Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Kabinet Rutte 3 – Nederland ook in de strijd tegen IS in Irak en verder – deel 8

AD 07.11.2019

Telegraaf 07.11.2019

Spoeddebat 2e Kamer

De Tweede Kamer heeft tijdens een spoeddebat op dinsdag 05.11.2019 harde kritiek op minister Ank Bijleveld van Defensie geuit. De CDA-bewindsvrouw had eerder openheid van zaken moeten geven over burgerslachtoffers bij een Nederlandse luchtaanval in Irak in 2015. De Kamer werd daarover onjuist geïnformeerd.

Onjuiste informatie aan de 2e Kamer inzake de “kwestie Irak” !!

Minister Ank Bijleveld heeft uiteindelijk op dinsdag 05.11.2019 excuses gemaakt omdat de Tweede Kamer door haar voorganger verkeerd is geïnformeerd over een dodelijke aanval in Irak door Nederlandse F-16’s. Bijlevelds voorganger, Jeanine Hennis, had in 2015 gemeld dat er geen burgerdoden waren gevallen, maar dat was foute informatie. “Ik bied daarvoor oprechte excuses aan”, zegt Bijleveld nu

© Foto Lex van Lieshout Minister Ank Bijleveld (Defensie) en kolonel-vlieger Peter Tankink (directie Operaties) tijdens een persconferentie over een aanval van een Nederlandse F-16 op een autobommenfabriek van IS in het Iraakse Hawija in 2015.

Op maandag 04.11.2019 maakte minister Bijleveld reeds bekend dat bij de aanval van Nederlandse F-16’s op een IS-doelwit in Irak in 2015 circa zeventig doden waren gevallen, onder wie burgers. Het is de eerste keer dat het kabinet zo open over een aanval is. 

Zeker zeventig burgers zijn in 2015 om het leven gekomen door een aanval van een Nederlandse F-16 op een autobommenfabriek van IS in het Iraakse Hawija. Dat melden NOS en NRC op basis van bronnen.

Volgens NOS en NRC heeft het Amerikaanse Pentagon bevestigd dat bij de aanval in de nacht van 3 juni zeventig burgers omkwamen. De NOS schrijft echter dat ooggetuigen spreken van veel meer doden, onder wie zeker 23 kinderen.

Ook waren er honderden gewonden. Deze site schreef al eerder dat er aanwijzingen waren dat het een Nederlands vliegtuig was dat de bom afwierp. Dat geldt ook voor een bombardement in 2015 bij Mosul waar eveneens burgerslachtoffers bij vielen. Zowel de Nederlandse als de Amerikaans overheid weigerde toen meer informatie vrij te geven over die aanvallen.

Hoeveel doden er zijn gevallen bij beide incidenten, en om welke aanvallen het gaat kreeg de Kamer voor het eerst van het kabinet te horen, ruim vier jaar nadat beide incidenten plaatsvonden, en ruim twee weken nadat de NOS en NRC Handelsblad daarover berichtten.

 

Rechter

Eerder besloot de rechter juist nog dat Nederland niet meer openheid hoeft te geven over de luchtaanvallen. Advocate Liesbeth Zegveld had namens twee Irakezen om meer informatie gevraagd over een bombardement op een konvooi voertuigen vanuit Mosul in 2015.

Het bleek om een stoet taxi’s te gaan waarmee burgers uit de stad vluchten. Twee passagiers, die familieleden verloren bij de aanval, hebben een procedure tegen de Nederlandse staat lopen. Zij willen weten of het een Nederlandse bom was die hun geliefden doodde.

Pas na vier jaar en vijf maanden erkent de Nederlandse staat verantwoordelijkheid voor het bombardement op een bommenfabriek in de Iraakse stad Hawija, in de nacht van 2 op 3 juni 2015. De Nederlandse regering wist al binnen twee weken dat daarbij tientallen burgers om het leven kwamen – het bleken zeventig doden, onder wie 22 vrouwen en 26 kinderen. Maar het duurde tot deze maandag voordat minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) bereid was meer details prijs te geven.

Die late openheid komt nadat NRC en NOS op 18 oktober na onderzoek hadden geconcludeerd dat de bom die bewuste nacht werd afgeworpen door een Nederlandse F-16. Als onderdeel van de strijd tegen Islamitische Staat, waaraan Nederland in coalitieverband deelneemt.

Bijleveld heeft met dit dossier een politiek probleem geërfd van haar voorganger Jeanine Hennis (VVD). Naar nu blijkt is niet alleen de kennis verzwegen dát er burgerslachtoffers zijn gevallen in Hawija. Ook werd de Tweede Kamer er verkeerd over geïnformeerd.

Telegraaf 09.11.2019

Op 24 juni 2015 antwoordde toenmalig minister van Defensie Hennis schriftelijk op vragen van de Kamer dat voor zover bekend geen burgerslachtoffers waren gevallen. Toch beschikte het ministerie toen al over een Amerikaans verslag waarin die slachtoffers wel staan vermeld. Bijleveld zegt nu: „We hadden er niets over kunnen zeggen, dat had de lijn moeten zijn. Maar dit zeggen, was verkeerd.”

Een week na die aanval meldde toenmalig minister Jeanine Hennis van Defensie aan de Kamer dat Nederland niet betrokken was bij luchtaanvallen in Irak waarbij burgerslachtoffers zouden zijn gevallen. Dat was niet correct, aldus Bijleveld nu.

Die ontkenning was fout, stelt minister Bijleveld vandaag. Of minister Hennis niet wist van de Amerikaanse conclusies, of dat ze bewust niet de waarheid sprak, schrijft ze niet. Maar het is niet de enige keer dat Hennis de Nederlandse betrokkenheid bij de dood van burgerdoden stellig ontkent.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer;

Een tweede keer dat er burgerslachtoffers vielen was in de nacht van 20 op 21 september 2015. Toen werd een aanval uitgevoerd op een vermeend hoofdkwartier van IS in de Iraakse stad Mosul. Dat bleek achteraf een complex met twee woonhuizen te zijn. Bij die aanval kwamen vier mensen uit één familie om. Deze site schreef begin dit jaar al dat Nederland waarschijnlijk verantwoordelijk was voor die aanval, op het huis van Basim Razzo en zijn gezin . Defensie wilde dat toen niet bevestigen.

De Tweede Kamer wil nu opheldering van Bijleveld, die politieke verantwoordelijkheid draagt voor de uitspraken van haar voorganger. Er werden al eerder vragen gesteld over de effecten van Nederlandse bombardementen boven Syrië en Irak, over deze specifieke aanval, maar tot maandag gaf de minister geen reactie.

GroenLinks noemt de zaak „heel ernstig” en Tweede Kamerlid Sadet Karabulut (SP) schrijft dat „Bijleveld zich niet moet verschuilen achter haar voorganger.” Joël Voordewind (ChristenUnie) noemt de kwestie „zeer kwalijk en verontrustend”. Tweede Kamerlid Salima Belhaj (D66) zegt precies te willen weten wie wat wanneer wist. Alle fracties, inclusief de gehele coalitie, willen spoedig in debat met de minister.

Want het parlement moedwillig onjuist informeren geldt als politieke doodzonde. Wat ook niet helpt: minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) zei in december tegen EenVandaag dat „we geen precieze aantallen kennen”, als het gaat over burgerslachtoffers. „We hebben niet altijd gedetailleerde informatie wat er op de grond gebeurt.” Blok richtte zich hier weliswaar niet rechtstreeks tot de Kamer, maar dat het niet klopt wat hij zei, is nu duidelijk.

Telegraaf 08.11.2019

AD 08.11.2019

Spontane openheid of afgedwongen?

Het is voor het eerst dat Nederland openheid geeft over de toedracht van een luchtaanval waarbij zoveel burgerslachtoffers vielen. In de brief die minister Bijleveld maandag naar de Kamer stuurde, erkent de staat ook de verantwoordelijkheid voor een tweede geval waarbij burgers om het leven kwamen: bij een aanval in september 2015 op een vermeend hoofdkwartier van IS in Mosul. Het doelwit klopte niet, het bleek een woonhuis, en was gebaseerd op verkeerde inlichtingen. Er kwamen „zeer waarschijnlijk” vier burgers om het leven.

Bijleveld moet de Kamer ook op een andere vraag antwoord geven: is de huidige openheid van de Nederlandse regering over de burgerslachtoffers een eigen beleidskeuze, of kón ze niet anders door de publiciteit? De minister zegt nu dat ze „sowieso van plan was” de Kamer te informeren. En dat het niets te maken had met de publicaties in de media.

Het is een opvallende verklaring voor een bewindspersoon van een ministerie dat bekend staat om een doorgaans juist behoudende koers. Ze „moest”, zegt Bijleveld in een interview met NRC, „de vliegers en anderen nog spreken” voordat ze de Tweede Kamer kon informeren. Die piloten sprak de minister afgelopen donderdag, bijna twee weken na publicatie van het onderzoek. Een gebeuren na de aankomst van de eerste F-35 in Leeuwarden waarbij die vliegers elkaar sowieso al zouden treffen.

Is afgedwongen openheid – ook over het onjuist informeren van de Kamer – voldoende voor een geloofwaardig verhaal van de minister van Defensie? Deze vragen zijn mogelijk deze week al actueel. Op dinsdag debatteert de Tweede Kamer over de begroting voor Defensie. De kunst voor Bijleveld wordt nu om dat debat niet alleen over Hawija en over het vertrouwen in haar eigen positie te laten gaan.

Meer tijd nodig voor onderzoek

Het kabinet slaagt er niet in om nog voor woensdag 13.11.2019 informatie naar de Tweede Kamer te sturen over wie precies wat wist over het bombardement in 2015 op de Iraakse plaats Hawija. Bij een Nederlandse luchtaanval vielen destijds zeker zeventig burgerslachtoffers.

Toenmalig Defensie-minister Hennis meldde de Kamer, onjuist, dat er geen burgerslachtoffers waren en haar opvolger Bijleveld bood vorige week excuses aan voor die verkeerde informatie. Bijleveld noemde het aannemelijk dat ook andere ministeries op de hoogte waren gebracht van het incident, waaronder het departement van de premier. Met name eventuele betrokkenheid van premier Rutte ligt politiek gevoelig.

Zo volledig mogelijk

De Tweede Kamer wil nu precies weten wie wanneer op de hoogte is gesteld en welke kabinetsleden van de burgerdoden hebben geweten. Kamerleden wilden die informatie nog voor morgen ontvangen. Dan begint de behandeling in de Kamer van de begroting voor Buitenlandse Zaken.

Maar Bijleveld schrijft nu aan de Kamer, mede namens Rutte en de ministers Blok, Kaag en Grapperhaus, dat zij niet in staat is de antwoorden voor morgen af te hebben. Ze benadrukt dat het kabinet “zo volledig mogelijk wil zijn in de beantwoording van de vragen”.

Rapport hoofdkwartier Centcom zoek

Het kabinet kan een belangrijk rapport rond het Nederlandse bombardement in Irak in 2015, waarbij zeventig burgerdoden zijn gevallen, niet vinden. Dat meldt Elsevier Weekblad. Daardoor heeft het kabinet grote moeite een feitenrelaas over de kwestie op te stellen, iets wat minister van Defensie Ank Bijleveld vorige week heeft toegezegd tijdens het debat daarover.

Tijdens het debat vorige week baseerde zowel de minister als de Kamerleden zich op een ‘voorlopig rapport’ van het Amerikaanse militaire hoofdkwartier Centcom van 15 juni 2015 over de ‘nevenschade’ bij het bombardement op een bommenfabriek van Islamitische Staat in het Iraakse Hawija. Daarbij zijn zeventig doden gevallen, waaronder onschuldige burgers.  De voorlopig versie van het rapport zou echter nogal beknopt geweest zijn, zonder details.

Dit gebeurde er in de zomer van 2015:

De nacht van 2 op 3 juni 2015

In de nacht van 2 op 3 juni 2015 bombardeert Nederland een bommenfabriek van IS bij de Iraakse stad Hawija. Door foute inlichtingen zijn meer bommen in de fabriek dan gedacht en zijn de ontploffingen groter.

4 juni 2015

Persbureau Reuters spreekt in een artikel voor het eerst over ‘ongeveer 70 doden, inclusief burgers’ bij een luchtaanval op een fabriek in Hawija.

9 juni 2015

Hennis wordt voor het eerst gebriefd over onderzoek naar de luchtaanval, waaruit naar voren komt dat het ‘geloofwaardig’ is dat er bij de luchtaanval ook burgerslachtoffers zijn gevallen.

15 juni 2015

Hennis ontvangt het definitieve onderzoek van CENTCOM, het Amerikaanse hoofdkwartier voor alle militaire missies in het Midden-Oosten. Nederland werkt hiermee samen tijdens de oorlog tegen IS. Ook in het definitieve onderzoek wordt het ‘geloofwaardig’ geacht dat er burgerslachtoffers zijn gevallen. Het aantal van 70 wordt niet genoemd.

23 juni 2015

Minister Hennis informeert vervolgens de Kamer verkeerd. In antwoorden op Kamervragen schrijft ze: “Voor zover op dit moment bekend is er geen sprake geweest van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers door luchtaanvallen in Irak.”

lees: Feitenrelaas inzake de transparantie over burgerslachtoffers bij luchtaanvallen brief 05.11.2019

lees: Transparantie burgerslachtoffers bij luchtaanvallen in de strijd tegen ISIS brief 04.11.2019

lees: kamerbrief over het iob onderzoek naar stabilisatieprogrammas in syrie  7 september 2018

lees: rapport review of the monitoring systems of three projects in syria  7 september 2018

lees: kamerbrief met voortgangsrapportage nederlandse bijdrage in strijd tegen isis 13.04.2018

lees: kamerbrief aanvullende artikel 100 brief nederlandse bijdrage aan de strijd tegen isis 29.01.2016

Bekijk ook;

Zie ook: Kabinet Rutte 2 en 3 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 7

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 6

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 5

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 4

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 3

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 2

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 1

Kabinet: meer tijd nodig voor onderzoek informatie burgerdoden Irak

NOS 12.11.2019 Het kabinet slaagt er niet in om nog voor morgen informatie naar de Tweede Kamer te sturen over wie precies wat wist over het bombardement in 2015 op de Iraakse plaats Hawija. Bij een Nederlandse luchtaanval vielen destijds zeker zeventig burgerslachtoffers.

Toenmalig Defensie-minister Hennis meldde de Kamer, onjuist, dat er geen burgerslachtoffers waren en haar opvolger Bijleveld bood vorige week excuses aan voor die verkeerde informatie. Bijleveld noemde het aannemelijk dat ook andere ministeries op de hoogte waren gebracht van het incident, waaronder het departement van de premier. Met name eventuele betrokkenheid van premier Rutte ligt politiek gevoelig.

Zo volledig mogelijk

De Tweede Kamer wil nu precies weten wie wanneer op de hoogte is gesteld en welke kabinetsleden van de burgerdoden hebben geweten. Kamerleden wilden die informatie nog voor morgen ontvangen. Dan begint de behandeling in de Kamer van de begroting voor Buitenlandse Zaken.

Maar Bijleveld schrijft nu aan de Kamer, mede namens Rutte en de ministers Blok, Kaag en Grapperhaus, dat zij niet in staat is de antwoorden voor morgen af te hebben. Ze benadrukt dat het kabinet “zo volledig mogelijk wil zijn in de beantwoording van de vragen”.

Rutte zei vorige week woensdag dat hij zich niet kan herinneren dat hij in 2015 al op de hoogte is gesteld van burgerslachtoffers door de aanval van de Nederlandse F-16. “Er staat mij niets van bij.” En vrijdag wilde hij er op zijn wekelijkse persconferentie niet verder op ingaan. Hij zei dat nu eerst de feiten op een rijtje moeten worden gezet.

Bekijk ook;

‘Defensie kan rapport over burgerdoden niet vinden’

AD 12.11.2019 Het kabinet kan een belangrijk rapport rond het Nederlandse bombardement in Irak in 2015, waarbij zeventig burgerdoden zijn gevallen, niet vinden. Dat meldt Elsevier Weekblad. Daardoor heeft het kabinet grote moeite een feitenrelaas over de kwestie op te stellen, iets wat minister van Defensie Ank Bijleveld vorige week heeft toegezegd tijdens het debat daarover.

Tijdens het debat vorige week baseerde zowel de minister als de Kamerleden zich op een ‘voorlopig rapport’ van het Amerikaanse militaire hoofdkwartier Centcom van 15 juni 2015 over de ‘nevenschade’ bij het bombardement op een bommenfabriek van Islamitische Staat in het Iraakse Hawija. Daarbij zijn zeventig doden gevallen, waaronder onschuldige burgers.  De voorlopig versie van het rapport zou echter nogal beknopt geweest zijn, zonder details.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De minister legde vorige week tijdens een zwaar debat in de Tweede Kamer verantwoording af over de kwestie, nadat bleek dat haar voorgangster Jeanine Hennis wist dat het ‘geloofwaardig’ was dat er bij de aanval burgerslachtoffers waren gevallen, maar aan de Kamer schreef dat er ‘voor zover op dit moment bekend’ geen burgerdoden waren gevallen.

Feitenrelaas

Bijleveld maakt excuses voor het verkeerd informeren van de Kamer en overleefde maar net een motie van wantrouwen die door vrijwel gehele oppositie werd gesteund. Ze beloofde – samen met premier Rutte – de Kamer te voorzien van een nieuw feitenrelaas om de zaak op te helderen en duidelijk te maken wie er op welk moment op de hoogte was van welke informatie.

Het ‘definitieve’ rapport – vereist voor dat feitenrelaas – ontbreekt echter, weet Elsevier Weekblad op basis van bronnen binnen Defensie. ,,Dat zijn we nu aan het uitzoeken’’, aldus een woordvoerder gisteravond. Op de vraag of Defensie het cruciale stuk gewoon kwijt is, wilde hij niet antwoorden: ,,Dat zeg ik niet.’’Het ministerie zou vervolgens daarvan op de hoogte zijn gesteld.

Het ministerie van Defensie weigert tegen deze site te reageren op de berichtgeving.

Defensie kan rapport over burgerdoden niet vinden

Elsevier 12.11.2019 Het kabinet heeft grote moeite een nieuw feitenrelaas op te stellen rond de kwestie van de zeventig burgerdoden bij een bombardement in Irak op 3 juni 2015. Volgens bronnen van Elsevier Weekblad ontbreekt het definitieve rapport van het Amerikaanse militaire hoofdkwartier Centcom over de ‘nevenschade’.

In het crisisachtige Kamerdebat van vorige week gingen minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA) en de Kamerleden uit van een ‘voorlopig rapport’ dat Centcom op 15 juni 2015 uitbracht. Daarin zou staan dat er zeventig doden waren gevallen, onder wie IS-strijders en onschuldige burgers.

Tweede Kamer verkeerd geïnformeerd

Bijleveld zei dat haar voorganger Jeanine Hennis de Tweede Kamer in 2015 verkeerd had geïnformeerd, want eind juni 2015 had Hennis ontkend dat er burgerdoden waren gevallen door Nederlandse betrokkenheid. Defensie was er toen reeds door Centcom over ingelicht dat er wel degelijk doden waren, en ook Hennis zou daar over zijn gebriefd. Vrijwel de hele oppositie concludeerde vorige week dat de Kamer was voorgelogen.

Lees ook: Premier Rutte wil vragen over burgerdoden Irak niet beantwoorden

Een motie van wantrouwen tegen Bijleveld – die formeel verantwoordelijk is, ook voor de handelingen van haar voorgangers – haalde het vorige week niet. Bijleveld mocht blijven. De minister van Defensie en premier Mark Rutte (VVD) beloofden de Kamer klaarheid te scheppen met een nieuw ‘feitenrelaas’.

Als er een ‘voorlopig’ Centcom-rapport ligt, dan moet er ook een ‘definitief’ Centcom-rapport zijn. Volgens een bron kan Defensie dat laatste stuk niet vinden. ‘Dat zijn we nu aan het uitzoeken,’ zei een woordvoerder maandagavond. Op de vraag of Defensie het cruciale stuk gewoon kwijt is, wilde hij niet antwoorden: ‘Dat zeg ik niet.’

Centcom is het Amerikaanse militaire commandocentrum in de stad Tampa (Florida), van waaruit de geallieerde operaties in onder andere het Midden-Oosten worden geleid en geëvalueerd. Militairen beschouwden de aanval door een Nederlandse F-16 op 3 juni 2015 als ‘een voltreffer’. Een bommenfabriek van Islamitische Staat (IS) in de Noord-Iraakse stad Hawija werd vernietigd. Dit kwam ook doordat IS er veel meer explosieven had opgeslagen dan de westerse coalitie had verwacht. Er volgde een reeks ontploffingen waarbij ook tientallen burgers het leven lieten.

Nieuwe verontwaardiging voor Bijleveld

Dit laatste was uitdrukkelijk niet de bedoeling. In een initial report (voorlopig rapport) stelde Centcom het ministerie van Defensie in Den Haag op de hoogte. Volgens een bron was dit voorlopige rapport nogal beknopt en eigenlijk nauwelijks meer dan een herhaling van een nieuwsberichtje van persagentschap Reuters: ‘Zeventig doden.’

De vraag is nu waar het final report (definitieve rapport) van Centcom is gebleven. Daarin moet staan wat de anti-IS coalitie zelf heeft vastgesteld over het aantal burgerdoden. Heeft Den Haag eigenlijk wel een definitief rapport ontvangen over deze kwestie? Is er wel zo’n rapport? Zo niet, dan heeft de anti-IS-coalitie kennelijk geen eigen onderzoek gedaan naar de burgerdoden in Hawija. Minister Bijleveld kan dan rekenen op nieuwe verontwaardiging in de Tweede Kamer.

Gerelateerde artikelen;

Bombardement Hawija: bijzaken worden politieke hoofdzaken

Elsevier 10.11.2019 Na een week waarin het politieke debat werd gedomineerd door de vraag wie wat wist over de burgerdoden die vielen bij de aanval op een IS-bommenfabriek in Hawija, blikt Philip van Tijn terug. Hij verbaast zich over hoe makkelijk bijzaken tot hoofdzaken worden gebombardeerd.

Zonder Lord Carrington zou de afgelopen parlementaire week er anders uit hebben gezien. Peter Carrington trad in 1982 af als minister van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk (in de regering-Thatcher) omdat op zijn ministerie niemand de Falklandoorlog had zien aankomen.

Sindsdien is deze ‘Carringtondoctrine’ leidend beginsel in Nederland en andere westerse democratieën. Ook als minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA) en/of premier Mark Rutte (VVD) tot vorige week echt van niets hebben geweten over de waarheid van het bombardement op Hawija in 2015 maar (sommige van) hun ambtenaren wel, dan ziet het er somber voor ze uit.

Het is maar één van de aspecten van de treurige gebeurtenis van vierenhalf jaar geleden. Maar geleidelijk heeft dit aspect de meeste aandacht gekregen. Niet vanwege Ank Bijleveld, het soort minister dat niet zo moeilijk vervangbaar is.

Maar het gaat uiteindelijk om premier Rutte, die als een ware Houdini politiek alles heeft overleefd, sinds hij in 2006 politiek leider van de VVD werd en in 2010 premier. ‘Daar heb ik geen actieve herinnering aan,’ zei ‘Teflon Mark’ ook deze keer desgevraagd. Iets voor neerlandici en filosofen: bestaat passieve herinnering?

Vervelend maar waar: je moet je voorganger in bescherming nemen

Een tweede interessant aspect betreft een ander soort ministeriële verantwoordelijkheid. De minister is niet alleen verantwoordelijk voor uitspraken en handelingen van de onschendbare Koning, maar ook is hij (zie de Carringtondoctrine) formeel verantwoordelijk voor alles wat onder zijn bewind en dat van zijn voorgangers op het departement plaatsheeft.

Lees ook het commentaar van Eric Vrijsen: Bizar om Hennis tot zondebok te verklaren om burgerdoden in Irak

Het maakt het bestaan van een minister al fragiel dat de Kamer hem naar huis kan sturen, omdat iemand ergens in de krochten van zijn departement iets heel stoms heeft gedaan, met verregaande consequenties. Maar dat geldt te meer wanneer het gaat om een verantwoordelijkheid (en dus de mogelijkheid tot aftreden gedwongen te worden) van een (verre) voorganger.

Je kunt dit raar vinden, maar het is nu eenmaal (staats)recht en daarom is de positie van minister Bijleveld nog wankeler. In het Kamerdebat verdedigde zij niet tot de laatste snik haar voorganger Jeanine Hennis, maar zij nam, integendeel, duidelijk enkele malen afstand. Het verkeerd voorlichten van de Tweede Kamer mag een doodzonde zijn, dit doet er weinig voor onder.

De partij DENK is ook afwijkend in zijn taalgebruik

En dan hadden we nog Selcuk Öztürk, Kamerlid van DENK, een van de lange armen van de Turkse president Erdogan in Nederland. Hij had het in de Tweede Kamer over ‘moordenaars’ waar hij de piloten van de F-16’s bedoelde die met een internationaal mandaat in een internationale coalitie erin zijn geslaagd IS te verslaan. Het is niet eens grappig meer dat hij de volgende dag ontkende deze uitspraak – die door camera’s en microfoons is geregistreerd! – te hebben gedaan.

Sterker: het is tijd om deze ondemocratische pathologische leugenaar als een serieus gevaar te zien. Maar ook hier is de wet in het geding: een Kamerlid kan nooit worden vervolgd voor uitspraken die hij in de Tweede Kamer heeft gedaan. Toch zien advocaten in dit geval mogelijkheden vanwege het verregaande karakter van deze uitspraak. In zijn land van herkomst wordt met schuldigen aan dergelijke uitspraken heel wat minder omzichtig omgegaan.

Fijn dat Nederland zo weinig van oorlog begrijpt, maar toch

Het is natuurlijk nogal curieus dat, zoals zo vaak, eigenlijk bijzaken de discussie beheersen. De hoofdzaak is dat Nederland heeft meegedaan met een coalitie die een einde moest maken aan het schrikbewind van Islamitische Staat (IS). Daarbij zijn slachtoffers gevallen, maar als die coalitie er niet was geweest, zou IS met vrij spel ontelbaren hebben vermoord.

Meer over dit onderwerp: Premier Rutte wil vragen over burgerdoden Irak niet beantwoorden

Onze luchtmacht heeft meer dan duizend vluchten (en bombardementen) uitgevoerd. Daarbij is het dus misgegaan in Hawija: de informatie op de grond klopte niet helemaal en vooral is onderschat hoe een ‘slimme bom’ op een opslagplaats van munitie tot onvoorstelbare kettingreacties kan leiden.

En ook heeft men zich onvoldoende gerealiseerd dat terreurboeven, of ze nu IS, Hamas, Al-Qa’ida of Hezbollah heten, er een handje van hebben om burgers te dwingen te wonen vlak bij militaire doelen, als een menselijk schild. De uiterste consequentie is dat je dus geen enkel militair doel meer bombardeert, uit angst voor collateral damage (nevenschade), maar het wordt dan niet eenvoudig om de boeven te verslaan.

Doordat Nederland in de afgelopen twee eeuwen hoogstens een paar weken aan een echte oorlog heeft deelgenomen (bij Waterloo en op de Grebbeberg en enkele dappere individuen aan de kant van de geallieerden) en we al driekwart eeuw een ongekende vredestoestand beleven, bestaat in ons land een volslagen onwetendheid over wat oorlog is.

Gelukkig, kun je zeggen, maar het betekent ook een uitvergroting van oorlogshandelingen, newspeak die oorlogshandelingen ‘vredesoperaties’ noemt en een onbegrip over zaken die iemand als oud-commandant der strijdkrachten Dick Berlijn in luttele minuten kan uitleggen.

  NRC

@nrc

Leg Rutte het vuur aan de schenen en hij antwoordt nooit met een duidelijk ‘ja’ of ‘nee’. Zo overleeft hij alles. Ben je geen politieke spelmeester, dan wordt het lastig. Vraag dat maar aan Ank Bijleveld, schrijft @ZihniOzdil https://www.nrc.nl/nieuws/2019/11/09/waarom-rutte-alles-overleeft-en-bijleveld-niet-a3979705?utm_source=social&utm_medium=twitter&utm_campaign=twitter&utm_term=20191109 …

Waarom Rutte alles overleeft, en Bijleveld niet

Het stond in geen enkel verkiezingsprogramma, maar kwam toch in het regeerakkoord. „Hoe kan dat?”, vroeg de oppositie. Omdat, antwoordde premier Rutte hij ‘tot in het diepst van zijn vezels’ voelde…

nrc.nl  22:14 – 9 nov. 2019 Andere Tweets van NRC bekijken

En zo kan in dit land ex-Kamerlid voor GroenLinks Zihni Özdil in zijn wekelijkse column in de zelfbenoemde kwaliteitskrant NRC schrijven: ‘Ik weet wie perfect geschikt is om dat uit te leggen aan die nabestaanden: Jeanine Hennis. Zij is nu toch in Irak, als hoogste vertegenwoordiger van de VN. Want haar politieke beloning was deze mooie baan in het land dat ze als minister heeft gebombardeerd.’

Tot goed begrip: Özdil zei dit dus niet in de Tweede Kamer!

Meer;

Premier Rutte wil vragen over burgerdoden Irak niet beantwoorden

Elsevier 08.10.2019 ‘Minister Bijleveld heeft het debat netjes gevoerd,’ zei premier Mark Rutte (VVD) op zijn wekelijkse persconferentie. Het was een poging de kritiek in VVD-kring op de minister van Defensie te bezweren.

Tandenknarsend constateren prominenten in de wandelgangen dat Ank Bijleveld (CDA) deze week ‘haar eigen hachje redde’ door haar voorganger Jeanine Hennis ‘onder de bus te duwen’.

Het ging niet om een kleinigheid: een bom uit een Nederlandse F-16 op een explosievenwerkplaats van IS in Noord-Irak leidde 3 juni 2015 tot zulke zware ontploffingen dat niet alleen IS- strijders, maar ook tientallen onschuldige burgers omkwamen.

Volgens Bijleveld heeft ‘mijn ambtsvoorganger’ de Tweede Kamer daarover niet correct geïnformeerd. Later in het debat sprak ze over ‘minister Hennis’ die de Kamer foutief inlichtte.

Lees ook: Bizar om Hennis tot zondebok te verklaren om burgerdoden Irak

Het is zeer ongebruikelijk dat ministers de schuld van iets bij hun voorganger leggen. Staatsrechtelijk hoort dat niet: wie aantreedt neemt de politieke verantwoordelijkheid op zich, ook voor fouten van zijn of haar voorgangers. Vandaar de woede in de VVD, want zoals een van de kabinetsleden fluisterde: ‘Wij houden allemaal van Jeanine.’

Nog meer beschuldigende vingers

Bijleveld maakte het in het debat nog erger toen ze erop hintte dat ook ‘andere ministers’ in het vorige kabinet van de tientallen burgerdoden op de hoogte waren. Oeps! Ze doelde natuurlijk op VVD-premier Rutte en op de toenmalige PvdA-ministers Bert Koenders en Lilian Ploumen.

Feit is wel dat er een week na het bombardement een briefing was op het ministerie van Defensie, waar over de ‘nevenschade’ werd gesproken en waar ook de raadsadviseurs van Rutte bij aanwezig waren. Hebben die dan niks tegen hun baas gezegd? Heeft Rutte toen niet goed geluisterd?

Feiten op een rijtje zetten

De premier werd op zijn persconferentie uitgebreid doorgezaagd over de hete kwestie, maar weerde alle vragen af, want de Tweede Kamer heeft inmiddels aanvullende vragen gesteld. ‘We gaan nu alle feiten op een rijtje zetten,’ zei Rutte. Totdat hijzelf een compleet overzicht heeft, meldt hij niks.

Het onderwerp is te serieus, anders kon je van een slapstick spreken. ‘Ik ga niet hapsnap vragen beantwoorden,’ zei Rutte op de eerste vraag. ‘Het is verstandiger eerst alles in kaart te brengen,’ was het antwoord op de tweede vraag. ‘We gaan nu alles netjes uitsorteren.’ En: ‘we moeten eerst het feitencomplex beschikbaar hebben en dan ziet u het vanzelf.’ Zo ging het maar door.

Rutte wekte de indruk dat hij het zelf ook vervelend vond om niks te zeggen. Want op deze manier blijft hij maar in de inktvlek wrijven. Het idee dat zijn kabinetten de gevolgen van de oorlogvoering verdoezelen en informatie achterhouden , wordt op deze manier alleen maar sterker.

Schade aan het imago

De kranten beginnen te speculeren over de schade aan het imago van de premier en alles wat hij ooit over de strijd in Irak en Syrië zei, wordt omgekeerd.

Opvallend is bijvoorbeeld dat Rutte in 2018 op een vraag van RTL4 de indruk wekte dat hij weet had van burgerdoden. Het ging toen om een onderzoek van Justitie naar de wapeninzet door F-16 vliegers. Het OM oordeelde dat zij niks verkeerd hadden gedaan. Bijleveld meldde de Kamer toen dat er ‘zeer waarschijnlijk ‘ burgerdoden waren gevallen. Rutte zei tegen RTL4 dat er ‘een fout in de intelligence’ was geweest: onjuiste aanwijzingen van de spionnen.

Vragen hierover zei Rutte niet te kunnen beantwoorden. Gezien de gevolgen van het bombardement is dat vreemd. Maar aan de andere kant ook weer niet: het OM kijkt eigenlijk niet naar de fouten van buitenlandse inlichtingendiensten in het bondgenootschap.

Het beoordeelt alleen of de F-16 vlieger op basis van de gegevens die hij had binnen zijn geweldsmandaat (rules of engagement) bleef. Het zou zo maar kunnen dat die juridische toetsing beeldvernauwend heeft gewerkt voor het huidige en het vorige kabinet Rutte. Er leek niks aan de hand, want er was correct gehandeld en de realiteit van tientallen doden drong niet door.

Premier Rutte volhardt: geen antwoord op vragen over burgerdoden Irak

NOS 08.11.2019 “Ik laat het bij mijn eerste reactie”, “Het is van belang om de feiten op een rijtje te zetten”, “Eerst in kaart brengen hoe het zit”, “Ik beantwoord die vragen niet”, “Het is niet verstandig om op allerlei vermoedens in te gaan”, “U doet allerlei aannames”, “Deze vraag past in de reeks vragen in deze persconferentie en die respecteer ik allemaal, maar ook deze vraag ga ik niet beantwoorden.”

In zijn wekelijkse persconferentie wilde premier Rutte op geen enkele manier ingaan op de kwestie-Hawija. Zo’n twintig minuten lang legden journalisten hem het vuur na aan de schenen, maar Rutte gaf geen krimp. De vraag die voorligt is of Rutte wist van de zeventig burgerslachtoffers die in 2015 zijn gevallen bij een bombardement door een Nederlandse F-16 in Irak.

Zo zagen de eerste minuten van het vragengedeelte van de persconferentie eruit:

‘Snapt u dat de Kamer grote twijfels heeft over de informatievoorziening?’

Dinsdag werd tegen minister Bijleveld van Defensie een motie van wantrouwen ingediend, omdat haar voorganger Hennis-Plasschaert tot twee keer toe de Kamer onjuist informeerde. Hennis hield destijds vol dat Nederland niet betrokken was bij de dood van burgers in Irak, terwijl ze kort na het bombardement op de hoogte was gesteld door de VS dat er burgerslachtoffers waren gevallen.

Lees hier hoe de Kamer jarenlang in het duister tastte over burgerdoden in Irak

In het debat zei Bijleveld dat ook andere ministeries kennis hadden van de burgerdoden. Ze werden kort na de aanval op de hoogte gebracht dat het zeer aannemelijk was dat er een groot aantal onschuldige slachtoffers was gevallen.

Bijleveld noemde daarbij de ministeries van Algemene Zaken, Buitenlandse Zaken en Veiligheid en Justitie. Rutte, die toen ook al premier was, zei de volgende dag dat hij zich niet herinnert dat hij op de hoogte is gesteld. Het is volgens hem wel mogelijk dat ambtenaren van hem zijn bijgepraat over de kwestie.

Vandaag wilde de premier daar dus niets aan toevoegen. “Hij moet natuurlijk op eieren lopen, want dit is een uiterst gevoelige kwestie”, zegt politiek verslaggever Ron Fresen. “Dit debat is ook nog lang niet klaar. En alles wat hij hier nu over zegt, kan hij als een boemerang terugkrijgen. En dan kan het ook over zijn eigen positie gaan.”

De schade in Hawija was goed zichtbaar op satellietbeelden Azmat Khan/The New York Times

Bert Koenders, destijds minister van Buitenlandse Zaken, reageerde deze week stelliger dan Rutte: “Ik kan me er niets van herinneren. Ik ben er absoluut niet over ingelicht. Als je het over dit soort aantallen slachtoffers hebt, vergeet je dat niet. Dat zou alle alarmbellen af doen gaan.” Ook de toenmalige minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Ploumen, reageerde verbaasd: “Ik ben niet persoonlijk geïnformeerd over de gebeurtenissen.”

GroenLinks-Kamerlid Diks, die de motie tegen minister Bijleveld had ingediend, noemt het idee dat de minister-president niet zou zijn ingelicht over 70 burgerdoden “ongelooflijk en ook heel ongeloofwaardig”. Ook hekelt ze het feit dat de Tweede Kamer destijds niet werd ingelicht. “Blijkbaar is dat bij niemand opgekomen. Dat is haast onbegrijpelijk.”

SP-Kamerlid Karabulut is net zo kritisch. “We kunnen concluderen dat er is gelogen, dat er informatie is achtergehouden, dat de leugen voor een deel in stand wordt gehouden en dat de beloofde transparantie er nog altijd niet is.”

Minister Bijleveld heeft gezegd dat ze gaat uitzoeken wie er precies van wist op welk moment.

Nederlandse vluchten

Nederlandse F-16’s werden tussen 2014 en 2016 en in 2018 ingezet in Irak en Syrië als onderdeel van een grote internationale coalitie onder leiding van de VS. Daarbij werden vanuit Jordanië ruim 2100 luchtaanvallen uitgevoerd. Doel van de missie was om IS te bestrijden.

Uit onderzoek van de NOS en NRC bleek drie weken geleden dat in de nacht van 3 juni 2015 bij een Nederlandse aanval op een bommenfabriek van IS in de Iraakse plaats Hawija een wijk volledig werd verwoest. Het was een van de bloedigste aanvallen van de internationale coalitie in de strijd tegen IS. Hierbij kwamen zeker zeventig mensen om het leven, onder wie volgens ooggetuigen kinderen.

Bekijk ook;

Geprikkelde Rutte wil geen vragen beantwoorden over burgerdoden in Irak

NU 08.11.2019 Premier Mark Rutte wilde vrijdag niet ingaan op vragen over wanneer hij op de hoogte was van het feit dat er burgerdoden waren gevallen bij Nederlandse luchtaanvallen in Irak in 2015.

“We gaan eerst alle feiten op een rijtje zetten en daarna de Kamer informeren”, aldus de premier.

Rutte maakte op zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad een geïrriteerde indruk en verwees herhaaldelijk naar zijn opmerkingen van eerder deze week.

Rutte zei woensdag zich niet te kunnen herinneren dat hij is geïnformeerd over de aanvallen op de Iraakse steden Hawija en Mosoel waarbij 74 mensen om het leven kwamen.

“Er staat mij niets van bij”, zei de minister-president toen. Hij wilde er vrijdag op de persconferentie verder niets over kwijt. “Ik heb er al een eerste reactie op gegeven.” De vraag of hij vindt dat zijn positie in gevaar is, beantwoorde hij met een “nee”.

Journalisten nemen Rutte onder vuur over burgerdoden in Irak

Rutte zit in een lastig parket

Rutte bevindt zich in een lastig positie. Dinsdagavond debatteerde de Tweede Kamer met minister Ank Bijleveld (Defensie) over de bombardementen. De bewindsvrouw overleefde dinsdag ternauwernood een motie van wantrouwen.

Zij moest zich verantwoorden voor het feit dat haar voorganger, voormalig minister Jeanine Hennis-Plasschaert, de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd.

Hennis-Plasschaert meldde de Kamer in 2015 dat er bij aanvallen geen burgerslachtoffers waren gevallen, terwijl later bleek dat het ministerie beschikte over een intern verslag en een Amerikaanse rapportage waarin staat dat het “geloofwaardig was” dat er bij de aanval in Hawija burgers om het leven waren gekomen.

Minister Bijleveld voegde daar dinsdag aan toe dat niet alleen Hennis-Plasschaert van de burgerdoden wist, maar ook het ministerie van Algemene Zaken van premier Rutte.

SP-Kamerlid Sadet Karabulut benadrukte in een eerdere reactie dat het van belang is om te weten wanneer de premier hiervan op de hoogte is gesteld. “Ik wil dat weten, omdat als hij kennis heeft genomen van de inhoud, hij de leugen dat er geen burgerslachtoffers zijn gevallen de afgelopen jaren in stand heeft gehouden”, zei ze deze week.

Zie ook: Dit weten we over de luchtaanval met burgerdoden in Irak

Lees meer over: Politiek  Mark Rutte

Rutte zwijgt over bombardement Irak

Telegraaf 08.11.2019 Premier Rutte weigert voorlopig vragen te beantwoorden over wat hij wist of niet wist over de burgerdoden bij een Nederlands bombardement in Irak in 2015. Na de ministerraad wrong de minister-president zichzelf in allerlei bochten om vooral geen antwoord te geven op talrijke vragen van journalisten.

De oppositie wil het naadje van de kous weten nu minister Bijleveld (Defensie) deze week suggereerde dat het ministerie van Rutte al eerder op de hoogte is gesteld van de slachtoffers. „Er staat mij helemaal niets van bij”, zei hij eerder deze week. Mogelijk wisten zijn ambtenaren er wel van, vermeldde Rutte.

De oppositie wil het naadje van de kous weten nu minister Bijleveld (Defensie) deze week suggereerde dat het ministerie van Rutte al eerder op de hoogte is gesteld van de slachtoffers. „Er staat mij helemaal niets van bij”, zei hij eerder deze week. Mogelijk wisten zijn ambtenaren er wel van, vermeldde Rutte.

Bekijk ook:

Irakezen zijn Jeanine Hennis zat 

De minister-president stelde vrijdag na de ministerraad niet ’hap-snap’ te willen antwoorden. Achter de schermen probeert zijn ministerie in kaart te brengen wat er waar is van de suggestie van Bijleveld en als dat het geval is, wat er daarna met de informatie is gedaan op zijn departement.

Gevoelige kwestie

De kwestie ligt gevoelig, omdat Bijleveld om de kwestie al door het oog van de naald kroop toen vrijwel de hele oppositie een motie van wantrouwen tegen haar steunde. Als blijkt dat Rutte er van wist of er niet de waarheid over heeft verteld kan ook zijn positie onder vuur komen te liggen. Zelf zei de premier vrijdag dat hij zich daar geen zorgen over maakt.

Bekijk ook:

Wat wisten Rutte en Asscher over burgerslachtoffers in Irak? 

Bekijk ook:

Bijleveld overleeft motie van wantrouwen voor burgerdoden Irak 

Bekijk meer van; gewapend conflict defensie Mark Rutte Bijleveld Den Haag Irak

Rutte wil niet ‘hapsnap’ zeggen wat hij wist van bombardementen Irak

AD 08.11.2019 Een zichtbaar ongemakkelijke premier Mark Rutte wilde gisteren niet zeggen wanneer hij is ingelicht over de burgerdoden die zijn gevallen bij Nederlandse bombardementen in Irak. Hij weet: nu de Tweede Kamer zich voorgelogen voelt, gaan ze achter hem aan.

Op zijn wekelijkse persconferentie ging de premier, anders dan normaal, bij herhaling vragen uit de weg over wat hij nu eigenlijk wanneer wist.

Bij een debat in de Tweede Kamer erkende defensieminister Ank Bijleveld deze week dat het parlement in juni 2015 verkeerd is geïnformeerd. Toenmalig minister van Defensie Jeanine Hennis zei toen dat er geen ‘Nederlandse betrokkenheid’ was bij burgerslachtoffers, terwijl ze al was ingelicht dat dit waarschijnlijk wél zo was.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Pijlen

Waar de Tweede Kamer de pijlen eerst richtte op Bijleveld, die een motie van wantrouwen tegen zich ingediend zag worden, verschuift die aandacht nu naar de premier. In een reeks schriftelijke vragen is ook Rutte gevraagd wanneer hij nu precies meer wist.

Deze week wilde de premier alleen nog zeggen dat hij zich niet kan herinneren in 2015 te zijn ingelicht over de burgerslachtoffers. ,,Er staat mij helemaal niets van bij,’’ zei de premier. Het ‘zou wel kunnen’ dat zijn ambtenaren op de hoogte waren.

Dat haperende geheugen wekte meteen ergernis in de Kamer. Dat excuus kennen we wel van hem, klonk het. Rutte zei dat immers ook toen het ging over memo’s rond de afschaffing van de dividendbelasting. Toen heette het dat hij zich die niet ‘kon herinneren’. En toen Halbe Zijlstra aan hem opbiechtte dat hij nooit op bezoek was geweest bij Poetin had Rutte ‘geen actieve herinnering’ aan met wie hij met die bekentenis deelde.

Rutte realiseert zich dat hij de Kamer nu klinisch zal moeten voorlichten wat hij en andere kabinetsleden wisten. Hij wimpelde daarom vragen van journalisten maar af. ,,Ik respecteer uw vragen, ik zou ze misschien ook stellen, maar we moeten nu echt eerst de Kamer informeren.’’

Rutte wil namelijk niet ‘hapsnap’ vertellen wanneer hij wat wist, besloot de premier. Liever moet alles er komende week liggen, zo is de hoop, in een gedetailleerde brief.

Briefing

Cruciaal daarbij zijn de dagen na 9 juni 2015. Toen hoorde Hennis tijdens een briefing van mogelijke burgerdoden bij de militaire actie bij het Irakese Hawija. Die kennis werd vervolgens gedeeld met andere departementen, waaronder dat van Rutte.

Dat gebeurde tijdens een zogenoemde interdepartementale werkgroep, waarin ook zijn raadadviseurs zitten. Vraag is nu vooral: bereikte die kennis de premier en wanneer? Want anderhalve week later loog Hennis immers de Tweede Kamer voor dat haar van ‘Nederlandse betrokkenheid’ niets bekend was.

Overigens ligt Hennis, tegenwoordig VN-gezant in Irak, daar ook onder vuur. Op sociale media wordt zij opgeroepen het land te verlaten. Daarbij wordt ook gewezen op de burgerslachtoffers die vielen in het land in de tijd dat zij als minister verantwoordelijk was voor de inzet van F-16’s tegen terreurorganisatie Islamitische Staat (IS).

Kritiek in Irak op tweet Hennis: ‘Ze geeft meer om olie dan om mensen’

NOS 08.11.2019 Irakezen zijn boos op oud-minister Jeanine Hennis. Zij is nu VN-gezant in Irak en tweette twee dagen geleden over de economische gevolgen van de protesten in het land. Al meer dan een maand lang gaan Irakezen de straat op om hervormingen te eisen. Daarbij blokkeren ze wegen, olievelden en havens.

In haar bericht schrijft ze dat de “ontregeling van cruciale infrastructuur een grote zorg is” en dat het “schadelijk is voor de Irakese economie”. Volgens correspondent Marcel van der Steen valt haar opmerking helemaal verkeerd bij demonstranten. In reacties op sociale media verwijten Irakezen het haar dat ze meer om olie zou geven dan om mensen, vertelt hij in het NOS Radio 1 Journaal. Zij maken haar uit voor ‘leugenaar’ en eisen haar vertrek.

 Jeanine Hennis @JeanineHennis

Disruption of critical infrastructure also of grave concern. Responsibility of all to protect public facilities. Threats/closures of roads to oil installations, ports causing billions in losses. Detrimental to #Iraq’s economy, undermines fulfilling protesters’ legitimate demands.

Ze verbinden haar tweet ook aan het nieuws over de zeker 70 burgerslachtoffers die vielen bij een Nederlandse F16-aanval in Irak in 2015, vertelt Van der Steen. Het nieuws over die burgerslachtoffers kwam vorige maand na onthullingen van de NOS en NRC naar buiten.

Hennis was toen minister van Defensie, en ze verzweeg de burgerdoden. Tot twee keer toe vertelde ze de Kamer dat er geen burgerdoden te melden waren. Uiteindelijke erkende het kabinet afgelopen maandag de Nederlandse verantwoordelijkheid voor wat wordt gezien als een van de bloedigste aanvallen van de internationale coalitie.

Afgelopen dinsdag bleek ook dat Hennis kort na de luchtaanval op de hoogte is gesteld over het bombardement waarbij 70 doden zijn gevallen. De huidige minister van Defensie, Ank Bijleveld, bood haar “oprechte excuses” voor het onjuist informeren van de Kamer.

Het nieuws over Hennis leeft in Irak, zegt Van der Steen: “Irakezen verwijten het haar nu dat ze dat nieuws toen stil heeft gehouden.”

“Dat het allemaal om olie zou gaan, wordt voor veel Irakezen nu weer bevestigd door de tweet van Hennis” , aldus Laila al-Zwaini, arabist.

“De jongeren die nu in opstand komen vinden dat Hennis vooral de kant van de corrupte regering kiest”, zegt de Nederlands-Iraakse arabist Laila al-Zwaini. “Ze hebben het idee dat ze daar alleen maar is voor de oliebelangen en niet voor de Irakezen die sterven.”

Al-Zwaini verwijst ook naar de Amerikaanse invasie in 2003. “Toen leefde hetzelfde sentiment. Veel Irakezen hadden het idee dat het Amerika vooral om de olie ging”, legt ze uit. “Dat het allemaal om olie zou gaan, wordt voor veel Irakezen nu weer bevestigd door de tweet van Hennis.”

Hennis reageerde later in een tweet dat “de Verenigde Naties een partner is voor iedere Irakees die het land beter wil maken”. Uit de reacties op Twitter valt op te maken dat veel Irakezen geen boodschap hebben aan excuses.

 Ahmed Albasheer -احمد البشير @ahmedalbasheer1

We call for the immediate resignation of @UNIraq head & SRSG @antonioguterres, @JeanineHennis for her negligence in defending the #HumanRights of Iraqis in #IraqProtests. We have no trust in her capabilities https://t.co/lKY06RkZhh

Correspondent Van der Steen vertelt in dat het leven steeds meer stil komt te liggen in het land. “Een grote haven in het zuiden is geblokkeerd en ook bedrijven hebben het moeilijk en blijven vaak dicht.”

Dat heeft onder meer te maken met het afsluiten van het internet door de overheid. “Het grootste deel van de tijd is er geen internet, waardoor bijvoorbeeld banken, toerisme-organisaties en telefoonbedrijven hun werk niet kunnen doen.”

De economie van het land zou volgens een bron bij de Centrale Bank in Irak sinds het uitbreken van de protesten zo’n 40 miljoen dollar per dag aan schade lijden, in totaal zou het in ruim een maand gaan om zo’n 1,5 miljard dollar, meldt persbureau Reuters.

Geweld houdt aan

Het gewelddadige optreden van de autoriteiten tegen de demonstranten gaat ondertussen door. “Er wordt nog altijd met scherp geschoten”, vertelt Van der Steen. “Gisteren vielen er in Bagdad zes doden bij een poging een brug over te komen die leidt naar de groene zone, de plek waar de regeringsgebouwen zitten.” Ook in de zuidoostelijke stad Basra was het gisteren raak, daar vielen vier doden.

Het totale dodenaantal is sinds de protesten op 1 oktober begonnen, gestegen tot boven de 260.

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft het geweld gisteren veroordeeld en roept de regering op ermee te stoppen. Maar Van der Steen ziet dat niet direct gebeuren. “De regering heeft hervormingen en nieuwe verkiezingen aangekondigd. Maar demonstranten hebben er geen vertrouwen in dat de beloften worden nagekomen. Ze gaan dus door met protesteren.”

Bekijk ook;

Irakezen zijn Jeanine Hennis zat

Telegraaf 08.11.2019 Irakezen eisen massaal het ontslag van Jeanine Hennis, de hoogste VN-gezant in het land dat al weken in de greep is van bloedige protesten. Hennis ligt onder vuur na uitlatingen op Twitter, waarin zij volgens de demonstranten het belang van olie laat prevaleren boven dat van de gewone bevolking. In de bewuste tweet schrijft Hennis: „Bedreigingen/sluitingen van wegen naar olie-installaties en havens veroorzaken miljardenverliezen. Dat is schadelijk voor de economie van Irak en ondermijnt de inwilliging van de legitieme eisen van de demonstranten.”

De Irakezen zijn nu online een petitie gestart waarin zij het vertrek eisen van Hennis, wier beeltenis op het platform is doorgehaald met een groot rood kruis. Zij wordt weggezet als een lakei van de Iraakse autoriteiten, westerse olieproducenten en zelfs van het Iraanse regime, dat via lokale milities verantwoordelijk is voor een groot deel van de dodelijke slachtoffers.

Ook wijzen Irakezen via sociale media op haar verleden als minister van Defensie. In die rol ontkende zij in 2015 dat er bij een Nederlandse aanval op Irak burgerdoden waren gevallen, al was zij daar eerder al wel over geïnformeerd.

Onmogelijke positie

Hennis verkeert nu in een onmogelijke positie: zij roept in Irak op tot een nationale dialoog tussen de regering en de demonstranten, maar kan daarin zelf als ’onpartijdige bemiddelaar’ moeilijk meer een rol spelen. Zij wordt niet langer geaccepteerd door de woedende betogers, die dagelijks met gevaar voor eigen leven de straat op gaan om onder meer het vertrek van de regering te eisen. Tot dusver zijn er meer dan 250 doden gevallen.

Bekijk ook: 

VN-gezant Jeanine Hennis: stop geweld in Irak 

Daarmee toont Hennis volgens de woedende Irakezen het ware gezicht van de ’corrupte’ Verenigde Naties: het gaat de organisatie volgens hen niet om de mensen, maar het geld. De timing is ook ongelukkig: de Verenigde Staten verklaarden de afgelopen weken alleen nog in buurland Syrië te blijven om de oliebronnen daar veilig te stellen. Zo wordt het beeld verscherpt dat het Westen alleen maar uit is op het zwarte goud en geen zier geeft om de creperende bevolking.

Winsten verdwijnen

Hennis heeft het over miljardenverliezen als gevolg van blokkades (volgens de regering gaat het om 6 miljard dollar), maar de betogers wijzen erop dat die winsten doorgaans verdwijnen in de zakken van corrupte politici. De bevolking van een van de belangrijkste olieproducten ter wereld – murw geslagen door een opeenvolging van oorlogen – profiteert er nauwelijks van.

Hennis probeerde later nog de schade te beperken met een nieuwe tweet, waarin zij zich verdedigde tegen de ’beschuldigingen van vooringenomenheid’. Volgens haar zijn de Verenigde Naties de ’partner van iedere Irakees die naar verandering streeft’.

Maar het kwaad was al geschied. Irakezen omschrijven haar als een ’verrader’ die zich ’moet schamen’ omdat zij de ’slaaf is van olie, geld en bloed’. Ook wordt ze weggezet als een ’blondje in designerkleding’ dat wel even komt vertellen hoe het allemaal moet. Een dame bezweert dat zij wanneer zij Hennis ziet een schoen naar haar hoofd zal gooien, de ultieme belediging in de islamitische wereld. Naar George W. Bush gooide ooit een Iraakse journalist beide schoenen tijdens een persconferentie.

Te close met Iran

Hennis wordt ook verweten te close te zijn met Iran, dat een kwalijke rol speelt in het neerslaan van de protesten. De betogers eisen een totale verandering van het politieke systeem, waardoor Iran zijn invloed in gevaar ziet komen.

Hennis is sinds vorig jaar de hoogste VN-gezant in Irak. Een lastige functie in een verdeeld land dat nog altijd probeert te herstellen van de oorlog tegen Islamitische Staat. Zij bezocht vorige week nog de demonstranten op het Tahrirplein in Bagdad, waar zij hun ’legitieme eisen’ erkende.

Bekijk ook: 

Wat wisten Rutte en Asscher over burgerslachtoffers in Irak? 

Ook veroordeelde Hennis het geweld, al zou zij zich volgens velen in het land veel harder moeten uitspreken over de verschillende bloedbaden. Door de aanhoudende chaos in het land zou premier Mahdi inmiddels bereid zijn op te stappen, maar zijn vertrek wordt door Iran tegengehouden.

Bekijk meer van; internationale betrekkingen burgerlijke onrust overheid gewapend conflict Jeanine Hennis-Plasschaert Irak Iran Verenigde Naties

Oud-minister Jeanine Hennis wordt als VN-gezant in Irak beveiligd. Deze foto is van eerder dit jaar.

Oud-minister Jeanine Hennis wordt als VN-gezant in Irak beveiligd. Deze foto is van eerder dit jaar. © AFP

Oud-minister Hennis ook onder vuur in Irak

AD 08.11.2019 Oud-minister Jeanine Hennis ligt nu ook in Irak onder vuur, waar ze werkt als gezant van de Verenigde Naties. Er is op sociale media een campagne tegen haar gestart waarin ze wordt opgeroepen te verdwijnen uit het land.

Hennis wordt als VN-gezant zwaar beveiligd. In Irak is het al weken onrustig. Er wordt massaal geprotesteerd tegen de werkloosheid en de corruptie. Daarbij zijn naar schatting al 250 doden gevallen. Hennis riep op Twitter op tot kalmte, maar dat schoot bij sommigen in het verkeerde keelgat. Volgens demonstranten is ze ‘meer begaan met de westerse oliebelangen dan met de Irakese bevolking’.

Lees ook;

Hennis wist van mogelijke burgerslachtoffers, zei dat er ‘voor zover bekend’ geen waren

Lees meer

Irak staat in brand: grootste opstand sinds val Saddam Hoessein

Irak staat in brand: grootste opstand sinds val Saddam Hoessein

Lees meer

In de bewuste tweet schreef Hennis: ,,We zijn allemaal verantwoordelijk voor het beschermen van openbare voorzieningen. Bedreigingen/sluitingen van wegen naar olie-installaties en havens veroorzaken miljardenverliezen. Dat is schadelijk voor de economie van Irak en ondermijnt de legitieme eisen van de demonstranten.’’

@JeanineHennis

Disruption of critical infrastructure also of grave concern. Responsibility of all to protect public facilities. Threats/closures of roads to oil installations, ports causing billions in losses. Detrimental to #Iraq’s economy, undermines fulfilling protesters’ legitimate demands.

355  12:07 PM – Nov 6, 2019 6,581 people are talking about this

Die uitspraak veroorzaakte een storm van protest. ,,Stelt u zich eens voor dat deze mensen in uw land waren omgekomen. Wat zou dan u tegen de wereld hebben gezegd?” reageert Irakees Jaweed Kadeem woedend onder de tweet. Sommigen plaatsten een foto van Hennis met een groot rood kruis erdoor.

Hennis na de ruim 6000 reacties een nieuwe tweet waarin ze probeerde de gemoederen te bedaren: ,,In reactie op beschuldigingen dat ik vooringenomen zou zijn: de VN staat zij aan zij met elke Irakees die verandering wil. Samen kunnen Irakezen van hun land een betere plek maken. En wij zijn hier om dat te ondersteunen.’’

Bombardement

In de protesten tegen de aanwezigheid van Hennis wordt ook gewezen naar haar vorige functie als minister van Defensie. In die periode kwamen zo’n 70 burgers om bij een bombardement door een Nederlandse F-16 op een bommenfabriek van IS in het Irakese Hawija.

Deze week kwam dat niet alleen in Nederland, maar ook in Irak in het nieuws. Net als het nieuws dat Hennis vlak na het bombardement nog aan de Tweede Kamer meldde dat er ‘voor zover bekend’ geen burgerslachtoffers waren gevallen door Nederlandse wapeninzet.

Op dat moment was zij echter al anderhalve week op de hoogte van het feit dat dat waarschijnlijk wél het geval was. De Irakezen die zich al tegen Hennis keerden, schrijven op social media dat ze ‘toen ook al een leugenaar was’. Ook staat op Facebook te lezen dat ‘Irakese doden haar niet kunnen schelen’.

Hennis is sinds vorig jaar hoofd van UNAMI, een speciale missie van de VN in Irak. Ze adviseert zowel de Irakese regering als verschillende bevolkingsgroepen.

© Foto Evert-Jan Daniels/ANP Jeanine Hennis-Plasschaert is Speciaal Vertegenwoordiger van de Secretaris-Generaal van de VN voor Irak en als Hoofd van de VN-Missie UNAMI.

Iraakse demonstranten willen af van ‘leugenaar’ Jeanine Hennis

MSN 08.11.2019 Irakezen zijn op sociale media een actie gestart tegen VN-gezant Jeanine Hennis-Plasschaert. Met hashtags als „Jeanine Hennis is corrupt schaam je” en „Jeanine Hennis leugenaar ga Irak uit” proberen ze de Nederlandse te bewegen om op te stappen. Door Hennis’ foto is door de Twitteraars een groot rood kruis gezet.

De Irakezen zijn gepikeerd over een tweet van Hennis waarin ze demonstranten lijkt op te roepen belangrijke (olie)infrastructuur met rust te laten. Iraakse jongeren protesteren al weken tegen de corrupte overheid, de ongelijkheid en de invloed van buurland Iran. Door het harde optreden van de ordediensten zijn tot nu toe meer dan 260 doden en honderden gewonden gevallen. Deze donderdag zijn nog zeker zes demonstranten doodgeschoten door de Iraakse veiligheidsdiensten, meldt persbureau Reuters.

Hennis’ tweet leidde al tot ruim 5.500 – merendeels verontwaardigde – commentaren. „Olie is belangrijker dan het Iraakse volk?” vraagt iemand. Anderen wijzen erop dat het volk nooit van de genoemde olie en havens heeft geprofiteerd.

Sommige deelnemers aan de campagne op sociale media leggen een verband tussen Hennis’ huidige positie en haar vorige baan. „Iraakse doden kunnen haar niet schelen” en „Het is niet de eerste keer dat ze liegt”, schrijven zij op Twitter en Facebook. Daarmee verwijzen ze naar 2015, toen Hennis nog minister van Defensie was in Nederland en de Tweede Kamer verkeerd informeerde over Iraakse burgerdoden.

Het nieuws over de Nederlandse erkenning van de meer dan zeventig burgerdoden die vielen bij een bombardement op de Iraakse stad Hawija was deze week te zien op de Iraakse televisie. Het nieuws werd ook in andere Arabische media gedeeld.

Het mysterie van de 70 burgerslachtoffers in Irak: wat wist premier Rutte?

MSN 08.11.2019 De Nederlandse aanval in 2015 in Irak waarbij zeker 70 burgerdoden zijn gevallen, roept veel vragen op. Ook over de rol van premier Rutte. Toenmalig minister Hennis wist al een paar dagen na de aanval dat er burgerslachtoffers waren gevallen, maar Rutte zegt dat hij toen van niets wist. Hoe kan dat?

Het bombardement op Hawija

Vanaf oktober 2014 tot juli 2016 neemt Nederland voor het eerst deel aan een F-16-missie boven Irak en Syrië. Na publicaties van NRC en NOS blijkt dat Nederland verantwoordelijk is voor een bombardement op een bommenfabriek van IS in Hawija, Irak. 70 burgerslachtoffers komen om het leven. Zowel Defensie als het Openbaar Ministerie hebben het bombardement onderzocht. Volgens Defensie zijn alle procedures gevolgd.

Het OM vindt geen strafbare feiten. De toenmalige minister van Defensie, Hennis, weet al in 2015 over de burgerdoden, maar geeft foute informatie aan de Tweede Kamer. Op 23 juni 2015 zegt ze dat er geen sprake is geweest van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers door luchtaanvallen in Irak.

‘Alle betrokken ministeries op de hoogte’

Terug naar afgelopen dinsdag. Ank Bijleveld heeft een zware avond. De Kamer legt de ervaren politica op de gril: waarom deed Defensie jarenlang geheimzinnig over burgerslachtoffers? Waarom heeft de vorige minister de Kamer verkeerd geïnformeerd? Waarom wist Bijleveld pas afgelopen weekend over het verkeerd informeren?

De ervaren Bijleveld heeft niet overal een duidelijk antwoord op. Ze overleeft met steun van een nipte meerderheid. Haar excuses worden geaccepteerd, maar bijna alle oppositiepartijen stemmen voor een motie van wantrouwen. Pijnlijk voor de ervaren politica.

Aan het einde van een zeer lastige avond voor Bijleveld gebeurt er nog iets opvallends. Meerdere fracties hebben expliciet gevraagd of premier Rutte in 2015 ook is geïnformeerd over het Hawija-bombardement. Ja, zegt Bijleveld.

De betrokken ministeries – Algemene Zaken, Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel & Ontwikkelingssamenwerking en Justitie & Veiligheid – waren op de hoogte. “Het is aannemelijk dat de meest betrokken ministeries over het bestaan van het onderzoek zijn geïnformeerd”, zo leest Bijleveld voor.

© Aangeboden door RTL Nederland

Ministers van toen ontkennen

Nee hoor, zeggen ministers van toen. “Ik ben niet geïnformeerd over de Nederlandse betrokkenheid, dus het antwoord is nee”, zegt Lilianne Ploumen, destijds minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Ook de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, Bert Koenders, ontkent.

Ook premier Rutte is zeer verbaasd. “Er staat mij helemaal niets van bij”, zegt de premier. Het ‘zou wel kunnen’ dat zijn ambtenaren op de hoogte waren. Niet vreemd, vindt Rutte. “Jongens, dat is vier jaar geleden”, verzucht hij tegen RTL Nieuws.

 Fons Lambie

✔ @fonslambie

Premier #Rutte is in 2015 niet geïnformeerd dat bij Nederlands bombardement in #Irak 70 burgerdoden zijn gevallen. “Staat mij helemaal niets van bij. Kan dat ambtelijk is bijgepraat”, zegt Rutte tegen @RoelSchrein. Premier hoorde zondag dat Kamer onjuiste info heeft gehad.

54  5:46 PM – Nov 6, 2019 152 people are talking about this

‘Totaal ongeloofwaardig’

“Ik val in de ene verbazing in de andere. Je kunt je toch niet voorstellen dat hem wel gemeld is en dat hij het vergeten is”, zegt Kamerlid Isabelle Diks van GroenLinks. “Het zou kunnen dat het Rutte niet is verteld is en dat is eigenlijk nog erger.”

“Totaal ongeloofwaardig. Dit kan niet kloppen”, zegt SP-Kamerlid Sadet Karabulut. “Dit roept alleen maar meer vragen op. Hoe is het in godsnaam mogelijk? Zo’n trieste gebeurtenis waar piloten diep van onder de indruk zijn. Een groot drama. En dan zou de minister-president hierover niet geïnformeerd zijn? Nou, dan hebben we echt als land een groot probleem.”

Beide Kamerleden hebben opnieuw schriftelijke vragen ingediend. Dat Hennis foute informatie aan de Kamer heeft gegeven, is bekend. Maar wist Rutte dat ook?

“Nu willen wij weten: welke minister, welke ministerie was op de hoogte. Dat moet op tafel komen, want de verwarring wordt alleen maar groter”, zegt Diks. “Dit is heel erg belangrijk, omdat het uitmaakt voor de keuzes van ons parlement voor onze militairen. Wij moeten weten welke gevolgen de inzet van Nederlandse militairen heeft gehad.”

Wat is er aan hand?

Minister Bijleveld blijft bij haar eerdere antwoorden, zegt ze tegen verslaggevers. Ze gaat nu eerst de Kamervragen beantwoorden en laat uitzoeken wat op welk ministerie bekend was. “Ik laat de feiten spreken en daar moet u nog even op wachten.”

“Hoe het precies zit, weten we niet”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Maar kijk nog eens wat Rutte precies zegt: het kan dat er ambtelijk is geïnformeerd… Zouden topambtenaren het dan wel hebben geweten?”

© Aangeboden door RTL Nederland

Wat wisten topambtenaren?

In politiek Den Haag vergaderen topambtenaren van betrokken ministeries regelmatig over militaire missies. Interessant is de ‘Stuurgroep Missies en Operaties’. Daar bespreken de hoogste militairen en belangrijkste topambtenaren alle ontwikkelingen rond militaire missies. Is daar over de burgerslachtoffers gesproken?

“Kijk eens wie in die stuurgroep zit”, zegt Fons Lambie. “De Commandant der Strijdkrachten, de hoogste militair van Nederland. De directeur-generaal Politieke Zaken van het ministerie van Buitenlandse Zaken, een van allerbelangrijkste topambtenaren op Buitenlandse Zaken. De Raadsadviseur van Algemene Zaken, de ogen en oren van de premier op dit beleidsterrein.

Dit zijn niet de minsten”, zegt Lambie. “Als in dat overleg wordt besproken dat er 70 burgerslachtoffers zijn gevallen, dan moeten de Haagse topambtenaren meteen hun minister informeren. Direct. Zonder twijfel.”

Dat is blijkbaar niet gebeurd, want de ontkenningen van Rutte, Koenders en Ploumen zijn glashelder.

Of hield Defensie het geheim?

Een ander scenario is dat Defensie nooit duidelijk gecommuniceerd heeft met andere ministeries. Zonder concrete aantallen of locaties is het lastig om vast te stellen wat een begrip als ‘nevenschade’ of een omschrijving als ‘mogelijke burgerslachtoffers’ precies inhoudt.

Tijdens een militaire missie wordt heel beperkt geïnformeerd. Vanwege de geheimhouding en de veiligheid van onze militairen wordt informatie over een bombardement niet met half Den Haag gedeeld, zo zeggen insiders.

Ministerraad sprak er één keer over

Voor zover bekend heeft de ministerraad één keer over burgerslachtoffers tijdens militaire missies gesproken. Op 13 april 2018. Door het kabinet Rutte III. Ank Bijleveld is dan al een aantal maanden minister van Defensie.

Op dat moment heeft het Openbaar Ministerie onderzoek gedaan naar 4 missies, waar mogelijk burgerslachtoffers zijn gevallen. Die dag stuurt Bijleveld een brief naar de Kamer: er worden geen Nederlandse militairen vervolgd voor bombardementen in IS-gebied waarbij burgerslachtoffers om het leven zijn gekomen, zo concludeert het Openbaar Ministerie.

Er wordt geen informatie over locaties of aantallen slachtoffers bekend gemaakt. Politiek commentator Frits Wester stelt een paar vragen aan premier Rutte tijdens de wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad.

“Daar hebben wij het over gehad, inderdaad”, zegt Rutte. De premier bevestigt dat er tijdens de ministerraad is gesproken over het onderzoek, en over de missies.

In zijn antwoorden lijkt Rutte specifiek in te gaan op de bewuste aanval in Hawija, zonder daarbij overigens die naam te noemen. Hij spreekt over missies waarbij ‘fouten’ worden gemaakt, bijvoorbeeld omdat de ‘onderliggende inlichtingen’ niet zouden kloppen. Dat lijkt op het bombardement van Hawija.

Als de ministerraad destijds heeft gesproken over burgerslachtoffers en als Rutte inderdaad de fouten rond het bombardement van Hawija beschrijft, dan is wederom is de vraag: is dan niet óók gesproken over de 70 burgerslachtoffers?

Vervolgens duurt het nog ruim anderhalf jaar voordat de Nederlandse betrokkenheid bij het bombardement in Hawija naar buiten komt.

  pieter klein

✔ @pieterkleinrtl

Als-ie het in 2015 niet wist, wist-ie het in ieder geval exact in voorjaar 2018. #rutte #bijleveld #burgerslachtoffers #defensie #ministerraad https://www.rijksoverheid.nl/documenten/mediateksten/2018/04/13/letterlijke-tekst-persconferentie-na-ministerraad-13-april-2018 …

https://twitter.com/pieterkleinrtl/status/1192351563228090369/photo/1?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1192351563228090369&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.rtlnieuws.nl%2Fnieuws%2Fartikel%2F4913266%2F70-burgerslachtoffers-rutte-bijleveld-hennis-hawija-bombardement

207  9:02 AM – Nov 7, 2019

Mysterie blijft

Vraagtekens genoeg, maar antwoorden ontbreken. Insiders verwachten deze week nog geen nieuwe brief naar de Tweede Kamer. Voorlopig blijft het een mysterie waarom 70 burgerdoden jarenlang geheim bleven.

Dit gebeurde er in de zomer van 2015:

De nacht van 2 op 3 juni 2015

In de nacht van 2 op 3 juni bombardeert Nederland een bommenfabriek van IS bij de Iraakse stad Hawija. Door foute inlichtingen zijn meer bommen in de fabriek dan gedacht en zijn de ontploffingen groter.

4 juni 2015

Persbureau Reuters spreekt in een artikel voor het eerst over ‘ongeveer 70 doden, inclusief burgers’ bij een luchtaanval op een fabriek in Hawija.

9 juni 2015

Hennis wordt voor het eerst gebriefd over onderzoek naar de luchtaanval, waaruit naar voren komt dat het ‘geloofwaardig’ is dat er bij de luchtaanval ook burgerslachtoffers zijn gevallen.

15 juni 2015

Hennis ontvangt het definitieve onderzoek van CENTCOM, het Amerikaanse hoofdkwartier voor alle militaire missies in het Midden-Oosten. Nederland werkt hiermee samen tijdens de oorlog tegen IS. Ook in het definitieve onderzoek wordt het ‘geloofwaardig’ geacht dat er burgerslachtoffers zijn gevallen. Het aantal van 70 wordt niet genoemd.

23 juni 2015

Minister Hennis informeert vervolgens de Kamer verkeerd. In antwoorden op Kamervragen schrijft ze: “Voor zover op dit moment bekend is er geen sprake geweest van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers door luchtaanvallen in Irak.”

Lees ook:

Premier Rutte wist in 2015 niet van burgerslachtoffers: ‘Staat mij helemaal niets van bij’

RTL Nieuws; Mark Rutte  Lilianne Ploumen  Jeanine Hennis-Plasschaert  Ank Bijleveld  Ministerie van Defensie  Ministerie van Buitenlandse Zaken  Burgeroorlog Irak

Minister Bijleveld van Defensie overleefde deze week een motie van wantrouwen tijdens het debat over burgerdoden in Irak. Ⓒ ANP

’Nog een vijfde incident met F-16’

Telegraaf 07.11.2019 In de oorlog tegen IS zijn meer gevallen onderzocht waarbij mogelijk door Nederlandse F-16-vliegers burgers zijn geraakt. Het kabinet rapporteerde aan de Tweede Kamer vier incidenten, maar volgens vliegers is er nog minstens één vijfde casus – vermoedelijk zonder slachtoffers. Dat vertellen ze in het boek Missie F-16, dat deze week verschijnt.

Deze week moest minister Bijleveld (Defensie) zich in de Kamer verantwoorden voor een gebrek aan transparantie over burgerslachtoffers door Nederlands optreden in de oorlog tegen IS. In januari had het kabinet vier Nederlandse aanvallen tegen IS-doelen benoemd.

Zeker twee daarvan hadden tot burgerdoden geleid. Bij een aanval op een bommenfabriek in Hawija bleken er meer explosieven aanwezig dan gedacht. Daardoor vielen mogelijk zeventig doden, zowel IS-strijders als een onbekend aantal burgers. In Mosul vielen F-16’s een woonhuis aan, waarvan werd gedacht dat het een IS-hoofdkwartier was. Vier onschuldige bewoners stierven en een van de nabestaanden deed deze week in De Telegraaf zijn verhaal, net als de betrokken vlieger.

Bekijk ook: 

F-16-vlieger ziek van vergisbom 

Bij een derde geval reed onverwachts een auto langs toen een pand werd getroffen door een Nederlandse bom. ,,We hadden een klein bommetje gekozen om te zorgen dat er geen nevenschade zou ontstaan’’, vertelt de betrokken vlieger. ,,Want er stond een moskee vlakbij. Toch klapte de hele voorpui eruit, over die auto heen. De vliegtijd van de bom is een minuut, je kunt nou eenmaal niet een minuut van tevoren uitsluiten of er iemand aankomt.’’

Bekijk ook: 

Nabestaande Nederlandse vergisbom wil genoegdoening 

Seconden later trof een tweede bom doel. Dezelfde auto werd opnieuw getroffen door puin. ,,Het was donker dus we konden niet duidelijk zien of hij uitstapte of wegrende’’, herinnert de vlieger zich. ,,De kans dat hij zelf gewond is geraakt lijkt me niet groot, maar ik kan het ook niet uitsluiten. Dit was overigens een dorp dat helemaal in handen was van IS.’’ Hij denkt daarom dat de kans groot was dat iedereen die laat op straat was, in dienst was van het kalifaat.

Bekijk ook: 

Dit gebeurt er voordat F-16 bom laat vallen 

Het OM onderzocht de zaak en kwam tot de conclusie dat er geen sprake was van strafbare feiten. Dat geldt ook voor het vierde geval, waarbij een laserrichter verkeerd stond afgesteld waardoor de bom een verkeerd doel trof – zonder slachtoffers.

Een vijfde incident belandde echter niet op de lijst van het kabinet. Hierbij reden twee brommers langs op het moment een Nederlandse F-16 een auto onder vuur nam met het boordkanon. ,,Later hebben ze met drones de hele weg afgezocht’’, zegt de betrokken vlieger. ,,Maar er lagen geen slachtoffers en je zag ook geen olie of bloed op de weg. Er werd ook geen slachtoffer gerapporteerd en er is nooit een claim geweest van nabestaanden.’’

Bekijk meer van; terreurdaad defensie misdaad Islamitische Staat

Waarom premier Rutte zegt zich niks te herinneren van burgerdoden in Irak

AD 07.11.2019 De tientallen burgerdoden door Nederlandse bombardementen in Irak blijven het kabinet achtervolgen. De Tweede Kamer wil precies weten wie wat op welk moment wist. Opvallend veel betrokkenen zeggen zich dat niet te herinneren. Vier vragen over hoe dat precies zit.

Ambtenaren op de ministeries van Defensie, Buitenlandse Zaken, Justitie en Veiligheid en Algemene Zaken zijn druk om allerlei archieven door te pluizen. Wat is er in de eerste dagen na 15 juni 2015 onderling aan informatie uitgewisseld?

Op die dag kreeg het ministerie van Defensie zwart op wit van de Amerikanen dat het ‘geloofwaardig was dat er bij een bombardement op een bommenfabriek van IS in het Iraakse Hawija burgerslachtoffers waren gevallen. Een bombardement dat in de nacht van 2 op 3 juni van dat jaar door een Nederlandse F-16 was uitgevoerd.

Lees ook;

Militaire vakbond steunt aangifte tegen Denk: ‘Hier is een grens overschreden’

Lees meer

Bijleveld doorstaat ‘ingewikkeld debat’ over burgerdoden Irak

Bijleveld doorstaat ‘ingewikkeld debat’ over burgerdoden Irak

Lees meer

Minister Ank Bijleveld (Defensie) tijdens het debat over het Nederlands bombardement in Irak.

Minister Ank Bijleveld (Defensie) tijdens het debat over het Nederlands bombardement in Irak. © ANP

Waar is de Tweede Kamer precies boos over?
Op 24 juni 2015 (dus anderhalve week nadat de Amerikanen hadden gezegd dat er iets was misgegaan) werd nog aan de Tweede Kamer gemeld dat ‘voor zover op dat moment bekend er geen sprake is geweest van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers door luchtaanvallen in Irak’. De Kamer voelt zich voorgelogen en in een debat met huidig Defensieminister Ank Bijleveld steunde vrijwel de voltallige oppositie een motie van wantrouwen tegen de bewindsvrouw.

Maar daarmee is de kous niet af. Bijleveld meldde dinsdag immers ‘dat het aannemelijk was’ dat Defensie na de mededeling van de Amerikanen ook andere betrokken ministeries gewaarschuwd heeft dat er een onderzoek werd ingesteld naar het bombardement. Dat waren Algemene Zaken, Buitenlandse Zaken en Veiligheid en Justitie.

Zijn de burgerslachtoffers al die tijd onder de pet gehouden?

Zeker Rutte heeft bij de Tweede Kamer al de reputatie dat hij soms last heeft van zijn geheugen als hij in politieke moeilijkhe­den komt

Het kabinet heeft de Tweede Kamer de afgelopen jaren op meerdere momenten ingelicht over mogelijke burgerslachtoffers door Nederlandse wapeninzet. Eerst vertrouwelijk op 1 juni 2017. En in een brief van april 2018 werd gemeld dat er ‘zeer waarschijnlijk’ burgers waren gedood in Hawija.

Om de vliegeniers en hun thuisfront te beschermen tegen mogelijk wraakacties, was het beleid er nooit hardop over te praten. Deze week deed Defensie dat voor het eerst wel. Bij het bombardement in Hawija kwamen zeker zeventig onschuldige burgers om. En later zijn bij een bombardement op Mosul ook nog eens vier burgers omgekomen doordat een woonhuis werd aangezien voor een IS-hoofdkwartier.

Toch is een groot deel van de Tweede Kamer boos dat het kabinet dat niet veel eerder open over was. En door de brief van 24 juni 2015 voelt de Kamer zich ook nog eens voorgelogen. En verkeerde informatie geven aan de Tweede Kamer geldt als een doodzonde. Als bijvoorbeeld premier Mark Rutte ook al voor die datum wist van de mededeling van de Amerikanen, kan hem worden aangewreven dat hij medeverantwoordelijk was voor het fout informeren van de Kamer.

Wat heeft Rutte gezegd?
Rutte heeft gezegd dat ‘hem er helemaal niets van bijstaat’ dat hij op dat moment al geïnformeerd was. Wel kan hij zich voorstellen dat de informatie al bekend was bij ambtenaren. Dat zint de oppositie niet. Is het mogelijk dat er gewaarschuwd is dat er tientallen doden zijn gevallen bij een actie van een Nederlandse F-16 en dat ambtenaren dat niet meldden aan hun politieke baas?

Maar er zijn meer bewindslieden uit die periode die zeggen er geen herinnering aan te hebben. De bewuste brief van 24 juni 2015 is niet alleen ondertekend door voormalig minister Hennis, maar ook door haar toenmalige PvdA-collega’s Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) en Lilianne Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking). Beiden zeggen zich ook niet te herinneren op dat moment al geweten te hebben van de burgerdoden. En Ploumen zegt ook dat ze het wel had móeten weten.

Saillant is dat de PvdA de motie van wantrouwen tegen Bijleveld steunde, inclusief Ploumen die tegenwoordig Kamerlid is. Terwijl haar naam evenzeer stond onder de brief met de leugen erin.

Lilianne Ploumen (PvdA) steunde de motie van wantrouwen tegen Bijleveld, maar ondertekende in 2015 als minister zelf ook de brief met de leugen erin

Lilianne Ploumen (PvdA) steunde de motie van wantrouwen tegen Bijleveld, maar ondertekende in 2015 als minister zelf ook de brief met de leugen erin © ANP

Hoe loopt dit af?
Bijleveld zegt niet te weten hoe de foute formulering in de brief terecht is gekomen. Volgens betrokkenen is het denkbaar dat het een domme fout was. De brief gaf antwoord op 71 Kamervragen waar weken aan is gewerkt door verschillende ministeries. Het kan zijn dat de formulering ‘voor zover wij weten is er geen sprake van burgerslachtoffers’ er al in de tekst is gezet vóór de informatie van de Amerikanen bekend was. En dat daarna verzuimd is de tekst aan te passen.

Maar mogelijk is er ook bewust geprobeerd de boel onder de pet te houden. Een oud-ambtenaar van Defensie beschrijft de cultuur op het ministerie als ‘uiterst formeel’. Als Defensie aan andere ministeries slechts laat weten dat ‘er onderzoek wordt gedaan naar een bombardement’, gaan er niet direct alarmbellen af bij andere ambtenaren.

Dergelijke onderzoeken worden immers vaker gedaan. ,,Dat is toch wat anders dan de mededeling: Let op, er is een hele woonwijk de lucht in gevlogen. Dan loop je meteen naar je politieke baas.’’

Maar het kan ook zijn dat meerdere oud-bewindspersonen boter op hun hoofd hebben. En zeker Rutte heeft bij de Tweede Kamer al de reputatie dat hij soms last heeft van zijn geheugen als hij in politieke moeilijkheden komt.

Minister Ank Bijleveld (Defensie) tijdens een debat in de Tweede Kamer over het Nederlands bombardement in Irak, dat ze volgens een VVD’er ’laconiek, lachend en in clownskostuum’ deed. Ⓒ ANP

’Toon Bijleveld was niet goed’

Telegraaf 07.11.2019 Ank Bijleveld heeft het Kamerdebat over burgerdoden door Nederlandse bommen in Irak verkeerd ingeschat, zeggen partijen terugblikkend. De bewindsvrouw dacht het debat schadevrij te doorstaan, maar ze eindigde gehavend met de hakken over de sloot. Coalitiepartij VVD is boos. „Ze heeft haar voorganger Hennis drie keer voor de bus gegooid.”

Open zijn, de fout toegeven en excuses aanbieden. Met dat strijdplan dacht team-Bijleveld het debat waarin de positie van de minister op het spel stond snel te kunnen afronden. Want dat die positie op het spel stond, had de CDA-bewindsvrouw kunnen weten.

