

En als er allemaal niks aan de hand is. WAAROM BLIJVEN DE CONCEPT-TEKSTEN VAN HET RAPPORT DAN GEHEIM?

GeenStijl WOBt: “Te negatieve” conclusies onderzoek MH17 aangepast na druk NCTV

GS 08.02.2019 Alvast excuses voor het ontbreken van stijlloze hyperbolen, maar dit is een serieus onderwerp, dus hier een serieus topic metinclusief veel serieuze linkjes naar serieuze pdf-bestanden.

Komt-ie:

Het onderzoek naar de crisisbeheersingsorganisatie na het neerstorten van MH17 is door de onafhankelijke externe onderzoekers aangepast nadat ambtenaren van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) meldden dat zij delen van de conclusies “te zwaar” en “te negatief” vonden. Dick Schoof heeft als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) geprobeerd het onafhankelijke onderzoek te beïnvloeden. Dat blijkt uit documenten die het ministerie van Justitie en Veiligheid (eindelijk, na meer dan een jaar) openbaar heeft gemaakt na een WOB-verzoek van GeenStijl.

In 2015 liet het ministerie van Veiligheid en Justitie onderzoek doen naar de manier waarop de nationale crisisbeheersingsorganisatie heeft gefunctioneerd na het neerstorten van de MH17. Het onderzoek werd in opdracht van het WODC (dat onderdeel uitmaakt van het ministerie) uitgevoerd “door een team van onafhankelijke onderzoekers vanuit de Universiteit Twente”. Deze onafhankelijke onderzoekers hebben de conclusies van het rapport aangepast nadat medewerkers van het WODC daarom hadden gevraagd.

Volgens onderzoeker René Torenvlied van de Universiteit Twente gaat het om “een redactionele aanpassing van de toonzetting van enkele passages” en is de “inhoud onveranderd” gebleven. Maar wat er exact is aangepast, houdt het ministerie, ook nadat GeenStijl hier opnieuw om heeft gevraagd, geheim. Het WODC is onlangs door minister Grapperhaus op grotere afstand van het ministerie van Justitie en Veiligheid gesteld, omdat de positionering “een zwakke basis voor onafhankelijk functioneren” vormde.

In november 2015 sturen onderzoekers van de Universiteit Twente een concept van het rapport over de crisisbeheersing naar het WODC. Het WODC laat kort daarna op verschillende manieren (hier, hier, hier en hier) aan de onderzoekers weten dat onderdelen van de conclusie “te zwaar” en “te negatief” zijn. Het concept wordt vervolgens aangepast. Daarop meldt het WODC aan de onderzoekers dat de aanpassingen “helemaal top” zijn. In een mail aan zijn collega’s schrijft de WODC-ambtenaar: “Als ik het nu lees, blijft er voor mij als lezer een heel ander beeld hangen”.

Onderzoeker René Torenvlied van de Universiteit Twente laat aan GeenStijl weten dat sommige passages neutraler zijn verwoord “om zo de acceptatie van onze stevige conclusies te vergroten”. Volgens hem “is de formulering van de conclusies onverminderd kritisch en stevig”. Lees hier zijn complete reactie.

Vingerafdrukken NCTV Dick Schoof

Een medewerker van het WODC schrijft op 1 december, als de aanpassingen binnen zijn, aan een medewerker van de NCTV dat het herziene hoofdstuk 10 er qua “toonzetting” “prima” uitziet: “Komt goed”. Hoofdstuk 10 is het belangrijkste hoofdstuk in het rapport waar de conclusies instaan. De NCTV is juist een van de belangrijkste onderwerpen van het evaluatie-onderzoek, maar formeel ook de interne opdrachtgever van het WODC.

