Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 5

Uitspraak Hoge Raad 20.12.2019

De Staat moet volgens deze uitspraak eind 2020 minimaal een kwart minder broeikasgassen uitstoten ten opzichte van 1990.

Het oordeel van de Hoge Raad in het kort samengevat:

  • De Staat moet definitief eind 2020 de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990 met 25 procent hebben verminderd.
  • Klimaatverandering wordt gezien als reëel gevaar waar burgers tegen beschermd moeten worden.
  • Uit berekeningen lijkt de overheid het gestelde doel niet te gaan halen.
  • De zaak werd in 2013 door burgerplatform Urgenda aangespannen.

De eerdere uitspraak van het gerechtshof in Den Haag dat de Staat verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, blijft dus in stand. Dat heeft de Hoge Raad vrijdag 20.12.2019 bepaald. De uitspraak uit het Urgenda-vonnis, over een reductie van minimaal 25 procent in 2020 ten opzichte van 1990, is daarmee definitief.

Telegraaf 03.01.2020

Telegraaf 30.12.2019

AD 21.12.2019

Het halen van die 25 procent minder uitstoot is geen eenvoudige opgave. Uit recent onderzoek blijkt dat de reductie vorig jaar nog maar 15 procent was. Daar is bijna dertig jaar over gedaan. De onderzoekers denken dat het volgend jaar 23 procent kan zijn, maar de onzekerheden zijn erg groot. Begin deze week stelden ze de verwachting bij naar 20 à 21 procent. Als het nog meer tegenzit, wordt het 19 procent.

AD 30.12.2019

Klimaatakkoord

Het kabinet heeft bij herhaling laten weten de uitspraak van de rechter te willen naleven, ook al was er wel cassatie ingesteld bij de Hoge Raad. Het gaat de regering daarbij om het principiële punt dat de rechter niet de op de stoel van de politiek mag gaan zitten. De uitspraak van het gerechtshof beperkt de vrijheid van het kabinet om beleid te maken, en “dat kan grote gevolgen hebben voor de vrijheid van kabinetten bij het maken van klimaatbeleid en op andere beleidsterreinen”, zo stelde de regering eerder.

Als de Staat de uitspraak van de rechter wil naleven, zijn er verschillende opties. Het kabinet kan ertoe besluiten om alle kolencentrales te sluiten, maar het kan ook de kaasschaafmethode toepassen: veel maatregelen nemen die allemaal kleine beetjes helpen. Een combinatie van beide is ook mogelijk.

Telegraaf 21.12.2019

Vorig jaar bekrachtigde het gerechtshof het eerdere spraakmakende vonnis in de zaak van klimaatorganisatie Urgenda tegen de staat. Het hof oordeelde dat deze klimaatmaatregelen behoren tot de zorgplicht van de overheid en sprak van een reële dreiging door klimaatverandering.

AD 21.12.2019

Klimaat-minister Wiebes ging daartegen in cassatie. Niet omdat hij bezwaar maakte tegen de inhoud van de uitspraak, maar om het principe. “We willen in hoogste instantie weten of de rechter op de stoel van de politiek kan gaan zitten.”

De Hoge Raad is een rechterlijke instantie die niet inhoudelijk naar een zaak kijkt, maar oordeelt of de wet en procesregels juist zijn toegepast. Die vraag kan in dit geval met ‘ja’ beantwoord worden.

Het hof zei daar eerder over dat Nederland zich gebonden heeft aan internationale verdragen, die rechtsgeldig zijn en dus juridisch getoetst kunnen worden door de Nederlandse rechter. De Hoge Raad onderschrijft dit.

Reactie kabinet

Er komen op dit moment geen extra klimaatmaatregelen nadat de Hoge Raad het Urgenda-vonnis vrijdag 20.12.2019 definitief maakte, schrijft minister Eric Wiebes (Klimaat) aan de Tweede Kamer. Er zijn namelijk al maatregelen genomen, benadrukt Wiebes. In juni werd het Klimaatakkoord gesloten dat moet uiteindelijk leiden tot de CO2-reductie.

In november kondigde het kabinet hierop aanvullende klimaatmaatregelen aan omdat het CO2-doel niet zou worden gehaald volgens berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

“Het doel blijft om het doel te halen”, zei de premier. Dat waren dezelfde woorden die hij begin dit jaar gebruikte toen het PBL een eerste waarschuwing gaf dat het Urgenda-doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.

Kabinet trof extra klimaatmaatregelen

Het kabinet worstelt al jaren met het Urgenda-vonnis. Sinds het PBL begin dit jaar voor het eerst waarschuwde dat het CO2-doel niet wordt gehaald, wordt er nagedacht over welke klimaatmaatregelen getroffen kunnen worden.

Zo wordt de Hemwegcentrale eerder gesloten en komt er een CO2-belasting voor grote bedrijven, een van de afspraken uit het Klimaatakkoord.

Daar kwam het recente besluit om de maximumsnelheid overdag op alle snelwegen naar 100 kilometer per uur te verlagen bovenop. Dat is een maatregel om de stikstofuitstoot te verlagen, maar het helpt ook bij CO2reductie.

“Het doel is om het doel te halen”, zei premier Mark Rutte in januari toen hij werd geconfronteerd met de PBL-cijfers. Voor Rutte is het belangrijk dat CO2-reducerende maatregelen die hier worden genomen, niet tot een uitstootstijging in het buitenland (‘weglekeffect‘) leiden. Ze mogen ook niet ten koste gaan van werkgelegenheid.

40-puntenplan

Urgenda heeft samen met ruim 700 andere organisaties afgelopen zomer al een 40-puntenplan gepresenteerd waarmee het doel gehaald kan worden.

Elektromotoren

Daarin staat bijvoorbeeld dat 70 procent van het elektriciteitsverbruik in de industrie wordt gebruikt door elektromotoren. Als die worden vervangen door zuiniger modellen die al op de markt zijn, kan er veel stroom bespaard worden. Bedrijven zouden daar subsidie voor moeten krijgen.

“Je kunt dit vergelijken met de aanschaf van een nieuwe koelkast, op een moment dat je oude nog niet kapot is. Dit leidt vrijwel altijd tot besparingen, omdat nieuwe modellen veel zuiniger zijn geworden. Zo zijn bedrijven eigenlijk verplicht om alle maatregelen te nemen, die zichzelf binnen vijf jaar terugverdienen. Alleen wordt dit beleid niet gehandhaafd, daarom houden veel bedrijven zich er niet aan”, aldus Minnesma. Als bedrijven wel zuiniger motoren aanschaffen, valt daar 2 megaton aan CO2 mee te besparen.

Een andere maatregel voorziet in een nieuwe bandenpomp, die werkt op zonnepanelen. Met het apparaat kunnen burgers de banden van hun auto op spanning brengen. Als je dit vier keer per jaar doet, bespaar je volgens Urgenda honderd euro en 0,2 megaton aan uitstoot. De apparaten worden onder meer bij supermarkten geplaatst.

Een andere categorie maatregelen gaat over het eten van vlees. Tot 2030 wordt verwacht dat ruim zestig procent van alle varkenshouders gaan stoppen met hun bedrijf. “De overheid kan deze sanering versnellen, door de varkensrechten op te kopen en uit de markt te halen. Want anders worden ze verkocht aan steeds groter wordende varkensbedrijven”, zegt Minnesma. Het minder eten van vlees is een belangrijke manier om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan.

24 megaton

Het is een kleine greep uit de veertig maatregelen, die vanmiddag worden gepresenteerd. “Wat wij ermee willen bereiken, is laten zien dat het kan, en dat het kabinet snelheid gaat maken.” Eerder dit jaar kwam het Planbureau voor de Leefomgeving tot de conclusie dat het doel uit de Urgenda-rechtszaak met het huidige beleid niet gehaald wordt.

Het gat is volgens het Planbureau gemiddeld 9 megaton. Maar volgens Urgenda is de opgave eigenlijk nog veel groter. “Ja, want volgens de laatste cijfers van het CBS zitten we nu op ruim 14 procent minder broeikasgassen dan in 1990, terwijl we over een jaar op 25 procent moeten zitten. Omgerekend gaat dat om 24 megaton, die nog bespaard moet worden.”

Daarom vreest Urgenda dat alleen het sluiten van de kolencentrales niet voldoende is, en het kabinet sowieso op zoek moet naar andere aanvullende maatregelen.

Unieke zaak

Onder juristen heeft de Urgenda-rechtszaak tot veel discussie geleid. De uitspraak was dan ook uniek, want niet eerder stelde een rechter dat een regering meer moet doen tegen klimaatverandering. De Hoge Raad heeft laten weten de zaak nog voor het eind van dit jaar te willen afhandelen.

Terugblik

Zo kwam het klimaat de afgelopen tien jaar in het nieuws

Over één ding zijn de meeste mensen het wel eens: een van de belangrijkste sleutelmomenten op het gebied van het klimaat vond plaats in 2015 in Parijs. Daar sloten 195 landen een mondiaal akkoord over klimaatverandering, waarin ze afspraken de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden (het liefst zelfs tot 1,5 graad).

‘Klimaatdepressie’

Hoewel aanvankelijk nog maar langzaam leek door te dringen hoe groot de consequenties ervan waren, werd het akkoord van Parijs al meteen ‘historisch’ genoemd. En dat terwijl we dit decennium begonnen met depressieve onderhandelaars die nergens meer in geloofden, vertelt klimaatbeleidsonderzoeker Heleen de Coninck van de Radboud Universiteit.

“Nadat de klimaattop in Kopenhagen eind 2009 was mislukt, zag je dat de aandacht voor het klimaat even helemaal weg was. De onderhandelaars waren zo teleurgesteld, er trad een soort algehele klimaatdepressie in. En daardoor dachten veel mensen: we kunnen er blijkbaar niks aan doen.”

Breuk

Toch stond het denken over het klimaat in die periode niet stil. Zo werd in Nederland in 2013 het Energieakkoord gesloten, met afspraken over bijvoorbeeld oude kolencentrales (die moeten weg) en windparken (die moeten er juist bij).

Ed Nijpels, die in de jaren 80 milieuminister was, zag toe op de naleving van het Energieakkoord. “Het akkoord vormde een doorbraak in het denken over het klimaat”, zegt hij er nu over. “Een breuk in het tot dan toe warrige en inconsistente energiebeleid dat Nederland voerde. De urgentie werd tot dan toe niet gevoeld, het klimaat stond helemaal niet op de agenda.” (Urgenda)

NOS

In de tweede helft van dit decennium kregen we in Nederland een Klimaatwet, een Klimaatakkoord en vorige maand voor het eerst een nationale Klimaat- en Energieverkenning.

Duurzaamheidsorganisatie Urgenda dwong de Nederlandse Staat om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, we zagen verschillende klimaatmarsen en tienduizenden klimaatspijbelaars. Het moge duidelijk zijn: het klimaat heeft de politieke en maatschappelijke agenda inmiddels wel bereikt.

Hete zomers en meer aardbevingen

Volgens onderzoeker De Coninck komt dat door een combinatie van factoren. “De wetenschappelijke zekerheid neemt toe, maar mensen zien klimaatverandering ook bevestigd in hun eigen omgeving.” Ze doelt op de afgelopen twee hete zomers in Nederland. “Die zijn geen signaal voor klimaatverandering, want het klimaat is het gemiddelde weer over dertig jaar. Maar door die hete zomers zijn mensen wel vaker gaan denken: er is misschien iets aan de hand.”

Ook de toename van aardbevingen in Groningen heeft meegespeeld, zegt De Coninck. “Die komen natuurlijk niet door klimaatverandering, maar hebben wel heel veel invloed gehad op de rol van gas in Nederland. Gas was altijd onaantastbaar. Maar nu werd het uitfaseren van gas bespreekbaar in de politiek.”

“Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto”, aldus oud-milieuminister Ed Nijpels (VVD)

Met de aandacht voor het klimaat nam ook de weerstand toe. Want al die klimaatplannen kosten geld, en wie gaat dat betalen? Hoe moet dat straks zonder gasfornuis? En mogen we straks nog wel vlees eten of autorijden?

Oud-VVD-minister Nijpels haalt een van zijn stokpaardjes van stal: “Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto.” Klimaatmaatregelen op het gebied van automobiliteit liggen gevoelig, zegt hij. “Dat was dertig jaar geleden zo en nu nog steeds. Hetzelfde geldt voor duurzame investeringen in je eigen huis. Dat moet je wel kunnen betalen.”

Over de kosten van het verduurzamen van je woning doen verschillende cijfers de ronde. Hoe zit het? Lees erover in dit artikel.‘Geldklopperij’

De betaalbaarheid van klimaatmaatregelen staat in de politiek regelmatig ter discussie. Volgens Thierry Baudet van Forum voor Democratie kosten de geplande maatregelen “astronomisch” veel geld, terwijl ze “niet-renderend” zijn. PVV-leider Geert Wilders spreekt van “ideologische geldklopperij“.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekende eerder dit jaar dat de extra kosten van het (toen nog concept-)klimaatakkoord oplopen tot bijna 2 miljard per jaar in 2030. De kosten van het definitieve akkoord liggen waarschijnlijk iets hoger, voegde het PBL daar in november aan toe.

‘Banger voor klimaatverandering’

Volgens onderzoekers van demografisch instituut NIDI is het aantal klimaatsceptici in Nederland het afgelopen decennium afgenomen. Vond in 2009 nog bijna een kwart van de Nederlanders de verhalen over klimaatverandering sterk overdreven, in 2018 was dat gedaald tot 11 procent.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat zich zorgen maakt over de opwarming van de aarde in die periode juist is toegenomen van 35 naar 58 procent. Recent onderzoek van de Europese Investeringsbank geeft eenzelfde beeld: bijna de helft van de 30.000 ondervraagden gaf aan banger te zijn voor klimaatverandering dan voor baanverlies of een terroristische aanslag.

Verbeterpunten

Volgens hoogleraar Linda Steg, die aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek doet naar het milieugedrag van consumenten, gelooft maar 2 procent van de inwoners van Europa dat klimaatverandering niet bestaat. Ze baseert zich op een groot onderzoek waaraan zij met andere Europese collega’s werkte. “Hetzelfde aantal zegt dat wij mensen er niets mee te maken hebben.”

Volgens Steg is het draagvlak voor klimaatmaatregelen veel groter dan gedacht. Maar er zijn nog wel verbeterpunten, ziet ze. “Voor draagvlak is het bijvoorbeeld belangrijk dat de kosten en baten eerlijk zijn verdeeld. En dat mensen het gevoel hebben dat ze inspraak hebben. Dat kan beter.”

Klimaatpanel

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de VN verzamelt en beoordeelt alle wetenschappelijke klimaatkennis. Sinds 2018 publiceerde het IPCC daar drie rapporten over, de laatste ging over de zeespiegel (conclusie: die stijgt sneller dan verwacht).

Wie zegt er eigenlijk dat de aarde opwarmt?

Bekijk ook;

2010

In de jaren 2010 veranderde de opwarming van de aarde van een ietwat abstracte statistiek tot voelbare werkelijkheid. Het is nog maar net begonnen, zeggen de kenners eenstemmig.

Het leek wel oorlog, zeiden de mensen die erbij waren. In Boxtel scheurde het asfalt en werden majestueuze bomen ‘met wortel en al’ uit de grond gerukt. In Vught knapten gasleidingen en ontsnapte een baby aan de dood toen er twee bomen op een huis vielen. In Den Bosch kwam het water omhoog uit de wc’s waardoor winkels en woningen blank kwamen te staan.

Dat was 28 juni 2011, de dag dat het extreemste buienfront ooit in ons land gemeten over Brabant trok. Honderden bomen sneuvelden, straten en tunnels stonden blank. Hulpverleners noemden het een wonder dat er niemand gewond was geraakt. Een zeldzame uitschieter? Op 28 juli 2014 was het weer raak. En op 23 juni 2016 weer. En op 4 juni 2019 dit jaar wéér.

De jaren 2010 waren het decennium waarin klimaatverandering tastbaar werd. Was de opwarming van de aarde voorheen een ietwat abstract begrip, inmiddels vinden wetenschappers overal meetbaar bewijs. Van de smeltende polen tot de opdrogende Amazone en van de westpunt van Antarctica tot winkelcentrum De Helftheuvel in Den Bosch.

In 2010 leek het allemaal nog mee te vallen. Merkwaardig genoeg liep de wereldtemperatuur al een jaar of tien nauwelijks meer verder op, terwijl de uitstoot van broeikasgassen gewoon doorging. Dat kon toeval zijn, een kwestie van de extra energie van de broeikasgassen die tijdelijk ergens anders belandde, zoals een tochtig oud huis ook niet overal gelijkmatig opwarmt als je de verwarming aanzet.

Maar het kon ook betekenen dat er ergens in het klimaat een nog onbekende rem zit, die warmte wegvoert of absorbeert. Misschien werken broeikasgassen uiteindelijk minder hard door in de temperatuur dan in de jaren tachtig en negentig het geval leek, opperden sommigen voorzichtig.

Maar toen kwam 2014. En 2015, 2016 – en de jaren daarna. De wereldtemperatuur schoot verder omhoog. In de grafieken is de ‘pauze’ in de opwarming tussen ongeveer 1998 en 2013 inmiddels niet meer dan een tamelijk onbetekenend kreukeltje in een stijgende temperatuurreeks, met het blote oog zie je het niet eens:

Beeld Berkeley Earth

De opwarming blijft weliswaar iets achter bij de prognoses, maar ligt nog steeds in lijn met wat de klimaatmodellen voorzien. ‘Dat de polen sterker opwarmen, dat de stratosfeer afkoelt, dat er meer waterdamp in de dampkring komt: alles wat men in de jaren zeventig al voorspelde, is in feite uitgekomen’, signaleert Pier Siebesma, hoogleraar aardwetenschap aan de TU Delft.

Waarnemingen (zwart) en prognoses zoals gedaan in 2013. Beeld Climate Lab Book

Intussen veegden diverse grote studies de laatste restjes twijfel van tafel. Want wacht eens: was het in de Middeleeuwen, toen men in Engeland wijn verbouwde en de Vikingen zich vestigden op Groenland, niet net zo warm of zelfs warmer dan nu? Toch niet, bleek afgelopen zomer uit een grote overzichtsstudie. Destijds was de warmte plaatselijk, terwijl de opwarming vandaag de dag overal ter wereld tegelijk toeslaat:

De Romeinse, middeleeuwse en huidige warmte en hun verdeling over de aardbol. Beeld Nature

En is het niet denkbaar dat er ergens in het systeem een nog onontdekte, heel andere aandrijver van de opwarming zit? Reken er niet te hard op: statistische analyses van de temperatuurstijging wijzen uit dat zelfs zo’n ‘onbekende onbekende’ zeer onwaarschijnlijk is. ‘En reken maar dat we ons allemaal gek hebben gezocht naar zo’n extra variabele’, zoals klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI eerder dit jaar verwoordde, ‘want als je hierin een gat kunt schieten, sta je meteen in Nature.’

Intussen werd het voor het eerst mogelijk om statistiek te bedrijven met het warmere klimaat en afzonderlijke weerincidenten toe te schrijven aan klimaatverandering. Neem de hitte die afgelopen zomer 2019 in heel Europa voor records zorgde en in Nederland het kwik opdreef tot voorbij de symbolische recordhoogte van 40 graden.

Uit een kansanalyse uitgevoerd door een Europees onderzoeksteam blijkt dat zoiets eens in de vijftig jaar kan voorkomen. Maar een eeuw geleden was dat nog eens in de duizenden jaren – zeg maar gewoon: zo goed als uitgesloten.

Of neem het noodweer dat op 28 juli 2014 delen van Noord-Brabant en de Randstad blank zette. Zulke regen komt inmiddels eens in de vijftien jaar voor, becijferde het KNMI, maar in 1951 was die kans eens in de paar honderd jaar. De klimaatverandering heeft een soort dakkapel boven op de weerstatistieken gebouwd.

Neerslagrecords in Nederland, en de kans erop. Beeld KNMI

Een hele trits satellieten, zeeboeien en andere meetapparatuur zorgden intussen voor betere aardwaarnemingen dan ooit. Met als gevolg dat men beter vat kreeg op een aantal belangrijke verschijnselen die tot voor kort ongrijpbaar bleven. Het effect van wolken. De energieopslag in de oceanen.

De smeltsnelheid van de ijskappen. De convectie hoog in de dampkring. ‘De veranderingen komen steeds meer aan het licht’, zegt poolkaponderzoeker Roderik van der Wal van de Universiteit Utrecht. ‘Wat zich tot tien jaar geleden vooral afspeelde in de hoofden van de mensen, zien we nu echt.’

En zichtbaar werd het. Op de Groenlandse ijskap is het massaverlies tegenwoordig twee keer zo groot als tien jaar eerder, wezen de metingen uit. Bij West-Antarctica is het massaverlies zelfs verdrievoudigd. Het zee-ijs dat resteert aan het eind van de zomer op de Noordpool slonk in ongekend tempo, met records in 2012, 2018 en 2019. En de zeespiegelstijging versnelde in de satellietmetingen, van 2,1 millimeter per jaar in de periode 1970-2015 en 3,6 millimeter per jaar voor het tijdvak 2006-2015.

Zo vielen de puzzelstukjes het afgelopen decennium steeds meer op hun plaats. De aarde warmt op in een tijdvak waarin het, afgaand op zaken zoals de zonneactiviteit, eigenlijk juist iets koeler zou moeten worden. En de enige factor die dat redelijkerwijs kan verklaren, is de stuwende hand van de broeikasgassen die de mens heeft losgestookt uit olie en steenkool en indirect uit de bodem.

Beeld Hilde Harshagen

Geconfronteerd met zoveel bewijs begon ook de politiek zowaar enigszins in actie te komen: een mooie belofte hier, een subsidie daar. Dat culmineerde vijf jaar geleden in het klimaatakkoord van Parijs, in feite een belofte om de planeet niet verder op te warmen dan 1,5 graad (we zitten inmiddels op 1,1).

Maar eerlijk is eerlijk, veel kans om dat doel te halen is er niet. Zelfs als alle aan ‘Parijs’ deelnemende landen hun beloften nakomen, zal de wereldtemperatuur naar verwachting zo’n 3 graden oplopen. Dat betekent zoveel als de vernietiging van de ondiepe koralen, uitdroging van grote delen van de Amazone en 275 miljoen mensen die moeten verhuizen voor de stijgende zee, volgens de inzichten die het VN-klimaatpanel IPCC samenbrengt in zijn rapporten.

Om onder de anderhalve graad te blijven, zouden buitensporige maatregelen nodig zijn, zoals vervijfvoudiging van de hoeveelheid kernenergie, massale ondergrondse opslag van CO2 en de beplanting van een gebied zo groot als West-Europa met bos en biogewassen. Een lastige spagaat: we weten dat het klimaat opwarmt door toedoen van de mens, maar een overtuigend antwoord heeft niemand nog gevonden.

Niet vreemd dus dat uitvogelen wat precies de gevolgen van klimaatverandering zijn de grote nieuwe uitdaging is voor veel klimaatwetenschappers. Want hoewel de klimaatmodellen de grote lijnen van de opwarming aardig nabootsen, zijn ze op regionaal niveau nog erg onnauwkeurig: wat gebeurt er met de grote luchtstromingen in de dampkring, wordt het in ons land nou droger of juist steeds natter?

‘Zuid-Europa wordt droger, Noord-Europa natter en wij zitten daar precies tussenin’, schetst klimaatonderzoeker Rob van Dorland van het KNMI. ‘Het blijkt bijzonder moeilijk om greep te krijgen op wat dat voor ons land betekent.’

Om zulke puzzels op te lossen zijn eigenlijk nieuwe modellen nodig, zeggen betrokkenen, die het aardsysteem tot op de kilometer nauwkeurig nabootsen. Maar zulke modellen vergen rekenkracht die er eenvoudigweg nog niet is, alle moderne supercomputers ten spijt.

Kleine lichtpuntjes zijn er intussen ook. Zo daalde de prijs van zonnepanelen sneller dan verwacht, draaiden de eerste windparken subsidievrij en begon de CO2-uitstoot van onder meer Japan, de VS en het Verenigd Koninkrijk zowaar te dalen.

Intussen voorziet het Internationaal Energie Agentschap een stijging van de olieprijs en begint zelfs Koning Steenkool barstjes te vertonen: zo werden er in het Verenigd Koninkrijk dit jaar voor het eerst sinds de 19de eeuw twee weken lang geen kolen verstookt. Misschien heeft ook verduurzaming ‘omslagpunten’ waarboven alles opeens sneller en soepeler verloopt, signaleerde een studie eerder dit jaar.