“Ze gooide Hennis drie keer voor de bus”

GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks had immers al de middag voorafgaand aan het debat een motie van wantrouwen klaarliggen en de overige Kamerleden en de minister daarover ingelicht. Toch deed dat de alarmbellen nog niet afgaan. De partijen die aan het debat meededen, hadden vooraf niet eens een telefoontje gekregen van Bijlevelds politiek assistent met de vraag hoe ze erin stonden.

Excuses

De verdediging leek ook solide. Bijleveld wist weliswaar al bij haar aantreden in 2017 dat er bij Nederlandse luchtaanvallen in Irak burgerslachtoffers waren gevallen. Maar ze wist naar eigen zeggen pas afgelopen vrijdag dat de Tweede Kamer daarover niet was geïnformeerd. Ze zou dat toegeven en, hoewel het een fout van haar voorganger was, excuses aanbieden. Het debat over de Defensiebegroting, kon makkelijk nog later die avond plaatsvinden, zo was de verwachting.

Voormalig defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert zou een week na het bombardement in Irak al te horen hebben gekregen dat er burgerslachtoffers waren gevallen.

Voormalig defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert zou een week na het bombardement in Irak al te horen hebben gekregen dat er burgerslachtoffers waren gevallen. Ⓒ Foto Marcel Antonisse

Maar het liep anders. Toen de bewindsvrouw met haar staf ver na middernacht bijeenkwam om uit te blazen van het debat, viel iedereen aan op de bitterballen. Niemand had eraan gedacht tijdens het marathondebat eten te bestellen.

Kernpunt was de luchtaanval van 3 juni 2015 op een bommenfabriekje van IS in het Iraakse Hawija. Onder de zeventig doden zaten behalve IS-strijders ook tientallen burgers. Bijlevelds voorganger Hennis kreeg al een week na het bombardement van het Amerikaanse commando van de IS-missie te horen dat er bij die aanval burgerdoden waren gevallen. Diezelfde maand nog ontkende zij dat tegenover de Kamer.

De defensietop leefde in de veronderstelling dat die briefing op een veel later moment had plaatsgevonden, in mei 2016. Hoe dat kon? „Iemand heeft dat ooit gezegd, en toen is dat een eigen leven gaan leiden”, zegt een betrokkene. In het debat meldde Bijleveld deze knulligheid niet. Het zou alleen maar meer verwarring scheppen.

Wel vertelde ze wat ze pas afgelopen vrijdag ontdekte: verdraaid, die briefing heeft plaatsgevonden vóórdat Hennis de Nederlandse betrokkenheid tegenover de Kamer had ontkend. „Mijn voorganger heeft de Kamer verkeerd geïnformeerd”, zei Bijleveld herhaaldelijk in het debat. „Toen ik erachter kwam, heb ik meteen de informatie aan de Kamer aangepast.”

Ongeloofwaardig verhaal, vond een groot deel van de Kamer, waarin ook de irritatie bij coalitiepartijen begon toe te nemen. „En haar toon was niet goed”, zegt een coalitie-Kamerlid. In plaats van telkens naar haar voorganger te verwijzen, had ze zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen, zo luidt het oordeel. „Haar houding was: we wassen dit varkentje wel even”, blikt Diks terug.

Des duivels

Vooral de liberalen zijn des duivels dat Bijleveld haar voorganger ’drie keer voor de bus heeft gegooid’, zegt een VVD’er. „Laconiek, lachend en in clownskostuum”, is het oordeel van een andere liberaal over Bijleveld. „Als ze alleen maar de steun van de coalitie en de SGP overhoudt, zou ze zelf weg moeten gaan.

Ze heeft het zelf verknald. Fractievoorzitter Pieter Heerma had moeten ingrijpen.” Inmiddels zijn er nieuwe Kamervragen gesteld over wat premier Rutte wanneer wist van de burgerdoden. Volgens Bijleveld wist hij het waarschijnlijk. Rutte kan zich niet herinneren erover te zijn bijgepraat.

Bekijk meer van; defensie gewapend conflict Ank Bijleveld Hennis Irak Tweede Kamer der Staten-Generaal Islamitische Staat

Kamer wil opheldering over Irak-doden: Wie wist wat wanneer?

AD 07.11.2019 De Tweede Kamer houdt vragen over de kwestie rond de burgerdoden door Nederlandse bombardementen in Irak. Vooral op de vraag wie op welk moment wist van de waarschijnlijke burgerslachtoffers waarover de Kamer in juni 2015 verkeerd werd geïnformeerd, willen Kamerleden antwoord zien. Dat bleek bij het debat over de defensiebegroting.

Volgens een feitenrelaas, dat minister Ank Bijleveld van Defensie dinsdag naar de Kamer stuurde, is het ‘aannemelijk’ dat verschillende betrokken ministeries op de hoogte waren van de misgelopen aanval. In het debat van dinsdagavond zei ze dat ook het ministerie van minister-president Mark Rutte, Algemene Zaken, daarbij hoorde.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Herinneren

Gisteren stelde Rutte tegen RTL Nieuws dat hem ‘er helemaal niets van bij staat’ dat hij kort na die bloedige aanval in 2015 werd ingelicht. Ook de toenmalige PvdA-ministers Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) en Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) zeiden zich ook niet te kunnen herinneren er persoonlijk over geïnformeerd te zijn.

SP-Kamerlid Sadet Karabulut zette er vraagtekens bij dat ‘de minister-president en andere betrokkenen zich allemaal in ene niks kunnen herinneren’. Ook GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks wil in een reeks vragen opheldering. Bijleveld wil proberen die vragen ‘zo snel mogelijk’ te beantwoorden. Ze vroeg daarop om ‘vertrouwen’ aan Karabulut. ,,Als er één ding niet is, dan is het vertrouwen”, reageerde het SP-Kamerlid.

Vertrouwen

Bijleveld zei dat Defensie hard moet werken om het vertrouwen weer terug te winnen. De CDA-bewindsvrouw was haar inbreng in het begrotingsdebat begonnen met een terugblik op het voor haar moeilijke debat van dinsdagavond, waarin vrijwel de hele oppositie het vertrouwen in haar opzegde. ,,Het is niet zomaar teruggaan naar de orde van de dag. Zo’n debat komt binnen. Ik ben én voel me verantwoordelijk.”

Denk-Kamerleden Öztürk, Azarkan en Kuzu (van links naar rechts) ANP

Aangifte tegen Denk-Kamerleden na uitspraken over luchtaanval Irak

NOS 07.11.2019 Advocaat en veteraan Michael Ruperti gaat samen met 1200 militairen en andere veteranen aangifte doen tegen Denk-Kamerleden Selcuk Öztürk en Farid Azarkan.

Volgens Ruperti heeft Öztürk zich schuldig gemaakt aan het zaaien van haat, belediging en laster toen hij dinsdag tijdens het Kamerdebat over de Nederlandse luchtaanval in Irak sprak. “Deze minister ziet niet de ernst van deze moord”, zei hij, toen hij het woord had.

Het Kamerdebat was dinsdagavond:

Uitspraken Öztürk over luchtaanval Irak

Dinsdagavond verdedigde partijgenoot Azarkan in Pauw de woorden van Öztürk, die daarbij zei dat het “in ieder geval heeft geleid tot mooie televisie”.

Met hun uitspraken bestempelden de twee volgens Ruperti de piloten indirect tot moordenaars.

Bij de luchtaanval in 2015 op een bommenfabriek van IS in de stad Hawija kwamen zeventig burgers om het leven. Maandag gaf het kabinet voor het eerst opening van zaken over de kwestie. Daarbij erkende minister van Defensie Bijleveld dat de Kamer verkeerd was geïnformeerd.

Verslaggever Lex Runderkamp bezocht de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel. Zo ziet het er daar uit:

Dit is de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel

Öztürk zegt in een reactie verkeerd te zijn begrepen en wil graag in gesprek met de betrokken vliegers. In het debat werd hij al aangesproken op zijn woordkeuze door meerdere collega-parlementariërs en Kamervoorzitter Arib.

Volgens Ruperti is dat niet voldoende om eventueel de aangifte in te trekken. “Hij moet expliciet zijn woorden terugnemen en openlijk excuses aanbieden. Dan krijgen we misschien een andere situatie.”

Parlementaire immuniteit

Het is de vraag hoe kansrijk de aangifte van Ruperti is. Kamerleden beschikken op basis van de grondwet over parlementaire immuniteit. Daardoor kunnen ze niet strafrechtelijk vervolgd worden voor wat ze zeggen tijdens een debat.

“Maar het recht is altijd in ontwikkeling en die wet stamt uit de negentiende eeuw”, zegt Ruperti desgevraagd. “Tegenwoordig zijn bijvoorbeeld alle debatten live te volgen. En dat je onschendbaar bent, betekent niet dat je niet strafbaar bent. Maar daar mag de rechter over oordelen.”

Militaire vakbond ACOM steunt de aangifte, net als voormalig landmachtcommandant Mart de Kruif. “Het is een belediging voor al die 60.000 mensen bij Defensie die dagelijks ons veilig proberen houden”, zei De Kruif vanochtend in het programma Goedemorgen Nederland.

 Voorzitter ACOM @Jan_Kropf

Militaire vakbond steunt aangifte tegen Denk: ‘Hier is een grens overschreden’ https://t.co/YInOE1rJNp

Bekijk ook;

Militaire vakbond steunt aangifte tegen Denk: ‘Hier is een grens overschreden’

AD 07.11.2019 Militaire vakbond ACOM staat vierkant achter de aangifte die wordt gedaan tegen Denk-kamerlid Selcuk Öztürk. Hij beschuldigde Nederlandse militairen in een debat over burgerslachtoffers van moord. Volgens voorzitter Jan Kropf is hier echt een grens overschreden. ,,Voor heel veel militairen is dit een mes in de rug.’’

Kropf heeft zich zojuist gemeld bij initiatiefnemer en advocaat Michael Ruperti, die de aangifte had gedaan. Volgende week gaat hij als het even kan mee naar het politiebureau. ,, Het zijn nota bene de politici in de Tweede Kamer die de opdracht geven om militairen op missie te sturen. Dan kun je ze achteraf niet beschuldigen van moord. En al helemaal niet als het Openbaar Ministerie concludeert dat deze mensen niets verkeerds hebben gedaan.’’

Lees ook;

Lees meer

Denk-Kamerlid Selcuk Öztürk kwam afgelopen dinsdag in opspraak tijdens het debat over de burgerslachtoffers die bij twee Nederlandse bombardementen in Irak zijn gevallen. Dat kon gebeuren omdat de inlichtingen niet deugden.

De vliegers hebben naar eer en geweten gehandeld en valt niets te verwijten, concludeerde het OM al eerder. Toch zei Öztürk dat Nederlandse militairen ‘willens en wetens’ onschuldige burgers in Irak hebben vermoord. Een uitspraak waar hij later op terugkwam; hij was ‘verkeerd begrepen’.

Schofferen

ACOM-voorzitter Kropf hecht geen waarde aan die uitleg. Volgens hem was dit een een bewuste actie om militairen te schofferen. ,,Ik heb de beelden gezien en daar zat voor mij geen woord Chinees bij. Ik vind dat daar een rechter maar een oordeel over moet vellen.’’

De uitspraak is volgens Kropf niet alleen zeer ongepast, maar kan ook grote consequenties hebben voor de veiligheid van militairen op straat. ,,Er is een tijd geweest dat militairen niet in uniform over straat mochten. Dat is gelukkig achter de rug, maar dit soort uitspraken zouden voor sommige mensen genoeg kunnen zijn om militairen iets aan te doen.’’

De aangifte blijft volgens initiatiefnemer en advocaat Michael Ruperti niet beperkt tot Selcuk Öztürk. Ook tegen zijn collega Farid Azarkan wordt aangifte gedaan. Volgens de advocaat maakte hij de uitspraken van Öztürk extra krenkend door bij het tv-programma Pauw te zeggen ‘dat dit in elk geval mooie tv oplevert’.

Inmiddels zijn er meer dan duizend mensen die de aangifte steunen. Militairen noemen de uitspraken ‘onzinnig en misdadig’ en voelen zich geschoffeerd. Volgens Ruperti kan Öztürk zich met zijn uitspraken niet verschuilen achter het feit dat hij dit deed tijdens een debat in de Tweede Kamer. ,,Als een uitspraak strafbaar is, dan is die strafbaar.

Ik hoor graag van een rechter of iemand zich dan kan blijven verschuilen achter zijn kamerzetel. Bovendien is er ook buiten de kamer ingegaan op die uitspraak in een tv-uitzending en is daar geen afstand van genomen.’’

Selcuk Ozturk (Denk) beschuldigde in een kamerdebat Nederlandse militairen van moord nadat er burgerslachtoffers waren gevallen bij twee bombardementen in Irak. © ANP

Denk-Kamerlid over moorduitspraak: ‘Is toch mooie tv’

Telegraaf 06.11.2019 Selçuk Öztürk van Denk ligt onder vuur omdat hij tijdens een debat in de Tweede Kamer de bombardementen in Irak ‘moorden’ noemde. Bij Pauw wordt hij verdedigd door collega Farid Azarkan.

Aangifte tegen Oztürk om ’moorden’ in strijd tegen IS

Telegraaf 06.11.2019 Namens een groep van ruim 250 mensen gaat advocaat Michael Ruperti aangifte doen tegen Kamerlid Oztürk (Denk) vanwege haat zaaien, belediging en laster. De parlementariër sprak in het debat over burgerdoden door luchtaanvallen van Nederlandse jachtvliegers over ’moorden’.

De bekendste militair die het initiatief ondersteunt, is oud-Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif. „Ik ben al eens voor moordenaar uitgemaakt in de tijd van de kruisraketten. In vond dat schokkend en schandalig en vind dat nog. Militairen riskeren hun leven voor de vrede en vrijheid van Nederland en anderen. Met soms een hoge prijs. Altijd in opdracht van de regering en instemming van het parlement”, motiveert De Kruif zijn steun.

“Kwalificatie ’moordenaars’ diep beledigend”

„De kwalificatie ’moordenaars’ is daarom volstrekt onjuist, maar vooral diep beledigend voor alle militairen en burgers binnen defensie die iedere dag hun stinkende best doen om de belangen van Nederland te dienen waar ieder ander middel faalt.”

De voltallige Tweede Kamer viel dinsdagavond over Selcuk Oztürk (Denk) tijdens het debat over burgerdoden die vielen bij Nederlandse bombardementen tijdens de luchtoorlog tegen IS. Oud-minister Hennis (Defensie) noemde hij een ’lijkenverstopper’. Ook stelde hij dat Nederlandse vliegers ’verantwoordelijk voor moorden’ waren.

Onschendbaar

Hoewel Oztürk de uitspraken deed in het parlement en daarmee een beroep zou kunnen doen op parlementaire onschendbaarheid, is hij in Ruperti zijn ogen wel degelijk strafbaar. Vooral omdat hij met zijn woorden aanzet tot haat richting de vliegers.

Wraak

„Mensen die met extremistische ideeën rondlopen, kunnen dit opvatten als een oproep om wraak te nemen. Dat is volstrekt onacceptabel”, vindt de advocaat die bij het Openbaar Ministerie in Den Haag aangifte gaat doen. Hij doet dat komende week zodat zoveel mogelijk mensen zich achter het initiatief kunnen scharen.

De advocaat ziet in de uitspraak die de Haagse rechtbank deed in het proces Wilders relevante jurisprudentie. De PVV-voorman werd in 2016 veroordeeld voor aanzetten tot discriminatie en groepsbelediging. In het vonnis stelde de rechter vast dat: „Ook een democratisch verkozen volksvertegenwoordiger zoals verdachte niet boven de wet staat. Ook op hem is het recht van toepassing. En ook voor hem is de vrijheid van meningsuiting begrensd.”

Grens

Wilders deed zijn minder Marokkanen-uitspraak niet in de Tweede Kamer, maar op een partijbijeenkomst. Ruperti erkent dat dit voor de rechter een verschil kan maken. „Tegelijkertijd moet je gewoon vaststellen dat Oztürk een grens heeft overschreden.” De advocaat wil weten wat de Hoge Raad hiervan vindt.

Ruperti lanceerde zijn idee voor een groepsaangifte op LinkedIn. De posting kreeg veel likes vanuit de defensiehoek. Ook hebben bij de raadsman zich veel mensen via de mail gemeld waaronder veel luchtmachtofficieren.

“Dat is niet wat ik heb gezegd en is ook niet wat ik heb bedoeld”

Selçuk Öztürk, Tweede Kamerlid voor DENK.

Selçuk Öztürk, Tweede Kamerlid voor DENK. Ⓒ DIJKSTRA BV

Oztürk weerspreekt dat zijn woord ’moorden’ in het debat juridisch waren bedoeld. „Alsof ik bedoeld zou hebben dat de ex-minister of onze militairen met voorbedachten rade onschuldige mensen van het leven zouden hebben beroofd. Dat is niet wat ik heb gezegd en is ook niet wat ik heb bedoeld.”

Verzwegen

Volgens het Kamerlid van Denk blijft het feit overeind dat er onschuldige mensen door militair geweld om het leven zijn gekomen. „Feit is dat deze slachtoffers zijn verzwegen door de regering.” Niet de militairen, maar de minister is daarvoor verantwoordelijk, en haar heeft hij dan ook aangesproken in het debat.

„Het is betreurenswaardig dat mijn woorden vals worden geïnterpreteerd, dat deze advocaat met deze publiciteitsactie mij in een kwaad daglicht wil stellen en een mediamomentje krijgt over de rug van Denk. De advocaat weet als geen andere dat deze aangifte kansloos is.”

Bekijk meer van; proces overheid misdaad Michael Ruperti Kamerlid Oztürk Mart de Kruif Geert Wilders DENK

Premier Rutte wist in 2015 niet van burgerslachtoffers: ‘Staat mij helemaal niets van bij’

RTL 06.11.2019 Premier Rutte zegt in 2015 niet te zijn geïnformeerd dat bij een Nederlands bombardement in Irak 70 burgerdoden zijn gevallen. “Er staat mij helemaal niets van bij”, zegt de premier. Het ‘zou wel kunnen’ dat zijn ambtenaren op de hoogte waren.

Rutte vindt het niet vreemd dat zijn ambtenaren mogelijk wel zijn geïnformeerd, maar hij niet. “Jongens, dat is vier jaar geleden”, verzucht de premier tegen RTL Nieuws.

Op de hoogte?

Gisteren zei minister Bijleveld van Defensie dat het logisch is dat ook andere ministeries op de hoogte waren van het grote aantal burgerslachtoffers. Het is ‘aannemelijk’ dat de premier en drie andere departementen destijds zijn bijgepraat, aldus Bijleveld. De minister heeft beloofd uit te zoeken wie er precies van wist.

Lastig debat voor Bijleveld:

Minister Bijleveld mag blijven, dankzij nipte steun regeringspartijen

Lastig debat

Bijleveld had gisteravond een lastig debat in de Tweede Kamer. Bijlevelds voorganger, minister Hennis, had de Kamer laten weten dat Nederland niet betrokken was bij aanvallen met burgerslachtoffers, terwijl Hennis al was geïnformeerd over burgerslachtoffers bij een bombardement in juni 2015. Bijleveld ontdekte de fout pas vrijdag, zo was haar verweer.

Het wekte veel verbazing bij de Kamerleden dat Bijleveld pas vrijdag hoorde dat de Kamer verkeerd is ingelicht. Een goede verklaring had de bewindsvrouw hiervoor niet. “Ik kan het niet mooier maken dan het is”, zei Bijleveld na afloop. Een nipte meerderheid steunt haar, maar bijna alle oppositiepartijen hebben geen vertrouwen in de minister.

Opnieuw opheldering

Kamerleden van GroenLinks en SP hebben inmiddels opnieuw Kamervragen gesteld. Opvallend is dat ook andere betrokken ministers zeggen dat ze niets over de burgerslachtoffers in 2015 hebben gehoord. Lilianne Ploumen, destijds minister van Ontwikkelingssamenwerking, kan zich ook niet herinneren persoonlijk te zijn geïnformeerd over de aanval in Irak en de vele burgerslachtoffers

Lees meer:

‘Bombardement Nederlandse F-16 zorgde voor 70 burgerdoden in Irak’

RTL Nieuws / ANP; Mark Rutte  Jeanine Hennis-Plasschaert  Ank Bijleveld  Lilianne Ploumen  Tweede Kamer  Burgeroorlog Irak  Irak

Rutte over burgerdoden: ’Er staat mij niets van bij’

Telegraaf 06.11.2019 Premier Rutte sluit niet uit dat hij in 2015 op de hoogte is gesteld van tientallen burgerdoden die door Nederlandse bommen zijn gevallen in Irak. Hij kan het zich alleen niet meer herinneren. „Er staat mij niets van bij”, zegt Rutte. Wel kan het volgens hem zijn dat hij ambtelijk is bijgepraat. „Het is vier jaar geleden. Ik zou het echt niet weten.”

Dinsdagavond kwam defensieminister Ank Bijleveld in een Kamerdebat in de problemen. De Kamer is tot afgelopen maandag onwetend gehouden van Nederlandse betrokkenheid bij het bombardement van 3 juni 2015 op een bommenfabriekje van IS in het Iraakse Hawija.

Daar lagen meer explosieven dan vooraf gedacht, waardoor de ’secundaire explosies’ meer ’nevenschade’ veroorzaakten dan voorzien. Bovendien bevonden zich meer burgers in de nabijheid dan vooraf in kaart was gebracht. Onder de doden zaten behalve IS-strijders ook tientallen burgers.

Bijlevelds voorganger Hennis werd al een week na het bombardement door het Amerikaanse commando van de IS-missie verteld dat er waarschijnlijk door Nederlands toedoen burgerdoden waren gevallen. Diezelfde maand nog ontkende zij dat tegenover de Kamer.

Volgens Bijleveld was ze weliswaar bij haar aantreden eind 2017 op de hoogte gebracht van de burgerdoden door Nederlands toedoen, maar kwam zij er pas afgelopen vrijdag achter dat de Kamer daarover verkeerd was geïnformeerd. Ze overleefde ternauwernood een motie van wantrouwen. Alleen de coalitiepartijen, de SGP en Van Haga hielden haar in het zadel.

Het irriteerde de Kamer nogal dat de CDA-bewindsvrouw de schuld niet alleen afschoof op haar voorganger Hennis, maar dat ze ook herhaaldelijk zei dat de toenmalige PvdA-ministers Ploumen en Koenders de Kamerbrief met verkeerde informatie hadden ondertekend. In het feitenrelaas schreef ze daarover: „Het is aannemelijk dat de meest betrokken ministeries over het bestaan van het onderzoek zijn geïnformeerd.”

Bekijk ook: 

Dit gebeurt er voordat F-16 bom laat vallen 

Hennis onder de bus gegooid

VVD-Kamerlid André Bosman vroeg zich af waarom er over aannames werd gesproken, terwijl de Kamer had gevraagd om een overzicht van feiten. Bij navraag ontkennen Koenders en Ploumen dat ze over de burgerdoden zijn geïnformeerd. Ook toenmalig vice-premier Asscher ontkent stellig dat hij op de hoogte is gebracht van burgerdoden die door Nederlands toedoen waren gevallen.

Ook zei Bijleveld tijdens het dat premier Rutte op de hoogte was van het Nederlandse aandeel bij de burgerslachtoffers bij de oorlog tegen IS. Oppositiepartijen hebben daar nieuwe vragen over gesteld. „Deze minister gooit haar voorganger onder de bus en sleept daarna andere bewindslieden mee”, zegt GroenLinks-Kamerlid Diks.

„Er is een fout gemaakt”, zegt Rutte. „Die is goed benoemd en meteen aan de Kamer gemeld.” Volgens hem is het geen probleem dat toenmalig minister Hennis nu VN-gezant is in Irak.

Bekijk ook: 

F-16-vlieger ziek van vergisbom 

Bekijk ook: 

Woede om moorduitspraak DENK 

Werd Rutte geïnformeerd over burgerdoden Irak? ‘Staat me niets van bij’

NOS 06.11.2019 Premier Rutte kan zich niet herinneren dat hij in 2015 al op de hoogte is gesteld van het feit dat er burgerslachtoffers waren gevallen bij een aanval met Nederlandse F-16’s in Irak. “Er staat mij niets van bij”, zei Rutte.

Gisteravond werd tegen minister Bijleveld van Defensie een motie van wantrouwen ingediend, omdat haar voorganger Hennis-Plasschaert tot twee keer toe de Kamer onjuist informeerde. Hennis hield vol dat Nederland niet betrokken was bij de dood van burgers in Irak, terwijl toen al duidelijk was dat dat niet klopte.

In het debat beklemtoonde Bijleveld meerdere keren dat ook andere ministeries kennis hadden van de burgerdoden. Ze werden kort na de aanval op de hoogte gebracht dat het zeer aannemelijk was dat er een groot aantal onschuldige slachtoffers was gevallen bij het bombardement op een bommenfabriek van IS.

Bijleveld noemde daarbij de ministeries van Algemene Zaken, Buitenlandse Zaken en Veiligheid en Justitie. Maar Rutte zegt nu dus dat hij zich niet herinnert dat hij persoonlijk op de hoogte is gesteld. Het is volgens hem wel mogelijk dat ambtenaren van hem zijn bijgepraat over de kwestie.

Koenders: absoluut niet ingelicht

Bert Koenders, destijds minister van Buitenlandse Zaken, reageert stelliger: “Ik kan me er niets van herinneren. Ik ben er absoluut niet over ingelicht. Als je het over dit soort aantallen slachtoffers hebt, vergeet je dat niet. Dat zou alle alarmbellen af doen gaan.”

Ook de toenmalige minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Lilianne Ploumen, is verbaasd: “Ik ben niet persoonlijk geïnformeerd over de gebeurtenissen, over de Nederlandse betrokkenheid bij de aanval.” Net als Koenders weet ze niet of er ambtelijk wél informatie is uitgewisseld.

Premier Rutte zegt zelf pas afgelopen weekend van Bijleveld te hebben gehoord dat Hennis destijds de Kamer onjuist heeft geïnformeerd. Rutte vindt dat Hennis desondanks speciaal gezant van de VN in Irak kan blijven.

Bijleveld zegt dat ze ook pas afgelopen vrijdag wist dat de Kamer in 2015 onjuiste informatie had gekregen. Veel partijen vonden dat moeilijk te geloven, maar de motie van wantrouwen haalde het uiteindelijk niet.

Bekijk ook;

‘Rutte zegt niets te hebben geweten over burgerdoden Hawija’

MSN 06.11.2019 Premier Mark Rutte kan zich niet herinneren dat hij in 2015 op de hoogte is gesteld over de burgerdoden die dat jaar vielen bij een Nederlands bombardement in Irak. Dat heeft de minister-president woensdag gezegd, meldt de NOS. Volgens Rutte zijn ambtenaren van het ministerie van Algemene Zaken mogelijk wel op de hoogte gesteld over de gevolgen van het bombardement.

Rutte heeft verder gezegd dat hij pas afgelopen weekend van minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) heeft gehoord dat haar voorganger de Tweede Kamer in 2015 verkeerd heeft geïnformeerd over de luchtaanval. Bij het bombardement, gericht op een bommenfabriek van terreurgroep Islamitische Staat (IS), kwamen zeventig mensen om het leven. Volgens het Amerikaanse Pentagon waren alle slachtoffers burgers.

De toenmalige minister van Defensie Jeanine Hennis (VVD) meldde destijds dat er voor zover bekend geen burgerslachtoffers waren gevallen bij het bombardement, terwijl zij wist dat dit wel het geval was. Dit heeft het kabinet eerder deze week erkend, na onthullingen van NRC en de NOS.

Dinsdag moest minister Bijleveld zich in de Kamer verantwoorden over het Nederlandse bombardement. Zij bood tijdens een spoeddebat haar excuses aan omdat haar voorganger de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd. GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks diende een motie van wantrouwen tegen de minister in, die zij ternauwernood overleefde. In het debat werd meermaals gevraagd of premier Rutte wist over de burgerdoden, maar op deze vraag kon Bijleveld geen antwoord geven.

Dit weten we over de luchtaanval met burgerdoden in Irak

NU 05.11.2019 In de nacht van 2 op 3 juni 2015 werd in het Iraakse Hawija een bommenfabriek van Islamitische Staat (IS) geraakt door een bom die kort daarvoor was afgeworpen door een Nederlandse F-16. Er vielen zeker zeventig doden, waaronder een groot aantal burgerslachtoffers. Maandag verstuurde minister van Defensie Ank Bijleveld een brief aan de Tweede Kamer over de aanval en dinsdag wordt hierover gedebatteerd. Wat weten we precies over deze kwestie?

Was de fabriek een legitiem doel?

Militair gezien wel. Het gedeelte van Irak waarin Hawija ligt was op dat moment in handen van IS, dat de fabriek onder meer gebruikte om bijvoorbeeld autobommen of bermbommen te maken die elders in Irak of in Syrië veel slachtoffers maakten.

Hoe wist de coalitie die tegen IS vocht dat dit een bommenfabriek van IS was?

Volgens militair expert Peter Wijninga wordt dat inlichtingenproces langzaam opgebouwd. De meeste informatie komt van informanten op de grond of bijvoorbeeld door een drone in de lucht die de fabriek in de gaten houdt en ziet wat er allemaal het gebouw in gaat en ook weer verlaat.

“Op een gegeven moment is duidelijk dat het gaat om een bommenfabriek die uitgeschakeld moet worden”, aldus Wijninga. “Het is het normale proces dat de bronnen op de grond in contact staan met het Iraakse leger. Ik ga ervan uit dat dat nu ook weer plaats heeft gevonden, omdat het Iraakse leger er een stem in heeft welke doelen er worden gekozen. De coalitie is daar op uitnodiging van Irak, dus het gaat ook niet zonder hun medewerking.”

Er zijn dus geen Nederlanders bij het voortraject betrokken geweest?

“Het verschilt per operatie of er Nederlanders bij het voortraject betrokken zijn. Soms hebben we mensen in het planningsproces zitten, maar niet altijd. Ik weet niet of dat hier het geval is geweest”, stelt Wijninga.

“Het kan soms wel dat er ook Nederlandse elitetroepen betrokken zijn bij het bepalen van het doel en de observatie van het doel, maar dit was midden in een stad die in handen was van IS. Daar kun je niet zomaar als Westerse troepen laten rondlopen, dat valt meteen op. Dus in dit geval is er waarschijnlijk voor gekozen om te vertrouwen op de Iraakse inlichtingen.”

Ank Bijleveld, de huidige minister van Defensie (Foto: Pro Shots)

Hoe komen de militairen die het doel bepalen dan bij Nederland uit om de aanval uit te voeren?

Niet elke partner in de coalitie is in staat om zo’n doel te treffen. Nederland is daar zeer bedreven in. “En principe volstaat één bom. Het is een bommenfabriek, dus er liggen explosieven. Door de schokgolf gaan de andere explosieven ook af”, legt Wijninga uit. “Hiervoor heb je een kleine geleide bom nodig van 250 pond.”

“Vandaar dat men ook bij de Luchtmacht is uitgekomen, omdat Nederland op dat moment buiten de Amerikanen het enige land was ter plaatse dat zo’n type bom had.”

En dan vliegt de Nederlandse F-16 uit en wordt de bom gegooid.

“Eerst wordt er gekeken naar de Nederlandse jurist die in het hoofdkwartier aanwezig is of de voorgestelde missie binnen het Nederlandse mandaat valt”, zegt Wijninga. “Wat is de kans op nevenschade of burgerslachtoffers? Als dat allemaal acceptabel is wordt er akkoord gegaan met de doeltoewijzing en wordt de missie gepland en uiteindelijk uitgevoerd.”

Hoe komt het dat er dan toch zo veel burgerslachtoffers zijn gevallen?

Er lagen veel meer explosieven in de fabriek dan was ingeschat bij het verzamelen van de inlichtingen. Dus de Nederlandse bom had een kleine kettingreactie van explosies moeten veroorzaken, maar dit werden meerdere grote explosies. Volgens minister Ank Bijleveld ging het hierbij misschien wel om honderd vrachtwagens vol explosieven die ongezien de fabriek waren binnengegaan, zo zei ze maandag in gesprek met NRC. Bovendien was er mogelijk sprake van een grote hoeveelheid vluchtelingen die rondom de fabriek gevestigd waren, al is dat laatste niet bevestigd.

Dus de Nederlandse vliegers hebben niets fout gedaan?

Nee, die moeten kunnen vertrouwen op de inlichtingen waarop hun missie is gestoeld. De fout zit in het proces om alle informatie te vergaren. “En dat is het grote punt”, stelt Wijninga. “De informatie over die vrachtwagens zou wel zijn gemeld aan het Iraakse leger, maar niet terecht zijn gekomen op het centrale hoofdkwartier.

Maar nu is de minister van Defensie in de problemen geraakt door deze kwestie

Dat komt vooral omdat haar voorganger minister Jeanine Hennis-Plasschaert op 23 juni 2015 in een antwoord op kamervragen zei dat er voor zover bekend geen burgerslachtoffers waren gevallen als gevolg van Nederlandse bombardementen in Irak.

Terwijl het voor de Luchtmacht direct bekend was dat er zogenoemde ‘nevenschade’ was. Vervolgens bleek op 15 juni 2015 uit een Amerikaans rapport dat de kans heel groot was dat er bij de aanval op de bommenfabriek in de nacht van 2 op 3 juni wel degelijk burgerslachtoffers waren gevallen. Bovendien bleek dinsdag dat het volgens het ministerie “aannemelijk is dat de meest betrokken ministeries over het bestaan van het onderzoek zijn geïnformeerd”.

De kamer is toen dus verkeerd geïnformeerd. En Bijleveld is politiek verantwoordelijk voor de uitspraken van haar voorganger.

Pas nadat NRC en de NOS op 18 oktober hun onderzoek naar de luchtaanval publiceerden kwam er maandag uiteindelijk een kamerbrief van minister Bijleveld, ook omdat ze naar eigen zeggen eerst met de betrokken piloten over de kwestie wilde praten.

Zie ook: Kabinet erkent Nederlandse luchtaanval boven Irak met 70 doden

Lees meer over: Irak Defensie Politiek

Bijna hele oppositie wil Bijleveld weg

MSN 05.11.2019 Bijna de gehele oppositie in de Tweede Kamer heeft geen vertrouwen meer in defensieminister Ank Bijleveld. Ze rekenen haar aan dat haar voorganger de Kamer verkeerd heeft ingelicht over een luchtaanval die veel Iraakse burgers het leven kostte, en dat Bijleveld dat pas maandag meldde.

Een motie van wantrouwen van GroenLinks kreeg de steun van PVV, SP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, DENK, FVD en het lid Van Kooten.

Bijleveld biedt ‘oprechte excuses’ aan voor verkeerd informeren Kamer

NU 05.11.2019 Minister Ank Bijleveld (Defensie) heeft dinsdag in een debat aan de Tweede Kamer haar “oprechte excuses” aangeboden voor het verkeerd informeren van de Kamer over de Nederlandse betrokkenheid bij de luchtaanvallen in de Iraakse steden Hawija en Mosoel waarbij 74 mensen om het leven kwamen, waaronder burgerdoden.

“Als minister ben ik verantwoordelijk, ook voor het handelen van mijn voorganger. Dit is niet juist. Dit had anders gemoeten”, aldus Bijleveld.

De minister wist naar eigen zeggen pas afgelopen vrijdag dat haar voorganger oud-minister Jeanine Hennis, de Kamer in 2015 verkeerd heeft geïnformeerd.

Bijleveld stelt dat zij bij haar aantreden “op hoofdlijnen” is geïnformeerd over burgerslachtoffers, maar verder niet op de hoogte is geweest van details.

‘Hennis was op de hoogte’

Hennis, die tegenwoordig de VN-chef in Irak is, meldde in de zomer van 2015 aan de Kamer dat voor zover haar bekend was er geen burgerslachtoffers waren gevallen bij de inzet van Nederlandse F-16’s in de strijd tegen Islamitische Staat.

Uit een Kamerbrief van minister Bijleveld van afgelopen maandag blijkt dat het ministerie destijds al beschikte over een intern verslag en een Amerikaanse rapportage waaruit bleek dat het “geloofwaardig was” dat er bij de aanval in Hawija burgers om het leven waren gekomen.

“Het is aannemelijk dat de meest betrokken ministeries over het bestaan van het onderzoek zijn geïnformeerd”, schrijft minister Bijleveld dinsdag voorafgaand aan het debat in een aanvullende brief.

Oppositie eist opheldering

Hoewel de Tweede Kamer de excuses van de minister waardeert, blijft er harde kritiek klinken. Zo is er verbazing in Kamer over het feit dat de bewindsvrouw pas afgelopen vrijdag is bijgepraat. Dit terwijl uit onderzoek van NOS en NRC twee weken geleden al bleek dat Nederland verantwoordelijk was voor het bombardement op Hawija en Mosoel.

SGP’er Chris Stoffer wil weten waarom er niemand op het ministerie van Defensie de minister niet eerder op hoogte heeft gesteld de onjuiste informatieverstrekking aan de Kamer recht te zetten.

SP’er Sadet Karabulut vindt dat Bijleveld zich niet achter Hennis mag verschuilen. Ook zij vraagt zich af waarom de minister door haar departement pas vrijdag op de hoogte is gesteld. “Als dit de staat van het departement is, dan is het veel erger dan gedacht”, aldus Karabulut. “Er is keer op keer moedwillig informatie achtergehouden. Is dit de manier waarop Defensie met de Kamer en de Nederlandse bevolking omgaat?”

Ook coalitiepartijen D66 en VVD zijn kritisch. VVD’er André Bosman zegt zich grote zorgen te maken over het ontbreken van een politieke antenne op het departement. Ook hij vindt dat de minister veel eerder had moeten worden bijgepraat.

Kabinet erkent betrokkenheid bij aanval Hawija

Maandag erkende het kabinet de Tweede Kamer verkeerd te hebben geïnformeerd over twee aanvallen van de Nederlandse luchtmacht in Irak in de strijd tegen IS.

Het gaat om de luchtaanval in 2015 op een bommenfabriek in de Iraakse stad Hawija waar zeventig mensen, onder wie een onbekend aantal burgerslachtoffers, zijn omgekomen.

De minister schrijft in de brief dat er geen indicaties waren dat bij de aanval burgerslachtoffers zouden vallen. Omdat er in de fabriek meer bommen lagen opgeslagen dan gedacht, viel het schadegebied groter uit van voorzien.

Zie ook: Dit weten we over de luchtaanval met burgerdoden in Irak

Onjuiste inlichtingen in Mosoel

Ook was Nederland betrokken bij een aanval die was gericht op een vermoedelijk hoofdkwartier van IS in de stad Mosoel. Achteraf bleek het om een woning te gaan. Vier mensen kwamen daarbij om het leven. De aanval was het gevolg van onjuiste inlichtingen.

Het Openbaar Ministerie heeft beide incidenten onderzocht en kwam tot de conclusie dat de luchtaanvallen rechtmatig waren.

Lees meer over: Defensie

Bijleveld biedt excuses aan voor verzwijgen burgerdoden Irak

NOS 05.11.2019 Minister Bijleveld van Defensie heeft in de Tweede Kamer “oprechte excuses” aangeboden voor het onjuist informeren van de Kamer over de burgerslachtoffers die vielen bij een Nederlandse F16-aanval in Irak in 2015.

Bijlevelds voorganger, minister Hennis, informeerde de Kamer tot twee keer toe onjuist over de zaak. Ze zei dat er geen burgerdoden waren gevallen, terwijl ze toen al wist dat dat wel degelijk was gebeurd. Bij de aanval, op een IS-fabriek van autobommen, kwamen zeker 70 onschuldige burgers om het leven.

“Het had zo niet gemoeten”, erkende Bijleveld aan de Tweede Kamer. “Ik ben verantwoordelijk, ook voor het handelen van mijn voorgangers.”

Geen antwoord

Kamerlid Isabelle Diks van GroenLinks had eerder in het debat geconstateerd dat Bijleveld de leugens van haar voorganger niet meteen heeft rechtgezet. “Ze heeft de leugen overgenomen. Ze kwam pas met de waarheid toen de NOS en NRC Handelsblad erover berichtten.” Diks sprak van “een diepe kras in de geloofwaardigheid” van de minister.

Sadet Karabulut (SP) noemt het “onacceptabel” dat de Kamer is voorgelogen. “En deze minister probeerde zich ongegeneerd te verschuilen achter de leugens van haar voorganger.”

Maar de minister verwerpt die kritiek. Het is haar, naar eigen zeggen, pas afgelopen vrijdag duidelijk geworden dat Hennis de Kamer daadwerkelijk bewust onjuist had geïnformeerd. Pas toen stond voor Bijleveld vast dat haar voorganger al wist dat er burgerdoden waren gevallen.

De Kamer reageerde verbaasd op die uitleg. Hoe kan het dat vorige week pas duidelijk werd dat Hennis in 2015 onjuiste informatie had verstrekt?

Minister Bijleveld had daar geen antwoord op: “Ik vind het heel vervelend”.

F16’s al maanden weg uit Irak

Bijleveld zelf werd bij haar aantreden, in november 2017, op hoofdlijnen op de hoogte gesteld van de feiten en wist dus van de burgerdoden. Veel partijen vroegen zich af waarom ze er nu pas mee naar buiten kwam. Op zich is het gebruikelijk om tijdens een militaire missie niet te veel details te delen, om zo de veiligheid van de militairen niet in gevaar te brengen. Maar de Nederlandse F16’s zijn nu al elf maanden weg uit Irak.

De minister wees erop dat de missie in Irak nog steeds loopt, ook al is Nederland er niet bij betrokken. Ze wilde het zorgvuldig doen en eerst met de andere landen van de coalitie overleggen. “Ik had misschien graag sneller openheid willen geven, maar ik kon het niet.”

Bekijk ook;

Minister Ank Bijleveld (Defensie) tijdens een debat in de Tweede Kamer over het Nederlands bombardement in Irak. Ⓒ ANP

Minister Bijleveld biedt Kamer excuses aan om Irak

Telegraaf 05.11.2019 Minister Ank Bijleveld (Defensie) heeft tijdens het debat over burgerslachtoffers in Irak een motie van wantrouwen gekregen. Behalve GroenLinks willen ook de PVV, SP, PvdD, 50Plus, Denk, FvD en Van Kooten de minister weg hebben. De coalitiepartijen houden haar met steun van PvdA, SGP en Van Haga overeind.

Bijleveld wist al bij haar aantreden in 2017 al dat er bij Nederlandse luchtaanvallen in Irak burgerslachtoffers waren gevallen. Ze wist naar eigen zeggen pas afgelopen vrijdag dat de Tweede Kamer daarover niet was geïnformeerd.

Met die verdediging probeerde de CDA-bewindsvrouw de verantwoordelijkheid voor het niet informeren van de Tweede Kamer bij haar voorganger Jeanine Hennis te leggen. Evengoed bood Bijleveld als ministerieel verantwoordelijke tijdens het Kamerdebat haar excuses aan voor het onthouden van informatie over de Nederlandse luchtaanvallen in Hawija en Mosul in 2015, waarbij tientallen burgerslachtoffers waren gevallen.

Hennis werd over de aanval van 3 juni 2015 op een munitiefabriek in Hawija al een week later door het Amerikaanse commando verteld dat er waarschijnlijk door Nederlands toedoen burgerslachtoffers waren gevallen. Omdat er meer explosieven lagen opgeslagen dan verwacht, was de ’nevenschade’ groter. Er vielen 70 slachtoffers, zowel burgers als IS-strijders.

Excuses

Nog diezelfde maand antwoordde Hennis op vragen van de Kamer dat er geen sprake was van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers in Irak. „Dat klopt dus niet”, zei Bijleveld. „Dat is feitelijk onjuist.” Achter dit feit kwam Bijleveld naar eigen zeggen pas afgelopen vrijdag, ’bij een laatste check’. „Ik heb toen meteen de informatie aan de Kamer erop aangepast.”

De Kamer vond die uitleg twijfelachtig en wilde van de minister weten waarom ze pas 11 maanden na het terugkeren van de Nederlandse F-16’s pas openheid van zaken heeft gegeven. „Was er niemand op het ministerie die u wist dat de Kamer verkeerd geïnformeerd was?”, zo vroeg SGP-Kamerlid Stoffer zich af. Bijlveld antwoordde dat ’informatiehuishouding en departementen’ nu eenmaal ingewikkeld is.

Onacceptabel

VVD-Kamerlid André Bosman vroeg zich af waarom Bijleveld heeft gebroken met het beleid om geen gedetailleerde informatie te openbaren over militaire operaties. En waarom nu pas? „Waarom zijn de feiten niet eerder gemeld?”

Bijleveld wees op ’operationele veiligheid’. Volgens de minister moest ze niet alleen rekening houden de veiligheid van eigen militairen, maar ook die van bondgenoten. „Dat Nederland er niet meer vloog, wil niet zeggen dat er niet meer gevlogen werd.”

Volgens Isabelle Diks (GroenLinks) heeft Bijleveld de leugens van haar voorganger over deze zaak overgenomen in plaats van het recht te zetten. „Daarmee volhardde ze in de onjuiste informatievoorziening aan de Tweede Kamer.” Dat zorgt voor een ’diepe kras in haar geloofwaardigheid’. ’Met pijn in het hart’ zegde ze het vertrouwen in de minister op. Sadet Karabulut (SP) bnoemde het ’onacceptabel’ dat de Kamer is ’voorgelogen’. „Deze minister mag zich niet verschuilen achter haar voorganger.”

CU-Kamerlid Joël Voordewind (ChristenUnie) zag ’een tendens’ bij de minister om de Kamer beter te informeren over burgerslachtoffers. Toch hield de coalitie, evenals PvdA, SGP en Van Haga de minister in het zadel, al vond D66-Kamerlid Salima Belhaj dat Bijleveld het de Kamer daarbij ’niet makkelijk’ had gemaakt. Zij wil dat Defensie werk maakt van schadevergoeding voor de nabestaanden en daarbij niet verwijst naar de Iraakse regering.

Bekijk ook:

Woede om moorduitspraak DENK 

DENK-Kamerlid Selcuk Öztürk kreeg eerder op de avond de rest van de Kamer over zich heen omdat hij bij de luchtaanval sprak over ’moord’. Jeanine Hennis noemde hij een ’lijkenverstopper’. Kamervoorzitter Arib riep Öztürk tot de orde.

Tweets by ‎@Nielsrigter

Bijleveld biedt excuus aan om verkeerd informeren Kamer rond bombardement Irak

AD 05.11.2019 De Tweede Kamer heeft tijdens een spoeddebat harde kritiek op minister Ank Bijleveld van Defensie geuit. De CDA-bewindsvrouw had eerder openheid van zaken moeten geven over burgerslachtoffers bij een Nederlandse luchtaanval in Irak in 2015. De Kamer werd daarover onjuist geïnformeerd. Bijleveld bood daar haar ‘oprechte excuses’ voor aan.

Ik ben daar verantwoordelijk voor, ook voor het handelen van mijn ambtsvoorgangers. Ik kan niet anders doen dan dat erkennen en excuses maken.’’ Ook sprak ze ‘namens het kabinet’  haar medeleven uit met de nabestaanden

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Uit een feitenrelaas dat Bijleveld vanmiddag naar de Kamer stuurde, blijkt dat toenmalig Defensieminister Jeanine Hennis persoonlijk op de hoogte was dat het ‘geloofwaardig’ was dat er bij een Nederlands bombardement in het Iraakse Hawija, in de nacht van 2 op 3 juni 2015 burgerdoden waren gevallen. Toch schreef ze een paar weken later aan de Kamer dat dat ‘voor zover op dit moment bekend’ niet het geval was. Gisteren erkende Bijleveld dat er bij het bombardement zeker zeventig doden vielen.

Feitelijke onjuistheid

Bijleveld zegt dat ze pas ‘afgelopen vrijdag’ heeft vastgesteld dat de Kamer destijds onjuist werd geïnformeerd. De brief waarin de Kamer zou worden geïnformeerd over de burgerslachtoffers lag toen al klaar en werd in het weekend nog aangepast, ‘met deze informatie erin’. De Defensieminister bestrijdt ‘het frame’ dat de Kamer ‘werd voorgelogen’. ,,Het is een feitelijke onjuistheid.’’

Volgens Isabelle Diks (GroenLinks) heeft Bijleveld de leugens van haar voorganger Jeanine Hennis over deze zaak overgenomen in plaats van het recht te zetten. Dat zorgt voor een ‘diepe kras in haar geloofwaardigheid’. Sadet Karabulut (SP) vindt het ‘onacceptabel’ dat de Kamer is voorgelogen.

Bijleveld mag zich volgens haar ‘niet verschuilen’ achter haar voorganger. ,,Dit is de politieke verantwoordelijkheid van minister en van haar alleen.’’ De Kamer is ‘bewust fout geïnformeerd’, meent PvdA’er John Kersten.

Harde noten

Ook regeringspartijen kraakten harde noten. Het was immers beleid om niets te zeggen over lopende operaties, stelt VVD-Kamerlid André Bosman. De informatie van Hennis was daardoor ‘inhoudelijk onjuist en procedureel onjuist’. D66-Kamerlid Salima Belhaj wilde weten waarom Bijleveld de verkeerde info van haar voorganger niet eerder heeft rechtgezet.

Dat had volgens haar moeten gebeuren bij haar aantreden in oktober 2017, toen Bijleveld over de kwestie werd geïnformeerd, of na het beëindigen van de missie tegen IS, in december 2018.

D66 eiste meer details over de gang van zaken. Het feitenrelaas vindt Belhaj ‘te algemeen’. Ze wil weten hoe Hennis werd geïnformeerd, of daar een memo van is en wat er in het overdrachtsdossier stond toen Bijleveld aantrad. Volgens Bijleveld is de memo geheim, maar ze wil bekijken of die nu toch openbaar gemaakt kan worden. Wat er in haar overdrachtsdossier stond weet ze ‘niet precies’.  Daarover zegt ze: ,,Ik was me er toen bewust van het feit dat er burgerslachtoffers zijn gevallen. De details komen later.’’

Denk-Kamerlid Selcuk Öztürk haalde zich de woede van de rest van de Kamer op de hals omdat hij sprak over ‘moord’ op onschuldige burgers door de Nederlandse F-16-vliegers. ‘Niet respectvol’ en ‘zeer betreurenswaardig’, aldus zijn collega-Kamerleden.

Burgerdoden

Het Openbaar Ministerie deed onderzoek naar vier aanvallen waarbij mogelijk burgerdoden vielen en zag geen reden voor vervolging. De Kamer meent dat de piloten niets valt te verwijten, zij voerden hun missie uit op basis van inlichtingen die achteraf niet bleken te kloppen. ,,We staan hier niet om de betrokken militairen de maat te nemen’’, aldus GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks.

Kamervoorzitter Khadija Arib greep meermaals in om Öztürk te vragen zijn woorden zorgvuldiger te kiezen. Daarop vroeg het Denk-Kamerlid zich eerst af of minister Bijleveld ‘wel een hart’ heeft om vervolgens oud-minister Jeanine Hennis vanwege haar onjuist informatie aan de Kamer ‘een lijkenverstopper’ te noemen die werd ‘beloond’ met een ‘baantje in Irak’. Hennis is inmiddels VN-gezant in het land.

Minister Bijleveld maakt excuses voor fout informeren dodelijke aanval Irak

MSN 05.11.2019 Minister Ank Bijleveld heeft excuses gemaakt omdat de Tweede Kamer door haar voorganger verkeerd is geïnformeerd over een dodelijke aanval in Irak door Nederlandse F-16’s. Bijlevelds voorganger, Jeanine Hennis, had in 2015 gemeld dat er geen burgerdoden waren gevallen, maar dat was foute informatie. “Ik bied daarvoor oprechte excuses aan”, zegt Bijleveld nu.

Gisteren maakte minister Bijleveld bekend dat bij de aanval van Nederlandse F-16’s op een IS-doelwit in Irak in 2015 circa zeventig doden waren gevallen, onder wie burgers. Het is de eerste keer dat het kabinet zo open over een aanval is. 

Nu pas openheid

De oppositiepartijen verwijten minister Bijleveld dat er nu pas openheid komt over de burgerslachtoffers bij het bombardement. Pijnlijk is dat toenmalig minister Hennis dus een paar weken na het bombardement aan de Kamer meldde dat er geen burgerslachtoffers te betreuren waren.

Dat onjuiste informeren zit de partijen hoog.  Minister Bijleveld biedt daarvoor vandaag haar excuses aan in de Tweede Kamer. Sadet Karabulut (SP) vindt het ‘onacceptabel’ dat de Kamer is voorgelogen. Bijleveld mag zich volgens haar ‘niet verschuilen’ achter haar voorganger. De Kamer is ‘bewust fout geïnformeerd’, meent PvdA’er John Kersten.

Jeanine Hennis, die nu VN-gezant is in Irak, wil niet reageren en laat de communicatie over aan minister Bijleveld.

© Aangeboden door RTL Nederland

Piloten valt niets te verwijten

De Kamer meent verder dat de piloten die de aanval uitvoerden, niets valt te verwijten. Zij voerden de missie uit op basis van inlichtingen die achteraf niet klopten.

De aanval van de F-16’s was gericht tegen een autobommenfabriek in Hawija.

Woede om DENK

Denk-Kamerlid Selcuk Öztürk haalde zich de woede van de rest van de Kamer op de hals omdat hij sprak over ‘moord’ op onschuldige burgers door de Nederlandse F-16-vliegers.

Volgens de rest van de Kamerleden zijn zijn opmerkingen ‘zeer betreurenswaardig.’

Lees ook:

Kamerleden boos om verkeerde informatie over aanval in Irak: ‘Dit is heel ernstig’

RTL Nieuws; Ank Bijleveld Koninklijke Luchtmacht Ministerie van Defensie Burgeroorlog Irak

Oud-minister Hennis wist persoonlijk van mogelijke burgerdoden Irak

NOS 05.11.2019 Toenmalig minister Hennis van Defensie is kort na de luchtaanval in Irak persoonlijk op de hoogte gesteld over het bombardement waarbij 70 doden zijn gevallen. Zij kende dus het voorval toen zij later die maand de Tweede Kamer liet weten dat er “geen sprake is geweest van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers”.

Dat blijkt uit het feitenrelaas dat door minister Bijleveld naar de Tweede Kamer is gestuurd. Op dit moment debatteert de Kamer over de luchtaanval en het verkeerd informeren door VVD-minister Hennis in 2015.

Minister Bijleveld erkende gisteren voor het eerst dat Nederland verantwoordelijk was voor de aanval. Daaruit bleek dat de minister de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd, hoewel niet duidelijk was of zij wist dat ze de Kamer verkeerd voorlichtte.

Ook andere ministers en Rutte in beeld

Volgens het feitenrelaas is het “aannemelijk” dat ook andere “betrokken ministeries” na de briefing aan Hennis op de hoogte zijn gebracht van het incident. Dat zou betekenen dat de PvdA-ministers Koenders en Ploumen van Buitenlandse Zaken, en mogelijk ook premier Rutte, wisten van het incident toen Hennis de Kamer verkeerd voorlichtte.

Uit de tijdlijn is ook op te maken dat de huidige minister Bijleveld vlak na haar aantreden in november 2017 is bijgepraat over het incident. Uiteindelijk duurde het tot april 2018 voordat zij de Kamer op de hoogste stelde dat er mogelijk burgerslachtoffers waren gevallen bij de Nederlandse aanval.

Zij deed dat naar aanleiding van het afgeronde onderzoek van het Openbaar Ministerie, waarvan de uitkomsten in februari 2018 met het ministerie werden gedeeld. Hoewel haar voorganger had beloofd de uitkomsten van dat onderzoek direct te delen met de Tweede Kamer, duurde het dus nog maanden voordat minister Bijleveld dit naar buiten bracht.

Bekijk ook;

Selcuk Öztürk tijdens een debat in de Tweede Kamer over het Nederlands bombardement in Irak. Ⓒ ANP

Woede om moorduitspraak DENK

Telegraaf 05.11.2019 DENK mag de Nederlandse luchtaanval die Iraakse burgers in 2015 het levens kostte geen moord noemen, vindt de Tweede Kamer. DENK-Kamerlid Selcuk Öztürk moet dat woord terugnemen, vinden bijna alle andere partijen. Maar hij weigert dat.

Öztürk stelde in het debat over de luchtaanval dat het kabinet „niet de ernst inziet van deze moorden.” Hij noemde Jeanine Hennis, ten tijde van de aanval minister van Defensie, bovendien een „lijkenverstopper” omdat ze de burgerdoden verzweeg. Ook die opmerking kwam hem op een uitbrander te staan van onder andere GroenLinks.

Ook Kamervoorzitter Khadija Arib deed een dringend beroep op Öztürk om andere woorden te kiezen. „Nu gaat de aandacht naar u en niet naar de slachtoffers”, zei ze.

Öztürk werpt tegen dat de nabestaanden ook van moord zouden spreken.

Bekijk meer van; gewapend conflict defensie Selçuk Öztürk Jeanine Hennis-Plasschaert

DENK noemt luchtaanval moord en wekt woede

MSN 05.11.2019 DENK mag de Nederlandse luchtaanval die Iraakse burgers in 2015 het levens kostte geen moord noemen, vindt de Tweede Kamer. DENK-Kamerlid Selcuk Öztürk moet dat woord terugnemen, vinden bijna alle andere partijen. Maar hij weigert dat.

Öztürk stelde in het debat over de luchtaanval dat het kabinet “niet de ernst inziet van deze moorden”. Hij noemde Jeanine Hennis, ten tijde van de aanval minister van Defensie, bovendien een “lijkenverstopper” omdat ze de burgerdoden verzweeg. Ook die opmerking kwam hem op een uitbrander te staan van onder andere GroenLinks.

Ook Kamervoorzitter Khadija Arib deed een dringend beroep op Öztürk om andere woorden te kiezen. “Nu gaat de aandacht naar u en niet naar de slachtoffers”, zei ze.

Öztürk werpt tegen dat de nabestaanden ook van moord zouden spreken.

Een F16-vlieger moet soms wel drie kwartier in de lucht wachten voordat hij hoort dat hij een bom op een doel mag gooien. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE

Dit gebeurt er voordat F-16 bom laat vallen

Telegraaf 05.11.2019 Maanden duurde het soms voor er in de strijd tegen IS voldoende informatie was om een F-16 een aanval te laten uitvoeren. Op het laatste moment werden missies afgeblazen. En ondanks de volgens jachtvliegers ’chirurgische precisie’ waarmee bombardementen werden uitgevoerd, konden er toch burgerdoden vallen.

Jachtvlieger Jeffrey (een schuilnaam) hangt boven het kalifaat en wacht op toestemming om aan te vallen. Op een beeldschermpje ziet hij een vrachtwagen, bekleed met stalen platen. Hij weet dat de truck vol explosieven zit en bedoeld is om door de zelfmoordenaar achter het stuur tussen Koerdische strijders tot ontploffing te worden gebracht.

Een paar minuten heeft hij om het gevaar weg te nemen, maar Jeffrey krijgt geen groen licht vanuit het Combined Air Operations Centre (CAOC), het hoofdkwartier van de luchtoorlog in Qatar. Zijn ongeduld groeit. Waar wachten ze op?

Uitsluitsel

De officier die in de enorme verduisterde zaal vol muurhoge beeldschermen toestemming moet geven, zit in zijn maag met de afstand tussen de bomauto en een groepje huizen. De controllers twijfelen of die wel buiten de ontploffingsradius blijven. Pas na drie kwartier komt er uitsluitsel: Jeffrey mag aanvallen.

Bekijk ook: 

F-16-vlieger ziek van vergisbom 

„Er ontstond een gigantische vuurbal. Blijkbaar zat dat ding vol olie en benzine, alle bomen vlogen in brand. Tot dat moment vond ik het getwijfel overdreven, maar de ontploffing reikte tot twintig of dertig meter van die huizen. Het luisterde dus inderdaad nauw. Als daar een kind had gelopen, was dat in gevaar geweest. De drones hingen al uren om te zien of er echt niets bewoog rond die huizen”, zegt Jeffrey.

Het verhaal dat hij vertelt in het vandaag verschenen boek Missie F-16 is een goed voorbeeld van hoe de coalitietroepen de luchtoorlog tegen IS voerden. Vliegers spreken van het meest chirurgische conflict ooit. Overste Joost Luysterburg weet dat uit eigen ervaring; de veteraan en zeer ervaren F-16-vlieger werkte vier maanden in het CAOC als red card holder.

De vertegenwoordiger van Nederland die met elke aanval moest instemmen en deze kon vetoën. Desnoods terwijl het vliegtuig al boven het doel hing. Iets wat volgens Luysterburg ook gebeurde.

Meekijken

„De hoeveelheid informatie die wij zien, is onkenbaar. Ik kan live meekijken met de hele wereld. Dronebeelden, satellietbeelden, ik kan precies zien welk vliegtuig waar vliegt en welke bommen hij bij zich heeft. Ik zie terroristen lopen en er wordt live vertaald wat ze zeggen”, vertelt de overste over het CAOC.

Bekijk ook: 

‘Ik heb een heel gezin gedood’ 

„Computers laten op driedimensionale modellen van gebouwen een berekening los van de verwachte nevenschade van bommen. Heel Irak en Syrië zijn digitaal nagebouwd. Je kunt simuleren hoeveel schade welk wapen veroorzaakt in de omgeving. We hebben inlichtingen waar een school is gevestigd, een ziekenhuis, een ambassade. Al die data bekijk je voor je beslist.”

Aan het moment waarop de red card holder de finale beslissing neemt, is een uitgebreide voorbereidingsfase vooraf gegaan. Eentje die volgens kolonel Peter Tankink maanden kan duren. Die tijd wordt gebruikt om voldoende inlichtingen te verzamelen over het doel. Is de conclusie dat het toch geen militair object is, dan vielen Nederlandse F-16’s volgens hem niet aan.

Was dit wel het geval, dan werd het doelwit besproken in het zogeheten Joint Targeting Board. Een comité waarin militairen van de aan de missie deelnemende landen zitten. Na goedkeuring van deze board moesten de Iraakse autoriteiten instemmen. Pas daarna was het aan de red card holder. In totaal beslissen tien mensen over één bom.

Bekijk ook: 

Nabestaande Nederlandse vergisbom wil genoegdoening 

Hersencapaciteit

Hoe kan het dat met zoveel hersencapaciteit en hulpmiddelen er toch burgerdoden vallen? In het Irakese Hawija zorgde een aanval op een bomtruckfabriek voor een veel zwaardere explosie dan gedacht. Zeventig mensen stierven. Het is onduidelijk hoeveel van hen burgers waren. In Mosul gooide een Nederlandse vlieger een bom op een gebouw dat volgens de inlichtingen een IS-hoofdkwartier was. Het bleek om een villa te gaan waarin een gezin woonde. Vier mensen verloren het leven.

“Fout in vroegste schakel van het proces zorgt voor burgerdoden”

In beide casussen, waarvan minister Bijleveld (Defensie) maandag officieel bevestigde dat Nederlandse vliegtuigen erbij betrokken waren, zat volgens haar de fout in de vroegste schakel van de keten. Die van het inlichtingen inwinnen.

Technische hoogstandjes en goede planning beperken volgens overste Luysterburg het aantal burgerdoden, maar zelfs de slimste bommen en meest hoogwaardige spionagedrones kunnen zoals zijn baas Commandant Luchtstrijdkrachten Dennis Luyt eerder deze maand al zei geen 100 procent garantie bieden op het voorkomen van onbedoelde slachtoffers.

Bekijk meer van; conflicten, oorlog en vrede Joost Luysterburg Peter Tankink Ank Bijleveld Dennis Luyt Combined Air Operations Centre Missie F-16

Oud-Defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert is nu Speciaal Vertegenwoordiger van de Secretaris-Generaal van de VN voor Irak. © ANP/Evert-Jan Daniels

Hennis wist van mogelijke burgerslachtoffers, zei dat er ‘voor zover bekend’ geen waren

AD 05.11.2019 Toenmalig minister Jeanine Hennis van Defensie was al persoonlijk gebriefd over de aanval in de Iraakse stad Hawija toen zij in een Kamerbrief schreef dat er ‘voor zover bekend’ geen sprake was geweest van burgerslachtoffers bij de Nederlandse bombardementen op Irak. Dat blijkt uit een feitenrelaas dat haar opvolger, Ank Bijleveld, zojuist naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Daarin schrijft Bijleveld dat haar ‘ambtsvoorganger’ Hennis op 9 juni 2015 werd geïnformeerd over de aanval in de nacht van 2 op 3 juni en het onderzoek daarna. In die briefing hoorde zij ook dat het volgens het Amerikaanse commandocentrum ‘geloofwaardig was’ dat er burgerslachtoffers te betreuren waren bij de Nederlandse aanval. Op 15 juni krijgt het ministerie van Defensie dat onderzoek op papier binnen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Toch ontkende Hennis op 23 juni dat er sprake was van mogelijke Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers in de strijd tegen IS: ‘Daar is, voor zover op dit moment bekend, geen sprake van geweest’. Ook werd haar gevraagd of er een onderzoek zou komen naar burgerslachtoffers. Daarop stelde Hennis dat het ‘niet mogelijk is volledig en betrouwbaar onderzoek te doen naar omgekomen burgerslachtoffers in ISIS-gebied’. In werkelijkheid was dat onderzoek al wel gedaan.

De Tweede Kamer gaat vanavond nog in debat met minister Bijleveld over de kwestie.

‘Ik heb een heel gezin gedood’- Video

Telegraaf 05.11.2019 Vliegen in een F-16: een jongensdroom die een nachtmerrie kan worden als je onschuldige burgers raakt. Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven belichten het afzwaaiende paradepaardje van de Luchtmacht met een boek: Missie F-16.

„Ik heb levens beëindigd van mensen die er niks mee te maken hadden. Het is een klap in je gezicht. Het druist in tegen alles waarvoor je daar bent.” Ⓒ Matty van Wijnbergen

F-16-vlieger ziek van vergisbom

Telegraaf 05.11.2019 F-16-vlieger Stefan (niet zijn echte naam) werd uitgezonden om IS te verslaan, maar gooide in een septembernacht een bom op een Iraaks woonhuis. Vier mensen kwamen daardoor om. De jachtvlieger kon er niks aan doen. Het vergisbombardement viel terug te voeren op rammelende Amerikaanse inlichtingen, zo meldde minister Bijleveld (Defensie) gisteren. Maar het is Stefan die ermee in het reine moet zien te komen en dat valt hem zwaar.

Toen aan maanden van twijfel een einde werd gemaakt en Stefan hoorde wie hij had getroffen, werd hij fysiek niet goed. Dit ging tegen alles in waarvoor hij stond, vertelt de jachtvlieger in het boek Missie F-16 van Telegraaf-journalisten Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven, dat vandaag verschijnt.

Het is voor het eerst dat een piloot die betrokken was bij aanvallen waarbij burgerdoden vielen, zijn verhaal buiten het jachtvliegerswereldje doet. Stefan kon alleen met collega’s, zijn vrouw en vader praten over de verschrikkelijke gebeurtenis van 20 en 21 september 2015. Het zwijgen drukte zwaar op hem.

Planning

„Het was een officiële missie waarvan we al dagen van tevoren wisten dat we hem gingen doen”, begint hij thuis in een buitenwijk aan de keukentafel zijn verhaal. „Ik was de mission commander, had de hele planning gedaan. Alles tot aan de debriefing was succesvol.”

Bekijk ook: 

Nabestaande Nederlandse vergisbom wil genoegdoening 

Pas drie weken later kwam er een telefoontje uit Nederland naar Jordanië waar de Nederlandse F-16’s gestationeerd waren. „Ze zeiden van: ’Hé, die inzet van die en die datum… Er loopt een onderzoek in de VS. Het zou kunnen zijn dat we daar nog naar moeten kijken. Vanwege een vermoeden dat er een fout is gemaakt’. Op dat moment is er nog geen zekerheid.”

“Het is een klap in je gezicht”

Het onderzoek vorderde volgens Stefan gestaag. „Na een paar maanden bleek dat het inderdaad een verkeerd doel was. Ergens zat een fout in het inlichtingenproces. Het bleek toch geen IS-doel, maar gewoon een huis.

Een mix-up in targets.

Je denkt: het zal toch niet? Ik werd misselijk toen ik het hoorde. Verschrikkelijk, ja. Ik voel me medeverantwoordelijk. Ik heb die bom gegooid en heb op de knop gedrukt. Ik heb levens beëindigd van mensen die er niks mee te maken hadden. Het is een klap in je gezicht. Het druist in tegen alles waarvoor je daar bent. We zijn er juist om de Iraakse bevolking te helpen.”

Op dat moment zag Stefan er nog geen gezichten bij. Hij had wel de dronebeelden gekeken op YouTube. Van boven zie je het huis van de familie Razzo oplichten in de nacht. Dan is er opeens een zwarte vlek. Lang bleef het voor Stefan ook drama in zwart-witbeelden, coördinaten en een rapport van het Openbaar Ministerie.

„Maar op een avond zat ik door te klikken op internet. Ik zag de foto en dacht: dat is mijn target. Op zo’n moment wordt het een soort zelfmarteling als je verder gaat kijken. Maar ik dacht: als ik nu wegkijk, is dat laf. Ik heb een halve familie uitgeroeid, om het maar cru te zeggen. Er was één vent die het wel had overleefd.

Toen zag ik een naam en gezicht en een foto van de kinderen, genomen een dag voordat het was gebeurd. Even later heb ik daar dus een eind aan gemaakt. Ik heb twee nachten niet geslapen. Daarna gaat het leven verder.

’Heel frustrerend’

Stefan blijft erbij dat de oorlog tegen IS de meest chirurgische strijd is die Nederland ooit voerde. Hij weet hoe grondig het hoofdkwartier de beschikbare informatie weegt alvorens groen licht voor een aanval te geven.

Hij merkte dat het sein ook vaak op rood bleef, zelfs met het doelwit helder in beeld. „Dat kan heel frustrerend zijn. Je volgt heel lang iemand die je wil uitschakelen, maar dan rijdt hij tussen bebouwing door en gaat het weer niet door. We kunnen heel kleine wapens inzetten, dan zijn de marges wat ruimer.

Maar als iemand tussen de burgerbevolking zit, kun je iemand niet uitnemen, dan moet je gewoon wachten. Soms uren. Als we burgers zien, gooien we sowieso niet. Kanttekening is dat je nooit volledig kan uitsluiten of er burgers, vrouwen of kinderen in de buurt zijn. Als je dagen- of wekenlang niemand ziet, heb je dan 100 of 99 procent zekerheid?”

“Oorlog is smerig maar rationeel”

Oorlog is niet alleen een smerig, maar ook een rationeel spel, beaamt Stefan. Strategen maken altijd een afweging tussen snelheid en zorgvuldigheid. ’Als bijvoorbeeld onze special forces onder vuur liggen, gooi je wat sneller. Met wat meer kans om burgers te raken. Juist omdat we zo chirurgisch werken, duurde het zo lang om IS op te rollen.

Het had sneller gekund, maar dan waren er ook meer slachtoffers gevallen. In de expansiefase van IS werd dus wat meer risico genomen. Je wilt echt niet dat Bagdad was gevallen. Dan waren er meer mensen omgekomen. Ook burgers. Niks doen is nog erger. Oorlog is een spelletje dat we spelen omdat al het voorgaande heeft gefaald.”

Stefan zegt dat hij eraan gedacht heeft om iets te doen voor de nabestaanden. „Maar dat zal niet gaan. Defensie wil geen vlieger koppelen aan die inzet. Het mag niet. Ik weet niet of ze er behoefte aan hebben, maar ik heb weleens een brief willen schrijven. Misschien denken ze dat ik een soort cowboy ben omdat ik een halve familie heb uitgemoord. Misschien helpt het als ze weten dat ik er ook heel erg mee zit.”

Bekijk meer van; defensie gewapend conflict human interest Islamitische Staat

Een Nederlandse F-16 stijgt op vanuit de luchtmachtbasis in Jordanië Defensie

F-16 piloot over bombardement met burgerdoden: ‘Misselijkmakende gedachte’

NOS 05.11.2019   Een Nederlandse F-16 piloot die een bombardement uitvoerde op een verkeerd doelwit in Irak, vindt het moeilijk om te leven met het idee dat hij burgerslachtoffers heeft gemaakt. Dat vertelt hij aan EenVandaag en De Telegraaf.

In de nacht van 20 op 21 september 2015 ging hij op missie om een IS-hoofdkwartier in Mosul te raken. Later bleek dat een Iraaks woonhuis. Vier burgers kwamen om bij de ontploffing. De piloot vindt dat een “misselijkmakende gedachte”.

Foute informatie

In eerste instantie had de piloot, die vanwege veiligheidsoverwegingen niet bij naam genoemd wil worden, geen enkel idee dat er iets fout was gegaan. Maar een paar weken na de actie kreeg hij een telefoontje vanuit Nederland: de Amerikanen waren een onderzoek gestart naar het bombardement. Op dat moment wist de piloot nog niet wat de reden daarachter was. Pas na maanden werd voor hem duidelijk dat er een fout was gemaakt ‘in het selectieproces van het doel’.

Dat was “een klap in mijn gezicht”, vertelt hij aan De Telegraaf. Toen de piloot later over het gezin las, in een interview met de enige overlevende van het bombardement, kon hij nachtenlang niet slapen. Aan EenVandaag vertelt de jachtvlieger hoe confronterend hij het vond om de schade en de omgekomen familieleden te zien. “Je bent daar met het idee mensen te bevrijden, maar dit gaat geheel tegen dat principe in.”

Niet aansprakelijk

De acties waren volgens de jachtvlieger zorgvuldig voorbereid. Hij verzekert: “we doen er alles aan om burgerslachtoffers te voorkomen”.

De fout is te wijten aan verkeerde Amerikaanse inlichtingen, bevestigde minister van Defensie Bijleveld gisteren. Volgens haar voelt Nederland zich wel verantwoordelijk, maar is het volgens het oorlogsrecht niet aansprakelijk. Dat betekent ook dat de enige overlever van het bombardement, Basim Razzo, geen aanspraak kan maken op een financiële compensatie van de Nederlandse overheid.

Bekijk ook;

Toenmalig minister Hennis en Commandant der Strijdkrachten Middendorp bezochten in 2017 een centrum in Mosul waar gewonde Iraakse militairen werden opgevangen ANP

Hoe de Kamer jarenlang in het duister tastte over burgerdoden in Irak

NOS 04.11.2019 Op het ministerie van Defensie was al snel duidelijk dat er iets ernstig mis moest zijn gegaan bij een bombardement op de Iraakse stad Hawija. Er vielen op 3 juni 2015 zeker 70 doden. Maar de Tweede Kamer moest bijna drie jaar wachten voordat het iets te horen kreeg over de gevolgen van de aanval, en nog een jaar voordat het ministerie openheid gaf over het aantal doden.

Hieronder een reconstructie op basis van Kamerbrieven en -verslagen;

De controlevlucht die de F-16-piloot direct na de aanval in Hawija uitvoert levert een somber beeld op. Een complete wijk is vernietigd, doordat er gigantisch veel munitie in de bommenfabriek lag opgeslagen die het doel was van de aanval.

“Onbedoelde nevenschade”, concludeert het ministerie. De bevindingen gaan naar het Pentagon. Daar wordt de zaak onderzocht. Het Amerikaanse ministerie van Defensie laat Nederland op 15 juni weten dat er volgens hen 70 mensen zijn omgekomen, zowel IS-strijders als burgers.

Toch is dat niet wat toenmalig minister Hennis van Defensie de Tweede Kamer op 23 juni meldt. “Voor zover op dit moment bekend, is er geen sprake geweest van Nederlandse betrokkenheid bij burgerslachtoffers door luchtaanvallen in Irak”, antwoordt ze schriftelijk na een vraag van de vaste Kamercommissie van Buitenlandse Zaken.

Die ontkenning was fout, stelt minister Bijleveld vandaag. Of minister Hennis niet wist van de Amerikaanse conclusies, of dat ze bewust niet de waarheid sprak, schrijft ze niet. Maar het is niet de enige keer dat Hennis de Nederlandse betrokkenheid bij de dood van burgerdoden stellig ontkent.

Smart weapons

Een week later, op 30 juni, debatteert minister Hennis met de Kamer over de voortgang van de missie in Irak. Verschillende Kamerleden willen het zeker weten; in internationale media verschijnen verhalen over burgerdoden. Is Nederland daar echt niet bij betrokken?

Opnieuw is minister Hennis stellig in haar antwoord. Alle meldingen over burgerslachtoffers worden volgens haar “onmiddellijk door de coalitie onderzocht”, maar dat is “tot nu toe niet het geval geweest”.

De schade in Hawija was goed zichtbaar op satellietbeelden AZMAT KHAN, NEW YORK TIMES

Dat er geen burgerdoden te betreuren zijn is volgens haar niet zo gek. “Het is zo precies. Het is niet zo dat je gelijk een complete wijk of regio platlegt. Dat komt door die smart weapons waarover ik net sprak”, aldus de minister drie weken nadat door Nederlands toedoen een wijk volledig was weggevaagd.

Hennis belooft: Kamer wordt meegenomen

Twee dagen later doet ze in de Kamer bij de stemmingen ook nog een harde toezegging. “Als er sprake is van burgerslachtoffers door Nederlands optreden, wordt de Kamer daarover geïnformeerd, uiteraard na onderzoek.”

Om daaraan toe te voegen: “Het antwoord op de vragen of alle berichten worden onderzocht, of er sprake is van een compensatieregeling en of de Kamer wordt meegenomen als wordt vastgesteld dat er burgerslachtoffers zijn gevallen na het uitvoeren van een bombardement door Nederlandse F-16’s, is “ja”.”

Maar in de maanden die volgen wordt de Kamer niet ‘meegenomen’ door de minister. Op 21 september is er opnieuw een incident bij een Nederlandse luchtaanval, waarbij, zo blijkt vandaag, vier burgers om het leven zijn gekomen. Ook daar hoort de Kamer op dat moment niets over.

Op 5 juni 2015, twee dagen na de aanval op Hawija, brengt de Kamer een bezoek aan de Nederlandse F-16-piloten Defensie

In de winter van 2017 doet de minister een korte mededeling in een lange brief. De eerste missie is dan inmiddels beëindigd. “Van de inmiddels ruim 1300 wapeninzetten van Nederland worden twee gevallen van mogelijke burgerslachtoffers onderzocht”, meldt de minister op 6 februari als antwoord op Kamervragen.

De onderzoeken worden gedaan door het Openbaar Ministerie, en over de uitkomsten zal de Kamer worden geïnformeerd.

Een half jaar later blijkt dat er inmiddels vier onderzoeken lopen. “Ik zeg de Kamer graag toe dat zodra het OM Defensie informeert over onderzoeken die lopen of over uitkomsten, Defensie vervolgens de Kamer informeert”, zegt ze op 13 juli 2017.

Eerste erkenning

Daarna blijft het lang stil. Hennis’ opvolger Ank Bijleveld verwijst steevast naar de lopende onderzoeken. In april 2018, bijna drie jaar na de aanval op Hawija, wordt de Nederlandse betrokkenheid bij burgerdoden voor het eerst erkend als de uitkomsten van de onderzoeken van het OM naar de Kamer gaan. Een nieuwe missie is dan net weer van start gegaan.

Bij één aanval (die later de aanval op Hawija blijkt te zijn) zijn “zeer waarschijnlijk” burgerdoden gevallen. Bij een andere incident (die op Mosul) is het zeker, meldt de nieuwe minister. Omdat er niets onrechtmatigs is gebeurd, doet het OM geen verder onderzoek. Over het tijdstip en de locatie van de aanval worden geen mededelingen gedaan, vanwege de nationale veiligheid.

Hoeveel doden er zijn gevallen bij beide incidenten, en om welke aanvallen het gaat krijgt de Kamer vandaag voor het eerst van het kabinet te horen, ruim vier jaar nadat beide incidenten plaatsvonden, en ruim twee weken nadat de NOS en NRC Handelsblad daarover berichtten.

Met de kennis van nu is het opvallend dat minister Bijleveld in april voor de bewoording “zeer waarschijnlijk” koos bij het Hawija-incident. De minister stelt vandaag dat het zeker is dat er burgers bij omkwamen, zoals het Pentagon in 2015 ook al meldde.

Bekijk ook;

Een F16 vertrekt vanuit Volkel richting Midden-Oosten anp

Tweede Kamer wil opheldering over burgerdoden Irak

NOS 04.11.2019 Tweede Kamerleden willen snel uitleg van het kabinet over de luchtaanval in 2015 in Irak waarbij zeker zeventig doden vielen, onder wie veel burgers. Ook willen ze weten waarom de Kamer hierover niet goed geïnformeerd is.

Het kabinet erkende vandaag dat Nederland verantwoordelijk is voor de luchtaanval. Uit onderzoek van de NOS en NRC bleek twee weken geleden dat bij de aanval op een munitiefabriek van IS in Hawija een wijk volledig werd verwoest. Nederland was ook betrokken bij een aanval op een woonhuis in de Iraakse stad Mosul, waarbij vier burgerdoden vielen.

Het ministerie van Defensie wist dat er in beide gevallen burgerslachtoffers waren, maar verzweeg dit aanvankelijk voor de Kamer, erkent het kabinet in een brief. Het argument om geen concrete mededelingen te doen over de Nederlandse betrokkenheid was dat de veiligheid van de militairen niet in gevaar mocht worden gebracht.

Heel ernstig

GroenLinks-Kamerlid Diks noemt de kwestie heel ernstig. Volgens haar heeft de Kamer meerdere malen om de informatie gevraagd. “Dat schaadt het vertrouwen van de Tweede Kamer. GroenLinks wil morgen uitleg van de ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken.”

D66-Kamerlid Belhaij spreekt van een slechte zaak, waarover ze op de kortst mogelijke termijn in debat met de minister wil.

SP-Kamerlid Karabulut schrijft dat ze “de waarheid” eist. “Iets anders past een democratie niet”. “Duidelijk is wederom dat zonder onderzoeksjournalisten en andere critici deze waarheid waarschijnlijk nooit aan het licht was gekomen”.

Complex

PvdA-Kamerlid Kerstens benadrukt dat de situatie ter plekke complex was en dat de veiligheid van militairen ter plaatse altijd moet worden gewaarborgd. Toch vindt de PvdA ook dat openheid had moeten worden gegeven, zeker na herhaaldelijk aandringen van de Kamer.

“Defensie blinkt nu niet uit zichzelf uit in openheid, zo hebben we vaker moeten ervaren”.

Ook VVD-Kamerlid Bosman wil snel een debat. “Het is goed dat de minister, met respect voor de veiligheid van onze militairen, nu maximale transparantie geeft over de missie in Irak. Daarbij roept ze wel veel vragen op over twee specifieke missies, over de burgerslachtoffers die daar vielen en de communicatie daarover achteraf. Ik wil daar snel met de minister over in debat.”

Ook CDA en ChristenUnie willen snel een debat.

Onvolledige informatie

Minister Bijleveld erkent dat de Kamer verkeerd is geïnformeerd. Volgens haar had destijds beter niets gezegd kunnen worden. “Je zit in een operationele tijd, dan moet je niet communiceren. In verband met de operationele veiligheid, de persoonlijke veiligheid en de nationale veiligheid”. Volgens Bijleveld kan er nu de missie voorbij is wel openheid gegeven worden.

Ze schrijft in haar brief dat het in de toekomst anders moet. Kamerleden willen graag van haar horen hoe het kabinet dat ziet.

Bijleveld schrijft ook in de brief aan de Kamer dat de informatie waar de aanval op gebaseerd was niet volledig bleek.

“Men ging ervan uit dat er geen mensen verbleven in het gebied rondom de bommenfabriek. Maar vooral was men verrast door de grote hoeveelheid munitie in de fabriek, die voor een enorme tweede explosie zorgde”.

De minister zegt de dood van de burgerslachtoffers “ten zeerste te betreuren”.

“Dit is extra wrang wanneer ons handelen erop gericht was om zo veel mogelijk nevenschade, en bij uitstek burgerslachtoffers, te voorkomen”, schrijft ze. “Het betrof hier echter een oorlogssituatie waarbij deze risico’s nooit volledig kunnen worden uitgesloten.”

Eerdere verklaringen over de aanval

Na de aanval op Hawija op 3 juni 2015 wist Defensie vrij snel dat er iets mis was gegaan en dat er onbedoelde nevenschade was.

Amerikanen zouden al kort na de aanval gemeld hebben dat er zowel burgerslachtoffers als IS-strijders waren omgekomen.

In antwoord op schriftelijke vragen schreef toenmalig minister Hennis op 22 juni 2015 dat er door Nederlands handelen geen burgers waren omgekomen.

Op 30 juni zegt zij in een Kamerdebat dat alle meldingen over burgerslachtoffers zijn onderzocht en dat het “tot nu toe niet het geval is geweest”.

In 2018 zegt André Steur -hoofd Operaties bij Defensie- tegen RTLnieuws dat de slachtoffers allemaal IS-strijders waren.