Uit de stukken blijkt dat opdrachtgever NCTV op verschillende momenten geprobeerd heeft het onderzoek te beïnvloeden. Zo komt er op verzoek van de NCTV een ‘klankbordgroep’ met ambtenaren om de onderzoekers inhoudelijk te voeden. Verder doet NCTV Dick Schoof persoonlijk suggesties (“dat Dick veel voelt voor”) voor de leden van de begeleidingscommissie, wil hij de reikwijdte van het onderzoek tussentijds aanpassen (“Dick heeft gesproken…”) en wil hij vanuit “politieke/ambtelijke” overwegingen (“Ik snap de wens van Dick”) dat het rapport openbaar wordt voordat de Kamer over het OVV-onderzoek naar de ramp praat. Het WODC probeert weerstand te bieden aan deze interne druk van de NCTV, maar schrijft in een terugblik dat de “informele afstemmingslijnen” met de NCTV “frequent en constructief” waren.

Uiteindelijk is de NCTV nog steeds boos over de uitkomsten van het onderzoek (“Dick vindt”). De hoofdonderzoeker van de Universiteit Twente zou zijn resultaten komen presenteren aan het ambtenarenoverleg dat zich met MH17 bezighoudt, maar deze uitnodiging wordt door Schoof (“Dick is beslist en heeft besloten”) ingetrokken. Schoof vraagt ook om het telefoonnummer van degene die bij het WODC het onderzoek begeleidt. Daarnaast vraagt hij om een gesprek met directeur van het WODC over het rapport. Toenmalig NCTV Dick Schoof is tegenwoordig directeur-generaal van de AIVD. Hij laat weten dat de inmenging “toen de gebruikelijke gang van zaken” was. Lees hier de complete reactie van de NCTV.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid, dat vroeger het ministerie van Veiligheid en Justitie heette, laat aan GeenStijl weten dat de opmerkingen van de NCTV “op eigen titel” zijn gedaan. Het ministerie vindt nog steeds dat het onderzoek op een onafhankelijke manier is verricht “omdat de onderzoekers zelf aangeven nog steeds achter hun onderzoek en conclusies te staan”. Lees hier de complete reactie van het ministerie. Alle onderliggende documenten na de breek.
UPDATE: CDA stelt Kamervragen.
UPDATE: Grapperhaus stuurt de stukken ook alvast naar de Kamer.
UPDATE: Ook MH17-dossiervreter Sjoerdsma van D66 wil opheldering.

Voor de speurende reaguurder;

Beslissing en overzicht
Document 15
Document 16
Document 17
Document 18
Document 19
Document 21
Document 22
Document 24
Document 28
Document 29
Document 30
Document 31
Document 32
Document 33
Document 34
Document 35
Document 36
Document 37
Document 38
Document 39
Document 40
Document 41
Document 42
Document 43
Document 44
Document 45
Document 46
Document 48
Document 51
Document 52
Document 53
Document 55
Document 64
Document 65
Document 66
Document 70
Document 72
Document 73
Document 74
Document 75
Document 82
Document 83
Document 86
Document 88
Document 90
Document 97
Document 99
Document 102
Document 105
Document 108
Document 110
Document 111
Document 112 t/m 113
Document 114 t/m 120
Document 121-1 t/m 121-24
Document 121-25 t/m 121-47
Document 122 t/m 126
Document 127 t/m 129
Document 130
Document 132
Document 134-1 t/m 134-39
Document 134-40 t/m 136-24
Document 136-25 t/m 137
Document 138 t/m 139-10
Document 139-11 t/m 140-24
Document 140-25 t/m 140-61
Document 140-62 t/m 141-10
Document 141-11 t/m 141-32
Document 142-1 t/m 144-1
Document 144-11 t/m 146-36
Document 146-37 t/m 148-10
Document 148-10 t/m 149-28
Document 150-1 t/m 150-12
Document 150-13 t/m 150-32
Document 150-33 t/m 151-10
Document 151-11 t/m 153-32
Document 154-1 t/m 154-25
Document 154-26 t/m 154-56
Document 155-1 t/m 158-11
Document 158-12 t/m 159-7
Document 160
Document 161
Document 162
Document 163
Document 164
Document 165
Document 166
Document 167 t/m 168
Document 169
Document 170 t/m 173