Maar misschien nog belangrijker is de aanpassing door de mens. Toen Europa in 2003 werd getroffen door een hevige hittegolf, kostte dat in Frankrijk alleen al 15 duizend mensen vroegtijdig het leven. Voor de recordhittegolf van afgelopen juli staat dat aantal op 868: nog steeds schokkend, maar toch liefst 95 procent minder dan vijftien jaar geleden.

Ook voor bosbranden, overstromingen, stormen, extreme neerslag en ander klimaatgerelateerd onheil is dat de trend. Meer voorvallen, maar minder schade, gewonden en sterfte – domweg omdat waarschuwingscodes, voorzorgsmaatregelen en bouwaanpassingen helpen. De veerkracht van de mens is misschien wel de belangrijkste variabele die in de klimaatgrafieken ontbreekt.

Niet dat we er daarmee zijn. Op het oog ingeschat passeren we rond 2040 de anderhalve graad opwarming en rond het jaar 2070 de twee – de grens die niemand zegt te willen passeren. Het verhaal van de mens die zijn planeet opwarmde, is nog maar net begonnen.

Meer klimaatverandering

Het klimaat, vijftig jaar later: een min of meer hoopgevend bericht uit 2069

Loopt het wel zo mis met het klimaat als het lijkt? Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans blikt terug vanuit het jaar 2069 – en ziet dat de schade eigenlijk best meevalt.

Duidelijker wordt het niet: de klimaatverandering van nu is uniek

Twijfelen of de mens het klimaat wel opwarmt, is nu toch echt een achterhoedegevecht geworden. Een reeks nieuwe analyses laat geen spaan heel van het argument dat klimaatverandering van alle tijden is.

Warmt CO2 het klimaat echt wel op?

We vroegen ons af: wat klopt er al dan niet van drie knellende vragen die klimaatsceptici vaak stellen?

Wat hebben we geleerd? 16 wetenschappelijke lessen uit het afgelopen decennium

Het klimaat begint voelbaar te veranderen en insecten leggen massaal het loodje. Traditiegetrouw zetten we aan het eind van elk jaar de opmerkelijkste lessen op een rij – deze keer blikken we meteen maar terug op het hele decennium. Er is ook vrolijker nieuws: de duurzame revolutie komt op gang, traumatherapie werkt echt en we gaan niet meer dood aan ziekten die tien jaar geleden nog fataal waren. Bekijk hier de zestien lessen.

Hitterecords, lichtende nachtwolken en tornado’s: 2019 was uniek weerjaar NOS 26.12.2019

2019 in top vijf warmste jaren ooit gemeten AD 26.12.2019

lees: Britse koningin onder de indruk van jonge klimaatactivisten NU 25.12.2019

lees: 2019 het weer in Nederland: heet en nat, maar niet nat genoeg RTL 22.12.2019

lees: Zacht winterweer: hooikoorts tijdens kerst AD 21.12.2019

lees: Winter? Hoogste temperatuur op 20 december ooit gemeten AD 20.12.2019

lees: 15 graden in december: het is hier morgen warmer dan in Madrid AD 16.12.2019

Dossier klimaat NU

dossier “Klimaatmaatregelen”AD

lees: kamerbrief over uitvoering urgenda-vonnis 28.06.2019

lees: kamerbrief-voorstel-voor-een-klimaatakkoord 28.06.2019

lees: klimaatakkoord 28.06.2019

lees: Het Klimaatakkoord in (meer dan) 70 vragen 28.06.2019

Zie ook: Klimaatspanningen niet alleen in de Tweede kamer opgelopen

Zie ook: Klimaatmars 10.03.2019 van de Dam naar Museumplein Amsterdam – terugblik

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 4

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 1

Zie ook: 2019 – Het jaar van de waarheid voor kabinet Rutte 3

Van depressie tot akkoord: zo zag dit ‘klimaatdecennium’ eruit

NOS 29.12.2019 In 2010 kregen we in de winkel nog een gratis plastic tasje, reden er nauwelijks elektrische auto’s rond en hadden we van ‘klimaatspijbelaars’ nog nooit gehoord.

Inmiddels zijn we tien jaar verder. Een decennium met nieuwe klimaatconferenties, drukbezochte klimaatmarsen en blijvende klimaatscepsis.

Zo kwam het klimaat de afgelopen tien jaar in het nieuws

Over één ding zijn de meeste mensen het wel eens: een van de belangrijkste sleutelmomenten op het gebied van het klimaat vond plaats in 2015 in Parijs. Daar sloten 195 landen een mondiaal akkoord over klimaatverandering, waarin ze afspraken de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden (het liefst zelfs tot 1,5 graad).

‘Klimaatdepressie’

Hoewel aanvankelijk nog maar langzaam leek door te dringen hoe groot de consequenties ervan waren, werd het akkoord van Parijs al meteen ‘historisch’ genoemd. En dat terwijl we dit decennium begonnen met depressieve onderhandelaars die nergens meer in geloofden, vertelt klimaatbeleidsonderzoeker Heleen de Coninck van de Radboud Universiteit.

“Nadat de klimaattop in Kopenhagen eind 2009 was mislukt, zag je dat de aandacht voor het klimaat even helemaal weg was. De onderhandelaars waren zo teleurgesteld, er trad een soort algehele klimaatdepressie in. En daardoor dachten veel mensen: we kunnen er blijkbaar niks aan doen.”

Breuk

Toch stond het denken over het klimaat in die periode niet stil. Zo werd in Nederland in 2013 het Energieakkoord gesloten, met afspraken over bijvoorbeeld oude kolencentrales (die moeten weg) en windparken (die moeten er juist bij).

Ed Nijpels, die in de jaren 80 milieuminister was, zag toe op de naleving van het Energieakkoord. “Het akkoord vormde een doorbraak in het denken over het klimaat”, zegt hij er nu over. “Een breuk in het tot dan toe warrige en inconsistente energiebeleid dat Nederland voerde. De urgentie werd tot dan toe niet gevoeld, het klimaat stond helemaal niet op de agenda.” (Urgenda)

NOS

In de tweede helft van dit decennium kregen we in Nederland een Klimaatwet, een Klimaatakkoord en vorige maand voor het eerst een nationale Klimaat- en Energieverkenning.

Duurzaamheidsorganisatie Urgenda dwong de Nederlandse Staat om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, we zagen verschillende klimaatmarsen en tienduizenden klimaatspijbelaars. Het moge duidelijk zijn: het klimaat heeft de politieke en maatschappelijke agenda inmiddels wel bereikt.

Hete zomers en meer aardbevingen

Volgens onderzoeker De Coninck komt dat door een combinatie van factoren. “De wetenschappelijke zekerheid neemt toe, maar mensen zien klimaatverandering ook bevestigd in hun eigen omgeving.” Ze doelt op de afgelopen twee hete zomers in Nederland. “Die zijn geen signaal voor klimaatverandering, want het klimaat is het gemiddelde weer over dertig jaar. Maar door die hete zomers zijn mensen wel vaker gaan denken: er is misschien iets aan de hand.”

Ook de toename van aardbevingen in Groningen heeft meegespeeld, zegt De Coninck. “Die komen natuurlijk niet door klimaatverandering, maar hebben wel heel veel invloed gehad op de rol van gas in Nederland. Gas was altijd onaantastbaar. Maar nu werd het uitfaseren van gas bespreekbaar in de politiek.”

“Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto”, aldus oud-milieuminister Ed Nijpels (VVD)

Met de aandacht voor het klimaat nam ook de weerstand toe. Want al die klimaatplannen kosten geld, en wie gaat dat betalen? Hoe moet dat straks zonder gasfornuis? En mogen we straks nog wel vlees eten of autorijden?

Oud-VVD-minister Nijpels haalt een van zijn stokpaardjes van stal: “Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto.” Klimaatmaatregelen op het gebied van automobiliteit liggen gevoelig, zegt hij. “Dat was dertig jaar geleden zo en nu nog steeds. Hetzelfde geldt voor duurzame investeringen in je eigen huis. Dat moet je wel kunnen betalen.”

Over de kosten van het verduurzamen van je woning doen verschillende cijfers de ronde. Hoe zit het? Lees erover in dit artikel.‘Geldklopperij’

De betaalbaarheid van klimaatmaatregelen staat in de politiek regelmatig ter discussie. Volgens Thierry Baudet van Forum voor Democratie kosten de geplande maatregelen “astronomisch” veel geld, terwijl ze “niet-renderend” zijn. PVV-leider Geert Wilders spreekt van “ideologische geldklopperij“.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekende eerder dit jaar dat de extra kosten van het (toen nog concept-)klimaatakkoord oplopen tot bijna 2 miljard per jaar in 2030. De kosten van het definitieve akkoord liggen waarschijnlijk iets hoger, voegde het PBL daar in november aan toe.

‘Banger voor klimaatverandering’

Volgens onderzoekers van demografisch instituut NIDI is het aantal klimaatsceptici in Nederland het afgelopen decennium afgenomen. Vond in 2009 nog bijna een kwart van de Nederlanders de verhalen over klimaatverandering sterk overdreven, in 2018 was dat gedaald tot 11 procent.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat zich zorgen maakt over de opwarming van de aarde in die periode juist is toegenomen van 35 naar 58 procent. Recent onderzoek van de Europese Investeringsbank geeft eenzelfde beeld: bijna de helft van de 30.000 ondervraagden gaf aan banger te zijn voor klimaatverandering dan voor baanverlies of een terroristische aanslag.

Verbeterpunten

Volgens hoogleraar Linda Steg, die aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek doet naar het milieugedrag van consumenten, gelooft maar 2 procent van de inwoners van Europa dat klimaatverandering niet bestaat. Ze baseert zich op een groot onderzoek waaraan zij met andere Europese collega’s werkte. “Hetzelfde aantal zegt dat wij mensen er niets mee te maken hebben.”

Volgens Steg is het draagvlak voor klimaatmaatregelen veel groter dan gedacht. Maar er zijn nog wel verbeterpunten, ziet ze. “Voor draagvlak is het bijvoorbeeld belangrijk dat de kosten en baten eerlijk zijn verdeeld. En dat mensen het gevoel hebben dat ze inspraak hebben. Dat kan beter.”

Klimaatpanel

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de VN verzamelt en beoordeelt alle wetenschappelijke klimaatkennis. Sinds 2018 publiceerde het IPCC daar drie rapporten over, de laatste ging over de zeespiegel (conclusie: die stijgt sneller dan verwacht).

Wie zegt er eigenlijk dat de aarde opwarmt?

Bekijk ook;

Minister Schouten heeft het zwaar met stikstofcrisis: ’Nauwelijks ontspanning’

Telegraaf 21.12.2019 Minister Carola Schouten (Landbouw) zegt het zwaar te hebben met de stikstofcrisis. Zij is binnen het kabinet verantwoordelijk voor de afhandeling van de stikstofproblemen.

„Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe. Ik ben deze weken zo met stikstof bezig. Ik merk dat het mentaal heel zwaar is. Het risico is dat ik het overzicht kwijtraak”, aldus Schouten in het AD.

Moeite met beslissingen

Ze zegt soms moeite te hebben met de beslissingen die ze moet nemen, „omdat ik het nooit echt goed kan doen. Dan kies ik het minst kwade. Dat zijn momenten waarop ik het zwaar heb.”

BEKIJK MEER VAN; milieu overheid landbouw Carola Schouten Den Haag Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Schouten is ‘zó met stikstof bezig’: Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe

AD 21.12.2019 We blikken dagelijks terug of kijken vooruit met twintig verhalen. Deze keer: Carola Schouten. Sinds twee maanden komt de minister thuis in een leeg huis. Dat valt haar soms zwaar. In het tumult van de stikstofcrisis snakt ze naar tijd met de mensen van wie ze houdt.

De laatste maanden werkt ze bijna dag en nacht. Carola Schouten (42) is chef stikstof van het kabinet. Als vicepremier en minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit moet ze een oplossing vinden voor de crisis waarin het land afgelopen mei terechtkwam. De Raad van State zette een streep door het vergunningenbeleid van de overheid: met de natuur werd te weinig rekening gehouden, en dat is illegaal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Nu staat Schouten soms lijnrecht tegenover boeren die vrezen dat zij hun bedrijf moeten opdoeken. De mest van Nederlandse boerderijen zorgt voor bijna de helft van de schadelijke stikstofneerslag in de natuur. ‘Met Carola aan de macht wordt elke boer verkracht’, stond deze week op een protestbord op een van de honderden tractoren die het verkeer ontregelden.

,,Die nare teksten, daar kan ik wel tegen’’, zegt Schouten op haar werkkamer in Den Haag. ,,Daar lig ik niet wakker van. Ik snap wel dat er boosheid is. Ik ben niet boos over hun boosheid, integendeel. Ik zie vooral uitingen van onzekerheid. Boeren vragen zich af hoe hun toekomst eruit ziet. Ze weten niet of hun kinderen het bedrijf wel kunnen overnemen. Ik zou niets liever willen dan die onzekerheid wegnemen.’’

Dat het kabinet de portemonnee trekt voor stikstofarm veevoer, stalsubsidies en regelingen om boeren uit te kopen, staat vast. Maar hoe die regelingen er precies uit gaan zien, is nog onbekend. ,,We zetten nu stappen in dit dossier, maar we zijn er nog niet’’, zegt Schouten. ,,Ik denk dat het helpt als steeds duidelijker wordt wat we aan het doen zijn. Dat we dit écht met het oog op de boeren doen. Ik hoop dat we de onrust volgend jaar kunnen wegnemen.’’

2019: stikstofcrisis

Op 29 mei verraste de Raad van State het kabinet met een vernietigende uitspraak over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Opeens kon voor allerlei projecten geen vergunning meer worden afgegeven. Volgens de rechter moet de natuur in Nederland eerst herstellen, voordat méér stikstof mag worden uitgestoten. Critici vonden het te lang duren voordat verantwoordelijk minister Schouten maatregelen aankondigde.

2020: duurzaam

In maart gaat de maximumsnelheid op snelwegen overdag omlaag naar 100 kilometer per uur, om de woningbouw in Nederland vlot te trekken. Ook de landbouw moet veranderen, vindt minister Schouten. ,,De Nederlandse boer is innovatief en heeft altijd voorop gelopen. Ik wil dat de boer voorop blijft lopen, maar dan met een duurzame manier van produceren. Meer in balans met het milieu en de natuur.’’

Met hun tractoren leggen de boeren het land grotendeels lam. Zit er wat u betreft een grens aan de acties?
,,Je mag je stem laten horen, dat is een groot recht in Nederland. Maar besef wel dat je anderen met je acties kan schaden. Met het blokkeren van distributiecentra of supermarkten kun je draagvlak verliezen, het schaadt je eigen zaak. De actievoerders moeten ervoor zorgen dat ze die lijn niet oversteken.’’

Het is verboden om met een tractor op de snelweg te rijden. Daar hebben veel mensen last van. Waarom zegt u daar niet wat van?
,,Ja, maar daar geldt wel: hoe massaal en hoe lang? Daarin zitten nuanceverschillen. Als men een stukje de snelweg opgaat, en ook weer eraf, dan is dat wat anders dan dat je uren op de snelweg rijdt en het hele land lamlegt. Daar zit een verschil in weging in. De ordediensten proberen daar verstandig mee om te gaan. In het algemeen geldt volgens mij dat je ervoor moet zorgen dat je de sympathie van de mensen niet verliest.’’

© Pim Ras

Bent u zelf bedreigd?
,,Ik spreek nooit over dat soort zaken. Dat is beleid, om daar niets over te zeggen.’’

U bent een Brabantse boerendochter. Toen u 9 jaar oud was, overleed uw vader bij een ongeluk op de boerderij. Denkt u de laatste tijd vaker aan hem?
,,Nee. Ik denk sowieso wel aan hem, maar niet in relatie tot mijn werk. Het is niet zo dat ik steeds denk: wat zou hij ervan vinden? Ik weet wel hoe dingen kunnen landen op een boerenbedrijf. Toen ik jong was, werd het melkquotum ingevoerd.

Dat gaf ook veel onzekerheid. Ik kan me herinneren dat mijn vader daar met andere boeren over sprak in studieclubjes. Dat boeren met nieuwe regels werden geconfronteerd, had een enorme impact op hun leven. Ook bij ons lag het vraagstuk op tafel: gaan we grote investeringen in onze stal doen om het bedrijf te kunnen voortzetten? Die vraag speelde na het overlijden van mijn vader mee bij het besluit om de boerderij te verkopen.’’

Was dat een ingrijpend besluit?
,,Na het overlijden van mijn vader hielpen mijn zussen en ik nog een paar jaar om de boerderij draaiende te houden. Meehelpen met melken, de melktank schoonmaken, hokken uitmesten, het voer aanvegen. Ik heb een oudere zus en een jonger zusje. Wij hadden alle drie niet de behoefte om het bedrijf over te nemen. Ik was 14 jaar, onze moeder was op dat moment ziek. Na lange gesprekken besloten we te stoppen. Er was geen opvolger.’’

Kunt u zich voorstellen dat boeren niet willen stoppen?
,,Ja, zeker. Daar spelen allerlei gedachten en gevoelens bij. Daar beslis je niet in een dag over. Het is ook niet alsof je even van baan wisselt. Het is meer dan dat. Mensen wonen op een boerderij, leven er, het zit soms generaties in de familie. Ook mijn leven speelde zich lang af op die boerderij. Na de verkoop ben ik nooit meer terug geweest. Ik rijd er nog wel eens langs. Maar het is nu mijn herinnering, hoe het was. Zo is het goed.’’

De stikstofcrisis slokt al uw tijd op. Wat doet u om te ontspannen?
,,Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe. Vrienden hebben mij wel eens meegesleurd om wat te gaan drinken. Veel meer is er sinds de zomer niet gebeurd. Ik heb een stapel boeken liggen die ik graag wil lezen. Ik begin er soms wel aan, maar ik merk dat ik niet de concentratie heb om het uit te lezen. Ik ben deze weken zó met stikstof bezig.

Ik merk dat het mentaal heel zwaar is. Het risico is dat ik het overzicht kwijt raak. Ik mis de momenten om er even boven te gaan hangen, momenten waarop ik met mensen spreek en nieuwe inzichten krijg, werkbezoeken. Ik heb dat nodig om de grote lijnen te zien en creatieve inzichten te krijgen.’’

Door de blokkade van vorige week vrijdag van Eindhoven Airport en de aankondiging distributiecentra te willen treffen, dreigen de boeren de sympathie van veel Nederlanders te verliezen…

Valt het ministerschap u zwaar?
,,Ik ken wel momenten van zwaarmoedigheid. Omdat ik de verantwoordelijkheid echt voel. Omdat de keuzes die ik maak, impact hebben op gezinnen. Ik moet afwegingen maken waarbij ik het eigenlijk nooit echt goed kan doen. Dan kies ik het minst kwade. Dat zijn wel momenten waarop ik het zwaar heb. Ik kijk daarom uit naar de kerstvakantie. Ik snak wel naar rust en reflectie. En vooral naar tijd met de mensen van wie ik hou.’’

U heeft geen relatie en uw enige zoon is sinds kort het huis uit. Hoe is het dan om na een lange werkdag thuis te komen?
,,Mijn zoon is 18 jaar, hij studeert en is in oktober op zichzelf gaan wonen. Om eerlijk te zijn heb ik wel een klein beetje last van het legenestsyndroom. Het was toch wel fijn om, als je thuiskomt, even zijn verhalen te horen.

Over waar hij mee bezig is: een totale andere wereld dan de mijne. Dat mis ik nu wel. Maar ik heb de deal met hem dat hij op zondag bij mij komt. Hij heeft geen televisie in zijn nieuwe huis, dus dan kan hij bij mij op de bank sport kijken. Ik kook dan voor hem. Hollandse pot, zijn lievelingskostje. Dan sta ik gewoon gehaktballen te draaien.

Wij zijn altijd met z’n tweetjes geweest. Daardoor hebben we een bijzondere band. Hoe druk ik het ook heb, als hij één krimp geeft, laat ik alles uit mijn handen vallen en ga ik naar hem toe.’’

Marjan Minnesma (rechts) wordt gefeliciteerd met het arrest van de Hoge Raad. De Nederlandse overheid móet meer maatregelen nemen om de uitstoot van broeikasgassen terug tet dringen. © EPA

Kwart minder CO2 in 2020, volgens Urgenda kan het nog

AD 21.12.2019 Nederland heeft nog één jaar om aan de vereiste 25 procent minder CO2-uitstoot te voldoen. Het kan nog. Eén kolencentrale dicht en tientallen kleine maatregelen, en we zijn er.

Althans, dat stelt Urgenda-directeur Marjan Minnesma. Ze werd gisteren bij het verlaten van de Hoge Raad door tientallen sympathisanten toegejuicht als een popster. Vier jaar na de eerste juridische overwinning is Urgenda geen groep milieugekkies meer, maar een duurzaamheidsorganisatie die tot aan de hoogste rechter gelijk krijgt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Haar fans en andere milieuorganisaties zijn door het dolle heen. De Hoge Raad stelt dat ‘de levens, het welzijn en de leefomgeving van velen worden bedreigd’ en dat het kabinet daarom maatregelen móet nemen om de reductie broeikasgas CO2 alsnog te halen. De redenering van het kabinet dat de politiek over het tempo van de maatregelen gaat en niet de rechter, hield geen stand.

Minister Wiebes van Klimaat schreef deze week aan de Kamer dat het Planbureau voor de Leefomgeving verwacht dat de CO2 -uitstoot in 2020 maar 20 tot 21 procent lager ligt dan in 1990. Niet voldoende, maar wel flink in de goede richting.

Hoe dan?

Hoe zijn die resterende procenten te behalen? Wiebes wil nog niet zeggen wat hij in petto heeft, maar Minnesma legt aan iedereen die het wil horen uit hoe de juridische overwinning in daden is om te zetten. De gewenste CO2-reductie volgend jaar is nog steeds haalbaar. Urgenda heeft met zevenhonderd organisaties vijftig kleine en grote maatregelen opgesteld om CO2 te besparen. ,,Sluit daarnaast nog één kolencentrale en je bent er.’’

Er zitten in de lijst veel maatregelen die alleen zoden aan de dijk zetten als iedereen meedoet. Led-lampen gebruiken bijvoorbeeld, of het op de juiste spanning houden van de autobanden. ,,Als je dat vier keer per jaar doet, bespaar je 100 euro aan brandstof en veel CO2. Ik denk dat mensen dat niet weten. Zet die boodschap – vier keer pompen is 100 euro – dan boven de snelweg, dan doen mensen het wel.’’

Veestapel

Wij willen geen enkele boer dwingen om te stoppen, aldus Marjan Minnesma.

Verkleinen van de veestapel is ook een van de actiepunten. De kans dat het kabinet snel met regelingen voor boeren die willen stoppen komt, is groot, want dat lost ook een stikstofprobleem op. Minnesma is niet bang voor weer protesterende boeren op de snelwegen. ,,Van de veehouders heeft 30 tot 40 procent geen opvolger. Die willen wel stoppen. Dan gaat het erom: ben je als overheid bereid een goede prijs te bieden? Wij willen niemand dwingen om te stoppen. En als boeren dan stoppen dan moet je die rechten ook uit de markt halen, zodat een ander niet kan groeien.’’

De verlaging van de maximumsnelheid helpt ook en die pijnlijke beslissing heeft het kabinet al genomen in de stikstofcrisis. Halverwege maart is het zover. Minnesma: ,,Wij rekenden op een verlaging naar 120, dat zou 0,2 megaton CO2 schelen. Nu de snelheid naar 100 gaat, bespaart dat 1,2 megaton. Als we dat na 19.00 uur doen dan zelfs 1,5 megaton. We hebben zo wel tien maatregelen waarbij het twee voor de prijs van één is; stikstofreductie én minder CO2. Ik raad de overheid aan die maatregelen te bekijken op de uitkomsten voor beide dossiers.’’ Premier Rutte heeft al gezegd dat hij dat gaat doen.

Miljarden

De maatregelen gaan hoe dan ook miljarden kosten. 100.000 huizen energieneutraal maken – een van de actiepunten van Urgenda – kan gefinancierd worden door het afschaffen van de verhuurdersheffing van 2 miljard die woningcorporaties jaarlijks betalen, oppert Minnesma. En het sluiten van een kolencentrale kan gefinancierd worden doordat er dan minder subsidie nodig is voor biomassa. Alle overige kleine maatregelen die Urgenda voorstelt, kosten naar schatting zo’n 2,5 miljard euro.