In juni 2018 zegt minister Bijleveld in antwoord op vragen van de SP dat het om het belang van de veiligheid van de individuele vlieger en de eenheid, maar ook om de veiligheid van hun thuisfront en van de Nederlandse samenleving gaat. “Het kabinet is daarom ook niet bereid om in te gaan op verzoeken om meer informatie over deze gevallen.”

Bekijk ook;

Kabinet erkent Nederlandse luchtaanval boven Irak met 70 doden

NU 04.11.2019 Het kabinet erkent verantwoordelijkheid voor de luchtaanval in 2015 op een bommenfabriek in Irak waarbij zeventig slachtoffers vielen waaronder een onbekend aantal burgerslachtoffers, schrijft minister Ank Bijleveld van Defensie in een brief aan de Tweede Kamer. Ook was het ministerie in 2015 al op de hoogte van het aantal burgerdoden, maar is de Kamer hier destijds niet juist over ingelicht.

In de brief schrijft Bijleveld dat er bij de bommenfabriek veel meer explosief materiaal lag opgeslagen dan Nederland kon weten, waardoor er een onvoorzien aantal doden zijn gevallen. Ook was niet duidelijk dat er burgers rondom de fabriek verbleven. De informatie waarop de aanval was gebaseerd was dus onvolledig, aldus Bijleveld.

De minister betreurt de burgerslachtoffers. “Dit is extra wrang wanneer ons handelen erop gericht was om zoveel mogelijk nevenschade, en bij uitstek burgerslachtoffers, te voorkomen. Het betrof hier echter een oorlogssituatie waarbij deze risico’s nooit volledig kunnen worden uitgesloten.”

Uit onderzoek van de NOS en NRC bleek twee weken geleden dat bij de luchtaanval gericht op de Iraakse stad Hawija een wijk volledig werd verwoest. Het zou een van de bloedigste aanvallen zijn geweest van de internationale coalitie tegen Islamitische Staat (IS).

Oud-minister van Defensie Hennis lichtte Kamer onjuist in

Oud-minister van Defensie Jeanine Hennis meldde daarnaast volgens Bijleveld ten onrechte in de zomer van 2015 aan de Tweede Kamer dat er voor zover bekend geen burgerslachtoffers waren gevallen bij de aanval.

Uit de brief van Bijleveld blijkt dat haar voorganger destijds al beschikte over een intern verslag en een Amerikaanse rapportage van de aanval. Uit beide documenten bleek al dat er waarschijnlijk burgers om het leven waren gekomen.

Nederland ook betrokken bij aanval op woning in Mosoel

Bijleveld schrijft verder in haar brief dat Nederland ook betrokken was bij een tweede aanval in Irak, waarbij vier mensen om het leven kwamen. De aanval was gericht op een vermoedelijk hoofdkwartier van IS in de stad Mosoel. Achteraf bleek het om een woning te gaan.

NOS en NRC schrijven dat het voor het eerst is dat Nederland openheid van zaken geeft over door Nederland uitgevoerde luchtaanvallen. Volgens Bijleveld is dit nu mogelijk omdat Nederland tegenwoordig niet meer deelneemt aan dergelijke luchtmissies. Hierdoor brengt het melden van deze gegevens “niet langer risico’s met zich mee voor de operationele en personele veiligheid”.

Minister: Geen schadevergoeding mogelijk voor nabestaanden

De minister stelt daarnaast dat nabestaanden van de aanvallen geen aanspraak kunnen maken op een schadevergoeding van de Nederlandse Staat.

Het Openbaar Ministerie (OM) onderzocht de aanvallen en concludeerde in april 2018 al dat de aanvallen rechtmatig waren. Volgens Bijleveld is Irak verantwoordelijkheid voor de afhandeling van individuele schadevergoedingen.

Wel wil het kabinet “een gebaar van goede wil” maken, zegt Bijleveld in gesprek met NRC. De minister gaat onderzoeken of het mogelijk is om een fonds beschikbaar te stellen voor bijvoorbeeld de wederopbouw van Hawija.

Lees meer over: Irak  Politiek

Een Nederlandse F-16 stijgt op vanaf de basis in Jordanië, van waaruit IS-doelen in Irak en Syrië werden bestookt Defensie

Kabinet erkent burgerdoden bij luchtaanval Irak, Tweede Kamer verkeerd ingelicht

NOS 04.11.2019 Het kabinet erkent dat Nederland verantwoordelijk is voor de luchtaanval in 2015 op een bommenfabriek in Irak, en dat daarbij zeventig mensen omkwamen. Het ministerie van Defensie was op de hoogte van burgerslachtoffers, maar verzweeg dit aanvankelijk voor de Kamer, blijkt uit een brief van minister Bijleveld aan de Tweede Kamer.

Nederland was ook betrokken bij een aanval op een woonhuis in de Iraakse stad Mosul, waarbij vier mensen om het leven kwamen, schrijft de minister. Het is voor het eerst dat Nederland opening van zaken geeft over door Nederland uitgevoerde luchtaanvallen, in de strijd tegen de islamitische terroristische organisatie IS.

Uit onderzoek van de NOS en NRC bleek twee weken geleden dat in 2015 bij een Nederlandse aanval op een bommenfabriek van IS in Hawija een wijk volledig werd verwoest. Het was een van de bloedigste aanvallen van de internationale coalitie in de strijd tegen IS. Hierbij kwamen zeker zeventig mensen om het leven, onder wie volgens ooggetuigen ook kinderen.

Lex Runderkamp bezocht eerder de plek waar de Nederlandse bom viel:

Dit is de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel

De informatie waar de aanval op was gebaseerd was onvolledig, schrijft de minister. Men ging ervan uit dat er geen mensen verbleven in het gebied rondom de bommenfabriek. Maar vooral was men verrast door de grote hoeveelheid munitie in de fabriek, die voor een enorme tweede explosie zorgde.

De minister zegt de dood van de burgerslachtoffers “ten zeerste te betreuren”. “Dit is extra wrang wanneer ons handelen erop gericht was om zo veel mogelijk nevenschade, en bij uitstek burgerslachtoffers, te voorkomen”, schrijft ze. “Het betrof hier echter een oorlogssituatie waarbij deze risico’s nooit volledig kunnen worden uitgesloten.”

In haar reactie gaat Bijleveld ook in op het verkeerd informeren van de Kamer:

‘Achteraf moet we vaststellen dat de informatie onvolledig was’

Na de aanval op Hawija op 3 juni wist het ministerie van Defensie vrij snel dat er iets mis was gegaan, doordat de Nederlandse F-16-piloot direct een Battle Damage Assessment uitvoerde. Hieruit bleek dat er sprake was van “onbedoelde nevenschade”, schrijft de minister. Ook de Amerikanen onderzochten de zaak en lieten op 15 juni weten aan het ministerie van Defensie weten dat er zeventig mensen zijn omgekomen bij het bombardement.

Volgens het ministerie hebben de Amerikanen aan Nederland hierbij gemeld dat er zowel burgerslachtoffers als IS-strijders zijn omgekomen, maar dat het achteraf niet mogelijk was om vast te stellen wie een IS-strijder was en wie burger. Eerder meldde het Amerikaanse Pentagon aan NOS en NRC dat het om 70 burgers gaat.

De Tweede Kamer kreeg in op 22 juni, een week nadat de Amerikanen Den Haag hadden geïnformeerd, iets anders te horen. In antwoord op schriftelijke vragen schreef toenmalig minister Hennis dat er door Nederlands handelen geen burgers zouden zijn omgekomen. “Op zich is dat fout, dat klopt niet”, zegt Bijleveld nu in een toelichting. Op dat moment was op het ministerie namelijk al bekend dat de Amerikanen wel degelijk uitgingen van burgerdoden.

Hennis, nu VN-gezant voor Irak, wil niet reageren. Ze zegt dat dit aan de huidige minister is.

Hennis is nu VN-gezant voor Irak ANP

Ook over een tweede aanval geeft het kabinet nu opening van zaken. Een vermoedelijk IS-hoofdkwartier in Mosul bleek achteraf een woonhuis te zijn, waardoor op 21 september 2015 vier leden van een familie om het leven kwamen. Het incident kreeg internationaal veel aandacht, nadat The New York Times er uitvoerig over had bericht.

Het is voor het eerst dat Nederland data en locaties doorgeeft van door Nederland uitgevoerde luchtaanvallen. Volgens minister Bijleveld is dat nu mogelijk doordat Nederland niet langer deelneemt aan de luchtmissie en het melden van deze gegevens daardoor “niet langer directe risico’s met zich meebrengt voor de operationele en personele veiligheid”.

Schadevergoeding

Nabestaanden kunnen geen aanspraak maken op een schadevergoeding van Nederland, stelt de minister. Het Openbaar Ministerie heeft beide zaken onderzocht en geconcludeerd dat er niets onrechtmatig is gebeurd. Bovendien is Irak volgens Bijleveld verantwoordelijk voor de afhandeling van individuele schademeldingen.

Toch onderzoekt het kabinet de mogelijkheid om een fonds beschikbaar te stellen voor “de gemeenschappen in kwestie”. Bijleveld benadrukt dat dit geen erkenning van schuld is, maar een blijk van goede wil in de richting van de getroffen gebieden.

Kon de Nederlandse Luchtmacht de aanval afblazen?

Nederlandse F-16’s werden tussen 2014 en 2016 en in 2018 ingezet in Irak en Syrië als onderdeel van een grote internationale coalitie. Daarbij werden vanuit Jordanië ruim 2100 luchtaanvallen uitgevoerd. Doel van de missie was om IS te bestrijden.

Van twee aanvallen maakt het ministerie nu de exacte gegevens bekend, omdat het volgens het ministerie de enige twee bombardementen zijn waarbij door Nederland zelf is vastgesteld dat er “zeker dan wel zeer waarschijnlijk burgerslachtoffers” bij zijn omgekomen.

Waar gebombardeerd zou worden, werd bepaald in het internationale hoofdkwartier van de operatie in Koeweit. Op een tweede hoofdkwartier in Qatar werd alle beschikbare informatie nogmaals bestudeerd en uiteindelijk groen licht gegeven voor een aanval. Een Nederlandse militair, de Red Card Holder, bijgestaan door een jurist van Defensie, controleerde de beschikbare informatie en had nee mogen zeggen.

“Wanneer Nederland wel een doel kreeg toebedeeld was door de Red Card Holder dus vooraf zeker gesteld dat het risico op nevenschade zo klein mogelijk was, zoals vereist door het humanitair oorlogsrecht”, schrijft de minister.

Bekijk ook;

november 6, 2019 Posted by | 2e kamer, aanslag, Combined Air Operations Centre, dreiging, Hawija, Irak, is, isis, islam, politiek, Rutte 3, syrie, terreur, terreurdreiging, terrorisme | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Debat

Uit documenten van Nieuwsuur blijkt dat de premier de doorrekeningen niet voor Prinsjesdag openbaar wilde, omdat hij een debat daarover “onwenselijk” vond. FvD-leider Baudet vraagt een spoeddebat aan, ook GroenLinks, de PvdA en de PVV vinden dat de premier snel tekst en uitleg moet geven.

lees: Besluit op Wob-verzoek PBL-publicaties Geredigeerd 28.05.2019

lees: Documenten Wob-verzoek PBL-publicaties

lees: Besluit op Wob-verzoek over PBL Klimaatakkoord 27.05.2019

Verschillende oppositiepartijen in de Tweede Kamer willen daarom snel opheldering van premier Rutte over de druk die hij heeft uitgeoefend om de eerste doorrekeningen van het klimaatakkoord pas na Prinsjesdag te publiceren.

Op 28 september 2018 bleek dat de planbureaus geen doorrekeningen konden maken, omdat de klimaatplannen op dat moment nog te vaag waren. Pas in december 2018 presenteerde Ed Nijpels VVD een totaalpakket aan maatregelen, dat in maart dit jaar écht door de planbureaus is doorgerekend. Inmiddels zijn de klimaatplannen door het kabinet alweer fors bijgesteld.

GroenLinks, PVV, PvdA en Forum voor Democratie vinden dat de premier informatie heeft achtergehouden. “Dit is zo ongeveer het ergste wat je in een parlementaire democratie kun doen”, zegt de leider van Forum voor Democratie Baudet, die spreekt over een “doodzonde”.

Telegraaf 26.06.2019

AD 26.06.2019

Politieke fout

GroenLinks-leider Klaver zegt dat hij dit nog nooit bij de premier heeft gezien. “Dit is bizar. Het is niet aan hem om te bepalen wanneer de Tweede Kamer belangrijke informatie krijgt. Deze arrogantie is stuitend”, aldus Klaver. “Het is een grote inschattingsfout, een politieke fout.”

PVV-leider Wilders spreekt over “schandelijke sjoemelaars” die onwelgevallige “negatieve cijfers” bewust hebben uitgesteld. PvdA-leider Asscher vindt het niet alleen “ernstig” dat de premier informatie achterhoudt, maar ook dat hij de suggestie heeft gewekt dat die informatie er nog niet was.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) wilden de doorrekeningen van het klimaatakkoord op 13 september 2018 naar buiten brengen en dat is een week voor Prinsjesdag en het belangrijkste debat van het jaar: de Algemene Politieke Beschouwingen.

Klimaatwet

De Klimaatwet komt er definitief nu de Eerste Kamer hier ook mee heeft ingestemd. Dat er een meerderheid voor was, is geen verrassing gezien de acht partijen die hun handtekening eronder hebben gezet.

Het is nu zeker dat de doelstellingen om de uitstoot van CO2 terug te dringen in een wet worden vastgelegd. Na de Tweede is ook de Eerste Kamer met een grote meerderheid akkoord gegaan met een initiatiefwet waarin dat wordt geregeld.

Het wetsvoorstel kwam oorspronkelijk van GroenLinks en PvdA, en later sloten D66, VVD, CDA, SP, ChristenUnie en 50 Plus zich erbij aan. Dat is een ruime meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

AD 28.06.2019

Een overzicht van de belangrijkste punten.

In de wet staat onder meer dat in 2050 de uitstoot van CO2 met 95 procent verminderd moet zijn en in 2030 met 49 procent ten opzichte van 1990.

De doelen en plannen

Voor 2030 moeten de broeikasgassen, vooral CO2, met 49 procent zijn verminderd ten opzichte van het ijkjaar 1990. In 2050 moet de reductie verder oplopen tot 95 procent.

Tegelijkertijd willen de opstellers van de wet het aandeel duurzame energie opschroeven tot 100 procent in 2050. Ook moet er energie worden bespaard, maar daar staat geen concreet doel tegenover.

Om het klimaatbeleid niet afhankelijk van een enkel kabinet te maken, moet het kabinet iedere vijf jaar een klimaatplan maken. In dat plan staan de belangrijkste beslissingen die de overheid de komende jaren neemt op het gebied van klimaatbeleid en worden de laatste nationale en internationale klimaatontwikkelingen beschreven.

In het klimaatplan staat verder of Nederland nog op koers ligt wat betreft de CO2-doelen en met het aandeel van de opwekking van duurzame energie. Ook worden de maatschappelijke en financiële gevolgen van de klimaatplannen in kaart gebracht.

Het klimaatplan moet als houvast dienen voor de jaarlijkse klimaatnota van het kabinet.

De klimaatnota en de Klimaatdag

Ieder jaar wordt er door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een Klimaat- en Energieverkenning gepubliceerd waarin de laatste cijfers en andere actuele zaken omtrent het klimaat staan.

De publicatie verschijnt op iedere vierde donderdag in oktober. Die dag wordt voortaan Klimaatdag genoemd.

Het kabinet komt ieder jaar met een reactie op deze verkenning van het PBL in een klimaatnota, waarin staat hoe de doelen uit het klimaatplan moeten worden gehaald. Daarover wordt ieder jaar gedebatteerd met het parlement.

Dat deze methode veel lijkt op Prinsjesdag, altijd op de derde dinsdag in september gevolgd door een debat over de miljoenennota, is niet toevallig gekozen. Zo moet het kabinet ieder jaar met plannen komen die door het parlement kunnen worden gecontroleerd.

Oude samenstelling 1e Kamer

Over de stemming is veel te doen geweest. De Eerste Kamer heeft een verzoek van Forum voor Democratie naast zich neergelegd om te wachten tot na de installatie van de nieuwe senatoren. FvD is fel tegen de Klimaatwet.

Behalve de partijen die de wet indienden, stemden in de senaat ook OSF en ex-VVD’er Duthler voor. PVV, SGP en Partij voor de Dieren stemden tegen. De senaat besliste over de wet in de oude samenstelling. De Eerste Kamerleden die gisteren werden gekozen, worden pas over twee weken beëdigd.

Dat betekent dat Forum voor Democratie niet over de Klimaatwet heeft gestemd. Die partij, die met twaalf zetels in de Eerste Kamer komt, is fel tegen. Overigens zou de wet ook in de nieuwe samenstelling zijn aanvaard.

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer ging reeds zichzelf feliciterend akkoord met de Klimaatwet, maar in de Eerste Kamer klonken twijfels. Op 21.05.2019 ging de senaat, dus zónder Forum voor Democratie, reeds in debat over de initiatiefwet.

Forum voor Democratie had namelijk in een brief aan de Eerste Kamer opgeroepen de Klimaatwet pas te behandelen als de nieuwe senaat was geïnstalleerd. In een brief, gericht aan huidig voorzitter Ankie-Broekers Knol, schrijft FvD-lijsttrekker Henk Otten dat Forum anders een kans wordt ‘ontnomen’ om aan het debat mee te doen.

Klimaatakkoord

De uitwerking van het klimaatakkoord laat mede hierdoor waarschijnlijk langer op zich wachten. Het kabinet zou nog in april 2019 met definitieve voorstellen komen om de uitstoot van broeikasgassen de komende decennia fors te verlagen. Maar dat blijkt zo’n „enorme bak werk” dat die datum vrijwel zeker niet wordt gehaald, aldus minister-president Mark Rutte tijdens zijn wekelijkse persconferentie.

Twee randvoorwaarden

Minister Wiebes liet eerder al in een brief aan de Tweede Kamer weten dat er nog geen besluiten zijn genomen. Minister Wiebes reageert in deze brief aan de Tweede Kamer op het bericht dat het kabinet bedrijven alleen belasting wil laten betalen over een deel van hun uitstoot.

In de brief benadrukt de minister de randvoorwaarden van het kabinet: de maatregel moet in 2030 zorgen voor 14,3 Mton CO2-reductie en bedrijven moeten door de maatregel niet naar het buitenland vertrekken. “Binnen deze twee randvoorwaarden liggen alle opties open”, schrijft de minister. “Het kabinet werkt aan een voorstel.”

Het kabinet maakte op 13 maart 2019 bekend toch bereid te zijn de door linkse partijen gewenste CO2-heffing in te voeren. Het moeten wel, zo benadrukte premier Rutte, “verstandige” heffingen zijn om te voorkomen dat door het vertrek van Nederlandse bedrijven banen verloren zouden gaan.

De klimaatplannen van het kabinet dreigen in duigen te vallen. De aangekondigde CO2-belasting voor bedrijven gaat niet ver genoeg voor GroenLinks en PvdA, terwijl het bedrijfsleven juist oproept af te zien van een nationale belasting.

Dat brengt premier Rutte en VVD-minister Wiebes van Klimaat in grote problemen. Het kabinet zit klem tussen de wensen van toekomstige gedoogpartners GroenLinks en PvdA – die straks nodig zijn voor een meerderheid in de Eerste Kamer – en de wensen van het bedrijfsleven.

Voorjaarsnota

Het kabinet trekt dit jaar eenmalig 400 miljoen extra uit om de klimaatdoelen te halen. Daarna wordt er jaarlijks 110 miljoen euro extra vrijgemaakt.

Dat heeft de coalitie besloten in overleg over de Voorjaarsnota, melden bronnen aan de NOS. Het geld wordt gereserveerd voor de klimaatplannen, die volgende maand worden gepresenteerd.

lees: CPB Infographic Doorrekening ontwerp Klimaatakkoord 13.03.2019

lees: CPB Notitie 13 maart 2019 Doorrekening ontwerp Klimaatakkoord 13.03.2019

dossier “Klimaatmaatregelen” AD

Klimaat NU

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 1

Zie ook: 2019 – Het jaar van de waarheid voor kabinet Rutte 3

Wat weten we al over het Klimaatakkoord?

Telegraaf 27.06.2019 Het kabinet hakt naar verwachting vrijdag de knoop door over het Klimaatakkoord, een groot pakket maatregelen om de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Veel in het oog springende wijzigingen en aanpassingen van de oorspronkelijke plannen, die eind vorig jaar waren gepresenteerd, lekten deze week al uit.

De belasting op gas gaat niet met 20 cent per kubieke meter omhoog, zoals eerst de bedoeling was, maar met 10 cent. De verhoging wordt bovendien geleidelijk doorgevoerd. Tegenover de hogere belasting op gas staat een lagere heffing op elektriciteit. Dat moet mensen stimuleren om bijvoorbeeld hun gasfornuis in te ruilen voor een elektrische kookplaat, of te investeren in betere isolatie en een zuinigere verwarming.

De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting. Bedrijven betalen aanvankelijk 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2, en dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030. Bedrijven hoeven de belasting pas te betalen als hun CO2-uitstoot boven een bepaald niveau komt. De opbrengst wordt grotendeels gebruikt om verduurzaming van de industrie te subsidiëren.

Het kabinet is verder van plan elektrisch rijden te blijven stimuleren, maar wel in aangepaste vorm. De huidige manier van subsidiëring ligt onder vuur omdat daar vooral mensen van profiteren die zich toch al een dure elektrische wagen kunnen veroorloven. Het doel blijft dat in 2030 alle nieuw verkochte auto’s elektrisch zijn.

De land- en tuinbouw kunnen rekenen op een extra investering van bijna een miljard euro in verduurzaming. Ook komt er meer geld om varkensboeren op vrijwillige basis de mogelijkheid te bieden in te krimpen of te stoppen. De maatregelen zorgen voor een aanzienlijke aanvullende besparing op de CO2-uitstoot.

In Heerhugowaard worden huizen voorzien van zonnepanelen ANP

Nederlands klimaatakkoord: ‘We staan aan de vooravond van een grote verbouwing’

NOS 27.06.2019 Drieënhalf jaar nadat bijna tweehonderd landen in Frankrijk het Parijse Klimaatakkoord sloten, krijgt Nederland morgen een eigen klimaatakkoord. Het doel is om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan, om tegemoet te komen aan de Parijse afspraken.

Het Nederlandse akkoord heeft grote gevolgen. Elke burger zal er tot achter de voordeur iets van gaan merken, zo wordt gezegd. De overschakeling op andere energiebronnen leidt tot veranderingen in vrijwel alle sectoren. “We staan aan de vooravond van een grote verbouwing”, aldus een eerste voorlopige versie van het akkoord.

Er moet een “transformatie” plaatsvinden. Miljoenen huizen en gebouwen die vaak nog maar matig geïsoleerd zijn en verwarmd worden door aardgas, moeten goed geïsoleerde panden worden, die worden verwarmd met duurzame energie en waarin schone elektriciteit wordt gebruikt of zelf opgewekt.

Wijk voor wijk

De onderhandelingen voor het Nederlandse akkoord begonnen anderhalf jaar geleden. In het eerste jaar bogen ruim honderd organisaties zich over vijf sectoren: elektriciteit, de gebouwde omgeving, de industrie, de landbouw en mobiliteit. Het leverde eind vorig jaar een voorlopig klimaatakkoord op.

Gemeenten spelen er een belangrijke rol in. Zij zullen wijk voor wijk moeten gaan aanpakken. Grote en middelgrote steden zullen veelal worden aangesloten op een warmtenet, als alternatief voor aardgas. Elders zal per wijk de oplossing kunnen verschillen, hoewel voorlopig ook veel woningen gewoon nog gas zullen blijven gebruiken.

De opwarming van de aarde wordt voor een belangrijk deel toegeschreven aan de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen. Om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan, moet de uitstoot liefst al halverwege deze eeuw nagenoeg worden gestopt. Op weg daarnaar toe, is de doelstelling van het Nederlandse akkoord om in 2030 bijna de helft (49 %) minder uit te stoten ten opzichte van 1990.

Maar dat voorlopige akkoord leidde tot veel discussie. De vakcentrale FNV en de voltallige milieubeweging zagen het niet zitten, en wilden niet langer meepraten. De afspraken waren volgens hen te vaag, de verdeling van lusten en lasten over burgers en bedrijven was scheef en er ontbrak een belangrijke maatregel: een CO2-heffing, die de uitstoot van CO2 duurder maakt, zodat bedrijven sneller zullen overgaan op duurzame alternatieven.

Een paar maanden later bleek uit een doorrekening van de planbureaus dat de maatregelen uit het akkoord inderdaad niet optelden tot het gewenste resultaat. Het betekende dat het kabinet moest gaan bekijken hoe de doelen wel bereikt kunnen worden. Nog dezelfde dag kwam het kabinet met aanpassingen: in ieder geval toch een CO2-heffing voor bedrijven, en minder energiebelasting voor burgers.

The devil is in the detail

De afgelopen weken is er opnieuw druk overlegd, zowel binnen de coalitie als met organisaties en bedrijven. Er lekten al verschillende maatregelen uit. Zo is duidelijk geworden dat de prijs voor aardgas definitief omhoog gaat, en die voor elektriciteit naar beneden, de aanschaf van een elektrische auto wordt gestimuleerd, hoewel minder fors dan eerder werd verwacht, en de landbouw zal snel moeten verduurzamen.

Toch is het nog de vraag of alle organisaties en bedrijven deze keer wel tevreden zijn. Waar sommige bedrijven zich zorgen maken over de betaalbaarheid van de maatregelen, blijft voor milieuorganisaties de subsidiëring van de ondergrondse opslag van CO2 een pijnpunt. Elke euro die daarnaar toe gaat kan niet worden uitgegeven aan in hun ogen echt duurzame energie, zoals zon en wind.

Ook de precieze uitwerking van de afspraak over een CO2-heffing is van belang, omdat de vraag blijft of die bedrijven snel genoeg zal dwingen anders te produceren. Daarnaast zijn er zorgen over mobiliteit, of de overgang naar elektrisch vervoer nog wel voldoende wordt gestimuleerd. Op alle fronten wordt dan ook met spanning uitgekeken naar de precieze invulling van de afspraken. Of, zoals een ingewijde het verwoordt: ‘The devil is in the detail’.

Morgenmiddag 28.06.2019 presenteert het kabinet het klimaatakkoord.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: dieselaccijns omhoog om maatregelen te betalen

NOS 27.06.2019 Het kabinet wil de accijns op diesel in 2021 met een cent per liter verhogen. In 2023 komt daar nog een cent bovenop.

De accijnsverhoging voor benzine, die in het concept-klimaatakkoord van december stond, is nu van de baan, blijkt uit de tekst van het hoofdstuk Mobiliteit van het definitieve Klimaatakkoord. Het kabinet presenteert die plannen morgenmiddag.

De accijnsverhoging betekent een kostenpost voor zo’n 1,2 miljoen dieselrijders in Nederland.

Bestelbussen

Ook eigenaren van bestelbussen moeten eraan geloven. De motorrijtuigbelasting voor een bestelbus gaat vanaf 2021 omhoog, aanvankelijk met 24 euro per jaar en dat loopt in 2023 op tot jaarlijks 72 euro extra.

De verhogingen acht het kabinet nodig om de stimuleringsmaatregelen voor elektrische auto’s te betalen, zoals de vrijstelling voor de aanschafbelasting (bpm). Tot 2024 zijn elektrische auto’s daarvoor vrijgesteld. Daarna geldt een vast bedrag van 360 euro per auto.

Aanschafsubsidie

Hoeveel subsidie je krijgt als je kiest voor een nieuwe elektrische auto wordt komend jaar pas definitief vastgesteld. Haagse bronnen gaan ervan uit dat er een subsidie van 3000 euro komt, een halvering van het aanvankelijke voorstel van 6000 euro. Daarna wordt de aanschafsubsidie afgebouwd, omdat de verwachting is dat er steeds meer betaalbare elektrische modellen op de markt komen.

Bijtelling

Leaserijders van elektrische auto’s zijn straks meer kwijt aan bijtelling. Nu is die nog 4%, volgend jaar wordt die verdubbeld naar 8 procent, in 2022 stijgt het tarief naar 16 procent en uiteindelijk, in 2026, naar 22 procent. De bijtelling voor elektrische en brandstofauto’s is dan ongeveer gelijk.

Die bijtellingstarieven gaan overigens niet voor alle e-auto’s gelden. Alleen auto’s die minder dan 45.000 euro kosten krijgen die verlaagde bijtelling. In 2021 wordt dat bedrag verder verlaagd naar 40.000 euro. Op die manier wil het kabinet voorkomen dat veel subsidiegeld besteed wordt aan heel dure elektrische wagens.

Snorfiets niet meer op benzine

Ook snorfietsers zullen er aan moeten geloven. In 2025 mogen er geen nieuwe snorfietsen die op benzine rijden meer verkocht worden. Het streven is om vanaf 2030 ook de verkoop van bromfietsen op benzine te verbieden. Er komt geen landelijk verbod op bestaande brandstofbrommers en scooters, maar mogen gemeenten mogen zelf een strenger beleid invoeren en snorfietsen op benzine weren.

Parkeren goedkoper voor e-auto’s

Eigenaren van e-auto’s besparen in de toekomst ook op parkeerkosten. Vanaf 2021 mogen gemeenten een lager parkeertarief invoeren voor elektrische auto’s. Een wetsvoorstel om dat mogelijk te maken, moet nog dit jaar ingediend worden.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: lasten anders verdeeld, waarschijnlijk meer draagvlak

NOS 25.06.2019 Een verschuiving van de klimaattaks van burgers naar bedrijven en het aanpassen van de energiebelasting: met die veranderingen aan de oorspronkelijke klimaatplannen poogt de coalitie de lasten eerlijker te verdelen.

Na maanden van onderhandelen zijn VVD, CDA, D66 en ChristenUnie het eens. Na de presentatie van het concept-akkoord eind vorig jaar bleken er al snel flinke tegenstellingen over onderdelen van de plannen te zijn.

Inmiddels zijn er compromissen gesloten en nieuwe plannen gemaakt. Vrijdag worden ze gepresenteerd, een aantal hoofdlijnen is al bekend.

Zo gaat de rekening voor gas omhoog, die voor elektriciteit omlaag en komt er voor huishoudens een korting op de energiebelasting. Ook komt er onderzoek naar rekeningrijden, wordt er fors geïnvesteerd in verduurzaming van de landbouw en worden elektrische auto’s minder gesubsidieerd dan aanvankelijk de bedoeling was.

Het totale pakket is nog niet bekend maar volgens bronnen zouden de klimaatdoelen -49 procent minder uitstoot van broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990- met dit nieuwe pakket haalbaar zijn.

Gas duurder, elektra goedkoper

Gas wordt de komende jaren flink duurder. Per kubieke meter gas gaat de Nederlander 10 cent meer belasting betalen. Dat komt voor een gemiddeld huishouden neer op 150 euro hogere kosten per jaar. Deze extra kosten worden gecompenseerd doordat elektriciteit juist goedkoper wordt.

Daarnaast krijgen huishoudens een grotere vrijstelling voor energiebelasting, waardoor de rekening volgens het kabinet omlaag gaat. Ook zal het bedrijfsleven meer gaan bijdragen aan de Opslag Duurzame Energie (ODE), zodat de kosten voor consumenten lager worden. Als huishoudens van het gas af gaan levert dit meer voordeel op dan nu het geval is.

Rekeningrijden

Op rekeningrijden rust geen taboe meer: er komt een onderzoek naar. Het kabinet laat een commissie drie opties bekijken. Daaronder een voorstel om rekeningrijden alleen voor elektrische auto’s in te voeren (die nu geen wegenbelasting en geen accijns betalen), maar ook een vorm van rekeningrijden voor alle auto’s. En een vorm waarbij ook nog een spitsheffing komt, voor alle auto’s.

Vooral de VVD was lang een tegenstander van rekeningrijden. Maar als de belasting via de pomp straks terugloopt, moet er iets gebeuren om de terugvallende inkomsten op te vangen. De partij hoopt nu op de variant waar alleen elektrische auto’s betalen per gereden kilometer en benzine- en dieselauto’s worden ontzien. Het is de bedoeling dat een volgend kabinet beslist over de variant van rekeningrijden die wordt ingevoerd.

Elektrische auto’s

Het kabinet wil elektrisch rijden stimuleren, maar het oorspronkelijke plan van 6000 euro subsidie in 2021 staat niet meer in de plannen.

Naar verwachting wordt dat ongeveer de helft. Er zal ieder jaar opnieuw naar de subsidies gekeken worden om over-subsidiëring te voorkomen.

Om mensen die niet elektrisch rijden nog niet op te hoge kosten te jagen gaat de geplande accijnsverhoging voor benzine niet door.

CO2 heffing

Vervuilende industrieën gaan de komende jaren steeds meer betalen voor de CO2-uitstoot van hun industrie. De taks begint in 2021 met 30 euro per teveel uitgestoten ton CO2 en zou oplopen tot 150 euro per te veel uitgestoten ton. Dit gaat verder dan de oorspronkelijke plannen en zo beoogt het kabinet de lasten eerlijker te verdelen.

Warmtefonds

Er komt een warmtefonds waar het kabinet 50 tot 80 miljoen per jaar voor uit trekt. Hieruit kunnen particulieren investeringen doen om verduurzamingen te realiseren zoals bijvoorbeeld isolatiemaatregelen, warmtepompen en hybridekachels.

Het kabinet denkt dat dit fonds ook particuliere geldschieters zal aanzetten voor vele miljarden aan investeringen.

Landbouw

Ook het inkrimpen van de landbouw, lange tijd vanwege economische belangen taboe, staat in de plannen. Naar verwachting bijna 1 miljard euro extra wordt tot 2030 uit getrokken voor vergroening van de land- en tuinbouwsector.

Een deel van het geld is bedoeld voor boeren in de veenweidegebieden die willen stoppen of hun bedrijf willen verplaatsen. Door de droogte vinden in deze gebieden verzakkingen plaats. Daarom moet snel worden ingegrepen. Als veen verdroogt, komen er broeikasgassen, vooral CO2, vrij.

Ook is het de bedoeling dat er 60 miljoen euro wordt gestoken in een stopregeling voor varkensboeren. Zij kunnen zich hiervoor vanaf augustus vrijwillig aanmelden. Boeren in gebieden met veel stankoverlast, zoals Noord-Brabant, komen het eerst in aanmerking.

De verwachting is dat door deze plannen de CO2-reductie in de agrarische sector bijna verdubbeld wordt van 3,5 naar 6 megaton.

Stichting Natuur en Milieu ziet “interessante dingen” in het akkoord, maar volgens Marjolein Demmers zal het nog heel erg aan de details en de uitwerking liggen om echt een goed oordeel te kunnen vellen.

De Partij voor de Dieren vindt de plannen niet ver genoeg gaan en vindt dat de coalitie te veel dingen vooruit schuift.

Forum voor Democratie-leider Baudet noemt de plannen “volstrekt irrationeel”. Volgens Baudet gaat het mensen veel geld kosten en worden er duizenden miljarden euro’s verspeeld.

De partijen die nodig zijn voor steun in de Eerste Kamer, waaronder Groenlinks en PvdA reageren positiever.

Volgens GroenLinks-leider Klaver komen de plannen “meer dan ooit” de kant van GroenLinks op. PvdA-leider Asscher is ook positief maar is ook benieuwd naar de verdere invulling van de plannen, en wie uiteindelijk van welke plannen welke rekening gaat betalen.

Politiek verslaggever Ron Fresen zegt: “Door de scherpe kantjes van de oorspronkelijke plannen af te halen hoopt de coalitie op voldoende draagvlak.

Morgen zijn de regeringspartijen nog bijeen om de laatste puntjes op de i te zetten, vrijdag is dus de presentatie. “Natuurlijk gaan partijen daarna hun eigen rekensommetjes maken.”

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: energienota fors omlaag

Telegraaf 25.06.2019  Het belastingdeel van de energierekening moet volgend jaar voor een huishouden met een gemiddeld verbruik met honderd euro dalen. Na 2020 komt er een ’beperkte stijging’.

Dat maakt het kabinet vrijdag bekend. Het is de bedoeling dat de laagste inkomensgroepen het meest gaan profiteren van de aanpassingen. De meevaller kan per huishouden verschillen.

De coalitiepartijen zijn het dinsdag eens geworden over een definitief klimaatakkoord. Dat melden ingewijden aan De Telegraaf. Woensdag komen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie nog een keer bij elkaar om de puntjes op de i te zetten in de teksten. De presentatie staat gepland voor komende vrijdag.

Het kabinet wil in 2030 minstens 49 procent minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. Heel Nederland krijgt te maken met maatregelen.

Verschillende plannen zijn uitgelekt. Zo komt er een stevige CO2-heffing voor de industrie en gaat het kabinet rekeningrijden voorbereiden. Er worden drie varianten uitgewerkt.

Klimaatkassa

De land- en tuinbouwsector krijgt in totaal bijna een miljard euro extra de komende tien jaar om te vergroenen. Verder sleutelt het kabinet aan de torenhoge energierekening. Bedrijven gaan meer betalen, huishoudens minder. Uit doorrekeningen van het Centraal Planbureau valt op te maken dat alle klimaatplannen bij elkaar alsnog uitdraaien op een lastenverzwaring.

Een deel van de plannen van het conceptklimaatakkoord van Ed Nijpels neemt het kabinet over. Onder andere de CO2-heffing en de ommezwaai met energiebelastingen zijn door de vier coalitiepartijen bedacht om de klimaatrekening op een andere manier te verdelen.

Klimaatakkoord: veel meer elektrische auto’s, geen verhoging benzineaccijns

MSN 25.06.2019 Het kabinet wil vooral particuliere gebruikers stimuleren om een elektrische auto te kopen. De aanschaf van een elektrische middenklasser wordt daarom komende jaren extra aantrekkelijk gemaakt.

Het aanschafvoordeel voor de e-auto gaat gelden tot een maximumbedrag van 40.000 euro. Het voordeel voor de zakelijke rijder wordt wel snel minder.

De bijtelling voor de zakelijke auto gaat volgend jaar al omhoog van 4 naar 8 procent. In de jaren daarna stijgt de zakelijke bijtelling in stapjes verder naar 12 en 16 procent. Vanaf 2026 geldt voor de zakelijke auto dan dezelfde bijtelling als voor andere auto’s.

Accijnsverhoging op benzine

In het klimaatakkoord dat vrijdag wordt gepresenteerd, staat ook dat de accijnsverhoging op benzine niet doorgaat. De coalitiepartijen willen namelijk niet dat de gewone automobilist opdraait voor de stimulering van de elektrische auto.

Elk jaar zal worden bekeken hoe hoog de autoverkoop in werkelijkheid is. Als blijkt dat er veel meer elektrische auto’s worden verkocht dan verwacht, wordt de stimulering versneld afgebouwd, zo is afgesproken. Te riante stimulering van groene auto’s kostte de schatkist afgelopen jaren miljarden die niet waren begroot.

Vliegtaks niet verdubbeld

Stimulering van de elektrische auto loopt tot 2025. Vanaf 2026 komt er als het aan het kabinet ligt een einde aan de maatregelen, als het rekeningrijden wordt ingevoerd. In welke vorm dat gebeurt, moet nog worden beslist.

In het concept-klimaatakkoord stond ook een plan om de vliegtaks te verdubbelen. Dat voorstel neemt het kabinet niet over.

Klimaatakkoord: gas wordt duurder, energierekening omlaag

NOS 25.06.2019 Het kabinet wil gas duurder en stroom goedkoper maken. De energiebelasting op gas gaat tot 2026 in totaal met 10 cent per m3 omhoog, terwijl die op elektriciteit juist met 5 cent per kWh wordt verlaagd. Het is een van de maatregelen uit het Klimaatakkoord dat naar verwachting vrijdag gepresenteerd wordt, zeggen bronnen tegen de NOS.

De verhoging van de gasprijs is minder dan eerder was voorgesteld aan de klimaattafels. Daar werd nog gekoerst op een verhoging van 20 cent. De verhoging komt niet in een keer: de prijs per kubieke meter gas wordt volgend jaar met 4 cent verhoogd, daarna gaat de prijs 1 cent per jaar omhoog. De elektriciteitsprijs zal in stappen worden verlaagd.

Voor een gemiddeld gezin zal de gasrekening over zeven jaar 150 euro duurder zijn, de elektriciteitskosten worden juist 150 euro lager. De totale energierekening voor een gemiddeld gezin wordt lager door een grotere vrijstelling van de energiebelasting en een verlaging van de Opslag Duurzame Energie.

Gemiddeld huishouden

Een gemiddeld huishouden verbruikt 1500 m3 aan gas. Het belastingtarief op gas is nu 35 cent per kubieke meter, dat wordt in 2026 45 cent. De gasprijs voor dit gezin wordt daarmee 150 euro hoger.

Een gemiddeld huishouden verbruikt 3000 kWh aan elektriciteit. Het belastingtarief op elektriciteit is nu 12 cent, dat wordt in 2026 7 cent. De elektriciteitsprijs wordt voor dit gezin daarmee 150 euro lager.

Daarnaast krijgen huishoudens een grotere vrijstelling voor energiebelasting, waardoor de rekening omlaag gaat. Ook zal het bedrijfsleven meer gaan bijdragen aan de Opslag Duurzame Energie (ODE), zodat de kosten voor consumenten lager worden.

Met deze maatregelen wil het kabinet stimuleren dat consumenten sneller van het gas afgaan, of een zuinigere CV-ketel nemen. Door de hogere gasprijs wordt het sneller rendabel te investeren in energiezuinige verwarming en isolatiemaatregelen.

Uit het Klimaatakkoord moet ook duidelijk worden hoe de CO2-heffing voor de industrie eruit gaat zien.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: toch onderzoek naar rekeningrijden

Telegraaf 25.06.2019  Er komt in de toekomst toch een vorm van rekeningrijden voor automobilisten. Dat staat volgens ingewijden in het definitieve klimaatakkoord dat vrijdag moet verschijnen.

Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben met elkaar afgesproken om drie varianten uit te werken. De invoering is aan een volgend kabinet en kan pas op z’n vroegst in 2026.

Het kabinet erkent al langer dat er in de toekomst een probleem ontstaat voor de schatkist als automobilisten massaal overschakelen naar stekkerbolides of waterstofwagens. Het ministerie van Financiën vangt nu nog jaarlijks vele miljarden aan accijnsinkomsten op benzine en diesel.

Het kabinet gaat drie varianten onderzoeken. Daarbij ligt ook een optie op tafel om minder inkomsten te accepteren en een variant waarbij alleen mensen met een stekkerauto moeten betalen per gereden kilometer. Mensen met een elektrische auto betalen nu geen wegenbelasting.

Verder ligt er nog een optie om alleen in bepaalde delen van het land en op bepaalde tijden automobilisten te laten betalen. Deze variant kan worden uitgebreid met een spitstaks.

In het conceptklimaatakkoord van Ed Nijpels hebben lobbyorganisaties ook al een pleidooi gehouden voor het verkennen van ‘betalen naar gebruik’. De onderhandelaars willen in 2024 een nieuw systeem draaiende hebben.

In het regeerakkoord staat dat er deze kabinetsperiode wel proeven mogen komen met alternatieve vormen van vervoer en betaling, maar dit mag niet leiden tot een systeem van rekeningrijden.

Vooral VVD en CDA hebben zich in het verleden verzet tegen rekeningrijden. D66 en CU zijn juist voor betalen naar gebruik.

‘Jarenlang taboe doorbroken’: kabinet wil rekeningrijden invoeren vanaf 2026

NOS 25.06.2019 Het kabinet wil rekeningrijden vanaf 2026 invoeren. Dat bevestigen bronnen naar aanleiding van berichtgeving van RTL Nieuws. Daarmee gaan Nederlanders straks betalen per gereden kilometer. Er worden verschillende opties bekeken voor de invoering daarvan.

Een commissie gaat alle opties voor een nieuw kabinet op een rij zetten. Dit kabinet gaat het rekeningrijden niet invoeren, dat moet een volgend kabinet doen.

Er zou over drie varianten gesproken worden. In de eerste variant gaan alleen elektrische auto’s per gereden kilometer betalen. Gebruikers van elektrische auto’s betalen nu geen wegenbelasting en ook geen benzine- of dieselaccijns. Die inkomsten loopt het kabinet dus mis bij elektrisch rijden en dat kan met deze variant worden opgelost.

In de tweede variant moeten alle auto’s betalen, maar komt er geen heffing voor het rijden in de spits. In de laatste variant wordt ook het rijden in de spits extra belast.

Taboe doorbroken

“Met het maken van plannen voor rekeningrijden wordt een jarenlang taboe doorbroken”, zegt politiek verslaggever Xander van der Wulp. “Dit kabinet gaat nog geen definitief besluit nemen, de drie varianten zullen een belangrijke inzet worden in de campagnes voor de volgende landelijke verkiezingen. In de volgende formatie moet echt een besluit worden genomen.”

“De term rekeningrijden is trouwens niet heel populair en politiek erg beladen”, zegt Van der Wulp. “Daarom zal deze maatregel door verschillende partijen de komende tijd vast anders genoemd gaan worden dan ‘rekeningrijden’. Toch is de kern hetzelfde: betalen voor gebruik van de auto, in plaats van een standaard wegenbelasting.”

Het plan is onderdeel van het Klimaatakkoord dat naar verwachting vrijdag wordt gepresenteerd. Eerder lekte al uit dat de gasprijs met 10 cent per kubieke meter wordt verhoogd in 2026.

Bekijk ook;

Kabinet kiest voor ’stevige’ CO2-heffing

Telegraaf 25.06.2019 De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting. Bedrijven betalen aanvankelijk 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2, en dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030. Dat staat vrijwel zeker in het definitieve klimaatakkoord dat eind deze week wordt gepresenteerd.

Bedrijven hoeven de belasting pas te betalen als hun CO2-uitstoot boven een bepaald niveau komt. Maar als dat gebeurt, krijgen ze wel meteen een „stevige heffing” voor de kiezen, aldus ingewijden. De opbrengst daarvan wordt grotendeels gebruikt om verduurzaming van de industrie te subsidiëren.

Doorrekening CO2-heffing pakt gunstig uit voor kabinet

NOS 18.06.2019 Boetes voor bedrijven die niet genoeg verduurzamen, een hogere energiebelasting voor de industrie en subsidies voor bedrijven die CO2-besparende maatregelen nemen. Het is een greep uit de 600 klimaatmaatregelen die maatschappelijke organisaties eind december aan het kabinet presenteerden in een ontwerp-klimaatakkoord.

Een CO2-heffing voor de zware industrie was geen onderdeel van de plannen, tot grote woede van milieuorganisaties. Maar sinds een paar maanden ligt zo’n heffing toch op tafel, omdat bleek dat de 600 klimaatmaatregelen niet genoeg zijn om in 2030 ten minste 49 procent minder CO2 uit te stoten, zoals het kabinet wil.

Het kabinet kwam daarom met nieuwe plannen, maar GroenLinks en de PvdA hadden inmiddels ook al CO2-heffingsvoorstellen gepresenteerd. Vandaag maakte het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) bekend wat van al die plannen voor een CO2-heffing de effecten zouden zijn.

Het blijkt dat de voorstellen van GroenLinks en de PvdA de grootste milieuwinst opleveren, maar ook de meeste risico’s. De plannen van het kabinet zijn minder risicovol. De CO2-reductie is wel minder dan bij GroenLinks en de PvdA, maar op papier worden de doelstellingen wel gehaald.

Megatonnen

Het kabinet heeft in het regeerakkoord afgesproken dat in 2030 vergeleken met 1990 49 procent minder CO2 moet worden uitgestoten. Voor de industrie komt dat neer op 14,3 megaton minder broeikasgassen.

Ter vergelijking: Nederland als geheel produceert jaarlijks ongeveer 200 megaton aan broeikasgassen, afkomstig van de zware industrie, maar ook van bijvoorbeeld kantoren, de vervoerssector, land- en tuinbouw, winkels en ziekenhuizen.

Volgens het PBL is er een “substantieel risico” dat bedrijven bij de door GroenLinks en de PvdA voorgestelde CO2-heffing naar het buitenland verhuizen. Bij de plannen van het kabinet is dat risico “gering”, aldus het PBL.

Zo’n verplaatsing naar het buitenland wordt ook wel het ‘weglek-effect’ genoemd: er wordt in Nederland dan wel minder CO2 uitgestoten, maar dat wordt door extra CO2-uitstoot in het buitenland weer (deels) teniet gedaan. Ook leidt een verhuizing tot banenverlies in Nederland.

Heffingsvrije zone

Het PBL wijst er wel op dat de drie doorgerekende voorstellen moeilijk met elkaar te vergelijken zijn. Zo gaan GroenLinks en de PvdA uit van een “platte” CO2-heffing: bedrijven betalen een vast bedrag per ton uitgestoten broeikasgas. Het kabinet werkt met een soort “heffingsvrije” zone. Alleen als bedrijven meer CO2 uitstoten dan is toegestaan, moeten ze betalen.

In de voorstellen van GroenLinks en de PvdA betalen bedrijven dus meer. De opbrengsten van de heffing worden bij die partijen voor een deel teruggesluisd naar burgers, bijvoorbeeld via de energierekening. In de kabinetsvoorstellen vloeien de opbrengsten van de CO2-heffing terug naar de industrie, in de vorm van verduurzamingssubsidies.

Kritisch kijken

Volgens politiek verslaggever Ron Fresen pakt de PBL-rapportage gunstig uit voor het kabinet, omdat uit de doorrekeningen blijkt dat het kabinet de klimaatdoelen kan halen. “De marges van GroenLinks en de PvdA zijn wel ruimer, maar de kans dat bedrijven naar het buitenland vertrekken is bij hen veel groter.”

Toch zal het kabinet ook kritisch naar de eigen rekensommen moeten kijken, zegt Fresen. “Zijn hun marges qua CO2-reductie bijvoorbeeld niet te klein? Op papier halen ze de doelstellingen, maar de praktijk is weerbarstig. En worden de lasten wel eerlijk verdeeld over de bedrijven? Dat zijn allemaal dingen waar het kabinet rekening mee moet houden als het later deze maand komt met een uitwerking van de klimaatplannen.”

Trigger om te vertrekken

Voormalig Siemens-topman Ab van der Touw herkent zich in ieder geval niet in de conclusies van het PBL. Hij deed in opdracht van premier Rutte en minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat onderzoek naar de mogelijke effecten van een nationale CO2-heffing. “Het risico dat bedrijven door zo’n heffing naar het buitenland vertrekken, is absoluut niet ‘gering’, zoals het PBL schrijft”, zegt Van der Touw.

“We tekenen met plezier voor een dikke boete, maar wel pas als blijkt dat we de afspraken niet nakomen”, aldus Ab van der Touw, oud-topman Siemens.

De oud-Siemens-baas baseert zich op gesprekken met de top van de twaalf grootste bedrijven in de Nederlandse zware industrie, zoals Tata Steel, Shell en Chemelot.

“Van de meeste van die bedrijven zit het moederbedrijf in het buitenland en vormen de operaties in Nederland maar een klein deel van hun totale activiteit”, zegt hij. “Bovendien kunnen die bedrijven eventuele extra kosten niet makkelijk doorberekenen in hun prijzen, omdat ze concurrenten hebben op de wereldmarkt. Een extra heffing kan voor hen een belangrijke trigger zijn om te vertrekken.”

Volgens Van der Touw is het bedrijfsleven op zichzelf niet tegen een extra heffing, maar doet de industrie al genoeg om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Liever ziet hij dat bedrijven hun geld nu uitgeven aan nieuwe, groene procestechnieken. “We tekenen met plezier voor een dikke boete, maar wel pas als blijkt dat we de afspraken niet nakomen.”

Bekijk ook;

PBL-doorrekeningen van CO2-heffingsvoorstellen kabinet, GroenLinks en PvdA

Klaver: CO2-belasting stap dichterbij

Telegraaf 18.06.2019 Een CO2-heffing voor vervuilende bedrijven is „een stap dichterbij” gekomen, nu het Centraal Planbureau (CPB) heeft vastgesteld dat zo’n maatregel kan helpen de CO2-uitstoot te verminderen, zonder de industrie de nek om te draaien. Dat concludeert GroenLinks-leider Jesse Klaver. Hij ziet mogelijkheden om tot een „breed gedragen CO2-belasting” te komen.

Hoe die heffing er precies uit komt te zien, moet de komende tijd duidelijk worden. Het CPB heeft verscheidene varianten doorgerekend, niet alleen van het kabinet maar ook van GroenLinks en de PvdA. Daaruit blijkt dat de plannen van die twee linkse oppositiepartijen veel grotere risico’s met zich meebrengen voor de economie en werkgelegenheid. Maar ze bieden wel meer zekerheid dat de CO2-doelen worden gehaald.

D66-leider Rob Jetten stelt vast dat „verschillende vormen van CO2-heffing” mogelijk zijn die stuk voor stuk de industrie echt dwingen tot verduurzaming. „Het is fijn dat ook de varianten van GroenLinks en de PvdA op tafel liggen”, zegt hij. „Maar ik wil wel voorkomen dat CO2-besparing in Nederland leidt tot meer uitstoot in een ander land.”

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff brengt in herinnering dat de oorspronkelijke klimaatplannen „ook niet goed” waren, omdat de CO2-doelen niet werden gehaald. „De plannen van de PvdA en GroenLinks laten zien dat je ook door kunt schieten. Dat CO2-heffing heel tricky is, voor je het weet ben je banen kwijt én geld.” Het is volgens Dijkhoff zaak de „gulden middenweg” te vinden.

PvdA-voorman Lodewijk Asscher zegt het definitieve voorstel van het kabinet af te wachten. Belangrijk is voor zijn partij dat de klimaatdoelen worden gehaald, de lasten eerlijk worden verdeeld en werkgelegenheid behouden blijft.

Bekijk meer van; GroenLinks jesse klaver co2 klimaat

Aangepaste klimaatplannen kabinet zorgen voor iets minder zware lasten burgers

NU 18.06.2019 De aanpassingen die het kabinet dit voorjaar aankondigde voor het klimaatakkoord zorgen voor minder zware lastenverzwaring voor huishoudens. Bedrijven gaan juist meer betalen, maar niet dusdanig dat ze uit Nederland vertrekken.

Dat staat in de donderdag gepubliceerde doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) van de klimaatplannen.

Het kabinet kondigde in maart aan de energierekening minder hard te laten stijgen dan aanvankelijk was voorgesteld ten koste van het bedrijfsleven. Ook werd een CO2-heffing voor bedrijven aangekondigd in plaats van een minder streng boetesysteem.

De wijzigingen volgden op de doorrekeningen van het CPB en het PBL van het ontwerpklimaatakkoord van het kabinet. Het doel om 49 procent minder CO2 uit te stoten in 2030 ten opzichte van 1990 zou er waarschijnlijk niet mee worden gehaald. Milieuorganisaties en de linkse oppositiepartijen GroenLinks en PvdA waarschuwden hier al eerder voor.

Lasten huishoudens iets minder zwaar, bedrijven betalen meer

Met de aanpassingen krijgen huishoudens te maken met 2,4 miljard euro aan lastenverzwaring in 2030, dat is 0,7 miljard euro minder dan met het oude voorstel. Bedrijven krijgen over ruim tien jaar te maken met 2,3 miljard euro hogere kosten vanwege de klimaatpannen, dat is juist 0,4 miljard euro meer.

De kans op de verhuizing van bedrijven naar het buitenland vanwege de hogere rekening en het bijbehorende weglekeffect van CO2, is volgens het CPB “gering”.

Volgens het planbureau wentelen bedrijven zo’n 80 procent van de kosten af op burgers via hogere tarieven of lagere lonen. Dat effect was er ook al in de vorige plannen en wordt nu nog iets meer versterkt.

CO2-doelen in plannen GroenLinks en PvdA gehaald

GroenLinks en PvdA lieten ook eigen varianten van een CO2-heffing doorrekenen.

In voorlopige berekeningen van het PBL werd in eerste instantie geconcludeerd dat het CO2-doel wel wordt gehaald, maar dat er ook een risico bestaat dat bedrijven Nederland verlaten en in het buitenland gaan produceren met een hogere CO2-uitstoot in de desbetreffende landen tot gevolg.

Nu zijn de plannen van de partijen grondiger doorgerekend, hoewel het PBL nog steeds waarschuwt voor veel onzekerheden. Het is namelijk niet te voorspellen hoe bedrijven reageren op toekomstig beleid.

In de nieuwste doorrekeningen concludeert het PBL dat de CO2-doelen met de plannen van GroenLinks en PvdA nog steeds recht overeind staan, maar de uitstoot in het buitenland toeneemt.

De plannen zijn bovendien schadelijker voor de economie en de werkgelegenheid dan in de variant van het kabinet.

Burgers duurder uit bij plannen GroenLinks en PvdA

Het CPB keek naar het kostenplaatje. Burgers krijgen in de plannen van GroenLinks en PvdA te maken met lagere klimaatkosten in 2030, de hoogste rekening gaat naar bedrijven onder het mom van ‘de vervuiler betaalt’.

Hoewel de opbrengsten worden teruggesluisd naar belastingvoordelen voor burgers, zijn mensen in deze plannen duurder uit. Bedrijven zullen de hogere kosten doorberekenen, verwacht het CPB. De koopkracht daalt onderaan de streep harder dan bij de kabinetsvoorstellen.

Dit zijn nog allemaal doorrekeningen van het ontwerpklimaatakkoord. Het definitieve akkoord waar politiek, bedrijven en belangenorganisaties aan werken, wordt naar verwachting volgende week gepubliceerd.

Lees meer over: Klimaatakkoord  Klimaat  Politiek

‘Ministerie rekende bewust met te lage stijging energiekosten’

NU 18.06.2019 Ambtenaren op het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), hielden te lang vast aan een te lage inschatting van de energieprijzen voor huishoudens. Daardoor viel de energierekening veel hoger uit dan aanvankelijk door het ministerie werd gemeld.

Dat blijkt dinsdag uit onderzoek van NRC en De Telegraaf die op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) documenten over de stijgende energiekosten opvroegen bij de overheid.

EZK hield er vorig jaar bewust geen rekening mee dat stijgende gas- en elektriciteitsprijzen de energierekening voor 2019 flink zouden verhogen.

In februari van dit jaar raamde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat huishoudens dit jaar gemiddeld 330 euro meer kwijt zijn aan energiekosten, terwijl het kabinet rond december nog uitging van een stijging van 110 euro, gebaseerd op berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Vlak voordat het CBS de cijfers publiceerde, vroeg minister Eric Wiebes van EZK aan zijn ambtenaren of hij niet “hopeloos achter de feiten” aanliep met de berekeningen. “Is er een herijking?”, wilde de bewindsman weten.

Wiebes vroeg het PBL een nieuwe raming te maken, maar daar had het planbureau vanwege het werk voor het klimaatakkoord geen tijd voor.

Nog voordat het CBS uiteindelijk met de verwachte stijging van 330 euro kwam, waarschuwden prijsvergelijkingssites zoals Gaslicht.com al voor een hogere stijging dan de 108 euro waar het kabinet rekening mee hield. Het ministerie noemde de berekening “niet realistisch”, maar ondernam vervolgens geen actie om die kwalificatie te onderbouwen.

In de Tweede Kamer werden berichten in de media over de hogere energienota door staatssecretaris Mona Keijzer (EZK) nog afgedaan als bangmakerij.

Zie ook:

Dit is waarom je energierekening zo flink stijgt dit jaar

EZK en Financiën oneens over stijging energienota

Uit de stukken die NRC en De Telegraaf hebben opgevraagd, blijkt dat de ambtenaren van de ministeries EZK en Financiën er onderling niet uitkwamen met welk bedrag de energierekening in 2019 zou gaan stijgen.

“Op medewerkersniveau komen we er niet uit. De discussie gaat over wat nu het goede bedrag is om te presenteren als stijging van de energierekening van volgend jaar”, schreef een ambtenaar in september 2018.

Bij Financiën berekenden ambtenaren op dat moment al dat de stijging van de energiekosten hoger zou uitvallen dan de 108 euro waarmee EZK rekende, maar Economische Zaken deed hier uiteindelijk niets mee.

Het kabinet en het PBL verklaren de fout uiteindelijk door het gebruik van achterhaalde cijfers uit 2017. Het PBL ging er toen nog van uit dat er minder gas en elektriciteit zouden worden afgenomen vanwege de vergroeningsmaatregelen en dat de marktprijzen voor gas en stroom minder hard zouden stijgen.

In 60 seconden: Zes tips om energie te besparen

Lees meer over: Klimaat Politiek  energierekening

Waslijst klimaatmaatregelen eind juni verwacht

Telegraaf 16.06.2019 De waslijst aan klimaatmaatregelen die de CO2-uitstoot moet terugdringen wordt op 28 juni verwacht.

In regeringskringen valt te horen dat het kabinet nog iets meer tijd nodig heeft om het hele plaatje rond te krijgen.

Aanvankelijk was het de bedoeling eind april met de maatregelen te komen, daarna werd het juni 2019.

Toelichting door vicepremier

Pikant is dat op 28 juni niet premier Mark Rutte maar vicepremier Hugo de Jonge de ministerraad voorzit en een toelichting zal moeten geven op de maatregelen. De minister-president is dan namelijk in Japan voor overleg met de twintig grootste economieën van de wereld.

Betrokkenen verwachten een ’technisch’ pakket, dat in lijn zal zijn met de klimaatdoelen van Parijs, maar geen ideologische scherpslijperij zal bevatten. Het onderwerp ligt gevoelig in Den Haag, omdat de presentatie van het klimaatakkoord eind december uitliep op een fiasco. Dat hoopt het kabinet dit keer te voorkomen.

Bekijk meer van; den haag klimaatakkoord regeringen

‘Afzwakking elektrisch rijden dreigt in Klimaatakkoord’

NOS 17.06.2019 Leasebedrijven en Natuur & Milieu zijn bezorgd over de richting waarin de kabinetsplannen zich ontwikkelen die elektrisch rijden moeten stimuleren. De plannen zijn onderdeel van het Klimaatakkoord waar nu de laatste hand aan wordt gelegd.

De organisaties reageren op berichten dat de coalitie de plannen om elektrisch rijden te stimuleren fors wil afzwakken. Volgens de leasebedrijven zou elektrisch rijden zo onnodig duurder worden en volgens Natuur & Milieu is dat slecht voor het terugdringen van de CO2-uitstoot.

Minder subsidie, hoger tarief

Verschillende bronnen melden dat de coalitie de plannen voor elektrisch rijden die in het ontwerpakkoord stonden op veel punten wil aanpassen. Zo zouden alle verzwaringen van fossiel rijden door middel van hogere accijnzen en wegenbelasting van de baan zijn.

De subsidie van 6000 euro zou worden gehalveerd en de bijtelling op volledig elektrische auto’s zou op korte termijn van 4 procent naar 8 of 10 procent gaan. Het lage tarief zou bovendien maar gelden tot een cataloguswaarde van 40.000 euro, daarboven moeten leaserijders het normale tarief betalen. Die grens lag in het conceptakkoord op 50.000 euro.

Rem op groei elektrische auto’s

Leasemaatschappijen en bedrijven die hun wagenpark aan het verduurzamen zijn, vrezen dat met deze maatregelen een rem wordt gezet op de groei van het aantal elektrische auto’s. Veel bedrijven hebben vooruitlopend op de plannen duizenden elektrische auto’s in bestelling staan. Het rijden daarvan is nu fiscaal aantrekkelijk.

In het regeerakkoord staat dat vanaf 2030 alle nieuwe auto’s elektrisch moeten zijn. Om dat te halen is het van belang om in eerste instantie de zakelijke rijders over te laten stappen op elektrisch. Daarvoor is afgesproken dat tot 2024 de bijtelling voor stroomauto’s 4 procent blijft. Maar volgens bronnen staat er in de plannen die vandaag en morgen in coalitieoverleg besproken worden dat dat percentage sneller omhoog moet.

De maatregelen om elektrisch rijden te stimuleren is een van de vele plannen in het klimaatakkoord. Het akkoord moet leiden tot 49 procent minder CO2-uitstoot in 2030.

‘Finish in zicht’

Partijen die onderhandelen over het klimaatakkoord willen er weinig over kwijt.

ChristenUnie leider Segers “begrijpt dat mensen onzeker zijn”. Daarom is het volgens hem van belang dat er snel duidelijkheid komt. Volgens D66-leider Jetten is “de finish in zicht”. Maar geen van de partijen kan zeggen wanneer dat precies is.

Jetten: “We hebben vanuit de coalitie steeds gezegd dat we na de zakelijke sector nu ook goed naar de particulieren moeten kijken. Het klimaatbeleid is een van de grootste operaties sinds de wederopbouw. Dus het moet wel helemaal goed zijn willen we het naar buiten brengen”.

“Het is pas af als het af is”, zei premier Rutte. “Het is een heel pakket met maatregelen. Huizen, landbouw, auto’s…. we kijken naar alles”.

VVD-fractievoorzitter Dijkhoff zei het stimuleren van elektrisch rijden belangrijk te vinden maar waarschuwde ook voor ‘over-stimuleren’. “Het moet wel eerlijk blijven ten opzichte van mensen die het niet kunnen betalen.”

Minister Wiebes zei er nog steeds van uit te gaan dat er nog deze maand iets komt.

Bekijk ook;

Onderzoek: zelfde CO2-taks voor gehele economie is goedkoopst

Rutte noemt kritiek uitstel klimaatcijfers onterecht: ‘Zou het weer zo doen’

Rutte vindt ‘niks vreemds’ aan uitoefenen druk om uitstel klimaatcijfers

NU 06.06.2019 Premier Mark Rutte vindt dat hij niets fout heeft gedaan toen hij het onafhankelijk Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vroeg om de eerste doorrekening van het klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. “Ik heb niets vreemds gedaan”, zei de premier woensdag in een Kamerdebat.

“Als ik fouten maak, geef ik die toe. In dit dossier heb ik geen fouten gemaakt”, zei de premier die een verbeten indruk maakte.

Druk van Rutte zorgde voor uitstel publicatie

Rutte debatteerde met de Kamer naar aanleiding van berichtgeving van Nieuwsuur.

Uit documenten in handen van het actualiteitenprogramma blijkt dat Rutte het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Centraal Planbureau (CPB) gevraagd heeft om de geplande publicatie van de doorrekeningen op 13 september vorig jaar over Prinsjesdag en de daaropvolgende belangrijke Algemene Politieke Beschouwingen heen te tillen.

De premier wees in het debat op de afspraak dat de doorrekening gelijktijdig met een reactie van het kabinet zou verschijnen.

Afwijken van die lijn vond de premier “onwenselijk” omdat hij vreesde dat de Algemene Politieke Beschouwingen, het belangrijkste debat van het politieke jaar, over de klimaatcijfers zouden gaan zonder dat het kabinet een reactie kon leveren op de rapporten.

Hoewel de opdrachtgever van de doorrekening, voorzitter van het Klimaatberaad Ed Nijpels, maar ook minister van Economische Zaken Eric Wiebes juist wel direct wilden publiceren, zorgde de bemoeienis van Rutte er toch voor dat de doorrekeningen pas na Prinsjesdag verschenen.

‘Onafhankelijkheid niet aangetast’

Rutte benadrukte woensdag dat het besluit uiteindelijk bij de planbureaus lag. Zij konden blijven vasthouden, maar kozen uiteindelijk toch voor uitstel vanwege “het grote aantal opmerkingen dat door de tafels en de departementen is geleverd”. Volgens de premier is met zijn optreden de onafhankelijkheid van de bureaus niet aangetast.

De oppositie vindt dat Rutte oneigenlijk gebruik heeft gemaakt van zijn positie als premier door een dergelijk verzoek bij de planbureaus neer te leggen.

Ook vinden de partijen dat het kabinet nooit invloed mogen uitoefenen op onafhankelijke bureaus.

‘Verdoezelen is erger dat de fout’

GroenLinks-leider Jesse Klaver zei dat het niet goed is voor het draagvlak van het klimaatbeleid als de indruk bestaat dat er informatie wordt achtergehouden of als het kabinet zich gaat bemoeien met publicatiedata van onafhankelijke rapporten. Hij wil dat het kabinet in het vervolg alle klimaatstukken naar de Kamer stuurt zodra ze af zijn.

PvdA’er Lodewijk Asscher hekelde de manier waarop Rutte met de kwestie omgaat. “Het verdoezelen is erger dan de fout”, aldus Asscher.

Lilian Marijnissen (SP) was verbaasd over het verweer van Rutte. Ze wees erop dat het kabinet bij de doorrekening van het ontwerpklimaatakkoord 13 maart dit jaar, vlak voor de verkiezingen, nog diezelfde dag een kabinetsreactie klaar had liggen. “Als er verkiezingen voor de deur staan kan het kabinet wel in een dag reageren”, aldus Marijnissen.

PVV-leider Geert Wilders: “De cijfers zijn weggemoffeld. We zijn gepiepeld.” Hij diende een motie van wantrouwen die alleen de steun kreeg van DENK en de PvdD.

Lees meer over: Politiek  Mark Rutte

Rutte krijgt volle laag in debat over uitstel klimaatcijfers

AD 06.06.2019 Premier Rutte is vanavond onder vuur komen te liggen in een debat over de druk die hij vorig jaar uitoefende om de eerste analyses van het Klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. De oppositiepartijen vinden dat Rutte zich niet met de planning had mogen bemoeien.

Als we willen werken aan draagvlak voor klimaatbeleid mag de indruk niet bestaan dat er informatie is achtergehouden’’, zei Jesse Klaver van GroenLinks. PVV-leider Geert Wilders denkt dat de premier ‘de kosten van de klimaatterreur onder het tapijt probeerde te vegen’. ,,Wij zijn dat gemanipuleer van de VVD-zijde spuugzat’’, aldus Wilders, die een motie van wantrouwen aankondigde..

Lees ook;

Lees meer

Uit documenten die Nieuwsuur had opgevraagd, bleek vorige week dat Rutte op 3 september 2018 meldde het ‘onwenselijk’ te vinden dat de analyses van de planbureaus vóór de Algemene Politieke Beschouwingen openbaar zouden worden. Dat leidde tot boze e-mails van Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad. Uiteindelijk kreeg Rutte zijn zin en werd de publicatie twee weken uitgesteld, tot 28 september.

‘Geen fouten gemaakt’

Premier Rutte benadrukte tijdens het debat dat hij in zijn ogen niets verkeerds heeft gedaan toen hij druk uitoefende om de publicatie van cijfers uit te stellen tot na Prinsjesdag. Hij wees erop dat in augustus 2018 was afgesproken dat de cijfers samen met een reactie van het kabinet naar buiten zouden gaan, namelijk eind september. Toen Nijpels daarvan wilde afwijken, liet Rutte weten het daar niet mee eens te zijn.

,,Als ik fouten heb gemaakt, geef ik dat toe’’, zei de premier. ,,Maar ik meen oprecht dat ik hier geen fouten heb gemaakt.’’ De premier stelt dat hij geen opdracht heeft gegeven aan de planbureaus om de publicatie uit te stellen. ,,Ik heb geen aanwijzing gegeven. Ik heb mijn opvatting gegeven.’’

Aanval op VVD-Kamerlid

In het debat steunden de coalitiepartijen de premier. VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz werd daarover fel aangevallen door PvdA-leider Lodewijk Asscher. ,,Wat jij hier doet, vind ik echt een aanfluiting voor de taak die je hebt als volksvertegenwoordiger van de grootste partij”, sprak Asscher tegen Yesilgoz. ,,Je kunt niet zo’n grote mond opzetten tegen iedereen die hier hele normale vragen stelt.’’

Premier Mark Rutte tijdens een debat over het uitstellen van de klimaatakkoord-doorrekening. Ⓒ ANP

Oppositie pakt Rutte aan om planning klimaatcijfers

Telegraaf 05.06.2019 De oppositie in de Tweede Kamer neemt het premier Rutte zeer kwalijk dat hij zich bemoeide met de planning van de presentatie rond klimaatdoorrekeningen van onafhankelijke planbureaus. De PVV komt met een motie van wantrouwen.

Rutte drong er vorig jaar op aan om de eerste doorrekening van het klimaatakkoord van Ed Nijpels over Prinsjesdag heen te tillen, terwijl het rapport al klaar was. Dat is in de openbaarheid gekomen door het vrijgeven van interne notities en e-mails, na een wob-verzoek door Nieuwsuur. Een deel van de Kamer vindt dat Rutte informatie heeft achtergehouden. Rutte stelt dat er „niks geks is gebeurd.”

PVV-leider Wilders is woedend: „De Kamer heeft belangrijke informatie niet voor de Algemene Beschouwingen gekregen. Daar heeft de minister-president voor gezorgd. De heer Nijpels was de opdrachtgever en niemand anders.” GL-leider Klaver vreest voor schadelijke gevolgen voor het draagvlak voor klimaatbeleid. Hij wil dat informatie die nog moet komen voortaan direct wordt gedeeld met de Tweede Kamer.

Bekijk ook: 

Baudet en Wilders azen op scalp Rutte 

Tegengeluid

PvdA-leider Asscher suggereerde dat Rutte te lang minister-president is. Regeringspartijen CDA en D66 hielden het vooral bij feitelijke vragen. VVD-Kamerlid Yesilgoz verdedigde het kabinet: „Iedereen kende de planning al vanaf begin juli. Niemand stak zijn vinger op om er een punt van te maken.”

De liberaal kreeg forse kritiek van de oppositieleiders. „U bent de hielen aan ’t likken”, sneerde PVV-voorman Wilders. Ook GL-voorman Klaver zag rolverwarring: „Het is bijna gênant om te zien hoe een volksvertegenwoordiger hier het kabinet aan het verdedigen is.”

Theaterspel

Alleen de SGP leek weinig noodzaak te zien in een debat met de minister-president. Kamerlid Stoffer vroeg zich af wat uitstel van de presentatie eigenlijk voor effect heeft gehad voor Nederland. Daarmee liet de parlementariër op een nette manier blijken toeschouwer te zijn van Haags politiek theater.

Premier Rutte heeft aan het begin van het debat duidelijk laten weten hoe het volgens hem is gegaan. „Ik vind dit van A tot Z een volstrekt normale gang van zaken”, zei de minister-president. PVV-leider Wilders vroeg zich af of de presentatie vóór Prinsjesdag had plaatsgevonden zonder bemoeienis van Rutte. „Dat blijkt niet uit de stukken”, zegt de minister-president. „Het zou goed kunnen dat het door de e-mail (van zijn ministerie red.) is gekomen.”

Volgens Rutte stond het klimaatpaus Ed Nijpels vrij om alsnog te kiezen om de informatie voor Prinsjesdag naar buiten te brengen. Wat niet is opgehelderd: waarom is er gekozen om de presentatie alsnog eind september te houden?

Volg het debat live via de tweets van politiek verslaggever Alexander Bakker onderaan dit bericht.

Tweets by @alexanderbakker

 

Rutte noemt kritiek uitstel klimaatcijfers onterecht: ‘Zou het weer zo doen’

NOS 05.06.2019 Premier Rutte vindt de kritiek van oppositiepartijen dat hij druk uitoefende om de presentatie van berekeningen over het klimaatakkoord uit te stellen onterecht.

De oppositie stelt dat Rutte informatie heeft achtergehouden, maar de premier weerspreekt dat. “Ik werp verre van mij dat ik iets heb achtergehouden. Er zijn geen fouten gemaakt.” Volgens Rutte is het normaal om te overleggen met de planbureaus over de publicatiedatum van rapporten.

Tv-programma Nieuwsuur meldde vorige week dat Rutte had aangedrongen op uitstel van de publicatie van de doorrekeningen van de voorlopige klimaatplannen. Hij zou het “onwenselijk” hebben gevonden om de cijfers vijf dagen voor Prinsjesdag naar buiten te brengen.

In een debat met de Kamer spreekt Rutte met klem tegen dat hij iets heeft tegengehouden. “Ik zou het precies weer zo doen. Het was uiterst onwenselijk geweest om het anders te doen. Het had betekend dat we de stukken naar buiten hadden gebracht zonder een kabinetsreactie.”

Oppositie is kritisch

De oppositie begrijpt niets van die houding en spreekt harde woorden over de gang van zaken. PVV-leider Wilders zegt het “gemanipuleer en gemarchandeer” van het kabinet-Rutte “en de VVD” zat te zijn. “Een politiek relevant stuk is ons onthouden. We zijn voor de gek gehouden, wie denkt de minister-president dat hij is?” De PVV-leider kondigde een motie van wantrouwen aan.

Forum voor Democratie-leider Baudet: “Er is achter de schermen gesjoemeld. Onaanvaardbaar dat de cijfers er al waren, maar tijdens de beschouwingen werd gedaan alsof dat niet zo was.”

SP-leider Marijnissen spreekt over de “politieke trukendoos” van de premier”. “De waarheid staat niet voorop, maar zijn eigen belang.” Volgens Denk-leider Kuzu gingen “partijpolitieke belangen boven het informeren van het parlement”.

Bekijk hier de reacties van de oppositiepartijen en premier Rutte:

Video afspelen

Oppositie boos, Rutte: ik deed niets fout

De planbureaus die de klimaatplannen doorrekenden waren voor Prinsjesdag klaar en wilden de cijfers wel gewoon presenteren. Maar uit stukken die Nieuwsuur via de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) opvroeg, is af te leiden dat Rutte dat geen goed idee vond. De cijfers werden uiteindelijk eind september openbaar.

De doorrekening (en daarmee de appreciatie) wordt dan gespreksonderwerp op de APB (Algemene Politieke Beschouwingen, red.) en dat is onwenselijk.

Uit de notulen van medewerkers van de premier, via Nieuwsuur

Wilders vindt dat de premier moet opstappen: “De heer Nijpels was de opdrachtgever voor de onderzoeken en wilde 13 september presenteren. Rutte heeft hem daarvan afgehouden. Al moet ik veertig keer een motie van wantrouwen indienen, dit gedrag verdient maar één straf: wegwezen.”

GroenLinks-leider Klaver zegt dat het hem niet om beschuldigingen gaat. Hij maakt zich vooral zorgen over het draagvlak voor het klimaatbeleid. PvdA-leider Asscher deelt die zorgen: “Het kabinet dat zegt zich zo’n zorgen te maken over het draagvlak, maakt zich op deze manier zelf schuldig aan het beschadigen van dat draagvlak.”

Asscher verwijt Rutte een gebrek aan leiderschap rond het thema klimaat. “Uitstel van een reactie op Urgenda. Uitstel van de CO2-belasting. Uitstel van het akkoord. Dat is niet hoe je een land meeneemt bij klimaatmaatregelen.”

“Van wie is de publieke informatie?”, wil Klaver van Rutte weten. Hij wil dat het kabinet een toezegging doet: alle doorrekeningen moeten zodra ze beschikbaar zijn ook naar de Kamer. Forum voor Democratie-leider Baudet wil dat alle gespreksverslagen van de klimaattafels vanaf nu naar de Kamer gaan.

Bekijk ook;

Rutte reageert fel op beschuldiging onder druk zetten planbureaus

Presentatie doorrekening klimaatakkoord uitgesteld onder druk van Rutte

Zes vragen over het debat met premier Rutte over de klimaatcijfers

Zes vragen over het debat met premier Rutte over de klimaatcijfers

NOS 05.06.2019 Premier Mark Rutte moet zich vanavond verantwoorden in de Tweede Kamer omdat hij vorig jaar druk heeft uitgeoefend om de doorrekening van het voorlopige klimaatakkoord pas ná Prinsjesdag te publiceren.

In documenten die Nieuwsuur heeft opgevraagd via de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB), staat dat Rutte het “onwenselijk” vond als de doorrekening nog voor de Algemene Politieke Beschouwingen naar buiten zou komen, terwijl anderen die wel al wilde publiceren. Premier Rutte zei vorige week dat hij niks fout heeft gedaan.

Inmiddels is duidelijk dat de oppositie flinke kritiek heeft op Rutte. In het debat verwijten ze de premier informatie te hebben achtergehouden:

Bekijk ook;

Kritiek op Rutte om uitstel klimaatcijfers: ‘We zijn voor de gek gehouden’

Video afspelen

‘Rutte krijgt het verwijt te veel de touwtjes in handen te willen houden’

Heeft de minister-president klimaatcijfers verdoezeld?

Nee, premier Rutte heeft niet cijfers kwijt willen maken. Maar hij wilde wel dat de doorrekeningen van het klimaatakkoord pas na Prinsjesdag gepubliceerd werden, omdat het kabinet nog geen reactie klaar had, terwijl de rekenmeesters al wel klaar waren met hun berekeningen. Rutte vond het “onwenselijk” om hierover vragen te krijgen bij de Algemene Politieke Beschouwingen, het belangrijkste debat dat plaatsvindt na Prinsjesdag.

Lees hier meer over waarom Rutte het “onwenselijk” vond.

Wie gaat er eigenlijk over de publicatiedatum van een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving?

De planbureaus zijn onafhankelijk en gaan zelf over de publicatiedatum. Wel is het gebruikelijk dat ze overleggen met hun opdrachtgever. Vaak is dat een vakminister. In dit geval was het echter niet het kabinet, maar Ed Nijpels en zijn Klimaatberaad. Zij hadden dus overleg met het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over de datum van publicatie.

Waarom komt er een debat?

In de Kamer is er kritiek op het feit dat Rutte druk uitoefende om de klimaatcijfers over Prinsjesdag heen te tillen. Daaronder ligt een meer fundamentele vraag: Wie is de eigenaar van informatie? Is dat het kabinet? Het planbureau? De oppositiepartijen? De Nederlander?

In dit geval was het kabinet formeel niet aan zet. Rutte werd wel gevraagd naar zijn mening over de datum. Maar had hij de bezwaren van uitstel van publicatie serieuzer moeten nemen? Zo schrijven ambtenaren dat kritiek van partijen zou kunnen worden meegenomen en zou er geen indruk ontstaan “dat het kabinet de doorrekening onder de pet wil houden.”

Oppositiepartijen vragen zich af of de premier de onafhankelijkheid van de planbureaus en de informatiepositie van de kamer wel voldoende heeft meegewogen.

Lag er een eerdere afspraak om de publicatie ná Prinsjesdag te doen?

Tijdens de ministerraad van 24 augustus wordt besproken om de publicatie samen met de reactie van het kabinet eind september naar buiten te brengen. Rutte zegt zelfs dat dat hier “afgesproken” is, maar daar ging het Klimaatberaad over, niet het kabinet, zo benadrukt ook het PBL desgevraagd aan Nieuwsuur.

Als na deze ministerraad blijkt dat het kabinet het niet gaat redden om eind september met een inhoudelijke reactie te komen, willen het klimaatberaad, het PBL en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) niet langer wachten. De stukken zijn immers klaar, zo blijkt uit mailwisseling tussen de betrokkenen.

Het PBL mailt op 30 augustus het ministerie van EZK. “Bij deze een meer formele mededeling dat we op 13 september het rapport (…) gaan aanbieden. (…) Ik neem aan dat dit geen verrassing voor je is.” EZK schrijft in een interne notitie ook dat er anders “risico is dat het rapport uitlekt en daarmee de indruk ontstaat dat het kabinet de doorrekening onder de pet wil houden.”

Het ministerie van EZK, het klimaatberaad en het PBL zijn eruit en prikken zelfs een moment voor de persconferentie: 13 september van 10.30 uur tot 12.30 uur in het gebouw van het PBL. “…tenzij de MP dat echt niet wil”.

Kort daarna blijkt dat de MP, de minister-president, het echt niet wil, vanwege de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Zijn raadadviseur schrijft: “De doorrekening (en daarmee de appreciatie) wordt dan gespreksonderwerp op de APB en dat is onwenselijk.”

Is het normaal dat PBL een opdrachtgever drie weken tijd geeft om een reactie te formuleren?

Bij het PBL was deze afspraak niet in beton gegoten. Het Centraal Planbureau (CPB), dat ook hierbij betrokken was, heeft wel zo’n werkwijze. Het CPB, dat al langer in het brandpunt van politieke discussie staat, publiceert een advies standaard na maximaal drie weken, als de opdrachtgever dat zelf daarvoor nog niet gedaan heeft.

Beide planbureaus hechten eraan rapporten snel te kunnen publiceren. Overigens blijkt ook dat het kabinet bij het PBL niet standaard uitgaat van deze termijn van drie weken. Minister Wiebes vroeg in december bij de definitieve doorrekening, waar hij wel de opdrachtgever was, nog om twee weken respijt. Het PBL hanteert nu de drie-weken-termijn.

Raakt het land echt “onbestuurbaar” als er niet meer zou kunnen worden ingegrepen, zoals Rutte vorige week zei?

Rutte zegt dat hij ervoor moet zorgen dat afspraken worden nagekomen en dat planbureaus niet alles “meteen naar buiten gooien” zonder reactie van het kabinet. Die stelling verdient wel enige nuance. Feit is namelijk dat er vandaag de dag nog wat rapporten op een inhoudelijke reactie van het kabinet wachten.