‘Oud-directeur NCTV beïnvloedde onderzoek naar nasleep MH17’

NU 08.02.2019 Voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof heeft invloed uitgeoefend op een onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de overheid na de MH17-ramp, zo melden RTL Nieuws en GeenStijl vrijdagochtend op basis van documenten van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Die zijn door GeenStijl opgevraagd middels de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

Het onderzoek werd door Universiteit Twente uitgevoerd, onder toezicht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC). De onderzoekers keken naar de rol van de overheid na de ramp. De NCTV had daarin een grote rol. De organisatie was verantwoordelijk voor de crisisbeheersing en het afstemmen met alle betrokken overheidsorganisaties.

Schoof stond destijds aan het hoofd van de NCTV en is inmiddels directeur van inlichtingendienst AIVD.

Uit het kritische rapport bleek dat de NCTV te veel intern gericht was en te weinig focus op samenwerking had. Hierdoor ontstonden volgens de onderzoekers onnodige problemen, zoals het te laat krijgen van passagierslijsten.

NCTV beperkte reikwijdte

RTL Nieuws schrijft in een reconstructie dat de NCTV betrokken was bij ieder beslissingsniveau tijdens het onderzoek. Zo werden er offertes beoordeeld, werd er deelgenomen aan gesprekken over de inhoud van het onderzoek en dwong de terrorismebestrijding af dat het onderzoek in reikwijdte werd beperkt. Zo werd er niet gekeken naar wat de Nederlandse overheid wist van het luchtruim boven Oekraïne voorafgaand aan de ramp.

Tijdens het onderzoek bleef de NCTV aandringen op inhoudelijke wijzigingen en daarin speelde Schoof een belangrijke rol. Zo kwam hij met suggesties voor leden van de begeleidingscommissie die zou meekijken met het onderzoek. Tijdens het onderzoek zou hij veranderingen willen doorvoeren en vroeg hij begrip voor de ‘operationele kanten’ waar de NCTV mee te maken had.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Hardste conclusies aangepast

Uiteindelijk werden volgens RTL Nieuws en GeenStijl de hardste conclusies aangepast. Schoof bleef echter ontevreden en stond niet toe dat onderzoekers hun bevindingen kwamen toelichten voor hoge ambtenaren.

Hoofdonderzoeker René Torenvlied bevestigt tegenover RTL Nieuws dat het rapport is aangepast om “de acceptatie van de conclusie te vergroten”. Hij stelt dat de conclusies inhoudelijk niet zijn veranderd.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid stelt dat Schoof handelde op “eigen titel” en de NCTV zegt tegen de nieuwsorganisatie dat het om “de gebruikelijke gang van zaken” ging.

Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren zegt in een reactie nog steeds vertrouwen te hebben in Schoof. Ze wilde verder niet ingaan op de affaire. Ollongren benadrukt dat het gaat over Schoofs vorige functie, die onder Justitie en Veiligheid valt.

De Boeing van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten met een buk-raket. Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Lees meer over: Politiek  MH17

Oud-NCTV-baas Schoof bemoeide zich met onderzoek nasleep MH17

NOS 08.02.2019 Het onderzoek naar de crisisbeheersing na het neerstorten van de vlucht MH17 is aangepast op verzoek van de oud-coördinator Terrorismebestrijding. Dat komt naar voren uit documenten die GeenStijl kreeg na een WOB-verzoek. Dick Schoof vond een aantal conclusies “te zwaar” en “te negatief” en liet ze daarom herschrijven. GeenStijl concludeert dat hij daarmee heeft “geprobeerd het onafhankelijke onderzoek te beïnvloeden”.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid gaf in 2015 opdracht aan het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) om onderzoek te doen naar de manier waarop de nationale crisisbeheersingsorganisatie heeft gefunctioneerd na het neerstorten van MH17. Het onderzoeksinstituut van het ministerie besteedde dat vervolgens uit aan onderzoekers van de Universiteit Twente.