Als het níet lukt genoeg maatregelen te nemen, heeft Urgenda nog een noodpakket voor het kabinet in de aanbieding: autoloze zondagen. Een heleboel. ,,Maar dat is niet onze optie. Ons vijftigpuntenplan kan zonder veel weerstand uitgevoerd worden.’’ Als het moet, dan stapt Urgenda weer naar de rechter. ,,Ik ga er niet vanuit dat we in een bananenrepubliek leven, dat het kabinet doet wat de rechter zegt.’’

Minister Schouten heeft het zwaar met stikstofcrisis

MSN 21.12.2019 Minister Carola Schouten (Landbouw) zegt in een interview in het AD het zwaar te hebben met de stikstofcrisis. Zij is binnen het kabinet verantwoordelijk voor de afhandeling van de stikstofproblemen.

“Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe. Ik ben deze weken zo met stikstof bezig. Ik merk dat het mentaal heel zwaar is. Het risico is dat ik het overzicht kwijtraak”, aldus Schouten.

Ze zegt soms moeite te hebben met de beslissingen die ze moet nemen, “omdat ik het nooit echt goed kan doen”. “Dan kies ik het minst kwade. Dat zijn momenten waarop ik het zwaar heb.”

De klimaatverandering is nu echt begonnen

Trouw 20.12.2019 In de jaren 2010 veranderde de opwarming van de aarde van een ietwat abstracte statistiek tot voelbare werkelijkheid. Het is nog maar net begonnen, zeggen de kenners eenstemmig.

Het leek wel oorlog, zeiden de mensen die erbij waren. In Boxtel scheurde het asfalt en werden majestueuze bomen ‘met wortel en al’ uit de grond gerukt. In Vught knapten gasleidingen en ontsnapte een baby aan de dood toen er twee bomen op een huis vielen. In Den Bosch kwam het water omhoog uit de wc’s waardoor winkels en woningen blank kwamen te staan.

Dat was 28 juni 2011, de dag dat het extreemste buienfront ooit in ons land gemeten over Brabant trok. Honderden bomen sneuvelden, straten en tunnels stonden blank. Hulpverleners noemden het een wonder dat er niemand gewond was geraakt. Een zeldzame uitschieter? Op 28 juli 2014 was het weer raak. En op 23 juni 2016 weer. En op 4 juni dit jaar wéér.

De jaren 2010 waren het decennium waarin klimaatverandering tastbaar werd. Was de opwarming van de aarde voorheen een ietwat abstract begrip, inmiddels vinden wetenschappers overal meetbaar bewijs. Van de smeltende polen tot de opdrogende Amazone en van de westpunt van Antarctica tot winkelcentrum De Helftheuvel in Den Bosch.

In 2010 leek het allemaal nog mee te vallen. Merkwaardig genoeg liep de wereldtemperatuur al een jaar of tien nauwelijks meer verder op, terwijl de uitstoot van broeikasgassen gewoon doorging. Dat kon toeval zijn, een kwestie van de extra energie van de broeikasgassen die tijdelijk ergens anders belandde, zoals een tochtig oud huis ook niet overal gelijkmatig opwarmt als je de verwarming aanzet.

Maar het kon ook betekenen dat er ergens in het klimaat een nog onbekende rem zit, die warmte wegvoert of absorbeert. Misschien werken broeikasgassen uiteindelijk minder hard door in de temperatuur dan in de jaren tachtig en negentig het geval leek, opperden sommigen voorzichtig.

Maar toen kwam 2014. En 2015, 2016 – en de jaren daarna. De wereldtemperatuur schoot verder omhoog. In de grafieken is de ‘pauze’ in de opwarming tussen ongeveer 1998 en 2013 inmiddels niet meer dan een tamelijk onbetekenend kreukeltje in een stijgende temperatuurreeks, met het blote oog zie je het niet eens:

Beeld Berkeley Earth

De opwarming blijft weliswaar iets achter bij de prognoses, maar ligt nog steeds in lijn met wat de klimaatmodellen voorzien. ‘Dat de polen sterker opwarmen, dat de stratosfeer afkoelt, dat er meer waterdamp in de dampkring komt: alles wat men in de jaren zeventig al voorspelde, is in feite uitgekomen’, signaleert Pier Siebesma, hoogleraar aardwetenschap aan de TU Delft.

Waarnemingen (zwart) en prognoses zoals gedaan in 2013. Beeld Climate Lab Book

Intussen veegden diverse grote studies de laatste restjes twijfel van tafel. Want wacht eens: was het in de Middeleeuwen, toen men in Engeland wijn verbouwde en de Vikingen zich vestigden op Groenland, niet net zo warm of zelfs warmer dan nu? Toch niet, bleek afgelopen zomer uit een grote overzichtsstudie. Destijds was de warmte plaatselijk, terwijl de opwarming vandaag de dag overal ter wereld tegelijk toeslaat:

De Romeinse, middeleeuwse en huidige warmte en hun verdeling over de aardbol. Beeld Nature

En is het niet denkbaar dat er ergens in het systeem een nog onontdekte, heel andere aandrijver van de opwarming zit? Reken er niet te hard op: statistische analyses van de temperatuurstijging wijzen uit dat zelfs zo’n ‘onbekende onbekende’ zeer onwaarschijnlijk is. ‘En reken maar dat we ons allemaal gek hebben gezocht naar zo’n extra variabele’, zoals klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI eerder dit jaar verwoordde, ‘want als je hierin een gat kunt schieten, sta je meteen in Nature.’

Intussen werd het voor het eerst mogelijk om statistiek te bedrijven met het warmere klimaat en afzonderlijke weerincidenten toe te schrijven aan klimaatverandering. Neem de hitte die afgelopen zomer in heel Europa voor records zorgde en in Nederland het kwik opdreef tot voorbij de symbolische recordhoogte van 40 graden.

Uit een kansanalyse uitgevoerd door een Europees onderzoeksteam blijkt dat zoiets eens in de vijftig jaar kan voorkomen. Maar een eeuw geleden was dat nog eens in de duizenden jaren – zeg maar gewoon: zo goed als uitgesloten.

Of neem het noodweer dat op 28 juli 2014 delen van Noord-Brabant en de Randstad blank zette. Zulke regen komt inmiddels eens in de vijftien jaar voor, becijferde het KNMI, maar in 1951 was die kans eens in de paar honderd jaar. De klimaatverandering heeft een soort dakkapel boven op de weerstatistieken gebouwd.

Neerslagrecords in Nederland, en de kans erop. Beeld KNMI

Een hele trits satellieten, zeeboeien en andere meetapparatuur zorgden intussen voor betere aardwaarnemingen dan ooit. Met als gevolg dat men beter vat kreeg op een aantal belangrijke verschijnselen die tot voor kort ongrijpbaar bleven. Het effect van wolken. De energieopslag in de oceanen.

De smeltsnelheid van de ijskappen. De convectie hoog in de dampkring. ‘De veranderingen komen steeds meer aan het licht’, zegt poolkaponderzoeker Roderik van der Wal van de Universiteit Utrecht. ‘Wat zich tot tien jaar geleden vooral afspeelde in de hoofden van de mensen, zien we nu echt.’

En zichtbaar werd het. Op de Groenlandse ijskap is het massaverlies tegenwoordig twee keer zo groot als tien jaar eerder, wezen de metingen uit. Bij West-Antarctica is het massaverlies zelfs verdrievoudigd. Het zee-ijs dat resteert aan het eind van de zomer op de Noordpool slonk in ongekend tempo, met records in 2012, 2018 en 2019. En de zeespiegelstijging versnelde in de satellietmetingen, van 2,1 millimeter per jaar in de periode 1970-2015 en 3,6 millimeter per jaar voor het tijdvak 2006-2015.

Zo vielen de puzzelstukjes het afgelopen decennium steeds meer op hun plaats. De aarde warmt op in een tijdvak waarin het, afgaand op zaken zoals de zonneactiviteit, eigenlijk juist iets koeler zou moeten worden. En de enige factor die dat redelijkerwijs kan verklaren, is de stuwende hand van de broeikasgassen die de mens heeft losgestookt uit olie en steenkool en indirect uit de bodem.

Beeld Hilde Harshagen

Geconfronteerd met zoveel bewijs begon ook de politiek zowaar enigszins in actie te komen: een mooie belofte hier, een subsidie daar. Dat culmineerde vijf jaar geleden in het klimaatakkoord van Parijs, in feite een belofte om de planeet niet verder op te warmen dan 1,5 graad (we zitten inmiddels op 1,1).

Maar eerlijk is eerlijk, veel kans om dat doel te halen is er niet. Zelfs als alle aan ‘Parijs’ deelnemende landen hun beloften nakomen, zal de wereldtemperatuur naar verwachting zo’n 3 graden oplopen. Dat betekent zoveel als de vernietiging van de ondiepe koralen, uitdroging van grote delen van de Amazone en 275 miljoen mensen die moeten verhuizen voor de stijgende zee, volgens de inzichten die het VN-klimaatpanel IPCC samenbrengt in zijn rapporten.

Om onder de anderhalve graad te blijven, zouden buitensporige maatregelen nodig zijn, zoals vervijfvoudiging van de hoeveelheid kernenergie, massale ondergrondse opslag van CO2 en de beplanting van een gebied zo groot als West-Europa met bos en biogewassen. Een lastige spagaat: we weten dat het klimaat opwarmt door toedoen van de mens, maar een overtuigend antwoord heeft niemand nog gevonden.

Niet vreemd dus dat uitvogelen wat precies de gevolgen van klimaatverandering zijn de grote nieuwe uitdaging is voor veel klimaatwetenschappers. Want hoewel de klimaatmodellen de grote lijnen van de opwarming aardig nabootsen, zijn ze op regionaal niveau nog erg onnauwkeurig: wat gebeurt er met de grote luchtstromingen in de dampkring, wordt het in ons land nou droger of juist steeds natter?

‘Zuid-Europa wordt droger, Noord-Europa natter en wij zitten daar precies tussenin’, schetst klimaatonderzoeker Rob van Dorland van het KNMI. ‘Het blijkt bijzonder moeilijk om greep te krijgen op wat dat voor ons land betekent.’

Om zulke puzzels op te lossen zijn eigenlijk nieuwe modellen nodig, zeggen betrokkenen, die het aardsysteem tot op de kilometer nauwkeurig nabootsen. Maar zulke modellen vergen rekenkracht die er eenvoudigweg nog niet is, alle moderne supercomputers ten spijt.

Kleine lichtpuntjes zijn er intussen ook. Zo daalde de prijs van zonnepanelen sneller dan verwacht, draaiden de eerste windparken subsidievrij en begon de CO2-uitstoot van onder meer Japan, de VS en het Verenigd Koninkrijk zowaar te dalen.

Intussen voorziet het Internationaal Energie Agentschap een stijging van de olieprijs en begint zelfs Koning Steenkool barstjes te vertonen: zo werden er in het Verenigd Koninkrijk dit jaar voor het eerst sinds de 19de eeuw twee weken lang geen kolen verstookt. Misschien heeft ook verduurzaming ‘omslagpunten’ waarboven alles opeens sneller en soepeler verloopt, signaleerde een studie eerder dit jaar.

Maar misschien nog belangrijker is de aanpassing door de mens. Toen Europa in 2003 werd getroffen door een hevige hittegolf, kostte dat in Frankrijk alleen al 15 duizend mensen vroegtijdig het leven. Voor de recordhittegolf van afgelopen juli staat dat aantal op 868: nog steeds schokkend, maar toch liefst 95 procent minder dan vijftien jaar geleden.

Ook voor bosbranden, overstromingen, stormen, extreme neerslag en ander klimaatgerelateerd onheil is dat de trend. Meer voorvallen, maar minder schade, gewonden en sterfte – domweg omdat waarschuwingscodes, voorzorgsmaatregelen en bouwaanpassingen helpen. De veerkracht van de mens is misschien wel de belangrijkste variabele die in de klimaatgrafieken ontbreekt.

Niet dat we er daarmee zijn. Op het oog ingeschat passeren we rond 2040 de anderhalve graad opwarming en rond het jaar 2070 de twee – de grens die niemand zegt te willen passeren. Het verhaal van de mens die zijn planeet opwarmde, is nog maar net begonnen.

Meer klimaatverandering

Het klimaat, vijftig jaar later: een min of meer hoopgevend bericht uit 2069

Loopt het wel zo mis met het klimaat als het lijkt? Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans blikt terug vanuit het jaar 2069 – en ziet dat de schade eigenlijk best meevalt.

Duidelijker wordt het niet: de klimaatverandering van nu is uniek

Twijfelen of de mens het klimaat wel opwarmt, is nu toch echt een achterhoedegevecht geworden. Een reeks nieuwe analyses laat geen spaan heel van het argument dat klimaatverandering van alle tijden is.

Warmt CO2 het klimaat echt wel op?

We vroegen ons af: wat klopt er al dan niet van drie knellende vragen die klimaatsceptici vaak stellen?

Wat hebben we geleerd? 16 wetenschappelijke lessen uit het afgelopen decennium

Het klimaat begint voelbaar te veranderen en insecten leggen massaal het loodje. Traditiegetrouw zetten we aan het eind van elk jaar de opmerkelijkste lessen op een rij – deze keer blikken we meteen maar terug op het hele decennium. Er is ook vrolijker nieuws: de duurzame revolutie komt op gang, traumatherapie werkt echt en we gaan niet meer dood aan ziekten die tien jaar geleden nog fataal waren. Bekijk hier de zestien lessen.

Meer over; KNMI milieu klimaatverandering opwarming van de aarde Den Bosch Verenigd Koninkrijk Europa Parijs Maarten Keulemans

Minister Schouten: ‘Ik kan de boeren niet alles geven wat ze willen’

NU 20.12.2019 Niemand uit het kabinet kreeg dit jaar met zo’n explosief dossier te maken als minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid). Het stikstofprobleem slokt bijna al haar tijd op. In gesprek met NU.nl blikt ze terug. “Ik zit er in dit dossier met alles wat ik heb in.”

Is de uitspraak van de Raad van State op 29 mei die leidde tot het einde van het stikstofbeleid nu een zegen of een vloek voor de natuur? Schouten (42) worstelt weleens met die vraag, erkent ze. “Een zegen omdat we ons realiseren dat we meer voor de natuur en natuurherstel moeten doen.”

“Aan de andere kant een vloek. Mensen denken: ja hallo, is de natuur het allerhoogste goed? Het gaat ons ook in de weg zitten. Ik zou het jammer vinden als de natuur de schuld krijgt van dit verhaal.”

Het liefst had Schouten haar tijd vooral besteed aan het promoten van haar visie op de kringlooplandbouw, een nieuwe manier van boeren die beter is voor mens, dier en milieu. Maar daar gaan de meeste gesprekken al lang niet meer over. “Het stikstofdossier beheerst momenteel alles wat ik aan het doen ben”, zegt de vicepremier van ChristenUnie-huize. De stikstofcrisis onderstreept volgens Schouten de noodzaak om over te stappen op kringlooplandbouw.

De boeren, verantwoordelijk voor de meeste stikstofuitstoot, zagen de bui al hangen dat de stikstofmaatregelen vooral op hun bordje terecht zouden komen. Moet de veestapel inkrimpen? Worden boeren uitgekocht? Veel onzekerheid en woede leidde in oktober tot een groot en imposant protest op een steenworp afstand van het Binnenhof.

“Als ik aan mezelf twijfel, gaan de alarmbellen af. Ik ben vrij genadeloos voor mezelf”, aldus Minister Carola Schouten.

Stel, er is een boer die met zijn bedrijf veel stikstof uitstoot in de buurt van een Natura 2000-gebied, maar die wil hoe dan ook niet wijken. Wat kunt u dan doen om die boer te overtuigen om toch te vertrekken?
“Deze discussies bestaan al. Die Natura 2000-gebieden liggen er al een tijdje.”

De discussie is nu urgenter geworden.
“Die boeren merken nu ook al dat ze vlakbij beschermd natuurgebied zitten waar ze soms geen kant op kunnen.”

Maar hoe beweegt u die persoon ertoe om uiteindelijk te vertrekken?
“Als je boer wil blijven, dan moet je boer kunnen blijven. Het kan wel betekenen dat je iets aan je stal of aan je manier van boeren moet doen.”

Dat verplicht u dan?
“Nou ja, verplichten. Je gaat het gesprek met elkaar aan. We moeten het er samen over hebben hoe we dat precies gaan doen.”

Maar als die boer nou niets wil aanpassen?
“Dan ga je er heel erg vanuit dat mensen niet willen. Dat is echt niet mijn ervaring tot nu toe. Ik ben zelf opgegroeid in de buurt van een Natura 2000-gebied, die gesprekken waren er toen ook al, die waren best intensief.

Zo’n boer zei niet direct: ‘fantastisch aanbod, dankjewel, we gaan’. Ze weten dat er opties zijn. Je kunt op een andere plek verder boeren, misschien pas je je stal aan, misschien wil je stoppen.

U vliegt het nu heel erg aan alsof boeren niets willen. Begin eerst met wat iemand wél wil.”

Ik begrijp dat u niet direct met die stok wil slaan. Maar die hebt u op een gegeven moment toch wel nodig?
“Er zijn eerst nog heel veel stappen te zetten zonder in dat soort termen te denken. Dat lijkt me ook productiever dan als overheid te zeggen wat het beste voor de boer is. Zo wil ik niet werken.”

Schouten en premier Rutte in gesprek met boeren over de gevolgen van de stikstofuitspraak bij het Catshuis op 13 november. (Pro Shots)

Vreest u die discussie om het over verplichten te hebben?
“Nee. Dit gaat over het levenswerk van mensen. Sommige bedrijven zijn al jaren in de familie. De overheid onderschat weleens wat mensen ervaren wanneer je macht uitoefent op iets dat heel dicht bij hen staat.”

Maar een transitie naar een andere manier van boeren kan toch niet zonder pijn? Er zijn altijd mensen die niet mee kunnen of mee willen.
“Dat klopt. Maar dan heb je dus de optie om vrijwillig iemand uit te kopen zoals bij de varkenshouderij. Dan geef je iemand perspectief. Zo moet een overheid functioneren. Niet van: we leggen je regels op, veel succes ermee.”

Gelooft u dat een overgang naar minder stikstofuitstoot in de landbouw zonder pijn mogelijk is?
“De een is al met verandering bezig, de ander zegt: wat gebeurt er nu weer? Voor die laatste groep snap ik dat verandering niet altijd eenvoudig is. Er is de laatste tijd nogal wat gebeurd op het gebied van landbouw.

Denk aan de fosfaatproblemen, meer regels voor stallen en mest. Boeren ervaren dat alsof ze steeds meer worden ingeperkt. Dat snap ik, omdat ze elke keer te maken hebben met weer een gewijzigde situatie.

We zitten tegen de rand van wat mogelijk is aan. Zodra je over het randje gaat, is een soort crashactie nodig om alles weer te herstellen. Dat gaat vaak gepaard met heel veel pijn en leed.”

“De overheid onderschat weleens wat mensen ervaren wanneer je macht uitoefent”, aldus Minister Carola Schouten

Heeft u een ander gezicht gezien van de boeren in het afgelopen half jaar?
“De eerste keer op het Malieveld waren er nog geen maatregelen vanuit de overheid over de stikstof. Dat was eigenlijk naar aanleiding van de uitspraak dat de veestapel gehalveerd moest worden [door D66, red.].”

Maar u had er een puinhoop van gemaakt, werd er op het podium gezegd.
“Dat mag iedereen zo vinden. Ik snap die emoties. Ik zag vooral boeren die om waardering vroegen en zich afzetten tegen een eenzijdig beeld. Die boeren zorgen voor voedsel van een hoge kwaliteit. Maar als je dat afzet met wat zij ervoor terugkrijgen, is dat uit het lood geslagen.

Zij produceren tegen de laagste kosten en betalen daar soms zelf de rekening voor. Een van mijn meest taaie opdrachten is hoe het verdienvermogen van die boeren verbetert.”

Dan moet u naar de consument.
“Ook. En naar de keten. Er zijn weinig sectoren waar de producent zo’n klein deel van de totale marge van de keten krijgt.”

Rutte 3 Vreemd boodschappenmandje

Avatar

  Auteur

LodewijkA

Moment van plaatsen

07:46 – 17 juni 2019

Toen u pleitte voor een eerlijkere prijs voor het voedsel, werd tegelijkertijd bekend dat boodschappen in de afgelopen tien jaar bijna 15 procent duurder waren geworden.
“Niet iedereen heeft de mogelijkheid om meer voor zijn voedsel te betalen. Ik kan niet in ieders portemonnee kijken. Dat verschilt per huishouden. Aan de andere kant is het percentage van ons inkomen dat we uitgeven aan eten echt laag. Dat is de afgelopen jaren gedaald en is nu ongeveer 10 procent.”

Hoe zou u uw relatie met de boeren omschrijven?
“Dat zijn heel veel algemeenheden. ‘Dé boeren’. Ik spreek er veel. Die gesprekken zijn intens, soms mooi, soms emotioneel.”

Plannen van de boeren

De boeren, inmiddels met dertien organisaties verenigd in het Landbouw Collectief, presenteerde eigen plannen om de stikstofuitstoot te verlagen. Toen Schouten zei dat ze niet alle plannen kon overnemen, werd daar aanvankelijk door de boeren fel op gereageerd. Schouten was “bedreigend voor de rechtszekerheid” door het een te zeggen en het ander te doen.

Dat was de situatie voor dit interview, daarna volgde er weer een gesprek tussen Schouten en het Landbouw Collectief waarin de partijen het eens werden over een aantal zaken, al worden de plannen van de boeren nog steeds niet één op één overgenomen.

“De boeren willen dat alle stikstofrechten in de sector blijven, maar dat kan niet helemaal. Ik heb te maken met een rechterlijke uitspraak dat de stikstofuitstoot omlaag moet”, zegt Schouten.

“Ik heb extra geld vrijgemaakt. Misschien niet het bedrag dat zij vragen, maar het is wel in die richting. Ze willen hetzelfde stikstofbeleid van provincies en van het Rijk. Daar heb ik weken hard aan gewerkt en dat is nu gelukt.”

“Ik neem steeds stappen die ook hun kant op komen, maar het is niet zo dat ik de boeren alles kan geven.”

Vlnr: Ministers Cora van Nieuwenhuizen (Verkeer), Schouten, premier Mark Rutte en Stientje van Veldhoven (Wonen) presenteren de stikstofmaatregelen, waaronder de snelheidsverlaging naar 100 km/u. (Pro Shots)

Trekt u zich die kritiek persoonlijk aan?
“Ik zit er in dit dossier met alles wat ik heb in. Voor mij is het belangrijkste dat ik mezelf in de spiegel kan aankijken en mezelf kan verantwoorden. Als ik daar aan twijfel, gaan de alarmbellen af. Ik ben vrij genadeloos voor mezelf.”

Kunt u ook genadeloos voor anderen zijn?
“Nou ja, ik weet niet of het genadeloos is. Ik kijk op heel veel punten waar ik boeren wel tegemoet kan komen binnen de kaders van die gerechtelijke uitspraak. Ik zou dat realistisch noemen.

Als ik ooit een keer terugkijk op deze periode, hoop ik dat ik ervoor heb gezorgd dat landbouw en natuur écht met elkaar samengaan. Op zo’n manier zodat wij genieten van ons voedsel en de boeren daar de waardering voor krijgen.”

Zie ook: Rutte: ‘Snelheid verlagen naar 100 kilometer per uur is een rotmaatregel’

Lees meer over: Politiek Stikstofuitspraak

Nederland moet CO2-uitstoot verlagen, maar hoe dan (en wat als het niet lukt)?

NOS 20.12.2019 De rechtbank, het gerechtshof en vandaag ook de Hoge Raad. Allemaal hebben ze geoordeeld dat de Nederlandse Staat eind volgend jaar de CO2-uitstoot met 25 procent moet hebben verminderd ten opzichte van de uitstoot in 1990.

Al een tijd is duidelijk dat dit een erg lastige klus wordt voor het kabinet. In 2017 zat Nederland nog op 12,6 procent reductie en in 2018 op 15 procent. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekenden onlangs dat de reductie in 2020 in het gunstige geval op 21 procent zal uitkomen.

“Er ligt een hele grote taak”, is de reactie van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat op de uitspraak vandaag. Hij zegt dat het kabinet doorgaat met het “stap voor stap” nemen van maatregelen om eind volgend jaar de CO2-uitstoot met 25 procent te verminderen.

Premier Rutte zei niet te kunnen garanderen dat het doel gehaald wordt, maar dat het kabinet er alles aan zal doen!!