Bovendien heeft het PBL uiteindelijk eerder gepubliceerd dan het kabinet een reactie gaf. Op 28 september overhandigde het PBL de doorrekeningen aan Nijpels en zijn Klimaatberaad. Een week later, op 5 oktober, kwam het kabinet met een reactie.

Zie hieronder de reactie van premier Rutte: “Er is niet vreemds gebeurd, er is niets toegedekt”.

Nieuwsuur

@Nieuwsuur

Premier #Rutte moet zich verantwoorden in de Tweede Kamer. Uit documenten die #Nieuwsuur opvroeg, blijkt dat hij druk uitoefende om doorrekeningen van het #klimaatakkoord pas ná Prinsjesdag openbaar te laten maken. Maar dat is volstrekt normaal, zegt @MinPres vandaag.

Nijpels spaart Rutte in tijdrekrel over Klimaatakkoord

AD 05.06.2019 Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad, wil niets meer zeggen over de druk die premier Rutte vorig jaar heeft uitgeoefend om de presentatie van de eerste doorrekening van het Klimaatakkoord uit te stellen. ,,Het is niet mijn taak om onrust te stoken’’, zegt Nijpels.

Vanavond moet premier Rutte zich tijdens een debat in de Tweede Kamer verantwoorden over de ontdekking van Nieuwsuur dat Rutte vorig jaar druk uitoefende om de publicatie van een doorrekening van de klimaatplannen voorafgaand aan Prinsjesdag tegen te houden. Nijpels stuurde destijds woedende mails, zo onthulde Nieuwsuur.

Maar nu wil VVD-prominent Nijpels geen woorden meer vuil maken aan de tijdrekrel. ,,Mijn taak is om de vrede te bewaren tussen meer dan honderd partijen die aan tafel zitten’’, zegt Nijpels. ,,Het is niet mijn taak om onrust te stoken. Het is ook niet fatsoenlijk om nu commentaar te geven op een onderwerp waar vanavond een debat over is in de Tweede Kamer.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Commentaar

Door Rutte nu niet te bekritiseren, spaart Nijpels de premier. ,,Ik ben niet ingehuurd als een soort sidekick om voortdurend commentaar te geven op alles wat zich afspeelt rond het Klimaatakkoord’’, aldus Nijpels. ,,Ik ben van de afdeling vrede.’’

Rutte drong er vorig jaar op aan de analyses van het Klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas ná de derde dinsdag in september naar buiten te brengen, hoewel ze al eerder klaar waren. Volgens Rutte is er ‘niks geks gebeurd’. Een deel van de oppositie vindt dat de premier informatie heeft achtergehouden.

Volgens Rutte is er ‘niks geks gebeurd’. © ANP

Rutte naar Kamer over uitstel klimaatcijfers

AD 05.06.2019 Premier Mark Rutte moet zich woensdagavond in de Tweede Kamer verantwoorden voor het besluit om de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. Een deel van de oppositie vindt dat Rutte informatie heeft achtergehouden.

De premier drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na de derde dinsdag in september naar buiten te brengen, hoewel ze al eerder klaar waren. Nieuwsuur berichtte hierover. Rutte zegt dat er ,,niks geks is gebeurd’’.

Lees ook;

Lees meer

Rutte wilde niet dat het een rol zou spelen bij het debat over de begroting, de Algemene Politieke Beschouwingen. Omdat het kabinet nog geen standpunt had ingenomen over de rapporten van het PBL en CPB, vreesde hij tijdens dat debat ,,met meel in de mond’’ te moeten spreken over klimaatbeleid.

Verder was volgens hem in augustus in de ministerraad afgesproken dat de publicatie eind september zou zijn. Het is volgens hem ook gewoon om met de bureaus te overleggen over de publicatiedatum.

Geert Wilders belooft weer fel van leer te trekken tegen premier Rutte.

Baudet en Wilders azen op scalp Rutte

Telegraaf 05.06.2019 Premier Rutte moet vanavond tekst en uitleg geven in de Tweede Kamer over zijn bemoeienis met de eerste doorrekeningen van het klimaatakkoord. De minister-president was fel tegen de presentatie van deze cijfers voor Prinsjesdag. Uiteindelijk kwam de informatie eind september pas in de openbaarheid.

Oppositiepartijen zijn woest. Vijf vragen over het ’hete avondje’ van Rutte.

Waar draait het om?

De eerste doorrekeningen van het veelbesproken klimaatakkoord van Ed Nijpels is na bemoeienis van premier Rutte over Prinsjesdag en de Algemene Beschouwingen -het belangrijkste politieke debat van het jaar- heen getild. Dat blijkt uit interne stukken van verschillende ministeries die na een wob-verzoek van actualiteitenrubriek Nieuwsuur openbaar zijn geworden.

„De doorrekening wordt dan gespreksonderwerp op de Algemene Beschouwingen en dat is onwenselijk”, schrijft een raadsadviseur van de premier, na overleg met Rutte zelf, in een e-mail.

De doorrekeningen zijn afkomstig van twee onafhankelijke planbureaus en waren al voor Prinsjesdag klaar om gepresenteerd te worden. Ed Nijpels wil de presentatie niet naar eind september verplaatsen, zoals Rutte wil. Uiteindelijk is de presentatie op 28 september. Een van de planbureaus suggereert dat het beter uitkomt, maar uit de stukken valt niet op te maken of de druk van Rutte doorslaggevend is geweest.

Waarom is de oppositie boos?

Onder andere Forum voor Democratie en GroenLinks vinden dat de minister-president informatie heeft achtergehouden die wel beschikbaar was. FvD-leider Thierry Baudet dreigt met een motie van wantrouwen. De PVV stelt bij monde van Geert Wilders dat Nederland is ’bedrogen’.

De oppositie zal het niet nalaten om te herhalen dat het kabinet wel vaker worstelt met informatie. Zo stapte staatssecretaris Harbers (Asiel) op vanwege het achterhouden van criminaliteitscijfers van asielzoekers en lag minister Wiebes (Klimaat) onder vuur vanwege geblunder rond de hoogte van de energierekening.

Hoe reageert premier Rutte?

Op zijn wekelijkse persconferentie heeft de minister-president hard afstand genomen van het beeld dat hij iets zou hebben toegedekt. Hij stelt dat in de ministerraad al was afgesproken om de doorrekeningen eind september te presenteren in combinatie met een officiële reactie van het kabinet. De nieuwe planning zou ’het proces niet ten goede komen’ schrijft Rutte woensdag in een brief ter voorbereiding op het debat in de Tweede Kamer. Volgens hem is het nog altijd niet goed om bij Algemene Beschouwingen te worden bevraagd over plannen waar het kabinet nog een officiële reactie op moet geven.

Waren de cijfers spannend?

De doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPb) bleken eind september amper iets voor te stellen. De plannen van Ed Nijpels en zijn groene onderhandelaars waren veel te vaag voor een echte doorrekening. Het PBL kwam met een analyse en het CPb slechts met een notitie waar politiek Den Haag niet veel wijzer van werd.

Wat kunnen we verwachten van het debat?

De oppositie gaat premier Rutte het vuur aan de schenen leggen. Ondanks de persconferentie en een brief heeft de minister-president nog niet alles opgeklaard. Zo hechtte Rutte er veel waarde aan om de presentatie van de doorrekeningen samen te laten lopen met de officiële kabinetsreactie. Maar dat gebeurde uiteindelijk niet.

De planbureaus kwamen op 28 september naar buiten, minister Wiebes (Klimaat) volgde pas een week later met wat in deftig Haags de ’kabinetsappreciatie’ heet. PVV en Forum voor Democratie dreigen met een motie van wantrouwen.

Bekijk meer van; mark rutte Prinsjesdag

Rutte in Kamer over uitstel klimaatcijfers

Telegraaf 05.06.2019 Premier Mark Rutte moet zich woensdagavond in de Tweede Kamer verantwoorden voor het besluit om de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. Een deel van de oppositie vindt dat Rutte informatie heeft achtergehouden.

De premier drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na de derde dinsdag in september naar buiten te brengen, hoewel ze al eerder klaar waren. Nieuwsuur berichtte hierover. Rutte zegt dat er „niks geks is gebeurd.”

Rutte wilde niet dat het een rol zou spelen bij het debat over de begroting, de Algemene Politieke Beschouwingen. Omdat het kabinet nog geen standpunt had ingenomen over de rapporten van het PBL en CPB vreesde hij tijdens dat debat „met meel in de mond” te moeten spreken over klimaatbeleid.

Verder was volgens hem in augustus in de ministerraad afgesproken dat de publicatie eind september zou zijn. Het is volgens hem ook gewoon om met de bureaus te overleggen over de publicatiedatum.

Bekijk meer van; premiers  planbureau voor de leefomgeving (pbl) klimaatakkoord

Rutte reageert fel op beschuldiging onder druk zetten planbureaus

NOS 29.05.2019 Premier Rutte heeft op zijn wekelijkse persconferentie fel gereageerd op berichten dat hij vorig jaar het Planbureau voor de Leefomgeving (Pbl) en het Centraal Planbureau (CPB) onder druk heeft gezet om cijfers over het klimaatbeleid niet te publiceren voor Prinsjesdag en het belangrijkste debat van het jaar: de Algemene Politieke Beschouwingen.

“Er is niets vreemd gebeurd, er is niets, nul toegedekt”, zei een getergde Rutte. Nieuwsuur meldde gisteren dat Rutte had aangedrongen op uitstel van de publicatie van de doorrekeningen van de voorlopige klimaatplannen, omdat hij het “onwenselijk” vond als de cijfers al op 13 september, vijf dagen voor Prinsjesdag, naar buiten zouden komen.

Video afspelen

Getergde Rutte: niets toegedekt

Rutte betoogde op de persconferentie dat het kabinet met de planbureaus de afspraak had gemaakt dat de cijfers, samen met een kabinetsreactie, eind september gepubliceerd zouden worden. “Toen werd er iemand creatief en kwam het plan om eerder te publiceren. Toen heb ik gezegd: dat vind ik niet verstandig.”

Gebruikelijk

Volgens de premier is het gebruikelijk dat het kabinet een dag of twintig de tijd krijgt om een reactie te formuleren op dit soort cijfers van bureaus. Als de cijfers direct waren gepubliceerd, zou het bij de Algemene Politieke Beschouwingen over plannen en cijfers gaan waar hij als premier nog niet op kon reageren. Daarom wilde hij dat de cijfers pas na dat debat openbaar zouden worden.

Rutte ontkent dat hij de publicatie heeft tegengehouden. “Dat kan ik helemaal niet. Ik had een mening over het voorstel om eerder te publiceren. De afspraak was eind september. Dit land wordt onbestuurbaar als het kabinet niet tegen bureaus kan zeggen: laten we ons aan de afspraak houden.”

Volgende week houdt de Tweede Kamer een debat over de kwestie, op initiatief van de oppositie.

Bekijk ook;

Rutte noemt bemoeienis klimaatpublicatie ‘logisch’, oppositie wil opheldering

Presentatie doorrekening klimaatakkoord uitgesteld onder druk van Rutte

De Tweede Kamer wil snel een debat over de kwestie met de minister-president. Ⓒ ANP

Rutte over klimaatcijfers: ’Er is niets toegedekt’

Telegraaf 29.05.2019 Er zijn geen cijfers over het klimaatakkoord achtergehouden en er is niets toegedekt. Dat zei minister-president Rutte in reactie op felle kritiek over de druk die hij uitoefende om doorrekeningen van het klimaatakkoord door de planbureaus pas na Prinsjesdag te publiceren.

De duidelijk geïrriteerde premier bevestigde tijdens zijn wekelijkse persconferentie dat hij niet wilde dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Beschouwingen, het belangrijkste politieke debat van het jaar.

De duidelijk geïrriteerde premier bevestigde tijdens zijn wekelijkse persconferentie dat hij niet wilde dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Beschouwingen, het belangrijkste politieke debat van het jaar.

„Het zou een slecht plan zijn om bij Algemene Beschouwingen te zitten met allerlei plannen waar ik niets over kan zeggen”, zegt de minister-president. „Als de planbureaus met plannen komen, dan is het volstrekt gebruikelijk om daar de tijd voor te nemen om op te reageren.”

Volgens Rutte lag er een besluit van het kabinet om de cijfers eind september naar buiten te brengen in combinatie met een officiële reactie en dat een „creatief iemand” bedacht om het op 13 september te publiceren. „Wij hadden een afspraak gemaakt over een datum”, zegt de premier. „Dit is een normale manier van werken.”

De Tweede Kamer wil snel een debat over de kwestie met de minister-president.

Bekijk meer van; algemene beschouwingen klimaatakkoord mark rutte

Geïrriteerde Rutte: Niets toegedekt bij publicatie doorrekening klimaatakkoord

AD 29.05.2019 Het kabinet heeft niets ‘toegedekt’ rond de eerste doorrekening van het klimaatakkoord. Dat zei premier Mark Rutte vanmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Hij heeft vorig jaar druk uitgevoerd om de presentatie van de eerste doorrekening van het Klimaatakkoord óver Prinsjesdag te tillen, omdat het ‘zeer onwenselijk’ zou zijn dat de Algemene Politieke Beschouwingen in het teken van die gevoelige kwestie zouden komen te staan. ,,Het kabinet had daar dan helemaal niets over kunnen zeggen.’’

Dit land is niet bestuur­baar als je niet meer met elkaar afspraken kunt maken, aldus Premier Rutte.

Volgens Rutte is er ‘niets vreemds’ gebeurd rond de publicatie. ,,Dit is gewoon zoals het hoort. De afspraak is dat het kabinet drie weken de tijd krijgt de reageren op dergelijke publicaties.’’

Op aandringen van het kabinet zagen het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) ervan af de doorrekeningen op 13 september naar buiten te brengen, wat eerder zou zijn dan aanvankelijk gepland, blijkt uit documenten die Nieuwsuur via een wob-verzoek heeft gekregen.

Lees ook;

Lees meer

Afspraak

Volgens de premier is met de planbureaus afgesproken om de doorrekening op 28 september – na prinsjesdag –  te publiceren mét kabinetsreactie. ,,Vervolgens is er iemand creatief geweest, en is het plan ontstaan om de doorrekening eerder te publiceren. Prima om daar over na te denken, maar ik vond het een slecht plan. Dan zouden de Algemene Politieke Beschouwingen alleen maar hierom gegaan zijn, en had het kabinet daar niet op in kunnen gaan. Had je eens moeten kijken hoe geirriteerd de oppositie dan was geweest.’’

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat was het daarmee aanvankelijk niet eens, maar gaf toe. ,,Dit land is niet bestuurbaar als je niet meer met elkaar afspraken kunt maken’’, aldus Rutte, die zichtbaar geirriteerd was. Het kabinet kwam overigens pas op 5 oktober met een reactie op de doorrekeningen.

Ook Ed Nijpels, de voorzitter van het klimaatberaad zag uitstel niet zitten. ,,Over het proces van publicatie van de bevindingen van de planbureaus bestond tot op het allerhoogste niveau overeenstemming”, schreef hij op 5 september. Hij wees onder meer op het risico dat de rapporten zouden uitlekken. Rutte reageerde daar vanmiddag geërgerd op: ,,Ja prima, tot uw dienst.’’

Oplossing

Uiteindelijk loste de situatie zich vanzelf op. Nijpels vroeg het PBL om vertrouwelijke inzage in de volledige doorrekening, met als argument dat een samenvatting die eerder was gedeeld met alle betrokkenen, tot veel opmerkingen had geleid vanuit de klimaattafels en de departementen.

,,Wij zijn eventueel bereid deze gelegenheid te bieden, zodat de tafelvoorzitters zich beter kunnen voorbereiden’’, aldus PBL-directeur Hans Mommaas, maar publicatie op 13 september zou dan wel onmogelijk worden, ‘gezien de benodigde tijd om het hele rapport te lezen.’

Rutte: niks geks gebeurd rond klimaatrapport

MSN 29.05.2019 Minister-president Mark Rutte blijft erbij dat er “niks geks is gebeurd” rond de publicatie vorig jaar van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB). Alles is volgens afspraak gegaan en zoals het hoort bij dergelijke rapporten, aldus de premier.

De planbureaus waren in september vorig jaar klaar met hun analyses en gaven aan die voor Prinsjesdag te kunnen publiceren. Maar Rutte zelf drong erop aan dat pas na de Algemene Beschouwingen te doen, omdat het kabinet nog geen standpunt had ingenomen. Hij vreesde tijdens dat belangrijke debat “met meel in de mond” te moeten spreken over klimaatbeleid. “Had je dan eens moeten zien hoe geïrriteerd de oppositie zou zijn.”

Rutte benadrukte dat al in augustus in de ministerraad was afgesproken dat de publicatie eind september zou zijn. Daar hield hij aan vast, ook toen vanuit het klimaatberaad de vraag kwam of het eerder kon, onder meer om te voorkomen dat de cijfers zouden uitlekken. Het is bovendien de gebruikelijke gang van zaken dat het kabinet drie weken krijgt om zelf een standpunt te bepalen, herhaalde de premier.

Kamer wil Rutte snel aan tand voelen over klimaatrapport

Telegraaf 29.05.2019 De Tweede Kamer wil premier Mark Rutte zo snel mogelijk aan de tand voelen over zijn bemoeienis met de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord, vorig jaar september. „Het liefst al volgende week”, aldus Kathalijne Buitenweg van GroenLinks. Haar voorstel kreeg steun van de voltallige Kamer.

Rutte drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na Prinsjesdag te publiceren, hoewel ze al eerder klaar waren.

Hij wilde niet dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Politieke Beschouwingen voordat het kabinet er zelf een standpunt over had ingenomen, blijkt uit documenten die op verzoek van Nieuwsuur zijn vrijgegeven.

Bekijk meer van; klimaat planbureau voor de leefomgeving (pbl) klimaatakkoord mark rutte

Kamer wil Rutte snel aan tand voelen over klimaatrapport

MSN 29.05.2019 De Tweede Kamer wil premier Mark Rutte zo snel mogelijk aan de tand voelen over zijn bemoeienis met de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord, vorig jaar september. „Het liefst al volgende week”, aldus Kathalijne Buitenweg van GroenLinks. Haar voorstel kreeg steun van de voltallige Kamer.

Rutte drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na Prinsjesdag te publiceren, hoewel ze al eerder klaar waren.

Hij wilde niet dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Politieke Beschouwingen voordat het kabinet er zelf een standpunt over had ingenomen, blijkt uit documenten die op verzoek van Nieuwsuur zijn vrijgegeven.

Premier Rutte in zijn werkkamer ANP

Oppositie wil opheldering Rutte’s bemoeienis publicatie klimaatrapport

NOS 28.05.2019 Oppositiepartijen in de Tweede Kamer willen snel opheldering van premier Rutte over de druk die hij heeft uitgeoefend om de eerste doorrekeningen van het klimaatakkoord pas na Prinsjesdag te publiceren. Uit documenten van Nieuwsuur blijkt dat de premier de doorrekeningen niet voor Prinsjesdag openbaar wilde, omdat hij een debat daarover “onwenselijk” vond.

GroenLinks, PVV, PvdA en Forum voor Democratie vinden dat de premier informatie heeft achtergehouden. “Dit is zo ongeveer het ergste wat je in een parlementaire democratie kun doen”, zegt de leider van Forum voor Democratie Baudet, die spreekt over een “doodzonde”.

Politieke fout

GroenLinks-leider Klaver zegt dat hij dit nog nooit bij de premier heeft gezien. “Dit is bizar. Het is niet aan hem om te bepalen wanneer de Tweede Kamer belangrijke informatie krijgt. Deze arrogantie is stuitend”, aldus Klaver. “Het is een grote inschattingsfout, een politieke fout.”

PVV-leider Wilders spreekt over “schandelijke sjoemelaars” die onwelgevallige “negatieve cijfers” bewust hebben uitgesteld. PvdA-leider Asscher vindt het niet alleen “ernstig” dat de premier informatie achterhoudt, maar ook dat hij de suggestie heeft gewekt dat die informatie er nog niet was.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) wilden de doorrekeningen van het klimaatakkoord op 13 september 2018 naar buiten brengen en dat is een week voor Prinsjesdag en het belangrijkste debat van het jaar: de Algemene Politieke Beschouwingen.

Onwenselijk

Uit de documenten die Nieuwsuur opvroeg blijkt nu dat premier Rutte dat niet zag zitten: “De doorrekening (en daarmee de appreciatie) wordt dan gespreksonderwerp op de APB (Algemene Politieke Beschouwingen, red.) en dat is onwenselijk” zo valt te lezen in de notulen van medewerkers van de premier. Nieuwsuur heeft de documenten gekregen door een beroep te doen op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB).

NOS-verslaggever Ron Fresen noemt het optreden van Rutte “vrij ongebruikelijk” en denkt dat hij heel wat heeft uit te leggen. Het gebeurt vaker dat politici de agenda proberen te beïnvloeden, want timing is in de politiek essentieel. “Maar het gebeurt zelden dat je een politicus, de premier in dit geval, er zo met bewijzen op kan betrappen.”

Goede nieuws

Fresen denkt dat de premier de bekendmaking van de cijfers wilde uitstellen, omdat hij vreesde dat dit het debat van Prinsjesdag zou beheersen. “Hij wilde dat het ging over het goede nieuws van het kabinet, zoals de lagere belastingen en de stijgende koopkracht voor bijna iedereen.”

De oppositiepartijen vragen morgen een debat aan, maar dan is het nog onduidelijk of er genoeg steun is om de premier snel naar de Kamer te roepen.

Bekijk ook;

Presentatie doorrekening klimaatakkoord uitgesteld onder druk van Rutte

Rutte onder vuur om klimaatdoorrekening

MSN 28.05.2019 De oppositie in de Tweede Kamer wil minister-president Mark Rutte snel aan de tand voelen over zijn bemoeienis met de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord, vorig jaar september. De premier drong aan op openbaarmaking na Prinsjesdag, omdat hij het onderwerp niet op zijn bordje wilde krijgen bij de Algemene Politieke Beschouwingen, blijkt uit documenten die Nieuwsuur heeft opgevraagd.

“Het is vrij bizar dat de minister-president informatie achterhoudt over de cijfers van het voorlopige klimaatakkoord”, vindt fractieleider Jesse Klaver van GroenLinks. “Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn. Dat is aan Nederland.” Klaver wil snel een debat met de premier.

“Onacceptabel”, zegt FVD-leider Thierry Baudet. “Informatie tegenhouden om op Prinsjesdag een politieke rel in de Tweede Kamer te omzeilen kan écht niet in een parlementaire democratie.” Ook hij dringt aan op een snel debat en dreigt nu al met een motie van wantrouwen. “Schandelijke sjoemelaars. We worden keihard bedrogen door Rutte en zijn bende”, aldus PVV-voorman Geert Wilders.

Rutte bemoeide zich met timing klimaatakkoord

Telegraaf 28.05.2019 De eerste doorrekening van het omstreden klimaatakkoord is na bemoeienis van premier Rutte uitgesteld en over Prinsjesdag en de Algemene Beschouwingen heen getild. Onacceptabel en bizar, reageren Haagse oppositiepartijen.

Uit openbaar gemaakte documenten blijkt dat het ministerie van Algemene Zaken het „zeer onwenselijk” vond om de doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau op 13 september te presenteren.

„De doorrekening wordt dan gespreksonderwerp op de Algemene Beschouwingen en dat is onwenselijk”, schrijft een raadsadviseur van de minister-president, na overleg met Rutte, in een e-mail begin september. De documenten zijn openbaar gemaakt na een WOB-verzoek van actualiteitenrubriek Nieuwsuur.

 Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

Mail medewerker Rutte:

De publicatie van de doorrekeningen van het Klimaatakkoord moet worden uitgesteld. Want anders wordt het “gespreksonderwerp op de Algemene Politieke Beschouwingen”, en dat vindt Rutte “ONWENSELIJK”.

We worden keihard bedrogen door Rutte en zijn bende! 6:12 PM – May 28, 2019

Botsing

’Klimaatpaus’ Ed Nijpels, zo blijkt een andere e-mail, was het er duidelijk niet mee eens. Maar na tussenkomst van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat besluiten de voorzitter van het Klimaatakkoord en de planbureaus om de presentatie te verplaatsen naar eind september.

Uiteindelijk stelde de doorrekening weinig voor. De groene plannen waren nog veel te vaag voor de rekenmeesters.

Huishoudens en bedrijven weten nog altijd niet waar ze aan toe zijn. Naar verwachting hakt het kabinet komende maand een knoop door over de definitieve klimaatplannen. De coalitiepartijen discussiëren onder andere nog over een accijnsverhoging aan de pomp.

Den Haag

„Het is vrij bizar dat de minister-president informatie achterhoudt over de cijfers van het voorlopige klimaatakkoord”, vindt fractieleider Jesse Klaver van GroenLinks. „Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn. Dat is aan Nederland.” Klaver wil snel een debat met de premier.

„Onacceptabel”, zegt FVD-leider Thierry Baudet. „Informatie tegenhouden om op Prinsjesdag een politieke rel in de Tweede Kamer te omzeilen kan écht niet in een parlementaire democratie.” Ook hij dringt aan op een snel debat en dreigt nu al met een motie van wantrouwen. „Schandelijke sjoemelaars. We worden keihard bedrogen door Rutte en zijn bende”, aldus PVV-voorman Geert Wilders.

Bekijk meer van; klimaat  klimaatakkoord planbureau voor de leefomgeving (pbl) algemene beschouwingen

‘Rutte oefende druk uit om doorrekening klimaatplannen uit te stellen’

NU 28.05.2019 Premier Mark Rutte heeft vorig jaar druk uitgeoefend om ervoor te zorgen dat de onafhankelijke doorrekeningen van het voorlopige klimaatakkoord over Prinsjesdag en de daaropvolgende belangrijke Algemene Politieke Beschouwingen (APB) heen getild zouden worden.

De bemoeienis van de premier zorgde ervoor dat de cijfers pas na de APB verschenen, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur.

Uit de documenten blijkt dat Rutte de geplande publicatie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Centraal Planbureau (CPB) op 13 september, een week voor Prinsjesdag, “onwenselijk” vond omdat de doorrekening de APB – die beschouwd worden als het belangrijkste politieke debat in de Tweede Kamer – zou overheersen.

Dit terwijl het ministerie van Economische Zaken juist wel zo snel mogelijk tot openbaarheid wilde overgaan uit vrees voor lekken en daaruit volgende verwijten dat het kabinet de doorrekening “onder de pet” heeft willen houden.

Ook Ed Nijpels, de voorzitter van het Klimaatberaad, wilde zo snel mogelijk tot publicatie overgaan, maar werd overruled door Rutte. Hoewel Nijpels de gang van zaken afkeurde, stuurde hij wel een uitstelbrief.

Daarin werd niet vermeld dat de premier publicatie voor Prinsjesdag “onwenselijk” vond, maar werd het uitstel toegeschreven aan “het grote aantal opmerkingen dat door de tafels en de departementen is geleverd”.

Partijen roepen Rutte ter verantwoording

GroenLinks-leider Jesse Klaver noemt het “bizar dat de minister-president informatie achterhoudt”. “Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn”, twittert Klaver, die zo snel mogelijk met de premier in debat wil over de kwestie.

Ook Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet roept de premier ter verantwoording. PVV-leider Geert Wilder en PvdA-voorman Lodewijk Asscher willen ook een debat met de premier.

Lees meer over: VVD   Politiek   Mark Rutte

Rutte wilde doorrekening Klimaatakkoord ná Prinsjesdag

AD 28.05.2019 Premier Mark Rutte heeft vorig jaar druk uitgeoefend om de presentatie van de eerste doorrekening van het Klimaatakkoord óver Prinsjesdag te tillen. Daardoor had hij geen last van kritische vragen tijdens het debat over de miljoenennota.

Uit documenten die Nieuwsuur heeft opgevraagd, blijkt dat de raadadviseur van Rutte op 3 september een e-mail stuurde waarin hij liet weten dat publicatie van de doorrekening van de klimaatplannen voorafgaand aan de Algemene Politieke Beschouwingen ‘onwenselijk’ was. Dat leidde tot boze e-mails van Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad.

De stukken laten zien dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) al op 13 september klaar zouden zijn geweest met hun eerste reactie op de klimaatplannen. Daarom wilden de planbureaus, net als Nijpels, die reactie op 13 september naar buiten brengen. Uiteindelijk gebeurde dat pas op 28 september: tien dagen na Prinsjesdag.

‘Vrij bizar’

Het is nog onduidelijk of de druk van Rutte de doorslag heeft gegeven. Er kan ook een andere reden zijn voor het uitstel. Nijpels liet zelf weten dat het uitstel nodig was vanwege ‘het grote aantal opmerkingen dat door de tafels en de departementen is geleverd’.

Op 28 september 2018 bleek dat de planbureaus geen doorrekeningen konden maken, omdat de klimaatplannen op dat moment nog te vaag waren. Pas in december 2018 presenteerde Ed Nijpels VVD een totaalpakket aan maatregelen, dat in maart dit jaar écht door de planbureaus is doorgerekend. Inmiddels zijn de klimaatplannen door het kabinet alweer fors bijgesteld.

Tweede Kamerleden reageren kritisch op de druk die Rutte heeft uitgeoefend. ,,Het is vrij bizar dat de minister-president informatie achterhoudt over de cijfers van het voorlopige Klimaatakkoord’’, zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver. ,,Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn. Dat is aan Nederland.’’

Geert Wilders van de PVV noemt Rutte een ‘schandelijke sjoemelaar’. De politici willen snel een debat over de kwestie.

Op vrijdag 28 september 2018 presenteerden het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) hun analyses van het Voorstel voor Hoofdlijnen van het Klimaatakkoord aan de pers. Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad, nam de analyses in ontvangst. © Nederlandse Freelancers

Eerste Kamer akkoord met Klimaatwet

Telegraaf 28.05.2019 Nederland krijgt een Klimaatwet. Zoals verwacht stemde een meerderheid van de Eerste Kamer dinsdag in met de wet die voorlopig vooral symbolische waarde heeft.

De initiatiefwet van acht politieke partijen, waaronder VVD, CDA en GroenLinks, legt vast dat Nederland ‘streeft’ naar een CO2-reductie in 2030 van minimaal 49 procent ten opzichte van 1990.

Richting 2050 is de wet echt streng: in dat jaar moet ons land 95 procent minder uitstoten en de energieopwekking emissieloos zijn. Verder regelt de wet de introductie van een Nationale Klimaatdag op de vierde donderdag in oktober. Het kabinet moet dan opheldering geven over alle groene plannen.

Ouderenpartij 50Plus twijfelde nog over steun, maar stemde toch in. De dierenpartij stemde tegen omdat de wet niet ambitieus genoeg zou zijn. PVV en SGP hebben tegengestemd.

Kritisch

De Eerste Kamer was tijdens het vorige week gehouden debat kritischer dan de Tweede Kamer, daar werd de wet vooral omgeven door applaus en complimenten aan zichzelf. Met acht politieke partijen als initiatiefnemer was een meerderheid al lang en breed binnen.

De senatoren waren kritischer en hebben onder andere gevraagd naar het ontbreken van een financiële onderbouwing – waar de Raad van State ook al een punt van maakte – en de beperkte rol voor het parlement.

Over de stemming is veel te doen geweest. De Eerste Kamer heeft een verzoek van Forum voor Democratie naast zich neergelegd om te wachten tot na de installatie van de nieuwe senatoren. FvD is fel tegen de Klimaatwet.

Bekijk ook:

Eerste Kamer kijkt kritisch naar Klimaatwet 

Bekijk ook:

’Doorrekening klimaatplannen biedt geen duidelijkheid’ 

Ook Eerste Kamer achter Klimaatwet

NOS 28.05.2019 Het is nu zeker dat de doelstellingen om de uitstoot van CO2 terug te dringen in een wet worden vastgelegd. Na de Tweede is ook de Eerste Kamer met een grote meerderheid akkoord gegaan met een initiatiefwet waarin dat wordt geregeld.

Het wetsvoorstel kwam oorspronkelijk van GroenLinks en PvdA, en later sloten D66, VVD, CDA, SP, ChristenUnie en 50 Plus zich erbij aan. Dat is een ruime meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

In de wet staat onder meer dat in 2050 de uitstoot van CO2 met 95 procent verminderd moet zijn en in 2030 met 49 procent ten opzichte van 1990.

Oude samenstelling

Behalve de partijen die de wet indienden, stemden in de senaat ook OSF en ex-VVD’er Duthler voor. PVV, SGP en Partij voor de Dieren stemden tegen. De senaat besliste over de wet in de oude samenstelling. De Eerste Kamerleden die gisteren werden gekozen, worden pas over twee weken beëdigd.

Dat betekent dat Forum voor Democratie niet over de Klimaatwet heeft gestemd. Die partij, die met twaalf zetels in de Eerste Kamer komt, is fel tegen. Overigens zou de wet ook in de nieuwe samenstelling zijn aanvaard.

Echte doelen

Bij de stemming van vandaag benadrukten voorstanders dat er echte doelen zijn afgesproken, al zeiden sommigen dat die niet stringent genoeg zijn. Anderen vroegen zich af wat nu de concrete waarde is van de wet; zij benadrukten dat er ook in de toekomst draagvlak moet zijn voor de maatregelen en dat het parlement daarbij betrokken moet blijven.

Van de tegenstanders keerde de PVV zich in de felste woorden tegen de wet. “Vreselijk, bizar en met enorme gevolgen, vooral financieel”, vindt de partij.

De SGP betwijfelt of wetten bedoeld zijn voor het formuleren van doelstellingen als in de initiatiefwet en maakt zich ook zorgen over de financiën. De Partij voor de Dieren vindt de wet juist niet ver genoeg gaan.

Bekijk ook;

Coalitie op 32 van 75 zetels in Eerste Kamer, Forum en VVD beide op 12

Tweede Kamer neemt Klimaatwet aan

Eerste Kamer stemt in met Klimaatwet: Dit zijn de belangrijkste punten

NU 28.05.2019 De Klimaatwet komt er definitief nu de Eerste Kamer hier ook mee heeft ingestemd. Dat er een meerderheid voor was, is geen verrassing gezien de acht partijen die hun handtekening eronder hebben gezet. Een overzicht van de belangrijkste punten.

De Klimaatwet is een initiatief uit de Tweede Kamer van GroenLinks en PvdA. Later sloten SP, 50PLUS en coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zich hier bij aan.

Het is een “kaderwet”, zei GroenLinks-leider Jesse Klaver. Daarmee bedoelt hij dat er geen specifieke maatregelen in staan (die komen uit het klimaatakkoord, dat is een ander traject), maar alleen de route voor het behalen van de klimaatdoelen.

Het kabinet heeft namens Nederland ‘Parijs’ ondertekend om de opwarming van de aarde te beperken en zo de risico’s van klimaatverandering zo klein mogelijk te houden.

Omdat de aarde voornamelijk door de uitstoot van broeikasgassen opwarmt, wil het kabinet het Nederlandse aandeel flink te verlagen.

Overigens staan er geen juridische sancties in de wet voor het geval de doelen niet worden gehaald. Dat is volgens de initiatiefnemers ook niet nodig, want zonder de wet kun je de Staat ook voor de rechter dagen vanwege niet gehaalde klimaatdoelen, bewees duurzaamheidsorganisatie Urgenda al meerdere keren.

De doelen en plannen

Voor 2030 moeten de broeikasgassen, vooral CO2, met 49 procent zijn verminderd ten opzichte van het ijkjaar 1990. In 2050 moet de reductie verder oplopen tot 95 procent.

Tegelijkertijd willen de opstellers van de wet het aandeel duurzame energie opschroeven tot 100 procent in 2050. Ook moet er energie worden bespaard, maar daar staat geen concreet doel tegenover.

Om het klimaatbeleid niet afhankelijk van een enkel kabinet te maken, moet het kabinet iedere vijf jaar een klimaatplan maken. In dat plan staan de belangrijkste beslissingen die de overheid de komende jaren neemt op het gebied van klimaatbeleid en worden de laatste nationale en internationale klimaatontwikkelingen beschreven.

In het klimaatplan staat verder of Nederland nog op koers ligt wat betreft de CO2-doelen en met het aandeel van de opwekking van duurzame energie. Ook worden de maatschappelijke en financiële gevolgen van de klimaatplannen in kaart gebracht.

Het klimaatplan moet als houvast dienen voor de jaarlijkse klimaatnota van het kabinet.

De klimaatnota en de Klimaatdag

Ieder jaar wordt er door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een Klimaat- en Energieverkenning gepubliceerd waarin de laatste cijfers en andere actuele zaken omtrent het klimaat staan.

De publicatie verschijnt op iedere vierde donderdag in oktober. Die dag wordt voortaan Klimaatdag genoemd.

Het kabinet komt ieder jaar met een reactie op deze verkenning van het PBL in een klimaatnota, waarin staat hoe de doelen uit het klimaatplan moeten worden gehaald. Daarover wordt ieder jaar gedebatteerd met het parlement.

Dat deze methode veel lijkt op Prinsjesdag, altijd op de derde dinsdag in september gevolgd door een debat over de miljoenennota, is niet toevallig gekozen. Zo moet het kabinet ieder jaar met plannen komen die door het parlement kunnen worden gecontroleerd.

Lees meer over: Klimaat Politiek

mei 28, 2019 Posted by | klimaat, Klimaatakkoord, klimaatmars, politiek | , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 9 – nasleep

AD 20.07.2019

AD 24.05.2019

AD 03.06.2019

Aanpak versnellen

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat wil het tempo van de schadeafhandeling van de aardbevingsschade in Groningen opvoeren en een snellere afbouw van de gasproductie in de regio. Tegelijkertijd raakt het geduld in de Kamer over de aanpak langzamerhand op.

AD 04.07.2019

Telegraaf 18.06.2019

AD 11.06.2019

AD 28.05.2019

Op woensdag 22.05.2019, de dag dat de provincie Groningen wederom te maken kreeg met een forse aardbeving, stond er later op de woensdag toevallig al een Kamerdebat gepland met Wiebes over de gaswinning en hersteloperatie in het gebied.

AD 14.06.2019

Nieuwe aardbevingen

En ook de nacht op 23.05.2019 hebben zich weer twee aardbevingen voorgedaan in Groningen. Deze waren met een kracht van 0,9 en 1,1. wel veel lichter dan de beving van gisteren (3,4). Dat meldt het KNMI.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Wekelijks doen zich lichte bevingen voor in het noorden. De beving van gisteren was de zwaarste in tijden. Daarvan lag het epicentrum bij Westerwijtwerd.

Schadevergoeding

Detail van een scheur in het asfalt na de zware aardbeving in de provincie Groningen. © ANP

Na de zware aardbeving bij Westerwijtwerd zijn bij het schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) 841 meldingen van schade binnengekomen. In 28 gevallen was de schade zo ernstig dat er melding werd gedaan van een zogenoemde Acuut Onveilige Situatie (AOS).

Bij een AOS gaat het volgens een woordvoerder van TCMG bijvoorbeeld om scheve muren of krakende en onveilige constructies. Twaalf van deze huizen en gebouwen zijn inmiddels geïnspecteerd en veilig genoeg bevonden. De overige gebouwen worden vandaag of morgen, in ieder geval binnen 48 uur na de melding, geïnspecteerd.

Volgens het TCMG komen de meeste meldingen, 415 in totaal, uit de gemeente Groningen. Uit de provincie Drenthe kwamen twintig meldingen. Vanwege de drukte zitten er komende dagen extra mensen bij het schadeloket en zijn de telefoonlijnen ook zondag geopend.

Groningers willen actie

We doen al ontzettend veel, maar het gaat niet goed en niet snel genoeg, aldus Ollongren.

De versterking van huizen en de aanpak van de problemen in het Groningse aardbevingsgebied moeten nu echt van de grond komen. Dat is vandaag de boodschap van regionale bestuurders tijdens een bezoek van de ministers Wiebes en Ollongren aan Westerwijtwerd.

Wiebes (Economische Zaken) en Ollongren (Binnenlandse Zaken) werden donderdagochtend door burgemeester Hans Engels ontvangen op het gemeentehuis in Loppersum. ,,Ze krijgen hier een update van de situatie en we willen ze het gevoel van urgentie overbrengen dat het echt anders moet. De aanpak van de problemen moet nu echt worden versneld.”

De Groningse actievoerder Jan Dales schoot de bewindslieden bij aankomst aan. Dales moet op doktersadvies verhuizen naar Drenthe. ,,Je voelt de enorme frustratie van de Groningers”, zegt minister Ollongren. ,,We doen al ontzettend veel, maar het gaat niet goed en niet snel genoeg.”

Minister Wiebes zei dat hij samen met Ollongren naar Groningen is gekomen om van de Groningers zelf te horen hoe ze de aardbeving van gisterochtend in Westerwijtwerd hebben ontvangen. ,,Ik wil vandaag met bestuurders gaan praten over hoe we de aanpak van de problemen kunnen versnellen. Maar eerst wil ik luisteren.” De minister wilde niet zeggen of hij de Groningers donderdag nog een belofte kon doen. Ollongren wil vandaag geen beloftes doen die ze niet kan waarmaken.

Wiebes en Ollongren gingen ook nog in gesprek met bewoners. Zeker honderd boze Groningers voerden daar actie. De noodklok werd geluid op het moment dat de ministers in een licht grimmige sfeer door de menigte werden geleid. ,,Tempo! Tempo!”, klonk het vanuit de Groningers. ,,Genoeg is genoeg” en ,,Wiebes Weg” viel te lezen op spandoeken.

Sneller

De Tweede Kamer vindt dat de schadeafhandeling in Groningen nog altijd niet snel genoeg gaat. In een al eerder gepland debat, dat voor een groot deel in het teken stond van de jongste aardbeving in Groningen, klonk gisteren felle kritiek van zowel oppositie- als coalitiepartijen.

,,Een vuistslag in de maag”, zo omschreef SP’er Sandra Beckerman de beving met een kracht van 3.4 van woensdagochtend. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer sprak van ,,een crisis. Mensen worden vermalen in de bureaucratie.”

De minister is naar eigen zeggen bereid tot ‘onorthodoxe maatregelen’ om de schades aan huizen sneller te herstellen, en hoopt daar binnen enkele weken meer over te kunnen zeggen. ,,Het tempo is al omhooggegaan, maar het is niet genoeg.”

Wiebes onderschreef veel van de kritiek gisteren, maar benadrukte ook dat er al veel maatregelen zijn getroffen om het proces uit het slop te trekken. ,,Nu nieuwe dingen verzinnen, dat zou erg goedkoop zijn. Dan zou ik het eerder achter de hand hebben gehouden.”

De hele Kamer wil snel opnieuw in debat over de situatie in Groningen. Bij dat debat  op 04.06.2019 zal ook premier Rutte aanwezig zijn.

Geachte kamerleden,

Met het oog op het debat morgen 04.06.2019 spreek ook ik uit Den Haag mijn bezorgdheid uit. Vandaar het volgende voorstel.

Het verdient volgens mijn bescheiden mening de hoogste prioriteit het onderwerp de “Groningse aardbevingen” uit de huidige portefeuille te halen van Eric Wiebes. En tijdelijk een minister te benoemen die zich volledig kan gaan richten op dit Paracetamoldossier.

Waarom ???

Eerstens al vanwege de maatschappelijke impact bij de bewoners daar dit inmiddels al zo’n langlopend probleem is geworden. De voorgangers van Eric Wiebes hebben hem dit probleem als “afscheidskado” achtergelaten.

Anderszijds is dit noodzakelijk ook vanwege de complexiteit van de kwestie. In de toekomst kunnen er zelfs nasleepeffecten komen o.a. in de vorm van geleden trauma’s en daaruit voortvloeiende schadeclaims. De kwestie kent dus namelijk niet slechts een materiele kant maar ook een emotioneel/psychische kant.

En juist nu er ook een chronische tekort is ontstaan op de landelijke huizenmarkt, moet de provincie ook af zien te komen van het “Schade-lidteken” om hierdoor nieuwe bewoners te kunnen gaan verwelkomen. Kortom dit probleem is ook stigmatiserend voor potentiele nieuwe huurder en kopers. Terwijl hierdoor ook verkopende partijen blijven zitten met hun in de verkoop staande woning.

Heel veel sukses met het komende debat morgen.

Reactie provincie Groningen 03.06.2019

Vandaag 03.06.2019 heeft Minister Wiebes een brief gestuurd aan de Tweede Kamer. Daarin maakt hij bekend dat hij van plan is enkele belangrijke maatregelen te nemen waar onze regio zich hard voor heeft gemaakt:

  • een radicaal gewijzigde aanpak van de versterking met een centrale rol voor aannemers, minder technici maar praktijkdeskundigheid en waarbij inwoners de regie over hun woning terugkrijgen;
  • één uitvoeringsorganisatie met ruim (financieel) mandaat; 
  • compensatie voor mensen die afzien van versterken en 
  • een Nationaal Bouwakkoord Groningen waarin aannemers nauw betrokken worden bij de versterking, zonder ingewikkelde aanbestedingsprocedures;
  • een boete als de overheid zich niet houdt aan termijnen en afspraken dat inwoners een uitkering krijgen; 
  • een voorstel van TCMG voor het versneld en in een keer afhandelen van schade.

We zijn blij met deze maatregelen, maar we zijn er nog niet. We hebben daarom aan de minister en de woordvoerders in de Tweede Kamer een mail gestuurd, waarin we aandacht vragen voor de volgende aanvullende maatregelen.

  • dat de gaswinning terug moet naar het niveau volgens het advies van SodM: 12 miljard kuub in 2020;
  • dat mensen die zich opgesloten voelen in hun eigen huis een beroep moeten kunnen doen op een opkoop/garantieregeling á la Moerdijk;
  • geen twee soorten Groningers met schade, maar dat voor alle mensen die schade hebben gemeld (voor 1 juni 2019) het aanbod geldt van de TCMG;
  • dat mensen dit jaar al een voorschot kunnen ontvangen op de waardedalingsregeling en 
  • dat de Nieuwbouwregeling wordt verlengd.

Ook deze, aanvullende maatregelen zijn voor ons belangrijk om te bereiken, in het bestuurlijk overleg van woensdagavond 05.06.2019. En voor veel Groningers zijn ook dit signalen dat het langzaam de goede kant uitgaat.

Morgenavond 04.06.2019 voert de Tweede Kamer een spoeddebat met de minister-president, de minister van EZK en de minister van BZK. Ik hoop dat dat mag leiden tot de maatregelen waarmee Groningen wakker kan worden uit wat de premier terecht een ‘nachtmerrie’ noemt.

Dossier; Gaswinning

Provincie Groningen; Nieuws

lees: Kamerbrief Verkenning maatregelen om gaswinning Groningen te verlagen naar 12 miljard Nm3 in het gasjaar 2019-2020 17.06.2019

lees: Bijlage 1 Ontwerp vaststellingsbesluit Groningen gasveld 2019-2020

lees: Bijlage 2 Voorlopig advies over maatregelen om de Groningenproductie te reduceren 11.06.2019

lees: Kamerbrief Stuwmeerregeling Groningen 13.06.2019

lees: Kennisgeving Staatscourant instemmingsbesluit gaswinning Pieterzijl-Oost 12.06.2019

lees ook: Brief Eric Wiebes 03.06.2019

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 8 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 7 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 6 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 5

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

 

Wiebes: niet meer gas uit kleine velden

Telegraaf 06.09.2019 „We zijn niet meer gaan winnen in kleine velden omdat Groningen wordt dichtgedraaid. Ook de kleine velden zijn een aflopende zaak.” Dat zegt minister Eric Wiebes (Economische Zaken) in reactie op een brandbrief aan het kabinet van een aantal gemeenten buiten de provincie Groningen met kleine gasvelden.

Zij vrezen dat de gaswinning in de kleine velden wordt opgevoerd nu er een eind in zicht komt aan de winning in Groningen. „De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren”, aldus wethouder Klaas Valkering van de Noord-Hollandse gemeente Bergen.

Dat klopt niet, aldus minister Wiebes. „Afgelopen jaar is al een miljard kuub minder gewonnen in de kleine velden.” Er wordt alleen nog maar gas gewonnen in kleine velden waar onafhankelijke experts zeggen dat het veilig is, voegt hij eraan toe. Hij snapt wel de bezorgdheid van de gemeenten en haar burgers. Er is volgens hem intensief contact met de gemeenten over de gaswinning.

Bekijk meer van; gaswinning groningen

Gemeenten met kleine gasvelden vrezen hevige aardbevingen

AD 06.09.2019 Op veel plaatsen in Nederland kunnen aardbevingen door gaswinning plaatsvinden. Enkele gemeenten, buiten de provincie Groningen, waar zich kleine gasvelden bevinden, waarschuwen daar vrijdag voor in een brief aan minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

,,De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren’’, aldus wethouder Klaas Valkering van de Noord-Hollandse gemeente Bergen. ,,In onze gemeente worden de gasvelden nu versneld leeggepompt, waardoor aardbevingen kunnen ontstaan die zwaarder zijn dan die er in Groningen zijn geweest. Dat heeft grote gevolgen voor de veiligheid van onze inwoners.’’.

Andere gemeenten die de brief hebben ondertekend zijn onder meer Westland, Waalwijk en Noordoostpolder.
De Raad van State vernietigde in twee jaar tijd tot twee keer toe een gasbesluit. De raad vond vooral dat Wiebes niet goed heeft onderbouwd waarom hij de gaswinning in de komende jaren niet sneller kan beperken.

Uit onderzoek van de dienst Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) van het ministerie van Wiebes blijkt volgens de gemeenten dat ze te maken kunnen krijgen met hevige aardbevingen.

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) © ANP

Gemeenten vrezen meer gaswinning uit kleine velden, ministerie ontkent

NOS 06.09.2019 Gemeenten met kleine gasvelden zijn bang voor aardbevingen doordat velden mogelijk versneld worden leeggepompt, nu de gaswinning in Groningen in hoog tempo wordt verlaagd.

In een brandbrief aan minister Wiebes van Economische Zaken waarschuwen ze dat het Rijk de gaswinning niet abrupt moet verhogen. Volgens hen zijn er dan aardbevingen mogelijk met een kracht van 4,0, zwaarder dan de zwaarste aardbeving tot nu toe in Groningen.

De brief is een initiatief van de gemeente Bergen. Hij is ook ondertekend door Beemster, Nissewaard, Noordoostpolder, Smallingerland, Waalwijk en Westland.

125 velden

Naast het Groningerveld is er op land een groot aantal kleinere velden. Uit tientallen velden wordt ook gas gewonnen. Regionale omroepen meldden onlangs dat daar sinds kort de gaswinning wordt opgevoerd. De briefschrijvers zijn ook bang dat dat gebeurt.

“De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren”, zegt wethouder in Bergen Klaas Valkering.

“In onze gemeente worden de gasvelden nu versneld leeggepompt waardoor aardbevingen kunnen ontstaan die zwaarder zijn dan die er in Groningen zijn geweest. Dat heeft grote gevolgen voor de veiligheid van onze inwoners. Dan trilt het van Groningen tot Zeeland en weer terug.”

Het ministerie van Economische Zaken zegt in een reactie dat de suggestie dat er meer en sneller wordt gewonnen uit de kleine gasvelden feitelijk onjuist is. De winning uit kleine velden neemt juist elk jaar af. “In 2018 is een miljard kuub minder gas gewonnen uit kleine velden dan in 2017”, zegt een woordvoerder. “De afbouw van de gaswinning in Groningen leidt dus niet tot een hogere productie uit kleine velden. Dat neemt niet weg dat er kleine gasvelden zijn waarvan de winning recent is opgestart. Maar in totaal daalt de gaswinning.”

Onderzoek

Uit onderzoek van het Staatstoezicht op de Mijnen blijkt volgens de gemeenten dat ze te maken kunnen krijgen met hevige aardbevingen. De dienst zegt dat dat klopt, maar dat die kans erg klein is.

Vorig jaar waren er zes aardbevingen bij kleinere velden, waarvan drie zwaarder dan 1,5. In Groningen waren negentig aardbevingen, waarvan vijftien zwaarder dan 1,5.

Bekijk ook;

Gemeenten boos om gaswinning buiten Groningen

 

Telegraaf 06.09.2019 Op veel plaatsen in Nederland kunnen aardbevingen door gaswinning plaatsvinden. Enkele gemeenten, buiten de provincie Groningen, waar zich kleine gasvelden bevinden, waarschuwen daar vrijdag voor in een brief aan minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

„De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren”, aldus wethouder Klaas Valkering van de Noord-Hollandse gemeente Bergen. „In onze gemeente worden de gasvelden nu versneld leeggepompt waardoor aardbevingen kunnen ontstaan die zwaarder zijn dan die er in Groningen zijn geweest. Dat heeft grote gevolgen voor de veiligheid van onze inwoners.”

Andere gemeenten die de brief hebben ondertekend zijn onder meer Westland, Waalwijk en Noordoostpolder.

De Raad van State vernietigde in twee jaar tijd tot twee keer toe een gasbesluit. De raad vond vooral dat Wiebes niet goed heeft onderbouwd waarom hij de gaswinning in de komende jaren niet sneller kan beperken.

Uit onderzoek van de dienst Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) van het ministerie van Wiebes blijkt volgens de gemeenten dat ze te maken kunnen krijgen met hevige aardbevingen.

Met de stuwmeerregeling kunnen gedupeerden sinds juli kiezen voor een eenmalige vergoeding voor hun aardbevingsschade. Ⓒ ANP

80 miljoen aan schadevergoedingen aardbevingen

Telegraaf 12.08.2019 De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft tot nu toe ruim 80 miljoen euro uitgekeerd aan inwoners die door de aardbevingen in het noorden van het land zijn getroffen. Ruim de helft is uitgekeerd vanuit de reguliere procedure en 34,5 miljoen euro aan schadevergoedingen in het kader van de stuwmeerregeling.

Nog eens 4,8 miljoen euro ging naar bijkomende kosten, gevolgschade en wettelijke rente, aldus de commissie in een nieuw overzicht van de stand van zaken. Vorige week zijn er 462 nieuwe schades gemeld. De TCMG heeft nu 17.978 van de 35.672 schademeldingen afgehandeld.

Met de stuwmeerregeling kunnen gedupeerden sinds juli kiezen voor een eenmalige vergoeding voor hun aardbevingsschade. Ruim 16.000 adressen komen daarvoor in aanmerking. Inmiddels zijn 7546 huishoudens en bedrijven ingegaan op het aanbod van 5000 euro. In ruil daarvoor trekken ze hun schadeclaims in, zodat het ’stuwmeer’ aan lang openstaande meldingen kan worden weggewerkt.

Bekijk meer van; aardbevingen vergoedingen groningen

Ruim 80 miljoen euro aan aardbevingsschade uitgekeerd in Groningen

NOS 12.08.2019 De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft sinds vorig jaar maart in totaal 80 miljoen euro uitgekeerd aan Groningers die zijn getroffen door aardbevingen. Een groot deel daarvan, 34,5 miljoen euro, is afgelopen maand uitgekeerd vanuit de nieuwe stuwmeerregeling.

Deze regeling ging begin juli van start en is door minister Wiebes in het leven geroepen om iets te doen aan het enorme aantal schadegevallen dat wacht op afhandeling. De stuwmeerregeling houdt in dat mensen kunnen kiezen voor een vaste vergoeding, zonder te hoeven wachten op een individuele beoordeling van hun schade. Ruim 16.000 adressen komen daarvoor in aanmerking. Inmiddels zijn meer dan 7000 Groningers daar op ingegaan.

Nieuwe schades blijven binnenstromen

Bijna 41 miljoen aan schadevergoedingen is uitgekeerd vanuit de reguliere procedure, waarbij individuele gevallen onafhankelijk worden beoordeeld. Tot slot is 4,8 miljoen euro uitgekeerd voor bijkomende kosten, gevolgschade en wettelijke rente, meldt TCMG.

Hoewel er hard wordt gewerkt aan het afhandelen van de tienduizenden schademeldingen, zijn er nog altijd meer dan 17.000 dossiers niet afgehandeld. Er blijven ook nog altijd nieuwe meldingen binnenkomen. Vorige week zijn 462 nieuwe schades gemeld.

Bekijk ook;

Gronings echtpaar stelt de NAM aansprakelijk voor hun gaswinningstrauma

Trouw 27.07.2019 Een echtpaar uit het Groningse Losdorp stelt de Nam en de staat aansprakelijk voor de psychische schade die zij hebben geleden door de gaswinning in hun regio. Zij zijn de eersten die dat doen.

Na talloze paniekaanvallen, veelvuldig flauwvallen en een op het nippertje afgekapte suïcide poging, is de maat vol voor Alison Meldrum uit het Noordoost-Groningse Losdorp. Samen met haar man Henk Gerritsen stelt ze als eerste de Nederlandse staat, het gaswinningsbedrijf Nam en het bedrijf EBN aansprakelijk voor ernstig psychisch letsel.

De klachten van de van oorsprong Schotse Meldrum begonnen nadat ze vanuit Glasgow verhuisde naar Losdorp. Nu, zeven jaar later, is hun arbeidershuisje vanwege aardbevingsschade onbewoonbaar verklaard en bivakkeren ze in een noodwoning.

Het is niet voor het eerst dat gedupeerde Groningers de Nam, Energie Beheer Nederland en de staat als schuldigen aanwijzen voor hun immateriële schade, ofwel gevoelens van onrust, onveiligheid en boosheid. Daar hoort een schadevergoeding tegenover te staan, oordeelde de rechter twee jaar terug al.

Maar deze zaak voert veel verder, zegt letselschade-expert Yme Drost die het echtpaar bijstaat. “Dit gaat niet over wat gespannenheid, maar over ernstig psychisch letsel. Mevrouw is gediagnosticeerd met de posttraumatische stressstoornis (PTSS) door de gaswinning.” Drost zal via de stichting ‘Ons Laand Ons Luu’ (‘Ons land, onze mensen’) ook een aantal andere gedupeerden met ernstige psychische klachten bijstaan.

Schuld bekennen

Na de uitspraak van de Hoge Raad van afgelopen 19 juli moeten de staat en de Nam wel schuld bekennen, meent Drost. In die uitspraak stelt de rechter dat wie psychische schade heeft geleden (en dat kan bewijzen) recht heeft op een vergoeding. Niet alleen van de Nam, maar mogelijk ook van de staat.

Ook het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties vindt dat Nederland meer moet doen voor gedupeerden van de gaswinning, meldden de VN donderdag in een rapport. Het comité maakt zich zorgen over de mentale gezondheid en de fysieke veiligheid van de Groningers. In het rapport wordt genoemd dat slachtoffers een schadevergoeding behoren te krijgen als zij schade ondervinden van de gaswinning.

Die schadevergoeding kan behoorlijk oplopen, zegt Drost. Iemand die door de psychische klachten niet meer in staat is om te werken en daardoor zijn inkomen ziet slinken, kan dat verhalen op de verantwoordelijken. Ook het niet meer kunnen uitvoeren van huishoudelijke taken is te verhalen.

Gezondheidsklachten

Erkennen de Nam en de staat toch geen verantwoordelijkheid, dan stapt het echtpaar naar de rechter. Drost: “Ze zouden zich moeten schamen als het zo ver komt. Ik snap niet dat deze mensen er zo lang op moeten wachten om schadeloos gesteld te worden. Het kan toch niet zo zijn dat ze in een noodwoninkje in het aardbevingsgebied wonen, terwijl mevrouw juist in dat gebied PTSS opliep.

Mensen met dit soort klachten zouden bovenaan de lijst moeten staan om geholpen te worden.” Wat ook meespeelt: meneer Gerritsen moet vanwege een hersentumor rust houden, maar heeft dit al jaren nauwelijks kunnen doen.

Onderzoekers Tom Postmes en Katherine Stroebe van de Rijksuniversiteit Groningen zien al langer dat de gezondheidsklachten van Groningers in het aardbevingsgebied toenemen. Uit hun onderzoek blijkt dat 40 tot 50 procent van de Groningers die vaker werden opgeschrikt door aardbevingsschade, zich thuis onveilig voelt.

Gedupeerden kampen onder andere met angststoornissen, depressies, somberheid en burn-out. Klachten die gepaard kunnen gaan met hartproblemen en zelfs suïcide, weten de onderzoekers. Postmes en Stroebe rekenden vorig jaar uit dat er vijf of meer Groningers met meervoudige schade zullen overlijden.

Tweede Kamerleden Sandra Beckerman (SP) en Henk Nijboer (PvdA) zeggen aandacht te zullen vragen voor de kwestie. Nijboer: “De hele Kamer is het erover eens dat er fatsoenlijke psychische hulp moet komen voor deze mensen.”

Lees ook:

Nam moet tonnen voorschieten aan Groningse boer in afwachting van procedure

Aardgasbedrijf Nam moet een melkveehouder uit het Groningse dorp Rasquert een voorschot van ruim 400.000 euro betalen voor schade aan zijn bedrijf als gevolg van aardbevingen. Daarmee is een faillissement voor de betreffende boer voorlopig van de baan, en kan zijn bedrijf weer worden opgebouwd.

dossier:  Aardbevingen Noord-Nederland

Aardbevingsschade aan een woning in Groningen (archief) NOS

Niet alleen NAM, ook staat indirect aansprakelijk voor schade Groningen

NOS 19.07.2019 Niet alleen de NAM, ook de Nederlandse staat is (indirect) aansprakelijk voor schade die ontstaat door gaswinning in Groningen. Dat stelt de Hoge Raad in antwoorden op vragen die daarover door een lagere rechtbank waren gesteld.

De rechtbank Noord-Nederland wilde van de Hoge Raad weten hoe bepaalde rechtsregels moeten worden toegepast. Bij deze rechtbank is een zaak aangespannen door een echtpaar met aardbevingsschade aan hun huis. Niet alleen de NAM is in deze zaak de gedaagde partij, maar ook de staat, Energie Beheer Nederland (EBN) en de Maatschap Groningen.

Desgevraagd zegt de Hoge Raad dat de antwoorden van vandaag een versnelling van procedures kan opleveren voor de zaken die nu bij rechtbanken liggen. Gedupeerden kunnen daardoor eerder zekerheid krijgen.

De rechtbank zal nu de vraag moeten beantwoorden of de staat na 2005 voldoende heeft gedaan om ernstige schade te voorkomen.

2005 cruciaal jaartal

De Hoge Raad oordeelt dat niet alleen de NAM, maar ook EBN aansprakelijk is voor schade door gaswinning. Bovendien had de staat al vanaf 2005 “op de hoogte moeten zijn van de reële kans op ernstige of wijdverbreide schade door aardbevingen als gevolg van gaswinning”. In 2003 deed zich namelijk al een piek voor in het aantal aardbevingen, die bovendien ook sterker werden. Het ging ook toen al om meerdere bevingen met een kracht van boven de 3.

Daar kwam bij dat het KNMI in 2004 een rapport publiceerde, waarin stond dat de situatie in de Groningse ondergrond niet langer “stationair” was. “De formule die tot die tijd was gebruikt om de maximaal te verwachten magnitude van een aardbeving te berekenen, was daardoor niet goed bruikbaar.”

De gaswinning uit het Groningenveld vindt plaats op basis van een concessie (vergunning) die door de staat aan de NAM is verleend. De NAM is een samenwerkingsverband van Shell en Exxon. De NAM werkt samen met EBN (Energie Beheer Nederland) in de Maatschap Groningen. De staat is de enige aandeelhouder van EBN.

Ide Jan Woltman is de advocaat van het Groningse echtpaar. Zijn cliënten hadden naast de NAM ook de staat gedaagd, omdat die volgens hen mede-veroorzaker is van de aardbevingsschade. “Terwijl de overheid, zeiden ze, juist de plicht heeft om haar burgers te beschermen.”

Het oordeel van de Hoge Raad is volgens Woltman van belang voor alle zaken over aardbevingsschade. Want niet alleen is nu bepaald dat de staat indirect verantwoordelijkheid draagt, ook spreekt de Hoge Raad zich uit over waardedaling van huizen en immateriële schade, oftewel smartegeld.

Woltman: “De Hoge Raad geeft nu een duidelijk spoorboekje hoe rechters en gerechtshoven kunnen handelen. Je kunt daarmee wel spreken van een kleine aardverschuiving binnen de rechtsorde.”

Parlementaire enquête

De Groninger Bodem Beweging kan nog niet goed inschatten wat de antwoorden van de Hoge Raad zullen betekenen voor individuele gevallen. Wel is de GBB verheugd over de strekking ervan. “Wij hebben altijd al gezegd dat niet alleen de NAM verantwoordelijk is, maar ook de staat. Het is heel mooi dat de Hoge Raad dat nu bevestigt”, zegt Derwin Schorren.

Omdat de Rijksoverheid bepaalt hoeveel gas er in Groningen wordt opgepompt, draagt de staat ook verantwoordelijkheid voor de gevolgen, was de gedachte. In ieder geval onderstreept het oordeel van de Hoge Raad wat hem betreft de noodzaak dat de eerder aangekondigde parlementaire enquête ook daadwerkelijk snel van start gaat. “Het zal heel goed moeten worden uitgezocht hoe die innige verstrengeling van de staat en de multinationals Shell en Exxon er precies uitziet.”

Bekijk ook;

Landelijk schadeloket mijnbouw, maar bewijslast ligt bij gedupeerden

NOS 13.07.2019 Er komt een Landelijk Loket Mijnbouwschade. De problemen met de gaswinning in Groningen hebben ertoe geleid dat er nu voor het hele land een schadeprotocol komt. Maar anders dan in Groningen moeten gedupeerden zelf aantonen dat hun schade het gevolg is van mijnbouwactiviteiten.

Voor Groningen geldt dat schade aan een pand in het gaswinningsgebied per definitie is veroorzaakt door de gaswinning. Het gaswinningsbedrijf NAM moet met bewijs komen als zij denkt dat het anders zit. Die omgekeerde bewijslast gaat niet voor anderen gelden.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt dat dat wel zou moeten voor gebieden waar mijnbouw plaatsvindt. Volgens de VNG heeft zo’n 30 procent van de gemeenten te maken met mijnbouw. De verwachting is dat door de energietransitie het gebruik van de diepe ondergrond alleen maar zal toenemen.

De Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie (Nogepa) is, net als verantwoordelijk minister Wiebes van Economische Zaken, geen voorstander van het invoeren van de omgekeerde bewijslast. Volgens Wiebes is de situatie door de grootte van het Groningenveld niet vergelijkbaar met andere mijnbouwactiviteiten. En daarom is het niet nodig om af te wijken van de bestaande regel, “wie stelt, bewijst”.

Wantrouwen

Een onafhankelijke Commissie Mijnbouwschade moet de schades afhandelen. Er is veel wantrouwen tegen mijnbouwactiviteiten, vooral bij mensen die boven kleine gasvelden wonen. De Groningse aardbevingsellende voedt dat wantrouwen. Met de grootste moeite krijgt het ministerie van Economische Zaken het voor elkaar om vergunningen te verstrekken voor ondergrondse activiteiten, zoals in de kleine gasvelden.

Gemeenten, provincies en bewoners proberen die vaak tegen te houden uit vrees voor vergelijkbare problemen als boven het grote Groningse gasveld. Een schadeprotocol moet bewoners minder sceptisch maken.

Het schadeprotocol gaat eerst gelden voor gaswinning in de vele kleine gasvelden, voornamelijk in het noorden van het land. De bedoeling is dat eind dit jaar ook andere types mijnbouw eronder gaan vallen, zoals zoutwinning, geothermie, ondergrondse opslag van CO2 en waterstof.

Mijnwaterschade Limburg

Er is ook goed nieuws voor de Limburgers, waar de mijnbouw allang is gestopt. Na een jarenlange lobby in Den Haag kunnen ook zij vanaf volgend jaar terecht bij de Commissie Mijnbouwschade. Bovendien komt er een schadefonds, waar de schade uit betaald kan worden. Schade verhalen is lastig in Limburg omdat de mijnbouwbedrijven niet meer actief zijn.

Bekijk hier het verhaal van René en Tonia Ruitenbeek. Hun huis is onbewoonbaar, maar wie betaalt de schade?

Video afspelen

‘Veel mensen krijgen in deze kamer evenwichtsstoornissen’

Voorzitter Jan de Wit van het Limburgse calamiteitenfonds Mijnwaterschade is blij dat het landelijke schadeprotocol ook voor Limburg gaat gelden. Het betekent dat mensen die schade hebben door het stijgende mijnwater, ook ergens naartoe kunnen met hun klacht. Het calamiteitenfonds, grotendeels gefinancierd door de provincie zelf, is nu alleen bedoeld voor acuut onveilige situaties.

In de Mijnbouwwet is geregeld dat dertig jaar na een mijnbouwactiviteit er door het winningsbedrijf geen schade meer hoeft te worden vergoed. Tijdens de steenkoolwinning werd het mijnwater weggepompt. Dat gebeurt sinds 1994 niet meer en nu komt het vervuilde mijnwater en daardoor de bodem omhoog.

In twaalf Limburgse gemeenten klagen mensen over schade aan hun panden door problemen met de fundering. In tien jaar tijd is 87 keer de TCBB, de Technische Commissie Bodem Beweging, om een advies gevraagd over schade door mijnbouw. In slechts zeventien gevallen oordeelde de TCBB dat schade het directe gevolg is van de nawerking van de voormalige mijnbouw in Limburg.

De onduidelijkheid over wat wel en niet mijnbouwschade is dan ook de reden dat Jan de Wit de omgekeerde bewijslast die voor Groningen geldt, ook voor Limburg wil. Hij denkt dat dat nog geen gelopen race is. De rechtbank in Roermond heeft klagende bewoners daar in het gelijk gesteld en de bewijslast bij het ministerie van Economische Zaken gelegd. Minister Wiebes wil dat eerst laten toetsen door de hoogste bestuursrechter.

Meldingstermijn

De VNG heeft niet alleen kritiek op de bewijslast. De termijn van melden van schade is een jaar na de bodembeweging. “Deze vinden wij niet passen bij de schade die ontstaat door bodemdaling. Ervaringen in Zuid-Limburg laten zien dat die schade pas na vele jaren zichtbaar kan worden.” Ook vindt de VNG dat er meer meetapparatuur moet worden geplaatst bij winningslocaties. Die zogenoemde versnellingsmeters moeten de nulmeting overbodig maken.

Bekijk ook;

Meer bevingsgedupeerden kiezen voor geld

Telegraaf 08.07.2019 Steeds meer inwoners van het noorden kiezen voor een eenmalige vergoeding voor hun aardbevingsschade. Dat kan sinds vorige week en inmiddels zijn 3227 huishoudens en bedrijven ingegaan op het aanbod van 5000 euro. In ruil daarvoor trekken ze hun schadeclaims in, zodat het ’stuwmeer’ aan lang openstaande meldingen kan worden weggewerkt.

Eind vorige week, in de eerste dagen van de regeling, hadden 851 adressen gekozen voor het geld, aldus de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Daarnaast zijn er 24 adressen die ervoor hebben gekozen een aannemer de schade te laten herstellen. Zij kunnen daar tot 11.000 euro voor krijgen. Verder zetten 166 adressen hun schadeclaim voort.

In totaal komen ruim 16.000 adressen in aanmerking voor de stuwmeerregeling. De meeste gedupeerden komen uit de provincie Groningen, maar ook mensen uit het uiterste noorden van Drenthe, het noordoosten van Friesland en Schiermonnikoog zouden een vergoeding kunnen krijgen. De aardbevingen houden zich namelijk niet aan de provinciegrenzen. Mensen hebben tot 1 januari de tijd om een keuze te maken.

Einde nabij voor GasTerra, handelaar in Gronings gas

NOS 05.07.2019 De honderd werknemers van GasTerra, het enige bedrijf dat mag handelen in Gronings gas, krijgen vandaag meer te horen over de aflopende toekomst. Met het dichtdraaien van de gaskraan in het vooruitzicht, is het niet de vraag of, maar wanneer de deuren sluiten.

Wanneer het zover is, is afhankelijk van het tempo waarin de gaswinning naar 0 gaat. Dat kan zijn in 2030, zoals minister Wiebes in 2017 aankondigde, of al in 2022, waar het steeds meer naar uitziet. De ondernemingsraad wil duidelijkheid voor de werknemers.

GasTerra is eigendom van Shell, Exxon en de Nederlandse staat. Het bedrijf verkoopt het door de NAM gewonnen gas.

Eerste bevingsgedupeerden kiezen vergoeding

Telegraaf 05.07.2019 Meer dan achthonderd huishoudens en bedrijven in het noorden van het land met aardbevingsschade krijgen een vergoeding van vijfduizend euro. Ze hebben ervoor gekozen om gebruik te maken van de zogenoemde stuwmeerregeling. Die is bedoeld om de lang openstaande schademeldingen weg te werken.

Het gaat om 851 huishoudens en bedrijven, aldus de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Het is de eerste groep die voor de vergoeding kiest. In totaal komen ruim 16.000 adressen in aanmerking voor de stuwmeerregeling. De meeste gedupeerden komen uit de provincie Groningen, maar ook mensen uit het uiterste noorden van Drenthe, het noordoosten van Friesland en Schiermonnikoog zouden een vergoeding kunnen krijgen. Mensen hebben tot 1 januari de tijd om een keuze te maken.

Inmiddels hebben volgens de commissie 46 huishoudens en bedrijven ervoor gekozen in de lopende procedure te blijven, omdat ze denken dan een hogere schadevergoeding te krijgen.

Bekijk meer van; vergoedingen huishoudens groningen

Raad van State vernietigt gaswinningsbesluit, geen gevolgen voor dit jaar

NU 03.07.2019 De Raad van State heeft woensdag opnieuw het gaswinningsbesluit voor het komende jaar van minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vernietigd. Wel mag de NAM de geplande 19,4 miljard kuub gas dit jaar nog winnen, omdat het eind van dit gasjaar, namelijk oktober 2019, al in zicht is.

Volgens de Raad van State heeft de minister op drie punten onvoldoende aangetoond waarom de gaswinning niet sneller kan worden afgebouwd. Gelet op de veiligheid van de Groningers stelt de hoogste bestuursrechter hoge eisen aan de onderbouwing.

Zo werd in het gasbesluit eerder de intentie uitgesproken dat de grootverbruikers van het in Groningen gewonnen laagcalorisch gas zouden overstappen naar hoogcalorisch gas. In totaal zou de vraag naar Gronings gas daarmee met 4,4 miljard kuub gas afnemen.

Wiebes heeft deze voorname echter laten vallen omdat het te weinig “meerwaarde” zou hebben. Hierdoor moeten alleen de negen grootste gebruikers gedwongen overstappen. Volgens de Raad heeft de minister dit besluit onvoldoende gemotiveerd.

Zie ook: Hoe euforie over gasveld Groningen omsloeg in hoofdpijndossier

Onderbouwing export van gas en gasgebruik in glastuinbouw ook niet duidelijk

Verschillende partijen die beroep aantekenen, vonden ook dat de export van gas naar het buitenland sneller moet worden verminderd. De komende jaren gaat de vraag naar Gronings gas vanuit Duitsland, België en Frankrijk met 2 miljard kuub per jaar afnemen.

Wiebes heeft aangegeven dat hij in gesprek is met buitenlandse overheden om de afname te verminderen, maar dat andere maatregelen niet mogelijk zijn. De Raad van State acht dit aannemelijk, maar vindt dat niet duidelijk is welke stappen door Wiebes zijn genomen, waardoor ook niet beoordeeld kan worden of er daadwerkelijk geen andere mogelijkheden zijn.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Verder staat in het gasbesluit dat het gasverbruik in de glastuinbouw de afgelopen jaren met een kwart is gedaald tot 3 miljard kuub per jaar. Het is daarnaast volgens Wiebes aannemelijk dat de vraag naar gas in deze sector is verminderd en het gebruik verder wordt afgebouwd. De Raad stelt echter dat de minister niet duidelijk heeft gemaakt welke concrete maatregelen hiervoor nodig zijn om dit te realiseren.

“De minister heeft slechts in algemene zin een aantal alternatieven voor Groningengas opgesomd”, aldus de Raad. Zo is er niet gelet op de technische mogelijkheden, de kosten daarvan en de uitvoerbaarheid van eventuele maatregelen.

Minister moet voor komende gasjaren nieuw besluit maken

Wiebes stelde in november 2018 de gaswinning in Groningen vast op 19,4 miljard kuub gas per jaar. Dit is inmiddels bijgesteld tot 15,9 miljard kuub.

Tegen het gasbesluit werden meerdere beroepen aangetekend door onder andere individuele burgers, de provincie Groningen, negentien Groningse gemeenten, de Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad.

Voor dit jaar mag de gaswinning dus volgens plan doorgaan, maar minister Wiebes moet voor de komende gasjaren een nieuw besluit nemen.

De gaskraan in Groningen moet uiterlijk in 2030 helemaal dicht zijn. In 2022 moet de Nederlandse gasproductie onder 12 miljard kuub per jaar liggen. Zo zou de kans op (zware) aardbevingen in het gebied lager komen te liggen.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

Activisten bij de opening van een loket voor Groningers die problemen hebben door de gaswinning ANP

Groningse gaskraan hoeft niet per direct verder dicht, uitleg moet wel beter

NOS 03.07.2019 Het kabinet hoeft niet per direct de gaskraan in Groningen verder dicht te draaien. Dat heeft de Raad van State bepaald in de zaak rond het zogenoemde gasbesluit van minister Wiebes van Economische Zaken. Wel moet Wiebes beter uitleggen waarom hij de gaswinning na dit jaar niet sneller afbouwt.

De zaak was aangespannen door negentien gemeenten, de provincie, de Veiligheidsregio en twee waterschappen.

Momenteel is de gaswinning in Groningen voor dit gasjaar, dat loopt tot 1 oktober, vastgesteld op 19,4 miljard kuub. Volgend jaar zou de winning volgens Wiebes verder omlaag kunnen tot het door het Staatstoezicht op de Mijnen veilig geachte 12 miljard kuub.

De rechter vindt dat Wiebes beter moet betogen waarom de gaswinning niet sneller naar helemaal nul kan. De Raad van State noemt het gasbesluit van Wiebes voor de gaswinning na 2019 daarom “onvoldoende onderbouwd en onvoldoende gemotiveerd”. Voor het huidige gasjaar verandert er niets.

‘Zelfde liedje’

Volgens belangengroep Groninger Bodem Beweging moet Wiebes nu “echt aan de bak”. Zo verwacht de groep een duidelijk tijdpad van de minister. “Er moet gewoon zekerheid komen voor de Groningers dat er een eind komt aan de gaswinning.”

Ook milieuorganisatie Milieudefensie vindt dat Wiebes snel concreet moet maken hoe hij de gaswinning naar nul wil brengen. “En in welk jaar.” Volgens de organisatie is het namelijk “elk jaar hetzelfde liedje”. “Hij doet zijn huiswerk niet, vindt de Raad van State. Wij vragen ons af hoelang de overheid Groningers nog in de steek denkt te kunnen laten.”

De laatste jaren wordt Groningen steeds vaker opgeschrikt door aardbevingen die zijn veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Woningen raken daardoor beschadigd, bewoners kampen met stress en andere gezondheidsklachten. Het kabinet heeft eerder al besloten de gaswinning in het gebied de komende jaren af te bouwen. Uiterlijk in 2030 moet in de huidige plannen de gaswinning zijn gestopt.

Wiebes werkt al aan maatregelen om bij 12 miljard kuub te komen.

In een reactie benadrukt Wiebes dat de uitspraak van de Raad van State geen gevolgen heeft voor de gaswinning van dit moment. Maar hij voegt eraan toe dat hij het gasbesluit voor het komende jaar “vanzelfsprekend” beter zal motiveren.

Wiebes beschouwt de uitspraak als een signaal dat hij beter zijn best moet doen om de gasbesluiten uit te leggen. “Dat vinden wij zelf ook, want dat is in het belang van de Groningers.” De minister wijst er verder op dat hij op dit moment maatregelen uitwerkt om volgend jaar al dicht bij de 12 miljard kuub te komen.

“Dus ik vind het niet alleen belangrijk om het goed te onderbouwen, maar ik wil ook gewoon zo min mogelijk gas winnen. Hoe meer tijd ik neem om allemaal mogelijkheden te onderzoeken, hoe lager het uitkomt”, zegt de minister.

Bekijk ook;

Raad van State vernietigt opnieuw gasbesluit

Telegraaf 03.07.2019 De Raad van State heeft opnieuw een gasbesluit van het kabinet vernietigd. Maar de voor dit jaar geplande gaswinning mag wel doorgaan, oordeelt de hoogste bestuursrechter.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat stond voor dit jaar toe dat er 19,4 miljard kubieke meter uit het Groninger gasveld wordt gehaald. Dat is al een stuk minder dan voorheen, maar voor onder meer de provincie Groningen, negentien gemeenten uit de regio en belangenclub Groninger Bodem Beweging ging dat niet ver genoeg.

De Raad van State vindt vooral dat Wiebes niet goed onderbouwt waarom hij de winning in de komende gasjaren niet sneller kan beperken. In het huidige gasjaar heeft de minister wel genoeg oog gehad voor de balans tussen het veiligheidsbelang van de Groningers en de leveringszekerheid van het gas. Verder is er genoeg waarde gehecht aan het kabinetsbesluit de gaswinning uiteindelijk te beëindigen.

Maar op de lange termijn moet de minister beter communiceren hoe hij een einde wil maken aan de gaswinning. Volgens de Raad van State moet Wiebes duidelijker maken waarom de vraag naar gas van de industriële grootverbruikers en de glastuinbouw en de export naar het buitenland niet sneller omlaag kunnen.

Het nieuwe ’gasjaar’ begint in oktober. Wiebes wilde dat jaar nog toestaan dat er 15,8 miljard kubieke meter wordt gewonnen, maar moet dat dus beter uitleggen.

Twee jaar geleden vernietigde de Raad van State ook al eens een gasbesluit.

Kamer positief

De Tweede Kamer reageert positief op de uitspraak van de Raad van State over de gaswinning in Groningen. De RvS oordeelt dat de gaskraan dit gasjaar niet verder dicht hoeft, maar dat de minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes de komende jaren wel meer moet doen om de gaswinning af te bouwen.

„Een verstandig besluit”, vindt VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz. „Voor de Groningers is het van belang dat duidelijk is dat de afbouw zo snel mogelijk gebeurt. Daarnaast moeten we blijven zorgen dat we niet ineens zonder gas komen te zitten, zolang er onvoldoende alternatieven zijn.” Het is volgens Yesilgöz een goede zaak dat de Raad van State om betere toelichting vraagt over hoe Wiebes snellere afbouw van de gaswinning wil realiseren.

Volgens oppositiepartij SP is het „echt groot” dat de RvS opnieuw een gasbesluit heeft vernietigd. „Aan de ene kant voel ik enorme opluchting”, zegt Kamerlid Sandra Beckerman. „Tegelijkertijd is het heel jammer dat dit geen consequenties heeft.” Beckerman wil Wiebes via een motie oproepen direct actie te ondernemen.

Bekijk meer van; gaswinning raad van state

Raad van State eist dat minister beter kijkt naar afbouwen gaswinning volgend jaar

AD 03.07.2019 De Raad van State heeft opnieuw een gasbesluit van het kabinet vernietigd. Maar de voor dit jaar geplande gaswinning mag wel doorgaan, oordeelt de hoogste bestuursrechter.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat stond voor dit jaar toe dat er 19,4 miljard kubieke meter uit het Groninger gasveld wordt gehaald. Dat is al een stuk minder dan voorheen, maar voor onder meer de provincie Groningen, negentien gemeenten uit de regio en belangenclub Groninger Bodembeweging ging dat niet ver genoeg.

De minister van Economische Zaken en Klimaat moet nu beter motiveren waarom de Groningse gaswinning na afloop van het huidige gasjaar 2018-2019 niet sneller kan worden afgebouwd naar nul. De minister heeft niet duidelijk gemaakt welke inspanningen tegen welke kosten mogelijk zijn om de gasvraag van industriële grootverbruikers, de glastuinbouw en de gasexport sneller af te bouwen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Gasjaar

Voor het huidige gasjaar 2018-2019 heeft de minister het gaswinningsniveau wel juist vastgesteld. De minister heeft voor dit jaar namelijk aannemelijk gemaakt dat het winnen van minder gas grote maatschappelijke gevolgen kan hebben.

Bovendien is de norm die de minister hanteert voor de berekening van de kans op het grootste veiligheidsrisico – een overlijden als gevolg van een aardbeving – voor dit gasjaar aanvaardbaar en aan die norm wordt ook voldaan. De minister heeft voor dit gasjaar dan ook geen lager gaswinningsniveau hoeven vast te stellen.

Veroordeling

De uitspraak waarin de Raad van State (RvS) het gasbesluit van het kabinet heeft vernietigd, is ‘een sterk wijzende en veroordelende vinger naar minister Wiebes’, aldus een woordvoerder van de Groninger Bodem Beweging in een reactie. ,,Hiermee wordt gezegd: doe veel beter je best en wordt concreter met plannen om de gaswinning naar nul te krijgen”, aldus de zegsman.

De belangenclub, een van de partijen in de bezwaarprocedure waarin de RvS uitspraak deed, zegt dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken nu ‘echt aan de bak moet’. ,,Er moet een duidelijk tijdpad komen over wanneer we echt stoppen met gaswinning. Er is een verschil over dingen met de mond belijden of daadwerkelijk doen. Er moet gewoon zekerheid komen voor de Groningers dat er een eind komt aan de gaswinning.”