‘Inhoud onveranderd’

Nadat Schoof het concept-eindrapport had gelezen, meldden ambtenaren van het WODC aan de Twentse onderzoekers dat hij de “toonzetting van vooral de hoofdconclusies te zwaar en te negatief” vond en het “beeld” daardoor “niet helemaal in balans” is met andere hoofdstukken van het onderzoek. Vervolgens zijn er redactionele aanpassingen gedaan, maar is de inhoud onveranderd gebleven, zegt een van de onderzoekers tegen de website.

Wat er precies is veranderd in de tekst, heeft de website niet te horen gekregen, omdat concept-rapporten volgens het ministerie nooit openbaar worden gemaakt. Dat zou onderzoekers belemmeren in hun werk.

Scheidslijn

Het ministerie van Justitie en Veiligheid bevestigt dat de veranderingen zijn doorgevoerd op verzoek van Dick Schoof, die inmiddels de topman van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst is. Op de vraag of de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid de opmerkingen over het onderzoek namens de minister deed, antwoordt een woordvoerder: “Nee, deze opmerkingen zijn op eigen titel gemaakt.”

Hij wijst erop dat de scheidslijn tussen het onafhankelijke onderzoeksinstituut WODC en het ministerie destijds niet zo duidelijk was. Naar aanleiding van berichten van een klokkenluider over ongewenste beïnvloeding vanuit het ministerie op onderzoeken, zijn er inmiddels maatregelen genomen om “oneigenlijke beïnvloeding” in de toekomst te voorkomen.

Minister Grapperhaus laat weten dat hij niet van plan is om het onderzoek over te laten doen, omdat hij geen aanwijzingen heeft dat “de onderzoekers hun bevindingen of conclusies op grond van pogingen tot oneigenlijke beïnvloeding hebben aangepast”.

Een groot deel van de Tweede Kamer vraagt om opheldering over de gang van zaken.

Bekijk ook;

Ministerie van Justitie schaadde onafhankelijkheid van het WODC

Website GeenStijl meldt dat de Nationaal Coördinator zich schuldig heeft gemaakt aan poging om onafhankelijk onderzoek te beïnvloeden.

‘Gerommel’ met onderzoek MH17 door topambtenaar

AD 08.02.2019 De huidige baas van geheime dienst AIVD, Dick Schoof, lijkt een onderzoek rond de MH17-ramp te hebben willen beïnvloeden. Dat slaagde waarschijnlijk maar deels, maar het roept vragen op over zijn integriteit, vinden CDA en D66. Minister Dekker laat weten dat het beter was geweest als Schoof ‘iets meer afstand’ had gehouden.

Is het zo dat de slager zijn eigen vlees mee heeft gekeurd?, aldus Chris van Dam, CDA.

Schoof liet in 2015 het functioneren van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) onderzoeken, waarvan hij de baas was.

De Universiteit Twente kreeg de opdracht voor de ‘onafhankelijke studie’, maar uit documenten die gisteren openbaar werden, na een verzoek van website GeenStijl, blijkt dat Schoof en zijn ambtenaren niet konden nalaten zich ermee te bemoeien.

Zo wilden ambtenaren van Schoof conclusies afgezwakt hebben, stuurde hijzelf op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide Schoof zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum.

Opheldering

CDA en D66 zijn bezorgd, al was het maar omdat Schoof inmiddels vergaande bevoegdheden heeft als hoofd van inlichtingendienst AIVD. ,,Dit is niet hoe een evaluatieonderzoek in elkaar moet zitten’’, zegt CDA’er Chris van Dam. ,,Is het zo dat de slager zijn eigen vlees mee heeft gekeurd?’’

Wie de honderden documenten leest, krijgt wel die indruk. Dat Schoof zich zorgen maakte, is begrijpelijk. Voor de NCTV stond er met het onderzoek veel op het spel: de MH17 was de eerste grote test, omdat de club een spilfunctie had tussen alle ministeries en diensten als politie en AIVD.