Het kabinet heeft maatregelen genomen om minder broeikasgassen uit te stoten. Sommige maatregelen stammen uit het in 2013 gesloten Energieakkoord, bijvoorbeeld de sluiting van verschillende kolencentrales. Overigens tellen de aangekondigde maatregelen in het afgelopen zomer gesloten Klimaatakkoord nog niet mee. Dat akkoord gaat pas in 2023 in.

Vorige maand presenteerde het kabinet wel extra maatregelen om de klimaatdoelen te halen. Er komt een nieuwe subsidieronde voor projecten die hernieuwbare energie produceren. Ook gaat er 60 miljoen euro extra naar de aanschaf van warmtepompen en zonneboilers en wordt de plaatsing van zonnepanelen op overheidsgebouwen en scholen versneld.

Toch is het nog niet genoeg om het doel in 2020 te halen. “Minister Wiebes heeft al gezegd dat hij eind januari opnieuw extra maatregelen bekend gaat maken om de Urgenda-uitspraak te kunnen naleven”, zegt verslaggever Henrik-Willem Hofs.

Volgens Urgenda is het wel haalbaar om volgend jaar naar 25 procent te gaan. “Het gaat om de uitstoot over het hele jaar 2020 dus we moeten nu gaan beginnen”, zegt Marjan Minnesma, directeur van Urgenda. “Er gaat een kolencentrale dicht in januari. Er kunnen er nog meer dicht en er zijn nog heel veel maatregelen waar je gewoon vanaf januari mee kunt beginnen en dan kan je het nog steeds halen.”

40-puntenplan

Urgenda heeft samen met ruim 700 andere organisaties afgelopen zomer al een 40-puntenplan gepresenteerd waarmee het doel gehaald kan worden. Daarin staat bijvoorbeeld dat 70 procent van het elektriciteitsverbruik in de industrie wordt gebruikt door elektromotoren. Als die worden vervangen door zuiniger modellen die al op de markt zijn, kan er veel stroom bespaard worden. Bedrijven zouden daar subsidie voor moeten krijgen.

Het is maar de vraag of het kabinet deze route zal kiezen, zegt Hofs. “We zien dat veel van dit soort maatregelen weerstand oproepen in de samenleving, dat hebben we gezien aan de stikstofcrisis.”

En wat als het toch niet lukt?

Het kabinet moet van de Hoge Raad dus actie ondernemen, maar wat er gebeurt als eind volgend jaar het doel niet wordt gehaald is niet helemaal duidelijk.

Volgens Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, kan Urgenda een kort geding aanspannen om uitvoering van de CO2-reductie te eisen. “De Hoge Raad heeft gezegd: 25 procent is 25 procent, dat hebben we afgesproken en er moet dus echt een extra inspanning worden geleverd.”

Urgenda kan ook bij de rechter vragen om de Staat dwangsommen op te leggen, maar dat is de organisatie naar eigen zeggen niet van plan.

‘Risico op gevaarlijke klimaatverandering die Nederlanders kan treffen’

Bekijk ook;

Ook internationaal veel belangstelling voor uitspraak Urgenda-zaak

NOS 20.12.2019 Aan het einde van de uitspraak in de Urgenda-zaak zei de voorzitter van de Hoge Raad iets opmerkelijks. “Ten behoeve van de voorlichting van de internationale pers, die hier ook aanwezig is, zal ik nu een uiterst korte samenvatting van de beslissing in het Engels geven”, zei rechter Kees Streefkerk. Er volgde gelach en applaus, daarna begon Streefkerk te lezen:

Voorzitter Hoge Raad geeft samenvatting in het Engels, publiek applaudiseert

De interesse van buitenlandse media voor de uitspraak is groot. Het gaat om een unieke rechtszaak, waarbij de rechter bepaalt dat een land meer maatregelen moet nemen om klimaatverandering tegen te gaan.

Dutch court says government must cut greenhouse gases faster, verstuurde persbureau Reuters na de uitspraak als breaking news. Ook persbureau AP kwam met een breaking news-alert: Climate activists final victory in Dutch court ruling. Tal van buitenlandse media, waaronder The New York Times, The Washington Post en Buzzfeed berichten over de zaak.

‘Wereldwijd steun in de rug’

Ook Duitse, Belgische, Franse en Britse media schrijven erover. En dat is niet zo gek, want de uitspraak is volgens Urgenda niet alleen belangrijk voor Nederland, maar ook voor de rest van de wereld.

“Sinds 2015, toen de rechter Urgenda gelijk gaf, zijn er in de hele wereld rechtszaken opgestart waarbij organisaties proberen om overheden te dwingen om meer te doen om klimaatverandering tegen te gaan”, zegt verslaggever Henrik-Willem Hofs. “Dat het vonnis van het Hof nu onherroepelijk is in Nederland, betekent natuurlijk ook voor die andere organisaties wereldwijd een steun in de rug om door te gaan met dit soort zaken.”

Stoel van de politiek

Minister Wiebes van Economische Zaken ging in cassatie tegen een eerdere uitspraak van het gerechtshof. Wiebes wilde weten “of de rechter op de stoel van de politiek kan gaan zitten” en de staat dus kan verplichten maatregelen te nemen om de uitstoot van broeikasgassen verder te verminderen.

Ja dus, zegt nu ook de Hoge Raad. “Het Hof heeft op grond van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens kunnen en mogen oordelen dat de staat verplicht is die reductie te behalen. Die verplichting bestaat vanwege het risico van gevaarlijke klimaatverandering die ook de inwoners van Nederland ernstig kan treffen in hun recht op leven en welzijn.”

Hoe de Nederlandse staat dat moet doen, daar gaat de rechter niet over. “Het geven van een bevel laat het aan de staat over met welke concrete maatregelen hij zal voldoen. Als daar wetgevende maatregelen voor nodig zijn, is het aan de staat om te bepalen hoe”, oordeelde de Hoge Raad. De uitspraak van het hoogste Nederlandse rechtsorgaan is definitief.

Is het haalbaar?

Wat Urgenda betreft is het haalbaar om de CO2-uitstoot met 25 procent te verminderen aan het eind van 2020, ten opzichte van 1990. “Het gaat over de uitstoot over het hele jaar 2020 dus we moeten nu gaan beginnen”, zegt Marjan Minnesma, directeur van Urgenda. “Er gaat een kolencentrale dicht in januari. Er kunnen er nog meer dicht en er zijn nog heel veel maatregelen waar je gewoon vanaf januari mee kunt beginnen en dan kan je het nog steeds halen. Het is gewoon onwil dat het niet gebeurt.”

Om het kabinet te helpen heeft Urgenda, samen met ruim 700 andere organisaties, een 40-puntenplan opgesteld waarmee het doel gehaald kan worden. “Wij gaan er nog steeds van uit dat we in een rechtsstaat leven, dus we kunnen de overheid helpen om dit plan uit te voeren en dan zijn we al een heel eind”, vertelt Minnesma.

Ook het Planbureau voor de Leefomgeving kwam in november met cijfers waaruit bleek dat het misschien wel haalbaar was. “Maar afgelopen weken werd duidelijk dat daar toch wat te rooskleurige bekeringen waren gemaakt en dat het niet haalbaar is”, zegt Hofs. “Minister Wiebes schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat hij in januari toch nog met extra maatregelen komt om CO2-uitstoot verder te reduceren.”

Bekijk ook;

Ontknoping in klimaatzaak Urgenda voor Hoge Raad

AD 20.12.2019 De klimaatzaak tegen de Nederlandse Staat komt vandaag tot een definitief besluit. De Hoge Raad spreekt zich uit over de vraag of de Staat verplicht is ervoor te zorgen dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met minimaal 25 procent is verminderd ten opzichte van 1990.

Het kabinet vindt dat dit aan de politiek is en niet aan de rechter, maar verloor vooralsnog elke slag. Duurzaamheidsorganisatie Urgenda nam het initiatief om de overheid te dwingen tot meer inspanningen om de doelstellingen te halen. In 2015 kreeg Urgenda gelijk van de rechtbank.

Lees ook;

Planbureau slaat alarm: kabinet haalt klimaatdoelen niet

Lees meer

Klimaatadvocaat: De staat faalt ons te beschermen tegen het gevaar

Lees meer

Lees meer

De Staat ging in beroep, maar de uitspraak bleef ook vorig jaar bij het gerechtshof in stand. De rechters van het hof erkenden de gevaren van klimaatverandering en verwezen naar fundamentele mensenrechten: de overheid moet zich inspannen voor bescherming van het leven en het gezinsleven van burgers.

Dwingen

Het hoogste rechtscollege van het land bepaalt nu of rechters in Nederland inderdaad de macht hebben om de overheid te dwingen tot het nemen van meer maatregelen. De procureur-generaal en de advocaat-generaal hebben de Hoge Raad geadviseerd de uitspraak in stand te houden.

De klimaatzaak baarde wereldwijd opzien. Het was de eerste rechtszaak in zijn soort. In navolging van Urgenda spanden burgers en organisaties in veel andere landen rechtszaken aan om hun overheid via de rechter tot meer actie aan te zetten.

december 22, 2019 Posted by | 2e kamer, Eric Wiebes, Hoge Raad, klimaat, Klimaatakkoord, klimaatakkoord Parijs, klimaatmars, politiek, rechtzaak, Rutte 3, stikstof, stikstofregels, tweede kamer, Urgenda, Urgenda-vonnis | , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 5

Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 4

AD 29.06.2019

Het Klimaatakkoord van kabinet Rutte 3

De politieke middenpartijen hebben hun zelfvertrouwen herwonnen. Rutte-3 startte weifelend en angstig. Maar de verloren verkiezingen en twee grote akkoorden dreef de coalitiepartijen weer in elkaars armen.

AD 12.07.2019

Toen Kamervoorzitter Kadija Arib de laatste Kamervergadering voor het zomerreces afhamerde, haalden de 76 Kamerleden van de regeringscoalitie met een opgelucht gevoel hun tas van hun werkkamer. Het Binnenhof blijft tot begin september grotendeels uitgestorven. Op de valreep bewezen ze dat het doorhakken van ingewikkelde politieke knopen nog steeds kan in een versplinterd politiek landschap.


Nog maar een paar maanden geleden hing er een donkere wolk boven de coalitie. Het kabinet had sowieso al geen lekkere start gehad. Na de langste formatie ooit waarbij bijna elke partij wel bezwaren had om met een ander te willen samenwerken, waren VVD, CDA, D66 en ChristenUnie min of meer tot elkaar veroordeeld. Met een minimale meerderheid van 1 zetel in zowel Eerste als Tweede Kamer moesten grote onderlinge verschillen worden overbrugd. Oppositiepartijen ter linker en ter rechter zijde hakten op hen in. Het maakte de vier middenpartijen onzeker.

Volkskrant 16.12.2019

AD 16.12.2019

AD 26.11.2019

Telegraaf 05.11.2019

AD 04.11.2019

AD 09.10.2019

AD 30.07.2019

Meningsverschillen werden weggemasseerd in eindeloze overlegjes en afstemsessies. Zo veel, dat Kamerleden klaagden aan weinig anders meer toe te komen. Desondanks borrelde de ergernis af en toe wel naar de oppervlakte. Toen ChristenUnie-leider Segers aan het begin van dit parlementaire jaar nog klaagde dat afschaffing van de dividendbelasting ‘een meloen was om door te slikken’, maar dat het wel moest omdat anders het kabinet zou vallen. Of toen VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zijn D66-kompaan Rob Jetten ‘een klimaatdrammer’ noemde. En dan hebben we het maar niet over het pensioenakkoord !!!

In Den Haag is vrijdag 28.06.2019 het langverwachte Klimaatakkoord gepresenteerd

Van een hogere gasprijs tot het verkleinen van de veestapel. Het kabinet neemt flinke maatregelen om de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Vrijdag 28.06.2019 werden de plannen officieel gepresenteerd.

De belangrijkste zaken op een rij

Het nieuwe Klimaatakkoord zal o.a. leiden tot verdergaande ingrepen in het landschap. Er zullen nog meer zonnepanelen en windmolens moeten komen, en geothermie, restwarmte en biomassa. Om te bepalen hoe en waar dit gaat gebeuren, is Nederland verdeeld in 30 energieregio’s.

Rekeningrijden
Het kabinet treft voorbereidingen voor de invoering van rekeningrijden. Er liggen drie concrete varianten op tafel, waar van er één de eindstreep moet halen. Die zijn: alleen een kilometerheffing voor elektrische auto‘s, een variabel systeem voor alle wagens en een spitsheffing. Die laatste optie lijkt bij voorbaat al kansloos, zeggen sommige ingewijden. Andere bronnen ontkennen dat weer.

Het duurt nog trouwens wel even voordat het zover is. Rekeningrijden kan uiteindelijk pas bij de fiscale herziening van 2025 worden ingevoerd. Eerst is nog jaren aan voorbereiding nodig, als er is gekozen voor één variant.

Gasprijs omhoog
Huishoudens gaan de komende jaren meer belasting betalen op gas, maar de stijging wordt minder sterk dan eerder was voorzien. Het kabinet heeft besloten die maatregel uit het Klimaatakkoord te verzachten, om gezinnen te ontzien die minder makkelijk van gas af kunnen stappen.

De belasting op gas gaat niet met 20 cent per kubieke meter omhoog, zoals in het voorlopige Klimaatakkoord werd voorgesteld, maar met 10 cent. De verhoging wordt bovendien geleidelijk doorgevoerd.

Tegenover de hogere belasting op gas staat een lagere heffing op elektriciteit.Huishoudens gaan ook minder energiebelasting betalen. Bedrijven gaan juist meer bijdragen aan de subsidiëring van duurzame energie .

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Warmtefonds
Er komt een warmtefonds waar het kabinet 50 tot 80 miljoen per jaar voor uit trekt. Hieruit kunnen particulieren investeringen doen om verduurzamingen te realiseren zoals bijvoorbeeld isolatiemaatregelen, warmtepompen en hybridekachels. ,,In 2050 moeten alle gebouwen duurzaam zijn’’, aldus minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken).

Elektrisch rijden
Het stimuleren van elektrisch rijden (in dure auto‘s) wordt verder versoberd. Het kabinet wil overmatige subsidiëring voorkomen en vooral nog elektrische auto’s uit de middenklasse bevorderen, zodat die straks op de markt voor tweedehands wagens terecht komen. De lage bijtelling voor elektrische auto‘s, die nu geldt tot maximaal 50.000 euro, gaat naar maximaal 40.000 euro.

De eerder geplande aanschafsubsidie van 6.000 euro voor elektrische auto‘s pakt in ieder geval lager uit; hoeveel is nog onbekend. Ook is het de bedoeling dat tweedehands elektrische wagens aantrekkelijk worden gemaakt door extraatjes. Denk dan aan een oplaadtegoed of een garantie op de batterijduur.

De in het Klimaatakkoord geplande accijnsverhoging voor benzinerijders wordt geschrapt. Er zou volgens het oorspronkelijke plan één cent extra accijns geheven moeten worden, maar dat gaat dus niet door. Wel wordt de accijns op diesel geleidelijk verhoogd. De 1,2 miljoen automobilisten met een diesel betalen over anderhalf jaar 1 eurocent meer accijns aan de pomp. Twee jaar later komt daar nog een cent bij.

,,Elektrisch wordt het nieuwe gewoon’’, zei staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) bij de presentatie vanmiddag. Over tien jaar moeten alle nieuwe auto’s emissieloos zijn. Verder ziet het kabinet een belangrijke rol weggelegd voor waterstof als brandstof voor zwaar verkeer zoals ov-bussen, vrachtwagens ‘en mogelijk ter vervanging van dieseltreinen’.

CO2-belasting voor industrie
De vervuilende industrie in Nederland krijgt definitief een CO2-belasting voor de kiezen. Het kabinet koerst af op een CO2-heffing voor de industrie die oploopt van 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2 in 2021 tot 125 à 150 euro in 2030.

De regeringspartijen kiezen nu voor de optie met 75 procent kans op succes op voldoende CO2-reductie. .,,Het kabinet wil zekerheid’’, zegt een bron. De heffing gaat gelden voor bedrijven die nu al onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) vallen. Ook de fabrieken van het Limburgse Chemelot, die niet onder ETS vallen, moeten straks gaan betalen.

Kleinere veestapel
De boeren moeten verder inkrimpen. Het kabinet zet het mes in het aantal varkens in Nederland. Van de ruim twaalf miljoen varkens verdwijnen er mogelijk anderhalf miljoen. Er gaat 60 miljoen euro extra naar een stopregeling voor varkensboeren, vanwege de Urgenda-uitspraak. Ook komt er jaarlijks zo’n 70 miljoen euro beschikbaar voor boeren die overstappen naar duurzame landbouw, met minder vee.

Tot nu toe rustte op inkrimping van de veestapel een politiek taboe, vanwege de economische belangen van boeren. Daarom kiest het kabinet voor een ‘warme sanering’. Het gaat om een uitbreiding van een bestaande stopregeling waar het kabinet eerder al 120 miljoen euro voor uittrok.

Fietsenstallingen
Het kabinet trekt 75 miljoen euro extra uit voor extra fietsenstallingen, zodat forenzen hun tweewieler makkelijker kwijt kunnen. In het regeerakkoord stond al een eenmalige investering van 100 miljoen euro om te steken in extra snelle routes en meer stallingsplekken. Dit geld bleek zeer gewild. Overleg met provincies en gemeenten heeft inmiddels voor 345 miljoen euro aan projecten opgeleverd.

Onlangs zei Tour de Force, de organisatie die fietsen in Nederland moet stimuleren, nog dat er de komende jaren zo’n 3 miljard euro extra nodig is om te zorgen dat we in 2027 samen 20 procent meer fietskilometers maken dan in 2017.

En verder

Het Klimaatakkoord moet nog worden doorgerekend door de planbureaus. Dat betekent dat nu niet te zeggen is wat de klimaatmaatregelen precies gaan betekenen voor de portemonnee van Nederlanders.

Klimaattafels bedenken maatregelen

De plannen die de coalitie en het kabinet op vrijdag 28.06.2018 presenteerde, zijn gebaseerd op een tussenrapportage van afgelopen december 2018 van de zogenoemde klimaattafels. Daarin zijn de gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie, elektriciteitssector en landbouw vertegenwoordigd. Iedere sector kreeg eigen opdrachten mee om CO2 te besparen.

Telegraaf 23.08.2019

De afgelopen anderhalf jaar is er met organisaties uitvoerig onderhandeld over het Nederlandse akkoord, dat is bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan en te voldoen aan de klimaatafspraken van Parijs. Maar de plannen gaan volgens die organisaties niet ver genoeg.

Naar aanleiding van de geruchten hebben diverse belangengroepen al hun zegje gedaan over het nog te verschijnen klimaatakkoord. Greenpeace en Milieudefensie – die in december nog boos wegliepen van de ‘klimaattafels’ – gaven om 09.00 uur, zes uur vóór de presentatie door de coalitie, zelfs een persconferentie.

Ze noemen de plannen ‘een goede start’, maar niet voldoende. De milieuorganisaties zeggen dat ‘een aantal lapmiddelen en afzwakkingen die de broodnodige transitie in de weg staan, moet worden gerepareerd’.

AD 23.08.2019

De Eerste en Tweede Kamer kunnen met een paar wijzigingen het huidige akkoord alsnog verbeteren.

De afgelopen dagen werden enkele maatregelen uit het klimaatakkoord naar verschillende media gelekt. Omdat het totale plaatje nog niet bekend is, en dus ook nog niet kan worden geconcludeerd wat het akkoord precies voor burgers en bedrijven betekent, was daar verder nog niet over geschreven.

Aan de klimaattafels werd door de politiek, werkgevers, werknemers en belangenclubs sinds begin 2018 overlegd om tot voorstellen te komen.

De tussenrapportage, een flink pakket van afspraken en maatregelen, verscheen vlak voor Kerst, maar niet veel later concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), die alles doorrekende, dat de doelen er waarschijnlijk niet mee worden gehaald. Vooral de industrie bleef achter en er ontstond onrust over de stijgende energierekening voor huishoudens.

De coalitie en het kabinet besloten daarop zelf aanvullende maatregelen voor te stellen, zoals een CO2-heffing voor de meest vervuilende bedrijven en minder snel stijgende energiebelastingen voor huishoudens.

Er zijn wel al klimaatmaatregelen genomen, zoals het eerder sluiten van de kolencentrale in Amsterdam. Het kabinet werd daartoe gedwongen vanwege de Urgenda-rechtszaak.

AD 08.10.2019

Veel details moeten nog worden uitgewerkt

In het klimaatakkoord staat met welke middelen en maatregelen de klimaatdoelen van het kabinet worden gehaald. Dat is wat anders dan de Klimaatwet die eind mei door het parlement werd aangenomen. Daarin wordt alleen de route voor het behalen van de doelen uitgestippeld.

Het klimaatakkoord is geen wet waar het parlement voor of tegen kan stemmen. Het zijn veel verschillende, vaak nog niet uitgewerkte maatregelen die nog door de Tweede en Eerste Kamer moeten worden behandeld. Dat is een proces dat nog jaren kan duren.

De Tweede Kamer zal nog wel voor de zomervakantie over het totale pakket debatteren.

Dossier klimaat NU

dossier “Klimaatmaatregelen”AD

lees: kamerbrief over uitvoering urgenda-vonnis 28.06.2019

lees: kamerbrief-voorstel-voor-een-klimaatakkoord 28.06.2019

lees: klimaatakkoord 28.06.2019

lees: Het Klimaatakkoord in (meer dan) 70 vragen 28.06.2019

Zie ook: Klimaatspanningen niet alleen in de Tweede kamer opgelopen

Zie ook: Klimaatmars 10.03.2019 van de Dam naar Museumplein Amsterdam – terugblik

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 1

Zie ook: 2019 – Het jaar van de waarheid voor kabinet Rutte 3

Kabinet neemt nu geen extra klimaatmaatregelen na Urgenda-vonnis

NU 20.12.2019 Er komen op dit moment geen extra klimaatmaatregelen nadat de Hoge Raad het Urgenda-vonnis vrijdag definitief maakte, schrijft minister Eric Wiebes (Klimaat) aan de Tweede Kamer. De Staat moet volgens deze uitspraak eind 2020 minimaal een kwart minder broeikasgassen uitstoten ten opzichte van 1990.

Er zijn al maatregelen genomen, benadrukt Wiebes. In juni werd het Klimaatakkoord gesloten dat moet leiden tot CO2-reductie.

In november kondigde het kabinet hierop aanvullende klimaatmaatregelen aan omdat het CO2-doel niet zou worden gehaald volgens berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Het ging in dit geval met name om 60 miljoen euro extra subsidie voor de aanschaf van bijvoorbeeld warmtepompen en zonneboilers.

Wiebes noemt ook de recent genomen stikstofmaatregelen die ook helpen de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de snelheidsverlaging overdag naar 100 kilometer per uur op de snelwegen.

“Het kabinet blijft werken aan maatregelen gericht op zowel broeikasgas- als stikstofreductie”, schrijft Wiebes. Welke dat zijn, is niet bekend.

Is klimaatactivisme een religie geworden?

Rutte: ‘Doel blijft om het doel te halen’

Premier Mark Rutte noemde de uitvoering van de Urgenda-uitspraak een “grote en ingewikkelde opgave”.

“Het doel blijft om het doel te halen”, zei de premier. Dat waren dezelfde woorden die hij begin dit jaar gebruikte toen het PBL een eerste waarschuwing gaf dat het Urgenda-doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.

Het kabinet gaat de komende tijd in kaart brengen wat de CO2-winst is van de stikstofmaatregelen en welke aanvullende maatregelen eventueel nodig zijn.

Het stikstofdossier en de klimaatdoelen lopen hier door elkaar heen. “De samenloop tussen stikstof en CO2 is een logische”, zei Rutte daarover.

Vrijdag bevestigde de Hoge Raad de uitspraak van het gerechtshof dat de Staat verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De uitspraak uit het Urgenda-vonnis, over een reductie van minimaal 25 procent in 2020 ten opzichte van 1990, is daarmee definitief.

Het kabinet lijkt deze CO2-reductie alleen niet te halen, berekende het PBL dit jaar al twee keer. In november schatte het Planbureau dat de CO2-reductie eind 2020 op 23 procent blijft steken.

Zie ook: Uitspraak definitief: Staat moet uitstoot broeikasgassen sneller verminderen

Lees meer over: Klimaat Politiek

Wilders: ’Klimaatbeleid is niet aan de rechter’

Telegraaf 20.12.2019  Het oordeel van de Hoge Raad in de ’klimaatzaak’ zorgt voor wisselende reacties in de politiek Den Haag. PVV-leider Geert Wilders: „Klimaatbeleid is niet aan de rechter, maar aan de politiek.”