Volgens de Groninger Bodem Beweging kijkt de RvS ook anders naar het begrip veiligheid als het gaat om de gaswinning. ..Voor Wiebes is dat als je levend uit je huis komt na een aardbeving. Maar de Raad van State vindt dat mensen veilig moeten zijn ten opzichte van een overheid waaraan je overgeleverd bent.”

Bevingsschade aan een boerderij in Wirdum ANP

Raad van State doet uitspraak over veiligheidsclaim Groningers

NOS 03.07.2019 De Raad van State doet vandaag een belangrijke uitspraak over het tempo waarin de gaswinning in Groningen wordt afgebouwd. Het draait allemaal om de vraag: worden Groningse huizen snel genoeg veilig? Groningers vinden dat het nog lang niet zo veilig is als minister Wiebes beweert. Bovendien hebben ze weinig vertrouwen dat daar op korte termijn verandering in komt.

De minister van Economische Zaken bepaalt ieder jaar hoeveel gas er maximaal in Groningen mag worden gewonnen. Dat heet het gasbesluit. Negentien gemeenten, de provincie, de Veiligheidsregio en twee waterschappen vochten het gasbesluit van de minister aan bij de Raad van State. Eerder gebeurde dat al met succes en werd de minister gedwongen de gaswinning te beperken, of, zoals in Loppersum, zelfs helemaal te stoppen.

De uitspraak van de Raad van State gaat over het lopende gasjaar, van 1 oktober 2018 tot 1 oktober 2019. Daarin is bepaald dat er maximaal 19,6 miljard kuub gas in Groningen mag worden gewonnen. Aan dat productieplafond zal deze uitspraak weinig meer veranderen. Het gasjaar is immers al bijna voorbij.

Maar het kan wel consequenties hebben voor het komende gasjaar. De rechter zou kunnen oordelen dat, zolang de versterking van Groningse huizen niet op gang komt, Groningers niet veilig zijn. En dat daarom de gaskraan toch nog verder dicht moet dan de minister van plan is.

Aardbeving Westerwijtwerd

De zaak diende inhoudelijk al in april. Maar een nieuwe stevige aardbeving een maand geleden, in Westerwijtwerd, zette de hele boel weer op scherp. De toezichthouder op de mijnbouw, het SodM, sprak zelfs van een crisissituatie.

De inspecteur-generaal Theodor Kockelkoren van het SodM adviseerde dan ook de maatschappelijke ontwrichting in Groningen mee te nemen in het gasbesluit van de minister. Wiebes beloofde daarop zijn best te doen om de gaskraan al eerder dicht te draaien naar 12 miljard kuub. Dat is volgens het SodM waarschijnlijk het veiligste niveau, zolang er nog gas gewonnen wordt.

Versterking ‘onvoldoende op gang gekomen’

Een belangrijk ander kritiekpunt van het SodM is de versterking van huizen in het gaswinningsgebied. Die versterking is nodig vanwege de kans op zwaardere aardbevingen in het gebied. De operatie om duizenden huizen te versterken is het afgelopen jaar “onvoldoende op gang gekomen”, oordeelde de toezichthouder.

De veiligheid en de versterkingsoperatie zijn kwesties die de Raad van State in zijn afweging mee moet nemen. Besluit de Raad van State dat de gaswinning onmiddellijk naar 12 miljard moet, dan kan er een tekort aan gas komen. Dat kan gevolgen hebben voor een aantal fabrieken. Die krijgen dan geen gas meer in periodes van langdurige kou.

Het hoeft niet zo ver te komen. De minister kan ook afspraken maken met Shell en Exxon over het opslaan van een reservevoorraad gas in hun gasopslag in Norg. Die opslag dient als buffer voor koude periodes. In het verleden werd die opslag in de zomer, bij een lage vraag, opgevuld met gas uit het Groningenveld. Nu zou er ook ander gas dan alleen het uit Groningen afkomstige gas in opgeslagen moeten worden.

In een recente brief aan de Tweede Kamer zinspeelde Wiebes daarop. Hij waarschuwde wel dat de afspraken lastig te maken zijn, omdat hij daar niet alleen over gaat. Gashandelsbedrijf Gasterra gaat daarover. En de aandeelhouders van Gasterra zijn naast de Staat ook Shell en Exxon. Zij moeten dus mee willen werken.

De uitspraak van de Raad van State vandaag kan de minister extra munitie geven voor die onderhandelingen.

Bekijk ook;

© Schokkend-Groningen (via Twitter) Groningse protesten bij een winlocatie van de NAM

Raad van State vernietigt gasbesluit van het kabinet

MSN 03.07.2019De Raad van State heeft opnieuw een gasbesluit van het kabinet vernietigd. Maar de voor dit jaar geplande gaswinning mag wel doorgaan, oordeelt de hoogste bestuursrechter.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat stond voor dit jaar toe dat er 19,4 miljard kubieke meter uit het Groninger gasveld wordt gehaald. Dat is al een stuk minder dan voorheen, maar voor onder meer de provincie Groningen, 19 gemeenten uit de regio en belangenclub Groninger Bodembeweging ging dat niet ver genoeg.

Wiebes moet volgens de Raad van State concreet duidelijk maken waarom de gaswinning in Groningen niet sneller kan worden afgebouwd. Hij heeft dat volgens de raad voor de sectoren industriële grootverbruikers, glastuinbouw en gasexport niet gedaan. Daarom vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak het instemmingsbesluit van de minister.

Volgend jaar afbouwen

Voor dit gasjaar, dat loopt van oktober 2018 tot oktober 2019, heeft de minister het gaswinningsniveau wel juist vastgesteld. Wiebes heeft aannemelijk gemaakt dat het winnen van minder gas grote maatschappelijke gevolgen kan hebben.

Maar de uitspraak is wel van betekenis voor de beoordeling die de minister zal moeten maken voor de gaswinning ná dit gasjaar. Hij zal dus opnieuw moeten afwegen welke maatregelen mogelijk zijn om de gaswinning zo snel mogelijk af te bouwen naar nul.

Afhandeling schade door gaswinning in Groningen wordt volledig publiek

RO 28.06.2019 De afhandeling van alle verzoeken om vergoeding van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg in Groningen wordt volledig publiekrechtelijk georganiseerd. De Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen, die sinds maart 2018 onafhankelijk van de NAM en de overheid beslissingen neemt over schadevergoedingen, wordt omgezet in een zelfstandig bestuursorgaan.

De ministerraad heeft op voorstel van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat ermee ingestemd dat de Tijdelijke Wet Groningen aan de Tweede Kamer wordt gezonden. De ambitie van het kabinet is erop gericht om schadeafhandeling en versterken in één wet, de Tijdelijke Wet Groningen, te regelen. Het wetsvoorstel zoals nu wordt ingediend geeft invulling aan het eerste deel van de wettelijke regeling: de afhandeling van schade.

Het wetsvoorstel regelt de afhandeling van alle vormen van schade als gevolg van bodembeweging als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag bij Norg. Het wetsvoorstel richt daarnaast een onafhankelijk zelfstandig bestuursorgaan op, het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Tenslotte legt minister Wiebes met dit wetsvoorstel een heffing op aan de NAM ter financiering van de afhandeling van schade door het zbo.

De wettelijke regeling die nodig is voor de invulling van de versterkingsoperatie zal worden toegevoegd aan de Tijdelijke Wet Groningen en zo spoedig mogelijk in procedure worden gebracht.

Zie ook; Gaswinning in Groningen

René Paas: ‘Hoe sneller minder gas, hoe beter’

BB 17.06.2019 De Groningse commissaris van de Koning, René Paas, is blij dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken onderzoek doet naar een pakket van maatregelen om de gaswinning volgend jaar opnieuw fors te verlagen. Hij doet dat in de richting van het volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SoDM) veilige niveau van 12 miljard kuub. ‘Dat zou een grote stap in de goede richting zijn’, zegt Paas. ‘Hoe sneller de gaskraan dichtgaat, hoe beter dat is voor Groningen.’

Kansrijk scenario

Paas werd maandagmiddag zelf door de minister geïnformeerd over de plannen, waarbij er een kansrijk scenario ligt om de gaswinning in het nieuwe gasjaar te verlagen van 16 naar 12,8 miljard kuub aardgas. ‘Minister Wiebes laat zien dat hij bereid is om grote stappen te zetten in het verlagen van de gaswinning, maar het veilige niveau van 12 miljard kuub is dan nog niet bereikt’, zegt Paas.

‘Daar komt de leveringszekerheid weer in beeld, maar het systeem mag niet zijn dat de minister een afweging maakt op basis van alleen die leveringszekerheid. Je moet de hoogte van de gaswinning en de leveringszekerheid afwegen tegen de veiligheid van de Groningers.’

Grote belofte

Toch spreekt Paas wel van een grote belofte. ‘Deze verlaging van meer dan 3 miljard kuub is fors meer dan het aanvankelijke plan voor het komende gasjaar en dat is pure winst. Ze waren al aan het afbouwen naar nul, maar na de recente beving in Westerwijtwerd en de onrust die daardoor in Groningen ontstond, is men gaan inzien dat het sneller moet.’

Gaskraan uiteindelijk helemaal dicht

Paas gelooft dan ook dat de gaskraan, zoals door Wiebes beloofd, uiteindelijk helemaal dichtgaat. “Het was de minister die besloot om de gaskraan helemaal dicht te draaien. Wij als regio wilden een veilig niveau en we hebben nooit een getal genoemd. Dat de minister de gaswinning stop wil zetten was dan ook een grote verrassing en opluchting.

Nu moet de minister doen wat hij zegt en alles wijst er nu ook op dat hij z’n beloftes waarmaakt.” Minister Wiebes heeft Paas beloofd dat hij eerst onderzoek laat doen naar de eventuele risico’s van het verlagen van de gaswinning naar 12 miljard kuub en dat hij na de zomer een besluit neemt. (ANP)

Gerelateerde artikelen

CdK Paas: ‘Hoe sneller minder gas, hoe beter’

MSN 17.06.2019 De Groningse commissaris van de Koning, René Paas, is blij dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken onderzoek doet naar een pakket van maatregelen om de gaswinning volgend jaar opnieuw fors te verlagen.

Hij doet dat in de richting van het volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SoDM) veilige niveau van 12 miljard kuub. “Dat zou een grote stap in de goede richting zijn”, zegt Paas. “Hoe sneller de gaskraan dichtgaat, hoe beter dat is voor Groningen.”

Paas werd maandagmiddag zelf door de minister geïnformeerd over de plannen, waarbij er een kansrijk scenario ligt om de gaswinning in het nieuwe gasjaar te verlagen van 16 naar 12,8 miljard kuub aardgas.

“Minister Wiebes laat zien dat hij bereid is om grote stappen te zetten in het verlagen van de gaswinning, maar het veilige niveau van 12 miljard kuub is dan nog niet bereikt”, zegt Paas. “Daar komt de leveringszekerheid weer in beeld, maar het systeem mag niet zijn dat de minister een afweging maakt op basis van alleen die leveringszekerheid.

Je moet de hoogte van de gaswinning en de leveringszekerheid afwegen tegen de veiligheid van de Groningers.”

Gaswinning Groningen volgend jaar mogelijk al richting 12 miljard kuub

RO 17.06.2019 Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat laat aanvullende maatregelen uitwerken die naar verwachting volgend jaar al zorgen voor een extra daling van de gaswinning in Groningen met 3,1 miljard Nm3 naar in totaal 12,8 miljard Nm3. Daarnaast wordt onderzocht of de gaswinning op het niveau van 12 miljard Nm3 kan worden gebracht door de reservebuffer in de gasopslag Norg niet geheel aan te vullen.

Eind juli moet netbeheerder Gasunie Transport Services (GTS) aangeven of de aanvullende maatregelen daadwerkelijk haalbaar zijn. Daarna zal het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) een oordeel geven over de veiligheidseffecten van de nieuwe maatregelen. Op basis van beide adviezen zal minister Wiebes voor 1 oktober een besluit nemen.

Op basis van de ervaring van de afgelopen maanden ziet GTS mogelijkheden om de inzet van stikstof tot een maximum op te voeren. Door hoogcalorisch gas uit andere gasvelden te mengen met stikstof kan laagcalorisch gas (pseudo-Groningengas) worden gemaakt als alternatief voor Groningengas.

Daarnaast onderzoekt GTS de mogelijkheid om meer pseudo-Groningengas naar Duitsland te exporteren. Ook wordt bekeken of de gasopslag bij Norg deels gevuld kan worden met pseudo-Groningengas. Deze maatregelen bij elkaar kunnen leiden tot een extra reductie van de winning uit het Groningenveld met 3,1 miljard Nm3.

Op verzoek van minister Wiebes heeft GTS onderzocht wat er moet gebeuren om komend gasjaar daadwerkelijk op het door SodM geadviseerde niveau van 12 miljard Nm3 te komen. Het gaat daarbij om het afkoppelen van eindverbruikers en het niet aanvullen van gasopslag Norg. Beide maatregelen hebben gevolgen voor de leveringszekerheid.

Om de benodigde besparing te behalen zouden meerdere industriële grootverbruikers moeten worden afgesloten. Dit leidt onder andere tot bedrijfssluitingen, grote werkloosheid en risico’s voor de elektriciteits- en voedselvoorziening. Ook het afsluiten van regionale netwerken heeft grote maatschappelijke gevolgen omdat dan zowel particulieren, bedrijven en instellingen, zoals verpleeghuizen en scholen, geen gas meer krijgen. Deze maatregel wordt niet verder uitgewerkt.

Ook het niet aanvullen van de gasopslag Norg raakt aan de leveringszekerheid omdat dit kan betekenen dat op koude dagen pieken in de vraag naar laagcalorisch gas niet kunnen worden opgevangen. Daarnaast kan deze maatregel leiden tot grotere fluctuaties in de gasproductie uit het Groningenveld en daarmee ook gevolgen hebben voor het seismische risico. Minister Wiebes zal daarom het SodM vragen deze risico’s in kaart te brengen.

Het kabinet is sinds het besluit om de gaswinning uit het Groningenveld te beëindigen permanent op zoek naar nieuwe maatregelen om de winning zo snel mogelijk naar nul te brengen. Door de extra inkoop van de stikstof en de versnelde afbouw van de export naar Duitsland ligt de afbouw nu al voor op het schema dat in maart 2018 is afgesproken: bij een gemiddelde temperatuur daalt de gaswinning in het gasjaar 2020/21 naar 12 miljard Nm3 en in 2021/22 naar 4 miljard Nm3.

De vandaag aangekondigde maatregelen zouden daar nog bovenop komen. De nieuwe maatregelen zijn nog niet opgenomen in het concept-ontwerpbesluit dat deze week ter inzage wordt gelegd. Dat wordt aangepast zodra er zekerheid is over de extra maatregelen.

De snellere afbouw van de gaswinning leidt tot lagere opbrengsten uit het Groningenveld. Naar verwachting gaat het om honderden miljoenen euro’s. Daarnaast zijn er kosten verbonden aan de aanvullende maatregelen. Minister Wiebes gaat daarover de komende periode in gesprek met de aandeelhouders van NAM: Shell en ExxonMobil. De financiële gevolgen voor de staat zullen volgens de begrotingsregels worden ingepast binnen het uitgavenplafond.

Documenten;

Kamerbrief – Verkenning maatregelen om gaswinning Groningen te verlagen naar 12 miljard Nm3 in het gasjaar 2019-2020

Kamerstuk: Kamerbrief | 17-06-2019

Zie ook;

Wiebes waarschuwt: Versneld dichtdraaien gaskraan niet zonder risico

AD 17.06.2019 Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) waarschuwt voor de gevolgen van het versneld terugschroeven van de gaswinning in Groningen. Voor 1 oktober zal de minister besluiten of de kraan verder wordt dichtgedraaid, laat hij weten in een brief aan de Kamer.

De Groningse netbeheerder Gasunie Transport Servies (GTS) heeft de afgelopen tijd, in opdracht van Wiebes, onderzocht wat er moet gebeuren om komend jaar het niveau van de gaswinning al te laten dalen naar een zogeheten veilig niveau (12 miljard Nm3 per jaar).

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Aan deze maatregelen zitten de nodige risico’s verbonden, waarschuwt de minister. Zo kan de leveringszekerheid in het geding komen en zullen grootverbruikers in de industrie worden afgesloten. Dit heeft weer gevolgen voor de werkloosheid en electriciteits- en voedselvoorzieningen. Daarnaast kunnen ook particulieren en maatschappelijke instellingen als verpleeghuizen worden getroffen.

Eind juli moet duidelijk zijn of de maatregelen daadwerkelijk haalbaar zijn. Daarnaast wordt gekeken naar de veiligheidseffecten van de nieuwe maatregelen. Vervolgens is het aan minister Wiebes om voor 1 oktober van dit jaar een beslissing te nemen.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) zegt dat bij een winningsniveau van maximaal 12 miljard kubieke meter gas per jaar het risico op aardbevingen in Groningen tot een aanvaardbaar niveau daalt. Tot dusver werd voor het komende ‘gasjaar’, dat in oktober begint, uitgegaan van een kleine 16 miljard kubieke meter.

Groningse gaswinning ‘kan mogelijk volgend jaar al veiliger’

NU 17.06.2019 De gaswinning in Groningen gaat mogelijk volgend jaar al naar een veiliger niveau van 12 miljard kuub per gasjaar. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat “laat aanvullende maatregelen uitwerken”, wordt maandag gemeld.

De maatregelen die onderzocht worden houden onder meer in dat de gasopslag niet geheel aangevuld zal worden.

Netbeheerder Gasunie moet eind volgende maand aangeven of deze aanvullende maatregelen haalbaar zijn.

Vervolgens zal de toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) kijken wat de veiligheidseffecten zijn en met een advies komen. Wiebes zal op 1 oktober zijn besluit kenbaar maken.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

12 miljard kuub moet veiligheid vergroten

Het SodM adviseert al jaren dat de gaswinning naar 12 miljard kuub moet om de veiligheid van de Groningers te kunnen vergroten. In het gebied waar gas wordt gewonnen, vinden met regelmaat aardbevingen plaats die schade aan de huizen als gevolg hebben.

De toezichthouder pleit ervoor dat de maatschappelijke ontwrichting in Groningen mee wordt gewogen bij het vaststellen van de zetten voor de komende tijd.

Wiebes laat weten de komende periode in gesprek te gaan met de aandeelhouders van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), Shell en ExxonMobil omdat de snellere afbouw van de gaswinning leidt tot “lagere opbrengsten”. “Naar verwachting gaat het om honderden miljoenen euro’s. Daarnaast zijn er kosten verbonden aan de aanvullende maatregelen.”

In dit artikel stond eerst op basis van het persbericht dat het afsluiten van bedrijven ook een maatregel zou kunnen zijn. Dit is later mondeling door Economische Zaken en Klimaat ingetrokken: deze maatregel wordt niet onderzocht.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Groningen  Gaswinning Groningen

 

Een gaswinningslocatie in Muntendam (Groningen) ANP

Gaswinning Groningen mogelijk al in 2020 op veilig niveau

NOS 17.06.2019 Mogelijk kan de gaswinning in Groningen volgend jaar al worden teruggeschroefd naar een veilig niveau. Minister Wiebes van Economische Zaken laat aanvullende maatregelen uitwerken om die extra daling te kunnen realiseren. Dat schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Vorige week liet de Gasunie al weten mogelijkheden te zien om het veilige niveau van 12 miljard kuub, waar het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) al jaren op aandringt, eerder te kunnen bewerkstelligen dan in 2021. Het SodM zegt dat bij dat winningsniveau het risico op aardbevingen tot een aanvaardbaar niveau daalt.

Aanvullende maatregelen zijn onder andere de inzet van gas uit andere velden, dat moet worden gemengd met stikstof om als alternatief te dienen voor Gronings gas. Dat zogenoemde pseudo-Groningse gas zou ook naar Duitsland kunnen worden geëxporteerd en geschikt zijn voor noodvoorraden. Met dergelijke maatregelen kan de gaswinning volgend jaar omlaag naar 12,8 miljard kuub.

Risico voor koude winterdagen

Als dat nog wordt aangevuld met het besluit de gasopslag in Norg niet volledig te vullen, kan volstaan worden met de winning van 12 miljard kuub. Het niet maximaal vullen van de opslag kan ertoe leiden dat een sterk gestegen vraag naar gas op koude winterdagen niet kan worden opgevangen, schrijft Wiebes. In de huidige plannen wordt voor het volgende ‘gasjaar’, dat loopt van oktober tot oktober, uitgegaan van de winning van 16 miljard kuub gas.

Eind juli moet de Gasunie laten weten of de extra maatregelen haalbaar zijn. Daarna moet het SodM een oordeel geven over de gevolgen voor de veiligheid. Met beide adviezen op zak komt de minister voor 1 oktober met een eindoordeel.

Bedrijfssluitingen en banenverlies vermijden

Waar Wiebes níet voor kiest, schrijft hij aan de Kamer, zijn vergaande maatregelen als het afkoppelen van grootgebruikers zoals bedrijven. Dat zou kunnen leiden tot bedrijfssluitingen, werkloosheid en risico’s voor de elektriciteits- en voedselvoorziening.

In dit artikel, gebaseerd op het persbericht van het ministerie, stond oorspronkelijk dat een van de mogelijke nieuwe maatregelen ernstige gevolgen als banenverlies en bedrijfssluitingen tot gevolg zou hebben. Dit is later door het ministerie aangevuld met de zin “Deze maatregel wordt niet verder uitgewerkt”.

Op 4 juni diende de oppositie in de Tweede Kamer nog een motie van afkeuring in tegen Wiebes. De oppositie begreep niet waarom hij het advies van het SodM niet overneemt om snel naar 12 miljard kuub terug te gaan, en drong aan op een snellere afbouw. Maar de motie kreeg uiteindelijk geen meerderheid.

Ook vanuit de bewoners van de gaswinningsregio, die geregeld getroffen worden door aardbevingen, is de druk op Den Haag groot.

‘Tussenstand’

René Paas, commissaris van de koning in Groningen, is blij met de aankondiging van Wiebes en spreekt van “een grote stap naar beneden”. Hij voegt eraan toe: “We blijven zeggen dat de gaswinning zo snel mogelijk naar nul moet.” Paas noemt de 12 miljard kuub waarnaar nu wordt gestreefd “een tussenstand”.

Het SodM vindt dat de maatschappelijke ontwrichting in Groningen ook meegewogen moet worden bij het bepalen van het gaswinningsniveau. Er zijn lange wachttijden voor de schadeafhandeling en de versterking komt moeizaam op gang.

“Voor een deel van de getroffen burgers is de impact dermate dat het hun leven overheerst”, staat in een advies van 8 mei. Ook adviseert het SodM om meer gebouwen toe te voegen aan het versterkingsprogramma.

Bekijk ook;

Gasunie bekijkt of gaskraan toch sneller dicht kan

‘Absolute ondergrens’ voor gaswinning steeds verder omlaag

Gaswinning mogelijk in 2020 op veilig niveau

Telegraaf 17.06.2019 De gaswinning in Groningen kan mogelijk al volgend jaar uitkomen op het niveau dat door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) als veilig is aangemerkt. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) laat aanvullende maatregelen uitwerken waarmee dat kan lukken.

Het SodM zegt dat bij een winningsniveau van maximaal 12 miljard kubieke meter gas per jaar het risico op aardbevingen in Groningen tot een aanvaardbaar niveau daalt. Tot dusver werd voor het komende ’gasjaar’, dat in oktober begint, uitgegaan van een kleine 16 miljard kubieke meter. Een lagere gaswinning zou de leveringszekerheid voor huishoudens en bedrijven in gevaar kunnen brengen.

Na opnieuw een stevige aardbeving vorige maand raadde SodM de minister opnieuw aan de gaswinning toch verder te verlagen. Op aandringen van vrijwel de gehele Tweede Kamer beloofde Wiebes te laten onderzoeken wat er nodig zou zijn om uit te komen op het door de toezichthouder geadviseerde niveau.

Dat onderzoek wijst uit dat het mogelijk is meer gebruik te maken van gas uit andere velden. Dat moet dan door bijmenging van stikstof geschikt worden gemaakt als alternatief voor Gronings gas. Ook voor de export naar Duitsland en voor het vullen van de ondergrondse reserveopslag in Norg kan dat aangelengde gas mogelijk worden gebruikt.

Deze maatregelen worden als „kansrijk” gezien, zegt een woordvoerder van Wiebes. Ze kunnen bij elkaar zorgen voor een extra daling van de gaswinning in Groningen naar 12,8 miljard kubieke meter. Eind juli moet netbeheerder Gasunie zeggen of ze haalbaar zijn.

Daarnaast wordt gekeken wat de gevolgen zijn als de gasopslag in Norg, bedoeld als buffer voor koude winterdagen, niet meer helemaal wordt gevuld. Die buffer wordt gebruikt om fluctuaties in de gaswinning te voorkomen. Als die wegvalt, kan dat gevolgen hebben voor het bevingsrisico. Het SodM gaat dat nader onderzoeken.

Andere manieren om op 12 miljard kubieke meter te komen, leiden volgens Wiebes tot grote risico’s. Dan komen door gedwongen bedrijfssluitingen duizenden banen op de tocht, en lopen de elektriciteits- en voedselproductie gevaar.

Bekijk meer van; gaswinning staatstoezicht op de mijnen (sodm) eric wiebes

Alle gemelde schades in aanmerking voor stuwmeerregeling Groningen

RO 13.06.2019 Alle Groningers die tot vandaag schade hebben gemeld bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) komen in aanmerking voor de stuwmeerregeling. Zij kunnen gebruik maken van een vaste vergoeding van 5000 euro en hoeven niet meer te wachten op een opname en beoordeling van hun schade.

Met deze eenmalige maatregel wordt in circa 19.000 gevallen een aanbod gedaan. Daarmee kan naar verwachting het grootste deel van het stuwmeer aan schademeldingen worden  opgelost en komen nieuwe schades sneller aan de beurt.

Mede gelet op de vele schademeldingen na de bevingen bij Westerwijtwerd en Garrelsweer vindt minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat dat aan het grootst mogelijke aantal gedupeerden een aanbod moet worden gedaan zonder dat daarmee de onafhankelijke schadeafhandeling door de TCMG wordt doorkruist.

Daarom heeft hij besloten de stuwmeerregeling te laten gelden voor alle meldingen die tot 12 juni 12.00 uur ‘s nachts zijn binnengekomen en nog niet zijn afgehandeld. Iedereen die vóór 1 januari 2019 een schademelding heeft gedaan kan in plaats van de vaste vergoeding van 5000 euro ook kiezen voor herstel door een aannemer tot een bedrag van maximaal 11.000 euro.

Overigens kunnen mensen met bestaande en nieuwe schadegevallen binnenkort ook gebruik maken van de aannemersvariant nieuwe stijl. Bij de nieuwe aannemersvariant kunnen bewoners zelf een erkende aannemer kiezen die zorgt voor zowel de opname als het herstel van de schade.

In een brief aan de Tweede Kamer onderkent minister Wiebes dat een eenmalige regeling met een harde grens altijd leidt tot een ongelijke behandeling tussen bestaande en nieuwe gevallen. Gelet op de situatie in het aardbevingsgebied en het belang van het wegwerken van het stuwmeer waardoor toekomstige schades sneller worden afgehandeld, acht hij deze keuze gerechtvaardigd.

Dit uitgangspunt is ook onderschreven in het overleg met de regionale bestuurders en de maatschappelijke organisaties. Verder benadrukt de minister dat de stuwmeerregeling los staat van de onafhankelijke beoordeling door de TCMG van individuele schademeldingen.

Documenten;

Kamerbrief Stuwmeerregeling Groningen

Kamerstuk: Kamerbrief | 13-06-2019

Zie ook; Gaswinning in Groningen

Op 16 mei 2019 bracht koning Willem-Alexander nog een bezoek aan Appingedam om langs te gaan in een wijk waar gedupeerden van de gaswinning wonen. © ANP

Appingedam sloopt 500 woningen om aardbevingsschade: ‘Ons droomhuis gaat plat’

AD 13.06.2019 De gemeente Appingedam gaat ruim 550 koopwoningen slopen en herbouwen vanwege de onherstelbare schade die aardbevingen hebben aangericht. Voor sommige inwoners is dat goed nieuws. De 74-jarige Gerrit is blij dat hij niet meer tegen de schade aan hoeft te kijken. Liza (62) en Eddy (64) daarentegen zien hun droomhuis tegen de vlakte gaan door de gaswinning in hun provincie.

Een scheur in een woning © ANP

Vanmiddag was het weer raak in Appingedam. Een aardbeving van 1,9 op de schaal van Richter trof de Groningse stad. En dat was niet de eerste keer. In totaal werd de gemeente Appingedam 75 keer getroffen door een geïnduceerde aardbeving. Dat zijn bevingen die ontstaan zijn door gaswinning.

Sinds 1986 teisteren geïnduceerde bevingen het noorden van Nederland. En van de 75 aardbevingen die Appingedam troffen, vonden er 35 plaats in de afgelopen vijf jaar. Dat heeft grote consequenties voor de stad. Woningen raakten bijvoorbeeld zwaar beschadigd door alle schokken.

Daarom hakte de gemeente deze week de knoop door om 155 koopwoningen niet meer te versterken, maar ze te slopen en opnieuw te bouwen. Dat aantal komt bovenop 400 woningen in de stad waarvan eerder al werd besloten dat ze tegen de vlakte gaan.

Lees ook;

Lees meer

Kogel door de kerk

De reacties van huiseigenaren zijn gemengd. Zo is Gerrit van de Berg (74) blij dat de kogel door de kerk is. Hij woont al 43 jaar in zijn rijtjeswoning en heeft veel scheuren in huis. „Ik hoef straks niet meer tegen die schade aan te kijken. Al dat gelap, daar heb je niks aan. Nu wordt het eindelijk goed aangepakt.”

Hij maakt zich wel zorgen over de rest van zijn wijk. „Ik kan zelf nog wat doen, weet je wel. Maar er wonen hier ook oudere mensen. Van over de tachtig. Die zijn bang dat ze een nieuw huis niet meer mee gaan maken.”

Zo is het besluit voor Liza (62) en Eddy (64) Steenhuis een drama. De twee-onder-een-kap-woning waar zij al negentien jaar in vertoeven is hun droomhuis. „Toen we een brief kregen over de versterking, kreeg ik al een rolberoerte. Alles moest aangepast. Van de vloeren tot de muren”, zegt Liza. „Maar nu moet ons huis, wat we helemaal zelf hebben opgeknapt en ingericht, opeens tegen de vlakte.”

Nu moet ons huis, wat we helemaal zelf hebben opgeknapt en ingericht, opeens tegen de vlakte, aldus Liza Steenhuis.

„Wat mij het meest beangstigt, is hoeveel tijd dit gaat kosten”, verzucht Eddy. „Hoe lang zitten we straks in een tijdelijke woning? Een jaar is lang hoor, als je zo oud bent als wij.” Liza vreest vooral dat ze niet zo’n mooi huis terugkrijgt als ze nu heeft. „Jarenlang hebben we al ons spaargeld in dit huis gestopt. We hebben het precies aangepast aan onze wensen. In wat voor huis wonen we straks? Onze wijk gaat op de kop.”

De Appingedamse wethouder Annalies Usmany noemt de situatie ‘een grote opgave’ voor de gemeente. Vanaf nu gaan de bewonersbegeleiders en bouwkundigen in gesprek met de huiseigenaren. De kwaliteit van de woning, het woningtype en de inrichting worden bepaald en het huis wordt opgemeten. Over het budget hoeft de gemeente zich geen zorgen te maken. De woningen in dit deel van Appingedam vallen binnen de groep van 1588 huizen waarvoor geld is gegarandeerd door het Rijk.

Een scheur in een woning © ANP

Aardbeving met kracht van 1.9 bij Appingedam

Telegraaf 13.06.2019 Bij het Groningse Appingedam is donderdagmiddag een aardbeving geweest. Die had volgens het KNMI een kracht van 1.9. De trilling gebeurde rond 15.37 uur.

Het is de veertiende aardbeving in een maand tijd in de provincie Groningen en de vierde beving sinds het begin van juni. Zondag was er een beving met een kracht van 2.5 bij Garrelsweer. Op 22 mei was er een relatief zware beving van 3.4 bij het dorp Westerwijtwerd. Na die schok kwamen bijna 4500 schademeldingen binnen.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied rond Loppersum en Appingedam.

Bekijk meer van; aardbevingen gaswinning Appingedam groningen

Appingedam opgeschrikt door nieuwe beving

 KNMI

@KNMI

Recente aardbeving in Nederland: op 2019-06-13 om 13:37:35 UTC (15:37:35 NL) vond in #Appingedam een #aardbeving plaats met een magnitude van 1.9 (reviewed). https://t.co/vhsdE37ubj

NOS 13.06.2019 In Groningen is opnieuw een aardbeving geweest. Die had een kracht van 1,9. Het epicentrum lag bij Appingedam.

De aardbeving is de veertiende in een maand tijd in Groningen en de op twee na zwaarste in die periode. Alleen de bevingen bij Westerwijtwerd van 22 mei, met een kracht van 3,4, en bij Garrelsweer vorige week (2,5) waren heviger.

Vergoeding

Minister Wiebes maakte vanochtend bekend dat Groningers van wie bezittingen beschadigd zijn geraakt door de aardbevingen, een vaste vergoeding van 5000 euro kunnen krijgen.

Video afspelen

Wiebes breidt ‘stuwmeerregeling’ Groningen uit

Oorspronkelijk kwamen alleen mensen die voor 1 januari hun schade hadden gemeld in aanmerking voor de regeling, maar naar aanleiding van de vele schademeldingen na de bevingen bij Westerwijtwerd en Garrelsweer is de regeling nu uitgebreid.

Ondertussen oefent de brandweer in Groningen steeds vaker met hefkussens, die niet alleen bij ongelukken van groot belang kunnen zijn, maar ook bij aardbevingen. RTV Noord volgde woensdagavond zo’n training:

Video afspelen

Groningse brandweer: ‘Hefkussens zijn onze specialiteit’

De aardbevingen in Groningen hebben alles te maken met de gaswinning in de provincie. Waar werd de eerste gasbel in Nederland ontdekt? Sinds wanneer zijn er boringen? En hoe komt het dat boer Boon, bij wie het gasveld onder de akkers werd ontdekt, niet steenrijk is geworden van deze vondst? NPO Focus geeft in deze special de antwoorden.

Bekijk ook;

Meer Groningers kunnen kiezen voor vergoeding van 5000 euro

Rutte biedt driemaal excuses aan ‘voor wat Groningen is aangedaan’

Op 22 mei was het ook raak in Groningen. Toen zorgde een beving met de kracht van 3,4 op de schaal van Richter in Westerwijtwerd voor veel schade. © ANP

Groningen getroffen door vierde aardbeving in twee weken tijd

AD 13.06.2019 Weer is het raak in Groningen: iets na 15.30 uur vanmiddag vond een aardbeving plaats met een kracht van 1,9 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in Appingedam. Het is in de provincie Groningen alweer de vierde beving in minder dan twee weken tijd.

Het KNMI meldt dat de beving vanmiddag om 15.37 uur plaatsvond in Appingedam. De beving had een kracht van 1,9 op de schaal van Richter. Eerdere bevingen deze maand in de provincie hadden een kracht van 0,6, 1,9 en 2,5. Die laatste vond plaats bij Garrelsweer.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Het KNMI laat weten dat zowel het aantal aardschokken als de kracht ervan in het afgelopen decennium aanzienlijk toenamen. De gaskraan wordt daarom geleidelijk dichtgedraaid. Vorig jaar telde het KNMI in totaal 113 aardbevingen in ons land. De meeste (87) deden zich voor in het aardgasgebied in Groningen.

Lees;

Lees meer

Lees meer

Stuwmeerregeling

Voor de Groningers die door de beving vandaag schade hebben aan hun woning is de timing erg slecht. De deadline van de stuwmeerregeling is in de nacht van 12 juni namelijk verstreken. De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding heeft gedaan bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) een vaste vergoeding van 5000 euro kan krijgen, zonder eerst te hoeven wachten op een beoordeling van de schade.

Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ‘stuwmeer’) weg te werken. TCMG laat weten dat ze waarschijnlijk 15.000 van de 20.265 openstaande schademeldingen kan afhandelen met de regeling.

De mensen die vandaag schade hebben gekregen aan hun woning en dus net buiten de stuwmeerregeling vallen, hoeven niet te verwachten dat de deadline wordt verruimd.

In een brief die minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vandaag stuurde aan de Tweede Kamer onderkende hij al dat een eenmalige regeling met een harde grens altijd leidt tot een ongelijke behandeling tussen bestaande en nieuwe gevallen. Maar omdat de regeling er mede voor zorgt dat nieuwe schades sneller worden afgehandeld, acht de minister dat gerechtvaardigd.

Schaderegeling voor Groningers verruimd

Telegraaf 13.06.2019 De zogenoemde stuwmeerregeling voor mensen met aardbevingschade wordt verruimd. Iedereen die tot 12 juni schade heeft gemeld, komt in aanmerking voor een vergoeding. Dat laat het ministerie van Economische Zaken donderdag weten.

De nieuwe regeling leidde eerder tot rumoer, omdat de grens waarop mensen hun melding hadden moeten doen op 1 januari was gesteld. Onder anderen commissaris van de Koning René Paas maakte hier bezwaar tegen.

De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding heeft gedaan bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), een vaste vergoeding van 5000 euro kan krijgen, zonder eerst te hoeven wachten op een beoordeling van de schade. Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ’stuwmeer’) weg te werken.

Mensen die voor 1 januari schade hebben gemeld kunnen er ook voor kiezen een aannemer de schade te laten herstellen, tot een bedrag van 11.000 euro.

Door de datum op te rekken kunnen zoveel mogelijk meldingen snel worden afgehandeld, denkt minister Wiebes, waardoor de TCMG meer tijd en ruimte krijgt om de meer tijdrovende gevallen te behandelen. Verdere verruiming van de stuwmeerregeling lijkt hij uit te sluiten.

„Ik besef dat elke datum onderwerp van discussie zal zijn en een groep aanvragers splitst, waarbij er altijd mensen net buiten de regeling vallen. Een ruimhartige eenmalige regeling als deze is echter alleen hanteerbaar als de grens strikt wordt gehanteerd”, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

Paas laat weten blij te zijn met de verruiming. „Goed nieuws dat zicht biedt op een veel snellere afhandeling van de schade”, schrijft hij op Twitter.

Bekijk meer van; schademeldingen groningen tijdelijke commissie mijnbouwschade groningen (tcmg)

Verruiming herstelvergoeding voor Groningers met aardbevingschade

NU 13.06.2019 De zogenoemde stuwmeerregeling voor mensen met aardbevingschade wordt verruimd, meldt het ministerie van Economische Zaken donderdag. Iedereen die tot 12 juni schade heeft gemeld, komt in aanmerking voor een vergoeding.

De nieuwe regeling leidde eerder tot rumoer, omdat mensen voor 1 januari melding hadden moeten doen. Onder anderen commissaris van de Koning René Paas maakte hier bezwaar tegen.

De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft gedaan een vaste vergoeding van 5.000 euro kan krijgen, zonder eerst op een beoordeling van de schade te hoeven wachten. Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ‘stuwmeer’) weg te werken.

Mensen die voor 1 januari schade hebben gemeld, kunnen er ook voor kiezen een aannemer de schade te laten herstellen, tot een bedrag van 11.000 euro.

Wiebes lijkt verdere verruiming van regeling uit te sluiten

Door de datum op te rekken, kunnen zo veel mogelijk meldingen snel worden afgehandeld, denkt minister Eric Wiebes (Economische Zaken). Daardoor krijgt de TCMG meer tijd en ruimte om de meer tijdrovende gevallen te behandelen.

Verdere verruiming van de regeling lijkt Wiebes uit te sluiten. “Ik besef dat elke datum onderwerp van discussie zal zijn en een groep aanvragers splitst, waarbij er altijd mensen net buiten de regeling vallen. Een ruimhartige eenmalige regeling als deze is echter alleen hanteerbaar als de grens strikt wordt gehanteerd”, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

Commissaris van de Koning Paas laat weten blij te zijn met de verruiming. “Goed nieuws dat zicht biedt op een veel snellere afhandeling van de schade”, schrijft hij op Twitter.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

De schade aan een huis in Westerwijdewerd, na de aardbeving met een kracht van 3,4 in Groningen ANP

Meer Groningers kunnen kiezen voor vergoeding van 5000 euro

NOS 13.06.2019 Meer Groningers kunnen kiezen voor een vergoeding van 5000 euro voor schade door aardbevingen. Minister Wiebes bepaalde vorige week dat mensen die voor 1 januari van dit jaar schade hebben gemeld een vergoeding van 5000 euro kunnen krijgen of een bedrag van maximaal 11.000 euro voor herstel door een aannemer. De Kamer klaagde daarop dat veel mensen daardoor buiten de boot dreigden te vallen.

Mede vanwege de vele schademeldingen na de bevingen bij Westerwijtwerd en Garrelsweer breidt Wiebes de ‘stuwmeerregeling’ nu uit. Alle Groningers die tot vandaag schade hebben gemeld, kunnen de vaste vergoeding van 5000 euro krijgen. Om voor herstel door een aannemer (tot 11.000 euro) in aanmerking te komen, blijft de grens 1 januari.

Wiebes verwacht dat met deze eenmalige maatregel het grootste deel van het stuwmeer aan schademeldingen kan worden opgelost en dat nieuwe schades daardoor sneller aan de beurt komen om te worden afgehandeld. Er ligt nu een ‘werkvoorraad’ van 19.000 meldingen.

Video afspelen

Wiebes breidt ‘stuwmeerregeling’ Groningen uit

Verschil tussen bestaande en nieuwe gevallen

De minister erkent dat een eenmalige regeling met een harde grens altijd leidt tot een ongelijke behandeling tussen bestaande en nieuwe gevallen. Gelet op de situatie in het aardbevingsgebied en het belang van het wegwerken van het stuwmeer vindt hij de keuze bij deze “crisis in slow motion” gerechtvaardigd.

Hij benadrukt dat deze regeling los staat van de onafhankelijke beoordeling van individuele gevallen door de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade. Die zou eigenlijk binnen 15 maanden een besluit over schadevergoeding nemen voor gedupeerden.

Gisteren kregen 5400 Groningers echter een brief in de bus, waarin stond dat die gestelde termijn bij een deel niet wordt gehaald. De Groningers moeten in het ergste geval nog eens 15 maanden wachten. “Dat bericht is een vervelende boodschap die voor extra onzekerheid zorgt. Juist daarom kom ik met deze verruimde stuwmeerregeling”, schrijft Wiebes aan de Tweede Kamer.

Er gaan ook wel stemmen op voor een soort generaal pardon, maar daar wil Wiebes niet aan. “Dit is de regeling die daar het dichtstbij komt: je doet ongezien aan iedereen een aanbod van 5000 euro”, zei hij in het NOS Radio 1 Journaal.

Bekijk ook;

Rutte biedt driemaal excuses aan ‘voor wat Groningen is aangedaan’

Afhandeling aardbevingsschade wordt versimpeld, gaswinning nog niet omlaag

Een scheur in een woning in Westerwijtwerd, waar het epicentrum lag van een aardbeving met een kracht van 3.4. © ANP

Regeling aardbevingsschade voor Groningers verruimd na rumoer

AD 13.06.2019 De zogenoemde stuwmeerregeling voor mensen met aardbevingschade wordt verruimd. Iedereen die tot 12 juni schade heeft gemeld, komt in aanmerking voor een vergoeding.

Dat laat het ministerie van Economische Zaken vandaag weten. De nieuwe regeling leidde eerder tot rumoer, omdat de grens waarop mensen hun melding hadden moeten doen op 1 januari was gesteld. Onder anderen commissaris van de Koning René Paas maakte hier bezwaar tegen.

De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding heeft gedaan bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), een vaste vergoeding van 5000 euro kan krijgen, zonder eerst te hoeven wachten op een beoordeling van de schade. Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ‘stuwmeer’) weg te werken.

Lees ook;

Lees meer

Schade herstellen

Mensen die voor 1 januari schade hebben gemeld kunnen er ook voor kiezen een aannemer de schade te laten herstellen, tot een bedrag van 11.000 euro. Door de datum op te rekken kunnen zoveel mogelijk meldingen snel worden afgehandeld, denkt minister Wiebes, waardoor de TCMG meer tijd en ruimte krijgt om de meer tijdrovende gevallen te behandelen. Verdere verruiming van de stuwmeerregeling lijkt hij uit te sluiten.

,,Ik besef dat elke datum onderwerp van discussie zal zijn en een groep aanvragers splitst, waarbij er altijd mensen net buiten de regeling vallen. Een ruimhartige eenmalige regeling als deze is echter alleen hanteerbaar als de grens strikt wordt gehanteerd”, schrijft hij aan de Tweede Kamer. Paas laat weten blij te zijn met de verruiming. ,,Goed nieuws dat zicht biedt op een veel snellere afhandeling van de schade”, schrijft hij op Twitter.

 

Wachttijd voor Groningers die schadebeoordeling willen is verdubbeld

NU 12.06.2019 De wachttijd voor 5.400 Groningers die schade hebben gemeld bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) is verdubbeld, zo wordt woensdag gemeld. De beslistermijn is als gevolg van “overmacht” tot vijftien maanden verlengd, waardoor de wachttijd voor sommigen is opgelopen tot dertig maanden.

Sinds de TCMG vorig jaar in het leven is geroepen, is de helft van de aanvragen afgehandeld.

“Maar voor de andere helft is dat niet gelukt. Zij maken deel uit van het stuwmeer van niet-afgehandelde schademeldingen.”

De overgebleven schademelders zitten in verschillende fases van de afhandeling. “Het deel dat al een adviesrapport heeft, is het dichtst bij een besluit. Daarom is voor hen een verlenging van de beslistermijn van zes maanden gesteld.”

Voor de groep die al een schadeopname heeft gehad maar nog geen adviesrapport in handen heeft, is de verlenging een jaar. En voor de ruim tweeduizend mensen die nog geen schadeopname hebben gehad, is een extra wachttijd van vijftien maanden ingesteld, terwijl de wachttijd aanvankelijk al vijftien maanden was.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Kamer wil gaswinning naar 12 miljard kuub per gasjaar

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de gaswinning zo snel mogelijk wordt teruggebracht naar maximaal 12 miljard kubieke meter per gasjaar. Dit komt overeen met de adviezen van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Kamerleden hadden eerder al flinke kritiek op minister Eric Wiebes (Economische Zaken), omdat zowel de schadeafhandeling als de versterkingsoperatie in het aardbevingsgebied niet goed verliep.

Veel Groningers zitten in onzekerheid vanwege de aardbevingen. Deze hebben in sommige gevallen schade aan de huizen tot gevolg.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aangepast besluit gaswinning Pieterzijl-Oost vastgesteld

RO 12.06.2019 Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft ingestemd met het winningsplan voor het gasveld Pieterzijl-Oost. Op grond van de uitgebrachte adviezen van onder andere het Staatstoezicht op de Mijnen, de Technische Commissie Bodembeweging, de Mijnraad en de betrokken overheden is er geen grond om de winning uit dit gasveld te weigeren.

Wel is het instemmingsbesluit aangepast. Zo is de winningsperiode met een jaar verkort tot eind 2024.

Het instemmingsbesluit ligt van vrijdag 14 juni 2019 tot en met vrijdag 26 juli 2019 ter inzage bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, de gemeenten Noardeast-Fryslân en Westerkwartier en op www.nlog.nl. Belanghebbenden die eerder een zienswijze hebben ingediend, kunnen eventueel nog beroep aantekenen tegen het besluit.

Gaswinning uit de kleine velden

Het gasveld Pieterzijl-Oost is een zogenaamd ‘klein gasveld’. In Nederland zijn er zo’n 240 kleine gasvelden waarvan ongeveer de helft op land ligt. De kleine gasvelden zijn belangrijk voor Nederland: hoewel Nederland langzaam van het gas af gaat, is gas de komende decennia nog nodig als energiebron. Het gebruik van gas uit eigen land leidt daarbij tot minder uitstoot dan geïmporteerd gas.

De risico’s en impact van gaswinning en kleine velden zijn veel kleiner dan bij de winning in het Groningerveld. Waar het gas uit kleine velden veilig gewonnen kan worden, zoals in Pieterzijl-Oost, wordt de winning dan ook toegestaan. De veiligheid is beoordeeld door onder andere het SodM en de Tcbb.

Hydraulische stimulatie

Pieterzijl-Oost is een klein gasveld waar de NAM van 255 miljoen Nm3 uit wil winnen. Voor een goede winning van het gas moet er eenmalig een zogenaamde ‘hydraulische stimulatie’ worden toegepast. Dit staat ook bekend als een ‘frack’.

Daarbij wordt het gesteente in het gasveld poreus gemaakt om het gas goed uit het veld te kunnen krijgen. Het gebruik van deze techniek is meegenomen in de veiligheidsbeoordeling. Deze techniek wordt wereldwijd toegepast. In Nederland is de techniek sinds de jaren ’50 al meer dan 330 keer toegepast zonder nadelige gevolgen.

Behalve de inkorting van de winningsperiode is het besluit op een tweede punt aangepast. Voortaan is niet langer een bouwkundige nulmeting aan bouwwerken voorgeschreven. In plaats daarvan is ingezet op een voldoende netwerk van versnellingsmeters. Er blijken reeds voldoende versnellingsmeters aanwezig te zijn waardoor hier geen voorschrift voor is opgenomen.

Documenten;

Kennisgeving Staatscourant – Instemmingsbesluit WP Pieterzijl-Oost

Publicatie | 12-06-2019

Zie ook;Gaswinning in Groningen

Groningers komen naar het Binnenhof voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer over de gaswinning in hun provincie ANP

‘Absolute ondergrens’ voor gaswinning steeds verder omlaag

NOS 11.06.2019 De Groningse Commissaris van de Koning René Paas zet vraagtekens bij het gebruik van ‘leveringszekerheid’ als argument tegen het verder omlaag brengen van de gaswinning. Met de leveringszekerheid wordt de minimale hoeveelheid aardgas bedoeld die in Groningen gewonnen moet worden, om alle huishoudens en bedrijven van gas te kunnen voorzien. “Die getallen over de leveringszekerheid zijn vaak van elastiek gebleken. Daar zit rek in als je er heel hard tegenaan gaat duwen.”

In Nederland zijn de Gasunie en Gasterra verantwoordelijk voor de leveringszekerheid. Vandaag liet de Gasunie weten dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller verder naar beneden kan, waardoor het veilige niveau van 12 miljard kuub in zicht komt. Het Staatstoezicht op de Mijnen dringt al jaren aan op een verlaging naar dat niveau.

Op een rijtje

In het recente verleden zijn veel hogere niveaus genoemd als absoluut minimum voor de gaswinning. Toch bleek het telkens mogelijk om minder te winnen, als de omstandigheden dat eisten. Ook als het niveau werd verlaagd onder druk van bijvoorbeeld een rechterlijke uitspraak, bleken mensen en bedrijven niet in de kou te komen zitten.

Overigens was er tot 2014 nooit een jaarlijks productieplafond. Het ministerie van Economische Zaken maakte in de jaren daarvoor afspraken met Shell en Exxon, de eigenaren van het Groningengas, over hoeveel er in 10 jaar maximaal gewonnen mocht worden.

We hebben op een rijtje gezet hoe in de loop van zeven jaar de absolute ondergrens die werd genoemd is verlaagd van 47 miljard kuub in 2012, toen de discussie over de Groningse gaswinning losbarstte, tot 15,9 miljard kuub nu.

2012: 47 miljard kuub

In januari 2013 liet minister Henk Kamp van Economische Zaken aan de Tweede Kamer weten dat de gaswinning echt niet verminderd kon worden. “Vorig jaar werd uit het Groningenveld 47 miljard kuub gas gewonnen”, schreef de minister in een brief. “De Groningse gaswinning kan niet binnen afzienbare tijd vervangen worden door gasimport of door andere maatregelen. Een verminderde beschikbaarheid van Groningengas heeft ernstige gevolgen voor de Nederlandse samenleving en voor de ons omringende landen.”

2013: 54 miljard kuub

Tot verbijstering van Groningers werd in het jaar dat volgde juist een record-hoeveelheid gas gewonnen uit het Groningenveld: bijna 54 miljard kuub. Dat gebeurde direct na de tot nu toe zwaarste aardbeving, in Huizinge, die tot duizenden schademeldingen leidde. Toen onderzoek aantoonde dat de bevingen zonder verlaging van de gaswinning alleen maar sterker zouden kunnen worden, adviseerde het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) de gaskraan zo snel en zo ver mogelijk dicht te draaien.

Het woord ‘mogelijk’ was bewust gekozen, omdat de toezichthouder zich realiseerde dat vanwege exportcontracten en de gasafhankelijkheid van huishoudens de gaswinning niet zo maar kon worden stopgezet. Leveringszekerheid en de inkomsten uit het gas gingen op dat moment boven veiligheid van de Groningers. Was de veiligheid wel het belangrijkste geweest, dan moest direct worden gekoerst op 12 miljard, liet het SodM weten.

2014: 42 miljard kuub

In januari 2014 zei minister Kamp op basis van nieuw onderzoek dat “een Groningenproductie van ongeveer 40 miljard kuub minimaal noodzakelijk” was. Productievermindering zou gevolgen hebben voor de leveringszekerheid en de overheidsfinanciën. “Een grotere beperking brengt in dat geval de gaslevering tijdens de wintermaanden in gevaar”. Wel zei Kamp erbij: “Een maximale inzet van de conversie-installaties maakt het mogelijk om de productie uit het Groningen-veld terug te brengen tot 30 miljard m3 per jaar”.

Hiermee doelde hij op het chemisch veranderen van gas uit andere gasvelden, zodat het geschikt gemaakt wordt voor het gebruik in huizen en bedrijven. Daardoor zou het niveau van de winning in Groningen verder verlaagd kunnen worden.

Toch werd daar niet voor gekozen. Verderop in de brief zei Kamp: “Voor de totale productie uit het Groningen-veld betekent dit dat deze wordt beperkt tot respectievelijk 42,5, 42,5 en 40 miljard m3 over de jaren 2014, 2015 en 2016.”

2015: van 39 naar 27 miljard kuub

Wilde minister Kamp begin 2015 de gaswinning in Groningen nog vaststellen op 39,4 miljard kuub, in de loop van dat jaar werd dat verlaagd tot iets meer dan 30 miljard. “Waar in het kalenderjaar 2015 nog 33 miljard kuub Groningengas nodig was om in de fysieke vraag in een relatief koud jaar te voorzien, is dit niveau inmiddels bijgesteld naar 31 miljard kuub voor het gasjaar 2015/2016 en 30 miljard voor de gasjaren daarna tot het gasjaar 2019/2020”, aldus de minister in een brief van december dat jaar.

Deze verlaging was mogelijk door energiebesparing, en omdat Nederland steeds meer inzette op verduurzaming van de energievoorziening, stelde Kamp. Daardoor “worden Nederlandse huizen en bedrijven steeds minder door gas en meer door duurzame warmte en restwarmte verwarmd.”

Een maand eerder bepaalde de Raad van State dat bij het bepalen van het winningsniveau niet langer mocht worden uitgegaan van een strenge winter, maar dat een gemiddelde winter als uitgangspunt genomen moest worden. De Raad van State stelde het niveau voorlopig vast op 27 miljard kuub.

2016: 24 miljard kuub

In 2016 werd het niveau, onder meer in reactie op duizenden bezwaren van burgers en instanties, nog verder verlaagd. In september van dat jaar liet de minister weten dat het productieniveau werd vastgesteld op 24 miljard kuub per jaar. Wel werd gesteld dat er meer gewonnen moest kunnen worden bij een strenge winter. “Bij een gewonnen jaarlijks volume van 24 miljard kuub, met ruimte voor meer winning in een winter die kouder is dan gemiddeld, is tevens de leveringszekerheid geborgd”, schreef de minister.

2017: 21 miljard kuub

In april 2017 werd duidelijk dat het niveau nog verder naar beneden kon. In een debat met de Tweede Kamer zei minister Kamp dat er met stikstof meer ander gas dan Groningengas kon worden ingezet. “Op dit moment wordt gebruikgemaakt van 65 procent van de capaciteit van stikstoffabrieken, terwijl het mogelijk is om van 85 procent gebruik te maken. Dat betekent dat de hoeveelheid gas uit Groningen die nodig is voor een gemiddelde winter niet 24 miljard kuub is, maar tussen de 21 miljard en 22 miljard kuub ligt.”

2018: 19,4 miljard

In maart 2018 besloot het kabinet Rutte III om de gaswinning in Groningen uiterlijk in 2030 helemaal te beëindigen. Dit besluit volgde op een hevige beving bij Zeerijp. Voor wat betreft de gaswinning in 2018 besloot het kabinet de winning terug te brengen tot een niveau van 19,4 miljard kuub.

2019: ??

Deze maand nog wil het kabinet een nieuw besluit nemen. De Gasunie adviseert een waarde van 15,9 miljard kuub. Hiermee kan de leveringszekerheid gegarandeerd worden, maar het is nog altijd meer dan wat volgens het SodM omwille van de veiligheid wenselijk is.

Wel zegt de Gasunie vandaag dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller naar beneden kan dan werd gedacht. Dat heeft vooral te maken met de huidige stikstofcapaciteit. Inmiddels is er veel meer bekend over de technische mogelijkheden van de al bestaande stikstofinstallaties.

Tweede Kamer: Gaswinning Groningen zo snel mogelijk naar 12 miljard kuub

NU 11.06.2019 Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de gaswinning in de provincie Groningen zo snel mogelijk wordt teruggebracht naar maximaal 12 miljard kubieke meter per (gas)jaar.

Dat plafond moet volgend jaar al gelden, maar alleen onder bepaalde voorwaarden.

Zo mag het voor zowel de veiligheid van de Groningers als de leveringszekerheid geen problemen opleveren en moet er sprake zijn van een gemiddeld temperatuurverloop. Bij een extreem koude winter is er namelijk meer gas nodig om de huizen te verwarmen.

Bijna de gehele oppositie stemde dinsdag in met een motie van coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Toezichthouder adviseerde 12 miljard kuub

Het voorstel om de gaswinning naar 12 miljard kuub terug te schroeven, vloeit voort uit een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) na de forse aardbeving bij het Groningse Zeerijp in januari vorig jaar.

De discussie rondom de gaswinning kwam weer op scherp te staan na de recente aardbeving in het Groningse Westerwijtwerd met een magnitude van 3,4. Er kwamen weer talloze meldingen van inwoners met schade aan hun huizen binnen.

Het ministerie van Economische Zaken ging er eerder van uit dat de bovengrens van 12 miljard kubieke meter uiterlijk in oktober 2022 zou worden behaald. In 2030 moet de gaswinning in de regio helemaal zijn afgebouwd naar nul.

SodM pleitte er vanwege de veiligheid van de Groningers voor de gaskraan per 2020 al dicht te draaien tot maximaal 12 miljard kuub, maar zo ver wilde de coalitie niet gaan. Een motie met die strekking werd niet gesteund door de vier regeringspartijen.

Wiebes: ‘Terugschroeven enorme uitdaging’

De verantwoordelijke minister Eric Wiebes (Economische Zaken) liet vorige week tijdens een debat in de Tweede Kamer weten uit te gaan zoeken of de gaswinning sneller naar beneden kan. Volgens de bewindsman is 12 miljard kuub “een enorme uitdaging”, maar hij beloofde naar mogelijkheden te zoeken.

Gasunie, de organisatie die de infrastructuur van het gastransport beheert en onderhoudt, liet dinsdag aan de NOS weten dat er wellicht toch mogelijkheden zijn om aan het SodM-advies te kunnen voldoen.

Voor 1 oktober moet er duidelijkheid over de gasproductie zijn. Dan begint namelijk het gasjaar, dat dus niet gelijk loopt met een kalenderjaar.

De Kamer wilde dat de andere punten uit het advies van toezichthouder SodM ook worden opgevolgd. Dat betekent onder meer dat de gevolgen van de gaswinning door het kabinet worden behandeld als een crisisaanpak. Ook zou er één loket voor zowel de schadeafhandeling als de versteviging van de huizen moeten komen en één organisatie die dit moet gaan uitvoeren.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Politiek  Gaswinning Groningen

Gaskraan Groningen mogelijk toch eerder dan 2022 dicht

AD 11.06.2019 De Gasunie sluit niet uit dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller naar beneden kan. Daarmee lijkt het veilige niveau van 12 miljard kuub, waar het Staatstoezicht op de Mijnen al jaren op aandringt, eerder in zicht te komen.

Al jaren wordt er gediscussieerd over het verlagen van de gaswinning om de bevingen in Groningen tegen te gaan. Sommige partijen willen de leveringszekerheid desnoods ondergeschikt maken aan de veiligheid van Groningers, zo bleek vorige week tijdens een Kamerdebat.

Minister Wiebes neemt dit nog niet direct over, omdat de Gasunie tot voor kort aangaf dat nog ruim 15 miljard kuub per jaar nodig is om alle huizen en bedrijven in binnen- en buitenland van gas te kunnen voorzien. De veiligheid en deze zogenoemde ‘leveringszekerheid’ verhouden zich slecht.

De minister riep vorige week al dat hij onderzoekt of de gaswinning komend jaar verlaagd kan worden tot maximaal 12 miljard kuub, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) wil. Het advies van SodM volgde na een beving bij Westerwijtwerd vorige maand, die leidde tot duizenden nieuwe schademeldingen.

Maatregelen

De Gasunie bekijkt nu of maatregelen die pas na 2022 gepland zijn, eerder genomen kunnen worden, meldt NOS. ,,Als de vraag is hoe we nog sneller naar een niveau kunnen onder de 15,9 miljard kuub, dan zullen we moeten kijken of er maatregelen naar voren zijn te halen”, zegt een woordvoerder.

Een lastige kwestie, meent gasgroothandelaar Gasterra dat de enige afnemer van het Groningse gas is. Factoren als weer en afname van de vraag spelen daarbij een rol die ‘we niet allemaal in de hand hebben’, zegt een woordvoerder. Ook is de vraag of huishoudens snel genoeg kunnen overschakelen. Op ander gas of warmtebron.

Gasunie ziet mogelijkheden om met stikstof gas uit velden buiten Groningen geschikt te maken. Op die manier zou ook de export van Gronings gas naar Duitsland kunnen worden teruggedraaid. De vijf miljoen huishouden in Duitsland die nu op ons gas zijn aangewezen, zouden ook ander ‘aangepast’ gas kunnen uit het buitenland kunnen gebruiken.

Gasunie bekijkt of gaskraan toch sneller dicht kan

NOS 11.06.2019 De Gasunie sluit niet uit dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller naar beneden kan. Daarmee lijkt het veilige niveau van 12 miljard kuub, waar het Staatstoezicht op de Mijnen al jaren op aandringt, eerder in zicht te komen. De Tweede Kamer stemt vandaag over een motie, waarin wordt opgeroepen zo snel mogelijk dat veilige niveau te halen.

Al meer dan zes jaar wordt er gediscussieerd over het verlagen van de gaswinning om de bevingen in Groningen tegen te gaan. Sommige partijen willen de leveringszekerheid desnoods ondergeschikt maken aan de veiligheid van Groningers, zo bleek vorige week tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Minister Wiebes neemt dit nog niet direct over, omdat de Gasunie tot voor kort zei dat nog ruim 15 miljard kuub per jaar nodig is om alle huizen en bedrijven in binnen- en buitenland van gas te kunnen voorzien. Deze zogenoemde leveringszekerheid staat al jaren op gespannen voet met de veiligheid.

Maatregelen naar voren halen

De Gasunie zegt nu mogelijkheden te bekijken of maatregelen die pas na 2022 gepland zijn eerder genomen kunnen worden. “Als de vraag is hoe we nog sneller naar een niveau kunnen onder de 15,9 miljard kuub, dan zullen we moeten kijken of er maatregelen naar voren zijn te halen”, zegt woordvoerder Michiel Bal.

Gasterra, groothandelaar in aardgas en de enige afnemer van het Groningengas, denkt dat het ingewikkeld kan worden om de gaswinning op korte termijn onder de 12 miljard kuub te brengen. “Dat is afhankelijk van een aantal factoren die we niet allemaal in de hand hebben, zoals het weer en de afname van de vraag”, zegt woordvoerder Anton Buijs.

“Kenners van de gasmarkt zeggen dat dat moeilijk kan worden. Die conclusie is mede gebaseerd op historische kennis”, aldus Buijs. De vraag is daarbij ook of bedrijven en huishoudens snel genoeg kunnen overschakelen op ander gas of een andere verwarmingsbron, zoals een warmtepomp.

Gasexport naar Duitsland

De Gasunie zegt dat er wellicht nog meer gebruik kan worden gemaakt van stikstof om gas uit andere velden dan het Groningse geschikt te maken voor huizen en bedrijven. Op dit moment onderzoekt de Gasunie of de export van Groningengas naar een deel van Duitsland niet pas in 2022, maar al eerder vervangen kan worden door buitenlands gas dat met stikstof op dezelfde kwaliteit is gebracht.

In Duitsland zijn nu ongeveer vijf miljoen huishoudens afhankelijk van het Groningengas. Maar ook ander gas kan geschikt worden gemaakt voor de Duitse gasbranders.

Wieringermeer

Gas uit andere velden kan op dezelfde kwaliteit gebracht worden door het te mengen met stikstof. Momenteel wordt getest of een stikstofinstallatie in Wieringermeer meer stikstof kan leveren. Als daar genoeg stikstof kan worden gemaakt, zou de gaswinning uit Groningen volgend jaar al dichter in de buurt kunnen komen van de 12 miljard kuub die het SodM adviseert.

Ook komt er een nieuwe stikstoffabriek in Zuidbroek. Die is volgens de Gasunie in 2022 gereed. Als de nieuwe fabriek draait, is er 7 miljard kuub gas minder uit Groningen nodig. Dan kan de winning in Groningen door stikstofmenging dus al ver onder de 10 miljard kuub uitkomen.

Minimum in plaats van maximum

Gasterra snapt de verwondering over de snelle verlaging van de hoeveelheid Groningengas, die in een paar jaar tijd tientallen miljarden kuubs naar beneden is gebracht.

Buijs: “Het gaat sneller dan ook wij vroeger dachten.” Hij benadrukt dat pas het huidige kabinet het besluit heeft genomen om zo min mogelijk gas uit Groningen te laten winnen en verkopen.

“Onder oud-minister Kamp kregen wij altijd te horen dat er een maximum-hoeveelheid Groningengas mocht worden gewonnen. Wij moesten er dus samen met de producent voor zorgen dat we daar onder bleven zitten. Dat is een andere opdracht dan zo weinig mogelijk verkopen. Een productiemaximum is iets heel anders dan streven naar een minimum”, zegt woordvoerder Buijs.

Onthutsend

Het Groningse PvdA-Tweede Kamerlid Henk Nijboer noemt de uitspraak van Gasterra dat het pas sinds kort zo min mogelijk gas verkoopt “onthutsend en onacceptabel”. Nijboer verwijt het handelsbedrijf dat het niet zelf, op basis van vragen in de Tweede Kamer, de conclusie heeft getrokken minder gas te verkopen. “Ze doen alsof hun neus bloedt. Als je een beetje een fatsoenlijke bedrijf bent en je hebt de Kamerdebatten gezien waarin iedereen zegt: er moet zo weinig mogelijk gas worden gewonnen, dan heb je de informatie te delen dat je niet alléén wint om te voorkomen dat mensen in de kou zitten.”

 

Ruim 300 schademeldingen na aardbeving bij Groningse dorp Garrelsweer

NU 10.06.2019 Het aantal schademeldingen na de aardbeving zondagochtend bij het Groningse dorp Garrelsweer is opgelopen tot 332. Dat meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) maandag.

Volgens het KNMI had de beving, die rond 7.00 uur plaatsvond, een magnitude van 2.5.

Acht nieuwe meldingen gingen over een acuut onveilige situatie (AOS). Die werden in geen van de gevallen gegrond verklaard. Dat betekent dat er geen extra veiligheidsmaatregelen nodig waren.

De vorige beving in Groningen, op 22 mei in Westerwijtwerd, was met een kracht van 3,4 relatief zwaar. Het aantal schademeldingen in verband met die beving was zondag opgelopen tot 4832. Normaal komen bij het TCMG circa 200 schademeldingen per week binnen. De afgelopen tijd waren dat er minstens 200 per dag.

Lees meer over: Groningen Binnenland

Schade na de aardbeving van gisteren, hier in Wirdum ANP

Ruim 300 schademeldingen na aardbeving Garrelsweer

NOS 10.06.2019 Bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen zijn sinds de aardbeving van gisterochtend in Garrelsweer 322 nieuwe schademeldingen binnengekomen. Die aardbeving had een kracht van 2,5, en is daarmee een van de zwaardere bevingen in Groningen.

In acht gevallen meldden mensen dat er sprake was van een zogenoemde acuut onveilige situatie, maar in geen van die gevallen werd de melding gegrond verklaard. Dat houdt in dat er op dat moment geen extra veiligheidsmaatregelen nodig waren.

Het is volgens de commissie niet te zeggen wat het directe effect van de beving in Garrelsweer is. In een normale week krijgt de commissie zo’n 200 nieuwe meldingen binnen.

Simon Timmers woont in Garrelsweer en merkt dat de bevingen leiden tot verdeeldheid in zijn dorp:

Video afspelen

‘Het is niet de scheur die ons in tweeën splitst, maar de situatie’

Bij de commissie zijn sinds de zware beving bij Westerwijtwerd van 22 mei iets meer dan 5500 meldingen binnengekomen. De aardbeving daar had een kracht van 3,4.

De aardbevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Het kabinet heeft besloten de gaswinning in het gebied de komende jaren af te bouwen. Uiterlijk in 2030 moet de gaswinning zijn gestopt.

Bekijk ook;

127 nieuwe schademeldingen na beving Groningen

Oppositie heeft weinig vertrouwen meer in gasbeleid Wiebes

Noodkreet van provincie en bevingsgemeenten voor gasdebat dinsdag

Een bewoonster van Westerwijtwerd wijst schade aan die is ontstaan door een aardbeving met een kracht van 3.4 van amper een maand geleden. © ANP

Wiebes noemt nieuwe aardbeving in Groningen heftig voor bewoners

AD 09.06.2019 In Groningen heeft vanochtend rond 7.00 uur een aardbeving plaatsgevonden met een kracht van 2,5 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in Garrelsweer, vlakbij de gemeente Loppersum. Minister Wiebes heeft gereageerd op de aardbeving. Er zijn inmiddels bij Garrelsweer zo’n veertig nieuwe schademeldingen binnengekomen vandaag.

Minister Wiebes zegt dat het heftig is voor de bewoners om weer opgeschrikt te worden door een beving en mogelijk opnieuw te maken te krijgen met schade. De minister van Economische Zaken heeft vanochtend met burgemeester Hans Engels van de gemeente Loppersum gebeld

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Inmiddels zijn ook de eerste schadegevallen bekend. ‘’We ontvingen twee meldingen van een acuut onveilige situatie in de gemeente Loppersum’’, zegt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). ‘’Hoeveel meldingen het directe effect zijn van de beving in Garrelsweer, is nog niet te zeggen.’’ Volgens Wiebes zal de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) op het einde van de dag met een nieuwe mededeling komen over het aantal gevallen van schade.

Op Twitter doen mensen melding van de aardschok. ,,Weer een flinke dreun’’, schrijft iemand. De aardbeving komt amper drie weken na de vorige grote beving op 22 mei in het Groningse Westerwijtwerd. Bewoners in de omgeving van het epicentrum deden toen bijna 4500 meldingen van schade als gevolg van de aardbeving.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Het KNMI laat weten dat zowel het aantal aardschokken als de kracht ervan in het afgelopen decennium aanzienlijk toenamen. De gaskraan wordt daarom geleidelijk dichtgedraaid. Vorig jaar daalde het aantal bevingen.

‘Gaswinning eerder stoppen’ 

Na de beving in Westerwijtwerd hingen bewoners de vlaggen halfstok. Gerhard Visker, lid van de Groninger Bodem Beweging vertelde toen aan deze site dat voor hem de maat echt vol is. ,,Dit kan gewoon echt niet. De gaswinning moet eerder stoppen. Zo snel mogelijk.”

Het aantal schadeclaims in Groningen als gevolg van de bevingen loopt in de duizenden. De zwaarte van de recentste grote beving in Zeerijp had veel invloed op de gaswinning in het gebied. Zo liet de NAM de dag na die beving weten de gaswinning op meerdere plaatsen te stoppen of terug te schroeven. In een later stadium besloot het kabinet uiteindelijk de gaswinning helemaal te gaan afbouwen, naar nul rond 2030.

‘Bevinkje’

Minister Wiebes kreeg na de vorige aardbeving veel kritiek over zich heen nadat hij de aardbeving in Westerwijtwerd een ‘bevinkje’ noemde. Later ging hij daarvoor diep door het stof tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Dat hij de recente aardbeving in Westerwijtwerd een ‘bevinkje’ noemde, was ‘enorm dom’ en ‘kwetsend voor de Groningers’. Hij herhaalde zijn excuses tegen een kritische Tweede Kamer, waar óók bij de coalitiepartijen wrevel is over het optreden van Wiebes.

Ook maakte premier Rutte tijdens dat debat namens het hele kabinet excuses voor de ‘verschrikkelijke ellende’ waar Groningen de afgelopen vijftig jaar mee te maken heeft gehad. ,,We hebben Groningen een ontzettend slechte dienst bewezen door pas vanaf 2012 naar de veiligheid van het gebied te kijken’’, zei de premier.

Niet eerder maakte Rutte in het parlement excuses voor de manier waarop de aardbevingsoverlast de laatste jaren is aangepakt.

Meer dan honderd schademeldingen na nieuwe aardbeving in Groningen

NU 09.06.2019 Na de aardbeving van zondagochtend bij het Groningse dorp Garrelsweer zijn 127 nieuwe schademeldingen binnengekomen, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Volgens het KNMI had de beving, die rond 7.00 uur plaatsvond, een magnitude van 2.5.

“We ontvingen twee meldingen van een acuut onveilige situatie in de gemeente Loppersum”, aldus de commissie. “Hoeveel meldingen het directe effect zijn van de beving in Garrelsweer, is nog niet te zeggen.”

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken vindt het “heftig” voor de bewoners dat ze weer opgeschrikt worden door een beving en mogelijk opnieuw met schade te maken krijgen.

De bewindsman belde zondagochtend met burgemeester Hans Engels van Loppersum, de gemeente waar Garrelsweer onder valt.

Volgens Wiebes zal de TCMG aan het einde van de dag nieuwe mededelingen over het aantal schadegevallen doen. In de ochtend waren er nog geen meldingen bekend.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

KNMI mat zondag rond 7.00 uur een aardbeving

Het KNMI mat zondagochtend rond 7.00 uur in Groningen een aardbeving met een magnitude van 2.5. Het is het volgens het meteorologisch instituut een van de zwaardere bevingen in Groningen.

Op Twitter melden veel mensen dat ze de schok goed hebben gevoeld. Een half uur later was er nog een lichte naschok.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Groningen  Gaswinning Groningen

Schade aan een boerderij in het Groningse Wirdum na een aardbeving zondagochtend ANP

127 nieuwe schademeldingen na beving Groningen

NOS 09.06.2019 Na de aardbeving van vanochtend in Groningen zijn er 127 schademeldingen binnengekomen, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG).

Het epicentrum van de beving lag in Garrelsweer, dicht bij Loppersum. De commissie kreeg zes meldingen van een acuut onveilige situatie.

De beving werd gemeten rond 07.00 uur en had een kracht van 2,5. Daarmee is het een van de zwaardere bevingen in Groningen. Volgens de TCMG is moeilijk te zeggen of de meldingen een direct gevolg zijn van de beving van vanochtend.

Simon Timmers woont in Garrelsweer en merkt dat de bevingen leiden tot verdeeldheid in zijn dorp:

Video afspelen

‘Het is niet de scheur die ons in tweeën splitst, maar de situatie’

Bij het schadeloket komen ook nog steeds meldingen binnen over de beving van vorige maand bij Westerwijtwerd. Die had een kracht van 3,4. In totaal is na die beving bijna 5000 keer schade gemeld.

Vijf van de zes meldingen van acuut onveilige situaties zijn inmiddels onderzocht, maar in geen van de gevallen was er ook daadwerkelijk sprake van een acuut gevaarlijke situatie, meldt de commissie.

‘Werd wakker van twee knallen’

Bewoners in de omgeving van Garrelsweer spreken van een “flinke beving”, meldt RTV Noord. In een uur tijd kwamen bij de omroep 130 meldingen binnen.

“Ik werd wakker van twee knallen, een harde en een zachte. De deur van de slaapkamer begon te kraken”, zegt voorzitter Jan Chris Wagenaar van het Actieteam Aardbeving Garrelsweer.

“Dit is de eerste aardbeving sinds die in Huizinge die we echt heftig gevoeld hebben”, zegt Wagenaar. “Je wordt er een beetje lethargisch van. Ik heb me eerst dus nog maar eens omgedraaid en vanochtend gekeken wat de schade is.”

Volgens Wagenaar zijn scheuren die al in zijn muren zaten groter geworden, net als bij de buren. Momenteel wordt bekeken wat de schade in de rest van het dorp is.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Die wordt daarom geleidelijk afgebouwd.

  KNMI

@KNMI

Recente aardbeving in Nederland: op 2019-06-09 om 05:00:15 UTC (07:00:15 NL) vond in #Wirdum een #aardbeving plaats met een magnitude van 2.5 (automatisch). https://t.co/UZzGr7L4TK

Minister Wiebes heeft vanmorgen contact gehad met burgemeester Engels van Loppersum.

Om 13.30 uur was er een bewonersbijeenkomst in het dorpshuis van Garrelsweer waarbij de burgemeester aanwezig is.

Groningen opnieuw opgeschrikt door aardbeving met magnitude van 2.5

NU 09.06.2019 Het KNMI heeft zondagochtend rond 7.00 uur in Groningen een aardbeving met een magnitude van 2.5 gemeten.

Het epicentrum lag in de Groningse plaats Garrelsweer. Met een magnitude van 2.5 is het volgens het KNMI een van de zwaardere bevingen in Groningen.

Op Twitter melden veel mensen dat ze de schok goed hebben gevoeld. Een half uur later was er nog een lichte naschok.

Bij het schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) waren nog geen meldingen over schade binnengekomen. Een woordvoerder verwacht in de loop van zondag een update te kunnen geven.

Recente aardbeving in Nederland: op 2019-06-09 om 05:00:15 UTC (07:00:15 NL) vond in #Garrelsweer een #aardbeving plaats met een magnitude van 2.5 (reviewed). https://t.co/UZzGr7L4TK

Avatar

  Auteur

KNMI

Afgelopen maand kreeg de provincie ook al te maken met een zwaardere aardbeving. Deze had een magnitude van 3.4.

Het epicentrum van deze beving lag in Westerwijtwerd.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over:  Groningen  Binnenland

Schademeldingen aardbeving naar 4474

Telegraaf 07.06.2019 Het aantal schademeldingen na de aardbeving van 22 mei 2019 bij het Groningse Westerwijtwerd is opgelopen tot 4474. Het aantal meldingen is de afgelopen paar dagen fors toegenomen. Mogelijk heeft dat te maken met het debat van dinsdagavond in de Tweede Kamer over de gaswinning in Groningen.

Er waren 124 meldingen van een mogelijk acuut onveilige situatie (AOS). In 22 situaties waren veiligheidsmaatregelen nodig, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG).

Bij het debat kwam ook de door TCMG voorgestelde Stuwmeerregeling aan de orde, over het sneller afhandelen van schade voor gedupeerden die daar al heel lang op wachten.

Bekijk meer van; schademeldingen aardbevingen groningen tweede kamer

Groningse vluchtelingen op het Plein in Den Haag. Ⓒ De Telegraaf

Groningse ’vluchtelingen’ bouwen kamp voor Tweede Kamer

Telegraaf 05.06.2019 Boze Groningers hebben een ’vluchtelingenkamp’ opgetuigd voor de Tweede Kamer. Gedupeerden uit het aardbevingsgebied kunnen een ’asielaanvraag’ indienen voor het veilige Den Haag.

Het ludieke protest van de Onveiligheidsregio – een knipoog naar de Veiligheidsregio Groningen – is aangekleed met tentjes, de provincievlag én als attractie de mond van Holle Bolle Gijs waar asielaanvragen in kunnen worden geworpen die in een ton vallen.

„Elke gelijkenis met een andere Ton is geheel toevallig”, grappen de Groningers, verwijzend naar de recente rel rond voormalig VVD-Kamerlid Ton Elias. De liberaal ligt nogal onder vuur in de noordelijke provincie nadat hij over de bevingsellende ’shit happens’ zei.

Onveilig

De groep van circa 25 noordelingen blijft voor één dagje in de regeringsstad. „Sommigen van ons moeten morgen gewoon weer aan het werk”, zegt Henk Spiekman van de Onveiligheidsregio. Hoewel de actie een glimlach bij voorbijgangers opwekt, valt er voor de Groningers zelf weinig te lachen. „We staan hier omdat het in Groningen minder veilig is dan in de rest van het land. Die onveiligheid is direct een gevolg van de gaswinning.”

Spiekman legt uit dat ze best begrijpen dat de gaskraan niet van de een op andere dag is dichtgedraaid: „Maar waar ze in Duitsland bezig zijn om over te stappen naar gas uit andere landen, doen grootverbruikers hier helemaal niets.”

Excuses

De excuses van premier Rutte namens de hele regering aan alle Groningers maakt op deze actievoerder weinig indruk: „In excuses kun je niet wonen. Wij hebben Rutte niet nodig, wij hebben iemand nodig die het probleem oplost.”

“’In excuses kun je niet wonen’”

De ’vluchtelingen’ willen vooral meer snelheid zien. Het wantrouwen is na een jarenlange gijzeling in procedures voor schades groot. Met minister Wiebes (Klimaat) en zijn besluit om de gaskraan dicht te draaien was er even hoop, maar de VVD-bewindsman maakt de laatste tijd een slechte indruk.

Zijn recente bezoek aan Groningen na een forse beving – nationaal bekend dankzij zijn bevinkje-blunder – heeft bij Spiekman een slechte indruk achtergelaten. „Wiebes was zeer geïrriteerd. Alsof de beving zijn plannen frustreerde”, zegt de bevingsgedupeerde. „Hij heeft zichzelf bij Zomergasten een kop met pootjes genoemd. In mijn ogen wel één zonder hart.”

LIVE | Wiebes komt weg met nieuwe beloftes aan Groningers

AD 04.06.2019 Meer gedupeerde Groningers krijgen mogelijk met spoed een schadevergoeding en het kabinet trekt alles uit de kast om de gaskraan nóg sneller dicht te draaien. Met die beloftes heeft minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zijn hachje voorlopig gered. Mis niks van het debat met ons liveblog.

Onder het toeziend oog van premier Mark Rutte en minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken is minister Wiebes vanavond flink door het stof gegaan. Dat hij de recente aardbeving in Westerwijtwerd een ‘bevinkje’ noemde, was ‘enorm dom’ en ‘kwetsend voor de Groningers’. Hij herhaalde zijn excuses tegen een kritische Tweede Kamer, waar óók bij de coalitiepartijen wrevel is over het optreden van Wiebes.

Kort daarvoor maakte premier Rutte namens het hele kabinet excuses voor de ‘verschrikkelijke ellende’ waar Groningen de afgelopen vijftig jaar mee te maken heeft gehad. ,,We hebben Groningen een ontzettend slechte dienst bewezen door pas vanaf 2012 naar de veiligheid van het gebied te kijken’’, zei de premier. Niet eerder maakte Rutte in het parlement excuses voor de manier waarop de aardbevingsoverlast de laatste jaren is aangepakt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vergoeding

Toch kwam Wiebes tijdens het debat snel weer in problemen. Zo deed hij de belofte om te onderzoeken of een grotere groep Groningers in aanmerking kan komen voor een snelle vergoeding bij schade door aardbevingen. Eerder zegde hij toe dat zo’n negenduizend gedupeerden die vóór 1 januari 2019 een schade hebben gemeld, eenmalig een bedrag van 5.000 euro krijgen of maximaal 10.000 euro om de schade te laten herstellen door een aannemer.

Oppositie- én coalitiepartijen willen dat die datum wordt verlengd naar 1 juni dit jaar, zodat ook de gedupeerden van de recente beving in Westerwijtwerd snel geholpen kunnen worden. ,,Ik moet heel erg opletten voor juridische risico’s’’, zei Wiebes daarover. Hij kan pas binnen een week duidelijkheid geven over verlenging, tot ongeloof van Tweede Kamerleden van SP en PvdA.

Gaskraan

Als je het te snel doet en er komt een koude winter, dan loop je risico’s met leverings­ze­ker­heid, aldus Premier Rutte.