Schoof en zijn ambtenaren konden het niet nalaten zich te bemoeien. Nog voor de start deed hij persoonlijk suggesties voor wie het onderzoek zou doen. Die werden wel weggewuifd, want ‘te politiek’. Ook drong Schoof aan op meer aandacht voor de ‘operationele inzet’, maar dat weigerden de onderzoekers.

Het mocht er niet ‘ingefrommeld’ worden. ‘Voet bij stuk houden’, staat er in een e-mail. Schoofs suggestie om ‘internationale politieke dynamiek’ te betrekken vond wel gehoor. Net als suggesties voor de vragen aan geïnterviewden. Ook kregen ambtenaren van Schoof voor publicatie hoofdstukken van het onderzoek te lezen.

De hoofdconclusie van de studie werd afgezwakt. Dat de crisisbeheersingsorganisatie onder Schoof ‘slecht’ functioneerde, werd veranderd in ‘niet goed’.

Boos

Schoof was alsnog des duivels destijds. ‘Zijn eerste reactie gister op het rapport was niet goed’, is te lezen. Een ambtenaar noemt de woedende Schoof zelfs ‘Dick Donder’.

De Universiteit Twente erkent dat er ‘woorden’ zijn aangepast, maar stelt dat ‘de inhoud van conclusies onveranderd is gebleven’.

  Chris van Dam

✔ @ChrisvanDamCDA

Wat is dit nu weer? CDA (@PieterOmtzigt) heeft destijds onderzoeksvragen en -protocol gevraagd. Geweigerd. En nu: “een redactionele aanpassing van de toonzetting van enkele passages”? Dit soort ruis raakt nabestaanden. Mondelinge vragen gesteld. #MH17 @cdavandaag @StichtingMh17

  GeenStijl

✔ @geenstijl

GeenStijl WOBt: “Te negatieve” conclusies onderzoek MH17 aangepast na druk NCTV http://www.geenstijl.nl/5146148/duurt-een-jaar-maar-dan-heb-je-ook-wat/ …

44   9:19 AM – Feb 8, 2019  67 people are talking about this

Het ministerie laat weten dat Schoof z’n suggesties ‘op eigen titel’ deed, en dus niet namens de minister van Justitie en Veiligheid. Bovendien bleven de bevindingen van de studie overeind, laat een zegsman weten.

Minister Dekker reageert terughoudend. ,,Op onderdelen was het beter geweest als hij iets meer afstand had gehouden’’, zegt hij. ,,Maar in dit specifieke geval is niks menselijks ook ambtenaren vreemd. Ik kan me voorstellen dat je bij zo’n onderzoek emotioneler betrokken bent. Dan reageer je iets emotioneler dan je misschien had moeten doen.’’ Hij wil Schoofs optreden ‘niet goedpraten’, maar vindt fouten ‘een groot woord’.

In de Tweede Kamer klinkt toch de roep om opheldering, al was het maar omdat het ministerie amper bekomen is van het schandaal rond het onderzoeksinstituut WODC van het departement. Ambtenaren bleken conclusies van onderzoeken te hebben ‘gecamoufleerd’ en uitkomsten te hebben herschreven in politiek gevoelige dossiers.

Conclusies

De onderzoekers concludeerden uiteindelijk onder meer dat de crisisbeheersing in gebreke is gebleven. De NCTV was onvoldoende gericht op samenwerking met de betrokken organisaties en de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie. Dat geldt ook voor de onderlinge samenwerking. Pas gaandeweg slaagde de organisatie erin de crisis op ‘adequate wijze te beheersen’.

Volgens de onderzoekers trok de organisatie van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) de eerste dagen na de aanslag te veel naar zich toe. Na de eerste dagen verbeterde de samenwerking, ‘waardoor alle partijen hun bijdrage konden leveren’.