GroenLinks is juist blij met de overwinning van milieuclub Urgenda. „Dit is historisch. Jarenlang probeerden kabinetten Rutte hieronder uit te komen door in alles tegen te werken”, reageert Jesse Klaver. „Kabinet, stop met smoesjes en doe je werk. Zet kolencentrales uit. Halveer de veestapel.”

Esther Ouwehand van de dierenpartij spreekt van een ’historische uitspraak voor het klimaat’.

Boeren

Coalitiepartij D66 wil dat het kabinet extra maatregelen neemt. „Ik reken er op dat daar al goed over is nagedacht”, zegt fractievoorzitter Rob Jetten. „Want er kan nog van alles. Een relatief simpel te nemen maatregel als het vervangen van oude lampen door LED-verlichting bij bedrijven en in kassen levert bijvoorbeeld al een flinke besparing van CO2-uitstoot op.”

Jetten is van mening dat het kabinet combinaties moet maken met het beperken van de stikstofuitstoot: „Denk aan duurzamere landbouw waarbij boeren meer verdienen met minder vee. Voor D66 zijn er geen taboes.”

Klimaatakkoord opzeggen

PVV-leider Geert Wilders reageert woedend op Twitter: „Hoge Raad? Dit is de CO2-Raad vol met D66-ers! Klimaatbeleid is niet aan de rechter, maar aan de politiek. Wat de politiek dus moet doen: opzeggen dat VN-Klimaatverdrag en het Klimaatakkoord van Parijs!”

De Nederlandse Staat is nu opnieuw door de rechter verplicht om maatregelen te nemen die ertoe leiden dat de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen in 2020 met minimaal een kwart is verminderd ten opzichte van 1990.

BEKIJK OOK: 

Urgenda krijgt wéér gelijk van Hoge Raad: Staat moet meer doen aan broeikasgassen 

Wiebes meldt tegenvaller klimaat

Het is overigens nog maar zeer de vraag of dat realistisch is. Minister Eric Wiebes (Klimaat) moest eerder deze week nog een tegenvaller melden. Waar het Planbureau voor de Leefomgeving eerst nog becijferde dat de CO2-reductie komend jaar op 23 procent blijft steken blijkt uit een nieuwe analyse dat Nederland nog verder onder het door de rechter opgelegde doel voor 2020 terechtkomen: tussen de 20 en 21 procent.

Wiebes reageert later vandaag op het oordeel van de Hoge Raad. De VVD-bewindsman liet eerder al doorschemeren dat hij combinaties wil maken met stikstofmaatregelen.

BEKIJK MEER VAN; klimaatverandering milieupolitiek Eric Wiebes Den Haag Hoge Raad der Nederlanden Stichting Urgenda

Jongeren van Fridays For Future Nederland, Extinction Rebellion Jong en Jongeren Milieu Actief lopen vanaf de Hoge Raad naar de Tweede Kamer vanwege de Urgenda-uitspraak ANP

Afkeuring, bewondering en vragen over Urgenda-vonnis bij de politiek

NOS 20.12.2019 “Er ligt een hele grote taak”, is de reactie van minister Wiebes op de Urgenda-uitspraak. Hij zegt dat het kabinet doorgaat met het “stap voor stap” nemen van maatregelen om eind volgend jaar de CO2-uitstoot met 25 procent te verminderen.

Welke maatregelen dat gaan worden, kan Wiebes nu nog niet zeggen. Op de vraag of de rechter met deze uitspraak niet op de stoel van de politiek gaat zitten, antwoordt Wiebes: “Dat wilden wij als kabinet inderdaad weten, maar de Hoge Raad heeft geoordeeld dat dat dus niet het geval is.”

  Chris Stoffer @chris_stoffer

Rechter bepaalt: volgend jaar 25% CO2 reductie. Ik ben bang dat de linkse overwinningsroes van vandaag de kater van morgen is. Kunnen burgers en ondernemers het meemaken dat opnieuw aan de noodrem getrokken wordt? Haastige spoed…

De partijen in de Tweede Kamer reageren uiteenlopend op het arrest van de Hoge Raad in de Urgenda-zaak. Zo spreekt GroenLinks-leider Klaver van een historische uitspraak. Hij roept het kabinet op de kolencentrales uit te zetten en de veestapel te halveren.

PVV-leider Wilders zegt dat het klimaatbeleid niet aan de rechter is. “Hoge Raad? Dit is de CO2-Raad vol met D66’ers!” twittert hij. Van hem moet het kabinet het VN-Klimaatverdrag en het Klimaatakkoord van Parijs opzeggen.

D66-leider Jetten gaat niet op de beschuldiging van Wilders in. Hij vindt dat het kabinet door de uitspraak meer maatregelen moet nemen. Als voorbeeld noemt hij “een relatief simpel te nemen maatregel als het vervangen van oude lampen door led-verlichting bij bedrijven en in kassen”.

  Carla Dik-Faber @carladikfaber

Het kabinet moet de CO2 uitstoot in 2020 terugdringen met 25%. Dat kan niet zonder een aanvullend pakket met maatregelen. Ideeën zijn er genoeg: https://t.co/RBRwckyurk Laten we vandaag aan de slag gaan, voor de schepping en de toekomst van onze kinderen. https://t.co/5T6CUxbmgm

Er leven bij de Kamer ook vragen over de juridische consequenties van deze uitspraak. VVD-Kamerlid Bosman vraagt zich af of meer politieke afspraken waaraan niet wordt voldaan, nu bij de rechter zijn af te dwingen.

Nederland voldoet bijvoorbeeld nog steeds niet aan de internationaal afgesproken financiële bijdrage aan de NAVO. Bosman: “Dan gaat deze uitspraak ook gelden voor de 2-procent-NAVO-norm, lijkt me.”

De Partij voor de Dieren heeft bewondering voor de mensen achter Urgenda. “Geweldig gedaan”, zegt fractievoorzitter Ouwehand. “De tijd van fossiele politiek is voorbij.”

  ForumvoorDemocratie @fvdemocratie

Rechters en gevestigde partijen maken van ons land één groot windmolenpark. Volgens de Hoge Raad moet Nederland nog meer zinloos en onbetaalbaar klimaatbeleid voeren. De miljardenrekening komt bij de burger te liggen. Einde koopkracht. Dit kan anders! https://t.co/O4uuULwbMI

Bekijk ook;

Uitspraak definitief: Staat moet uitstoot broeikasgassen sneller verminderen

NU 20.12.2019 De uitspraak van het gerechtshof in Den Haag dat de Staat verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, blijft in stand. Dat heeft de Hoge Raad vrijdag bepaald. De uitspraak uit het Urgenda-vonnis, over een reductie van minimaal 25 procent in 2020 ten opzichte van 1990, is daarmee definitief.

  • De Staat moet definitief eind 2020 de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990 met 25 procent hebben verminderd.
  • Klimaatverandering wordt gezien als reëel gevaar waar burgers tegen beschermd moeten worden.
  • Uit berekeningen lijkt de overheid het gestelde doel niet te gaan halen.
  • De zaak werd in 2013 door burgerplatform Urgenda aangespannen.

Zowel de rechtbank (in 2015) als het hof (in 2018) stelde eerder vast dat een kleinere CO-uitstoot in overeenstemming is met de zorgplicht van de Staat.

Klimaatverandering zou een reële dreiging zijn waartegen burgers beschermd moeten worden. Het gaat daarnaast om zelfopgelegde CO2-doelen van de overheid.

De Nederlandse overheid ging tegen de uitspraak in cassatie omdat ze wilde weten of de rechter in deze mate op de stoel van de politiek mag gaan zitten. De Hoge Raad is een rechterlijke instantie die niet inhoudelijk naar een zaak kijkt, maar oordeelt of de wet en procesregels juist zijn toegepast. Die vraag kan in dit geval met ‘ja’ beantwoord worden.

Het hof zei daar eerder over dat Nederland zich gebonden heeft aan internationale verdragen, die rechtsgeldig zijn en dus juridisch getoetst kunnen worden door de Nederlandse rechter. De Hoge Raad onderschrijft dit.

De zaak begon in 2013 met een aanklacht van Urgenda. Het burgerplatform eiste dat er een adequaat klimaatbeleid zou komen en vond dat de overheid onrechtmatig handelde door de klimaatdoelen die internationaal zijn afgesproken niet na te streven.

De Hoge Raad benadrukt vrijdag nog maar eens dat “er een al met een grote mate van overeenstemming is dat een dringende vermindering van de uitstoot nodig is om opwarming van de aarde tegen te gaan”. “De Staat heeft dan ook de verplichting om passende maatregelen te treffen om dreigend gevaar tegen te gaan”.

Geschiedenis is geschreven #klimaatzaak @Urgenda

Avatar

 Auteur

urgenda

Nederland ligt niet op schema met CO2-doel

In november werd door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) nog berekend dat de Staat de klimaatdoelen voor 2020, zoals het er nu naar uitziet, nog steeds niet gaat halen. Voor het einde van volgend jaar worden 23 procent minder broeikasgassen – waarvan CO2 het belangrijkste gas is – uitgestoten ten opzichte van het ijkjaar 1990.

Het percentage is wel met veel onzekerheid omgeven. Het PBL hanteert daarom een bandbreedte van 19 tot 26 procent broeikasgasreductie in 2020. Zo kan het doel van een kwart minder uitstoot met een uiterste inspanning alsnog worden bereikt, maar dat is niet de verwachting.

De opwarming van de aarde

Kabinet treft extra klimaatmaatregelen

Het kabinet worstelt al jaren met het Urgenda-vonnis. Sinds het PBL begin dit jaar voor het eerst waarschuwde dat het CO2-doel niet wordt gehaald, wordt er nagedacht over welke klimaatmaatregelen getroffen kunnen worden.

Zo wordt de Hemwegcentrale eerder gesloten en komt er een CO2-belasting voor grote bedrijven, een van de afspraken uit het Klimaatakkoord.

Daar kwam het recente besluit om de maximumsnelheid overdag op alle snelwegen naar 100 kilometer per uur te verlagen bovenop. Dat is een maatregel om de stikstofuitstoot te verlagen, maar het helpt ook bij CO2-reductie.

“Het doel is om het doel te halen”, zei premier Mark Rutte in januari toen hij werd geconfronteerd met de PBL-cijfers. Voor Rutte is het belangrijk dat CO2-reducerende maatregelen die hier worden genomen, niet tot een uitstootstijging in het buitenland (‘weglekeffect’) leiden. Ze mogen ook niet ten koste gaan van werkgelegenheid.

Rutte pleit in Europees verband juist voor strengere klimaatdoelen.

Als het doel niet wordt gehaald behoort het opleggen van een dwangsom tot de mogelijkheden.

Lees meer over: Klimaat  Politiek  Binnenland

Hoge Raad houdt Urgenda-vonnis in stand: kabinet moet uitstoot terugdringen

NOS 20.12.2019 De staat is verplicht om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. De Hoge Raad heeft dat geoordeeld in de Urgenda-zaak. Daarmee is het vonnis in de zaak definitief.

De uitspraak betekent dat de uitstoot van broeikasgassen voor het einde van 2020 met ten minste 25 procent moet verminderen ten opzichte van 1990.

‘Staat moet uitstoot eind 2020 met minstens 25 procent terugdringen’

De hoogste rechter van Nederland neemt het advies van de procureur-generaal en een advocaat-generaal over. Die stelden al dat de rechter kan bepalen hoe ver de mensenrechtelijke verplichtingen van de staat reiken. Zo kan hij toetsen of Nederland zich houdt aan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, waarin de staat zich verplicht heeft het (gezins-)leven van burgers in Nederland te beschermen.

“Met het mensenrechtenverdrag heeft het hof kunnen en mogen oordelen dat de staat verplicht is die reductie van 25 procent te behalen”, zei Hoge Raad-voorzitter Kees Streefkerk. “Die plicht bestaat vanwege het risico van gevaarlijke klimaatverandering, die ook inwoners van Nederland ernstig kan treffen in hun recht op leven en welzijn.”

‘Risico op gevaarlijke klimaatverandering die Nederlanders kan treffen’

Het halen van die 25 procent minder uitstoot is geen eenvoudige opgave. Uit recent onderzoek blijkt dat de reductie vorig jaar nog maar 15 procent was. Daar is bijna dertig jaar over gedaan. De onderzoekers denken dat het volgend jaar 23 procent kan zijn, maar de onzekerheden zijn erg groot. Begin deze week stelden ze de verwachting bij naar 20 à 21 procent. Als het nog meer tegenzit, wordt het 19 procent.

Vorig jaar bekrachtigde het gerechtshof het eerdere spraakmakende vonnis in de zaak van klimaatorganisatie Urgenda tegen de staat. Het hof oordeelde dat deze klimaatmaatregelen behoren tot de zorgplicht van de overheid en sprak van een reële dreiging door klimaatverandering.

Klimaat-minister Wiebes ging daartegen in cassatie. Niet omdat hij bezwaar maakte tegen de inhoud van de uitspraak, maar om het principe. “We willen in hoogste instantie weten of de rechter op de stoel van de politiek kan gaan zitten.”

Bekijk ook;

Urgenda krijgt wéér gelijk van Hoge Raad: Staat moet meer doen aan broeikasgassen

Telegraaf 20.12.2019 De Hoge Raad bepaalt dat de ’Urgenda-uitspraak’ blijft staan. Daarmee wordt het voor de Nederlandse Staat nu definitief verplicht om ervoor te zorgen dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met minimaal 25 procent is verminderd ten opzichte van 1990.

Directeur Marjan Minnesma van Urgenda is uitgelaten na de uitspraak van de hoogste rechter van Nederland. ,,We zijn er zeven jaar mee bezig geweest. Daarom zag je die ontlading in de zaal. Want naast ons zijn er nog 886 mede-eisers. Als je dan van de hoogste rechter gelijk krijgt, dan ben je heel blij.”

Wat betreft Minnesma gaat het kabinet nu aan de slag, maar niet in haar eentje. ,,We hebben met 750 organisaties een 50-puntenplan ingediend om het reductiedoel ook daadwerkelijk te halen. We zijn niet van rollebollend over straat, we willen het gewoon uitvoeren. En het zal de overheid ook helpen om de doelen voor 2030 te halen, want daar liggen we ook niet voor op koers.”

Over de vraag of Urgenda in de toekomst opnieuw naar de rechter stapt, als het kabinet achterblijft in klimaat- of milieubeleid, wil Minnesma niet speculeren.

Milieustrijders euforisch

Euforisch Jan Juffermans staat te stralen na de uitspraak van de Hoge Raad. ,,Ik voel me weer een jonge vent!”, zegt de man die van 1978 tot aan 2010 werkte voor de milieuorganisatie De Kleine Aarde. Net als tal van andere gelijkgezinden was hij mede-eiser in de zaak van Urgenda.

,,Ik heb mijn hele leven besteed aan de vraag hoe we de aarde een beetje leuk kunnen houden. Voordat Urgenda deze rechtszaak begon hebben we al over dit juridische pad gesproken. Het was een internationale rechter die tijdens een bijeenkomst in Den Haag zei: ‘Voor duurzaamheid hebben we rechters nodig’. Hij had gelijk!”

Jarenlange strijd Urgenda vs. Staat

Sinds 1990 is de uitstoot van CO2 flink gedaald terwijl de economie fors is gegroeid. Maar de circa 15 procent reductie schiet volgens Urgenda tekort. Die wilde de overheid dwingen tot meer inspanningen om de doelstellingen te halen en kreeg in 2015 gelijk van de rechtbank.

Het kabinet vond dat dit aan de politiek is en niet aan de rechter. De Staat ging in beroep, maar bij het gerechtshof bleef de uitspraak in stand. Om een laatste stroophalm te grijpen, ging de Staat in cassatie. Ook dat wordt nu verloren.

BEKIJK OOK: 

Wilders: ’Klimaatbeleid is niet aan de rechter’ 

Met het arrest van het hoogste rechtscollege van het land is de juridische strijd tussen Urgenda en de overheid ten einde. Het oordeel werd door het aanwezige publiek – vooral de achterban van Urgenda – met luid applaus ontvangen.

De Staat moet nu de uitstoot flink gaan beperken. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE

Wereldwijde aandacht voor zaak Urgenda

De klimaatzaak baarde de afgelopen tijd wereldwijd opzien. Het was de eerste rechtszaak in zijn soort. In navolging van Urgenda spanden burgers en organisaties in veel andere landen rechtszaken aan om hun overheid via de rechter tot meer actie aan te zetten.

BEKIJK OOK: 

Kabinet zet half miljard apart voor klimaat na milieuclaim 

BEKIJK OOK: 

’Kabinet moet nog meer doen voor klimaat’ 

BEKIJK MEER VAN; rechtbank politiek milieupolitiek klimaatverandering Den Haag Stichting Urgenda Hoge Raad

Urgenda wint: CO2-uitstoot moet in 2020 fors verder omlaag

Elsevier 20.12.2019 De Hoge Raad handhaaft het vonnis in de zogenoemde klimaatzaak. De Nederlandse staat moet in 2020 de uitstoot van broeikasgassen met minimaal 25 procent verlagen ten opzichte van 1990.

Het oordeel is daarmee definitief geworden. Actiegroep Urgenda heeft gewonnen en de Nederlandse staat verloren.

Hoge Raad volgt Hof dat zich beriep op Europees Mensenrechtenverdrag

De Hoge Raad lijkt de uitspraak van het Hof goeddeels te volgen. Zij beriep zich op artikel 2 en 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) dat stelt dat mensen recht hebben op leven en een familie- en gezinsleven. De overheid moet burgers beschermen tegen reëel gevaar waar zij van op de hoogte is.

Lees hier meer over de overwegingen die een rol speelden bij de uitspraak; Hoge Raad oordeelt over klimaatverandering: moet de staat meer doen?

Volgens de rechters geldt dat ook bij milieugevaren die ‘grote groepen of de bevolking als geheel bedreigen ook als de gevaren zich pas op lange termijn realiseren’. Dus ook voor de schadelijke gevolgen van klimaatverandering, die ontstaat door het in de atmosfeer brengen van broeikasgassen door de verbranding van fossiele brandstoffen.

Ook het feit dat de reducties die Nederland kan realiseren op internationale schaal miniem zijn en dus niet tot substantieel minder opwarming leiden, kon de rechter niet vermurwen. De Hoge Raad verwees naar het VN-klimaatakkoord waarin landen naar hun ‘specifieke verantwoordelijkheid en mogelijkheden’ de uitstoot moeten verdragen.

Lees ook over dit onderwerp: Klimaatrapport: Urgendavonnis en andere klimaatdoelen waarschijnlijk niet gehaald

Deze uitspraak heeft twee directe gevolgen. Minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes (VVD) zal met maatregelen moeten komen om de uitstoot verder te verminderen. Volgens de laatste ramingen ligt Nederland op koers voor 20 á 21 procent reductie in 2020.

Opsteker voor Milieudefensie

Ook blijft het precedent definitief overeind. Dat betekent dat andere – buitenlandse – klimaatrechtszaken zich erop kunnen blijven beroepen. Ook is dit een opsteker voor de actiegroep Milieudefensie die in 2020 in de rechtszaal zal staan tegenover energiebedrijf Shell. Een zaak die overigens wel anders is omdat het een privaat bedrijf betreft en geen overheid.

Veel zal afhangen van de precieze redenatie van de rechter. Juristen zullen komende weken zich over de details buigen van deze historische zaak.

De uitspraak vond in Den Haag plaats onder massale publieke belangstelling. Het ging vooral om medestanders van Urgenda, blijkens het geklap en gejoel na het uitspreken van het oordeel. Ook de belangstelling van de internationale pers was groot. De Voorzitter van de Hoge Raad sprak na afloop zelfs een korte samenvatting uit – zeer ongebruikelijk in de Nederlandse rechtszaal.

Vanuit politiek Den Haag stromen de reacties binnen. Jesse Klaver is blij met de uitspraak, die hij ‘historisch’ noemt. Het oordeel is voor de GroenLinks-fractievoorzitter aanleiding voor harde maatregelen als het uitzetten van kolencentrales en het halveren van de veestapel:

Esther Ouwehand, fractievoorzitter voor de Partij voor de Dieren, spreekt eveneens van een ‘historische uitspraak voor het klimaat’, en feliciteert Marjan Minnesma van Urgenda. ‘De tijd van fossiele politiek is voorbij’, schrijft Ouwehand:

Geert Wilders is juist ontstemd. Hij noemt de Hoge Raad ‘de CO2-Raad vol met D66-ers’. Volgens de PVV-leider is klimaatbeleid ‘niet aan de rechter, maar aan de politiek’:

‘Dit kan niet als een verrassing komen voor het kabinet,’ schrijft D66-fractievoorzitter Rob Jetten op Twitter. ‘We moeten harder aan de slag voor een schone wereld. In een uitgebreide verklaring op Facebook roept hij op tot ‘politieke moed’, waarbij er voor D66 ‘geen taboes’ zijn:

 app-facebook
Rob Jetten

Nederland zal sneller meer moeten doen voor het klimaat. Met die boodschap heeft de rechter vandaag de staat definitief verplicht om het klimaatdoel voor 2020 te halen. Dit kan niet als een verrassing komen voor het kabinet. Dit zagen we van mijlenver aankomen.

We moeten harder aan de slag voor een schonere wereld voor onze kinderen en kleinkinderen. Ik daag het kabinet uit om snel met extra maatregelen te komen om aan deze uitspraak van de rechter te voldoen.

Ik reken erop dat daar al goed over is nagedacht. Want er kan nog van alles. Een relatief simpel te nemen maatregel als het vervangen van oude lampen door LED-verlichting bij bedrijven en in kassen levert bijvoorbeeld al een flinke besparing van CO2-uitstoot op.

Het kabinet kan een dubbelslag slaan: maatregelen die helpen voor het klimaat kunnen ook de stikstofuitstoot terugdringen. Denk aan duurzamere landbouw waarbij boeren meer verdienen met minder vee.

Daarnaast zijn ook andere oplossingen denkbaar. Ook die zijn vast niet altijd populair, maar het zou getuigen van politiek leiderschap, van politieke moed, als we met elkaar die maatregelen wel durven te nemen. Voor D66 zijn er geen taboes. Het enige taboe is dat we te weinig doen voor het klimaat.

See More

Nederland doet te weinig om broeikasgassen te verminderen. Dat betekent dat het kabinet hard aan de bak moet voor de Urgenda-uitspraak.
hartvannederland.nl
Nederland doet te weinig om broeikasgassen te verminderen. Dat betekent dat het kabinet hard aan de bak moet voor de Urgenda-uitspraak.

Nederland doet te weinig om broeikasgassen te verminderen. Dat betekent dat het kabinet hard aan de bak moet voor de Urgenda-uitspraak.
Een cruciale vraag was voorafgaand aan de uitspraak of de rechters zich te veel op het terrein van de politiek hebben begeven. In Nederland geldt de scheiding der machten – de trias politica. De rechterlijke macht en de regering hebben verschillende taken. Maar die scheiding is niet absoluut. Wanneer de Staat zich niet aan de wet houdt of burgers onvoldoende beschermt, mogen rechters ingrijpen. Twistpunt in de Urgenda-zaak was waar die grens precies ligt. Daarop heeft de Hoge Raad vrijdag een duidelijk antwoord gegeven.
Gerelateerde artikelen;

Ontknoping in klimaatzaak Urgenda voor Hoge Raad

AD 20.12.2019 De klimaatzaak tegen de Nederlandse Staat komt vandaag tot een definitief besluit. De Hoge Raad spreekt zich uit over de vraag of de Staat verplicht is ervoor te zorgen dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met minimaal 25 procent is verminderd ten opzichte van 1990.

Het kabinet vindt dat dit aan de politiek is en niet aan de rechter, maar verloor vooralsnog elke slag. Duurzaamheidsorganisatie Urgenda nam het initiatief om de overheid te dwingen tot meer inspanningen om de doelstellingen te halen. In 2015 kreeg Urgenda gelijk van de rechtbank.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

De Staat ging in beroep, maar de uitspraak bleef ook vorig jaar bij het gerechtshof in stand. De rechters van het hof erkenden de gevaren van klimaatverandering en verwezen naar fundamentele mensenrechten: de overheid moet zich inspannen voor bescherming van het leven en het gezinsleven van burgers.

Dwingen

Het hoogste rechtscollege van het land bepaalt nu of rechters in Nederland inderdaad de macht hebben om de overheid te dwingen tot het nemen van meer maatregelen. De procureur-generaal en de advocaat-generaal hebben de Hoge Raad geadviseerd de uitspraak in stand te houden.