Ook zei Wiebes er alles aan te willen doen om de gaswinning volgend jaar terug te brengen naar maximaal 12 miljard kuub. Nu mag er het komende jaar nog 15,9 miljard kuub uit de grond worden gehaald. Maar opnieuw kon de minister niet garanderen dat het gaat lukken om onder die 12 miljard kuub te blijven. Ook premier Rutte zou ‘het liefst vandaag nog’ de gaskraan helemaal dichtdraaien. ,,Maar dat gaat niet. Als je het te snel doet en er komt een koude winter, dan loop je risico’s met leveringszekerheid.’’

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseerde vorige week om de gaswinning snel te verlagen naar maximaal 12 miljard kuub, voor de veiligheid van de Groningers. Volgens de toezichthouder is er nog lange tijd kans op zware aardbevingen en leidt dat gevaar tot ‘maatschappelijke ontwrichting’ in Groningen.

SP-Kamerlid Sandra Beckerman noemde het ‘pijnlijk’ dat Wiebes ‘weer geen toezeggingen kan doen’. ,,Ik ben niet bereid om aan te nemen dat dat niet zou kunnen’’, zei Wiebes over het versneld afbouwen naar 12 miljard kuub. ,,Het is buitengewoon ingewikkeld, maar laten we eerst bekijken en dan beoordelen.’’

Rutte biedt driemaal excuses aan ‘voor wat Groningen is aangedaan’

NOS 04.06.2019 Premier Rutte heeft in de Tweede Kamer namens het kabinet “welgemeende excuses” aangeboden aan de Groningers. Hij noemde de situatie die daar is ontstaan door de gaswinning “een crisis in slow motion” en een “nachtmerrie”. “Daar moet een einde aan komen, dat is een erekwestie voor dit kabinet.”

Video afspelen

Rutte: excuses aan alle Groningers

In een tv-programma bood Rutte al eerder excuses aan, maar vanavond voerde hij voor de eerste keer het woord tijdens een debat in de Tweede Kamer over Groningen. Hij begon zijn bijdrage met verontschuldigingen op drie punten. Allereerst voor de jarenlange gaswinning en de schade die dat veroorzaakt heeft. “Veiligheid heeft jarenlang niet voorop gestaan”, zei hij.

Ook zijn volgens Rutte excuses op zijn plaats voor het feit dat het kabinet “volstrekt heeft onderschat welke enorme opgave hier lag voor schadeherstel en versterking”. Veel Groningers met schade aan hun huizen weten nog steeds niet waar ze aan toe zijn.

Juridische zekerheid

En Rutte vindt dat bij de afhandeling van de schade de afgelopen jaren te veel nadruk is komen te liggen op juridische zekerheid. “Dat is ten koste gegaan van de snelheid en ook daar zijn excuses voor op zijn plaats.”

Bijna de hele Tweede Kamer wil dat de gaswinning volgend jaar al teruggaat naar 12 miljard kubieke meter, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert. Tot nu toe heeft het kabinet gezegd dat de gaskraan voorlopig niet verder dicht kan, omdat dan de leveringszekerheid van gas in het geding komt.

Nu zei minister Wiebes dat hij zich toch wil hard maken voor een beperking tot 12 miljard kuub volgend jaar. “Het zal buitengewoon ingewikkeld worden, maar ik ga in kaart brengen wat een wereld met 12 miljard kuub betekent. Wat we daarvoor moeten opofferen, of dat zou kunnen.” Hij wil het liefst deze maand nog met meer duidelijkheid komen.

‘Geld speelt geen rol’

De ministers Wiebes en Ollongren gaan morgen opnieuw naar Groningen om daar te overleggen met lokale bestuurders. Daarbij gelden volgens Rutte geen financiële beperkingen. “Geld speelt geen rol.”

De excuses van Rutte vallen goed bij veel oppositiepartijen. De SP vond dat hij diep door het stof ging. De Partij voor de Dieren noemde de verontschuldigingen “ruiterlijk en historisch”. De PVV was minder onder de indruk: “Gladde praatjes”, vond die partij.

Over het optreden van minister Wiebes waren de oppositiepartijen niet enthousiast. SP, PvdA, 50Plus en PVV dienden een motie van afkeuring in. Die haalde geen meerderheid.

Ik ga in kaart brengen wat een wereld met 12 miljard kuub betekent. Wat we daarvoor moeten opofferen, of dat zou kunnen, aldus Minister Wiebes over het verder dichtdraaien van de gaskraan.

De Kamer wilde wel weten wat het kabinet precies anders gaat doen, nu het heeft erkend dat de aanpak tot nu toe niet deugde. Rutte verwees naar de vereenvoudigde, versnelde aanpak die minister Wiebes gisteren aankondigde.

Stuwmeer

Die wil dat mensen met schade kunnen kiezen voor vergoeding van 5000 euro of voor maximaal 11.000 euro zelf een aannemer kunnen inschakelen. Zo wil hij het ‘stuwmeer’ aan schadegevallen wegwerken. De Kamer vindt het onjuist als die regeling alleen zou gaan gelden voor mensen die hun schade voor 1 januari 2019 hebben gemeld. Slachtoffers van de recente beving in Westerwijtwerd zouden dan buiten de boot vallen.

Wiebes vindt dat eigenlijk ook niet gepast. Daarom zegde hij toe binnen een week te onderzoeken of het mogelijk is de grens op 1 juni van dit jaar te zetten. “Volgens juridische deskundigen is dat riskant, maar daar leg ik me nog niet bij neer.”

Bekijk ook;

Oppositie heeft weinig vertrouwen meer in gasbeleid Wiebes

(VLNR) Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat), Kajsa Ollongren, minister van Binnenlandse Zaken, en premier Mark Rutte tijdens het debat in de Tweede Kamer over de gaswinning in Groningen en de aardbevingen die daardoor worden veroorzaakt. Ⓒ ANP

Rutte: excuses voor Groningen

Telegraaf 04.06.2019 Premier Rutte heeft namens de regering excuses gemaakt aan alle Groningers. Dat deed hij al eerder op televisie, vanavond voor het eerst in de Tweede Kamer tijdens een pittig debat over aardbevingen in de noordelijke provincie.

„Het is een crisis in slow motion, het is een crisis anyway”, zei de minister-president. „Toen wij begonnen om deze verschrikkelijke ellende voor de mensen in Groningen aan te pakken hebben we volstrekt onderschat welke enorme opgave hier lag in schadeherstel en versterking van woningen. Het is niet goed ingeschat. Hier passen excuses.”

Snelheid

Rutte bood ook excuses aan voor wat Groningen is aangedaan: „We beseften te laat wat het betekende.” De premier maakte nog op een derde punt excuses met de erkenning dat Den Haag te veel op ’juridische elementen’ was gericht. „Dat heeft gevolgen gehad voor de snelheid. De balans is niet goed.”

Het kabinet heeft maandag maatregelen aangekondigd om de schadeaanpak en versterkingsoperatie te versnellen.

Bekijk ook: 

Groningendebat: motie van afkeuring voor Wiebes verworpen 

De Tweede Kamer maakte duidelijk dat de gaskraan nog sneller moet worden dichtgedraaid naar 12 miljard kuub. Toezichthouder SodM adviseert om volgend jaar al tot dit niveau te winnen, maar waarschuwt wel voor de leveringszekerheid. Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) gaat kijken of het nog sneller kan.

Blunder

Wiebes kreeg er weer flink van langs vanwege zijn ’bevinkje-blunder’. Ook de minister maakte daarom excuses tijdens het gasdebat. „Het was stom om een enorm domme verspreking te doen.”

De SP diende samen met PVV, PvdA, 50Plus en de dierenpartij een motie van afkeuring in tegen minister Wiebes. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer verwierp de motie.

Bekijk meer van; groningen gaswinning eric wiebes aardbevingen

Wiebes weer door het stof om ‘bevinkje’

MSN 04.06.2019 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) is ook in de Tweede Kamer door het stof gegaan omdat hij de relatief zware aardbeving die Groningen twee weken geleden trof, een “bevinkje” noemde. De bewindsman zei direct al sorry, en de dag daarna opnieuw. “Maar het past om dat hier ook te herhalen”.

Tijdens een bezoek van Wiebes aan Groningen vroegen veel inwoners hem om meer haast te maken met de aanpak van de gevolgen van de gaswinning in de provincie. Hij antwoordde daarop dat hij daar al langer mee bezig was en dat hij geen maatregelen “aan de hand van één bevinkje” naar voren kon halen.

“Dat was een hele domme verspreking”, herhaalde Wiebes nog maar eens. “Wat ik alleen maar wilde zeggen was: heb geen aardbeving nodig, wat voor aardbeving ook, om te beseffen dat het sneller moet.” De minister erkende dat de uitspraak kwetsend was voor veel Groningers.

Premier Rutte biedt Groningers excuses aan, oppositie is sceptisch

NU 04.06.2019 Premier Mark Rutte biedt de Groningers namens het kabinet excuses aan voor de schade die zij ondervinden als gevolg van de gaswinning in de regio. Oppositiepartijen reageren met argwaan. Die vragen zich af wat die excuses precies betekenen.

Het kabinet heeft de enorme opgave van de schade- en hersteloperatie sinds 2012 “vanaf het begin volstrekt onderschat”, zei Rutte dinsdagavond in de Tweede Kamer tijdens een debat over de recente forse aardbeving in de provincie Groningen. Ook lag de nadruk volgens hem te veel op een “juridische zekerheid”.

De premier noemt het “verschrikkelijk” wat er is gebeurd en benadrukt dat de gaswinning zo snel mogelijk naar nul moet. Dat is geen kwestie van geld, benadrukte Rutte, maar heeft met de leveringszekerheid te maken.

Begin 2018 bood Rutte ook zijn excuses aan voor de problemen in Groningen. Het ging toen specifiek over het uitblijven van een nieuw schadeprotocol.

Oppositiepartijen konden de excuses waarderen, maar vroegen zich gelijk af wat de Groningers eraan hebben. Zo kon Rutte niet beloven dat de gaswinning volgend jaar al wordt teruggeschroefd naar 12 miljard kubieke meter in plaats van in 2022, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) onlangs adviseerde.

“Wat koop je ervoor?”, vroeg PvdA-Kamerlid Henk Nijboer zich hardop af. “Wat betekent het?”, reageerde SP’er Sandra Beckerman. Tom van der Lee (GroenLinks) vindt dat er iets concreets tegenover die excuses moet staan.

Oppositiepartijen keuren beleid Wiebes af

Een deel van de oppositie diende aan het einde van het debat een motie van afkeuring in tegen minister Eric Wiebes (Economische Zaken), die ook bij het debat aanwezig was, vanwege zijn schade- en versterkingsbeleid in de provincie Groningen. De oproep van de SP kreeg steun van PvdA, PvdD, 50PLUS en PVV, goed voor ruim een derde van de Kamer.

Omdat toezichthouder SodM concludeerde dat er sprake is van “langdurige, maatschappelijke ontwrichting” en dat daarmee de “veiligheid en zekerheid” van de Groningers niet wordt gegarandeerd, vinden de partijen het te rechtvaardigen dit één na zwaarste parlementaire middel in te zetten.

Het is voor het eerst dat Wiebes op dit dossier te maken krijgt met zo’n stevige uitspraak van een deel van de Kamer. Alleen met een motie van wantrouwen komt een bewindspersoon nog meer in de problemen.

Wiebes nogmaals door het stof

Wiebes moest sowieso al door het stof. Hij zei nogmaals sorry voor het feit dat hij twee weken geleden over een “bevinkje” sprak terwijl de Groningers te maken hadden met een beving met een magnitude van 3.4. “Dat was een heel domme verspreking”, zei Wiebes in de Kamer. Eerder bood hij de Groningers via een videoboodschap zijn excuses aan.

Over het SodM-advies om de gaswinning volgend jaar naar 12 miljard kuub te brengen, schreef Wiebes maandag dat het “een enorme uitdaging” zal worden. Tijdens het debat laat de bewindsman weten dat hij wel mogelijkheden ziet om dat doel te halen, maar dat het “buitengewoon ingewikkeld” is.

Wiebes gaat in kaart brengen wat de mogelijkheden zijn. Dat moet wel voor 1 oktober duidelijk zijn, want dan begint het gasjaar. “Ik ga puzzelen”, aldus de minister.

Lees meer over: Politiek  Mark Rutte  Gaswinning Groningen

Premier Rutte biedt Groningers excuses aan

MSN 04.06.2019 Premier Mark Rutte heeft namens de regering excuses aangeboden aan de Groningers voor de aanpak van aardbevingen als gevolg van de gaswinning in de provincie. Toen het kabinet in 2012 voor het eerst serieus werk ging maken van schadeafhandeling en versterking van gebouwen, heeft het “vanaf het begin volstrekt onderschat welke enorme opgave voor ons lag”, zegt Rutte in de Tweede Kamer.

Rutte noemde de gebeurtenissen in Groningen, dat door de jaren heen getroffen werd door talloze aardbevingen, “een crisis in slow motion”. Toen eindelijk werd onderkend dat de gaswinning zulke grote problemen veroorzaakte, is bovendien in de aanpak veel te lang de nadruk gelegd op “precisie en juridische zekerheid”. Dat is “simpelweg ten koste gegaan van de snelheid”, aldus de minister-president.

Ook Rutte zou “het liefst vandaag nog” de gaskraan helemaal dichtdraaien. “Maar dat gaat niet. Als je het te snel doet en er komt een koude winter, dan loop je risico’s met leveringszekerheid.”

Oppositie heeft weinig vertrouwen meer in gasbeleid Wiebes

NOS 04.06.2019 De oppositiepartijen in de Tweede Kamer hebben er nog maar weinig vertrouwen in dat minister Wiebes en het kabinet de problemen van de Groningers door de gaswinning kunnen aanpakken. Dat bleek tijdens het debat over de recente aardbeving in Westerwijtwerd. Na die beving kwamen er 3000 schademeldingen binnen.

“De minister heeft de veiligheid van de Groningers onvoldoende gewaarborgd”, zei Kamerlid Nijboer van de PvdA. Hij vindt, net als zijn collega’s van GroenLinks, SP, PVV en Partij voor de Dieren dat Wiebes en het kabinet veel te weinig doen om de veiligheid in Groningen te verbeteren. Behalve Wiebes zijn in de Kamer ook premier Rutte en minister Ollongren, die Wonen in haar portefeuille heeft.

Niet ver genoeg

Gisteren stuurde Wiebes een brief, waarin hij aankondigde dat de afhandeling van de schade door de aardbevingen vereenvoudigd wordt. Mensen met beperkte schade kunnen een vergoeding van 5000 euro krijgen of voor maximaal 11.000 euro zelf een aannemer inschakelen.

Dat is een stap voorwaarts, vinden de oppositiepartijen, maar het gaat niet ver genoeg. Zo staat de regeling alleen open voor mensen die voor 1 januari 2019 hun schade hebben gemeld. Daardoor ontstaan er twee soorten gedupeerden en dat is niet goed, vinden de partijen.

Video afspelen

Oppositie tegen kabinet: erken de fouten in Groningen

GroenLinkser Van der Lee vindt dat ook premier Rutte steken heeft laten vallen. “Erkent u dat u te weinig de premier van de Groningers bent geweest?” Kamerlid Geleijnse van 50Plus vindt dat het kabinet excuses moet aanbieden aan de Groningers.

Taalgebruik Wiebes

Ook vallen de oppositiepartijen over het taalgebruik van Wiebes. Zo noemde hij aanvankelijk de beving in Westerwijtwerd een “bevinkje”, maar dat nam hij later terug. In zijn brief schrijft hij dat Groningers zich onveilig voelen en dat ze afhandeling van de schade als oneerlijk ervaren. “Maar het zijn helemaal geen gevoelens of ervaringen, het zijn feiten. Erken dat!”, zei Kamerlid Beckerman van de SP. Ze is van plan een motie van afkeuring in te dienen tegen Wiebes.

De eenvoudiger regeling wordt door Wiebes een ‘generaal alstublieft’ genoemd, naar analogie van een generaal pardon. Dat woordgrapje schoot de oppositie in het verkeerde keelgat. “Denkt u nou werkelijk dat de Groningers dankjewel gaan zeggen?”, zei PvdA’er Nijboer.

Terug naar 12 miljard kuub

De gaskraan wordt in Groningen dichtgedraaid, maar het gaat de Tweede Kamer niet snel genoeg. Ook Wiebes’ eigen partij, de VVD wil dat de winning teruggaat naar 12 miljard kubieke meter, zoals deskundigen adviseren. Het kabinet wil vooralsnog niet verder gaan dan 19,4 miljard kuub. Volgens minister Wiebes is dat nodig om de levering van gas aan huishoudens en bedrijven veilig te stellen.

Maar het blijkt een breed gedragen wens in de Tweede Kamer om het advies van 12 miljard kuub op te volgen. Ook CDA, D66 en ChristenUnie willen het liefst zo snel mogelijk terug naar dat niveau.

Bekijk ook;

Afhandeling aardbevingsschade wordt versimpeld, gaswinning nog niet omlaag

Bijna 3000 schademeldingen, week na aardbeving in Groningen

PvdA Loppersum: ministers zijn niet meer welkom na ‘bevinkjes-opmerking’

Groningendebat: motie van afkeuring voor Wiebes verworpen

Telegraaf 04.06.2019 De aardbevingen in Groningen blijven de politieke agenda in Den Haag domineren. De Tweede Kamer debatteert vanavond met premier Rutte, ministers Wiebes (Klimaat) en Ollongren (Binnenlandse Zaken) en vooral Wiebes kreeg het zwaar. Een motie van afkeuring voor de VVD-minister werd evenwel verworpen.

Wat is de aanleiding voor het debat?

De Tweede Kamer wil het kabinet kritisch aan de tand voelen na de aardbeving van 3.4 op de schaal van Richter in het Groningse Westerwijtwerd. Deze beving op woensdag 22 mei is voor Nederlandse begrippen fors. Naast verantwoordelijk minister Wiebes (Klimaat) wil de Kamer nu ook premier Rutte ter verantwoording roepen.

Bekijk ook: 

Groningers woest bij bezoek ministers: ’Je neus groeit!’ 

Wat zijn de belangrijkste pijnpunten?

In Groningen is een stuwmeer ontstaan van niet afgehandelde schadegevallen. Daarnaast komt de versterking van woningen niet van de grond. In aanloop naar het debat heeft minister Wiebes een versnellingsplan ingeleverd, maar de Groningers hebben al laten weten dat zijn plannen niet goed genoeg zijn. Bijna de hele Tweede Kamer wil meer vaart maken.

Hoe staat het met de gaswinning?

Het kabinet heeft besloten om de gaskraan dicht te draaien. Het verminderen van de winning in Groningen loopt voor op de planning, maar de beving in Westerwijtwerd is voor het Staatstoezicht op de Mijnen reden om te adviseren dat het nog sneller moet. De leveringszekerheid komt daardoor wel in gevaar. Het kabinet moet dus kiezen tussen zekerheid op warmte in alle huizen óf de veiligheid van Groningers.

Waarom wacht vooral Wiebes een zwaar debat?

De VVD-minister ligt in Groningen steeds slechter. Lokale bestuurders hebben moeite met de chaotische houding van Wiebes. Het kabinet heeft onlangs besloten om de versterkingsoperatie onder te brengen bij minister Ollongren (Binnenlandse Zaken). Hoewel dit officieel pas in het najaar geregeld is, stapt de D66-bewindsvrouw direct aan. Dinsdagavond is ze voor het eerst bij een Groningen-debat. Wiebes is ondertussen druk bezig met het herstel van schade van zijn eigen bevingen. Hij blunderde onlangs tijdens een bezoek aan de noordelijke provincie door de aardschok in Westerwijtwerd weg te zetten als ‘een bevinkje’.

Bekijk ook: 

Wiebes onder vuur na bagatelliseren aardbeving 

Wat gaat er vanavond gebeuren?

Kamerleden zullen vooral willen laten zien dat ze staan voor de veiligheid van de Groningers. Politici uit zowel oppositie als coalitie uiten naar verwachting kritiek op de afhandeling van schade en versterking van woningen. Bovendien is onvrede over de versnippering van hulp aan Groningers bij verschillende instituten. Oppositiepartij SP staat al dreigend te wapperen met een motie van afkeuring voor Rutte en Wiebes. Of de Groningers iets aan het debat hebben is maar de vraag. Het ziet er niet naar uit dat na vanavond alles anders gaat worden.

Volg hier de laatste ontwikkelingen:

Tweets by ‎@alexanderbakker

Wiebes verdedigt aanpak aardbevingen in Kamer

Telegraaf 04.06.2019 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) wacht dinsdagavond een zwaar debat over de gaswinning in Groningen en de aardbevingen die daardoor worden veroorzaakt. Ook premier Mark Rutte en minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) worden in de Tweede Kamer verwacht.

Veel parlementariërs, ook van coalitiepartijen, zijn kritisch over met name de voortgang bij de schadeafhandeling en de versterking van onveilige woningen. Wiebes zal ook moeten uitleggen waarom de gaswinning in Groningen niet sneller kan worden afgebouwd. Hij neemt daarvoor ruim tien jaar de tijd omdat er eerst alternatieven moeten komen voor huishoudens en bedrijven.

Een voor Nederlandse begrippen zware beving zette de kwestie vorige week weer prominent op de kaart. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) kwam met een rapport waarin het Wiebes adviseert de gaswinning wel sneller af te bouwen dan hij nu van plan is. De minister waarschuwt evenwel dat dan de leveringszekerheid in het geding dreigt te komen.

SodM is ook kritisch over de manier waarop de overheid momenteel omgaat met de afhandeling van aardbevingsschade en de versteviging van onveilige woningen. De toezichthouder raadt Wiebes een crisisaanpak aan, waar één organisatie met een eigen mandaat en budget de verantwoording voor draagt. De Tweede Kamer dringt al langer aan op meer urgentie.

Bekijk meer van; gaswinning aardbevingen tweede kamer groningen

Paas nog niet tevreden met plan Wiebes

BB 03.06.2019 De Groningse Commissaris van de Koning, René Paas, is nog niet tevreden over het nieuwe versnellingsplan voor de aanpak van de problemen rond de gaswinning in Groningen. De CdK reageert alvast op een Kamerbrief van minister Eric Wiebes van Economische Zaken. ‘Het is een serieuze stap, maar we zijn nog niet klaar’, aldus Paas.

Veiligheid Groningers niet meegewogen

In het plan staat hoe de afhandeling van schade, de versterking van huizen en het afbouwen van de gaswinning kan worden versneld. ‘We zijn er als regio nog niet helemaal blij mee’, zegt Paas.

Uiteindelijk wil Paas de gaskraan zo snel mogelijk dicht, maar op korte termijn moet de minister het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen overnemen, dat stelt dat 12 miljard kuub een veilig niveau is. ‘Je moet de leveringszekerheid afwegen tegen de veiligheid van de Groningers’, vindt Paas. ‘En dat gebeurt nu niet.’

Regie bij Nationaal Coördinator en aannemers

Volgens Paas krijgt een flinke groep Groningers met kleine schademeldingen straks sneller en zonder ingewikkelde procedures geld uitgekeerd. ‘Dat is royaal, maar de Groningers worden nu verdeeld op basis van de datum waarop de melding is gedaan. Je hebt pas een schone lei als ook de nieuwste meldingen onder die regels vallen.’

In de brief staat ook dat het Centrum Veilig Wonen minder belangrijk wordt in de versterkingsoperatie en dat de regie bij de Nationaal Coördinator Groningen en de aannemers komt te liggen. ‘We ontmantelen de bureaucratie en dat is hard nodig, want de versterking schoot niet op. Bovendien krijgt de overheid een boete als een woning later wordt versterkt dan dat ze had gemeld’, aldus Paas.

Sneller vergoeden

De CdK pleit ook voor het sneller vergoeden van waardedaling van panden. “Pas dan kun je er met een goede opkoopregeling voor zorgen dat de Groningers nooit meer gevangen zitten in hun woning.’

Paas wil verder dat de compensatieregeling voor aardbevingsbestendig bouwen in de stad Groningen in stand wordt gehouden. Paas: ‘Dat is nu onzeker en dat is een groot nadeel voor de ontwikkeling van de stad.’ Uiteindelijk ziet Paas het plan als een goede stap, maar is het zaak dat de Groningers er vertrouwen in krijgen dat ze met de nieuwe aanpak wél worden geholpen. ‘Ik denk niet dat het vertrouwen met dit plan helemaal terug is.’ (ANP)

Gerelateerde artikelen;

Minister Wiebes en minister Ollongren werden bij hun bezoek aan Westerwijtwerd opgewacht door boze en verontruste bewoners. Beeld ANP

‘Generaal pardon’ voor oude schadeclaims Groningen

VK 03.06.2019 Zo’n negenduizend Groningers die al lange tijd wachten op afhandeling van hun aardbevingsschade krijgen snel een aanbod voor compensatie.

Met de ‘onorthodoxe maatregel’ hoopt minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) het stuwmeer aan niet-afgehandelde schadeclaims weg te werken, dat vlot verder vol loopt na de recente aardbeving bij Westerwijtwerd. Ook moet er eindelijk vaart komen in het preventief versterken van huizen.

‘De maatschappelijke impact van de aardbevingen door gaswinning in Groningen is groot. De aardbevingen hebben geleid tot gevoelens van onveiligheid en machteloosheid. Rijk en regio erkennen gezamenlijk dat dit zo niet langer kan’, schrijft Wiebes in een brief 03.06.2019 aan de Tweede Kamer waarin hij de maatregelen aankondigt.

Het Staatstoezicht op de Mijnen maande de minister vorige week tot ‘een crisisaanpak’ na de aardbeving bij Westerwijtwerd, woensdag twee weken geleden. Dat was, na een periode van relatieve rust, met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter een van de zwaarste bevingen ooit in het Groningse gaswinningsgebied.

Sindsdien kwamen er al ruim drieduizend nieuwe schademeldingen binnen bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Dit overheidsloket, dat in 2017 de schadeafhandeling overnam van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), kampt inmiddels met een werkvoorraad van ruim 18 duizend openstaande claims. De wachttijden lopen op tot meer dan een jaar, en nog steeds verloopt het proces in de beleving van gedupeerden veel te stroperig.

Onaanvaardbaar, stelden belangenorganisaties van gedupeerden en lokale en provinciale Groningen overheden opnieuw. Minister Wiebes erkent nu de kritiek. Wat hij noemt ‘gestapelde zorgvuldigheid’  gaat te veel ten koste van de snelheid en leidt tot onvoldoende resultaten. ‘En zeker na de laatste aardbeving is de roep om snelheid groter dan ooit – de situatie wordt ervaren als een crisis in slow motion.’

Pardon

De minister heeft gezocht naar ‘een betere balans tussen perfectie en vaart’. De TCMG zal daarom ruwweg negenduizend gedupeerden die hun schade meldden voor 1 januari 2019 een aanbod doen dat lijkt op een generaal pardon. Zij kunnen kiezen voor een bedrag van 5.000 euro, of hun scheuren voor maximaal 10 duizend euro laten herstellen door een aannemer. ‘Dit is een omvangrijke en vergaande maatregel, maar ik vind dat de wachttijd een dergelijke radicale maatregel rechtvaardigt’, aldus Wiebes.

Ook het reguliere schadeafhandeling wordt versimpeld, belooft Wiebes, net als het preventief versterken van huizen. Daarvoor komt (weer) een nieuwe organisatie met een ‘ruim mandaat’. Er moet meer tempo gemaakt worden door standaardisatie van de aanpak en maximalisatie van de bouwcapaciteit.

Het Staatstoezicht op de Mijnen maande de minister vorige week ook de gaswinning volgend jaar al te verlagen tot maximaal 12 miljard kubieke meter per jaar. Die aansporing stelt Wiebes voor een ‘grote uitdaging’. Het kabinet heeft aangekondigd de gaskraan versneld dicht te draaien; dit jaar mag de NAM nog 19,4 miljard kuub oppompen.

‘Alle mogelijke maatregelen voor het verder terugbrengen van de gaswinning in het komende jaar worden onderzocht’, stelt Wiebes zonder toezeggingen . Dinsdagavond debatteert de Tweede Kamer over de gaswinning en schadeafhandeling in Groningen.

Lees verder;

Tweede monument voor keerzijde van Gronings gas: ‘Nou moet het afgelopen zijn met de ellende’
Noem het een historische correctie: na een monument ter ere van de gaswinning heeft Groningen nu ook een kunstwerk dat het onheil dat het gas bracht symboliseert. Mede mogelijk gemaakt door de NAM – en dat is wel wat ongemakkelijk.

Toezichthouder: nog minder gaswinning en crisisaanpak nodig in Groningen
De gaskraan moet verder dicht en de Groningse huizen sneller versterkt. Dat adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) naar aanleiding van de aardbeving vorige week woensdag bij Westerwijtwerd, die met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter een van de zwaarste schokken in Groningen ooit was.

Nederlandse Staat verdiende in zestig jaar een duizelingwekkende 417.000.000.000 euro aan aardgaswinning
Zestig jaar na de ontdekking van gasveld Slochteren heeft de Staat 417 miljard euro verdiend aan de Nederlandse gasvoorraden. Shell en andere bedrijven die zich bezighouden met de exploitatie ervan schreven in de afgelopen vijftig jaar ruim het dubbele bij aan toegevoegde waarde: 1.000 miljard euro.

Meer over; Eric Wiebes Groningen ramp natuurramp rampen en ongevallen aardbeving economie, business en financiën Westerwijtwerd Jurre van den Berg

‘Zo’n negenduizend Groningers met aardbevingsschade krijgen snel aanbod’

NU 03.06.2019 Ongeveer negenduizend Groningers die al lange tijd wachten op compensatie voor hun aardbevingsschade krijgen op korte termijn een aanbod. Dit heeft minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat maandag toegezegd in een brief aan de Tweede Kamer.

De maatregel, die door Wiebes wordt omschreven als ‘onorthodox’, moet ervoor zorgen dat de lange wachtlijst van mensen met schadeclaims wordt aangepakt.

Gedupeerden die hun melding voor 1 januari hebben gedaan, kunnen binnenkort een standaardaanbod verwachten. Ze kunnen ervoor kiezen een bedrag van 5.000 euro te ontvangen of scheuren in muren voor een maximumbedrag van 10.000 euro te laten herstellen door een aannemer.

Verder belooft de minister dat het reguliere proces voor schadeafhandeling wordt versimpeld. Een van de pijnpunten in het dossier was de lange wachttijd voor gedupeerden.

Ook op het versterkingsgebied was lange tijd onzekerheid. Zo was er vertraging in de versterkingsopgave en wisten sommige huiseigenaren niet waar ze aan toe waren. Daar komt nu een nieuwe organisatie voor. Standaardisatie van de aanpak en het vergroten van de bouwcapaciteit moeten ervoor zorgen dat die voortvarend te werk kan gaan, aldus de minister.

Zie ook: Staatstoezicht: Crisisaanpak nodig voor de veiligheid van Groningers

Gaskraan in 2030 helemaal dicht

Wiebes gaf na de meest recente zware aardbeving in Groningen al te kennen dat er tempo gemaakt moest worden. Dit gold volgens de minister voor alle onderdelen van het dossier. Bijna drieduizend Groningers hebben schade gemeld na de beving met een magnitude van 3.4 bij Westerwijtwerd.

In de kabinetsplannen wordt de gaskraan voor 2030 helemaal dichtgedraaid. Tot die tijd wordt de gaswinning steeds verder afgebouwd.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Wiebes: haast met kleinere aardbevingsschades

Telegraaf 03.06.2019 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) wil haast maken met de afhandeling van duizenden schademeldingen als gevolg van aardbevingen in Groningen. Enkele duizenden mensen die hun melding voor 1 januari hebben gedaan, kunnen binnenkort een standaardaanbod verwachten.

Dat schrijft Wiebes aan de Tweede Kamer. De volgens hem „onorthodoxe maatregel” moet helpen het „stuwmeer aan schademeldingen” snel weg te werken. Dat is nodig omdat het tempo van de schadeafhandeling structureel omhoog moet, aldus de minister.

Bekijk ook: 

Wiebes: mogelijk duivels dilemma in Groningen 

Circa 9000 gedupeerden die al langere tijd wachten op schadevergoeding, komen voor de regeling in aanmerking. Zij krijgen 5000 euro, of mogen voor maximaal 11.000 euro een aannemer aan het werk zetten. Ook belooft Wiebes een financiële compensatie voor de lange wachttijd.

Wiebes moet dinsdag naar de Tweede Kamer om verantwoording af te leggen over de aanpak van aardbevingen als gevolg van de gaswinning in Groningen. Ook premier Mark Rutte en minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) worden bij dat debat verwacht.

De Kamer, inclusief de coalitiepartijen, is erg kritisch over met name de schadeafhandeling en de versterking van onveilige gebouwen. De kwestie is weer hoog opgelopen door een voor Nederlandse begrippen zware aardbeving op 22 mei. Daardoor zijn er weer een paar duizend schades bij gekomen.

Die beving “heeft de noodzaak tot versnelling opnieuw onderstreept”, vindt ook Wiebes. Dat geldt ook voor de versterkingsoperatie, die hij vlot wil trekken onder meer door de aansturing over te laten aan één organisatie met “een ruim mandaat” en “voldoende financiële armslag om vlot te kunnen doorpakken”.

Wiebes komt daarmee deels tegemoet aan een advies dat het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) vorige week uitbracht. Hij zegt ook alles op alles te zetten om de gaswinning zo snel mogelijk verder te verlagen, door de vraag te verminderen en alternatieven voor Gronings gas te bieden.

De minister kan evenwel niet beloven dat de gaswinning al volgend jaar daalt onder de 12 miljard kubieke meter, zoals toezichthouder SodM aanbeveelt. Dat zal “een enorme uitdaging” zijn, schrijft hij.

Bekijk ook: 

’Verspreking bevinkje zegt veel’ 

Bekijk meer van; schademeldingen aardbevingen groningen eric wiebes

Wiebes wil haast maken met kleinere aardbevingsschades

AD 03.06.2019 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) wil haast maken met de afhandeling van duizenden schademeldingen als gevolg van aardbevingen in Groningen. Enkele duizenden mensen die hun melding voor 1 januari hebben gedaan, kunnen binnenkort een standaardaanbod verwachten.

Dat schrijft Wiebes aan de Tweede Kamer. De volgens hem ,,onorthodoxe maatregel” moet helpen het ,,stuwmeer aan schademeldingen” snel weg te werken. Dat is nodig omdat het tempo van de schadeafhandeling structureel omhoog moet, aldus de minister.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Circa 9000 gedupeerden die al langere tijd wachten op schadevergoeding, komen voor de regeling in aanmerking. Zij krijgen 5000 euro, of mogen voor maximaal 11.000 euro een aannemer aan het werk zetten. Ook belooft Wiebes een financiële compensatie voor de lange wachttijd.

Wiebes moet morgen naar de Tweede Kamer om verantwoording af te leggen over de aanpak van aardbevingen als gevolg van de gaswinning in Groningen. Ook premier Mark Rutte en minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) worden bij dat debat verwacht.

Erg kritisch

De Kamer, inclusief de coalitiepartijen, is erg kritisch over met name de schadeafhandeling en de versterking van onveilige gebouwen. De kwestie is weer hoog opgelopen door een voor Nederlandse begrippen zware aardbeving op 22 mei. Daardoor zijn er weer een paar duizend schades bij gekomen.

Die beving ,,heeft de noodzaak tot versnelling opnieuw onderstreept”, vindt ook Wiebes. Dat geldt ook voor de versterkingsoperatie, die hij vlot wil trekken onder meer door de aansturing over te laten aan één organisatie met ,,een ruim mandaat” en ,,voldoende financiële armslag om vlot te kunnen doorpakken”.

Wiebes komt daarmee deels tegemoet aan een advies dat het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) vorige week uitbracht. Hij zegt ook alles op alles te zetten om de gaswinning zo snel mogelijk verder te verlagen, door de vraag te verminderen en alternatieven voor Gronings gas te bieden.

De minister kan evenwel niet beloven dat de gaswinning al volgend jaar daalt onder de 12 miljard kubieke meter, zoals toezichthouder SodM aanbeveelt. Dat zal ,,een enorme uitdaging” zijn, schrijft hij.

Afhandeling aardbevingsschade wordt versimpeld, gaswinning nog niet omlaag

NOS 03.06.2019 De afhandeling van schade door de aardbevingen in Groningen wordt versimpeld. Het moet voor 9000 Groningers makkelijker worden om een aannemer in te schakelen. Iedereen die voor 1 januari van dit jaar schade heeft gemeld, kan kiezen tussen een vergoeding van 5000 euro of een bedrag van maximaal 11.000 euro voor herstel door een aannemer.

Bewoners kunnen direct naar een aannemer gaan, waarbij ze kunnen kiezen uit een aantal aannemers die betrouwbaar worden geacht. Er zijn geen aanbestedingsprocedures meer nodig, zoals nu nog wel het geval is.

Dat is de kern van een reeks maatregelen die minister Wiebes naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Bewoners van het aardbevingsgebied die hun huis willen laten repareren, hoeven niet langer te wachten op een beoordeling van de schade.

Er kunnen meer aannemers worden ingezet, 150 per week, waardoor meer mensen schade aan hun huis kunnen laten herstellen. Gedupeerden kunnen als ze dat willen ook hun eigen aannemer aan het werk zetten.

Verlengstuk van de NAM

Ook voor huizen die versterkt moeten worden, komt er een versimpelde procedure: de beoordeling gaat niet meer “huis-per-huis tot achter de komma”, maar met standaardmodellen, wat tijdwinst moet opleveren.

De minister spreekt van “een radicaal versneld proces”. Aannemers worden ervoor opgeleid en begeleid en er komt één uitvoeringsorganisatie, de Nationaal Coördinator Groningen, die per 1 januari van start gaat.

Het veel bekritiseerde Centrum Veilig Wonen wordt opgeheven. Dat centrum werd na de beving in Huizinge opgericht om de schade aan woningen af te handelen, maar belangengroepen van bewoners zagen het als een verlengstuk van de NAM.

Het CVW kon het werk niet aan en maakte bovendien een miljoenenwinst, tot onbegrip van gedupeerden die al jaren wachten op een schadevergoeding.

Leveringszekerheid boven veiligheid

Het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om het komende gasjaar, vanaf 1 oktober, de gaswinning verder omlaag te brengen neemt de minister niet over. De Groningse commissaris van de koning Paas is daar teleurgesteld over. “De minister stelt de leveringszekerheid nog steeds boven de veiligheid van de Groningers.”

Paas heeft het advies van het SodM om de winning te verminderen naar 12 miljard kubieke meter als een steun in de rug ervaren. Zijn hoop is nu gevestigd op de Tweede Kamer, die morgenavond voor het eerst met premier Rutte in debat gaat over de gaswinning.

Begin dit jaar liet Wiebes nog weten dat hij voor ligt op schema. Al in 2022 zal de gaswinning nagenoeg nihil zijn. Maar voor verdere afbouw is de nieuwe stikstoffabriek nodig die nu in aanbouw is. Die zou in 2022 operationeel moeten zijn.

Bekijk ook;

Bijna 3000 schademeldingen, week na aardbeving in Groningen

Staatstoezicht spreekt van crisis in Groningen, gaswinning moet omlaag

‘In een klap duidelijk dat Groningen nog niet veilig is’

Wiebes wankelt: ‘Gestuntel straalt af op kabinet’

AD 03.06.2019 Kan Eric Wiebes aanblijven als minister van Economische Zaken en Klimaat na zijn gestuntel met de Groningers rond de aardbevingen? Zelfs collega-ministers zijn ontevreden over zijn optreden. ,,Het gestuntel straalt af op het kabinet.’’

Dinsdagavond wacht VVD-minister Eric Wiebes een loodzwaar debat over de aardbevingsoverlast in Groningen. Op verzoek van de hele Tweede Kamer moet Wiebes, samen met premier Mark Rutte en minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken), verantwoording afleggen over de aanpak van de schadeafhandeling en de versterking van duizenden huizen in de gasprovincie.

Provincie Groningen en gemeenten voeren druk op

BB 02.06.2019 De Groningse cdk René Paas heeft Tweede Kamerleden namens de regio een mail gestuurd met daarin een noodkreet, meldt RTV Noord. Daarmee willen de provincie en de aardbevingsgemeenten de druk opvoeren richting het gasdebat, dinsdag.

Gemeenten laten aansturen

Paas schrijft in de brief dat de huidige versterkingsaanpak ontoereikend is. De processen van versterking en schadeafhandeling moet worden versneld. Daarnaast moet invloed van de NAM worden beperkt door de uitvoering door de gemeenten te laten aansturen, staat in de brief.

Nationaal Bouwakkoord

Ook wil Paas dat de mankracht voor het beoordelen van de veiligheid van gebouwen beter wordt ingezet. Daarnaast uit de cdk de wens dat er volgend jaar een Nationaal Bouwakkoord Groningen ligt. Om te voldoen aan de bouwopgave moet volgens Paas kunnen worden afgeweken van de reguliere aanbestedingsregels.

‘Black box’

In de brief laat Paas zich ook kritisch uit over het gebrek aan transparantie rondom de versterking en schadeafhandeling. Die processen zouden door inwoners en gemeenten als een ‘black box’ worden ervaren. Paas wil dat de schade en de genomen maatregelen met een dashboard ‘per gemeente, per dorp en per straat’ inzichtelijk worden gemaakt.

Bestuurlijk overleg

‘Als de premier zegt dat wat in Groningen gebeurt een nachtmerrie is, dan moet de regering het gereedschap aanreiken waarmee we wakker kunnen worden’, aldus de cdk. ‘Groningen snakt daar naar.’ Het debat met de ministers Wiebes en Ollongren en premier Rutte is dinsdagavond. Woensdag volgt een bestuurlijk overleg tussen de provincie, de gemeenten en de twee ministeries.

Bronnen: NOS / ANP

Gerelateerde artikelen;

Schademeldingen gasbeving Groningen richting de 3000

AD 29.05.2019 Deze week zijn nog eens bijna duizend meldingen binnengekomen bij het schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Het totale aantal meldingen komt een week na de beving met een kracht van 3.4 bij Westerwijtwerd uit op 2875. Zondag was dat nog een kleine 2000.

Op veertien adressen was de situatie dermate onveilig dat maatregelen zijn getroffen. Er werden 82 meldingen gedaan van een acuut onveilige situatie (AOS). Daarvan zijn 76 gevallen gecontroleerd.

,,Het viel de adviseurs die de adressen bezochten op dat mensen na de beving bij Westerwijtwerd vaak emotioneler waren dan doorgaans bij AOS-meldingen het geval is’’, meldt de TCMG. Met 18 procent ligt het aantal AOS-meldingen die gegrond zijn verklaard hoger dan gemiddeld.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Twee dagen geleden blokkeerden demonstranten de ingang van het Gasunie-gebouw in Groningen

Actievoerders van Code Rood voorafgaand aan een blokkade van het gebouw van de Gasunie.

Ⓒ ANP

Nog eens duizend schademeldingen na beving

Telegraaf 29.05.2019 Deze week zijn nog eens bijna duizend meldingen binnengekomen bij het het schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Het totale aantal meldingen komt een week na de beving met een kracht van 3.4 bij Westerwijtwerd uit op 2.875. Zondag was dat nog een kleine 2000.

Op veertien adressen was de situatie dermate onveilig dat maatregelen zijn getroffen. Er werden 82 meldingen gedaan van een acuut onveilige situatie (AOS). Daarvan zijn 76 gevallen gecontroleerd.

„Het viel de adviseurs die de adressen bezochten op dat mensen na de beving bij Westerwijtwerd vaak emotioneler waren dan doorgaans bij AOS-meldingen het geval is”, meldt de TCMG. Met 18 procent ligt het aantal AOS-meldingen die gegrond zijn verklaard hoger dan gemiddeld.

Monument voor bekendste criticus van gaswinning in Groningen

NOS 28.05.2019 De Drentse geograaf en voormalig Statenlid van de PvdA Meent van der Sluijs heeft een monument gekregen langs de A7 bij Westerbroek, omdat hij een van de eersten was die waarschuwden voor de nadelige gevolgen van de gaswinning in Groningen.

De weduwe van de in 2000 overleden Van der Sluijs was bij de onthulling van het monument. Het eerbetoon kwam tot stand dankzij een inzameling onder Groningers en werd gerealiseerd met onder meer financiële steun van gaswinningsbedrijf NAM.

De onthulling was niet toevallig vandaag. Het is op de kop af 60 jaar geleden dat het Groningse gasveld werd ontdekt:

Video afspelen

‘Het monument is een stuk van Meent zijn werk’

Van der Sluijs was samen met de boeren Ceus Wolthuis en Jan van der Baan degene die al in 1989 de actiegroep Willem Beton oprichtte. Het drietal maakte zich grote zorgen over de gaswinning.

Willem Beton is de bijnaam van Willem Meiborg, een ingenieur die in 1963 waarschuwde voor bodemdaling door de gaswinning. Dat deed hij in het toenmalige Nieuwsblad van het Noorden, vier jaar na de ontdekking van het grootste aardgasveld onder land ter wereld.

60 jaar geleden

Op 29 mei 1959 werd het grootste aardgasveld van Europa ontdekt bij Slochteren. Er is nu nog 20 % van het oorspronkelijke gasveld over, maakte het CBS vandaag bekend.

In totaal verdiende de Nederlandse staat tot op heden 416,8 miljard euro aan het aardgas. Het gaat niet alleen om het gas uit het Groningenveld, maar ook uit de kleinere gasvelden.

Een citaat van Meiborg uit die krant: “Wij moeten denken aan een bodemdaling na gaswinning. Nog is er geen gas in huis of in de kranten staat al hoe groot de winsten voor de staat (Holland!) en voor de oliemaatschappijen zullen zijn. Belangrijke bedragen zullen gereserveerd moeten worden voor allerlei te duchten calamiteiten, zoals bijvoorbeeld in de toekomst te verwachten bodemdalingen. Door gewelfwerking zullen schuifspanningen in het steenmateriaal ontstaan.”

Pas in 1971 erkende ook gaswinningsbedrijf NAM dat de bodem daalde door gaswinning. Maar over aardbevingen zoals die nu plaatsvinden, werd toen nog niet gesproken.

Geen natuurlijke oorzaak

Dat kwam pas na een aantal aardbevingen halverwege de jaren 80. Op Tweede Kerstdag 1986 was er een aardbeving in het Drentse Eleveld en een jaar later in Assen.

Van der Sluis had veel interesse in de ondergrond. Het viel hem op dat er vaker bodembewegingen waren, maar door deze bevingen werd hij echt gealarmeerd.

Hij probeerde bij herhaling verantwoordelijke bestuurders, de seismologen van het KNMI en de NAM ervan te overtuigen dat de bevingen geen natuurlijke oorzaak hadden. Pas in 1993, na het plaatsen van meer meetapparatuur in het gaswinningsgebied, werd dat erkend.

Geen aandacht meer voor ‘roeptoeter’

Vooral met de moeizame strijd die hij voerde om zijn gelijk te krijgen, oogstte hij bewondering van de Groningers. Van der Sluis voelde zich weggezet, net als eerder Meiborg overkwam.

In een boek dat hij in eigen beheer uitbracht over de gaswinning schreef Van der Sluis dat dat doelbewust gebeurde door de NAM, maar ook door het ministerie van Economische Zaken en door de media.

In zijn voorwoord schreef hij over de oprichting van de Willem Beton Groep: “Het doel was om gezamenlijk sterker te staan tegenover de undergroundlobby (van olie- en gasmaatschappijen, overheden en aanverwante instellingen), maar ook zeker tegenover de media”.

Hij beweerde zelfs dat het een journalist van een regionale krant verboden was om hem te interviewen. Tegenover de auteurs van het boek De gaskolonie (2017) bevestigde journalist Ab Drijver dat hij destijds inderdaad bij de hoofdredactie was geroepen. Drijver kreeg te horen dat hij niet langer aandacht mocht besteden aan de ‘roeptoeterende’ Van der Sluis.

Gaskraan veel verder open

Het monument is gemaakt door de Groninger kunstenaar Karel Buskes. Het werd onthuld door Jeroen Dijsselbloem, voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Die concludeerde dat tot 2013 de veiligheid in Groningen geen thema was bij de gaswinning en dat onderzoeksinstituten, de NAM en de politiek beter hadden moeten luisteren naar de waarschuwingen van mensen als Meent van der Sluis.

In dat licht is het pikant dat Dijsselbloem de onthulling verrichtte. Tot woede van veel Groningers werd in 2013, na de beving in Huizinge en na een alarmerend advies van het Staatstoezicht op de Mijnen, de gaskraan eerst juist veel verder open gezet. Dijsselbloem was toen minister van Financiën.

Bekijk ook;

Staatstoezicht spreekt van crisis in Groningen, gaswinning moet omlaag

Flinke aardbeving Groningen: ‘We zijn er nu al zo klaar mee’

Wiebes: mogelijk duivels dilemma in Groningen

Telegraaf 28.05.2019 Nederland komt mogelijk voor een „duivels dilemma” te staan met de gaswinning in Groningen, met enerzijds de veiligheid van de Groningers en anderzijds de leveringszekerheid van gas in de rest van het land. Dat zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) dinsdag, in reactie op een nieuw advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Het SodM adviseert naar aanleiding van de beving van vorige week om de gaswinning nog sneller af te bouwen naar maximaal 12 miljard kubieke meter per jaar. Daarmee komt de leveringszekerheid mogelijk in het geding, erkent Wiebes. Hoe aan dat advies gevolg kan worden gegeven, zegt Wiebes nu nog niet te weten.

Volgens de minister sluiten de adviezen van de toezichthouder goed aan op de plannen die hij momenteel smeedt om de gaswinning sneller af te bouwen. Dat het, zoals het SodM stelt, tijd is voor een crisisaanpak in de noordelijke provincie, daar is Wiebes het mee eens.

Het SodM wil dat er één centrale instantie komt die de schade-afhandeling en de versterkingsoperatie gaat regelen, en noemt daarbij de Nationaal Coördinator Groningen. Wiebes vindt dat een goed idee. „Er moet één baas komen”, aldus de minister. Of die organisatie dan ook een eigen budget moet krijgen, zoals het SodM bepleit, liet Wiebes in het midden. „Hoe we dat gaan organiseren, daar leggen we nu de laatste hand aan.”

Bekijk meer van; gaswinning eric wiebes

Wéér kritiek op Wiebes: SodM kraakt aanpak Groningen

AD 28.05.2019 Opnieuw krijgt VVD-minister Eric Wiebes van Economische Zaken fikse kritiek op zijn aanpak van de aardbevingsoverlast in Groningen. Dit keer niet van teleurgestelde Groningers of boze politici, maar van de onafhankelijke toezichthouders van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

,,De versterkingsoperatie komt nog maar moeizaam op gang’’, zegt Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal bij het SodM. In een vandaag verschenen advies zegt Kockelkoren dat de gaswinning in Groningen nog verder omlaag moet. Ook adviseert hij om de versterking van huizen aan te pakken als een crisis.

Kockelkoren: ,,Zo’n tienduizend mensen in Groningen geven aan last te hebben van stressgerelateerde gezondheidsklachten als gevolg van de aardbevingen. De nog voor langere periode aanwezige kans op zwaardere aardbevingen, de forse economische impact en de groeiende sociale gevolgen leiden tot maatschappelijke ontwrichting in de regio.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Versterking ‘blijft flink achter’

Het SodM-advies komt zes dagen na de aardbeving bij de Groningse plaats Westerwijtwerd. Die beving had een kracht van 3,4 op de schaal van Richter en leidde tot tweeduizend schademeldingen. In zeker tien gevallen ontstond een acuut onveilige situatie, waardoor extra veiligheidsmaatregelen nodig waren.

Hoewel minister Wiebes vorig jaar aankondigde de gaskraan in 2030 helemaal dicht te draaien, wordt het volgende gasjaar nog maximaal 15,9 miljard kubieke meter gas opgepompt. Het SodM adviseert nu dat dit niet meer dan 12 miljard kuub mag zijn.

De versterkingsoperatie van huizen in Groningen ‘blijft flink achter’, oordeelt het SodM. Een nieuwe crisisaanpak – waarbij de schadeafhandeling en de versterkingsoperatie worden samengevoegd in één organisatie – kan er volgens het SodM voor zorgen dat gedupeerde Groningers beter en sneller worden geholpen.

Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), in 2018. © ANP

‘Snoeihard’

Vorige week was Wiebes nog op bezoek in het aardbevingsgebied. Voor draaiende camera’s sprak hij over een ‘bevinkje’, tot woede van de Groningers. De minister haastte zich om excuses te maken, maar voor critici staat de uitspraak symbool voor de falende aanpak. Eerder die week uitte de Tweede Kamer forse kritiek op de VVD-minister.

,,Wiebes heeft door het stilleggen van de versterking Groningers nodeloos in onveiligheid en onzekerheid gebracht’’, reageert PvdA-Kamerlid Henk Nijboer op het nieuwe SodM-advies. Hij noemt het rapport ‘snoeihard’. Vorige week deed SP-Kamerlid Sandra Beckerman al een oproep aan Wiebes om de aanpak in Groningen op te schalen tot een nationale crisis.

In een reactie laat Wiebes weten dat het ‘niet makkelijk’ zal worden om de gaswinning het komende jaar verder terug te draaien. ,,Het is een enorme uitdaging’’, zegt hij. De leveringszekerheid van gas kan in gevaar komen als de gaskraan te snel dichtgaat. In de komende weken verwacht de minister meer duidelijkheid te kunnen geven.

Premier Mark Rutte vindt het ‘passend’ dat minister Eric Wiebes zijn excuses heeft aangeboden voor de pijnlijke uitglijder eerder deze week in Groningen, waar hij het had over ‘een bevinkje’

De vlag hangt halfstok in Westerwijtwerd ANP

Staatstoezicht spreekt van crisis in Groningen, gaswinning moet omlaag

NOS 28.05.2019 De versterking van huizen in Groningen moet als een crisis worden aangepakt, zegt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) in een advies aan minister Wiebes van Economische Zaken, dat is uitgebracht naar aanleiding van de recente aardbeving bij Westerwijtwerd.

De versterking van door de aardbevingen beschadigde huizen komt volgens het SodM moeizaam op gang. De aardbeving bij Westerwijtwerd heeft geleid tot 2000 schademeldingen. Die komen boven op de 15.000 meldingen die al op afhandeling wachtten.

Het SodM spreekt van maatschappelijke ontwrichting, ook omdat duizenden Groningers door de aardbevingen last hebben van gezondheidsklachten die het gevolg zijn van stress.

Traag tempo

Als de versterking in het huidige trage tempo doorgaat, zal de maatschappelijke ontwrichting de komende tijd alleen maar toenemen, stelt het SodM. Daarom is een crisisaanpak nodig, waarbij schadeafhandeling en versterking worden samengevoegd in één nieuwe, sterke organisatie, die ruime bevoegdheden krijgt en een eigen budget heeft. Regels en procedures moeten worden aangepast.

Voor de korte termijn adviseert het SodM daadwerkelijk te beginnen met het versterken van zo’n driehonderd huizen die al zijn beoordeeld en niet te wachten op een herbeoordeling. Ook moet de Nationaal Coördinator Groningen meer bevoegdheden en een eigen budget krijgen.

Verder adviseert het SodM om de gaswinning verder omlaag te brengen. Volgend jaar zou niet meer dan 12 miljard kubieke meter gas moeten geworden gewonnen, in plaats van de 15,9 miljard die al geadviseerd was. Minister Wiebes lijkt dat een enorme uitdaging, hoewel het terugbrengen van de gaswinning al voorloopt op schema. “Het zal niet makkelijk worden.”

Afweging

Op dit moment wordt gekeken naar aanvullende maatregelen om de winning nog sneller te laten dalen. “We zullen zover mogelijk proberen te komen, want het heeft natuurlijk serieuze gevolgen, zoals het SodM zelf ook aangeeft.”

Het advies van het SodM zou volgens Wiebes betekenen dat de gaswinning onder de grens van de leveringszekerheid komt. “Dat betekent dat er een afweging moet worden gemaakt tussen de risico’s die daaraan verbonden zijn en de impact van de gaswinning in Groningen.”

Het advies sluit voor de rest wel goed aan op de maatregelen die hij nu bespreekt met de regio, vindt Wiebes. Half juni zal hij aangeven hoe ver hij denkt te komen met het verder terugdringen van de gaswinning.

Hoe heeft deze crisis zo ver kunnen komen? En welke gevolgen heeft het dichtdraaien van de gaskraan? Lees en bekijk hierover meer op NPO Focus.

Bekijk ook

Acuut onveilige situaties in Groningen na aardbeving

Groningen opgeschrikt door forse aardbeving

‘In een klap duidelijk dat Groningen nog niet veilig is’

SodM: crisisaanpak vereist in Gronings aardbevingsgebied

AD 28.05.2019 De schade-afhandeling en versterkingsoperatie in het Groningse aardbevingsgebied moet als crisis worden aangepakt, onder het gezag van één organisatie, met een eigen mandaat en budget. Ook moet de gaswinning nog sneller worden afgebouwd. Dat adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) naar aanleiding van de beving van vorige week bij Westerwijtwerd.

Alleen door de operatie als crisis te benaderen “bereik je de vereiste snelheid die nodig is voor de veiligheid van de Groningers”, stelt het SodM. Het ziet daarbij een sleutelrol voor de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

De schade-afhandeling en de versterking van huizen moet worden samengevoegd. “Bij de huidige voortgang van de schade-afhandeling en van de versterking zal de maatschappelijke ontwrichting als gevolg van de gaswinning in Groningen blijven toenemen”, aldus het SodM.

Na de beving in Zeerijp vorig jaar kwam de afbouw van de gaswinning in een stroomversnelling. Maar dat is nog niet genoeg, vindt het SodM. De toezichthouder adviseert vanuit het oogpunt van veiligheid de gaswinning volgend jaar al te maximeren op 12 miljard kubieke meter gas.

Economische Zaken ging er eerder vanuit dat de bovengrens van 12 miljard kubieke meter uiterlijk in oktober 2022 zou worden behaald.

Het is aan de minister van Economische Zaken en Klimaat om uiteindelijk een afweging te maken tussen de veiligheid, en de leveringszekerheid van gas aan Nederlandse huishoudens.

De VVD-minister laat opnieuw weten dat hij volgende week met een versnellingspakket voor Groningen komt. Ⓒ ANP

Sneller dichtdraaien gaskraan „niet makkelijk”

Telegraaf 28.05.2019 Het „zal niet makkelijk worden” om de gaswinning in Groningen volgend jaar te verlagen naar 12 miljard kuub. Dat laat minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) weten in een eerste reactie op het Staatstoezicht op de Mijnen.

„We zullen zo ver mogelijk proberen te komen”, zegt de VVD-bewindsman. „Het is een enorme uitdaging. We lopen met de afbouw van de gaswinning al voor op schema en we kijken op dit moment al naar extra aanvullende maatregelen om de winning nog sneller te laten dalen.” Rond half juni verwacht Wiebes meer duidelijkheid te kunnen geven.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft na de flinke beving van vorige week geadviseerd om voor een crisisaanpak te gaan en de gaskraan nog sneller dicht te draaien dan nu al gebeurt. Economische Zaken ging er eerder vanuit dat de bovengrens van 12 miljard kuub uiterlijk in oktober 2022 zou worden behaald.

Bekijk ook: 

Goudmijn werd hoofdpijndossier 

Afweging

Als de winning nu al onder de 12 miljard kuub komt, heeft dat wel gevolgen voor de leveringszekerheid. Dat betekent simpel gezegd dat er bijvoorbeeld op de koude dagen niet genoeg gas kan worden geleverd om alle huizen te verwarmen. Wiebes hakt daar nog geen knoop over door. Hij legt wel de complexiteit uit: „Dat betekent dat er een afweging moet worden gemaakt tussen de risico’s die verbonden zijn aan het loslaten van de leveringszekerheid en de impact van de gaswinning in Groningen.”

Het SodM stelt verder dat de schade-afhandeling en versterkingsoperatie in het aardbevingsgebied onder het gezag van één organisatie moet vallen. Een deel van de Tweede Kamer heeft hiervoor vorige week een pleidooi gehouden, maar Wiebes blijft voorlopig nog vasthouden aan twee aparte organisaties die wel allebei gaan vallen onder de Nationaal Coördinator Groningen.

De VVD-minister laat opnieuw weten dat hij volgende week met een versnellingspakket voor Groningen komt.

Bekijk ook: 

Wiebes onder vuur na bagatelliseren aardbeving 

Bekijk ook: 

Groningse boeren protesteren bij epicentrum aardbeving 

Bekijk meer van; gaswinning economie staatstoezicht op de mijnen (sodm) groningen

SodM: we moeten ’Groningen’ als crisis zien

Telegraaf 28.05.2019 De schade-afhandeling en versterkingsoperatie in het Groningse aardbevingsgebied moet als crisis worden aangepakt, onder het gezag van één organisatie, met een eigen mandaat en budget. Ook moet de gaswinning nog sneller worden afgebouwd. Dat adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) naar aanleiding van de beving van vorige week bij Westerwijtwerd.

Alleen door de operatie als crisis te benaderen „bereik je de vereiste snelheid die nodig is voor de veiligheid van de Groningers”, stelt het SodM. Het ziet daarbij een sleutelrol voor de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

De schade-afhandeling en de versterking van huizen moet worden samengevoegd. „Bij de huidige voortgang van de schade-afhandeling en van de versterking zal de maatschappelijke ontwrichting als gevolg van de gaswinning in Groningen blijven toenemen”, aldus het SodM.

Na de beving in Zeerijp vorig jaar kwam de afbouw van de gaswinning in een stroomversnelling. Maar dat is nog niet genoeg, vindt het SodM. De toezichthouder adviseert vanuit het oogpunt van veiligheid de gaswinning volgend jaar al te maximeren op 12 miljard kubieke meter gas.

2022

Economische Zaken ging er eerder vanuit dat de bovengrens van 12 miljard kubieke meter uiterlijk in oktober 2022 zou worden behaald.

Het is aan de minister van Economische Zaken en Klimaat om uiteindelijk een afweging te maken tussen de veiligheid, en de leveringszekerheid van gas aan Nederlandse huishoudens.

Bekijk meer van; gaswinning groningen staatstoezicht op de mijnen (sodm)

© Foto Gerwin de Vries / ANP Een bewoonster van Westerwijtwerd wijst schade aan die is ontstaan door een aardbeving met een kracht van 3.4. Het is de op twee na zwaarste beving in de provincie Groningen als gevolg van de gaswinning.

Stress en somberheid door bevingschade in Groningen

MSN 28.05.2019 Het leven van Groningers staat stil. Het ontbreekt ze aan regie als aardbevingen hun huizen treffen. Door onzekerheid over het herstel en de versterking van hun huizen voelen ze zich onveilig. Het leidt tot psychische én lichamelijke klachten: stress en somberheid, maar ook hartkloppingen. Dat geldt voor jongeren en ouderen, of ze nu hoger of lager zijn opgeleid, getrouwd zijn of ongehuwd.

Dat blijkt uit een peiling onder bijna 4.000 Groningers die nog voor de gasbeving afgelopen week in Westerwijtwerd werd gehouden door de Rijksuniversiteit Groningen. Onderzoekers Katherine Stroebe en Tom Postmes, hoogleraar sociale psychologie, schrijven dat het afbouwen van de gaswinning en de versterking van huizen oplossingen zijn die „misschien over tien jaar effect hebben, maar de problemen van bewoners zijn er nu”.

Het zijn voornamelijk bewoners met herhaaldelijke gasbevingsschade aan hun woning, die kampen met onveiligheidsgevoelens. Van hen voelt ongeveer de helft zich onveilig door voortdurende onzekerheid, trage schadeafhandeling en het ontbreken van oplossingen voor hun problemen.

Daarbij komt dat deze groep in omvang toeneemt, maar dat gemeenten niet weten welke inwoners ‘meervoudige schade’ hebben. De gemeenten weten niet wie geholpen moeten worden met welke problemen. „Schrijnend”, noemt Stroebe het.

Nieuwe meldingen

Drie jaar geleden deden de onderzoekers een eerste peiling naar het beleid van de gaswinning en effecten ervan op de bewoners. Toen constateerden zij bij Groningers met ‘meervoudige schade’ grotendeels dezelfde problemen als nu. „Het is frustrerend dat de bevindingen niet op politiek en beleidsniveau worden opgepakt”, zegt Stroebe. „Dat veroorzaakt menselijk leed.”

Sinds maart vorig jaar had het schadeloket ruim 23.000 schademeldingen gekregen, waarvan tot nu toe zo’n 8.000 zijn afgehandeld. Na de beving in Westerwijtwerd zijn daar zo’n 2.000 nieuwe schademeldingen bij gekomen.

De afgelopen jaren is er volgens de onderzoekers weinig ten positieve veranderd voor de bewoners. Wel kwam er nog een nieuwe procedure bij, naast het herstellen van schades: die van de versterking, waarbij mogelijk duizenden huizen zodanig versterkt worden dat mensen bij een zware beving binnen enkele seconden levend hun huis kunnen verlaten.

Dat leidt volgens de onderzoekers tot nog meer onzekerheid en financiële zorgen, omdat het nog jaren kan duren voordat de versterkingsoperatie op gang komt. „Bewoners wordt geen duidelijkheid geboden”, zegt Stroebe. „Zij willen weten of ze hun huis kunnen verbouwen of verduurzamen en wie dan wat betaalt? Momenteel staat hun leven op slot.”

Advies

De onderzoekers adviseren de schade- en versterkingsprocedures sneller en ruimhartiger te laten verlopen. Daarnaast moeten instanties persoonlijker communiceren, waarbij de behoeftes van bewoners worden meegewogen en moet de veelheid aan instanties en besluitvormende lagen beperkt worden. „Dat laatste zeggen ook de professionals”, aldus Stroebe.

Maar daarmee is de „bestuurlijke spaghetti”, zoals de onderzoekers het noemen, nog niet opgelost. Ook de waardedaling van woningen en immateriële schade zal in de toekomst worden vergoed. Maar hoe? En door welke (nieuwe) instanties? Dat is nog onbekend. „Ik denk dat het dieptepunt nog niet bereikt is”, waarschuwt Stroebe.

Boeren demonstreren bij Westerwijtwerd en eisen een snellere schadeafhandeling. Groningen werd getroffen door een zware aardbeving van 3.4 op de Schaal van Richter. Ⓒ ANP

Meerdere woningen acuut onveilig na aardbeving

Telegraaf 23.05.2019 Na de aardbeving in het Groningse Westerwijtwerd zijn tot dusver tien huurwoningen, een aantal appartementen en een woonhuis in het bevingsgebied aangemerkt als ‘acuut onveilig’. Dat meldt een woordvoerder van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Er zijn inmiddels tijdelijke veiligheidsmaatregelen genomen. De bewoners hoeven hun huis niet uit.

Van de 912 schades die het schademeldpunt tot donderdagmiddag had binnengekregen, waren er 40 zo ernstig dat er melding werd gedaan van een zogenoemde acuut onveilige situatie (AOS). Dertien van deze meldingen zijn inmiddels geïnspecteerd, waarbij in drie gevallen werd bevestigd dat er inderdaad sprake was van een onveilige situatie, aldus het TCMG.

Bij die drie gevallen ging het om tien huurwoningen in dezelfde straat, een woonhuis, en een aantal woningen in een appartementencomplex. Bij de appartementen zaten geveldelen los, en bij de huurwoningen lieten plafonddelen los.

Er zijn vijf speciale teams actief die binnen 48 uur na de AOS-melding een inspectie komen uitvoeren.

Bekijk ook:

Schrik zit er goed in bij Groningers: ’Beving duurde zeker drie seconden’ 

Bekijk ook:

Nederland mag de rekening van de gaswinning niet bij de Groningers neerleggen 

Bekijk ook:

Koning: aardbeving is verschrikkelijk 

Bekijk ook:

’Hoe lang gaat dit nog door?’

Bekijk meer van; aardbevingen  schadeloketten groningen

Meerdere woningen Groningen acuut onveilig na aardbeving

AD 23.05.2019 Na de aardbeving in het Groningse Westerwijtwerd zijn tot dusver tien huurwoningen, een aantal appartementen en een woonhuis in het bevingsgebied aangemerkt als ‘acuut onveilig’. Er zijn inmiddels tijdelijke veiligheidsmaatregelen genomen. De bewoners hoeven hun huis niet uit.

Van de 912 schades die het schademeldpunt tot vanmiddag had binnengekregen, waren er 40 zo ernstig dat er melding werd gedaan van een acuut onveilige situatie (AOS). Dat meldt een woordvoerder van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Dertien van deze meldingen zijn inmiddels geïnspecteerd, waarbij in drie gevallen werd bevestigd dat er inderdaad sprake was van een onveilige situatie, aldus het TCMG.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Bij die drie gevallen ging het om tien huurwoningen in dezelfde straat, een woonhuis, en een aantal woningen in een appartementencomplex. Bij de appartementen zaten delen van de gevel los, en bij de huurwoningen lieten plafonddelen los.

Er zijn vijf speciale teams actief die binnen 48 uur na de AOS-melding een inspectie komen uitvoeren.

De Groningse vlag hangt halfstok in Westerwijtwerd, waar het epicentrum lag van een aardbeving met een kracht van 3.4. Het is de op twee na zwaarste beving in de provincie Groningen als gevolg van de gaswinning. Ⓒ ANP

Nieuwe beving in Groningen met kracht 1.1

Telegraaf 23.05.2019 Afgelopen nacht hebben zich weer twee aardbevingen voorgedaan in Groningen. Deze waren met een kracht van 0.9 en 1.1. wel veel lichter dan de beving van woensdag (3.4). Dat meldt het KNMI.

Het epicentrum lag beide keren bij de stad Groningen. De bevingen deden zich voor op een diepte van drie kilometer.

Het waren al de dertiende en veertiende deze maand. Maandag was er ook een bij de stad Groningen (0.5).

Wekelijks doen zich lichte bevingen voor in het noorden. De beving van woensdag was de zwaarste in tijden. Daarvan lag het epicentrum bij Westerwijtwerd.

Bekijk meer van; aardbevingen groningen knmi

Nieuwe aardbevingen in Groningen, ruim 840 schademeldingen

AD 23.05.2019 Afgelopen nacht hebben zich weer twee aardbevingen voorgedaan in Groningen. Deze waren met een kracht van 0,9 en 1,1. wel veel lichter dan de beving van gisteren (3,4). Dat meldt het KNMI.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Wekelijks doen zich lichte bevingen voor in het noorden. De beving van gisteren was de zwaarste in tijden. Daarvan lag het epicentrum bij Westerwijtwerd.

Schadevergoeding

Detail van een scheur in het asfalt na de zware aardbeving in de provincie Groningen. © ANP

Na de zware aardbeving bij Westerwijtwerd zijn bij het schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) 841 meldingen van schade binnengekomen. In 28 gevallen was de schade zo ernstig dat er melding werd gedaan van een zogenoemde Acuut Onveilige Situatie (AOS).

Bij een AOS gaat het volgens een woordvoerder van TCMG bijvoorbeeld om scheve muren of krakende en onveilige constructies. Twaalf van deze huizen en gebouwen zijn inmiddels geïnspecteerd en veilig genoeg bevonden. De overige gebouwen worden vandaag of morgen, in ieder geval binnen 48 uur na de melding, geïnspecteerd.

Volgens het TCMG komen de meeste meldingen, 415 in totaal, uit de gemeente Groningen. Uit de provincie Drenthe kwamen twintig meldingen. Vanwege de drukte zitten er komende dagen extra mensen bij het schadeloket en zijn de telefoonlijnen ook zondag geopend.

Groningers willen actie

We doen al ontzettend veel, maar het gaat niet goed en niet snel genoeg, aldus Ollongren.

De versterking van huizen en de aanpak van de problemen in het Groningse aardbevingsgebied moeten nu echt van de grond komen. Dat is vandaag de boodschap van regionale bestuurders tijdens een bezoek van de ministers Wiebes en Ollongren aan Westerwijtwerd.

Wiebes (Economische Zaken) en Ollongren (Binnenlandse Zaken) werden donderdagochtend door burgemeester Hans Engels ontvangen op het gemeentehuis in Loppersum. ,,Ze krijgen hier een update van de situatie en we willen ze het gevoel van urgentie overbrengen dat het echt anders moet. De aanpak van de problemen moet nu echt worden versneld.”

De Groningse actievoerder Jan Dales schoot de bewindslieden bij aankomst aan. Dales moet op doktersadvies verhuizen naar Drenthe. ,,Je voelt de enorme frustratie van de Groningers”, zegt minister Ollongren. ,,We doen al ontzettend veel, maar het gaat niet goed en niet snel genoeg.”

Minister Wiebes zei dat hij samen met Ollongren naar Groningen is gekomen om van de Groningers zelf te horen hoe ze de aardbeving van gisterochtend in Westerwijtwerd hebben ontvangen. ,,Ik wil vandaag met bestuurders gaan praten over hoe we de aanpak van de problemen kunnen versnellen. Maar eerst wil ik luisteren.” De minister wilde niet zeggen of hij de Groningers donderdag nog een belofte kon doen. Ollongren wil vandaag geen beloftes doen die ze niet kan waarmaken.

Wiebes en Ollongren gingen ook nog in gesprek met bewoners. Zeker honderd boze Groningers voerden daar actie. De noodklok werd geluid op het moment dat de ministers in een licht grimmige sfeer door de menigte werden geleid. ,,Tempo! Tempo!”, klonk het vanuit de Groningers. ,,Genoeg is genoeg” en ,,Wiebes Weg” viel te lezen op spandoeken.

Sneller

De Tweede Kamer vindt dat de schadeafhandeling in Groningen nog altijd niet snel genoeg gaat. In een al eerder gepland debat, dat voor een groot deel in het teken stond van de jongste aardbeving in Groningen, klonk gisteren felle kritiek van zowel oppositie- als coalitiepartijen.

,,Een vuistslag in de maag”, zo omschreef SP’er Sandra Beckerman de beving met een kracht van 3.4 van woensdagochtend. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer sprak van ,,een crisis. Mensen worden vermalen in de bureaucratie.”

De minister is naar eigen zeggen bereid tot ‘onorthodoxe maatregelen’ om de schades aan huizen sneller te herstellen, en hoopt daar binnen enkele weken meer over te kunnen zeggen. ,,Het tempo is al omhooggegaan, maar het is niet genoeg.”

Wiebes onderschreef veel van de kritiek gisteren, maar benadrukte ook dat er al veel maatregelen zijn getroffen om het proces uit het slop te trekken. ,,Nu nieuwe dingen verzinnen, dat zou erg goedkoop zijn. Dan zou ik het eerder achter de hand hebben gehouden.”

De hele Kamer wil snel opnieuw in debat over de situatie in Groningen. Bij dat debat zal ook premier Rutte aanwezig zijn.

Aantal schademeldingen na aardbeving in Groningen opgelopen tot 912

NU 23.05.2019 Het aantal schademeldingen door de forse aardbeving van woensdagochtend in Groningen is donderdagochtend opgelopen tot 912, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Inmiddels zijn 28 mogelijk acuut onveilige situaties gemeld bij het schadeloket van de overheid.

De Groningers werden woensdag in de ochtenduren opgeschrikt door getril en een harde klap. De aardbeving, waarvan het epicentrum onder Westerwijtwerd lag, duurde een aantal seconden en had een magnitude van 3.4.

Normaal krijgt de TCMG rond de dertig schademeldingen per dag binnen. Nu moet extra personeel ervoor zorgen dat alle Groningers te woord gestaan kunnen worden.

Een speciaal team heeft inmiddels twaalf plaatsen waar sprake zou zijn van een acuut onveilige situatie bezocht. Op drie plekken zijn extra veiligheidsmaatregelen genomen.

Bijna de helft van de meldingen kwam van mensen uit de gemeente Groningen (415). Vanuit Loppersum, de gemeente waar Westerwijtwerd toe behoort, kwamen 74 meldingen. Uit de provincie Drenthe kwamen negentien meldingen. De TCMG had woensdag aan het einde van de middag ruim vierhonderd meldingen ontvangen.

Kleine aardbevingen in de buurt van stad Groningen

In de nacht van woensdag op donderdag hebben zich opnieuw twee lichte aardbevingen voorgedaan in Groningen. Deze waren met een kracht van 0.9 en 1.1 wel veel lichter dan de beving van woensdag (3.4), meldt het KNMI. Het epicentrum lag beide keren bij de stad Groningen. De bevingen deden zich voor op een diepte van 3 kilometer.

Het waren al de dertiende en veertiende schok van deze maand. Maandag was er ook een bij de stad Groningen, met een magnitude van 0.5.

Wekelijks doen zich lichte bevingen voor in het noorden. De beving van woensdag was de zwaarste in tijden. Een grote beving in 2012 in Huizinge is de zwaarste aardbeving die ooit in Groningen is gemeten. Die had een magnitude van 3.6.

Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

© ANP Scheuren in een muur van een woning in Westerwijtwerd

Opnieuw twee aardbevingen in Groningen

MSN 23.05.2019 In Groningen hebben zich afgelopen nacht weer twee bevingen voorgedaan. Ze waren met een kracht van 0.9 en 1.1. wel veel lichter dan de beving van gisteren. Die had een kracht van 3.4 op de schaal van Richter.

Het epicentrum lag volgens het KNMI beide keren bij de stad Groningen. De bevingen deden zich voor op een diepte van 3 kilometer.

Al 14 bevingen in mei

Het waren al de dertiende en veertiende beving deze maand. Maandag was er ook een lichte beving bij de stad Groningen (0.5).

Wekelijks doen zich lichte bevingen voor in het noorden. De beving van gisteren was de zwaarste in tijden. Daarvan lag het epicentrum bij Westerwijtwerd.

Burgemeesters willen direct versterking huizen

 

Telegraaf 22.05.2019 De burgemeesters van zeven getroffen Groningse gemeenten willen dat alle versterkingsadviezen voor huizen direct worden uitgevoerd zonder herbeoordeling. Dat melden ze in een gezamenlijke verklaring over de aardbeving in Westerwijtwerd met een kracht van 3.4 woensdag.

Na de beving kwamen de burgemeesters van Loppersum, Groningen, Delfzijl, Appingedam, Midden-Groningen, Het Hogeland en Westerkwartier bij elkaar voor overleg.

De burgemeesters vertellen hun wens aan de ministers Eric Wiebes (Economische Zaken) en Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) als zij naar Groningen komen. Daarnaast willen ze dat er direct wordt begonnen met het versnellen van de versterking.

In de verklaring staat ook dat getroffen inwoners contact op kunnen nemen met de gemeente als ze zorg nodig hebben of hun verhaal kwijt willen.

Koning

Koning Willem-Alexander vindt het verschrikkelijk dat Groningen is getroffen door een nieuwe aardbeving. Dat zei hij tijdens een werkbezoek aan het paleis Sanssouci in Duitsland. De koning was vorige week donderdag nog in Appingedam. Daar praatte hij met gedupeerden van aardbevingen en bezocht hij een woonwijk die wordt versterkt.

De aardbeving bij Groningen had een kracht van 3.4. Het was de zwaarste beving in anderhalf jaar tijd. Tientallen mensen hebben schade aan hun woning gemeld.

Wiebes wil meer tempo in schadeherstel Groningen, geduld Kamer raakt op

NU 22.05.2019 Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat wil het tempo van de schadeafhandeling van de aardbevingsschade in Groningen opvoeren en een snellere afbouw van de gasproductie in de regio. Tegelijkertijd raakt het geduld in de Kamer over de aanpak langzamerhand op.

Op de dag dat de provincie Groningen te maken kreeg met een forse aardbeving, stond er later op de woensdag toevallig al een Kamerdebat gepland met Wiebes over de gaswinning en hersteloperatie in het gebied.

“De gaswinning moet naar beneden. We liggen voor op schema, maar het is niet genoeg”, zei Wiebes voor aanvang van het debat. In de kabinetsplannen wordt de gaskraan in 2030 helemaal dichtgedraaid. Ook de schadeafhandeling moet meer meters maken, vindt Wiebes. “Er moeten onorthodoxe maatregelen worden genomen.”

Eenmaal in de Kamer herhaalde de bewindsman zijn boodschap. “Op alle terreinen is tempo het hoofdgerecht.”

SP-lid Beckerman: ‘Dit voelt als vuistslag in mijn maag’

Maar de oproep tot urgentie maakte weinig indruk op de Kamerleden. “Ik heb niets nieuws van de minister gehoord”, merkte PvdA-Kamerlid Henk Nijboer op.

“Dit voelt als een vuistslag in mijn maag”, zei een zichtbaar geëmotioneerde Sandra Beckerman van de SP. Ze kon het niet verkroppen dat er nog schademeldingen liggen terwijl er nu met de beving nieuwe bijkomen. De situatie in Groningen moet worden opgeschaald tot een nationale ramp, aldus Beckerman.

De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), het overheidsloket dat de schadeafhandeling in goede banen moet leiden, meldde vorige week dat er ruim 23.000 schademeldingen zijn binnengekomen, waarvan er 8.000 zijn afgehandeld. Bij de overige vijftienduizend is de afhandeling in een vergevorderd stadium.

Kamer roept om orthodoxe maatregelen

De frustratie zat bij de Kamer vooral in de wirwar van regelingen. “Ik ben helemaal murw. Het is weinig concreet”, zei Beckerman tegen het einde van het debat nadat ze Wiebes voor langere tijd had aangehoord.

Zowel uit oppositie als coalitie werd geopperd om “onorthodoxe manieren” toe te passen zodat de schadeafhandeling een vlucht zou nemen. Maar wat precies onder onorthodox wordt verstaan, daarover verschillen de partijen van mening.

Voor PvdA, SP en GroenLinks is dat een zogenoemd ‘generaal pardon’ waarbij schade van gedupeerden tot een bepaald plafond direct wordt betaald zodat de achterstand sneller kan worden weggewerkt. Maar dat voorstel werd door Wiebes als onmogelijk bestempeld. Er is volgens de bewindsman geen bedrag dat in één keer kan worden toegekend.

Onduidelijk wat oplossing voor gedupeerde Groningers is

Wat is dan wel de oplossing voor bewoners die kampen met schade- of herstelwerkzaamheden vanwege de aardbevingen? De Kamer kreeg maar weinig vat op de minister.

“Ik ben er helemaal klaar mee”, zei CDA-Kamerlid Agnes Mulder over de versterkingsopgave. En even later in het debat: “Het duurt allemaal veel te lang. Ik snap niet dat er geen haast wordt gemaakt.”

PvdA’er Nijboer had het in zijn conclusie over “een woordenbrij” van Wiebes. Zo zegt de bewindsmand aan de ene kant dat de NAM, het bedrijf dat het gas oppompt in de regio, geen invloed meer heeft op de schadeafhandeling, zoals tot een aantal jaar geleden nog wel het geval was. Maar tegelijkertijd hoort Nijboer hem zeggen dat de NAM nog steeds invloed uitoefent.

Wiebes vroeg om geduld. De NAM zat zestig jaar lang aan de knoppen in de regio en wordt pas sinds kort op afstand gezet en ingeruild door overheidsinstanties. “Dat lossen we niet zomaar even op”, zei Wiebes. Er zullen naar alle waarschijnlijkheid nog bevingen volgen, waarschuwde hij. In de tussentijd is er geen andere optie dan de puinhopen “stap voor stap” op te ruimen.

Wiebes sloot zich aan bij de metafoor die GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee had bedacht voor de situatie in Groningen. “Het is alsof je de Mount Everest beklimt tijdens een lawine.”

Volgende week debatteert de Kamer specifiek over de recente aardbeving met premier Mark Rutte en Wiebes.

Lees meer over: Politiek   Aardbevingen Groningen  Gaswinning Groningen

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD) © ANP

Wiebes: afbouw van gaswinning en herstel van schade in Groningen moet sneller

AD 22.05.2019 De afbouw van de gaswinning in Groningen en het herstel van de schade gaan nog niet snel genoeg. Dat heeft minister Eric Wiebes (Economische Zaken) vanmiddag voorafgaand aan een debat over de gaswinning in het noorden van Nederland gezegd, dat al gepland stond. ,,We willen méér vaart en méér tempo.” Verslaggever Peter Winterman is bij het debat en twittert live mee. Zijn tweets zijn onderaan dit artikel te vinden. 

Groningen werd woensdag vroeg opnieuw getroffen door een zware beving, met een kracht van 3,4. ,,We zijn bereid tot allerlei onorthodoxe maatregelen om de schadeberg weg te werken”, zei Wiebes. ,,Het tempo is al omhooggegaan, maar het is niet genoeg.”

Kamerleden van de oppositie waren niet onder de indruk van de woorden. ,,De minister zegt niets nieuws, dat vind ik niet goed”, zei Henk Nijboer (PvdA). SP’er Sandra Beckerman, die zelf uit Groningen komt, zei de nieuwe beving te ervaren als ‘een vuistslag in de maag’.

Volgens Matthijs Sienot van D66 ‘zitten de Groningers vast in een moeras’. ,,Het stuwmeer aan schades moet worden weggewerkt, en daarvoor moeten onorthodoxe maatregelen worden genomen.