De hulp van medewerkers van Schiphol en Malaysia Airlines op 17 juli wordt door de nabestaanden wel als overwegend positief ervaren. Daarentegen is de hulp van Rijksoverheid door enkelen van hen als ‘onprofessioneel en vervelend’ ervaren.

Geheime gesprekken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

RTL 07.02.2019 Nederland en Australië gaan in gesprek met Rusland over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat melden bronnen aan RTL Nieuws. Diplomaten, ambtenaren en juristen van de drie landen komen binnenkort bij elkaar. Het tijdstip en de locatie van de gesprekken worden niet bekendgemaakt.

Het is nu bijna zover, zo zeggen bronnen. Op korte termijn is er een ontmoeting op een geheime locatie.

In mei vorig jaar hebben Nederland en Australië officieel Rusland aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17. De twee westerse landen nodigden Rusland uit om te praten over de aansprakelijkheid en zodoende tot een oplossing te komen.

Rusland wil praten over aansprakelijkheid MH17: hoe zit dat?

Bekijk deze video op RTL XL

Politiek verslaggever Fons Lambie legt uit hoe de procedure tussen Nederland, Australië en Rusland over de MH17-zaak eruit zou kunnen zien.

Rol Oekraïne

Het heeft even geduurd: de Russen gingen niet meteen in op de uitnodiging. Zo deed minister Blok herhaaldelijk een oproep aan de Russen om te praten. In oktober liet Rusland weten bereid te zijn tot een gesprek over aansprakelijkheid over het neerhalen van vlucht MH17, maar dan zou ook gekeken moeten worden naar de rol van Oekraïne. Die gesprekken lijken er nu te gaan komen.

Nederland en Australië willen weinig kwijt over de aanstaande gesprekken. “Ambtenaren zijn in overleg met Rusland over de voorwaarden voor de voorgestelde onderhandelingen over MH17”, zegt een woordvoerder van de Australische regering.

Diplomatieke kanalen

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken laat in een reactie weten: “We zijn via diplomatieke kanalen in contact met Rusland over staatsaansprakelijkheid. We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om tafel gaan. Om de vertrouwelijkheid van het proces niet te schaden doet het ministerie van Buitenlandse Zaken geen verdere mededelingen over tijdstip of locatie.”

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) wil alleen kwijt dat er momenteel ‘diplomatieke contacten plaatsvinden die hoopvol en positief zijn.’ “Ik heb hoop dat deze contacten leiden tot formele onderhandelingen. Maar het is niet verstandig om daar nu meer over te zeggen.”

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. © ANP

“Rusland heeft ingestemd om overleg te plegen met Nederland en Australië over deze kwestie”, liet Maria Zakharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, eind januari weten. “Dit is een fundamenteel belangrijk punt.”

‘Belangrijke stap

“Dit is een belangrijke stap, bijna vijf jaar na het neerhalen van vlucht MH17”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. Hoe lang de gesprekken gaan duren, is niet te voorspellen.

Lambie: “Dit is niet iets wat in een paar gesprekken is opgelost. Wel is in Den Haag de inschatting dat uiteindelijk Rusland tot een oplossing wil komen omdat Moskou ziet dat Nederland en andere landen politiek en diplomatiek aandacht blijven vragen voor MH17. Of het nu via de VN is, via de EU, via de G7 of de G20: je dwingt Rusland in de richting van een serieus gesprek over aansprakelijkheid. Uiteindelijk zal Moskou de kwestie willen afhandelen, is de verwachting in Den Haag.”

De gesprekken over aansprakelijkheid staan los van het strafrechtelijk onderzoek door het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team. Het JIT hoopt de daders te veroordelen in een rechtszaak in Nederland.

Aansprakelijkheidsprocedure

In een aansprakelijkheidsprocedure tussen landen wordt als voorwaarde gesteld dat landen eerst via gesprekken proberen tot een oplossing te komen. Mislukken de gesprekken, dan kan een juridische procedure beginnen. Zo zou Nederland naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg kunnen stappen. Een andere logische optie is om te proberen Rusland aan te klagen voor het schenden van ICAO-afspraken. ICAO is de VN-organisatie voor burgerluchtvaart.