De klimaatzaak baarde wereldwijd opzien. Het was de eerste rechtszaak in zijn soort. In navolging van Urgenda spanden burgers en organisaties in veel andere landen rechtszaken aan om hun overheid via de rechter tot meer actie aan te zetten.

Jongeren van Fridays For Future Nederland, Extinction Rebellion Jong en Jongeren Milieu Actief lopen vanaf de Hoge Raad naar de Tweede Kamer vanwege de uitspraak in de Urgenda-zaak. Beeld ANP

Urgenda werkt als aanmoediging in andere milieuzaken

Ook de Hoge Raad bekrachtigt het Urgenda-vonnis. Welke gevolgen heeft deze historische zaak gehad?

Trouw 20.12.2019 Echt als een verrassing kon het niet komen: ook de Hoge Raad besliste vrijdagochtend dat het Urgenda-vonnis geldig is. Eerder vonnisten de rechtbank in Den Haag en het Gerechtshof dat de staat in 2020 de uitstoot van broeikasgas CO2 met minimaal 25 procent moet hebben teruggebracht ten opzichte van 1990.

Het arrest lag in de lijn der verwachting, omdat de advocaat-generaal adviseerde de eerdere uitspraken op te volgen. De Hoge Raad toetst vooral of de procedures in de eerdere rechtszaken goed gevolgd zijn. Naar de inhoud kijkt de Raad nauwelijks. Nu de hoogste civiele rechter zich heeft uitgesproken over Urgenda, is verder beroep onmogelijk. In 2015 gaf een rechter actiegroep Urgenda voor het eerst gelijk, vorig jaar bekrachtigde het Hof dat vonnis.

De overheid ging in beroep, omdat ze getoetst wilde zien of de rechter hier op de stoel van de overheid was gaan zitten. Kabinetten maken immers beleid en bepalen hoe snel de CO2-uitstoot omlaag moet, rechters niet. Door het Rijk te verplichten de CO2 terug te brengen, komt de rechter te veel op het terrein van de regering, vindt het kabinet.

Toch leek het kabinet ook inhoudelijke overwegingen te hebben bij het beroep. Zo zei de landsadvocaat tijdens de behandeling dat het snel doorvoeren van extra klimaatmaatregelen onredelijk duur is. Bovendien stelde Nederland met het Klimaatakkoord al doelen voor 2030 en 2050.

De Hoge Raad herhaalde de argumentatie van de lagere rechters. De Nederlandse overheid heeft de verantwoordelijkheid om te voorkomen dat de bevolking gevaar loopt door de gevolgen van klimaatverandering, zoals zeespiegelstijging, extreme neerslag en extreme hitte. “De levens, het welzijn en de leefomgeving van velen worden bedreigd, dat doet zich voor een deel nu al voor”, staat in het arrest. “Het argument dat de eigen uitstoot slechts gering is, kan een land daardoor niet ontslaan van de verantwoordelijkheid om maatregelen te nemen.”

Concrete doelen

De overheid moet dus haar verlies nemen. En dat in een week dat het toch al niet mee zit, wat de uitstoot betreft. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) maakte dinsdag bekend dat de CO2-reductie in 2020 waarschijnlijk rond de 21 procent uitkomt, terwijl het in november nog 23 procent verwachtte. Om ‘Urgenda’ te halen, zal minister Eric Wiebes (klimaat) extra maatregelen moeten nemen. Hij wil daar de komende weken over nadenken. Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie riepen hem vrijdag meteen op om meer te doen tegen CO2-uitstoot.

In 2015 was het nog nieuw, dat een rechter zo ingreep in beleidsvoornemens. De rechtbank oordeelde over inspanningen die het Rijk deed om de klimaatverandering vijf jaar later binnen de perken te houden. Verschillende milieuclubs lijken zich aangemoedigd te voelen door Urgenda, aangezien ook in het stikstofdossier en rond natuur- en landbouwbeleid veel burgers en actiegroepen naar de rechter stappen.

De Urgenda-zaak heeft nog een ander gevolg gehad. Het kabinet kijkt wel uit om zich vast te pinnen op concrete doelen. In de Klimaatwet, waarin staat dat de CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent moet zijn afgenomen en in 2050 vrijwel volledig, staan geen rechtsgeldige cijfers. De wet gaat uit van ‘doelen’, niet van grenswaarden die juridisch afrekenbaar zijn. Daarmee bevat de wet vooral voornemens, en die zijn volgens juristen niet of nauwelijks aan te vechten bij een rechter.

Lees ook:

Urgenda-vonnis raakt steeds verder uit zicht

Het wordt voor het kabinet hoe langer hoe moeilijker om aan het Urgenda­-vonnis te voldoen.

Meer over; Urgenda milieu politiek Hoge Raad klimaatverandering opwarming van de aarde misdaad, recht en justitie CO2 Niels Markus

Laatste kans in klimaatzaak

Telegraaf 20.12.2019 Voor de Hoge Raad in Den Haag dient vandaag de klimaatzaak tussen de Nederlandse Staat en actiegroep Urgenda. Het hoogste rechtsorgaan zal beslissen of de Nederlandse overheid zich moet houden aan een eerder gesteld doel om de CO2-uitstoot te verlagen.

Het is de laatste kans voor het kabinet om gelijk te krijgen in het opzienbarende juridische gevecht. In twee eerdere instanties, voor de rechtbank (2015) en het Hof (2018), werden de stichting Urgenda en 900 mede-eisers in het gelijk gesteld.

Urgenda wil dat de overheid zich houdt aan het voornemen om in 2020 de uitstoot van broeikasgassen met 25 procent te verlagen ten opzichte van 1990. Het gaat de stichting, die is opgericht door activiste Marjan Minnesma en Erasmus-professor Jan Rotmans, om de plicht die de staat heeft om haar burgers te beschermen, in dit geval tegen zoals de stichting het noemt: ‘klimaatontwrichting’.

Volgens minister Wiebes (Klimaat) is de rechter met haar eerdere uitspraken echter op de stoel van de politiek gaan zitten. Dat is in zijn ogen strijdig met de scheiding der machten. Toch lijkt de kans dat de Staat alsnog wint niet groot. Het interne advies dat is opgesteld voor de Hoge Raad luidt dat het hoogste rechtsorgaan de eerdere uitspraken moet handhaven.

Sinds 1990 is de uitstoot van CO2 flink gedaald terwijl de economie fors is gegroeid. Maar de circa 15 procent reductie schiet volgens Urgenda tekort. Als de actiegroep wint moet het kabinet volgend jaar mogelijk radicale maatregelen nemen. Voor het klimaat hebben die echter een onmeetbaar effect. Onder het Parijs-Akkoord mogen grote uitstorten als China en India nog tot 2030 onbeperkt doorgroeien.

BEKIJK MEER VAN; klimaatverandering milieupolitiek Den Haag Stichting Urgenda Hoge Raad

Hoge Raad doet uitspraak in klimaatzaak, dit moet je erover weten

NOS 20.12.2019 De klimaatzaak van Urgenda tegen de Nederlandse Staat speelt vandaag weer. In de spraakmakende zaak werd het kabinet eerder door de rechter verplicht om bepaalde klimaatdoelen te halen. Hiertegen ging het kabinet vorig jaar in cassatie. Vandaag doet de Hoge Raad uitspraak.

1. Wat gaat er vandaag gebeuren?

De Hoge Raad doet om 11.00 uur uitspraak in de klimaatzaak. De inhoud van de zaak wordt niet beoordeeld, maar wel of het recht en de procesregels goed zijn toegepast. Toch is het nog spannend hoe de Hoge Raad zich gaat uitlaten over een zaak die gaat over klimaatverandering.

De uitspraak is vanaf iets voor 11.00 uur te volgen via een livestream op NPO Nieuws en NOS.nl, en op NPO 2.

Vanaf 12.00 uur demonstreren verschillende actiegroepen bij het gebouw van de Hoge Raad in Den Haag. Ze gaan de uitspraak vervolgens symbolisch aanbieden aan de Tweede Kamer.

2. Wat is de klimaatzaak van Urgenda ook alweer?

Het begint allemaal in 2013 met een aanklacht van klimaatorganisatie Urgenda tegen de Nederlandse Staat. De organisatie eist dat er een adequaat klimaatbeleid komt en vindt dat de overheid een onrechtmatige daad pleegt door niet te streven naar de klimaatdoelen die internationaal zijn afgesproken.

Twee jaar later krijgt Urgenda gelijk en bepaalt de rechtbank dat de Staat een zorgplicht heeft voor de bescherming en verbetering van het leefmilieu. De Nederlandse Staat moet van de rechter in 2020 de uitstoot van het broeikasgas CO2 met ten minste 25 procent hebben teruggebracht ten opzichte van het niveau in 1990.

Het kabinet gaat in hoger beroep bij het gerechtshof, maar voordat dat dient is het 2018. Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat voert aan dat de rechter heeft ingegrepen in een zaak die eigenlijk aan de politiek is. Urgenda betwist dat.

In oktober 2018 wordt het 2-0 voor Urgenda als de Staat ook het hoger beroep verliest. Het gerechtshof in Den Haag komt tot het oordeel dat een CO2-reductie van 25 procent het minimum is voor de Staat om te voldoen aan zijn zorgplicht. Het benadrukt dat sprake is van een “reële dreiging” door klimaatverandering.

‘Het had niet beter gekund. De Staat is echt weggevaagd’

Een maand later doet het kabinet een laatste poging en gaat in cassatie bij de Hoge Raad. “We gaan het vonnis uitvoeren”, zei Wiebes. Maar het gaat om een principekwestie, zegt hij. “We willen in hoogste instantie weten of de rechter op de stoel van de politiek kan gaan zitten.”

3. Wat is het standpunt van het kabinet?

De Urgenda-uitspraak gaat het kabinet gewoon uitvoeren, zo heeft Wiebes al vaak gezegd. “Wij vinden ook dat het aandeel van duurzame energie omhoog moet en de CO2-uitstoot naar beneden”, aldus de minister.

Zowel het hoger beroep en de cassatie gaan hem dan ook om iets anders. “Het gaat over de manier waarop de rechter heeft geïntervenieerd in iets wat aan de democratie is. Eigenlijk is de democratie buitenspel gezet”, zei Wiebes eerder.

Toch werd juist de kritiek dat de rechter zich met deze uitspraak mengt in politieke besluiten eerder van tafel geveegd. Dat deed zowel het gerechtshof als de rechtbank. Volgens het gerechtshof heeft Nederland zich gebonden aan internationale verdragen, die rechtsgeldig zijn en dus juridisch getoetst kunnen worden door de Nederlandse rechter.

Ook adviseerden de procureur-generaal en een advocaat-generaal eerder aan de Hoge Raad dat de uitspraak in de Urgenda-zaak in stand kan blijven.

4. Hoe zit het nu het met de klimaatdoelen?

In het Klimaatakkoord van afgelopen zomer heeft het kabinet beloofd dat Nederland in 2050 vrijwel geen broeikasgas CO2 meer zal uitstoten. Ook staat in dat akkoord dat er in 2030 minimaal 49 procent minder moet worden uitgestoten dan in 1990. Het Urgenda-vonnis verplichtte de Staat bovendien ook al tot een CO2-reductie in 2020 met 25 procent ten opzichte van 1990.

Om de CO2-reductie in 2020, 2030 en 2050 te bereiken zijn er in het Klimaatakkoord verschillende maatregelen genomen. Zo gaan binnen tien jaar de kolencentrales dicht, zijn er straks alleen nog elektrische auto’s te koop en gaan we de komende dertig jaar van het gas af.

Wat gaan we merken van het Klimaatakkoord?

Toch worden de doelen met de aangekondigde maatregelen niet gehaald, zo bleek vorige maand uit verschillende onderzoeken. Naar verwachting is de CO2-uitstoot in 2030 43 tot 48 procent lager dan in 1990. Nog veel lastiger is het doel voor 2020. De onderzoekers denken dat de reductie volgend jaar 19 tot 23 procent kan zijn.

De 25 procent CO2-reductie die Urgenda in de klimaatzaak heeft bedongen, wordt volgend jaar dus waarschijnlijk niet gehaald. Om daaraan te voldoen moet er sowieso nog heel wat gebeuren. Vorig jaar lag de vermindering van de uitstoot op 15 procent.

Ook in vergelijking met andere Europese landen doet Nederland het niet bijzonder goed. In de laatst beschikbare vergelijking hangen we – net als vorig jaar – onderaan het rijtje. Van de 28 EU-landen staat Nederland op plek 20.

CO2-reductie tot nu toe in Europa

Bekijk ook;

Aalt Dijkhuizen, Trienke Elshof en Jeroen van Maanen van het Landbouw Collectief verlaten het Catshuis na afloop van het gesprek maandag ANP

Dit gaan boeren en kabinet doen om de stikstofuitstoot te verminderen

NOS 18.12.2019 Minder eiwit in het voer van melkvee, de koeien vaker in de wei en mest aanlengen met water. Dit zijn enkele van de maatregelen die op korte termijn worden genomen om de stikstofuitstoot in de landbouwsector te verminderen. Dat heeft het Landbouw Collectief bekendgemaakt naar aanleiding van een overleg maandag met minister Schouten en premier Rutte in het Catshuis.

Het Landbouw Collectief, waarin 13 boerenorganisaties zijn verenigd, noemt de maatregelen breed gedragen en praktisch uitvoerbaar. “De uitkomsten van dit gesprek zijn daarmee de beste garantie dat de stikstofemissie significant afneemt op korte termijn”, staat in een verklaring.

Voorzitter Aalt Dijkhuizen van het Landbouw Collectief zegt na de toezeggingen van het kabinet dat de aangesloten partijen er vertrouwen in hebben dat de overheid “aan een aantal randvoorwaarden gaat voldoen, waardoor Nederland uit de stikstofimpasse komt”.

Geen krimp, toch vergunningen

De sector is blij met de toezegging van het kabinet dat er geen sectorbrede krimp komt en dat bedrijven niet gedwongen worden opgekocht. Ook worden alsnog vergunningen verleend aan ruim 3400 bedrijven waarvan de vergunning zou vervallen door de stikstofuitspraak van de Raad van State. Daarnaast zijn er financiële afspraken gemaakt.

“Maatregelen voor de varkenshouderij moeten nog worden uitgewerkt”, zegt Dijkhuizen op NPO Radio 1. “Aan sommige onderwerpen moet nog hard gewerkt worden, met een hoop moeilijke beslissingen.”

Er wordt een commissie in het leven geroepen voor het meten en monitoren van de stikstofuitstoot. Daarin zal ook het Landbouw Collectief zitten. De organisaties worden ook betrokken bij de herijking van Natura 2000-gebieden.

Het kabinet heeft brief over het akkoord aan de Tweede Kamer gestuurd. “Ik ben blij dat we tot afspraken zijn gekomen om gezamenlijk de stikstofproblematiek aan te pakken. Hierdoor brengen we de stikstofneerslag in Nederland omlaag en werken we aan een gezonde toekomst voor de boer in Nederland”, zeg minister Schouten.

Blij met principe-akkoord

Gevraagd naar de acties die boeren vandaag houden, zegt Dijkhuizen dat die aantonen hoe diep het zit bij de boeren. “Het zit ondernemers hoog, het voortbestaan van je bedrijf raakt diep, er is een grote kloof in het vertrouwen tussen overheid en sector en ik kan mij voorstellen dat het niet met een paar woorden klaar is.”

Hij wijst erop dat het bereik onder boeren door het Landbouw Collectief groot is, groter dan ooit en dat deze 13 organisaties blij zijn met het principe-akkoord. “Er zullen altijd boeren zijn die dat niet zien zitten. Maar het is onze insteek om een uitweg te vinden uit de impasse die is ontstaan door het stikstofprobleem.”

In januari spreekt het collectief opnieuw met het kabinet over de investeringen en de maatregelen. Het kabinet heeft toegezegd dat het beleid jaarlijks wordt geëvalueerd met de landbouwsector.

Bekijk ook;

Eerste Kamer stemt in met spoedwet voor stikstofmaatregelen

NU 17.12.2019 De Eerste Kamer steunt de spoedwet voor stikstofmaatregelen, zodat er ruimte ontstaat voor woningbouw, infrastructurele projecten en natuurherstel. De coalitie heeft in de senaat geen meerderheid, maar er waren dinsdagavond genoeg oppositiepartijen die ermee instemden.

Naast coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, stemden ook 50PLUS, de fractie van Henk Otten GO, SGP en de Onafhankelijke SenaatsFractie (OSF) in met de spoedwet van het kabinet. Dat waren ruim voldoende stemmen om de zes zetels die de coalitie tekortkomt te compenseren.

Het ging niet van harte. “Op dit moment is dit een goede tussenstap die de noodoplossing in de bouw mogelijk maakt”, zei SGP-senator Peter Schalk (twee zetels) tijdens het debat in de senaat. Schalk benadrukte dat dit niet de “ultieme remedie” is, maar wel nodig is om “de zaak vlot te trekken”.

OSF liet voor het debat al via de eigen site weten ermee in te stemmen. “Op dit moment steun ik deze wet. Die geeft boeren de komende tijd zekerheid”, laat OSF-fractielid Gerben Gerbrandy optekenen.

Vrijdag zegde Henk Otten, die zich met drie zetels heeft afgesplitst van FVD, al steun toe aan het kabinet. Dit deed hij na een gesprek met premier Mark Rutte en minister van Financiën Wopke Hoekstra. “We laten de Nederlandse economie niet stikken”, onderbouwde Otten zijn steun.

50PLUS onderhandelde ook openlijk met het kabinet. De partij wil een onderzoek naar de rekenrente die wordt gebruikt om het vermogen van pensioenfondsen te waarderen. Senator Martin van Rooijen formuleerde dinsdag ook de wens dat er meer seniorenwoningen gebouwd moeten worden. De partij hield zich lang op de vlakte tijdens het debat, maar stemde uiteindelijk alsnog in.

Twee weken geleden gaf de Tweede Kamer al groen licht voor de stikstofmaatregelen.

Zie ook: Tweede Kamer stemt met tegenzin in met spoedwet stikstofmaatregelen

Ook kritiek op ‘juridisch wankele’ spoedwet

PVV en FVD lieten weten tegen de wet te stemmen. FVD vindt dat er überhaupt geen sprake is van een stikstofprobleem, de PVV vindt dat er gesleuteld moet worden aan de 160 Natura 2000-gebieden.

Voor GroenLinks gaan de “boterzachte” maatregelen weer niet ver genoeg en daarom stemmen de Eerste Kamerleden van deze partij tegen de wet. “Hier win je de oorlog niet mee”, zei GroenLinks-senator Roel van Gurp. Ook de PvdA ging niet akkoord. Het kabinet hoopte op steun van deze partijen zodat er een breed draagvlak voor de maatregelen is in het parlement.

Er was sowieso veel kritiek op de “juridisch wankele” wet, zoals SP’er Rik Janssen die typeerde. “Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan”, verwoordde VVD-senator Pim van Ballekom dit gevoel.

Ruimte voor de bouw van woningen en wegen

De spoedwet leidt in eerste instantie tot ‘stikstofruimte’ die er vooral voor zorgt dat er woningen en wegen gebouwd kunnen worden. De wet maakt in mindere mate natuurherstel mogelijk. Er is in totaal eenmalig 500 miljoen euro voor vrijgemaakt.

Er worden voorbereidingen getroffen voor een drempelwaarde. Zo kunnen bouwvergunningen voor projecten die onder een bepaalde stikstofnorm blijven direct worden afgegeven.

Vooruitlopend daarop wordt eerst in kaart gebracht wat de effecten van de maatregelen in de buurt van beschermde natuurgebieden zijn. Dit wordt met behulp van een zogenoemd stikstofregistratiesysteem gedaan. Op basis daarvan kan worden bepaald of er gebouwd kan worden zonder dat er te veel stikstof vrijkomt.

Het kabinet hoopt de meeste stikstofwinst te behalen met veevoer met minder eiwit. Overtollig eiwit verlaat het dier via mest en urine en dat leidt weer tot stikstofuitstoot.

Het stikstofdossier draait uiteindelijk om natuurherstel. Daarom neemt het kabinet met deze spoedwet ook maatregelen voor de bescherming, de verbetering en het herstel van beschermde natuurgebieden.

Het verlagen van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur (overdag) wordt buiten deze wet om geregeld.

Lees meer over: Politiek  Stikstofuitspraak

Nederland verder verwijderd van klimaatdoel 2020

Telegraaf 17.12.2019 Het kabinet moet enkele uren voor een groot klimaatdebat in de Tweede Kamer nog een tegenvaller melden: Nederland is nog verder verwijderd van het door de rechter opgelegde klimaatdoel voor 2020.

In een door milieuclub Urgenda aangespannen zaak heeft de rechter geoordeeld dat Nederland eind volgend jaar de CO2-uitstoot met een kwart moet hebben teruggedrongen ten opzichte van 1990.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) becijferde eerder dit jaar dat ons land waarschijnlijk blijft steken op 23 procent. Maar uit een nieuwe analyse blijkt dat we nog verder onder het doel voor 2020 terechtkomen: tussen de 20 en 21 procent.

Tegenvallers

De groene rekenmeesters verklaren de verslechtering door de actualiteit van kolen-, gas- en CO2-prijzen. Op dit moment gaan gascentrales meer en kolencentrales minder produceren. Dat lijkt gunstig, maar daardoor gaan we ook minder elektriciteit importeren. Tegelijkertijd vallen de opbrengsten van wind en zon dit jaar wat tegen. De CO2-uitstoot gaat daardoor minder omlaag dan eerder werd verwacht.

Minister Eric Wiebes (Klimaat) laat weten dat hij ‘aanvullende maatregelen’ blijft nemen. De VVD-bewindsman gaat daarbij ook kijken of maatregelen die zijn genomen rond de stikstofcrisis kunnen worden meegerekend. Of dat juridisch nodig is zal afhangen van de Hoge Raad. Het kabinet is namelijk in cassatie gegaan tegen het ‘Urgenda-vonnis’.

Ondanks de kritiek op het vonnis -de rechter zou te veel op de stoel van het bestuur gaan zitten- heeft het kabinet wel al allerlei extra maatregelen genomen. Verreweg de duurste is de sluiting van de moderne kolencentrale in Amsterdam. Het PBL heeft de sluiting meegerekend in de cijfers, andere kleinere maatregelen niet.

De Tweede Kamer gaat vanavond in de debat over de klimaataanpak van het kabinet.

Bekijk meer van; overheidsbeleid milieupolitiek Eric Wiebes Nederland Tweede Kamer der Staten-Generaal Planbureau voor de Leefomgeving Stichting Urgenda

In blessuretijd akkoord klimaattop, maar niemand is er blij mee

RTL 15.12.2019 Ruim 40 uur na de geplande sluiting van de klimaatconferentie COP 25 in Madrid zijn de deelnemers tot een slotakkoord gekomen, zegt de organisatie. Maar op het belangrijkste punt is geen overeenkomst bereikt. Milieubeschermingsorganisaties en veel landen zijn dan ook allerminst tevreden.

In een slotverklaring, na twee weken onderhandelen, hebben alle staten toegezegd om hun klimaatbeschermingsdoelstellingen voor 2030 volgend jaar ‘zoveel mogelijk aan te scherpen’. “Dat is een compromis en dat op de langste klimaattop ooit. Dat is teleurstellend”, zegt RTL Nieuws-verslaggever Marieke van de Zilver die de top van dichtbij heeft gevolgd.

Centraal op de klimaattop in Madrid stonden de spelregels voor de uitvoer van het Parijsakkoord uit 2015. Hoe ga je er nou voor zorgen dat elk land doet wat hij belooft, hoe controleer je dat, en wat moeten rijke landen extra betalen voor arme landen?

Ver uit elkaar

De standpunten van de deelnemers lagen in Madrid ver uit elkaar en juist op het belangrijkste punt (zie onderstaand kader) is geen overeenkomst bereikt.

Dat  is voor de meeste landen echt een bittere pil, zegt Van de Zilver.

Spelregels

Over de meeste van die spelregels was vorig jaar op de klimaattop in het Poolse Katowice al overeenstemming bereikt, maar er waren nog wat losse eindjes. De belangrijkste daarvan heeft te maken met de handel in uitstootrechten. Landen die het beter doen dan ze beloofd hebben, sneller verduurzamen, hebben op papier uitstoot ‘over’.

Anders gezegd: ze hebben ‘recht’ om meer uit te stoten dan ze doen. Die rechten kunnen verkocht worden aan landen die het juist slechter doen dan beloofd, en die meer zouden willen uitstoten.

Het is een ingewikkelde constructie en er zitten veel haken en ogen aan zulke handel.