Tweets door ‎@WintermanAD

Wiebes: we moeten meer vaart maken

Telegraaf 22.05.2019 Er moet meer vaart worden gemaakt met het afhandelen van schade en het versterken van woningen in Groningen. Dat stelt minister Wiebes (Klimaat) in een eerste reactie op de aardbeving in Groningen.

Woensdag was er een gepland debat in de Tweede Kamer over de gaswinning in Groningen. Minister Wiebes heeft aan het begin een verklaring gegeven. „Heel heftig nieuws”, noemde Wiebes de beving in Westerwijtwerd. „Mensen moeten zich zo snel mogelijk veilig kunnen voelen. Een ding is nu belangrijk: er is meer vaart nodig.”

Crisis

PvdA-Kamerlid Nijboer reageerde woest op de verklaring van Wiebes: „Ik heb niets nieuws gehoord.” Het in tranen geroerde SP-Kamerlid Beckerman wil een debat met premier Rutte: „Het kabinet heeft niet het uiterste gedaan. Dit moet worden opgeschaald tot een nationale crisis.”

Regeringspartij D66 pleit voor ’onorthodoxe stappen’ om de afhandeling van schades te versnellen. „Het gaat nu veel te traag”, zegt Kamerlid Sienot. PvdA’er Nijboer stelt dat Groningers onnodig risico lopen omdat Wiebes de versterkingsoperatie tijdelijk heeft stilgelegd om te kunnen werken aan een nieuwe aanpak. „Groningers worden vermalen in de bureaucratie”

Afgelopen vrijdag heeft de ministerraad besloten om de versterkingsoperatie van woningen in Groningen weg te halen bij Wiebes. D66-minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) neemt de taken over. Lokale bestuurders in de bevingsprovincie hebben onlangs geklaagd over ’chaos en gebrek aan regie.’

Rutte

VVD-Kamerlid Yesilgöz wil dat er een speciaal telefoonnummer komt waar Groningers naar kunnen bellen met vragen. CDA-Kamerlid Mulder wil na de beloftes van minister Wiebes aan wat voor maatregelen hij denkt om de gaskraan nog sneller dicht te kunnen draaien. De christendemocraat is zeer kritisch over de versterking van woningen: „Ik zie helemaal geen merkbare voortgang. Heeft de minister het overzicht wel?”

Binnenkort komt er nog een apart debat over de beving in Westerwijtwerd met premier Rutte en minister Wiebes.

Ruim vierhonderd schademeldingen na forse aardbeving in Groningen

NU 22.05.2019 De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft inmiddels 431 schademeldingen binnengekregen na de forse aardbeving van woensdagochtend. Ook zijn negentien mogelijk acuut onveilige situaties gemeld.

De Groningers werden in de vroege ochtenduren opgeschrikt door getril en een harde klap. De aardbeving, waarvan het epicentrum onder Westerwijtwerd lag, duurde een aantal seconden.

Normaal krijgt de TCMG rond de dertig schademeldingen per dag binnen. Nu moet extra personeel ervoor zorgen dat alle Groningers te woord gestaan kunnen worden.

“Mensen bellen met vragen, om een schademelding te doen, maar ook om gewoon even het verhaal kwijt te kunnen.”

Waterschap Noorderzijlvest heeft een controle gedaan van onder meer de dijken en de waterschapswerken in de omgeving van Westerwijtwerd en kon woensdagmiddag concluderen dat er geen grote gebreken zijn aangetroffen.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Rutte: ‘Gaswinning is veranderd in nachtmerrie’

Koning Willem-Alexander noemt het “verschrikkelijk” wat er is gebeurd. Premier Mark Rutte zei in het WNL-programma Goedemorgen Nederland dat de gaswinning inmiddels is veranderd in een nachtmerrie.

In de provincie Groningen zijn sinds de jaren negentig al meer dan duizend aardbevingen geregistreerd. Eind jaren vijftig begon het boren naar gas.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Gaswinning Groningen

De beving had een kracht van 3.4 op de Schaal van Richter, het epicentrum lag in Westerwijtwerd. In het dorp werden vlaggen halfstok gehesen. Ⓒ ANP

Bijna 600 schademeldingen na beving Groningen

Telegraaf 22.05.2019 Na de aardbeving bij Westerwijtwerd heeft de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) 593 aanvragen tot schadevergoeding gekregen. Die werden telefonisch of via de website ingediend. Het schadeloket kreeg tot 19.00 uur 281 telefoontjes.

Er kwamen 25 meldingen van mogelijk acuut onveilige situatie (AOS) binnen. Die moeten binnen 48 uur onderzocht worden. Volgens de TCMG zijn bij de nu zeven bezochte adressen geen veiligheidsmaatregelen nodig.

Het schadeloket blijft de komende dagen extra bemand en zal zondag ook geopend zijn om mensen te woord te staan.

‘In een klap duidelijk dat Groningen nog niet veilig is’

NOS 22.05.2019 De gaswinning in Groningen moet zo snel mogelijk stoppen en de afhandeling van aardbevingsschade moet ruimhartig worden opgepakt. Dat zegt de Groningse commissaris van de koning René Paas na de aardbeving van vanochtend in de gemeente Loppersum.

“Deze beving maakt in een klap duidelijk dat Groningen nog niet veilig is”, zegt Paas. “Een aardbeving komt altijd als een verrassing, maar het was ons bekend dat er nog zo’n grote klap kon komen. “Volgens Paas is nu wel duidelijk dat zo snel mogelijk moet worden gestopt met gaswinning. “Meer gas terug is altijd beter.”

Bij het Schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) zijn vandaag 19 meldingen binnengekomen van schade aan woningen of panden met een acuut onveilige situatie. Een speciaal team onderzoekt deze meldingen binnen 48 uur. In totaal kwamen er vandaag 431 aanvragen tot schadevergoeding binnen. Op een gewone dag zijn dat er circa dertig. Ook kwamen er honderden telefoontjes binnen van bewoners met vragen, maar soms bellen ze ook om gewoon even hun verhaal te doen, aldus de TCMG.

Dit jaar versterken

De Groningse commissaris wil dat er haast wordt gemaakt met de versterkingsoperatie in het aardbevingsgebied. “Ik wil gewoon dat er nog dit jaar feitelijk wordt versterkt. De Groningers willen resultaten zien, ze willen een gevoel van veiligheid”, zegt Paas. Hij praat vandaag met de verantwoordelijke ministers over de beving van vanochtend.

Inwoners van Westerwijtwerd reageerden vanochtend geschokt tegen RTV Noord:

Inwoners Westerwijtwerd: ‘Alsof er een dikke vrachtauto aankwam’

Ook burgemeester Hans Engels van de gemeente Loppersum wil dat de versterking van huizen sneller wordt opgepakt. “Er is hier sprake van een crisis. Je ziet geen rookpluimen, geen vuur en geen slachtoffers op de grond, maar we hebben hier een crisis”, zegt hij.

De politiek in Den Haag moet nu heel snel actie ondernemen, vindt de burgemeester, want er is veel onrust bij inwoners. “Den Haag wacht te lang op nieuwe beoordelingen, computermodellen, nieuwe inspecties en nieuwe adviezen. Ik zie nog geen enkel busje rijden om de huizen hier veilig te maken.”

Moedeloosheid

Minister Wiebes erkent dat het allemaal sneller moet en begrijpt dat Groningers moedeloos worden. Zowel de schadeafhandelingen als de afbouw van het boren moeten sneller, zegt hij.

“Dit is echt heel heftig. Je weet dat het kan gebeuren maar toch ben je ontstemd. Ik ben blij dat we hebben besloten om de gaswinning naar beneden te doen. Maar het moet sneller. Dus ik begrijp de moedeloosheid ook. We liggen voor op schema, maar het is duidelijk niet genoeg, de kans op bevingen is er nog steeds. Er moeten onorthodoxe maatregelen genomen worden.”

NAM moet uitleg geven

Omdat de aardbeving van vandaag zwaar was en lang duurde, moet de NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij) binnen 48 uur een analyse aanleveren bij het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De NAM is verantwoordelijk voor de gaswinning in Groningen.

Na de beving van vorig jaar moest ook een analyse worden aangeleverd; het SodM bepaalde daarna dat de gaswinning met bijna de helft moet worden teruggebracht.

Premier Rutte noemde de beving in het tv-programma Goedemorgen Nederland “verschrikkelijk”. Hij zei te hopen dat de schade meevalt. Volgens Rutte was iedereen in de jaren vijftig nog heel optimistisch over de gaswinning, maar is het nu “veranderd in een nachtmerrie”.

“Meer gas uit buitenland”

De belangengroep Groninger Bodem Beweging erkent dat de gaskraan niet vandaag of morgen dicht kan, maar vraagt de overheid om het proces wel te versnellen en ook serieus werk te maken van de versterkingsoperatie.

De groep zegt dat de overheid niet langer het argument van leveringszekerheid moet gebruiken om de gaskraan niet nog verder dicht te draaien. Dan moet maar meer gas in het buitenland worden gekocht, zegt de Groninger Bodem Beweging, want het belang van Groningers moet voorop staan.

Een andere belangengroep in het aardbevingsgebied, het Groninger Gasberaad, dringt ook aan op versnelling van de versterkingsoperatie. “Dit vraagt om een crisisachtige aanpak. Het bestaat niet dat we hier eindeloos bezig zijn met allerlei juridische procedures en discussies en niet een schadeproces van de grond krijgen”, zegt een woordvoerder.

Eerder legde NOS op 3 al uit hoe het kan dat de gaswinning in Groningen aardbevingen veroorzaakt. En waarom de gaskraan dichtdraaien niet per se betekent dat er dan geen bevingen meer plaatsvinden:

Aardbeving na aardbeving, dat komt hierdoor

Bekijk ook;

Flinke aardbeving Groningen: ‘We zijn er nu al zo klaar mee’

Groningen opgeschrikt door forse aardbeving

Aardbeving Groningen voelde ‘alsof trein onder het huis reed’

NU 22.05.2019 Duizenden Groningers werden woensdag om iets voor 6.00 uur wakker geschud door een aardbeving. In Westerwijtwerd, waar het epicentrum lag, klonk het volgens een bewoner alsof er “een trein onder het huis reed”, waarna een harde klap volgde. Groningen zag angstig toe hoe de aardbeving met een magnitude van 3.4 voor schade zorgde.

Jan Honderd, inwoner van Westerwijtwerd, was om 5.49 uur al wakker, maar lag nog wel in bed toen het hele huis begon te schudden en trillen. “Het was net of er een vrachtwagen aan kwam denderen. Maar doordat het geluid harder was, wist ik dat het om een aardbeving ging.”

Honderds vrouw sliep nog wel, maar schrok wakker van de beving. “Het duurde een seconde of drie, vier. Dat lijkt niet lang, maar op zo’n moment is het dat wel.”

Ook Dorien de Boer uit Westerwijtwerd, ruim 15 kilometer boven Groningen, werd wakker van de schokken. “Het is wel zo’n harde klap dat je er wakker van wordt. Het is net alsof er een trein onder het huis rijdt. Het geluid is te vergelijken met onweer.”

De aardbeving van woensdag veroorzaakte geen schade aan de woning van De Boer, maar voor Honderd is dat anders. “In de woning zaten al scheuren door eerdere bevingen, maar daar is weer een scheur bijgekomen.”

Een scheur in een woning in Westerwijtwerd. (Foto: ANP)

‘Van kastje naar de muur gestuurd’

Honderd heeft zijn eerdere schade gemeld bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), maar daar wordt hij “van het kastje naar de muur” gestuurd. “In een binnenmuur zitten grote scheuren, dat heb ik in september vorig jaar gemeld, waarna ik onlangs bericht kreeg dat de commissie pas in augustus van dit jaar langs wil komen om de schade te controleren. Het komt over alsof ze eerder willen tegen- dan meewerken.”

Irene Louwrier herkent het beeld dat Honderd schetst. Ze woont in Noordbroek, dat zo’n 25 kilometer ten oosten van Westerwijtwerd ligt. “Er wordt van alles beloofd, maar het duurt zo lang voor er iets gebeurt. Dat is enorm frustrerend.”

Het gasveld in Groningen

  • Het gasveld beslaat ongeveer 900 vierkante kilometer, ofwel een derde van de provincie Groningen.
  • Eind jaren vijftig begon het boren naar gas, tientallen jaren later volgde de eerste beving.
  • Er zijn sinds de jaren negentig meer dan duizend aardbevingen in het noorden geweest ondanks herhaaldelijk terugschroeven van gaswinning. Deze aardbevingen leiden in veel gevallen tot schade aan de huizen.
  • Gaswinning ligt nu op 21,6 miljard kuub per jaar en moet in 2030 stilgelegd zijn.

Afhandeling van schademeldingen duurde lang

Een woordvoerder van de TCMG erkent dat het lang duurt voordat schademeldingen worden behandeld. “Dat komt omdat we in maart 2018 begonnen zijn met een stuwmeer aan openstaande meldingen”, vertelt Jouke Schaafsma, woordvoerder van de TCMG. “Het heeft vrij lang geduurd voor we genoeg deskundigen hadden, waarna de verwerking van schademeldingen op gang kwam.”

Volgens Schaafsma worden er op dit moment meer schademeldingen verwerkt dan er binnenkomen en loopt dat “stuwmeer” dus langzaam leeg. “Maar dat inlopen gaat te langzaam”, erkent hij. “We zijn met maatregelen bezig om dat sneller te laten verlopen.”

Het doel van de TCMG was om eind dit jaar alle openstaande schademeldingen te hebben afgehandeld, maar Schaafsma weet niet of dat na de beving van woensdag nog haalbaar is. “We moeten kijken wat de impact van de beving is.”

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Veel Groningers voelen onmacht

Louwrier sliep door de aardbeving van woensdag heen, maar hoorde later dat dorpsgenoten wél wakker werden. Ze moet nog controleren of haar woning extra schade heeft opgelopen, maar eerdere bevingen zorgden onder meer voor een grote scheur in de vloer van haar huis en een verzakte schoorsteen.

Als haar huis inderdaad extra schade heeft opgelopen en dat meldt bij de TCMG, betekent het dat Louwrier door “veel procedures” heen moet. “Daar word je weleens moe van. Lang niet alle mensen hebben de tijd of energie daarvoor. Heel veel Groningers voelen onmacht.”

‘We willen dat op nette manier met ons wordt omgegaan’

Honderd woont door de bevingen niet meer met plezier in het hoge noorden. “Je weet nooit wanneer het stopt.” Toch denkt hij niet aan verhuizen. “Ik ben hier geboren en woon er al mijn hele leven. Ik ga hier niet weg.”

Louwrier heeft er begrip voor dat er gas wordt gewonnen in Groningen. “Dat is het probleem ook niet. Maar dan moeten wel eerst de huizen versterkt worden, waarna pas het gas uit de bodem wordt gehaald. Wij profiteren ook van het gas, maar we willen gewoon dat er op een nette manier met ons wordt omgegaan.”

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Gaswinning Groningen   Binnenland

‘Er gaan nog doden vallen in Groningen’ – video

Telegraaf 22.05.2019 Een zware aardbeving van 3,4 op de schaal van Richter schudde Groningers woensdagochtend wakker. Dick Hoven uit Westerwijtwerd kan maar ėén conclusie trekken: ‘Ik ga hier weg!’

Bekijk meer van; aardbevingen  groningen  video’s  nieuws

Minister: Tot nu toe 430 schademeldingen na aardbeving Groningen

AD 22.05.2019 Rond 16.00 uur waren er 430 meldingen van schade gedaan vanwege de aardbeving in Groningen. In negentien gevallen was sprake van een acuut onveilige situatie, vijf daarvan zijn inmiddels geïnspecteerd.

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) noemde de aantallen in een Kamerdebat over de gaswinning in Groningen. Dat debat was al eerder gepland, maar stond voor een groot deel in het teken van de zware beving met een kracht van 3.4, die Groningen vanochtend vroeg trof.

Het Waterschap Noorderzijlvest laat weten na inspecties geen grote gebreken bij dijken, dijkdoorgangen en waterschapswerken in het getroffen gebied te hebben gevonden. Medewerkers controleerden in de omgeving van het epicentrum bij Westerwijtwerd.

Ook een persleiding voor de afvoer van rioolwater van de stad Groningen naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Garmerwolde werd nagekeken. Ook hier kwamen geen grote gebreken aan het licht. Morgen gaat men verder met gedetailleerde inspecties om er zeker van te zijn dat de waterveiligheid niet te lijden heeft gehad.

© ANP De beving had een kracht van 3.4 op de Schaal van Richter, het epicentrum lag in Westerwijtwerd. In het dorp werden vlaggen halfstok gehesen.

Bijna 600 schademeldingen na beving Groningen

MSN 22.05.2019 Na de aardbeving bij Westerwijtwerd heeft de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) 593 aanvragen tot schadevergoeding gekregen. Die werden telefonisch of via de website ingediend. Het schadeloket kreeg tot 19.00 uur 281 telefoontjes.

Er kwamen 25 meldingen van mogelijk acuut onveilige situatie (AOS) binnen. Die moeten binnen 48 uur onderzocht worden. Volgens de TCMG zijn bij de nu zeven bezochte adressen geen veiligheidsmaatregelen nodig.

De meeste schademeldingen kwamen uit de gemeente Groningen (294). Daarnaast kwamen veel meldingen uit Het Hogeland (109) en Loppersum (61). Ook uit de provincie Drenthe kwam een tiental schademeldingen.

Het schadeloket blijft de komende dagen extra bemand en zal zondag ook geopend zijn om mensen te woord te staan.

Ruim tweehonderd schademeldingen na forse aardbeving in Groningen

NU 22.05.2019 Ruim tweehonderd schademeldingen zijn woensdag binnengekomen bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen na de forse aardbeving met een magnitude van 3.4 in het Groningse dorp Westerwijtwerd. Ook werden mogelijke onveilige situaties gemeld.

Normaal gesproken worden er zo’n dertig schademeldingen per dag gedaan, nu zijn het er 234. Het gaat onder meer om scheuren in de muren.

Er kwamen zeven meldingen over mogelijk acuut onveilige situaties binnen. Een speciaal team onderzoekt deze meldingen. Later op woensdag wordt weer een update over het aantal schademeldingen verwacht.

De commissie heeft extra mensen ingezet om de telefoon op te nemen. De beving, die in de vroege ochtenduren plaatsvond, is door veel Groningers gevoeld.

“Mensen bellen met vragen, om een schademelding te doen, maar ook om gewoon even het verhaal kwijt te kunnen.”

De waterschappen voeren inspecties uit bij de dijken, kades, gemalen en sluizen om er zeker van te zijn dat daar geen gevaarlijke schade is ontstaan.

Aardbeving #Westerwijtwerd ook op diverse plekken in #Groningen gevoeld. In UMCG heeft de #aardbeving gelukkig geen gevolgen gehad in het operatiecentrum, Intensive Care en hartbewaking.

Avatar

  Auteur

umcg

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Veel mensen hebben beving gevoeld

Op sociale media laten veel mensen in de omtrek van Westerwijtwerd, dat hemelsbreed 18 kilometer ten noordoosten van de stad Groningen ligt, weten dat ze zijn geschrokken van de aardbeving.

Premier Mark Rutte noemde de aardbeving in het WNL-programma Goedemorgen Nederland “verschrikkelijk”. Volgens Rutte was iedereen in de jaren vijftig nog heel optimistisch over de gaswinning, maar is die inmiddels “veranderd in een nachtmerrie”.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) maakt een analyse van de aardbeving, zoals ook is voorgeschreven in het protocol. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SODM) laat weten dat de beving langer heeft geduurd dan bijvoorbeeld de beving in Huizinge in 2012.

Groningen opnieuw getroffen door aardbeving

De Groningse plaats Westerwijtwerd is getroffen door een aardbeving met een magnitude van 3.4. © ANP

Meer dan duizend bevingen in provincie geregistreerd

In de provincie Groningen zijn sinds de jaren negentig al meer dan duizend aardbevingen geregistreerd. Sommige bevingen zijn amper voelbaar, andere leidden tot schade.

Vorig jaar vond een beving met dezelfde magnitude plaats bij Zeerijp. Daardoor raakten de maatregelen omtrent de afbouw van de gaswinning in een stroomversnelling. Het kabinet meldde een aantal maanden later dat de gaswinning in 2030 helemaal zal zijn stilgelegd en tot die tijd zal worden afgebouwd.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Groningen   Gaswinning Groningen   Binnenland

Een gaswinningslocatie van de NAM in Muntendam ANP

Flinke aardbeving Groningen: ‘We zijn er nu al zo klaar mee’

NOS 22.05.2019 Inwoners van de provincie Groningen zijn vanochtend wakker geschrokken door een van de zwaarste aardbevingen die het KNMI daar ooit heeft gemeten. “Ik denk dat ik net als de halve provincie Groningen wakker geschrokken ben”, reageert Ger Warink uit Loppersum.

Het epicentrum met een kracht van 3,4 lag bij Westerwijtwerd, een dorp 6,5 kilometer ten westen van Loppersum. De beving komt in de top 3 van zwaarste bevingen in Groningen gemeten. Warink vertelt wat er gebeurde.

“Je hoort gerommel aankomen. Er valt wat om in de kast, en je zit meteen rechtop. In totaal duurde het een seconde of vier”, zei hij in het NOS Radio 1 Journaal. Het KNMI waarschuwt al voor mogelijke schade, maar Warink heeft dat nog niet kunnen bekijken. “Ik sta nog in de badjas hier, maar de schade zal er ongetwijfeld zijn.

350 bevingen

Hij vertelt dat zijn huis al 350 bevingen heeft meegemaakt. “Het is al gescheurd en verzakt. We zijn er nu al zo klaar mee. We weten het ook niet meer.”

Hij hoopt dat de timing van de aardbeving nog iets positiefs kan betekenen, want vandaag is er in de Tweede Kamer een debat over de mijnbouw in Groningen. “Als hij komt, dan maar vandaag. Het zou een mooie aanvulling zijn voor politici om te kijken hoe het nu verder moet.”

Ook inwoners van het dorp Westerwijtwerd reageerden vanochtend geschrokken:

Video afspelen

Inwoners Westerwijtwerd: ‘Alsof er een dikke vrachtauto aankwam’

Tegen RTV Noord reageert Harme Dokter uit Bedum. “Mijn bed was hevig aan het kraken en het dak maakte lawaai. Verder weet ik nog niet wat er beneden is gebeurd.”

Jos Walstra uit de stad Groningen heeft de beving ook gevoeld. “Ik stond in de keuken te ontbijten en toen hoorde ik een klap. Vervolgens ging ik naar het toilet en het was net of de wc onder me weg donderde.”

Eerder legde NOS op 3 al uit hoe het kan dat de gaswinning in Groningen aardbevingen veroorzaakt. En waarom de gaskraan dichtdraaien niet per se betekent dat er dan geen bevingen meer plaatsvinden:

Beving na beving: waarom Groningen trilt

Bekijk ook;

Groningen opgeschrikt door forse aardbeving

Groningen weet weer: de aarde laat zich niet temmen

VK 22.05.2019 De aardbeving woensdagochtend vroeg bij Westerwijtwerd maakt één ding pijnlijk duidelijk: op een stap voorwaarts volgen in Groningen maar al te vaak twee stappen terug. ‘Het houdt niet op.’

Het Groningse Westerwijtwerd. Beeld Harry Cock

In de vroege woensdagochtend werd Groningen opnieuw met de neus op de feiten gedrukt: de grillige bodem onder het Hogeland laat zich amper dresseren. De aarde trilde weer, ditmaal onder Westerwijtwerd (nabij Loppersum) om 05.50 uur.

Met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter behoort de beving tot de zwaarste schokken in de regio ooit. Terwijl de gaswinning rond Loppersum juist gestaakt werd na de vorige wakeup-call: de beving in januari 2018 bij Zeerijp met dezelfde sterkte.

Enkele Groningse vlaggen halfstok aan de gevels, cameraploegen, een burgemeester die bij de brug nogmaals uitlegt dat het zo echt niet langer meer kan: het begint welhaast een vertrouwd beeld te worden. Een moedeloos stemmende herhaling van zetten. Welkom in Westerwijtwerd, epicentrum.

De meeste dorpsbewoners ondergaan de jongste beving gelaten. Ervaringsdeskundigen zijn ze inmiddels, een twijfelachtig predicaat. Het toegestroomde journaille is een bezienswaardigheid, de moeite waard te fotograferen. ‘Zo druk is het hier nooit’, grapt een voorbijgangster die nog kan lachen.

Een bewoonster van Westerwijtwerd wijst schade aan die is ontstaan door de aardbeving. Beeld ANP

Het huiskamercafé aan de Dorpsweg is voor de gelegenheid open ‘voor een bakkie troost’, belooft een bord aan de straat. Katrien en Thomas Dresscher bliezen de oude smederij in 2011 nieuw leven in, net voor de aardbeving bij Huizinge – met 3,6 op de schaal van Richter nog steeds de hevigste ooit.

Een sfeervolle gelegenheid is het geworden. Maar, zegt Katrien, die zoals zovelen vanmorgen wakker schrok: ‘Ik zou hier nu geen huis meer kopen. Nog los van de gevoelens van angst: je hebt altijd sores. Ik ken niemand die geen scheuren heeft.’ Of erger: naast het huiskamercafé verraadt een nieuwe fundering een oud winkelpand dat na eerdere bevingen opgegeven werd.

Acuut onveilig

Honderden mensen voelden de beving bij Westerwijtwerd, tot in de stad Groningen (ruim 20 kilometer verderop). Het aantal schademeldingen liep gedurende de dag op tot  431. Negentien huiseigenaren meldden vermeende ‘acuut onveilige situaties’. Die moeten met spoed geïnspecteerd worden. Er wordt extra mankracht ingezet.

Ter vergelijking: na de aardbeving bij Zeerijp in januari 2018 kwamen er uiteindelijk bijna zesduizend schademeldingen binnen. Net als nu volgde die beving op een relatief rustige periode. Toen al werd de illusie losgelaten dat de bodem zich laat kennen en mennen. Daarvoor is de ondergrondse spanning te zeer opgebouwd door decennia gaswinning.

De Groningse vlag hangt halfstok in Westerwijtwerd, waar het epicentrum lag van de aardbeving. Beeld ANP

‘Zeerijp’ trilde bestuurlijk flink na. Het kabinet kondigde terstond aan de gaskraan versneld dicht te draaien, te beginnen met boorputten in het meest gevoelige gebied rond Loppersum. Er kwam een nieuwe schaderegeling, weg van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ondergebracht bij een overheidsloket.

Groningen kreeg (weer) een zak geld om het leed te verzachten: 1,15 miljard euro om te investeren in leefbaarheid en de economie. Begin dit jaar werd bovendien een parlementaire enquête aangekondigd: hoe kon het in Groningen zo uit de hand lopen?

Tegelijkertijd is de praktijk in Groningen dat er voor gedupeerden niet veel veranderd is. Het staken van de gaswinning is een nog niet ingeloste belofte. De afbouw verloopt gestaag, meldde verantwoordelijk minister Wiebes (Economische zaken en Klimaat) onlangs. Maar de NAM mag dit jaar nog ‘gewoon’ 19,4 miljard kuub gas uit de grond halen (al was dat in 2013 nog 53 miljard kuub).

De nog steeds nodige versterking van huizen komt niet tot nauwelijks van de grond, mede door een koerswijziging van minister Wiebes (Economische zaken en Klimaat). Het dreigt een papieren tijger te worden, met alle frustraties van dien. Het nieuwe schadeloket kampt bovendien met een stuwmeer van duizenden niet afgehandelde schadeclaims.

2019 had het jaar moeten worden waarin die zouden worden weggewerkt. Maar met de recente schok lijkt dat nu ijdele hoop. ‘De nieuwe golf schademeldingen die na vandaag binnen gaat komen, kunnen ze binnen het huidige systeem niet aan’, aldus het Groninger Gasberaad.

Boeren demonstreren bij Westerwijtwerd en eisen een snellere schadeafhandeling. Beeld ANP

Heksenketel

Er zijn woensdagochtend geen huizen ingestort en gewonden zijn er opnieuw niet gevallen. Maar de schok van Westerwijtwerd zal Groningen opnieuw confronteren met het besef dat op één stap vooruit er al te vaak twee terug volgen. ‘Het houdt niet op’, zegt Yvonne, de moeder van Katrien, die uit Usquert naar Westerwijtwerd is gekomen voor een helpende hand. ‘Ze belde me vanmorgen: het is een heksenketel.’

‘De gaswinning is veranderd in een nachtmerrie’, zei Mark Rutte woensdagochtend in een reactie. Dat stempel is ook van toepassing op de dilemma’s waar de ooit zo lucratieve bodemactiviteit de politiek voor stelt.

De premier kon rekenen op Groningse hoon doordat hij aan zijn opmerking toevoegde dat we ook niet kunnen hebben ‘dat een verpleeghuis in Limburg in een koude winter geen gas heeft’. Tientallen boze boeren verzamelden zich spontaan op hun tractoren – inmiddels ook haast een ritueel.

‘U moet mij pas bedanken als ik de problemen heb opgelost’, zei Wiebes vorig jaar na de aardbeving in Zeerijp. Alsof het lot er mee speelde stond er woensdag opnieuw een Tweede Kamercommissievergadering over de gaswinning op de agenda – zoals eerder op dagen dat de bodem beefde.

Opnieuw beloofde de bewindsman vaart te maken. Maar opnieuw zijn de feiten de maatregelen te snel af. ‘Na Westerwijtwerd is crisisaanpak onvermijdelijk!’ is het laatste noodappèl van het Groninger Gasberaad. Maar welke crisisaanpak?

Groningen en de aardbevingen

Wiebes in aardbevingsgebied: ‘U moet mij pas bedanken als ik de problemen heb opgelost’.

Kafka waart rond op het Hogeland: de versterkingsoperatie komt totaal niet van de grond.

Een parlementaire enquête gaat gedupeerde Groningers niet meer helpen, schreef columnist Bert Wagendorp. Maar het instrument heeft wel symbolische waarde.

Meer over; Groningen ramp aardbeving rampen en ongevallen natuurramp Zeerijp Wiebes Jurre van den Berg

Negentig schademeldingen na aardbeving, zeven ernstig  Telegraaf 22.05.2019

 

De beving had een kracht van 3.4 op de Schaal van Richter, en het epicentrum lag in Westerwijtwerd. In het dorp werden vlaggen halfstok gehesen, en ging men op zoek naar (nieuwe) scheuren. Ⓒ ANP

Dit zijn de zwaarste aardbevingen in het noorden

Telegraaf 22.05.2019 De grond in Groningen trilde in de nacht van dinsdag op woensdag weer eens flink. De aardbeving bij het dorp Westerwijtwerd had een kracht van 3.4 op de schaal van Richter en was in grote delen van de provincie te voelen. „Ik dacht eerst dat mijn vriend zich hard omdraaide. Het bed ging heen en weer en onze dochter begon te huilen. Een aardig schudfestijn, een gek gevoel”, aldus een inwoonster van de stad Groningen. Een overzicht van de zwaarste gaswinningsaardbevingen, gebaseerd op gegevens van het KNMI.

  • Huizinge, augustus 2012: Aardbeving bij het gehucht Huizinge in de gemeente Loppersum. Met een kracht van 3.6 is het de zwaarste aardbeving ooit in het noorden.
  • Westeremden, augustus 2006: Beving bij Westeremden, hemelsbreed een paar kilometer ten oosten van Huizinge. De beving heeft een kracht van 3.5.
  • Zeerijp, januari 2018: Aardbeving met een kracht van 3.4 in Zeerijp bij Loppersum. Tot twintig kilometer verderop ontstaat schade: in de vloer van het Universitair Medisch Centrum Groningen verschijnt een meterslange scheur.
  • Roswinkel, februari 1997: De aardbevingen in Groningen krijgen veel aandacht, maar ook in buurprovincie Drenthe trilt de grond van tijd tot tijd. De zwaarste Drentse beving ooit, met een kracht van 3.4, was bij het dorp Roswinkel, tussen Emmen en de provincie Groningen. In juli 1998 is het weer raak en wordt Roswinkel getroffen door een beving met een kracht van 3.3.
  • 2013, 2011, 2008 en 2000: Vier bevingen in het noorden hadden een kracht van 3.2: in februari 2013 bij het dorp Zandeweer, in juni 2011 bij Garrelsweer, in oktober 2008 bij Westeremden en in oktober 2000 bij Roswinkel.
  • Leermens, februari 2014: De grond trilt bij het dorp Leermens in de gemeente Loppersum. De beving heeft een kracht van 3.0.

Nog veel onduidelijk na aardbeving

Telegraaf 22.05.2019 De Groningse vlag hangt halfstok in Westerwijtwerd, waar het epicentrum lag van een aardbeving met een kracht van 3.4 op de schaal van Richter. Het is de op twee na zwaarste beving in de provincie Groningen als gevolg van de gaswinning.

Inspecties kades en gemalen na aardbeving

Telegraaf 22.05.2019 Het Waterschap Noorderzijlvest en de provincie Groningen voeren woensdagochtend inspecties uit in het gebied dat werd getroffen door een zware aardbeving. Het waterschap controleert onder meer gemalen en sluizen, en een team van vijf tot tien medewerkers van de provincie inspecteert of er schade is aan wegen, bruggen en kunstwerken.

Het waterschap is alert op eventuele schade aan dijken en kades omdat deze „van belang zijn voor de veiligheid van onze inwoners.” Ook het waterschap Hunze en Aa’s controleerde waterkeringen en kunstwerken, als de Groevesluis en dijkdoorgangen bij Delfzijl. Daarbij kwamen geen bijzonderheden aan het licht, meldt het waterschap.

Kijk even om

Het Universitair Medisch Centrum in Groningen (UMCG) laat via Twitter weten dat de aardschok ook in het ziekenhuis gevoeld is, maar dat de beving geen gevolgen heeft gehad in het operatiecentrum, op de intensive care en op de hartbewaking.

De woordvoerder van de veiligheidsregio Groningen riep Groningers op elkaar in de gaten te houden. „Schade kun je melden, maar de schrik niet. Dus kijk even bij de buren hoe het gaat.”

Woensdagochtend om 05.49 uur was er in Groningen een aardbeving met een kracht van 3.4 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in het dorpje Westerwijtwerd.

Vlaggen halfstok in Westerwijtwerd

Telegraaf 22.05.2019 In het Groningse gehucht Westerwijtwerd, waar het epicentrum van de aardschok lag, hangen de vlaggen woensdagochtend halfstok. Ook in de tuin van Gerhard Visker, lid van de Groninger Bodem Beweging (GBB), hangt de Groningse vlag. „Dit moet echt stoppen”, klinkt het aangedaan. „De regering brengt ons nodeloos in gevaar.”

Visker werd even voor zessen wakker van een luide knal. „Het hele huis trilde en de ramen gingen heen en weer.” Voor hem is de maat nu echt vol. „Dit kan gewoon echt niet. De gaswinning moet eerder stoppen. Zo snel mogelijk.”

Veel meldingen bij schadeloket na aardbeving  Telegraaf 22.05.2019

’Beving maakt in één klap duidelijk dat Groningen nog niet veilig is’

Telegraaf 22.05.2019  René Paas, de Groningse commissaris van de Koning, wil dat de gaskraan zo snel als mogelijk wordt dichtgedraaid. Dat zegt hij in een reactie op de aardbeving met een kracht van 3.4 op de schaal van Richter, die woensdagmorgen plaatsvond in de provincie Groningen. „Deze beving maakt in één klap duidelijk dat Groningen nog niet veilig is”, aldus Paas.

„We hebben te maken met huilende kinderen door de beving, de impact is groot. Uit een nachtmerrie word je wakker en dan is het klaar, maar dit blijft er”, aldus de commissaris.

Volgens Paas is de kans groot dat het aantal schademeldingen de komende dagen weer fors toeneemt. „Het was een tijdje zo dat er meer meldingen werden weggewerkt dan er binnenkwamen. Er zijn meer mensen nodig om het allemaal op te lossen.”

„Een aardbeving komt altijd als een verrassing, maar het was ons bekend dat er nog zo’n grote klap kon komen”, zegt de commissaris, die zelf in de stad Groningen was, maar de aardschok niet heeft gevoeld. „Dit vergroot voor de inwoners van Groningen wel het gevoel van onveiligheid. Het zal ook leiden tot meer verontwaardiging over het achterblijven van het tempo in het afbouwen van de gaswinning, het oplossen van schade en de versterking van huizen.”

Gas

Volgens Paas laat de beving de noodzaak zien dat de gaswinning zo snel als mogelijk moet worden afgebouwd. „Meer gas terug is altijd beter”, zegt Paas. Ook wil de commissaris dat de nieuwe schades snel en ruimhartig worden afgehandeld. „We zagen bij het schadeloket van de overheid een voorzichtig positieve ontwikkeling dat na jaren voor het eerst meer schades werden afgehandeld dan dat er meldingen bij kwamen. Dat patroon kan nu worden omgekeerd en dat moeten we voorkomen.”

Ook de versterkingsoperatie moet volgens Paas meer snelheid krijgen. „Het is duwen en trekken om meer capaciteit te krijgen voor het opnemen van versterkingsadviezen. Ik wil gewoon dat er nog dit jaar feitelijk wordt versterkt. De Groningers willen resultaten zien. Ze willen een gevoel van veiligheid.”

Het vlot trekken van de versterking is een belangrijk bespreekpunt tussen het Rijk en de lokale en regionale overheden in Groningen. „We zaten en zitten erbovenop”, zegt Paas. „We bereiken wel akkoorden, maar voor de mensen in het gebied is er nog weinig veranderd.”

Paas weet niet of de nieuwe beving een ’gamechanger’ zal zijn in de discussie rond de gaswinning en de versterking. „Na de zware beving van 3.4 in Zeerijp vorig jaar, zag je dat er ineens heel snel een schadeprotocol lag.

Dat was juridisch proza. We hebben op 5 juni een volgend bestuurlijk overleg gepland, maar de Groningers mogen er zeker van zijn dat er de komende dagen intensief overleg zal zijn en het vergroten van de capaciteit in de versterkingsopgave is daarin een belangrijk punt. Ik ga vandaag ook zeker met meerdere ministers contact hebben over deze klap.”

Bekijk meer van; gaswinning groningen rené paas

Groningen opgeschrikt door aardbeving met magnitude van 3.4

NU 22.05.2019 Groningen is woensdagochtend vroeg getroffen door een flinke aardbeving. Volgens het KNMI had de beving een magnitude van 3.4.

Veel mensen in een groot gebied hebben de beving gevoeld. De regionale omroep RTV Noord ontving meer dan honderd meldingen over de aardbeving, die om 5.49 uur plaatsvond.

Het epicentrum van de beving lag volgens het KNMI bij Westerwijtwerd, een dorp in het noorden van de provincie. De plaats ligt hemelsbreed ongeveer 18 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Groningen.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

‘Het hele huis schudt en kraakt’

De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft het woensdagmorgen druk met het opnemen van schademeldingen. Er is echter nog geen duidelijkheid over het aantal nieuwe schademeldingen.

“Pas in de loop van de ochtend wordt duidelijk hoeveel meldingen we al hebben binnengekregen. Het gaat soms ook om vragen, in plaats van meldingen. Daarnaast zijn de telefoonlijnen pas open sinds 8.00 uur”, aldus de woordvoerder.

Op sociale media lieten veel mensen in de provincie Groningen weten dat ze waren geschrokken, maar niemand rept over schade. “Hele bed trilde, iedereen wakker”, meldde iemand. Een ander zei: “Hele huis schudt en kraakt.” Ook laten mensen op Twitter weten dat ze de beving in de stad Groningen hebben gevoeld.

Premier Mark Rutte noemt de aardbeving “verschrikkelijk”. “Ik hoop van harte dat de schade beperkt blijft”, zei hij in het WNL-programma Goedemorgen Nederland. Volgens Rutte was iedereen in de jaren vijftig nog heel optimistisch over de gaswinning, maar is die inmiddels “veranderd in een nachtmerrie”.

Dat was niet fijn wakker worden, hele gezin wakker, harde knal #nam #naitbest #aardbeving

Avatar

 Auteur

martijnvdwal1

Al om 5.50 wakker door de aardbeving. Getril van het bed, geschud van het raam en gerommel op het dak. #aardbeving #Beijum

Avatar

  Auteur

margrietkuper

Flinke #aardbeving gevoeld in de @Badstratenbuurt Groningen centrum, vanmorgen 😦

Avatar

  Auteur

mariekedeh

Moment van plaatsen

05:22 – 22 mei 2019

Zwaarste beving sinds januari 2018

De Groningse bodem was al een paar dagen onrustig. Sinds zaterdag werden er meerdere kleine bevingen gemeten. De aardbevingen zijn het gevolg van de gaswinning in de provincie.

In januari vorig jaar vond een aardbeving plaats in het Groningse Zeerijp. Die had eveneens een magnitude van 3.4. Het ging om de zwaarste beving in Groningen in vijf jaar tijd. Er werden toen duizenden schademeldingen ingediend.

De beving in Zeerijp had veel invloed op de gaswinning in het gebied. Zo liet de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) de dag erna weten de gaswinning op meerdere plaatsen te stoppen of terug te schroeven. In een later stadium besloot het kabinet de gaswinning tot 2030 in stappen te gaan afbouwen naar nul.

Een inwoonster van Westerwijtwerd toont de schade die door de aardbeving is ontstaan. (Foto: ANP)

Woensdag debat in de Tweede Kamer

In maart werd een parlementaire enquête over de wijze waarop het kabinet is omgegaan met de risico’s van de gaswinning aangekondigd. Woensdagmiddag staat er in de Tweede Kamer een debat met minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) over de gaswinning gepland.

Volgens het KNMI zijn er dit jaar tot nu toe zes aardbevingen met een magnitude van 1.5 of hoger geregistreerd in het Groningenveld. In 2018 waren dat er in totaal vijftien.

Een grote beving in 2012 in Huizinge is de zwaarste aardbeving die ooit in Groningen is gemeten. Die had een magnitude van 3.6.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Gaswinning Groningen   Binnenland

Forse aardbeving in Groningen: ’Bed trilde, iedereen wakker’

Telegraaf 22.05.2019 De provincie Groningen is woensdagochtend vroeg opgeschrikt door een aardbeving. Deze had een kracht van 3.4, aldus het KNMI. Volgens de meteorologische dienst lag het epicentrum van de beving in het dorp Westerwijtwerd. Dat ligt hemelsbreed ongeveer 18 kilometer ten noordoosten van de hoofdstad Groningen.

De zwaarste aardbeving in Groningen tot dusver was in 2012 in Huizinge (in de gemeente Loppersum). Die had een kracht van 3.6. In januari vond er een aardbeving plaats in het Groningse dorp Zeerijp. Deze had eveneens een kracht van 3.4. De dag na die beving kwamen er zo’n duizend meldingen van schade binnen. Volgens het KNMI zal deze nieuwe beving hoogstwaarschijnlijk opnieuw voor veel schademeldingen zorgen.

Op sociale media melden veel mensen dat ze de beving hebben gevoeld. De beving deed zich voor rond 5.45 uur en komt volgens het KNMI in de top drie met zwaarste bevingen in Groningen.

’Voelde huis bewegen’

Een inwoner van de stad Groningen zegt woensdagochtend wakker te zijn geworden door de beving. „Ik voelde het huis bewegen. Dit heb ik niet vaak zo meegemaakt.”

Onze correspondent in Groningen André Spaansen werd ook wakker van de beving. „En ik woon nog wel aan de westkant van de stad. Dit is zeker niet gebruikelijk.”

Op Twitter laten ook veel mensen weten de beving te hebben gevoeld. „Zooo, wakker geworden van een flinke aardbeving”, zegt iemand in Groningen. Een ander meldt: „Hele bed trilde, iedereen wakker.” „Dat was een zware”, constateert een ander. Nog iemand zegt: „Hele huis schudt en kraakt…” Ook inwoners van onder meer Winsum, Bedum, Zeerijp en Appingedam doen meldingen via twitter over de beving.

Op de redactie van RTV Noord zijn honderden meldingen binnengekomen van de aardbeving. Een man uit Ten Boer laat op Radio 2 weten dat hij vreest voor schade. „Ik ga zo een rondje om mijn huis maken om te kijken of er nog iets bij gekomen is.”

Gaswinning

De aardbevingen in Groningen zijn het gevolg van de gaswinning in de provincie. De zwaarte van de beving bij Zeerijp had veel invloed op de gaswinning in het gebied. Zo liet de NAM de dag na die beving weten de gaswinning op meerdere plaatsen te stoppen of terug te schroeven. In een later stadium besloot het kabinet uiteindelijk de gaswinning helemaal te gaan afbouwen, naar nul rond 2030.

In Groningen is veel kritiek op hoe er wordt omgegaan met de schadeafhandeling van de aardbeving in 2018, iets waarvoor de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen verantwoordelijk is. Veel mensen wachten nog steeds op compensatie, terwijl de beving al meer dan een jaar geleden plaatsvond.

Een overzicht van het KNMI toont aan dat er in april en mei al een groot aantal kleinere aardbevingen waren in de provincie Groningen. Het gaat om veertien bevingen tussen 16 april en 20 mei, in kracht variërend van 0.5 tot 1.8.

Straatbeeld in Westerwijdwerd vanochtend RTV Noord

Groningen opgeschrikt door forse aardbeving

NOS 22.05.2019 In de provincie Groningen is vanochtend een forse aardbeving geweest. Het KNMI meldt dat die een kracht had van 3,4. Het epicentrum lag bij Westerwijtwerd, een dorp in de gemeente Loppersum.

Vorig jaar januari werd Groningen ook opgeschrikt door een aardbeving met een kracht van 3,4. Het epicentrum lag toen in Zeerijp, eveneens in de gemeente Loppersum. Na die beving kwamen 3000 schademeldingen binnen.

“De beving van vanochtend komt nu in de top 3 van zwaarste bevingen in Groningen”, zegt seismoloog Läslo Evers van het KNMI. “Deze beving zal schade hebben veroorzaakt.” De zwaarste beving ooit in de provincie was in 2012 in Huizinge en had een kracht van 3,6.

Veel inwoners lagen nog in bed tijdens de beving:

Video afspelen

Inwoners Westerwijtwerd: ‘Alsof er een dikke vrachtauto aankwam’

De hevigste aardbevingen in de provincie Groningen:

  1. 3,6 in Huizinge in 2012
  2. 3,5 in Westeremden, 2006
  3. 3,4 in Westerwijtwerd, 2019
  4. 3,4 in Zeerijp, 2018
  5. 3,2 in Garrelsweer, 2013

Honderden meldingen, Rutte reageert

De redactie van RTV Noord kreeg rond 05.50 uur vanuit een groot deel van de provincie honderden berichten van mensen die de beving voelden.

Er werd gereageerd vanuit Winsum, Ten Boer, de stad Groningen, Haren, Bedum, Zeerijp en Appingedam.

Premier Rutte noemt de aardbeving van vanochtend “verschrikkelijk”. In het tv-programma Goedemorgen Nederland zei hij te hopen dat de schade meevalt. Volgens Rutte was iedereen in de jaren vijftig nog heel optimistisch over de gaswinning, maar is het nu “veranderd in een nachtmerrie”.

Extra maatregelen

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) gaat nu gegevens over de aardbeving van vanochtend verzamelen. Daarna bekijkt de toezichthouder of extra maatregelen moeten worden genomen om de kans op nieuwe aardbevingen te verkleinen. Na de beving van vorig jaar in Zeerijp adviseerde het SodM om de gaswinning terug te draaien naar 12 miljard kuub.

De Veiligheidsregio Groningen roept mensen op om bij hun buren te gaan kijken of daar alles goed is. De beving heeft nog niet geleid tot inzet van de hulpdiensten, meldt de Veiligheidsregio.

Extra telefonisten

Bij het schadeloket waar mensen melding kunnen maken van schade aan hun huis zijn vanochtend 234 meldingen binnengekomen. Volgens een woordvoerder is het duidelijk drukker dan normaal. Naast de online-aanvragen voor een schadevergoeding hebben ook veel mensen naar het loket gebeld. “Met meldingen, vragen of soms omdat mensen hun verhaal bij ons kwijt willen”, zegt een woordvoerder. De instantie heeft extra telefonisten opgeroepen om de drukte aan te kunnen.

Ook zijn er zeven meldingen binnengekomen van ‘acuut onveilige situaties’. De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen moet die meldingen binnen 48 uur onderzoeken. Het gaat dan om bijvoorbeeld piepende of krakende huizen, maar niet om levensbedreigende situaties.

De waterschappen in het aardbevingsgebied controleren vandaag kades, sluizen en gemalen op schade. Ook medewerkers van de provincie gaan op pad; zij kijken hoe de toestand van wegen, bruggen en kunstwerken is na de aardbeving.

  KNMI

@KNMI

Recente aardbeving in Nederland: op 2019-05-22 om 03:49:00 UTC (05:49:00 NL) vond in #Westerwijtwerd een #aardbeving plaats met een magnitude van 3.4 (automatisch). https://t.co/pS0ZlGVl3J

Op Twitter melden Groningers dat ze wakker zijn geschrokken:

  Mark 𓂀

@voidzorro

Dit was wel echt een #aardbeving in Groningen, adrenaline en hele huis wakker

  Erik

@ErikHollanderNL

Ook goedemorgen…. #aardbeving 5:49 uur Reitdiepwijk Groningen stad. Krakend kozijn met doffe dreun gevolgd door schudden in bed. Duurde 3-5 seconden.

 Erick Bakker

@erickpaulbakker

#aardbeving Vlak voor zes uur…. De kozijnen kraakten in hun sponningen en in mijn bed waren de trillingen duidelijk voelbaar. Voor het eerst in @BinnenstadOost Groningen een aardbeving meegemaakt. BIZAR!

Eerder legde NOS op 3 al uit hoe het kan dat de gaswinning in Groningen aardbevingen veroorzaakt. En waarom de gaskraan dichtdraaien niet per se betekent dat er dan geen bevingen meer plaatsvinden:

Beving na beving: waarom Groningen trilt

mei 24, 2019 Posted by | 2e kamer, aardgaswinning, Groningen, politiek, schaliegas | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 9 – nasleep

Tot ziens Mark Harbers VVD Staatssecretaris Justitie en Veiligheid !!!!

Dag Mark

Mark Harbers (VVD) trad af als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. De bewindsman die verantwoordelijk is voor asielzaken vertrekt nadat bekend is geworden dat zijn ministerie cijfers over criminaliteit onder asielzoekers bewust onvolledig heeft weergegeven in een rapportage.

“Dat de cijfers op deze wijze gerapporteerd zijn, valt onder mijn bestuurlijke verantwoordelijkheid“, zei Harbers dinsdag 21.05.2019 tijdens een debat in de Kamer. “Niet alleen ben ik daarvoor in staatsrechtelijke zin verantwoordelijk, ik voel me daar verantwoordelijk voor.”

Ambtenaren op het ministerie trokken aan de bel over het verdoezelen van cijfers in een rapportage over misdrijven door asielzoekers, maar er werd niets aan de rapportage aangepast. Daardoor verdwenen zware misdrijven als moord, doodslag en kindermisbruik onder het kopje ‘overig’. “Onbedoeld”, zei staatssecretaris Harbers vorige week al. En: “Het had niet zo gemoeten”.

Asielzoekers

Eerder deze week gaf staatssecretaris Mark Harbers (Asiel, VVD) politiecijfers vrij van de criminaliteit die asielzoekers plegen, maar deze vormen van criminaliteit bleven daarin onbenoemd.

Probleem was echter dat Harbers zeer ernstige incidenten zoals (pogingen) moord en doodslag, mishandelingen en zedendelicten bleek te hebben ondergebracht onder het kopje ‘overige’. Hierdoor was het niet lezen in het overzicht dat het om deze vormen van criminaliteit ging. Het gaat in ieder geval om 79 zedenmisdrijven, 51 zware mishandelingen en 31 verdenkingen van (poging) moord en doodslag.

Harbers liet al snel weten dat de fouten niet bewust waren gemaakt, maar in de Tweede Kamer werd wel degelijk gezegd dat het er alle schijn van had dat zaken waren ‘verdoezeld’. 

Harbers rekent zichzelf aan dat hij niet heeft gevraagd wat er onder de verhullende noemer ‘overig’ was geschaard vóór de misdaadcijfers naar de Kamer werden gestuurd. ,,Ik was al erg geschrokken van de andere categorieën.’’ Toen aan het licht kwam dat daaronder ernstige misdrijven vielen, had hij moeten doorvragen of dat bekend was en daar bewust voor was gekozen.

De staatssecretaris tilt des te zwaarder aan de gemaakte fouten omdat wangedrag door asielzoekers ‘het belangrijkste en grootste probleem in mijn portefeuille’ is. Dan ‘moeten de feiten op z’n minst inzichtelijk zijn’, zei hij, en juist daar schortte het aan.

AD 25.05.2019

Nawoord

In de criminaliteitscijfers over asielzoekers zit geen verdenking in verband met moord. Het enige misdrijf met fatale afloop werd gepleegd uit zelfverdediging. Dat blijkt uit onderzoek van het AD dat door de politie is bevestigd aan de NOS.

Staatssecretaris Harbers stapte deze week op omdat hij in een rapport misdrijven gepleegd door asielzoekers had ‘weggemoffeld’ onder het kopje ‘overig’. Daarbij ging het om verdenkingen wegens moord, doodslag en zedenzaken.

Zelfverdediging

Omdat er op de lijst 31 registraties van moord en doodslag stonden, leek het te gaan om 31 moorden die onder het tapijt waren geveegd, maar dat klopt niet. In één geval was sprake van doodslag, maar de verdachte werd ontslagen van rechtsvervolging. De rechter oordeelde dat de man had gehandeld uit zelfverdediging toen hij werd mishandeld.

In de andere gevallen ging het om meldingen waarin sprake was van poging tot moord of doodslag, een sepot, een dna-afname en een mishandeling.

Het geval van doodslag vond plaats in juli vorig jaar in een slagerij in de Haagse Schilderswijk. Twee werknemers kregen daar ruzie met elkaar. Een van hen, de Afghaanse verdachte, stak daarbij vijf keer met een fileermes in de zij van het slachtoffer.

Bekijk ook;

lees ook:

lees: Nadere duiding incidentenoverzicht in de Rapportage vreemdelingenketen 01.07.2019

lees:  Brief_OM_over_nadere_duiding_incidentenoverzicht_in_de_Rapportage_vreemdelingenketen  20.06.2019

lees:  Brief politie over nadere duiding incidentenoverzicht in de Rapportage vreemdelingenketen 19.06.2019

lees: incidentenoverzicht in de rapportage vreemdelingenketen 16.05.2019

lees: rapportage-vreemdelingenketen 2018 14.05.2019

lees: rapportage vreemdelingenketen 2018-2 Rapport

Lees nog eens rustig alles terug over de aanstelling en politieke carrière van Harbers in zijn profiel.

Harbers is de vierde VVD-bewindsman op het ministerie van Justitie die tussentijds opstapt. Zijn partijgenoten Opstelten, Teeven en Van der Steur gingen hem voor. Kamerleden pleitten naar aanleiding van de eerdere affaires voor een grondig onderzoek en het maken van schoon schip.

Eerder geblunder bij ministerie van Justitie en Veiligheid:

2019: staatssecr. Harbers (VVD)

2017: minister v.d. Steur (VVD)

‘Ard van der Steur volgt Opstelten op als minister’ 19.03.2015

Ard van der Steur loog tegen Kamer over bonnetjesaffaire 23.01.2017

Minister Van der Steur treedt af om Teevendeal 27.01.2017

2015: minister Opstelten (VVD)

zie ook: Goedendag Minister Ivo Opstelten VVD en staatssecretaris Fred Teeven VVD

2015: staatssecr. Teeven (VVD)

zie ook: De nasleep van de ‘Teeven-deal’

zie ook: Commissie-Oosting – heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 3 nasleep

zie ook: Commissie-Oosting – Heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 2

zie ook: Commissie-Oosting – Heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 1

zie ook: Commissie-Oosting – Onderzoek ‘Teeven-deal’

Het aftreden van Harbers stemt overeen met de theorie van de zweepslag: door de eer aan zichzelf te houden, stelt de vertrekkend bewindsman zijn opvolger in staat om krachtig de leiding te nemen en de zaak eens flink uit te mesten. Maar helaas sneuvelt op dit departement gemiddeld elk jaar wel een VVD’er – Ivo Opstelten, Fred Teeven, Ard van der Steur, en nu dus Harbers – zodat het personeel heus niet meer opschrikt van een nieuwe portretfoto in de galerij van oud-ministers en ex-staatssecretarissen.

De VVD-kandidaten 2, 3, 8 en 9 sneuvelden

Wie de VVD nu naar voren schuift voor deze hoofdpijn-vacature is meteen weer enorm boeiend. Van de tien hoogste VVD’ers op de kandidatenlijst voor de laatste Kamerverkiezingen, moesten inmiddels de nummers 2, 3, 8 en 9 het veld ruimen, en dat ging niet zachtzinnig: Halbe Zijlstra, Jeanine Hennis, Han ten Broeke en Harbers.

zie ook; Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 3 – VVD nummer 1

zie ook; Wederom tot ziens Halbe Zijlstra VVD

zie ook; Tot ziens maar weer Minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra VVD

zie ook; Gerommel door kamerlid Han ten Broeke VVD

Harbers beperkt schade voor VVD met snelle aftocht

Harbers stapt op na rel verdoezelde asielcijfers

Harbers viel niet, zoals Halbe, hij deed een dienstmededeling

Vlak voordat hij aftrad, bood Harbers extra transparantie over …

Het aftreden van staatssecretaris Harbers is een zware dreun voor …

Europarlementariër Hans van Baalen wil Harbers absoluut niet …

Mark Rutte: Spijtig dat we afscheid moeten nemen van Mark Harbers

BREEK 2: Staatssecretaris Mark Harbers treedt af, dient …

LIVE. Mark Harbers Opgehoepeld

Staatssecretaris Harbers treedt af om criminaliteitscijfers …

Meer voor mark harbers

Mark Harbers – Wikipedia

Markus Gerardus Jozef (Mark) Harbers (Ede, 19 april 1969) is een Nederlands politicus van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). Hij was van 26 …

Functie‎: ‎Staatssecretaris van Justitie en Veilig…

Volledige naam‎: ‎Markus Gerardus Jozef Harbers

Geboorteplaats‎: ‎Ede

Partij‎: ‎VVD‎ (sinds 1994)

Loopbaan · ‎Gemeenteraadslid en … · ‎Tweede Kamerlid · ‎Staatssecretaris van …

Staatssecretaris Mark Harbers van Vreemdelingenzaken verwacht …

Staatssecretaris Mark Harbers treedt af na rel misleidende …

Asielzoekers Staatssecretaris Harbers verwacht te moeten …

“Staatssecretaris Mark Harbers is blij dat hij van zijn baan af is”

Staatssecretaris Harbers treedt af

Staatssecretaris Harbers verwacht te moeten opstappen

Tom-Jan Meeus over aftreden Mark Harbers

Mark Harbers on Twitter: “Ik was in Albanië om illegale migratie tegen te gaan. Wil je weten …

Staatssecretaris Mark Harbers haalt uit naar asieladvocaten

Mark Harbers on Twitter: “Gisteren in de haven van Hoek van Holland op bezoek bij …

Harbers stapt op na rel verdoezelde asielcijfers | Harbers stapt op

Staatssecretaris Harbers treedt waarschijnlijk af om rel ‘verdoezelde …

Harbers beperkt schade voor VVD met snelle aftocht | De Volkskrant

Mark Harbers (@markharbers) | Twitter

Mark Harbers – VVD

M.G.J. (Mark) Harbers – Parlement.com

Het aftreden van staatssecretaris Harbers is een zware dreun voor de …

mark harbers man

mark harbers gezin

mark harbers echtgenote

mark harbers vrouw

mark harbers contact

mark harbers vriend

mark harbers staatssecretaris

mark harbers relatie

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Staatssecretaris geeft meer gedetailleerde informatie over misdrijven asielzoekers

NOS 01.07.2019 Staatssecretaris Broekers-Knol van Justitie en Veiligheid heeft meer informatie naar buiten gebracht over zedendelicten en pogingen tot doodslag en moord door asielzoekers. Daaruit blijkt dat er vorig jaar sprake was van twaalf aanrandingen. Eén asielzoeker werd veroordeeld wegens ontucht met kinderen en één keer was sprake van doodslag, in een steekpartij. Verder zijn er twee asielzoekers veroordeeld voor een poging tot doodslag.

Onder de voorganger van Broekers-Knol, Harbers, waren meldingen van deze misdrijven terechtgekomen onder de noemer ‘overig’. Dat kostte Harbers de kop omdat de indruk werd gewekt dat ernstige misdrijven werden weggemoffeld.

Staatssecretaris Broekers-Knol biedt in haar brief openheid van zaken over veroordelingen voor zedendelicten en pogingen tot doodslag en moord. Een aantal rechtszaken loopt nog, dus mogelijk neemt het aantal veroordelingen nog toe.

Arbeidsintensief

Onder de categorie ‘overig’ vielen in totaal duizend geregistreerde delicten, ook misdrijven als huisvredebreuk en diefstal. Hoeveel veroordelingen er voor dit soort andere ‘overige’ delicten zijn geweest, is niet bekend. Volgens Broekers-Knol is nadere duiding van de cijfers erg arbeidsintensief, omdat dat handmatig moet gebeuren.

Meer strafbare feiten dan eerder gemeld

Naar aanleiding van de ophef die eerder dit jaar ontstond over de criminaliteitscijfers heeft het Openbaar Ministerie opnieuw onderzocht hoeveel asielzoekers vorig jaar van een misdrijf werden verdacht. Eerder dit jaar ging het OM uit van 2.610 strafbare feiten door 1.712 asielzoekers, op basis van een geautomatiseerde zoekopdracht. Dat aantal is nu bijgesteld naar 3.702 feiten door 1.813 asielzoekers, een toename dus van meer dan duizend strafbare feiten.

Volgens het OM komt dat doordat nu handmatig is gezocht in de OM-systemen, waardoor bijvoorbeeld aan het licht kwam dat identificatienummers soms op verschillende wijze waren overgenomen of voor- en achternamen anders geschreven werden. Volgens het OM is dat niet van invloed geweest op de strafrechtelijke afdoening van de feiten: “Er zijn nooit zaken uit beeld van het OM geweest.”

Daarom is ervoor gekozen om alleen de cijfers over “een tweetal grote en/of ernstige categorieën delicten” verder uit te diepen, namelijk doodslag en moord en zedendelicten, schrijft de staatssecretaris aan de Tweede Kamer. Broekers-Knol wijst erop dat daar ook de meeste vragen over zijn gesteld in het Kamerdebat en door de media.

Informatievoorziening

Broekers-Knol zegt het “zeer” te betreuren dat door de gekozen weergave van de cijfers “een negatief beeld is ontstaan over de informatievoorziening van het ministerie van Justitie en Veiligheid op dit punt”. Ze wil de informatievoorziening aan de Tweede Kamer daarom verbeteren.

‘Asielbus’

Om overlast met asielzoekers in het openbaar vervoer tegen te gaan, is in mei een speciale pendelbus voor asielzoekers gaan rijden tussen het azc in Ter Apel en station Emmen. Chauffeurs en passagiers van de reguliere buslijn 73 klaagden namelijk regelmatig over problemen. De ‘asielbus’ is onderdeel van een proef die nog tot en met augustus duurt. Staatssecretaris Broekers-Kol schrijft vandaag aan de Tweede Kamer dat de eerste ervaringen met de proef positief zijn, “in die zin dat er zich geen incidenten hebben voorgedaan”. Na afloop van de pilot wordt die geëvalueerd.

Bekijk ook;

Staatssecretaris geeft meer openheid over ‘overige’ delicten asielzoekers

AD 01.07.2019 Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol van Justitie en Veiligheid heeft meer duidelijkheid gegeven over de incidenten met asielzoekers, die in een overzicht voor de Tweede Kamer onder de rubriek ‘overige’ stonden. De onduidelijkheid hierover kostte haar voorganger Mark Harbers de kop.

Volgens critici leek het erop alsof de overheid mogelijke misdrijven door vreemdelingen wilde verdoezelen door ‘overige’ te gebruiken, terwijl het hier om de ernstigste gevallen ging. Van de 4600 gerapporteerde asielincidenten, waren duizend incidenten in de rubriek ‘overig’ gezet.

Harbers benadrukte dat er niet opzettelijk fouten in de rapportage waren gemaakt, maar erkende wel dat de Kamer niet goed was geïnformeerd. Bij de 31 registraties van (poging tot) doodslag bleek in één geval een verdachte ontslagen van rechtsvervolging, maar het Openbaar Ministerie ging in hoger beroep.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

‘verdoezelde cijfers’

Bij tien andere gevallen betrof het poging tot doodslag, poging tot zware mishandeling, mishandeling of bedreiging. In zeven zaken moet de rechter nog uitspraak doen. Wat de zestig zedendelicten betreft, gaat het vooral om aanrandingen. Een persoon is veroordeeld wegens ontucht met kinderen.

Harbers stapte na de rel over de ‘verdoezelde cijfers’ op als staatssecretaris. ,,Ik voel me daarvoor verantwoordelijk. Aangezien dit alles het vertrouwen raakt tussen de Kamer en mij, zal ik mijn ontslag aanbieden aan zijne majesteit de koning.’’ Broekers-Knol volgde hem begin juni op.

Staatssecretaris Mark Harbers stapt op vanwege de rel rond verdoezelde cijfers over criminele asielzoekers. De VVD-bewindsman legde vanmiddag in de Tweede Kamer verantwoording af over de grote misser op zijn ministerie. Aan het einde van het debat maakte hij zijn vertrek bekend.

Voor de hoofdpijn-vacature zoekt VVD buiten de top-10

Elsevier 22.05.2019 Mark Harbers (50) verliet met opgeheven hoofd het strijdperk, zag Eric Vrijsen. De VVD-staatssecretaris van Vreemdelingenzaken trad dinsdag af, nadat hij zich in de Kamer verantwoordde voor zijn ambtenaren die… ja, die wat eigenlijk?

In elk geval hadden ze tientallen zware misdrijven door asielzoekers ‘niet opzettelijk verdoezeld’, zei Harbers. Ze lieten hem in de Kamer wel een lijstje presenteren met de Top-10 Misdrijven onder ‘veiligelanders’ en andere kansloze vreemdelingen. Die verblijven hier ten onrechte, rekken hun procedures, weten dat ze door hun thuisland worden geweerd en hebben dus overal lak aan. Ze vullen hun tijd met zakkenrollerij, winkeldiefstalletjes en nog zo wat.

Opgeteld ging het bij de justitiële verdenkingen tegen asielzoekers om 4.600 zaken in 10 categorieën. Op zich is dat al een onthutsend cijfer. Maar nou komt het: Harbers’ ambtenaren stopten de zwaarste misdrijven – 31 verdenkingen van moord, doodslag en poging tot moord, plus 41 verdenkingen van verkrachting en aanranding – in de categorie ‘overig’.

Daarmee werd de Kamer op het verkeerde been gezet. De zware criminaliteit werd ‘weggemoffeld’. Harbers en zijn politiek leider, VVD-premier Mark Rutte, zeiden afgelopen weekend nog dat het geen bewuste poging was om het wangedrag onder asielzoekers te verdoezelen. Harbers bleef dat ook dinsdag volhouden. Maar hij had een feitenrelaas laten maken over hoe zijn ambtenaren de crimi-top-10 hadden bekokstoofd en toen was hem helder geworden dat sommige ambtenaren achter de schermen toch bezwaar opperden tegen dat wegmoffelen.

Een voetnoot met ‘Let op, onder de categorie overig vallen ook de levensdelicten’ had volstaan. Een kort staatje met een uitsplitsing van ‘overige delicten’ en er was niks aan de hand geweest. Maar nu was het te laat.

Harbers leek opgelucht dat hij kon aftreden

Harbers nam de schuld grootmoedig op zich. Hij zei dat hij zijn personeel scherpere vragen had moeten stellen. Hij leek bijna opgelucht dat hij kon aftreden. Alsof hij eindelijk verlost was van het wegkijkdepartement dat heel veel geld spendeert aan nieuwe visitekaartjes en e-mailadressen met ‘Justitie & Veiligheid’ in plaats van ‘Veiligheid en Justitie’, maar dat het niet zo nauw neemt met de harde cijfers over moord, doodslag en verkrachting.

Meer over dit onderwerp; Zet ze vast, zet ze uit: Ook Hoogeveen geteisterd door criminele asielzoekers

Een andere mogelijkheid is natuurlijk dat de ijverige ambtenaren de bewindsman overvloedige informatie aanreikten, maar merkten dat hij niet alles wilde weten. Want ja, naarmate je meer details kent van die netelige asielproblematiek, wordt het eigenlijk steeds lastiger en kun je in het parlement struikelen over je eigen eerlijkheid. Eenmaal daarop ingespeeld, voegen de ambtenaren zich in hun rol. Ze bedienen een politicus die zich maar al te graag met een kluitje in het riet laat sturen: ‘Hoofdlijnen graag, mijn tijd is beperkt!’

Het aftreden van Harbers stemt overeen met de theorie van de zweepslag: door de eer aan zichzelf te houden, stelt de vertrekkend bewindsman zijn opvolger in staat om krachtig de leiding te nemen en de zaak eens flink uit te mesten. Maar helaas sneuvelt op dit departement gemiddeld elk jaar wel een VVD’er – Ivo Opstelten, Fred Teeven, Ard van der Steur, en nu dus Harbers – zodat het personeel heus niet meer opschrikt van een nieuwe portretfoto in de galerij van oud-ministers en ex-staatssecretarissen.

De VVD-kandidaten 2, 3, 8 en 9 sneuvelden

Wie de VVD nu naar voren schuift voor deze hoofdpijn-vacature is meteen weer enorm boeiend. Van de tien hoogste VVD’ers op de kandidatenlijst voor de laatste Kamerverkiezingen, moesten inmiddels de nummers 2, 3, 8 en 9 het veld ruimen, en dat ging niet zachtzinnig: Halbe Zijlstra, Jeanine Hennis, Han ten Broeke en Harbers.

Zo langzamerhand doet de krapte op de arbeidsmarkt zich ook in de hoogste regionen van ’s lands grootste partij voelen. De nieuwe staatssecretaris komt van buiten de top-10.

Intern memo top justitie: kritisch blijven op elkaar

NOS 22.05.2019 De top van het ministerie van Justitie en Veiligheid roept al zijn medewerkers op kritisch te blijven op elkaar. “Fouten maken mag, maar we moeten ook kritisch blijven en vragen stellen aan elkaar.”

Dat staat in een intern memo dat de op één na hoogste ambtenaar, een dag na het opstappen van staatssecretaris Harbers, aan alle medewerkers van zijn departement heeft gestuurd.

Ambtenaren op het ministerie trokken aan de bel over het verdoezelen van cijfers in een rapportage over misdrijven door asielzoekers, maar er werd niets aan de rapportage aangepast. Daardoor verdwenen zware misdrijven als moord, doodslag en kindermisbruik onder het kopje ‘overig’. “Onbedoeld”, zei staatssecretaris Harbers vorige week al. En: “Het had niet zo gemoeten”.

Structureel probleem

Maar het was wel gebeurd en Harbers zei gisteren verantwoordelijk te zijn en zich ook zo te voelen. Al voor het Kamerdebat gisteren verbond hij er zijn conclusies aan: dit zou zijn laatste dag in deze functie zijn. Rond half zeven trad hij af.

“Een moedig besluit, dat we moeten respecteren”, aldus de top van het departement in het interne memo dat vandaag werd verstuurd.

Harbers is de vierde VVD-bewindsman op het ministerie van Justitie die tussentijds opstapt. Zijn partijgenoten Opstelten, Teeven en Van der Steur gingen hem voor. Kamerleden pleitten naar aanleiding van de eerdere affaires voor een grondig onderzoek en het maken van schoon schip.

CDA-leider Buma sprak in 2015 van “een sfeer op het ministerie waardoor ambtenaren denken dat zij een minister niet hoeven te informeren”. Er werd een veranderprogramma op touw gezet. Over de inzet van ambtenaren daarbij was Harbers in het debat vol lof.

Maar ook gisteren hekelden Kamerleden de cultuur op het ministerie en spraken van een “structureel probleem”.

Volhard als je twijfelt aan de keuzes die we maken en zorg dat we het aan de juiste tafel bespreken, aldus ministerie van Justitie en Veiligheid.

In het interne memo worden ook de lovende woorden van Harbers in het Kamerdebat over de werkwijze bij Justitie aangehaald. “Harbers prees de stappen die wij de afgelopen jaren hebben gezet evenals de inspanning om te komen tot een organisatie met maximale openheid en transparantie”.

De top schrijft verder dat “manier waarop wij criminaliteitscijfers gepresenteerd hebben” met de “beste bedoelingen is doordacht” maar niet tot “de gewenste openheid heeft geleid”.

“We willen als J en V een organisatie zijn waarin het veilig werken is en waarin fouten maken mag. Maar we moeten ook kritisch blijven. Volhard als je twijfelt aan keuzes die we maken en zorg dat we het aan de juiste tafel bespreken.”

Bekijk ook;

Harbers treedt af om ‘wegmoffelen’ misdaadcijfers asielzoekers

Nieuwe asieldiscussie kostte Harbers de kop

Harbers: ik vraag ontslag aan, ik ben verantwoordelijk

Ophef over onduidelijke misdaadcijfers asielzoekers, Harbers: “geen opzet”

Er wordt al jaren gewerkt aan een verandering van de cultuur en de mentaliteit op het ministerie, zei Grapperhaus in talkshow M. Ⓒ ANP

Grapperhaus: waak voor ’dichte luiken’ ministerie

Telegraaf 22.05.2019 Het ministerie van Justitie en Veiligheid moet „heel erg oppassen” niet weer terug te schieten in de reflex om „de luiken dan maar dicht te houden”, vindt minister Ferd Grapperhaus. Dat zou volgens hem kunnen dreigen door het aftreden van staatssecretaris Mark Harbers, die dinsdag zijn conclusies trok omdat zijn departement informatie voor de Tweede Kamer onzichtbaar had gemaakt.

Het enorme Haagse ministerie kwam de afgelopen jaren meermaals in opspraak doordat onwelgevallige zaken voor de Kamer werden verzwegen. Dat kostte de liberale partij in vijf jaar tijd al twee ministers en, Harbers inbegrepen, twee staatssecretarissen de kop. Oppositie- én coalitiepartijen vragen zich af of het departement zijn leven wel heeft gebeterd.

Bekijk ook: 

Er wordt al jaren gewerkt aan een verandering van de cultuur en de mentaliteit op het ministerie, zei Grapperhaus in talkshow M. Die verandering is volgens hem „echt op gang” en ambtenaren doen „hun stinkende best.”

Het ministerie gaat volgens Grapperhaus nog na wat er nu precies is misgegaan bij het opstellen van de misdaadcijfers voor asielzoekers, waarover Harbers dinsdag struikelde. De CDA-minister houdt vol dat van boze opzet en „doofpotten” geen sprake was.

© ANP Er wordt al jaren gewerkt aan een verandering van de cultuur en de mentaliteit op het ministerie, zei Grapperhaus in talkshow M.

Grapperhaus: waak voor ’dichte luiken’ ministerie

MSN 22.05.2019 Het ministerie van Justitie en Veiligheid moet „heel erg oppassen” niet weer terug te schieten in de reflex om „de luiken dan maar dicht te houden”, vindt minister Ferd Grapperhaus. Dat zou volgens hem kunnen dreigen door het aftreden van staatssecretaris Mark Harbers, die dinsdag zijn conclusies trok omdat zijn departement informatie voor de Tweede Kamer onzichtbaar had gemaakt.

Het enorme Haagse ministerie kwam de afgelopen jaren meermaals in opspraak doordat onwelgevallige zaken voor de Kamer werden verzwegen. Dat kostte de liberale partij in vijf jaar tijd al twee ministers en, Harbers inbegrepen, twee staatssecretarissen de kop. Oppositie- én coalitiepartijen vragen zich af of het departement zijn leven wel heeft gebeterd.

Er wordt al jaren gewerkt aan een verandering van de cultuur en de mentaliteit op het ministerie, zei Grapperhaus in talkshow M. Die verandering is volgens hem „echt op gang” en ambtenaren doen „hun stinkende best.”

Het ministerie gaat volgens Grapperhaus nog na wat er nu precies is misgegaan bij het opstellen van de misdaadcijfers voor asielzoekers, waarover Harbers dinsdag struikelde. De CDA-minister houdt vol dat van boze opzet en „doofpotten” geen sprake was.

Harbers stapt op na rel verdoezelde asielcijfers

AD 21.05.2019 Staatssecretaris Mark Harbers stapt op vanwege de rel rond verdoezelde cijfers over criminele asielzoekers. De VVD-bewindsman legde vanmiddag in de Tweede Kamer verantwoording af over de grote misser op zijn ministerie. Aan het einde van het debat maakte hij zijn vertrek bekend.

  Peter Winterman @WintermanAD

Geblunder bij ministerie van Justitie en Veiligheid:
2015: minister Opstelten (VVD)
2015: staatssecr. Teeven (VVD)
2017: minister v.d. Steur (VVD)
2019: staatssecr. Harbers (VVD)

16  6:28 PM – May 21, 2019

De rel draait allemaal om vorig week vrijgegeven cijfers over incidenten waarbij asielzoekers betrokken waren. Daarbij waren de zware delicten – zoals (pogingen) moord en doodslag, mishandelingen en zedendelicten – ondergebracht onder het kopje ‘overig’. Het gaat in ieder geval om 79 zedenmisdrijven, 51 zware mishandelingen en 31 verdenkingen van (poging) moord en doodslag.

Hoewel Harbers direct benadrukte dat er niet opzettelijk fouten waren gemaakt, erkende hij vanavond wel dat de Kamer niet goed is geïnformeerd. ,,Ik voel me daarvoor verantwoordelijk. Aangezien dit alles het vertrouwen raakt tussen de Kamer en mij, zal ik mijn ontslag aanbieden aan zijne majesteit de koning.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Doorvragen

Omdat de fout onder zijn verantwoordelijkheid is gemaakt, pakt Harbers het zwaar op. ‘De verkeerde afweging weegt politiek zwaar, zeker ook in het licht van het belang dat uw Kamer terecht aan dit onderwerp hecht’, aldus Harbers vanmiddag al in een brief aan de Kamer. Dat geldt ook voor de oppositie, die voorafgaand aan het debat al liet weten dat Harbers moest vertrekken.

Harbers rekent zichzelf aan dat hij niet heeft gevraagd wat er onder de verhullende noemer ‘overig’ was geschaard vóór de misdaadcijfers naar de Kamer werden gestuurd. ,,Ik was al erg geschrokken van de andere categorieën.’’ Toen aan het licht kwam dat daaronder ernstige misdrijven vielen, had hij moeten doorvragen of dat bekend was en daar bewust voor was gekozen.

De staatssecretaris tilt des te zwaarder aan de gemaakte fouten omdat wangedrag door asielzoekers ‘het belangrijkste en grootste probleem in mijn portefeuille’ is. Dan ‘moeten de feiten op z’n minst inzichtelijk zijn’, zei hij, en juist daar schortte het aan.

Lees nog eens rustig alles terug over de aanstelling en politieke carrière van Harbers in ons profiel.

Laad meer

Staatssecretaris Harbers treedt af om criminaliteitscijfers asielzoekers

NU 21.05.2019 Mark Harbers (VVD) treedt af als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. De bewindsman die verantwoordelijk is voor asielzaken vertrekt nadat bekend is geworden dat zijn ministerie cijfers over criminaliteit onder asielzoekers bewust onvolledig heeft weergegeven in een rapportage.

“Dat de cijfers op deze wijze gerapporteerd zijn, valt onder mijn bestuurlijke verantwoordelijkheid“, zei Harbers dinsdag tijdens een debat in de Kamer. “Niet alleen ben ik daarvoor in staatsrechtelijke zin verantwoordelijk, ik voel me daar verantwoordelijk voor.”

In het rapport werden verdenkingen van zedendelicten, moord en pogingen tot doodslag onder de noemer ‘overige’ opgeschreven. Zaken als winkeldiefstal en fietsendiefstal werden wel met precieze cijfers weergegeven.

Uit een reconstructie die Harbers liet uitvoeren, is gebleken dat ambtenaren op zijn ministerie meerdere keren aan de bel trokken. De ambtenaren waarschuwden ervoor dat de categorisering van verdenkingen van ernstige misdrijven onder de noemer ‘overig’ tot vragen zou leiden, maar met die kritiek is niets gedaan.

Harbers zei na afloop van het debat dat hij hier maandagavond van op de hoogte is gesteld. “De zorgen zijn besproken, maar uiteindelijk niet aan mij voorgelegd”, aldus de bewindsman.

‘Niet doelbewust verhuld’

De commotie die daarna is ontstaan, noemt de VVD’er “terechte kritiek”. Harbers gaf aan dat hij er met openheid over de cijfers juist voor wilde zorgen dat er meer transparantie in het vreemdelingenbeleid zou ontstaan.

Dat is volgens de bewindsman noodzakelijk om het draagvlak voor het asielbeleid te behouden. “Dat streven is verkeerd uitgepakt, waarbij de Kamer verkeerd is geïnformeerd”, aldus Harbers, die benadrukte dat er geen “sprake is geweest van opzettelijk verdoezelen van de cijfers”.

Hij wees erop dat de cijfers namelijk “een wereld van vragen oproepen”. Zo zijn er 31 meldingen van moord en doodslag geweest, maar gaat het om verdenkingen en meldingen van incidenten waarbij nog geen sprake is van een onherroepelijke rechterlijke uitspraak.

Harbers stak ook de hand in eigen boezem. “Ik heb de rapportage goedgekeurd. Ik had zeker op dit punt moeten doorvragen.”

Vierde VVD’er die voortijdig vertrekt

Met het vertrek komt er een einde aan de lange politieke carrière van Harbers, die in 1992 als deelraadslid bij de VVD in Rotterdam begon. Wie zijn plek zal innemen, is nog niet bekend.

Harbers’ exit betekent dat de VVD opnieuw een bewindsman op het ministerie van Justitie en Veiligheid verliest. Ivo Opstelten, Fred Teeven en later ook Ard van der Steur traden allen af in de politieke nasleep van de Teevendeal.

Lees meer over: Politiek 

mei 23, 2019 Posted by | asielzoekers, fred teeven vvd, illegalen, Ivo Opstelten, Mark Harbers, Mark Harbers VVD, minister Van der Steur, politiek, vluchtelingen | , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Tot ziens Mark Harbers VVD Staatssecretaris Justitie en Veiligheid !!!!

Kabinet Rutte 3 – versus troepenmacht Afghanistan – deel 5

De kwestie Ahmed ’de Baas’ 

Een voormalige Afghaanse informant van de militaire inlichtingendienst MIVD wil dat de Nederlandse overheid hem een Nederlands paspoort en schadevergoeding van honderdduizenden euro’s geeft voor het werk dat hij heeft gedaan. Dat bevestigt advocaat Michael Ruperti na berichtgeving van De Telegraaf. De Afghaan werkte voor de MIVD tijdens de Uruzgan-missie van Nederland in Afghanistan.

Medewerkers van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) hebben in 2010 gesprekken gevoerd met hoge vertegenwoordigers van de Taliban. Die hadden plaats in Dubai. Het officiële regeringsstandpunt was en is dat Nederland niet met de terroristische groepering praat.

Een voormalige Afghaanse spion die tussen 2006 en 2014 voor de MIVD actief was, zegt dit in een gesprek met De Telegraaf. Zijn verhaal wordt bevestigd door een lid van het Korps Commandotroepen en een tolk, die destijds eveneens in Dubai waren.

De oud-spion treedt naar buiten, nadat hij bij het ministerie van Defensie nul op het rekest had gekregen over een volgens hem beloofd Nederlands paspoort en schadevergoeding. Defensie bevestigt de afgewezen claim, maar wil niks over de zaak kwijt.

Dat de man zijn leven waagde voor Nederland blijkt ook uit correspondentie met de landsadvocaat waarin De Telegraaf van hem inzage kreeg. Hij schrijft dat de Afghaan ’veel goed werk heeft verricht dat de nodige risico’s met zich meebracht’. Hij heeft ’regelmatig informatie verstrekt die adequaat bleek en die heeft bijgedragen aan de veiligheid van Nederlandse militairen. Defensie is hem daar bepaald erkentelijk voor’.

Oud vuil

Ahmed ’de Baas’ rekende op een Nederlands paspoort als dank voor zijn inzet voor het Nederlands landsbelang. „In ruil voor mijn inzet beloofden ze alle problemen op te lossen.”

Het succes dat Ahmed ’de Baas’ boekt in Afghanistan, smaakt naar meer. Wanneer ons land in 2006 naar Uruzgan gaat, vraagt de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) asielzoeker Ahmed ’de Baas’ mee.

Zijn status als oud-officier van de beruchte Afghaanse inlichtingendienst vormt geen enkel bezwaar voor de Nederlandse geheime dienst om Ahmed ’de Baas’ in te zetten voor het landsbelang. De dienst maakt volgens Ahmed juist gebruik van de situatie. „In ruil voor mijn inzet beloofden ze dat alle problemen zouden worden opgelost.”