Een aansprakelijkheid kan dus leiden tot een juridische procedure, maar de landen kunnen ook een akkoord sluiten, bijvoorbeeld over de erkenning van aansprakelijkheid of een financiële vergoeding. In het verleden zijn op deze manier een aantal vliegtuigrampen tussen staten afgewikkeld. Insiders verwachten dat gesprekken ongeveer één tot twee jaar kunnen duren.

Reactie Knoops

Bijzonder hoogleraar internationaal recht Geert-Jan Knoops zegt in een reactie: “Een eventuele schikking met Rusland zal dit land altijd – als het juridisch verstandig – zonder erkenning van enige schuld aangaan. In een eventuele strafproces werkt dit dan zonder meer niet door.”

Meer regelingen

In het verleden zijn meer vliegrampen tussen landen afgesloten met een regeling. In de jaren 80 betaalde de Sovjet-Unie een schadevergoeding aan Canada voor het neerstorten van een satelliet.

Ook bij het neerhalen van burgervliegtuigen zijn regelingen getroffen, zoals in 1988 toen de VS per ongeluk een Iraans vliegtuig boven de Arabische Golf neerhaalde.

Russofobie

Toen Rusland in mei 2018 werd gevraagd om in gesprek te gaan, werd dat nog afgedaan als ‘inspelen op Russofobie’, maar nu is Moskou dus aan het opschuiven, zegt correspondent Martijn Smiers.

“Al bijna vijf jaar beweert Rusland dat Oekraïne het vliegtuig heeft neergehaald. De overheid en de staatsmedia zijn daar heel fanatiek in en het zou raar zijn als Rusland dat standpunt ineens radicaal verandert. Temeer omdat de Russische bevolking, blijkt uit de beschikbare peilingen, het officiële regeringsstandpunt deelt.

En dat standpunt is voor Nederland en Australië bijna onmogelijk: uit onderzoek van het JIT blijkt juist dat MH17 uit de lucht werd geschoten door een Buk-raket uit Rusland. Kennelijk wil Moskou nu laten zien het in ieder geval te proberen, constructief te zijn. Weglopen bij de onderhandelingen kan altijd nog.”

Reacties Kamerleden;

  • Bram van Ojik (GL): ‘Goed nieuws’

“Hoe sneller de gesprekken plaatsvinden, hoe beter. Rusland heeft heel lang alle verantwoordelijkheid ontkend. Ik zie dit als een eerste stap van erkenning dat ze er misschien toch iets mee te maken hebben. Ik verwacht wel dat het allemaal lang gaat duren. Dus we zijn er nog lang niet.”

  • Sjoerd Sjoerdsma (D66): ‘Strategie werpt vruchten af’

“De strategie van Nederland om Rusland aan tafel te krijgen en om Rusland af te dwingen schuld te bekennen, werpt zijn vruchten af”, zegt Sjoerdsma. Hij hoopt dat Rusland, in het beste scenario, ‘volledige verantwoordelijkheid’ gaat nemen. Sjoerdsma heeft wel de vrees dat Rusland doorgaat met het frustreren en tijdrekken van het proces. “Maar dan is wel de eerste stap gezet en kunnen ze niet zomaar meer van tafel weglopen.”

Meer RTL Nieuws;

Bemoeienis topambtenaar

Dekker: Schoof had beter ‘iets meer afstand kunnen’ houden

Kritiek

Kamer: opheldering na bemoeienis Schoof bij MH17-onderzoek

Reconstructie

Hoe ‘Dick donder’ de onderzoekers van Justitie beïnvloedde

Documenten vrijgegeven

Oud-terreurbestrijder Schoof beïnvloedde MH17-onderzoek

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Nederland, Australië en Rusland zijn in gesprek om tot onderhandelingen over aansprakelijkheid te komen voor het neerhalen van het vliegtuig in 2014.