Een man slaapt tijdens de verlenging van de klimaattop in Madrid. © EPA

Volgend jaar, bij de volgende klimaattop in Glasgow, is het vijf jaar geleden dat het akkoord van Parijs is afgesloten. Die top zou het moment moeten zijn om opnieuw te kijken naar de ambities: moeten landen niet méér doen om de doelstelling van Parijs te halen en zo ja, wat dan?

Van de Zilver: “Dat zou het belangrijkste onderwerp moeten zijn in Glasgow. Als daar ook nog gepraat moet worden over de spelregels is het risico op vertraging op het gebied van extra ambitie levensgroot.”

Forse kritiek

De milieubeschermingsorganisaties Greenpeace en Wereld Natuur Fonds hebben forse kritiek op de uitkomst van de conferentie.

Ze beschouwen de internationale inspanningen voor meer klimaatbescherming als onvoldoende en spreken van een diepe crisis. “Deze klimaatveranderingsconferentie was een aanval op het hart van het Akkoord van Parijs”, zei een woordvoerder van Greenpeace.

Jesse (15) was op klimaattop

Bekijk deze video op RTL XL

‘Greta is een popster geworden’, zei de Nederlandse scholiere Jesse.

Lees ook:

EU-leiders: Europa klimaatneutraal in 2050, Polen krijgt meer tijd

RTL Nieuws; Klimaatakkoord  Klimaatverandering  Spanje

De kern van de klimaattop: beslissingen uitstellen

Trouw 15.12.2019 De wereld heeft in Madrid geen overeenstemming bereikt over de uitvoering van het Parijs-akkoord dat de opwarming van de aarde moet stoppen. Landen bleven het hardnekkig oneens. In 2020 praten ze verder, is hun slotconclusie zondag.

Een applausje klinkt in de grote vergaderzaal, zondag rond het middaguur. “Dank u”, zegt Carolina Schmidt, de Chileense milieuminister die leiding geeft aan de VN-klimaattop in Madrid, die twee weken geleden begon. Ze is tevreden dat ze slotconclusies kan afhameren, letterlijk. ‘Tik!’ Dat stelt de VN in de gelegenheid om een ‘deal’ presenteren, zodat de 194 landen niet zónder akkoord weggaan.

Lees ook;

Lees meer

 

Lees meer

De kern van die ‘deal’ is: beslissingen uitstellen. De landen beloven dat ze meer willen doen voor het klimaat. Niet nu, maar volgend jaar. Ook over het belangrijkste agendapunt van de klimaattop, artikel 6, hebben de landen afgesproken dat ze er in 2020 over gaan verder praten.

Met zo’n slotdeal op tafel spreken milieuorganisaties van een mislukking, waar het Parijse Klimaatakkoord niets mee opschiet. Een groep van tachtig zelfverklaarde ‘ambitieuze’ landen, waaronder Nederland, kreeg de rest niet mee.

Na zonnige dagen in Madrid motregende het buien deze zondag. Dat liet zich simpel aangrijpen als symbool, voor de afloop van de top. Na sprankjes hoop op een doorbraak in de lange eindfase stellen de afspraken die haalbaar bleken inhoudelijk weinig voor.

“Er is geen vooruitgang geboekt om landen meer in lijn te krijgen met de anderhalve graad doelstelling uit het Parijs-akkoord”, aldus Bas Eickhout, in Madrid delegatieleider van het Europees Parlement. Verdeeldheid op het wereldtoneel, zonder de optimistische geest van ‘Parijs’, verhinderde dat.

“Het resultaat schiet tekort”, oordeelt ook Helen Mountford, baas van het World Resources Institute, een gerenommeerd kennisinstituut voor klimaat. Behalve een mening is dat een feit. De onderhandelaars waren twee weken in Madrid bijeen om nieuwe afspraken te maken. In het bijzonder over zogeheten CO2-certificatenhandel, artikel 6.

Dat was hun taak. Jongeren vroegen, onder leiding van Greta Thunberg, om veel meer afspraken. Maar de CO2-certificatenhandel, daar wilden landen zich toe beperken. Alle onderhandelaars spraken hun teleurstelling uit, want hun overleg klapte.

Dat CO2-certificatenhandel een taai onderwerp is, was voorzien. De kern van het idee is: registreer niet alleen uitgestoten broeikasgas, maar ook wat landen niét uitstoten, bijvoorbeeld dankzij bosaanplant en -behoud. Dit niet-uitgestoten CO2-gas kan vervolgens een handelswaar worden, in de vorm van certificaten.

Brazilië, Rusland en de Oekraïne wilde er groots mee gaan uitpakken. Australië, een vervuiler met veel steenkool zag dat wel zitten. Met het kopen van buitenlandse certificaten wilde Australië zijn klimaatdoelen ‘virtueel’ halen, dus zonder windmolens of zonnepanelen te plaatsen. Dat stuitte op veel verzet. “Landen wilden het systeem gaan uitbuiten”, zegt expert Sam van den Plas van het non-gouvernementele Carbon Market Watch in Madrid.

Landroof en uitbuiting

Afrikaanse landen waren bang voor landroof en uitbuiting, als er een grote handel zou opstarten in CO2-certificaten die berusten op bosprojecten. Als het er toch van zou komen, eisten zij onder aanvoering van Egypte, moet geld van de opbrengst van certificatenhandel naar Afrika.

Die eis schoot rijke landen in het verkeerde keelgat. Zij hebben in Parijs al 100 miljard dollar per jaar beloofd voor klimaatschade. Dat is genoeg, betoogden zij. De landen bleven het zo hardnekkig oneens, dat ze de kwestie doorschuiven naar 2020.

Grote kartonnen letters in de vorm ‘COP25’ lagen zondag omgekukeld in de entreehal. De watertappunten waren leeg. Onderhandelaars zaten ‘s middags nog altijd in het slotoverleg, terwijl bouwvakkers het decor van de top al afbraken. De VN-klimaattop in Madrid gaat de geschiedenis in als het overleg met de langste uitloop.

Eickhout sprak daarover wat verbazing uit, omdat ‘slechts’ artikel 6 op de agenda stond. Heel feitelijk bekeken klopt dat, zegt Van den Plas van Carbon Market Watch. “Maar de roep om harde en snelle maatregelen die nodig zijn om het klimaatprobleem op te lossen, van jongeren en wetenschappers, voerde de druk en spanning hoog op.”

Lees ook:

Wat schiet het klimaat op met nóg een top?

In Madrid begon twee weken terug de nieuwe VN-klimaattop. Wereldleiders, diplomaten, milieuactivisten, bedrijfslobbyisten en media uit de hele wereld kwamen daar twee weken samen. Hoe zinvol is dat nog, vroeg Trouw aan experts, nu blijkt dat landen steeds veel beloven maar weinig uitvoeren?

Op de klimaattop wordt nog steeds onderhandeld over een akkoord

Of landen het eens worden over uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs valt te bezien. Het frustreert de jongeren op de klimaattop. ‘Zie daar de kloof tussen het politieke proces en de wens van de straat’, zegt Europarlementariër Bas Eickhout

Klimaatcrisis? In Madrid bleek de term ‘urgentie’ een splijtzwam

De VN-klimaattop in Madrid wordt dit weekend pas echt afgesloten, voorzagen de experts vrijdag al. Landen bakkeleiden nog over spelregels, interpretatie en de taal van het akkoord van Parijs.

Meer over; Madrid milieu klimaatverandering opwarming van de aarde politiek internationale betrekkingen Frank Straver

Wiebes: akkoord op punten ‘teleurstellend’

MSN 15.12.2019 “Er zijn tijdens de klimaattop in Madrid stappen in de goede richting gezet, maar niet op het belangrijkste onderwerp: een robuust systeem voor emissiehandel. Op dit punt zijn vorderingen geboekt, maar onvoldoende om tot een akkoord te komen. Dit is teleurstellend. Nederland hoopt dat de onderhandelingen over emissiehandel volgend jaar alsnog kunnen worden afgerond.” Dat is de reactie van de minister van Klimaat, Eric Wiebes, op het akkoord van de klimaatconferentie in Madrid.

Het akkoord is met veel kritiek ontvangen. De belangrijkste uitkomst van de top is dat alle deelnemers toe hebben gezegd hun klimaatbeschermingsdoelstellingen voor 2030 volgend jaar “zoveel mogelijk aan te scherpen”. Er zijn geen afspraken gemaakt over de handel in CO2-emissies. De belangrijkste beslissingen zijn een jaar uitgesteld.

“Het doel van de klimaattop in 2020 is verhoging van de ambities om klimaatverandering tegen te gaan. De Europese Unie heeft het goede voorbeeld hiertoe gegeven met de Green Deal. Het is van belang dat we daar in Europa nu op een goede, verstandige wijze mee aan de slag gaan’’, aldus de minister zondag.

Meer lezen op MSN:

Eurocommissaris Frans Timmermans en Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) in Madrid. Beeld AFP

Op de klimaattop wordt nog steeds onderhandeld over een akkoord

Trouw 14.12.2019 Het klimaatoverleg in Madrid zit nog klem. Meer dan 36 uur na de geplande sluiting wordt nog altijd onderhandeld over het akkoord.

Of landen het eens worden over uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs valt te bezien. Het frustreert de jongeren op de klimaattop. ‘Zie daar de kloof tussen het politieke proces en de wens van de straat’, zegt Europarlementariër Bas Eickhout.

Het is stil zaterdagmiddag, in de gangen van de VN-klimaattop in Madrid. De meeste onderhandelaars zijn vertrokken na de officiële slotdag, vrijdag. Alleen is het tot afronding nog niet gekomen – verre van zelfs. Achter gesloten deuren onderhandelen vertegenwoordigers van 194 landen zaterdag moeizaam verder.

Zeker nog tot laat, en ook zondagmorgen nog. Dan moet blijken of ze nieuwe afspraken maken voor de uitvoering van het Parijse Klimaatakkoord. Waarnemers achten de kans klein dat deze top afsluit zonder dat landen íéts op papier zetten. Dat zou als fiasco kunnen overkomen.

“Liever geen deal dan een slechte deal”, zegt Bas Eickhout, de delegatieleider van het Europees Parlement. Als hij het over die deal heeft, dan bedoelt de GroenLinks-politicus één onderwerp in het bijzonder, waar de onderhandelaars zich in Madrid al twee weken suf over praten. Dat onderwerp is het beginnen met de CO2-certificatenhandel. Op de klimaattop liggen dikke brochures met uitleg, omdat het een heel technisch en ingewikkeld onderwerp is, in het Parijs-akkoord ‘artikel 6’ genoemd.

“Een uiterst gevoelig punt”, zegt Eickhout. Hij wiebelt op zijn stoel, neemt een slok koffie. Hier wordt het gesprek ingewikkeld. Ook hij kent alle finesses, maar hoe vat je dat artikel 6 samen? Een poging.

Alle wolkjes CO2 (broeikasgas) die ergens op aarde de lucht in gaan, kun je tellen. En CO2-wolkjes die níét de lucht in zullen gaan, bijvoorbeeld doordat ergens bomen worden geplant die broeikasgas opzuigen, kun je ook tellen. Deze niet-uitgestoten CO2 willen landen gaan turven, als CO2-certificaten. Die certificaten kun je verhandelen, op internet.

Duurzamer vliegen op dezelfde vuile kerosine

“Ik ben er niet zo’n fan van”, zegt Eickhout. Een steenkolenland kan certificaten kopen, om toch groen te mogen heten. Ook de luchtvaart heeft interesse, want dan kunnen maatschappijen ‘duurzamer’ vliegen, maar gewoon op vuile kerosine.

In Madrid willen landen als Rusland, Oekraïne, Australië een grote handel in certificaten opstarten. Landen met meer klimaatambitie zien dat niet zitten. Zij willen hooguit een beperkt aantal CO2-certificaten toestaan, en verder vooral wereldwijd inzetten op windmolens en zonnepanelen.

“Of en hoe landen daar een compromis over sluiten, bepaalt hoe de wereld vertrekt uit Madrid”, zegt Eickhout. Als het niet lukt, spreken kritische waarnemers van een  flop. Dan hebben alle onderhandelaars bij wijze van spreken voor niets met elkaar gepraat in Spanje. Hooguit kunnen zijn dan nog een tekst opstellen, waarin ze herhalen dat het Parijs-akkoord belangrijk is om de opwarming van de aarde op 1,5 graden Celsius te houden.

Over een mogelijke mislukking wil Eickhout nu nog niet spreken. Het Parijs-akkoord blijft intact, benadrukt hij. “Op de volgende VN-klimaattop, over een jaar in Glasgow, moeten landen toch echt hun plannen presenteren.” Eickhout ziet het overleg in Madrid toch vooral als tussenoverleg.

Klimaatactivist Greta Thunberg op de klimaattop in Madrid. Beeld REUTERS

Een tussenoverleg? De jongeren in Madrid, onder aanvoering van Greta Thunberg, willen daar niets van horen. Daar is geen tijd meer voor, betogen zij. De jongeren wijzen op de laatste wetenschappelijke studies. Om de opwarming van de aarde op het veilige niveau van 1,5 graden te houden, moet de CO2-uitstoot jaarlijks 7,6 procent dalen. Dit jaar stijgt de uitstoot 0,6 procent, en de komende jaren gaan olie-investeringen verder.

Ook VN-baas António Guterres vroeg landen daarom om meer te doen dan discussiëren over punten en komma’s. De milieubeweging, met spandoeken aanwezig in Madrid, staat daar helemaal achter. Gedurende de top had een klimaatmars door Madrid tienduizenden deelnemers.

‘Parijs’ en de Green Deal zijn projecten van de lange adem

“Zie daar de kloof tussen het politieke proces en de wens van de straat”, zegt Eickhout, verwijzend naar het protest in Madrid deze week, en al heel 2019 wereldwijd, ook in Amsterdam en op het Malieveld. Dat onderhandelaars het mondiaal nauwelijks of niet eens worden, geeft volgens hem geen fraaie uitstraling naar de buitenwereld.

Toch kan nooit worden verwacht dat op één VN-klimaattop de oplossing wordt geforceerd. De uitvoering van het Parijs-akkoord, dat de wereld in 2050 duurzaam moet maken, ziet hij als proces van de lange adem, net zoiets als de New Green Deal van Eurocommissaris Frans Timmermans.

Dat jonge klimaatactivisten kwaad zullen zijn over marginale of ontbrekende afspraken in Madrid, zegt hij te snappen. “Wat ze denk ik niet weten, is hoe groot hun invloed uiteindelijk is op het totale proces.” Landen als China en India, die in Madrid zeggen dat ze al genoeg doen voor het klimaat, komen daar onder druk van de jeugd niet meer mee weg, denkt Eickhout.

De druk op olielanden neemt toe. En Europa, dat zich in Madrid als enige van een duurzame kant kon laten zien, moet er ook voor zorgen dat het niet blijft bij toekomstbeloften.

Lees ook:

Klimaatcrisis? In Madrid bleek de term ‘urgentie’ een splijtzwam

De VN-klimaattop in Madrid wordt dit weekend pas echt afgesloten, voorzagen de experts vrijdag al. Landen bakkeleiden nog over spelregels, interpretatie en de taal van het akkoord van Parijs.

Meer over; Madrid milieu klimaatverandering opwarming van de aarde politiek Europarlementariër Bas Eickhout Frank Straver

Kolencentrale in Duitsland AFP

Kloof tussen Parijse klimaatdoelen en mondiale uitstoot nog altijd groot

NOS 26.11.2019 Alleen als de wereldwijde uitstoot tussen 2020 en 2030 met elk jaar ruim 7 procent daalt, is het Parijse klimaatdoel van 1,5 graad opwarming nog te halen. Dat staat in het zogenoemde Emissions Gap Report van de Verenigde Naties (UNEP). Maar tot nu toe stijgt de uitstoot nog elk jaar, in 2018 opnieuw tot een recordhoogte. Het rapport verschijnt kort voor de jaarlijkse klimaatconferentie, die volgende week in Madrid begint.

De VN constateert dat de uitstoot de afgelopen tien jaar met gemiddeld 1,5 procent per jaar is gestegen. Alleen tussen 2014 en 2016 was er sprake van een korte stabilisatie. Elk jaar uitstel, waarbij het langer duurt voor de uitstoot daadwerkelijk naar beneden gaat, leidt er volgens het rapport toe dat later nog sneller en ingrijpender maatregelen nodig zijn.

Destructieve gevolgen

In het Emissions Gap Report gaat het over de kloof tussen de doelen die zijn afgesproken in het klimaatakkoord en de huidige en te verwachten uitstoot. In Parijs is afgesproken dat de opwarming van de aarde beperkt moet blijven tot “ruim onder” de 2 graden en liefst in de buurt van 1,5 graad. Ook hebben landen toen al beloftes gedaan met hoeveel ze hun uitstoot zullen terugbrengen.

Maar zelfs als alle landen doen wat ze hebben beloofd, zal de temperatuur op aarde naar verwachting stijgen met 3,2 graden Celsius. Volgens de wetenschap kan zo’n temperatuurstijging leiden tot “verstrekkende en vernietigende gevolgen voor het klimaat”. Uit onderzoek na ‘Parijs’ is gebleken dat het verschil in klimaatimpact tussen 1,5 en 2 graden waarschijnlijk al zeer groot is, laat staan als de stijging meer is dan 3 graden.

“We moeten nu een enorme vermindering van de uitstoot realiseren”, aldus Inger Andersen, UNEP-directeur.

Om de kloof te dichten tussen wat nodig is en de beloftes die landen hebben gedaan, is de bedoeling dat ze elke vijf jaar hun ambitie verhogen. Het rapport stelt dat landen snel de jaren moeten gaan inhalen waarin er te weinig is gebeurd om het klimaatprobleem aan te pakken.

“Ons collectieve falen om vroeg en stevig te handelen tegen klimaatverandering betekent dat we nu een enorme vermindering van de uitstoot moeten realiseren”, zegt Inger Andersen, directeur van UNEP. “Dit laat zien dat landen eenvoudigweg niet kunnen wachten tot het einde van 2020, wanneer nieuwe klimaatbeloftes moeten worden gedaan. Zij, en elke stad, regio, bedrijf en individu, moeten nu handelen.”

UNEP-directeur Inger Andersen (midden) presenteert haar bevindingen EPA

Op korte termijn zullen rijkere landen hun uitstoot sneller naar beneden moeten brengen dan ontwikkelingslanden, zegt het UNEP-rapport, omdat dit eerlijker en rechtvaardiger is. Maar uiteindelijk zullen alle landen moeten bijdragen aan het oplossen van het klimaatprobleem.

De VN constateert dat er al veel oplossingen zijn, maar dat die te langzaam op grote schaal worden toegepast. Het gaat daarbij vooral om veranderingen in de energiesector, het transport en de bouwsector.

Recorduitstoot

Traditiegetrouw verschijnen er vlak voor de jaarlijkse klimaattop meerdere onderzoeken. Zo stelde de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) gisteren ook al dat vorig jaar de uitstoot van broeikasgassen opnieuw een record bereikte. “Deze voortdurende langetermijntrend betekent dat toekomstige generaties geconfronteerd zullen worden met steeds ernstiger gevolgen van klimaatverandering.”

Dit houdt volgens de WMO onder meer in: stijgende temperaturen, meer extreem weer, zeespiegelstijging en verstoring van ecosystemen. “Er is geen signaal van een vertraging, laat staan een daling, van de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer, ondanks alle verplichtingen die landen zijn aangegaan in het Parijse Klimaatakkoord”, zei WMO-secretaris-generaal Petteri Taalas.

Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks is namens het Europees Parlement delegatieleider op de top in Madrid. Volgens hem maakt het rapport duidelijk waarom steeds meer mensen de straat op gaan om te protesteren voor het klimaat. Overheden doen veel te weinig om hun uitstoot terug te dringen, zegt hij.

Hij is kritisch over de rol die de Europese Unie vervult. “Helaas is er veel te weinig druk vanuit de EU om dit daadwerkelijk de grote kwestie op de klimaattop te maken, omdat de EU haar klimaatzaken ook niet op orde heeft. Zo heeft de EU, na anderhalf jaar, nog steeds niet besloten om in 2050 klimaatneutraal te zijn, laat staan dat er een serieuze discussie is over de klimaatdoelen voor 2030.”

Bekijk ook;

Raad van State: Klimaatbeleid niet genoeg om doel van 2030 te halen

NU 25.11.2019 Het Klimaatplan van de overheid is “stevig, maar niet genoeg om de klimaatdoelen van 2030 te halen”. Dat schrijft de Raad van State maandag in de beschouwing van het Klimaatplan. Het adviesorgaan van de regering stelt dat er aanvullende maatregelen nodig zijn om de broeikasgasreductie van 49 procent te realiseren.

In het kort;

  • Om het klimaatdoel van 2030 te halen, moet de overheid met een samenhangende aanpak komen.
  • Volgens de Raad moet de overheid meer aandacht schenken aan de uitvoering van de maatregelen die getroffen gaan worden.
  • Ook is het belangrijk dat er meer draagvlak in de samenleving wordt gecreëerd.

Het Klimaatplan bestaat volgens de Raad uit een “veelheid aan losse maatregelen”. Maar om het doel in 2030 te halen, moet er vooral een samenhangende aanpak komen, blijkt uit het rapport. Het gaat om een niet-bindend advies.

Eerder concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving(PBL) ook dat het Klimaatplan onvoldoende is om de klimaatdoelen te behalen.

De Raad heeft het Klimaatplan van de overheid getoetst aan de eisen die zijn vastgelegd in de Klimaatwet. De wet stelt dat de CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 met 49 procent moet zijn afgenomen, met het uiteindelijke doel van een afname van 95 procent in 2050.

In de analyse van het Klimaatplan stelt de Raad dat er meer aandacht moet worden geschonken aan uitvoering van de maatregelen die getroffen gaan worden. Als voorbeeld noemen ze de benodigde veranderingen in het energiesysteem, waarbij onder andere duidelijkheid nodig is over bekostiging van de nieuwe infrastructuur van warmtenetten en de uitbreiding van de elektriciteitsinfrastructuur.

De overheid moet daarnaast meer aandacht besteden aan veranderingen in consumptiepatronen, die kunnen zorgen voor een lagere CO2-uitstoot. Zo zouden burgers voorgelicht moeten worden over hun eetpatroon en hun auto- en energiegebruik.

‘Meer draagvlak in de samenleving is cruciaal’

Het is bij deze ingrijpende veranderingen in de economie en samenleving cruciaal dat er draagvlak wordt gecreëerd, schrijft de Raad.

Om het draagvlak onder de bevolking te vergroten, moet uit het Klimaatplan duidelijk worden wat de baten en de kosten van de plannen zijn. Een heldere wetgeving en een transparante meerjarenplanning moeten hieraan bijdragen.

De Raad erkent dat de maatregelen die voortkomen uit het Klimaatplan niet in ieders individuele belang zijn, maar dat keuzes onvermijdelijk zijn. De heldere wetgeving en een transparante meerjarenplanning zouden wel bijdragen aan het “verminderen van de spanningen”. Die zijn volgens de Raad onvermijdelijk, maar kunnen wel worden beheerst.

PBL: Klimaatdoelen gaan waarschijnlijk niet gehaald worden

De beschouwing van de Raad verscheen enkele weken na het rapport over het Klimaatakkoord dat het PBL begin november publiceerde. Uit het rapport bleek dat het doel van 2030 waarschijnlijk niet gehaald gaat worden.

Volgens het PBL is dit te wijten aan onder andere de groei van de economie. Zo worden er meer auto’s op de weg verwacht, en zorgt een lagere aardgasprijs ervoor dat het voor Nederlandse energiecentrales goedkoper is om “op volle toeren te draaien”.

Lees meer over: Klimaat Politiek

Raad van State kraakt klimaatplannen van kabinet

AD 25.11.2019 Het kabinet doet  te weinig om in 2030 bijna de helft van de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Extra klimaatmaatregelen zijn nodig, zo oordeelt de Raad van State in een kritisch advies over het eerste Klimaatplan van het kabinet.

Opnieuw krijgt het kabinet een tik op de vingers over de nationale klimaatplannen. Begin deze maand waarschuwde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat de huidige plannen onvoldoende zijn. Nu zegt ook de Raad van State dat het kabinet méér moet doen om te voldoen aan het Klimaatakkoord van Parijs.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

‘Dit vergt een herordening van productie en consumptie in alle sectoren van de maatschappij en de economie, en niet een veelheid aan losse maatregelen’, meldt de Raad van State vrijdag. ‘Het Klimaatplan geeft nog weinig blijk van dit besef.’