Het Nederlanderschap bungelde jaren als een worst voor zijn neus. Tot twee keer toe regelde de dienst volgens De Baas een paspoort, slechts één jaar geldig. De Telegraaf krijgt de documenten te zien. Nadat hij door de MIVD werd bedankt, ontving hij geen paspoort meer.

Telegraaf 09.09.2019

Telegraaf 19.08.2019

AD 19.08.2019

De Nederlandse missie in Uruzgan stopt eind 2010. Ahmed zegt daarna nog actief te zijn geweest in Kunduz waar ons land een politietrainingsmissie begon, maar na acht jaar beschouwde de MIVD de rol van De Baas eind 2013 als uitgespeeld. „Ik werd bedankt en kreeg opdracht mijn netwerk te gaan afbouwen.”

In Afghanistan is het beëindigen van relaties niet zo makkelijk. Er werd volgens Ahmed 7500 dollar betaald om alle bronnen af te kopen. Dat was niet genoeg, meent hij „Ik was verplichtingen aangegaan, dan kun je niet zomaar de stekker eruit trekken.

De huidige situatie van de Baas kan niet verder verschillen van het heroïsche bestaan dat hij in Afghanistan leidde. Hij zit thuis. Berooid door de schulden die hij zegt te hebben gemaakt in Uruzgan, gefrustreerd door hoe het is gegaan en vooral diep gekrenkt door het gebrek aan loyaliteit van Nederland, dat hij als tweede vaderland beschouwt. „Ik voel me als oud vuil aan de kant gezet.”

Telegraaf 11.12.2018

De Windhond

De affaire rond de Baas lijkt op de zaak rond ’de Windhond’. Deze Ibrahim A., ook betrokken bij inlichtingenwerk van de MIVD in Afghanistan, kreeg in 2016 door de Haagse rechtbank ruim 1,1 miljoen euro aan schadevergoeding toegewezen omdat de geheime dienst hem te bruusk had afgebouwd.

Toenmalig MIVD-baas Pieter Cobelens was heel ongelukkig over dit vonnis en waarschuwt opnieuw voor ’oplichters’ die een grote rol claimen omdat ze uit zijn op geld. „Er zijn een hoop mensen die de overheid graag een poot willen uitdraaien. Soms lukt het nog ook.” Hij zegt dat hij de Baas niet kent.

Kortom, de affaire-Windhond ligt de MIVD zwaar op de maag omdat de oud-spion uit de school klapte over de geheime operatie in Afghanistan. Afgelopen jaar kwamen opnieuw geheimen rond dezelfde missie aan het licht door Ridder Militaire Willemsorde Marco Kroon.

In zijn boek Kroongetuige schrijft Kroon dat hij een belager doodde zonder dit te melden. Hij gaf – met toestemming van Defensie – veel details over de uitzending in 2007 prijs. Zo vertelde Kroon dat commando’s regelmatig alleen op pad gingen, burgerkleding aan hadden en wapens bij zich droegen.

Dit komt overeen met wat de Baas vertelt over zijn beschermers. Kroon noemde niet de plek waar hij in 2007 actief was. De Telegraaf onthulde eerder dit jaar dat het om de MIVD-operatie in Kabul ging en dat de oorlogsheld en zijn collega’s daar waren om MIVD-medewerkers te beschermen.

Telegraaf 11.12.2018

Openheid

Meerdere politici in de Tweede Kamer willen duidelijkheid van het kabinet over de kwestie “De Baas”. „Helder moet worden wat er is gebeurd. Onder wiens verantwoordelijkheid is blijkbaar foutieve informatie aan de Kamer verstrekt”, wil PvdA-Kamerlid John Kerstens weten.

De sociaaldemocraat neemt ook de kwestie rond de Afghaanse spion hoog op: „Dit toont de noodzaak aan van een helder beleid ten aanzien van de vraag hoe we moeten omgaan met in land van handeling geworven medewerkers.”

AD 20.02.2019

SP-Kamerlid Sadet Karabulut is geschokt door de onthullingen: „De oorlog in Afghanistan duurt al 17 jaar. Terwijl deze missie is keer op keer verdedigd met het argument dat Afghaanse vrouwen bevrijd moeten worden, sprak Defensie in het geheim met de Taliban. Dit alles buiten het zicht van de volksvertegenwoordigers.”

De politica spreekt van een ’zeer merkwaardige gang van zaken’. Ze eist ’volledige openheid van zaken’ van het kabinet. Ook GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks laat weten dat ze opheldering wil van minister Bijleveld (Defensie).

Regeling

Regeringspartij D66 laat weten duidelijkheid te willen krijgen over de informant. „We hebben ons in het verleden hard gemaakt voor een goede regeling voor tolken die Nederland hebben ondersteund bij missies”, zegt Kamerlid Salima Belhaj. „Dat zou ook voor informanten moeten gelden.”

Doel missie uit zicht

Vlak voor de feestdagen brengt minister Ank Bijleveld van Defensie een bezoek aan onze militairen in Afghanistan. Nederlandse commando’s trainen daar Afghaanse soldaten. Onze verslaggever Niels Rigter was erbij.

De verliezen onder Afghaanse strijdkrachten zijn zo groot dat het Doel van de NAVO-missie waaraan Nederland deelneemt verder uit zicht raakt. Het dagelijkse aantal dodelijke slachtoffers is immers groter dan wat de Afghaanse veiligheidstroepen kunnen opbouwen, zo leerde minister Bijleveld (Defensie) tijdens een bezoek.

AD 22.12.2018

Met straten die ’op zwart’ stonden, hadden de omstandigheden waarin Bijleveld zich gisteren voortbewoog, niet treffender kunnen zijn. Vanwege de grote kans op aanslagen had het NAVO-hoofdkwartier in Kabul z’n achtduizend militairen in de hoofdstad verboden zich buiten de poort op straat te begeven.

Minister Bijleveld leerde gisteren 12.12.2018 dat Afghanistan voorlopig nog niet voor zijn eigen veiligheid kan zorgen. Ⓒ Hille Hillinga

AD 13.08.2019

Nog veel te doen

Bijleveld en haar gevolg verplaatsten zich evengoed – met speciale toestemming – in auto’s door Kabul voor ontmoetingen met de president, de premier en de ministers van Defensie en Binnenlandse Zaken.

AD 21.02.2019

Dat de kans op aanslagen aanzienlijk was, bleek op de dag van aankomst, toen in Kabul een Taliban-terrorist zichzelf opblies en twaalf Afghanen doodde, onder wie vier politieagenten. Dagelijks sneuvelen er gemiddeld zo’n dertig Afghaanse soldaten en politieagenten.

AD 12.02.2019

Probleem voor opbouw van Afghaanse veiligheidstroepen

Die verliezen vormen een probleem voor de opbouw van de Afghaanse veiligheidstroepen, waaraan Nederlandse militairen bijdragen als onderdeel van NAVO-missie Resolute Support. Wie wil er nog soldaat of politieman worden als de kans groot is dat je sterft of zonder verzekering invalide raakt?, zo kreeg de bewindsvrouw te horen.

Het doel van de NAVO-missie, meehelpen aan de verdubbeling van de Afghaanse veiligheidstroepen, opdat het land uiteindelijk voor zijn eigen veiligheid kan zorgen, raakt erdoor verder uit zicht.

De Afghaanse minister Barmak (Binnenlandse Zaken) erkende dat het trainen en rekruteren van nieuwe manschappen de dagelijkse verliezen niet kunnen bijhouden. „We kunnen de gaten onvoldoende vullen.” Hij bestreed dat dit het moreel van de troepen beschadigt. „Mensen weten dat ze voor hun land vechten. En we hebben de steun van onze internationale vrienden.”

16.000 internationale troepen actief

Onder de vlag van de NAVO zijn er zo’n 16.000 internationale troepen actief in Afghanistan. Daaronder begeven zich 160 Nederlanders. Ze trainen en adviseren Afghaanse veiligheidstroepen, helpen met de opbouw van militaire politie-eenheden voor anti-terreurinterventies.

„Uiteindelijk moet Afghanistan het zelf doen”, zegt Bijleveld. „Maar het is een kwestie van de lange adem. Daarom is het goed dat we langer blijven.” Nederland blijft in elk geval tot 2022 militair actief in Afghanistan.

Bekijk ook:

Ex-spion gaat naar rechter om paspoort

Bekijk ook:

Den Haag zat aan tafel met de Taliban

Bekijk ook:

‘Nederland overlegde in het geheim met Taliban’

Bekijk ook:

Onthulling met wrange smaak

Afghanistan NU

AFGHANISTAN NRC

Afganistan VK

AFGHANISTAN VK 

lees ook: Chora

zie : Kabinet Rutte 3 – versus troepenmacht Afghanistan – deel 4

zie ook: Kabinet Rutte 3 – versus troepenmacht Afghanistan – deel 3

en zie ook: Kabinet Rutte 3 – versus troepenmacht Afghanistan – deel 2

en zie verder ook: Kabinet Rutte 3 – versus troepenmacht Afghanistan – deel-1

Afghanistan ruilt gevangenen met Taliban

Telegraaf 12.11.2019 De Afghaanse regering laat twee prominente gevangenen van de Taliban en een van hun bondgenoten vrij in ruil voor een Amerikaan en een Australiër die de Taliban hebben gegijzeld.

De Afghaanse president Ashraf Ghani heeft bekendgemaakt dat is afgesproken dat twee gevangen Talibancommandanten en een belangrijke commandant van het zogeheten Haqqani-netwerk, Anas Haqqani, vrijkomen. De Taliban laten in ruil daarvoor een Amerikaanse en een Australische professor vrij die ze in 2016 hebben ontvoerd uit de universiteit van Kabul.

Deze overeenkomst tussen de regering-Ghani en de Taliban lijkt aan te geven dat ook vredesonderhandelingen tussen de partijen mogelijk zijn. Het Haqqani-netwerk is een bende gesticht door krijgsheer Jalulaluddin Haqqani (1939-2018) die in de jaren tachtig veel geld van de CIA kreeg om als guerrilla tegen Russen te vechten en later een bondgenoot werd van de Taliban.

Bekijk meer van; overheid terrorisme Ashraf Ghani Anas Haqqani Kabul Taliban

Zeker 62 doden en 100 gewonden bij bomaanslag in Afghaanse moskee

NU 18.10.2019 Zeker 62 mensen zijn vrijdag om het leven gekomen bij een bomaanslag in een moskee in Oost-Afghanistan. Meer dan honderd anderen raakten gewond.

Gevreesd wordt dat het dodental nog zal oplopen, omdat er nog lichamen uit de ravage worden gehaald.

Het gebouw ligt volledig in puin. Veel bezoekers zouden onder het puin van het dak liggen.

De bom ging af tijdens het drukbezochte vrijdaggebed. Het is nog niet duidelijk wie achter de aanslag zit. De Taliban en Islamitische Staat hebben de aanslag niet opgeëist.

Het land is momenteel in afwachting van de resultaten van de recente presidentsverkiezingen. Eind september zouden niet al te veel mensen naar de stembus zijn gegaan, doordat de Taliban dreigde met bomaanslagen en er die dag ook ongeregeldheden zijn veroorzaakt bij de stembureaus.

Lees meer over: Afghanistan  Buitenland

Tientallen doden door bomaanslag tijdens vrijdaggebed in Afghaanse moskee

NOS 18.10.2019 Bij een bomaanslag op een moskee in het oosten van Afghanistan zijn zeker 62 mensen omgekomen. De bom ging af tijdens het vrijdaggebed. Meer dan dertig mensen raakten gewond.

Volgens een woordvoerder van de provincie Nangarhar stortte het dak van de moskee door de explosie in. Het gebouw is volledig verwoest. Reddingswerkers proberen mensen onder het puin vandaan te halen.

De verantwoordelijkheid voor de bomaanslag is nog niet opgeëist. Zowel de Taliban als strijders van Islamitische Staat zijn actief in het oosten van het land, vooral in Nangarhar.

Bekijk ook;

Tientallen doden door aanslag Afghaanse moskee

Telegraaf 18.10.2019 Door een bomaanslag op een moskee in het oosten van Afghanistan zijn zeker 62 mensen omgekomen. Volgens lokale autoriteiten ontploften diverse explosieven tijdens het vrijdaggebed in het gebedshuis in de provincie Nangarhar.

Door de explosies stortte het dak van de moskee in. Meer dan honderd mensen raakten gewond. De verantwoordelijkheid voor de bomaanslag is nog niet opgeëist.

Bekijk meer van; terrorisme islam religieus conflict bomaanslagen Kabul Afghanistan

VN: 85 doden door geweld rond Afghaanse presidentsverkiezingen

NU 15.10.2019 Maar liefst 85 Afghaanse burgers zijn omgekomen door geweld dat gelinkt wordt aan de presidentsverkiezingen van vorige maand, melden de Verenigde Naties dinsdag. Daarnaast vielen ook nog eens meer dan 370 gewonden. Een derde van de slachtoffers was minderjarig.

De stembusgang van 28 september verliep ondanks dreigementen van de Taliban relatief rustig. De terroristische groepering riep Afghanen op niet te stemmen. Dit leidde tot een laag opkomstpercentage: een kwart van de stemgerechtigden kwam opdagen.

De Taliban was verantwoordelijk voor het meeste geweld vóór, tijdens en na de verkiezingen. Zo vielen de beweging onder meer verschillende stemlokalen aan. Op de dag van de verkiezingen vielen 28 doden en raakten meer dan 250 gewond.

Tadamichi Yamamoto, de VN-afgezant voor Afghanistan, noemt het verkiezingsgeweld “volstrekt onacceptabel” en benadrukt dat aanvallen op burgers gezien worden als misdaden tegen de menselijkheid.

Recordaantal burgerslachtoffers bij parlementsverkiezingen

Tijdens de Afghaanse parlementsverkiezingen in oktober vorig jaar, de eerste stembusgang in acht jaar, viel volgens de Verenigde Naties een recordaantal burgerslachtoffers. Er waren 56 doden en 379 gewonden. Ook toen was de Taliban verantwoordelijk voor het meeste geweld.

De parlementsverkiezingen verliepen op meerdere plekken chaotisch als gevolg van meerdere organisatorische problemen. Vanwege het geweld en de onregelmatigheden bij stembureaus besloot de nationale kiescommissie de presidentsverkiezingen tot tweemaal toe uit te stellen.

Tijdens de presidentsverkiezingen van vorige maand werden meer dan 100.000 militairen en agenten ingezet om de veiligheid in het land te waarborgen.

De voorlopige resultaten van de presidentsverkiezingen worden mogelijk deze week bekendgemaakt. Pas in november is de definitieve uitslag bekend. Als geen enkele kandidaat meer dan de helft van van de stemmen heeft bemachtigd, volgt een tweede stemronde met de twee populairste kandidaten.

Lees meer over: Afghanistan   Buitenland

Leider al-Qaeda gedood bij aanval bruiloft

Telegraaf 09.10.2019 Bij een aanval op een bruiloft op 23 september 2019 waarbij zeker veertig mensen omkwamen, is een militair leider van al-Qaeda gedood. Dat heeft de Afghaanse inlichtingendienst bekendgemaakt.

De Pakistaanse Asim Omar was de leider die omkwam bij de aanval in de provincie Helmand. Daarnaast zou nog een ander hooggeplaatst al-Qaeda-lid zijn gedood. De aanval op de bruiloft was een samenwerking van Afghanistan en de Verenigde Staten.

Bekijk ook: 

Afghaanse luchtaanval doodt feestgangers bruiloft 

In de Musa Qala-regio worden volgens de Afghaanse autoriteiten zelfmoordstrijders van de Taliban opgeleid. Dat zou de reden van de aanval zijn geweest.

Leider al-Qaeda gedood bij aanval bruiloft

MSN 09.10.2019 Bij een aanval op een bruiloft op 23 september waarbij zeker veertig mensen omkwamen, is een militair leider van al-Qaeda gedood. Dat heeft de Afghaanse inlichtingendienst bekendgemaakt.

De Pakistaanse Asim Omar was de leider die omkwam bij de aanval in de provincie Helmand. Daarnaast zou nog een ander hooggeplaatst al-Qaeda-lid zijn gedood. De aanval op de bruiloft was een samenwerking van Afghanistan en de Verenigde Staten.

In de Musa Qala-regio worden volgens de Afghaanse autoriteiten zelfmoordstrijders van de Taliban opgeleid. Dat zou de reden van de aanval zijn geweest.

Al 18 jaar oorlog in Afghanistan: ‘Ruim 3,7 miljoen kinderen geen onderwijs’

NU 07.10.2019 De oorlog in Afghanistan begon achttien jaar geleden in oktober 2001 toen verschillende landen, waaronder de VS en het Verenigd Koninkrijk, het land binnenvielen met als doel de Taliban ten val te brengen. Directeur van Save The Children in de hoofdstad Kaboel, Onno van Manen, ziet dagelijks hoe ook kinderen worstelen met de slechte omstandigheden in het land.

In oktober 2001 vielen Amerikaanse, Britse, Franse en Australische troepen Afghanistan binnen met als doel de Taliban te verslaan. De Taliban weigerde onder meer om Osama Bin Laden uit te leveren aan de VS.

De Taliban werd al snel afgezet als machtshebber in Afghanistan, maar de spanningen en instabiliteit in het land duren tot op heden voort. Nederland was onderdeel van de missie in Afghanistan en leverde onder meer personeel en materiaal om de plaatselijke politie te trainen.

De veiligheidssituatie in het land is nog altijd erg slecht. Kinderen maken dagelijks mee hoe de gevechten nog altijd voortduren. Onno van Manen, directeur van Save The Children in de Afghaanse hoofdstad Kaboel, ziet dat veel van hen worstelen met de omstandigheden.

‘Meer dan 3,7 miljoen kinderen geen toegang tot basisonderwijs’

Veel scholen in Afghanistan zijn gesloten, in 2018 sloten er nog 700 als gevolg van het geweld. Volgens Save The Children hebben meer dan 3,7 miljoen Afghaanse kinderen momenteel geen toegang tot het basisonderwijs.

Ook zijn er 3,8 miljoen kinderen die humanitaire hulp nodig hebben. Zo’n 600.000 kinderen die tot deze 3,8 miljoen behoren zouden (ernstig) ondervoed zijn.

Van Manen heeft voor zijn werk veel Afghaanse kinderen gezien en gesproken. “In Nederland zie je vaak dat een kind energiek is, nieuwsgierig is en dingen wil ontdekken. In Afghanistan zijn veel kinderen vooral schuw”, aldus de directeur.

Volgens de directeur hebben veel inwoners van Afghanistan psychosociale hulp nodig. “Veel kinderen en ook volwassenen zijn getraumatiseerd.” Deze hulp is volgens de directeur nauwelijks beschikbaar in het land. “Er zijn weinig specialisten op dat gebied”, aldus Van Manen.

Afghanistan heeft te maken met ernstige armoede. Volgens Van Manen leeft ongeveer 50 procent van de bevolking onder de armoedegrens.

“Wat voor mij één van de meest opvallende dingen is, is het grote aantal kinderen dat ik kinderarbeid zie verrichten. Ik zie soms kleine kinderen plastic zakjes verkopen of zware kruiwagens tillen. Dit doen ze om geld te verdienen, om zo toch hun steentje bij te kunnen dragen.”

Amerikaanse regering onderhandelt al langere tijd met de Taliban

De Amerikaanse regering onderhandelt al langere tijd met de Taliban, die in Afghanistan een guerrillastrijd voert tegen de Amerikaanse troepen. De VS heeft sinds 2001 militairen in het land gestationeerd.

De Amerikaanse regering onderhandelt met de Taliban omdat ze van van mening is dat de groep een beter alternatief is dan Islamitische Staat of Al Qaeda. Een onderdeel van de afspraak zou zijn dat de Taliban alle samenwerkingen met de twee laatstgenoemde groepen verbreekt.

De Amerikaanse president Donald Trump trok echter in september de stekker uit het overleg, nadat de terreurorganisatie had onthuld achter een aanslag te zitten waarbij een Amerikaanse soldaat om het leven kwam.

De Taliban zei eind september in gesprek met BBC News desondanks “open te staan om het vredesoverleg met de Verenigde Staten weer te hervatten”.

Afghaanse verkiezingen rustig verlopen, vermoedelijk lage opkomst

Miljoenen Afghanen naar de stembus, vijftien gewonden bij aanslag

Dodental aanslag ziekenhuis Afganistan opgelopen tot 39

20 doden en 85 gewonden door bomaanslag Taliban bij Afghaans ziekenhuis

Afghaanse president ontsnapt aan aanslag Taliban

Lees meer over: Afghanistan

Afghaanse verkiezingen rustig verlopen, vermoedelijk lage opkomst

NU 28.09.2019 De Afghaanse presidentsverkiezingen zijn zaterdag relatief rustig verlopen. Hoewel nog niet duidelijk is hoeveel stemmen zijn uitgebracht, spreken de meeste provincies van een lage opkomst. Dit komt onder meer door dreigementen van de Taliban, meerdere kleine aanvallen en ongeregeldheden bij de stembureaus.

De terroristische groepering waarschuwde in aanloop naar zaterdag al voor geweld, net als bij voorgaande verkiezingen. De autoriteiten hadden daarom preventief honderdduizend militairen en agenten ingezet.

De Taliban heeft uiteindelijk meerdere kleine aanvallen uitgevoerd. Deze hebben de levens van twee agenten en één burger gekost. Daarnaast zijn er 37 gewonden gevallen. Meer slachtoffers zijn voorkomen door de ontmanteling van ruim dertig explosieven vrijdagavond.

Het aantal slachtoffers is laag ten opzichte van de voorlaatste stembusgang. Bij de parlementsverkiezingen in oktober vorig jaar kwamen 130 mensen om door aan de verkiezingen gerelateerd geweld. Honderden anderen raakten gewond.

De Afghaanse president Ashraf Ghani, de grote favoriet, brengt zijn stem uit in de hoofdstad Kaboel. (Foto: Getty Images)

‘Veel tijd nodig om stem uit te brengen’

Internationale waarnemers zeggen dat kiezers zaterdag veel tijd nodig hadden om hun stemmen uit te brengen, bijvoorbeeld vanwege technische problemen en onvolledige kieslijsten. Ook moesten alle kiezers op de foto, een maatregel waar vrouwen uit conservatieve regio’s niet mee akkoord gingen.

Vanwege de ongeregeldheden mochten de stembureaus twee uur langer openblijven. Uit de voorlopige statistieken van de nationale kiescommissie blijkt dat hooguit 2 van de 9,6 miljoen stemgerechtigden een nieuwe president hebben gekozen. Er zijn nog geen definitieve cijfers beschikbaar.

De eerste verkiezingsresultaten worden over enkele weken verwacht. Pas in november is de definitieve uitslag bekend. Als geen enkele kandidaat meer dan de helft van van de stemmen heeft bemachtigd, volgt een tweede stemronde met de twee populairste kandidaten.

De bevolking mocht kiezen uit maar liefst twintig kandidaten, onder wie de huidige president Ashraf Ghani. De grootste concurrent van Ghani is regeringsleider Abdullah Abdullah.

Lees meer over: Afghanistan  Buitenland

Tientallen doden bij aanslagen Afghanistan, president ontkomt

NOS 17.09.2019 Bij een aanslag op een verkiezingsbijeenkomst van de Afghaanse president Ghani zijn zeker 24 mensen gedood en 31 mensen gewond geraakt. Ghani zelf bleef ongedeerd, zegt een van zijn medewerkers.

Ghani stond op het punt om in de stad Charikar een toespraak te houden toen een zelfmoordterrorist op een motor zijn bom liet afgaan. De directeur van het ziekenhuis zegt dat de meeste slachtoffers burgers zijn, en dat er vrouwen en kinderen onder zijn. De Taliban hebben de aanslag opgeëist.

Bij een aanslag in het centrum van Kabul zijn vandaag zeker 22 mensen omgekomen en 38 gewond geraakt. Ook voor deze aanslag hebben de Taliban zich verantwoordelijk verklaard.

Ordetroepen bij de plaats van de aanslag in Kabul Reuters

Op 28 september worden in Afghanistan verkiezingen gehouden. Ghani heeft zich opnieuw kandidaat gesteld. De Taliban hebben gezegd dat ze in de aanloop naar de verkiezingen de strijd zullen opvoeren, zodat de burgers uit angst voor aanslagen niet gaan stemmen.

Vorige week strandden geheime onderhandelingen tussen de VS en de Taliban, nadat een Amerikaanse militair bij een aanslag van de Taliban was omgekomen. President Trump wilde een delegatie van de Taliban toen niet meer ontvangen in zijn buitenverblijf Camp David.

Bekijk ook;

Afghaanse president ontsnapt aan aanslag Taliban

NU 17.09.2019 In Afghanistan zijn dinsdag bij twee afzonderlijke zelfmoordaanslagen 48 doden gevallen, meldt persbureau Reuters. Bij een van de aanslagen wist de president van het land, Ashraf Ghani, ternauwernood te ontsnappen.

De aanslagen gebeurden elf dagen voor de aanstaande Afghaanse presidentsverkiezingen. Taliban-leiders zwoeren die gewelddadig te zullen verstoren, nadat het vredesoverleg tussen de Verenigde Staten en de terroristische organisatie vorige week was geklapt.

De Afghaanse president Ghani was in Charikar, de hoofdstad van de provincie Parwan, om een speech te geven bij een politiebasis, toen een zelfmoordterrorist de bijeenkomst aanviel. 26 mensen kwamen om bij de explosie, 42 anderen raakten gewond, stelt een woordvoerder van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.

“Op het moment dat de mensen de politiebasis in kwamen, reed een oude man op een motor naar binnen en bracht hij explosieven tot ontploffing”, zegt de politiechef van Parwan. Volgens het hoofd van het lokale ziekenhuis zijn er vrouwen en kinderen onder de slachtoffers, die voor het grootste deel burgers zijn.

De president was in de buurt maar bleef ongedeerd. Hij veroordeelde de aanslag later op Twitter.

Hoe drie Amerikaanse presidenten vanaf 2001 strijd voerden in Afghanistan

Hoe drie Amerikaanse presidenten vanaf 2001 strijd voerden in Afghanistan

Tweede incident was in Kabul

Bij een ander incident dinsdag blies een voetganger zichzelf op in het centrum van de hoofdstad Kabul. Afghaanse troepen en ambulances haastten zich in groten getale naar de plaats van de aanslag.

22 mensen kwamen om en 38 anderen raakten gewond bij de zelfmoordaanslag in Kabul, meldt de Afghaanse overheid. De slachtoffers waren ook hier voor het merendeel burgers en onder hen bevonden zich eveneens vrouwen en kinderen. Daarnaast kwamen er ook zes veiligheidsmedewerkers om.

Vredesoverleg met VS mislukt

In Afghanistan zijn veiligheidsmaatregelen aangescherpt nadat de Taliban heeft gedreigd om bijeenkomsten en stembureaus aan te vallen. De groep kondigde aan de gevechten met buitenlandse en Afghaanse troepen op te voeren en wil mensen ontmoedigen te gaan stemmen bij de aankomende verkiezingen.

Afgelopen week mislukte het vredesoverleg tussen de Verenigde Staten en de Taliban. De twee partijen probeerden tevergeefs een akkoord te bereiken over het terugtrekken van duizenden Amerikaanse troepen uit Afghanistan in ruil voor veiligheidsgaranties van de Taliban.

De onderhandelingen, waar de Afghaanse regering niet bij betrokken was, had de aanloop moeten zijn naar een breder vredesoverleg. In het land heerst al meer dan veertig jaar oorlog.

Lees meer over: Afghanistan  Terrorisme  Buitenland

Taliban laten Rode Kruis-hulpverleners weer toe in Afghanistan

NOS 15.09.2019 Hulpverleners van het Rode Kruis mogen weer aan de slag in Afghanistan. In april verboden de Taliban de hulporganisatie medische bijstand te verlenen in gebieden die onder controle van de terroristische groepering vallen.

In een verklaring zeggen de Taliban dat er weer garanties kunnen worden gegeven voor de veiligheid van Rode Kruismedewerkers. Ook roept de groepering zijn strijders op om de hulpverleners te beschermen.

Onbetrouwbare vaccins

Vijf maanden geleden verklaarden de Taliban de vaccinaties van het Rode Kruis niet te vertrouwen. Ook noemde de groepering de inentingscampagne tegen polio verdacht. Een reden werd niet gegeven.

Het Rode Kruis is al tientallen jaren actief in Afghanistan. De hulporganisatie deelt er onder meer hulpgoederen uit en zet vaccinatiecampagnes op. Gewonden worden verzorgd in medische centra van het Rode Kruis.

De afgelopen jaren werd het voor hulporganisaties steeds moeilijker om in Afghanistan te werken. Naast het wegsturen van het Rode Kruis kregen andere hulporganisatie te horen dat ze het aantal hulpverleners drastisch moesten terugbrengen. In juli sloten de Taliban tientallen medische centra in de Afghaanse provincie Wardak van de Zweedse gezondheidsorganisatie SCA (Swedish Committee for Afghanistan).

‘Ik ken niet anders dan oorlog in Afghanistan, maar hoop op deal VS-Taliban’

NOS 14.09.2019 Plots blies Donald Trump vorige week de onderhandelingen met de Taliban af. De gesprekken waren in de allerlaatste fase. Eigenlijk restte alleen nog een handtekening van de Amerikaanse president. Als reden voor de annulering noemde Trump het opeisen door de Taliban van een zelfmoordaanslag in Kabul. Daarbij kwamen een Amerikaanse en een Roemeense NAVO-militair en tien burgers om het leven. Voor de Afghaanse bevolking zijn de afgeblazen onderhandelingen de zoveelste klap in een zwaar jaar vol burgerdoden.

Afgelopen week werd in de VS stilgestaan bij de 2977 mensen die op 11 september 2001 omkwamen. Bij de oorlogen die eruit voortvloeiden, sneuvelden volgens het Pentagon meer dan 7000 Amerikaanse militairen. Hoeveel onschuldige mannen, vrouwen en kinderen in de door de VS binnengevallen landen stierven, is onbekend.

Fazal Muzhary (35) is onderzoeker in Kabul en kent zijn land niet anders dan in oorlog. Voor de Amerikanen was er een burgeroorlog en daarvoor vielen de Russen Afghanistan aan. Toch houdt hij hoop dat er een eind komt aan de strijd.

“De komst van de VS heeft hier economisch veel teweeggebracht. Voordat ze kwamen ging het slecht met het land en internationaal werden we niet erkend”, zegt Muzhary. Hij werkt voor onderzoeksorganisatie Afghanistan Analysts Network en helpt journalisten met hun werk in zijn land. “Ze hebben veel gebouwd en er is geïnvesteerd in het land. Daardoor zijn er nu goede scholen.”

“Dat is de goede kant, maar er is een keerzijde. Als de Amerikanen voor de inval in 2001 met de Taliban in gesprek waren gegaan, en daar dus niet 18 jaar mee hadden gewacht, waren er niet honderdduizenden mensen doodgegaan.”

De onderhandelingen en het resultaat

De gesprekken tussen de Taliban en VS worden ook wel vredesonderhandelingen genoemd, maar dat is feitelijk onjuist. De twee partijen spreken een staakt-het-vuren af. In het land vechten ook andere partijen als IS en al-Qaida. Die zijn, net als de Afghaanse regering, niet betrokken bij de gesprekken. Over vrede kan daarom nu niet gesproken worden.

Voordat de onderhandelingen uit elkaar spatten, was het akkoord alleen op hoofdlijnen bekend: de VS en de Taliban vallen elkaar niet meer aan, de Taliban moeten het geweld in Afghanistan beperken en beloven dat er geen terroristische aanslagen op doelen in westerse landen worden beraamd.

Na ondertekening zullen 5000 Amerikaanse militairen het land binnen 135 dagen verlaten. Zo’n 8600 troepen blijven achter als een soort politiemacht. Ook de 17.000 militairen van NAVO-landen – onder wie 160 Nederlanders – blijven in elk geval tot 2021 in het land.

“Dat het land al zo lang in oorlog is, dat is verschrikkelijk. Je denkt niet aan de toekomst, want je hoort alleen maar slecht nieuws.” Thuis luisterden ze veel naar de BBC. Toen hij een jaar of 6 was, begon Muzhary te begrijpen waarover gesproken werd. “Ik hoorde constant over bombardementen, schietpartijen en moorden. Dat heeft bij iedereen die hier opgroeit tot psychische klachten geleid, ook bij mij.”

Hij probeert zijn leven niet te laten beheersen door angst. Zijn vrouw en kinderen gaan naar school. Muzhary gaat ’s ochtends gewoon naar kantoor. Het normale leven moet vooral doorgaan, en als moslim gelooft hij sterk in Gods wil.

Dat geeft rust, maar bant niet alle negatieve gedachten uit. “In je achterhoofd zit altijd de angst voor een bom.” Soms komt het gevaar naar de voorgrond, zoals eerder deze week.

Ik was in Ghazni, waar ik ben opgegroeid. In de avond hoorde ik het geluid van helikopters, en een vliegtuig van de Amerikanen. Toen werd ik heel bang. Misschien zouden ze ons huis binnenvallen. Als onderzoeker spreek ik met de Amerikanen, de Afghaanse overheid én de Taliban. Als ze mij met mijn Engelse boeken en telefoon vol contacten aantreffen, zouden ze me mogelijk aanzien voor een mastermind van de Taliban, of denken dat ik voor hen werk. Na uren van onzekerheid verdween het geluid uiteindelijk, en viel ik in slaap.”

Hebben we het over Afghanistan, dan gaat het al snel over de Taliban. Maar wie zijn dat eigenlijk en wat willen ze?

Video afspelen

 

De Taliban – wie zijn dat eigenlijk?

In het landelijke gebied, ver buiten Kabul, is de bevolking gewend aan het komen en gaan van helikopters in de nacht. Regeringstroepen worden gesteund door de VS. Samen maken ze in dorpjes, ver buiten de schijnwerpers van Kabul, jacht op de Taliban. Die vechten op hun beurt terug in het buitengebied en in de hoofdstad – daar worden talloze aanslagen gepleegd.

“Het verschil is dat je over de aanvallen van de Taliban veel hoort. In Kabul zit de media. Over de aanvallen van de VS met drones en grote vliegtuigen op het platteland hoor je niemand”, zegt Muzhary. Hij verwacht dat de Amerikanen de onderhandelingen binnenkort zullen hervatten. “De Taliban die in Qatar met hen onderhandelen, hebben niet te horen gekregen dat de gesprekken voorbij zijn.”

“Ik hoop op een goede deal tussen de twee partijen. De Taliban moeten goed hun huiswerk doen, en vervolgens met de Afghaanse overheid praten. Dan moet er ruimte zijn voor een inclusieve overheid, met alle etniciteiten.”

Muzhary vertrouwt op een goede afloop. “De Taliban willen geen overheid waarin alleen zij aan de macht zijn. De Taliban verlangen niet naar macht. Ze verlangen net als de rest van het land naar vrede.”

Bekijk ook;

Trump verklaart vredesgesprekken met de Taliban ‘dood’

NU 09.09.2019 De Amerikaanse president Donald Trump meldt maandag dat de vredesgesprekken met de Taliban ‘dood’ zijn. De twee partijen spraken elkaar maandenlang over de toekomst van Afghanistan, maar de onderhandelingen kwamen afgelopen weekend tot stilstand.

“Wat mij betreft zijn ze dood”, aldus Trump. Hij besloot zaterdag vanwege een dodelijke aanslag in Kaboel, waarbij een Amerikaanse soldaat om het leven kwam, een geheim vredesoverleg niet door te laten gaan.

De Taliban verklaarden vervolgens dat de Amerikanen het meeste zullen lijden door het afbreken van de gesprekken. De vredesonderhandelingen stonden toen al enige weken onder druk vanwege zelfmoord- en bomaanslagen waarbij tientallen mensen overleden.

Begin augustus verklaarde de secretaris-generaal van de NAVO, Jens Stoltenberg, dat de kans op vrede in Afghanistan groter dan ooit was. De oorlog in Afghanistan duurt inmiddels al bijna achttien jaar.

De strijd begon toen onder meer Amerikaanse troepen het land binnenvielen met als doel de Taliban, die onder meer Osama Bin Laden weigerde uit te leveren, ten val te brengen. De groepering werd afgezet als machtshebber, maar heeft nog steeds grote delen van Afghanistan in handen.

De Verenigde Staten hebben zo’n veertienduizend militairen gestationeerd in Afghanistan. “We willen weg, maar doen dit pas op het juiste moment”, aldus Trump maandag.

 

<a href=”https://www.nu.nl/276006/video/trump-wat-mij-betreft-is-de-taliban-dood.html”><font color=”#0563c1″>31</font></a>

Trump: ‘Wat mij betreft is de Taliban dood’

Lees meer over: Afghanistan Taliban Verenigde Staten Buitenland

Taliban: ‘Meer Amerikaanse slachtoffers door afbreken vredesoverleg’

NU 08.09.2019 Meer Amerikanen zullen volgens de Taliban om het leven komen nu president Donald Trump een geheim vredesoverleg in Afghanistan heeft afgeblazen. Dat stelt een woordvoerder van de terroristische groepering zondag. Trump blies het overleg met de Taliban af na een aanslag in de Afghaanse hoofdstad Kaboel, waarbij twaalf mensen omkwamen.

Trump zou zondag met leiders van de Taliban om de tafel gaan in het presidentiële verblijf Camp David, maar de afgelopen weken kwam er druk op de gesprekken te staan. Met name in Kaboel volgden zelfmoord- en bomaanslagen elkaar op waarbij tientallen mensen om het leven kwamen.

Bij de recentste aanslag stierven onder meer een Amerikaanse soldaat en een Roemeense NAVO-militair.

De Taliban zegt zondag dat de Amerikanen het meeste zullen lijden door het afbreken van de gesprekken. De gesprekken zouden volgens een woordvoerder tot zondag soepel verlopen zijn en de groepering zou op 23 september in gesprek gaan met de Afghaanse regering.

Overigens was de dodelijkste aanslag, waarbij zeker 63 doden en 182 gewonden vielen tijdens een bruiloft, niet van de hand van de Taliban. Islamitische Staat (IS) heeft de aanval opgeëist en de Taliban veroordeelde de aanslag.

Vrede volgens Afghaanse president mogelijk als geweld stopt

Vrede zou volgens Afghaanse president Ashraf Ghani alleen mogelijk zijn als de Taliban volledig met het geweld stopt en direct het gesprek met de regering aangaat.

De Afghaanse regering had “meer verwacht” van de Taliban, aldus een woordvoerder van Ghani: “De vredesonderhandelingen gaven de Taliban een mogelijkheid om deel te nemen aan de politiek.”

“Wij hadden de verwachting dat dit zou leiden tot directe gesprekken tussen ons en de Taliban, maar zij deden geen enkele moeite om het gesprek aan te gaan.”

Taliban wil alle buitenlandse troepen weg uit Afghanistan

De islamitische beweging wil dat alle buitenlandse troepen het land verlaten. Trump wil dat de Taliban, die inmiddels de helft van Afghanistan beheerst, daarvoor de veiligheid in het land gaat bewaren en de terreurorganisatie moet vredesbesprekingen openen met de door de VS gesteunde regering van Afghanistan.

Als teken van goede wil zouden binnen twintig weken de eerste 5.400 Amerikaanse soldaten worden teruggehaald.

Volgens Jens Stoltenberg, de secretaris-generaal van de NAVO, is de kans op vrede in Afghanistan groter dan ooit. Stoltenberg, die sinds 1 oktober 2014 aan het hoofd staat van de NAVO, zegt dat het vredesoverleg tussen de VS en de Taliban zijn vruchten afwerpt.

In Afghanistan is er al veertig jaar oorlog. In 2018 was het conflict zelfs de dodelijkste oorlog in de wereld. Voor de VS is het inmiddels de langste oorlog ooit, schrijft de NOS.

Lees meer over: Afghanistan  Taliban  Verenigde Staten  Buitenland

‘Afzeggen geheime ontmoeting Taliban is gemiste unieke kans’

NOS 08.09.2019 En weer wist de Amerikaanse president Donald Trump vandaag iedereen te verrassen. Met een tweet liet hij weten dat hij een persoonlijk gesprek met Talibanleiders had afgeblazen. Een uiterst geheim gesprek dat had moeten plaatsvinden op zijn buitenverblijf Camp David.

Trump is boos op de Taliban vanwege het geweld dat ze laatste tijd gebruiken. “Ik heb de ontmoeting en de vredesonderhandelingen direct afgeblazen. “Wie vermoordt er nou zo veel mensen om zijn onderhandelingspositie te versterken?”, schrijft hij op Twitter.

 Donald J. Trump @realDonaldTrump

….only made it worse! If they cannot agree to a ceasefire during these very important peace talks, and would even kill 12 innocent people, then they probably don’t have the power to negotiate a meaningful agreement anyway. How many more decades are they willing to fight?

Met zijn verwijt verwijst Trump naar een zelfmoordaanslag donderdag in Kabul, waarbij een Amerikaanse en een Roemeense NAVO-militair om het leven kwamen. Ook tien burgers vonden de dood. De aanslag kwam een paar dagen nadat een akkoord zo goed als rond leek, na acht jaren van onderhandelen.

Afghanistanspecialist Bette Dam schrijft boeken over de Taliban en sprak met Taliban-leider Mullah Omar. De actie van Trump kwam ook voor haar als een totale verrassing. “Niemand had dit verwacht, zelfs de onderhandelaars aan beide kanten niet”, zegt ze.

“We proberen dit te begrijpen. Hoe kan de recente aanslag de reden zijn? Er zijn constant aanslagen. De oorlog is nog in volle gang, er is geen staakt-het-vuren, er vallen aan beide kanten doden. Een week eerder is er ook een Amerikaan gesneuveld. Dus waarom zegt hij nu af?” Dam denkt dat Trump een andere reden moet hebben. “Misschien vertrouwt hij het allemaal niet.”

Akkoord

Volgens Dam was het een “unieke kans in Camp David omdat ook de Afghaanse president Ashraf Ghani er zou zijn”. “Een akkoord zou voor Afghanistan een eerste stap zijn. Al blijft de vraag of de Afghaanse overheid en de Taliban de macht kunnen delen. Dat is natuurlijk de grote vraag.”

Het akkoord waarover in Camp David gesproken had moeten worden, is alleen nog op hoofdlijnen bekend: de VS en de Taliban spreken af dat ze elkaar niet meer aanvallen, de Taliban moeten het geweld in Afghanistan beperken, de terroristen van Al Qaida en IS in Afghanistan aan banden leggen en ze moeten zorgen dat er geen terroristische aanslagen op doelen in westerse landen worden beraamd.

Positie

Verder zullen de Amerikaanse en de NAVO-troepen zich gefaseerd terugtrekken. “Dat betekent dat je Afghanistan buiten Kabul in feite overgeeft aan de Taliban”, denkt Dam.

“Dat is ook de situatie van dit moment. Sterker nog, het zal moeite kosten om Kabul te behouden voor de regering die daar zit. Als de mensen in Kabul het zelf moeten uitvogelen, kan het heel bloedig worden. Dat weten de onderhandelaars ook. De positie van Trump is lastig, het proces wordt in de VS ook heel kritisch gevolgd.”

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, staan de Verenigde Staten nog steeds open voor een vredesakkoord met de Taliban. Maar hij verdedigt het besluit van president Trump om de ontmoeting in Camp David af te blazen. De onderhandelaars van de Taliban hebben volgens Dam laten weten dat ze graag willen dooronderhandelen over vrede.

Video afspelen

‘Afzeggen geheime ontmoeting Taliban is gemiste unieke kans’

Bekijk ook;

Trump blaast geheim vredesoverleg met Taliban af na aanslag in Kaboel

NU 08.09.2019 De Amerikaanse president Donald Trump heeft de vredesbesprekingen met de Taliban in Afghanistan opgeschort nadat de terreurorganisatie onthulde achter een aanslag te zitten in de Afghaanse hoofdstad Kaboel. Daarbij kwamen twaalf mensen om het leven, onder wie een Amerikaanse soldaat en een Roemeense NAVO-militair.

“Als zij niet akkoord gaan met een wapenstilstand tijdens deze onderhandelingen en nog steeds bereid zijn om twaalf onschuldige mensen te vermoorden, dan hebben de leiders momenteel niet de benodigde macht om met mij aan de onderhandelingstafel te zitten”, schrijft Trump op Twitter.

Zondag zouden Trump en leiders van de Taliban om de tafel gaan in het presidentiële verblijf Camp David, maar de afgelopen weken kwam er druk op de gesprekken te staan. Met name in Kaboel volgden zelfmoord- en bomaanslagen elkaar op waarbij tientallen mensen om het leven kwamen.

De Afghaanse president Ashraf Ghani zei zondag dat vrede alleen mogelijk zou zijn als de Taliban volledig met het geweld stopt en direct het gesprek met de regering aangaat. Trump was ook van plan om met Ghani in gesprek gaan. De Taliban weigert momenteel om direct te communiceren met de Afghaanse regering.

Overigens was de meest dodelijke aanslag, waarbij zeker 63 doden en 182 gewonden vielen tijdens een bruiloft, niet van de hand van de Taliban. Islamitische Staat (IS) heeft de aanval opgeëist en de Taliban veroordeelde de aanslag.

Taliban eist dat alle buitenlandse troepen Afghanistan verlaten

De islamitische beweging wil dat alle buitenlandse troepen het land verlaten. Trump wil dat de Taliban, die inmiddels de helft van Afghanistan beheerst, daarvoor de veiligheid in het land gaat bewaren en de terreurorganisatie moet vredesbesprekingen openen met de door de VS gesteunde regering van Afghanistan.

Als teken van goede wil zouden binnen 20 weken de eerste 5.400 Amerikaanse soldaten worden teruggehaald.

Volgens Jens Stoltenberg, de secretaris-generaal van de NAVO, is de kans op vrede in Afghanistan groter dan ooit. Stoltenberg, die sinds 1 oktober 2014 aan het hoofd staat van de NAVO, zegt dat het vredesoverleg tussen de VS en de Taliban zijn vruchten afwerpt.

In Afghanistan is er al veertig jaar oorlog. In 2018 was het conflict zelfs de dodelijkste oorlog in de wereld. Voor de VS is het inmiddels de langste oorlog ooit, schrijft de NOS.

Lees meer over: Afghanistan  Taliban  Verenigde Staten  Donald Trump  Buitenland

Trump blaast geheime ontmoeting met Taliban op Camp David af

NOS 08.09.2019 De Amerikaanse president Trump heeft geheime onderhandelingen die hij vandaag zou hebben met Talibanleiders op zijn buitenverblijf Camp David afgeblazen. Hij zou ook een apart gesprek hebben met zijn Afghaanse ambtgenoot Ghani.

De president geeft als reden voor de annulering het opeisen door de Taliban van de zelfmoordaanslag donderdag in Kabul, waarbij een Amerikaanse en een Roemeense NAVO-militair om het leven kwamen. Ook tien burgers vonden de dood.

Het lichaam van de Amerikaanse militair is inmiddels overgevlogen naar de VS:

Video afspelen

Gedode Amerikaanse NAVO-militair weer terug in VS

“Wie vermoordt er nu zo veel mensen om zijn onderhandelingspositie te versterken?”, schrijft Trump op Twitter. “Als ze zich niet eens aan een bestand kunnen houden tijdens deze belangrijke vredesbesprekingen en zelfs twaalf onschuldige mensen doden, dan kunnen ze ook geen akkoord van betekenis sluiten.”

 Donald J. Trump @realDonaldTrump

….only made it worse! If they cannot agree to a ceasefire during these very important peace talks, and would even kill 12 innocent people, then they probably don’t have the power to negotiate a meaningful agreement anyway. How many more decades are they willing to fight?

Er wordt door de VS al maandenlang onderhandeld met de Taliban. Eigenlijk was het wachten alleen nog op de ondertekening van de deal door Trump. Of de gesprekken op diplomatiek niveau nu ook zijn opgeschort is onduidelijk.

De tweets van Trump komen, zoals wel vaker, als een verrassing. Het is opvallend dat de president kort voor de herdenking van de aanslagen van 11 september 2001 leden van de Taliban zou ontvangen op Amerikaans grondgebied. De radicaal-islamitische groepering bood onderdak aan al-Qaida-leider Osama bin Laden, die verantwoordelijk was voor die aanslagen.

De VS viel Afghanistan binnen in oktober 2001; sindsdien zijn meer dan 2400 Amerikaanse militairen daar om het leven gekomen. De Amerikanen zijn dus al bijna achttien jaar betrokken bij de strijd in het land en daarmee is het voor hen de langste oorlog ooit.

Het was vorig jaar bovendien de dodelijkste oorlog in de wereld: er komen veel burgers om door Amerikaanse luchtaanvallen, het Afghaanse leger en voortdurende aanslagen door de Taliban.

Wie zijn de Taliban en wat willen ze? Dat zie je in deze video:

Video afspelen

De Taliban – wie zijn dat eigenlijk?

Trump heeft er met het oog op de Amerikaanse verkiezingen volgend jaar belang bij om een resultaat te boeken in het slepende conflict. Er zijn nog tussen de 13.000 en 14.000 militairen in Afghanistan en die wil hij eigenlijk terugtrekken.

Het akkoord waarover in Camp David gesproken had moeten worden is alleen nog op hoofdlijnen bekend: de VS en de Taliban spreken af dat ze elkaar niet meer aanvallen, de Taliban moeten het geweld in Afghanistan beperken en ze moeten zorgen dat er geen terroristische aanslagen op doelen in westerse landen worden beraamd.

Verder zullen de Amerikaanse en de NAVO-troepen zich gefaseerd terugtrekken, al blijven er in elk geval tot 2021 nog zo’n 25.000 militairen achter als een soort politiemacht. Onder hen zouden 8600 Amerikanen zijn.

Omdat de VS alleen met de Taliban heeft onderhandeld, heerst er in brede kring twijfel over de levensvatbaarheid van de overeenkomst. Deze maand zijn er in Afghanistan presidentsverkiezingen, maar de Taliban hebben het in een groot deel van het land voor het zeggen en verwacht wordt dat ze in de aanloop naar de verkiezingen opnieuw veel aanslagen zullen plegen.

Bekijk ook;

Trump zegt vredesoverleg met Taliban op

Telegraaf 08.09.2019 De Amerikaanse president Donald Trump heeft een gepland geheim vredesoverleg met de Taliban van zondag afgezegd. Dat maakte hij bekend op Twitter. Volgens Trump is de aanleiding de zelfmoordaanslag van donderdag in de Afghaanse hoofdstad Kabul die werd opgeëist door de Taliban.

„De Talibanleiders zouden zondag naar Camp David komen voor vredesoverleg. Helaas hebben ze toegegeven dat ze in Kabul een aanslag hebben gepleegd waarbij een van onze soldaten en elf andere mensen om het leven zijn gekomen. Ik heb de bijeenkomst onmiddellijk afgelast en de vredesonderhandelingen afgeblazen”, aldus Trump op Twitter.

Onder de doden waren een Amerikaanse en Roemeense militair en zeker tien burgers. Er vielen meer dan 40 gewonden. Het voertuig waar de twee militairen in zaten was het doelwit van de aanslag. Die was vlak bij het kantoor van de NAVO en de Amerikaanse ambassade.

Bekijk meer van; vredesonderhandelingen taliban donald trump

Trump stopt vredesbesprekingen met Taliban

AD 08.09.2019 De Amerikaanse president Donald Trump heeft laten weten dat hij een geheime ontmoeting met leiders van de Taliban en de Afghaanse president heeft afgezegd. Ook zegt hij dat hij de vredesbesprekingen met de Taliban heeft beëindigd. Hij schreef dat zaterdag op Twitter, met als reden dat de Taliban achter de bomaanslag in Kaboel zitten die donderdag het leven kostte aan 12 mensen waaronder een Amerikaanse soldaat.

Volgens Trump zouden er zondag in het geheim besprekingen worden gevoerd in Camp David, het presidentiële buitenverblijf. ,,Ik heb de ontmoeting meteen afgezegd en de vredesbesprekingen stopgezet’’, aldus Trump. ,,Wie wil er zoveel mensen om het leven brengen, om kennelijk de onderhandelingspositie te versterken?’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Trump voegde er ook nog aan toe dat als de Taliban niet in staat zijn een staakt-het-vuren te handhaven, ‘ze dan waarschijnlijk niet de macht hebben om een serieus akkoord te sluiten’.

Onder de doden als gevolg van de aanslag waren een Amerikaanse en Roemeense militair en zeker tien burgers. Er vielen meer dan 40 gewonden. Het voertuig waar de twee militairen in zaten was het doelwit van de aanslag. Die was vlak bij het kantoor van de NAVO en de Amerikaanse ambassade.

Hoewel de pogingen van de Verenigde Staten om vrede te bewerkstelligen zijn stukgelopen, blijft de Afghaanse president Ashraf Ghani bereid om te praten met de Taliban, op voorwaarde dat de Taliban stopt met de terroristische aanslagen. ,,Echte vrede is alleen mogelijk als de Taliban instemt met een staakt-het-vuren.

Het grote obstakel is dat zij aanslagen blijven plegen”, aldus de verklaring van Ghani. Hij bedankte Trump en de VS voor de pogingen om vrede te stichten in Afghanistan. ,,We waarderen de pogingen van de VS en andere bondgenoten.”

Hoewel er nog altijd flink strijd wordt geleverd in Afghanistan, onderhandelen de VS, de Taliban en Afghanistan al jarenlang over een vredesakkoord.

 Donald J. Trump

@realDonaldTrump

Unbeknownst to almost everyone, the major Taliban leaders and, separately, the President of Afghanistan, were going to secretly meet with me at Camp David on Sunday. They were coming to the United States tonight. Unfortunately, in order to build false leverage, they admitted to.. 12:51 AM – Sep 8, 2019

37.3K people are talking about this

Donald J. Trump

@realDonaldTrump

Replying to @realDonaldTrump

….an attack in Kabul that killed one of our great great soldiers, and 11 other people. I immediately cancelled the meeting and called off peace negotiations. What kind of people would kill so many in order to seemingly strengthen their bargaining position? They didn’t, they….

Donald J. Trump

@realDonaldTrump

….only made it worse! If they cannot agree to a ceasefire during these very important peace talks, and would even kill 12 innocent people, then they probably don’t have the power to negotiate a meaningful agreement anyway. How many more decades are they willing to fight? 12:51 AM – Sep 8, 2019

27.2K people are talking about this

NAVO-troepen bewaken de plaats van de bomaanslag van donderdag in Kaboel. © AP

© Foto EPA/Andrew Harrer De terugtrekking van Amerikaanse militairen uit Afghanistan was een van de verkiezingsbeloften van Donald Trump.

Trump trekt stekker uit vredesoverleg met Taliban

MSN 08.09.2019 De Amerikaanse president Trump heeft besprekingen met de Afghaanse regering en de Taliban gestaakt. Zaterdag stuurde hij een reeks tweets waarin hij schrijft dat president Ashraf Ghani van Afghanistan en ,,belangrijke leiders” van de Taliban zondag naar Camp David zouden reizen om met hem te onderhandelen.

Hij heeft de ontmoeting te elfder ure afgelast, schrijft Trump, nadat de Taliban een aanslag had opgeëist waarbij twaalf mensen omkwamen, onder wie een Amerikaanse militair. ,,Als zij zich niet kunnen houden aan een wapenstilstand tijdens belangrijke vredesbesprekingen, en zelfs twaalf onschuldige mensen doden, dan hebben ze waarschijnlijk niet eens de macht om over een betekenisvol verdrag te onderhandelen”, aldus Trump.

Vorige week had de Amerikaanse gezant Zalmay Khalilzad nog verklaard dat een overeenkomst ,,in principe” was bereikt en dat alleen de zegen van president Trump nog nodig was. De zelfmoordaanslag in hoofdstad Kabul was afgelopen donderdag. Een dag later trok Khalilzad opnieuw naar Doha in Qatar waar de besprekingen tussen de VS en de Taliban maandenlang zijn gevoerd.

De regering-Trump en de Taliban streven hetzelfde doel na: vertrek van de Amerikaanse troepen uit Afghanistan, bijna achttien jaar na de invasie die de Amerikanen op touw zetten na de aanslagen van 11 september 2001.

Er bevinden zich nu nog zo’n 14.000 Amerikaanse militairen in Afghanistan. Hun terugtrekking was een van de verkiezingsbeloften van Donald Trump. Maar de Amerikaanse president wil zich niet onder druk laten zetten door geweld: ,,Wat voor mensen doden zovelen om hun onderhandelingspositie te versterken”, schreef Trump op Twitter.

In het voorliggende akkoord zouden er nog 8.600 militairen achterblijven, volgens Amerikaanse hoge militairen het aantal dat nodig is om te voorkomen dat de Taliban aanslagen tegen het Westen pleegt.

De Taliban zijn steeds doorgegaan met aanvallen en aanslagen tijdens de besprekingen, ondanks herhaalde oproepen van de Amerikanen om het geweld te stoppen. Zestien Amerikaanse militairen zijn dit jaar omgekomen in Afghanistan, en honderden andere slachtoffers. De Taliban en de VS onderhandelen tot nog toe buiten de Afghaanse regering van president Ghani om. De Taliban weigeren het gezag van de regering te erkennen.

Lees hier meer nieuws over de Amerikaanse president Donald Trump

NAVO-militairen omgekomen bij zelfmoordaanslag in Kabul

NOS 05.09.2019 Bij een zelfmoordaanslag in de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn twee NAVO-militairen en zeker tien burgers om het leven gekomen. Ruim 40 mensen raakten gewond. De NAVO-militairen zijn een Roemeen en een Amerikaan.

Een zelfmoordterrorist blies zichzelf op bij een controlepost in de buurt van het hoofdkwartier van de NAVO in Kabul. Het voertuig waar de twee militairen in zaten, was het doelwit van de aanslagpleger. De explosie was zo hevig dat ook andere auto’s en winkels in de buurt werden getroffen.

Volgens ooggetuigen waren er op dat moment veel mensen op de been. De aanslag is opgeëist door de Taliban.

Tweede aanslag

Ook elders in het land sloeg de Taliban vandaag toe. In de oostelijke provincie Logar ontplofte een autobom. Volgens de autoriteiten zijn daarbij vier burgers omgekomen.

De aanslagen vallen samen met vredesonderhandelingen tussen de Verenigde Staten en de Taliban. Juist deze week hebben beide partijen een concept-overeenkomst gesloten. Daarin staat onder meer dat de Amerikanen binnen 135 dagen na de definitieve ondertekening vertrekken uit vijf bases in Afghanistan. De Afghaanse regering onderhandelt niet mee, omdat de Taliban het landsbestuur niet erkent.

Bekijk ook

Amerikanen willen akkoord met Taliban, maar Afghanistan blijft in oorlog

NOS 04.09.2019 Na maandenlange vredesonderhandelingen over Afghanistan rest Donald Trump nog één taak: zijn handtekening onder het akkoord met de Taliban zetten. De grote vraag is wat deze deal Afghanistan oplevert, want dit akkoord wordt alleen afgesloten tussen de VS en de Taliban.

Alle details van de overeenkomst zijn nog niet naar buiten gebracht, maar duidelijk is al dat de twee partijen in ieder geval drie zaken afspreken: ze zullen elkaar niet meer aanvallen, de Taliban moeten ervoor zorgen dat het geweld in het land wordt beperkt en dat er vanuit het land geen terroristische aanslagen op het Westen meer worden gepland.

De Taliban willen op hun beurt dat alle Amerikaanse- en NAVO-troepen onmiddellijk vertrekken. De VS wil dit in een aantal fases doen en pas vertrekken als de Taliban zich aan de afspraken houden. Als blijk van goede wil zullen 5000 Amerikaanse militairen het land binnen 135 dagen na ondertekening van de deal verlaten.

Zo’n 8600 troepen blijven achter als soort politiemacht. Ook de 17.000 militairen van NAVO-landen – onder wie 160 Nederlanders – blijven in elk geval tot 2021 in het land.

Voedingsbodem voor terreurnetwerken

“Of deze afspraken tot vrede zullen leiden, daar is veel twijfel over. Ook bij veel hooggeplaatste Amerikanen”, zei correspondent Aletta André vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal. Dinsdag schreef een aantal oud-ambassadeurs in een open brief dat ze bang zijn dat wanneer de VS te snel vertrekt, er mogelijk een burgeroorlog in het land ontstaat. Die chaos zou een voedingsbodem bieden voor internationale terroristische netwerken als al-Qaida en IS.

Hebben we het over Afghanistan, dan gaat het al snel over de Taliban. Maar wie zijn dat eigenlijk en wat willen ze?

Video afspelen

De Taliban – wie zijn dat eigenlijk?

De Afghaanse regering liet vandaag weten dat ze deze zorgen deelt. Ministers zitten bij de onderhandelingen niet aan tafel, omdat de Taliban hen niet erkennen. Taliban zien de regering van het land als verlengstuk van de Amerikanen, en weigert daarom elk gesprek. Intussen winnen de Taliban door de gesprekken met de VS juist aan legitimiteit.

Dodelijkste oorlog

De Afghanen hebben het zwaar door het langslepende conflict. In Afghanistan is er al veertig jaar oorlog. In 2018 was het conflict zelfs de dodelijkste oorlog in de wereld. Er vallen veel burgerslachtoffers door het Afghaanse leger en luchtaanvallen van de Amerikanen, en de Taliban blijven constant aanslagen plegen. “Wanneer ze gesprekken ingaan, willen ze dat vanuit een sterke positie doen, dus met getoonde spierkracht en een groter gebied in handen”, zegt André.

Deze manier van druk uitoefenen lijkt te werken. Voor de VS is het inmiddels de langste oorlog ooit. Na 18 jaar is gebleken dat deze hoogstwaarschijnlijk niet valt te winnen. Daarom is nu besloten om onder het mom van ‘vredesbesprekingen’ een deal te sluiten met de tegenpartij.

André: “Maar het gaat de Amerikanen erom dat ze weg kunnen. Hoe het land nu achtergelaten wordt, en of er vrede is, lijkt op de tweede plaats te staan.” Trump heeft haast om het land te verlaten, want in 2020 staan er verkiezingen gepland. Voor die tijd wil hij iets bereikt hebben.

Deze maand staan in Afghanistan ook presidentsverkiezingen op het programma. Niets wijst erop dat de Taliban deze geweldloos zullen laten verlopen, en dat de gekozen president het straks voor het zeggen heeft. “Want de Taliban worden steeds machtiger. Ze hebben het nu al in een groot deel van het land voor het zeggen.”

Bekijk ook;

Aanslag in Kabul tijdens bekendmaking Amerikaanse deal met Taliban

NOS 03.09.2019 De Verenigde Staten trekken in de komende vier maanden 5000 militairen terug uit Afghanistan en sluiten vijf legerbasissen. Dat staat in het vredesakkoord van de Amerikanen met de Taliban, zegt Zalmay Khalilzad, de onderhandelaar van de VS.

Terwijl Khalilzad de eerste details uit het akkoord met de fundamentalistisch-islamitische terreurbeweging op televisie bekendmaakte, klonk de explosie van een autobom in de Afghaanse hoofdstad Kabul. De verantwoordelijkheid voor de aanslag, waarbij zestien mensen omkwamen en tientallen gewond raakten, is opgeëist door de Taliban.

“In principe zijn we er”, zei Khalilzad over het akkoord. “Het document is klaar.” President Trump moet het akkoord nog wel goedkeuren.

De deal die de VS met de Taliban sloot heeft maanden van onderhandelingen gekost. Op dit moment bevinden zich nog 14.000 Amerikanen en 17.000 militairen van andere NAVO-landen in Afghanistan.

Bekijk ook

Nieuwe aanval op Afghaanse stad door Taliban

NU 01.09.2019 De Taliban in Afghanistan hebben na een aanval op Kunduz een tweede stad aangevallen. Zondagochtend vroeg namen de islamitische strijders een deel van de stad Pul-e-Chomri in.

Deze hoofdstad van de provincie Baghlan ligt op ongeveer 100 kilometer ten zuiden van Kunduz, dat vrijdag werd aangevallen. Lokale autoriteiten vrezen een “ramp” als de Afghaanse regering niet in actie komt. Niet ver van Pul-e-Chomri ligt een militaire basis van het regeringsleger.

De aanvallen vinden plaats terwijl de Taliban en de Verenigde Staten in Qatar onderhandelen over de beëindiging van de oorlog in Afghanistan.

Ondanks de aanvallen meldde een Amerikaanse functionaris dat onderhandelaars van de VS en de Taliban dicht bij een overeenkomst zijn.

Zalmay Khalilzad, een Amerikaanse diplomaat met een Afghaanse achtergrond, verklaarde dat hij zondag naar Kaboel zou reizen voor overleg. “We staan op de drempel van een overeenkomst die het geweld zal verminderen”, zei hij zondag.

Lees meer over:  Afghanistan   Buitenland

Afghaanse veiligheidstroepen verzamelen in Kunduz om een aanval van de Taliban af te slaan AFP

Opnieuw aanval Taliban in staart vredesbesprekingen

NOS 01.09.2019 De Taliban hebben voor de tweede keer in twee dagen tijd een aanval uitgevoerd op een Afghaanse stad. Terwijl de vredesbesprekingen met de Verenigde Staten in de afrondende fase zitten, wordt er gevochten in Puli Khumri, de hoofdstad van de provincie Baghlan.

Volgens de Afghaanse politie zijn er net buiten Puli Khumri geweerschoten te horen. Die stad ligt zo’n honderd kilometer ten zuiden van Kunduz. Daar werd gisteren een groot offensief gestart, waarbij zestien mensen om het leven kwamen.

Wie zijn de Taliban? We leggen het uit in deze video:

Video afspelen

De Taliban – wie zijn dat eigenlijk?

In Qatar is het vredesoverleg gaande tussen de VS en de Taliban. Volgens persbureau AP versterken de aanvallen de onderhandelingspositie van de Taliban. De gezant van de VS zegt dat een akkoord dichtbij is. Hij brengt vandaag een bezoek aan de hoofdstad Kabul om de details van de deal te bespreken met de Afghaanse regering.

Een woordvoerder van de Taliban zei eerder ook al dat een akkoord in zicht is. Dat zou betekenen dat er een einde komt aan de oorlog die al sinds 2001 aan de gang is in Afghanistan.

Bekijk ook;

Storm voor de stilte in Afghanistan?

AD 31.08.2019 De Taliban proberen uit alle macht de noord-Afghaanse stad Kunduz in te nemen. Tegelijkertijd is een vredesovereenkomst nog nooit zo dichtbij geweest. Reden voor vreugde? Niet echt, want Islamitische Staat is er ook nog.

Ze hebben het al een paar keer geprobeerd, maar het is nog nooit gelukt. Er wordt dit weekend hevig gevochten in de straten van Kunduz, een grote en strategisch belangrijke stad in het noorden van Afghanistan. Naar verluidt zijn honderden Talibanstrijders Kunduz van verschillende kanten binnengevallen, terwijl ze vanaf de grond en vanuit de lucht worden bestookt door het Afghaanse leger (met enige hulp van de Amerikanen).

Lekker hapje

Waarom Kunduz? En waarom nu? De stad is voor ons een beetje bekend, omdat de Koninklijke Marechaussee er van april 2011 tot juli 2013 Afghaanse agenten heeft opgeleid. Het is ietsje groter dan Tilburg en ligt op het kruispunt van de wegen naar Mazar-i-Sharif in het westen, de hoofdstad Kaboel in het zuiden en buurland Tadzjikistan in het noorden.

Een lekker hapje dus voor de Taliban, die alles op alles zetten om zo veel mogelijk gebied in te nemen voordat het aanstaande vredesakkoord wordt ondertekend. Want ook al klinkt het raar, terwijl er op verschillende plekken in het land gevochten werd en wordt, is Qatar al een hele tijd het decor van vredesonderhandelingen tussen de Taliban en de Amerikanen (er wordt niet rechtstreeks onderhandeld met de Afghaanse regering, want die wordt door de Taliban als niet-legitiem beschouwd).

Osama bin Laden

Zowel de gevechten als de gesprekken hebben resultaat opgeleverd. De Taliban zijn al sinds 1994 een belangrijke machtsfactor in het land. Destijds veroverden ze in een ongekend bliksemoffensief een groot deel van Afghanistan en voerden ze meteen de sharia in, de strenge islamitische wetgeving.

Ze kwamen pas in de problemen toen Osama bin Laden van onder hun vleugels de aanslagen van 11 september 2001 beraamde. De Amerikanen lanceerden een grootscheepse aanval, die resulteerde in een oorlog die nu nog steeds voortduurt.

Er wordt dit weekend hevig gevochten in de straten van Kunduz. © REUTERS

Het is de langste strijd die de VS ooit voerde. Ondanks het grote materiële en personele overwicht is het ze nooit gelukt de Taliban te verslaan. Sterker nog: de islamitische fundamentalisten hebben sinds 2001 niet meer zo veel gebied in handen gehad.

Volgens cijfers van de Speciale Inspecteur-Generaal voor de Afghaanse Wederopbouw staan 59 van de ruim 400 districten onder controle van de Taliban. De regering in Kaboel heeft het voor het zeggen in 229 districten. De rest wordt betwist. Met de verovering van Kunduz zouden de Taliban op de valreep nog een belangrijke slag slaan, en dat is precies waar ze op uit zijn.

Handtekening

De verwachting is dat er in de komende weken handtekeningen worden gezet, dus elke gebiedsuitbreiding tot die tijd is meegenomen. Er is jarenlang over onderhandeld. De partijen spreken over vier belangrijke onderwerpen: een permanente wapenstilstand, het vertrek van alle buitenlandse troepen uit Afghanistan, de wens om met elkaar in gesprek te blijven én een belofte van de Taliban om geen onderdak meer te bieden aan groepen die Amerika willen aanvallen (zoals Al-Qaeda destijds). Ze zijn er naar verluidt al uit, het gaat alleen nog over het tijdspad.

Islamitische Staat

Er is echter één maar. De grote angst is dat Islamitische Staat (IS) gebruik gaat maken van het vredesakkoord. IS is volgens de Amerikaanse president Trump verslagen in Irak, maar in Afghanistan timmeren ze nog wel degelijk aan de weg. Op dit moment beheersen ze een twintigtal districten langs de grens met Pakistan (waarmee de geruchten gevoed worden dat dat land fundamentalisten stiekem steunt om invloed te kunnen blijven houden in Afghanistan).

Er wordt serieus rekening mee gehouden dat teleurgestelde Talibanstrijders die helemaal geen vrede willen zich gaan aansluiten bij IS. De Taliban zijn namelijk niet een homogene groep, maar bestaan uit veel verschillende facties. Een handtekening zegt ze niks. Als dan ook nog eens alle buitenlandse troepen gaan vertrekken (ruim 30.000) ontstaat er een heel nieuwe situatie, die niet veel goeds belooft.

Voor de geplaagde bevolking zou dat betekenen dat de ellende blijft voortduren. Sinds 1980, toen de Russen binnenvielen, is Afghanistan voortdurend het toneel geweest van oorlogen, burgeroorlogen en religieus geweld. Dat is dus al bijna 40 jaar.

Het Afghaanse leger bestookt de Talibanstrijders in Kunduz vanaf de grond en vanuit de lucht. © REUTERS

Taliban vallen Kunduz aan ondanks vredesoverleg

NOS 31.08.2019 Ondanks lopende gesprekken over vrede in Afghanistan, zijn de Taliban een groot offensief gestart rond de stad Kunduz.

Strijders hebben al verschillende plekken in de noordelijke stad ingenomen, vooral in burgergebied. Zo zouden ze onder meer een elektriciteitscentrale, politiebureau’s en een ziekenhuis in handen hebben gekregen. Een woordvoerder van het ministerie van Defensie meldt aan persbureau AP dat de militanten patiënten hebben gegijzeld.

Schieten

Veiligheidstroepen en Talibanstrijders schieten over en weer naar elkaar. De woordvoerder van president Ghani zegt dat het moeilijk is om de Talibanstrijders aan te pakken, omdat zij zich verschuilen tussen burgers.

In beide kampen zijn slachtoffers gevallen, melden de lokale autoriteiten. Er komt weinig nieuws uit de stad, omdat de elektriciteit en het communicatieverkeer zijn afgesloten.

Vredesoverleg

De aanval komt terwijl er vredesoverleg gaande is tussen de Taliban en de Verenigde Staten. In de Qatarese hoofdstad Doha wordt overlegd over het beëindigen van de oorlog, die in 2001 uitbrak in Afghanistan.

Eerder deze week zei een woordvoerder van de Taliban nog dat de partijen dicht bij een akkoord zijn.

Video afspelen

De Taliban – wie zijn dat eigenlijk?

Kunduz is de hoofdstad van de gelijknamige provincie, waar Nederlandse militairen tussen 2011 en 2013 politiemensen trainden. De stad is al vaker aangevallen door Talibanstrijders. In 2015 wisten zij de stad in handen te krijgen, maar na enige tijd werden zij weer verdreven.

Bekijk ook;

Taliban lanceren ‘massale aanval’ op Kunduz, gebruiken ziekenhuispatiënten als menselijk schild

AD 31.08.2019 De Taliban hebben een ‘grootschalige’ aanval gelanceerd op Kunduz, een van de grootste steden van Afghanistan. Daarbij veroverden ze het ziekenhuis en namen ze een nog onbekend aantal patiënten in gijzeling. Volgens de Afghaanse regering vinden er hevige vuurgevechten plaats maar hebben de radicaalislamitische militanten geen cruciale posten kunnen overnemen.

De aanval begon afgelopen nacht vanuit verschillende plekken in Kunduz. De Taliban veroverden het ziekenhuis en gijzelen een nog onbekend aantal patiënten, verklaarde een woordvoerder van het ministerie van Defensie tegenover persbureau Associated Press.

,,We kunnen het ziekenhuis heel gemakkelijk aanvallen maar willen geen burgerslachtoffers’’, zei Rohullah Ahmadi. Het is niet bekend hoeveel patiënten als menselijk schild worden gebruikt om een luchtaanval op het ziekenhuis te voorkomen.

Volgens de Defensie-zegsman kwamen bij een luchtaanval elders in de stad 26 Talibanstrijders om het leven. Hij zei niets over slachtoffers onder burgers of regeringstroepen. Volgens een woordvoerder van de provinciale regering vielen er bij gevechten tussen de Taliban en Afghaanse strijdkrachten aan beide kanten slachtoffers.

Presidentiële woordvoerder Sediq Seddiqi zegt dat Afghaanse veiligheidstroepen de aanval hebben afgeslagen op strategische punten in de stad. Daaronder een kruispunt dat toegang biedt tot een groot deel van Noord-Afghanistan en de hoofdstad Kabul, zo’n 335 kilometer verderop.

Vierde keer

Het is de vierde keer in twee jaar tijd dat Talibanstrijders delen van het strategisch gelegen Kunduz proberen in te nemen. De straten zijn verlaten, de inwoners schuilen in hun huizen. Elektriciteit en telefoonlijnen zijn uitgevallen.

De aanval is opmerkelijk omdat ze komt op het moment dat de Taliban in Quatar met de Verenigde Staten onderhandelen over het beëindigen van de langstdurende oorlog uit de Amerikaanse geschiedenis. President Trump liet eerder weten dat een klein aantal Amerikaanse militairen in het land zal achterblijven. Nu zijn er nog zo’n 20.000 Amerikaanse troepen.

De Taliban, die hebben geëist dat alle buitenlandse troepen het land verlaten, beheersen ongeveer de helft van Afghanistan en zijn op hun sterkst sinds de nederlaag na de Amerikaanse invasie in 2001.

Taliban vallen Kunduz aan

Telegraaf 31.08.2019 Strijders van de radicaalislamitische Taliban zijn sinds vrijdagavond bezig met een aanval op de Noord-Afghaanse stad Kunduz. Ze zouden slag leveren met Afghaanse strijdkrachten en er zou sprake zijn van tientallen doden aan de kant van de Taliban. Maar dat wordt door een woordvoerder tegengesproken.

Het is de vierde keer in twee jaar tijd dat Talibanstrijders delen van het strategisch gelegen Kunduz proberen in te nemen. De straten zijn verlaten, de inwoners schuilen in hun huizen. Elektriciteit en telefoonlijnen zijn uitgevallen.

De aanval vindt plaats tegen de achtergrond van onderhandelingen die de Taliban in Qatar voeren met de Verenigde Staten, over de beëindiging van de oorlog in Afghanistan. President Trump liet eerder weten dat een klein aantal Amerikaanse militairen in het land zal achterblijven. Nu zijn er nog zo’n 20.000 Amerikaanse troepen.

Zaterdag blies een terrorist zich in het centrum van de stad op waardoor zeker tien doden vielen. De Taliban eisten later de verantwoordelijkheid op voor de aanslag. Het incident was op een plek waar veel veiligheidsmensen zich hadden verzameld.

Bekijk meer van; aanvallen Kunduz taliban

De Amerikaanse gezant Zalmay Khalilzad, die de vredesbesprekingen leidt AFP

Taliban zien overeenkomst met VS in zicht komen

NOS 28.08.2019 De Taliban en de Verenigde Staten zijn dicht bij een akkoord om de sinds 2001 in Afghanistan woedende oorlog te beëindigen. Dat heeft een woordvoerder van de Taliban gezegd.

De woordvoerder zei “te hopen goed nieuws te hebben voor onze moslim-natie die onafhankelijkheid nastreeft.”.

Volgens persbureau Reuters staat in het conceptakkoord onder meer dat de Amerikaanse troepen zich in een periode van 14 tot 24 maanden uit Afghanistan zullen terugtrekken, in ruil voor de belofte dat de Taliban het land geen toevluchtsoord laten worden voor internationale terroristen.

Wie zijn de Taliban? We leggen het uit in deze video:

Video afspelen

De Taliban – wie zijn dat eigenlijk?

De nieuwe stap is gezet tijdens de negende ronde van de vredesbesprekingen, die sinds vorig jaar worden gehouden in Doha, de hoofdstad van Qatar.

Volgens verschillende bronnen van Reuters heeft de Amerikaanse gezant Zalmay Khalilzad, die de vredesbesprekingen leidt, een afspraak gepland om de Afghaanse president Ghani over de overeenkomst bij te praten.

Pas als die informatie daar bekend is, wordt de verdere inhoud van de overeenkomst bekendgemaakt. De Verenigde Staten hebben nog niet gereageerd op de bekendmaking door de Taliban.

Bekijk ook

Afghanen troosten elkaar terwijl een van de slachtoffers van de zelfmoordaanslag in Kabul wordt begraven Omar Sobhani

Oud-adviseur Afghaanse president: ‘Aanslagplegers wilden ons vernederen’

NOS 19.08.2019 Met een van de dodelijkste aanslagen in Afghanistan van de afgelopen jaren, lieten de terroristen van Islamitische Staat afgelopen weekend zien dat er rekening met ze moet worden gehouden. IS is een relatief kleine speler in het schaakspel om de macht in het land, maar kan het broze vredesproces ernstig verstoren, vertelt een voormalige adviseur van de Afghaanse president Ghani aan de NOS.

“Terroristische netwerken kunnen in Afghanistan alleen effectief zijn als ze steun krijgen uit het buitenland”, zegt de oud-adviseur Orzala Nemat, die nu directeur is van een denktank voor maatschappelijk beleid in Kabul. “Dat geldt ook voor IS. Hun nieuwe Toyota-terreinwagens en hun wapens moeten ergens vandaan komen. En het geld moet ook ergens vandaan komen.”

De bomaanslag werd doelbewust gepleegd kort voor de viering, vandaag, van honderd jaar Afghaanse onafhankelijkheid, vertelt Nemat. “Na 18 jaar militaire aanwezigheid van de Amerikanen en hun bondgenoten, en honderd jaar nadat Afghanistan onder het juk van de Britten uitkwam, zijn we dichtbij een vreedzame oplossing van het conflict gekomen. De terroristen zijn daar niet blij mee. Ze wilden Afghanistan vernederen. Het was niet alleen een aanslag op een bruiloft van eenvoudige mensen, maar ook op het idee van Afghanistan zelf.”

Oud-adviseur en Afghanistandeskundige Orzala Ashraf Nemat Orzala Nemat

Vorige maand waarschuwden de Verenigde Naties dat IS een gevaar vormde, onder andere in Afghanistan, waar veel IS’ers oorspronkelijk vandaan komen. De organisatie zou nog 300 miljoen dollar in kas hebben en juist in Afghanistan buitenproportioneel veel energie steken in het plegen van aanslagen. Ze zijn niet gelieerd aan de Taliban. Sterker nog, de Taliban hebben de aanslag van zaterdag scherp veroordeeld.

IS zit sinds 2014 in Afghanistan, maar werd aanzienlijk actiever nadat het door hen uitgeroepen kalifaat in Syrië en Irak werd verslagen. Eerst ging het om een handjevol strijders in Afghanistan en Pakistan, maar nu zouden er duizenden IS’ers uit verschillende landen in Afghanistan aanwezig zijn. Amerikaanse inlichtingendiensten denken dat zij op den duur niet alleen een bedreiging voor Afghanistan vormen, maar ook voor de VS en Europa.

De Taliban en IS hebben wel iets met elkaar gemeen. Ze zijn allebei extreem conservatieve soennitische moslimgroeperingen. Toch zijn hun ideologieën en tactieken verschillend. De Taliban willen macht in Afghanistan en vallen vooral militaire doelen aan. IS heeft juist wereldwijde ambities en pleegt vaak aanslagen op burgerdoelen.

Het vredesproces

De afgelopen maanden kwam het vredesproces in Afghanistan in een stroomversnelling. Er zijn al acht ronden vredesbesprekingen gehouden tussen Taliban-leiders en de Amerikaanse afgezant Zalmay Khalilzad. Washington wil voor 1 september een overeenkomst bereiken. In maart stelden de twee partijen een concept-vredesakkoord op.

Dat klinkt veelbelovend, maar er zijn nog haken en ogen. De Amerikanen willen dat de Taliban rechtstreeks met de Afghaanse regering onderhandelt over het toekomstige bestuur van het land. De Taliban weigeren dat. In hun ogen is de Afghaanse president Ghani een marionet van de VS.

Een ding werkt sterk in het voordeel van de Taliban: de Amerikanen willen opschieten. De militaire aanwezigheid is duur, riskant en impopulair. President Trump beloofde in 2016 al dat hij alle Amerikaanse troepen zou terugtrekken. Die belofte zal hij zeker vóór de volgende presidentsverkiezingen in november 2020 willen doordrukken.

  The Hill @thehill

President Trump: “A lot of bad things happen in Kabul, a lot of bad things are happening in Afghanistan. There’s some very positive things. But, look, we’re there for one reason. We don’t want that to be a laboratory, ok?”

Volgens de Afghaanse Orzala Nemat zien zowel de VS als de Taliban in dat de Amerikanen alleen op een ordelijke en weloverwogen manier moeten vertrekken. “Een gehaaste terugtrekking leidt alleen maar tot grote problemen.” Zoals een machtsvacuüm waar IS maar al te graag misbruik van maakt.

Zijn de Taliban te vertrouwen?

“De Taliban zijn erg bezig met propaganda”, zegt Nemat. “Hun benadering is heel dubbel. Ze praten met de Amerikanen, maar ondertussen plegen ze zelf ook aanslagen.” De afgelopen maanden voerden zee aanvallen uit op een controlepost van het leger, een hulporganisatie en het kantoor van een politicus, met tientallen doden als gevolg. “Dat ze doorgaan met zelfmoordaanslagen is natuurlijk niet goed te praten.”

Tegelijkertijd benadrukt de voormalige adviseur van de president dat er door alle partijen in de oorlog mensenrechtenschendingen worden gepleegd. “Wat wij vooral willen is dat er eind komt aan het bloedvergieten. De Taliban proberen ons te sussen. Ze garanderen ons dat ze anders zijn dan vroeger. Maar wij maken ons nog zorgen. Ze hebben in het verleden de mensenrechten en met name de vrouwenrechten met voeten getreden.”

Uiteindelijk is Nemat ondanks de aanslagen van de afgelopen dagen toch optimistisch. “Zelfs de Taliban realiseren zich dat ze niet het land kunnen beheersen als in het verleden. De stem van het volk zullen ze moeten respecteren.”

Wat de partijen in het vredesproces willen;

  1. De terugtrekking van buitenlandse troepen. Er zitten 14.000 Amerikaanse troepen en nog duizenden uit andere NAVO-landen. De Amerikanen en Taliban zijn het nog niet eens over het tempo waarin dat moet.
  2. Geen broedplaats voor terrorisme. De Taliban hebben al toegezegd Afghanistan niet te laten gebruiken door terroristische organisaties, maar de onderhandelaars zijn het nog niet met elkaar eens over de definitie van “terrorisme”.
  3. Interne dialoog. Tot nu toe willen de Taliban niet met de regering in Kabul praten, maar voor Washington is dit een vereiste.
  4. Alomvattend staakt-het-vuren. De Amerikanen willen dat dat gebeurt voordat er een vredesakkoord wordt ondertekend, maar de Taliban willen dat pas na ondertekening van een akkoord.

Bekijk ook;