NOS 07.02.2019 Bijna een jaar geleden stelden Nederland en Australië Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne. Vandaag werd bekend dat er gesprekken gaande zijn met de Russen over die mede-aansprakelijkheid. Maar wat betekent dat? Is het een doorbraak of een kleine ontwikkeling?

Om te beginnen: de gesprekken zijn nog niet officieel, maar diplomatieke contacten om tot gesprekken te komen. Of zoals minister Blok van Buitenlandse Zaken het verwoordt: “Ik heb hoop dat dit leidt tot formele onderhandelingen.”

Als de landen met elkaar rond de tafel komen te zitten, zullen die onderhandelingen gaan over de zogenoemde ‘staatsaansprakelijkheid’. “Dat is een formele handeling van een land die niet zo vaak voorkomt”, legt politiek verslaggever Ron Fresen uit.

Oorlog voeren

Staatsaansprakelijkheid wordt meestal alleen uit de kast gehaald als landen oorlog hebben gevoerd met elkaar. Fresen: “Dan stelt het ene land het andere aansprakelijk, om in gesprek te komen over afwikkeling van schade bijvoorbeeld.” In dit geval zou dat gaan om schadevergoeding voor de nabestaanden van de 298 slachtoffers.

De aansprakelijkstelling door het kabinet mei vorig jaar volgde op de bevindingen van het internationale Joint Investigation Team (JIT). Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 in de zomer van 2014 is neergehaald afkomstig was van het Russische leger.

Blok: “Wij zijn helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren.” Wie de raket vervolgens heeft afgeschoten, is geen onderwerp in eventuele gesprekken over staatsaansprakelijkheid. Dat komt aan bod in het strafrechtelijk onderzoek naar de daders.

Dan zouden de Russen bijna vijf jaar hebben zitten liegen, aldus David Jan Godfroid, correspondent Rusland.

Rusland-correspondent David Jan Godfroid betwijfelt of de gesprekken over aansprakelijkheid iets opleveren. “Rusland heeft hulp aangeboden in verschillende MH17-procedures, maar dat heeft nergens toe geleid. Het JIT heeft bijvoorbeeld nooit wat gehad aan de Russen.”

Het zou hem sterk verbazen als Rusland nu opeens op enige wijze aansprakelijkheid zou erkennen. “Dan zouden de Russen bijna vijf jaar hebben zitten liegen. Dat zou gezichtverlies betekenen.” Rusland ontkent al jaren iets te maken te hebben met de vliegramp. Volgens de Russen zit Oekraïne achter het neerhalen van vlucht MH17.

Maar als de Russen niets gaan erkennen, waarom voeren ze dan inleidende gesprekken met Nederland en Australië? “Ik kan wel een reden bedenken”, zegt Godfroid. “Zo kunnen ze achteraf altijd zeggen: kijk, we wilden heus wel helpen.”

Zinvol

Ook als de gesprekken niet leiden tot erkenning van Rusland, kunnen ze toch zinvol zijn, legt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon uit in Nieuwsuur. “Nederland moet dit sowieso doen om te voldoen aan een procedurele vereiste. Als je een internationaal hof wil gaan vragen om uitspraak te doen in een zaak, is de regel dat je eerst zelf hebt geprobeerd om er uit te komen.”

Maar zover is het dus nog lang niet. Eerst ligt de vraag voor of de contacten die er nu met de Russen zijn, gaan uitmonden in officiële onderhandelingen.

Bekijk ook;

Gesprekken met Russen over MH17: ‘Heel belangrijke stap’

Nederland en Australië: we praten met Rusland over aansprakelijkheid MH17

De oorlog in Oost-Oekraïne is gewoon geworden

februari 9, 2019 Posted by | 2e kamer, aanslag, aivd, BUK, Dick Schoof, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, NCTV, Oekraïne, Poetin, politiek, Rusland | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14