Plannen

Het eerste Klimaatplan, dat het kabinet nu openbaar heeft gemaakt, is een overzicht van alle plannen om minder CO2 uit te stoten. In de recent aangenomen Klimaatwet is afgesproken dat de overheid elke vijf jaar zo’n Klimaatplan moet uitbrengen. In het plan wordt precies beschreven wat het kabinet doet aan CO2-reductie.

Dat is vooral een opsomming van de maatregelen uit het Klimaatakkoord. Zo gaat de gasprijs de komende jaren omhoog en de elektriciteitsprijs omlaag. Daarmee hoopt het kabinet dat burgers en bedrijven van het gas af gaan. Ook wordt elektrisch rijden gestimuleerd en komt er een speciaal warmtefonds. Uit dat fonds kunnen particulieren subsidie krijgen voor isolatiemaatregelen en de aanschaf van een warmtepomp.

Maar dat gaat volgens de Raad van State niet ver genoeg. Die stelt dat er – in aanloop naar 2050, het jaar waarin de broeikasgasreductie 95 procent moet zijn – ingrijpende veranderingen in de economie en de samenleving moeten plaatsvinden. ‘Om deze veranderingen door te voeren is het opbouwen en versterken van het draagvlak in de samenleving cruciaal’, zegt de Raad.

© Foto Bart Maat/ANP Fractievoorzitters Rob Jetten (D66), Pieter Heerma (CDA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) na afloop van een vragenuurtje in mei. Binnen de coalitie nemen de onderlinge irritaties tussen de partijen toe.

Coalitie verkeert in zwaar weer, onderlinge irritaties nemen toe

MSN 24.11.2019 In het kabinet-Rutte III doet niemand alsof het onderling goed gaat. Al is er ook niemand die een andere regeringspartij ervan verdenkt om uit te zijn op de val van het kabinet. Maar of dat vanzelfsprekend betekent dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie bij elkaar blijven tot de Tweede Kamerverkiezingen van begin 2021? Nee.

Geen enkele coalitiepartij lijkt op dit moment belang te hebben bij een kabinetscrisis – CDA en D66 zijn op zoek naar een nieuwe leider, VVD-premier Mark Rutte wil zijn kabinet het liefst zo lang mogelijk bij elkaar houden, de ChristenUnie wil nog van alles binnenhalen. Maar bij alle vier de partijen is er ook het besef: als dit zo doorgaat, kan er ook zomaar één irritatie of één vernedering te veel zijn.

Tobberigheid

En de onderlinge irritaties nemen snel toe, bijvoorbeeld door de stikstofcrisis. Bij de VVD, dit weekend bijeen voor een ‘festival’ op het evenemententerrein Papendal, overheerste tobberigheid. Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff had het daar over „nare krantenkoppen” en „de billenkoek in de peilingen” die de VVD krijgt na de beslissing om het „liberale troetelkind” van 130 kilometer per uur opzij te zetten. „Heel vervelend.”

Partijleider Gert-Jan Segers van de ChristenUnie, de kleinste coalitiepartner, zei dit weekend in De Telegraaf dat het sinds deze herfst rommelt in de coalitie. „Er zijn stevige tegenstellingen. Het is niet allemaal netjes en keurig.” Vooral met D66 is de spanning opgelopen.

Segers noemde medisch-ethische kwesties, zoals de aangekondigde ‘voltooid-leven’-initiatiefwet van Pia Dijkstra (D66). En hij noemde de stikstofcrisis, waarbij D66 had geopperd de helft van de veestapel in te krimpen. Segers vond dat toen de „pijngrens” van de ChristenUnie bereikt was.

Komende week wordt de solidariteit in de coalitie opnieuw getest. Naar verwachting komt minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) dinsdag met een nieuwe Kamerbrief over de burgerdoden bij een Nederlands bombardement in Hawija, Irak, in 2015.

Een dag later, is het plan, zal de Kamer opnieuw met haar (en misschien premier Rutte) in debat gaan. Een gevoelige kwestie aangezien Bijleveld Rutte tijdens het vorige debat al in dit dossier had betrokken, tot grote irritatie van de VVD, omdat hij geweten moet hebben van de burgerdoden. Rutte zei zich dat niet te herinneren.

Een andere voorbode van meer wrijving in de coalitie is het drukbezochte partijcongres van de ChristenUnie, in Utrecht. Daar overheerste afgelopen zaterdag het zelfvertrouwen. Die partij viert steeds minder bescheiden de eigen successen in dit kabinet, het zouden er nu al 132 zijn – kleine en grote. En Segers formuleert ook nog gewoon 35 ‘dromen’. Zo wil hij het debat over abortus en ongeboren leven, min of meer opgeschort door de grote tegenstelling met D66, opnieuw voeren.

Winkels zouden dicht moeten op zondag. En er moet een einde komen aan de dubbele nationaliteit voor mensen van buiten de Europese Unie. En al is de ChristenUnie voor de andere coalitiepartijen niet de grootste electorale concurrent, bij hen kan dat groeiende zelfbewustzijn ook zomaar leiden tot de wens om die partij eens een lesje te leren – al vanaf het begin van Rutte III staat alléén de ChristenUnie nog op winst in de peilingen.

Zevengangendiner

Die irritatie is er al veel langer over D66, waar in de zomer is afgesproken om méér op te vallen met eigen ideeën en standpunten, ook als die moeilijk liggen in de coalitie – vooral het pleidooi van D66’er Tjeerd de Groot voor halvering van de veestapel was hard aangekomen bij de anderen. In het wekelijkse coalitieoverleg is D66-fractievoorzitter Rob Jetten er al een paar keer stevig op aangesproken. Kennelijk zonder succes.

Tjeerd de Groot noemde onlangs de eerste maatregelen in de stikstofcrisis, zoals de verlaging van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur, alleen nog maar de „amuse” in het „zevengangendiner” dat Nederland nog te wachten staat. Het zal de boeren, die nog steeds boos en wantrouwend zijn, allesbehalve geruststellen.

Hoeveel last de andere coalitiepartijen daarvan hebben, bleek afgelopen weekend bij de VVD. Daar liepen de discussies hoog op in het zaaltje waar VVD’ers konden praten over stikstof – en niet omdat iedereen nu langzamer moet gaan rijden. De ene na de andere VVD’er vond vooral dat de boeren het slachtoffer waren geworden van twijfelachtige metingen en normen.

Partijleider Mark Rutte had het in zijn toespraak om de paar zinnen over de „moeilijke en zware weken” die er waren geweest en opnieuw komen. Rutte vond dat de VVD het vooral bij zichzelf moest zoeken. Hij noemde de bouwers en de boeren op het Malieveld, die hun toekomst „met angst en beven tegemoet zien”. „Wij doen het allemaal voor hen.

Maar zij hebben het gevoel dat wij het níet voor hen doen. Daar moeten we bij stil staan. Daar moeten we fundamenteel over nadenken: waarom hébben wij die partij ook alweer?” Hij gaf zelf maar meteen het antwoord: „Voor alle gewone mensen die hun steentje bijdragen aan dit land.”

Nederland loopt achter met klimaatplannen: ‘We zijn helemaal braafste jongetje niet’

AD 03.11.2019 Nederland loopt in Europa niet voorop in het behalen van de klimaatdoelen. Geen enkel ander EU-land wekt zo weinig duurzame energie op. Als het om het verminderen van de broeikasgasuitstoot gaat, scoort Nederland wel beter.

© EU

Onze buurlanden België en Duitsland lopen aanzienlijk verder achter bij hun doelen om de CO2-uitstoot omlaag te brengen, zo blijkt uit een rapport van het Europees Milieuagentschap European Environment Agency. Maar ook ons land loopt achter op schema. Vrijdag waarschuwde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) al dat Nederland de eigen klimaatdoelen niet gaat halen.

Het aandeel hernieuwbare energie in Nederland bleef vorig jaar volgens de Europese vergelijking steken onder de 10 procent. De Scandinavische landen zitten op een veelvoud daarvan, met Zweden (meer dan 50 procent) aan kop. Ook de Baltische staten en landen als Portugal, Kroatië en Roemenië torenen ver boven Nederland uit.

,,Het excuus dat Nederland niet als braafste jongetje voorop moet lopen met klimaatmaatregelen, is volstrekt niet aan de orde’’, zegt woordvoerder van Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) in een reactie op het rapport. ,,Van de 28 EU-landen deed alleen Luxemburg het afgelopen jaren slechter dan Nederland, maar zelfs dat land heeft ons nu ingehaald.’’

Landen met veel hoogteverschil, zoals Zweden en Frankrijk, kunnen relatief makkelijk duurzame energie opwekken met waterkracht. Bosrijke landen in Noord-Europa, zoals Letland, Estland en Litouwen, beschikken van nature over veel bio-energie. En Zuid-Europese landen profiteren van de doorgaans rianter schijnende zon. Dat zijn echter geen redenen voor Nederland om achter te blijven, stelt GroenLinks. ,,Kijk naar een land als Denemarken, dat even plat en bewolkt is als Nederland. Dat heeft een grote slag geslagen met windenergie.’’

Lees ook;

Planbureau slaat alarm: kabinet haalt klimaatdoelen niet

Lees meer

Klaar met alle meningen over klimaatverandering? Dit zijn de feiten

Lees meer

Klimaatneutraal

De EU-landen hebben hun totale CO2-uitstoot met 2 procent verminderd in 2018, concludeert het Milieuagentschap. Dat brengt de reductie ten opzichte van 1990 op ruim 23 procent. Daarmee is de EU goed op weg om de doelstelling voor 2020 te halen. De doelen voor 2030 en verder – de EU wil in 2050 klimaatneutraal zijn en dus netto helemaal geen broeikasgassen meer uitstoten – is echter nog ver uit zicht.

De verschillen tussen landen zijn bovendien groot. Waar landen als Zweden, Finland en ook Nederland erin slagen de broeikasgasuitstoot te verlagen, is die in bijvoorbeeld Polen, Roemenië en Bulgarije sinds 2005 juist toegenomen. Landen als Portugal en Griekenland lijken goed scoren met een dalende uitstoot, maar het is de vraag of ze die vol kunnen houden. Die landen zijn hard getroffen door de economische crisis. Die heeft ervoor gezorgd dat fabrieken jarenlang minder produceerden en er minder spullen werden vervoerd.

Zonneboilers

Vrijdag waarschuwde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat Nederland meer maatregelen moet nemen om de CO2-uitstoot te verlagen. In reactie op dat nieuws besloot het kabinet 60 miljoen euro extra subsidie uit te trekken voor de aanschaf van warmtepompen en zonneboilers. Ook komt er een nieuwe subsidieronde voor bedrijven die investeren in duurzame energie en wil het kabinet met spoed zonnepanelen op daken van scholen en overheidsgebouwen laten leggen.

Die haast is nodig om volgend jaar een kwart minder CO2 uit te stoten: het klimaatdoel dat door de rechter is opgelegd in de Urgenda-zaak. ,,We doen wel wat, maar niet genoeg, is continu de trend’’, reageert Marjan Minnesma van Urgenda. ,,Het is de vraag wanneer het kabinet de ernst van de zaak doorkrijgt.’’’

Vandaag werd bekend dat de klimaattop verplaatst van Chili naar Spanje. Dat zorgt voor grote logistieke problemen. Voor de jonge Nederlandse klimaatzeilers bijvoorbeeld, die halverwege de Atlantische Oceaan zijn. En voor Greta Thunberg, die weigert te vliegen en nu op het verkeerde continent zit.

Staat ligt ook niet op koers met klimaatdoelen uit Urgenda-zaak

NU 01.11.2019 De Nederlandse Staat gaat de klimaatdoelen voor 2020 zoals het er nu naar uitziet nog steeds niet halen. Voor het einde van volgend jaar wordt 23 procent minder broeikasgassen – waarvan CO2 het belangrijkste gas is – uitgestoten ten opzichte van ijkjaar 1990. Om aan de uitspraak van de Urgenda-zaak te voldoen, moet de afname minstens 25 procent zijn.

Dat blijkt uit de vrijdag 01.11.2019 gepubliceerde doorrekening van de klimaatplannen in de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Het percentage is wel met veel onzekerheid omgeven. Het PBL hanteert daarom een bandbreedte van 19 tot 26 procent broeikasgasreductie in 2020. Zo bezien kan het doel van een kwart minder uitstoot met een uiterste inspanning alsnog worden bereikt, maar dat is niet de verwachting.

De onzekerheidsmarge is groot. Dat zit hem vooral in de elektriciteitsproductie in Nederland, die weer sterk afhankelijk is van de aardgas-, kolen- en CO2-prijzen. Als hier het komende jaar meer elektriciteit wordt geproduceerd – en daar gaat het PBL van uit – dan is er ook meer uitstoot van broeikasgassen.

Het weer is logischerwijs ook een grote onzekerheidsfactor. Als 2020 een warm jaar is, wordt er door huishoudens minder gestookt. Bij een koude winter wordt de kachel juist hoger gezet.

Kabinet neemt extra maatregelen

Het kabinet neemt extra klimaatmaatregelen, maakte minister Eric Wiebes (Economische Zaken) vrijdag in een reactie op de doorrekeningen bekend. Burgers en bedrijven moeten met subsidies worden verleid te verduurzamen.

Er wordt nog dit jaar 60 miljoen euro extra subsidie uitgetrokken voor de aanschaf van bijvoorbeeld warmtepompen en zonneboilers.

Wiebes wijst ook op subsidies waar projecten in hernieuwbare energie mee kunnen worden gefinancierd, er wordt hier alleen geen extra geld voor uitgetrokken.

Ten slotte moet de aanleg van zonnepanelen op gebouwen van de overheid, scholen en bij particulieren worden versneld.

Staat verloor Urgenda-rechtszaak en moet doelen halen

Duurzaamheidsorganisatie Urgenda dwong de overheid in 2015 via een rechtszaak zich te houden aan het zelfopgelegde klimaatdoel om in 2020 minimaal een kwart minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. Dit is een afspraak uit het in 2013 gesloten Energieakkoord.

De Staat ging tevergeefs in hoger beroep en de kans is groot dat ook de Hoge Raad, de hoogste rechter in het land, Urgenda in het gelijk stelt.

De Urgenda-zaak staat los van het Klimaatakkoord, waarover het PBL vrijdag eveneens cijfers publiceerde. In dat geval gaat het ook om broeikasgasreductie, maar de doelen zijn anders. Er is bij het Klimaatakkoord geen sprake van een rechtszaak.

De extra maatregelen die Wiebes aankondigde, moeten ook bijdragen aan het doel uit het Klimaatakkoord.

Zie ook: Planbureau: Belangrijkste doel uit Klimaatakkoord wordt niet gehaald

Rutte beloofde vonnis uit te voeren

De verwachte 23 procent CO2-reductie voor 2020 is wel een verbetering vergeleken met berekeningen van het planbureau in januari. Toen bleef het percentage steken op 21 procent.

Premier Mark Rutte zei destijds in een reactie zich te willen houden aan de rechterlijke uitspraak. “Vonnissen horen wij uit te voeren, dus dat gaan we ook doen”, aldus de premier.

Het moet voor Rutte een wrange conclusie zijn, omdat hij op Europees niveau een voortrekkersrol wil spelen op het gebied van klimaatbeleid. Hij probeert zelfs de Europese klimaatdoelen naar boven bij te stellen.

Toen in januari bekend werd dat het Urgenda-doel niet werd gehaald, kondigde het kabinet in juni extra maatregelen aan. Dat beleid is alleen nu niet meegenomen in de berekeningen, omdat het PBL alleen heeft gekeken naar (aangekondigd) beleid dat voor 1 mei van dit jaar is bekendgemaakt.

PBL ziet spectaculaire stijging bij opwekking duurzame elektriciteit

De CO2-uitstoot is niet het enige doel voor 2020 dat niet wordt gehaald. Ook het aandeel opgewekte hernieuwbare energie (11 in plaats van 14 procent) en de energiebesparing (80 in plaats van 100 petajoule) blijven volgend jaar naar verwachting achter.

Het PBL zag ook dat er vooruitgang is geboekt de laatste jaren. Zo stijgt het aandeel opgewekte duurzame energie (zon en wind) van 15 procent in 2018 naar twee derde in 2030. Het PBL spreekt van een spectaculaire stijging. Zo’n grote stijging is ook wel nodig, want tegen die tijd gaan de laatste vijf kolencentrales in Nederland dicht.

Het planbureau ziet ook progressie bij de broeikasgasuitstoot. Die was het afgelopen jaar 15 procent lager dan in 1990.

Daar past wel een kanttekening bij, omdat het kabinet namelijk een totale broeikasgasverlaging van 49 procent in 2030 wil realiseren. De komende tien jaar moet dus twee keer zoveel worden bereikt als in de afgelopen dertig jaar.

Dat het daadwerkelijk uitvoeren van beleid in de praktijk moeilijk is, was dan ook een van de belangrijkste boodschappen van het PBL in deze allereerste Klimaat- en Energieverkenning.

Lees meer over: Klimaat  Politiek

Rutte over stikstofcrisis: het is alle hens aan dek

NOS 01.11.2019 Premier Rutte noemt de stikstofcrisis een acuut probleem met gevolgen “voor ons allemaal”. Daarom is het wat het kabinet betreft “alle hens aan dek”. Er zijn voortdurend contacten tussen het kabinet, de provincies, het bedrijfsleven en juristen om oplossingen te verzinnen.

Wat de buurlanden doen gaat voor Nederland niet op, zegt de premier. Dat komt doordat Nederland een klein land is waar veel gebeurt, met soms tegengestelde belangen. “Daarnaast moet alles juridisch kloppen, want Nederland is een rechtsstaat.”

Rutte begrijpt de acties op het Malieveld in Den Haag van de boeren en de bouw. Maar eenvoudige oplossingen zijn er niet, zegt hij. “Er zijn mensen die zeggen: ‘Het is toch simpel op te lossen, pas gewoon je normen aan.’ Dat is niet zo. Het gaat hier om iets echt ingewikkelds.”

“We leefden op de pof, dat is nu echt niet meer mogelijk.”.aldus Premier Rutte.

Het gaat volgens de premier om een reëel probleem omdat er gewoon te veel stikstof en ammoniak worden uitgestoten. De wetgeving die bedacht was om die uitstoot kleiner te maken bleek te weinig effect te hebben en juridisch niet te kloppen. “We leefden op de pof”, zegt Rutte. “Dat is nu echt niet meer mogelijk.”

Hij zegt dat er al verschillende projecten weer op gang aan het komen zijn, als is vastgesteld dat zij niet leiden tot neerdaling van stikstof op natuurgebieden.

“Het heeft weinig zin als ik als een soort Nero door een brandend paleis ga rennen.”, aldus Premier Rutte.

Zoals bekend werkt het kabinet aan oplossingen voor de korte termijn die de woningbouw weer op gang moeten brengen. Rutte verwacht hierover volgende week een brief aan de Tweede Kamer te sturen.

Op de vraag of Rutte het nog wel ziet zitten met al die ingewikkelde dossiers zoals de stikstofcrisis, het klimaatprobleem en de giftige stoffen PFAS, antwoordt hij bevestigend. “Ja zeker. Ik denk dat het weinig zin heeft als ik als een soort Nero door een brandend paleis ga rennen.”

Bekijk ook;

Kabinet neemt extra maatregelen om klimaatdoelen wél te halen

NOS 01.11.2019 Minister Wiebes van Economische Zaken reageert optimistisch op de berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Hij denkt dat Nederland de opgave om de CO2-uitstoot te verminderen uiteindelijk kan “waarmaken”. Ook het doel voor 2020.

Voor hernieuwbare energie zijn er dan wel extra maatregelen nodig, zegt Wiebes. Er komt een nieuwe subsidieronde voor projecten die hernieuwbare energie produceren, zoals met wind, waterkracht, zon, aardwarmte, buitenluchtwarmte en biomassa.

Verder komt er nog dit jaar 60 miljoen euro extra voor de aanschaf van warmtepompen en zonneboilers. De plaatsing van zonnepanelen op overheidsgebouwen en scholen wordt versneld. Ook particulieren moeten meer zonnepanelen gaan plaatsen.

Minister Wiebes denkt dat een vermindering van de CO2-uitstoot met 49 procent in 2030 nog steeds haalbaar is:

Minister Wiebes: we gaan de klimaatdoelen wél halen, extra maatregelen

Niet zo optimistisch

Sommige oppositiepartijen zijn helemaal niet zo optimistisch als Wiebes. Volgens GroenLinks-leider Klaver gaan de doelen niet gehaald worden. “Bij ons thuis word je dan een faalhaas genoemd”, zegt hij. “Onacceptabel. Het kabinet laat de klimaatgeneratie in de steek.”

Ook fractievoorzitter Ouwehand van de Partij voor de Dieren vindt dat er te weinig gebeurt. “Dit is heel ernstig want de overheid houdt zich niet aan zijn eigen wetten”, zegt zij. “Ze zijn te laf om de maatregelen te nemen die nodig zijn.”

Bekijk ook;

Planbureau: Belangrijkste doel uit Klimaatakkoord wordt niet gehaald

NU 01.11.2019 Het verlagen van 49 procent van de broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990, een van de belangrijkste doelen uit het in juni gesloten Klimaatakkoord, wordt waarschijnlijk niet gehaald. De reductie blijft steken op 43 tot 48 procent, blijkt uit een vrijdag gepubliceerd rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over het Klimaatakkoord.

Om de bovenkant van die bandbreedte te halen, dus 48 procent reductie, moeten maatregelen maximaal effect hebben en is “een stapeling van meevallers” als reactie op het beleid nodig. Daar wordt door het PBL dan ook niet op gerekend.

De totale lasten van het Klimaatakkoord zijn min of meer gelijk gebleven vergeleken met een eerder gepubliceerde conceptversie in maart, berekende het Centraal Planbureau (CPB).

Er is wel een significante lastenverschuiving van gezinnen naar bedrijven van ongeveer 1 miljard. Dat komt vooral door een andere verschuiving van de energiebelasting die bedrijven nu voor een groot deel voor hun rekening nemen.

In totaal komen de lasten van het klimaat- en energiebeleid in 2030 uit op 4,6 miljard euro, waarvan 0,3 miljard afkomstig is van maatregelen uit het Klimaatakkoord. Bedrijven betalen in 2030 dus meer (in totaal 2,6 miljard) dan huishoudens (1,8 miljard).

Zie ook: Dit zijn de belangrijkste punten uit het Klimaatakkoord

Kabinet neemt extra maatregelen

Als gevolg van het niet halen van de doelen, neemt het kabinet extra klimaatmaatregelen, maakte minister Eric Wiebes (Economische Zaken) vrijdag in een reactie op de doorrekeningen bekend.

Burgers en bedrijven moeten met subsidies worden verleid te verduurzamen. Er wordt nog dit jaar 60 miljoen euro extra subsidie uitgetrokken voor de aanschaf van bijvoorbeeld warmtepompen en zonneboilers.

Wiebes wijst ook op subsidies waar projecten in hernieuwbare energie mee kunnen worden gefinancierd, er wordt hier alleen geen extra geld voor uitgetrokken.

Ten slotte moet de aanleg van zonnepanelen op gebouwen van de overheid, scholen en bij particulieren worden versneld.

Zie ook: Staat ligt ook niet op koers met klimaatdoelen uit Urgenda-zaak

Klimaatakkoord staat los van Urgenda-zaak

Het Klimaatakkoord is opgedeeld in de sectoren bouw, mobiliteit, industrie, elektriciteit en landbouw. Die hebben allemaal hun eigen klimaatdoel, gemeten in tonnen CO2. Gezamenlijk moet dat leiden tot 49 procent broeikasgasreductie in 2030 ten opzichte van ijkjaar 1990.

Het doel uit het Klimaatakkoord staat weer los van de Urgenda-zaak waarover vrijdag ook cijfers verschenen in de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) van het PBL.

In zowel de Urgenda-zaak als het Klimaatakkoord gaat het om CO2-reductie, maar de doelen zijn anders. Er is in het geval van het Klimaatakkoord ook geen sprake van een rechterlijke uitspraak.

De extra maatregelen die Wiebes aankondigde, kunnen in beide gevallen helpen om de klimaatdoelen te halen.

In het kort;

  • Het terugdringen van de CO2-uitstoot is verder uit zicht.
  • Dat komt onder meer doordat Nederland afhankelijk is van de internationale prijzen van aardgas en kolen.
  • Ook rijden er meer auto’s, waaronder onzuinige auto’s, op de weg dan eerder was berekend.
  • Het planbureau stelt dat er meer maatregelen nodig zijn.

Ambitieuzere plannen, maar hogere CO2-uitstoot

In het Klimaatakkoord van 28 juni staan ambitieuzere plannen dan in een eerder gepubliceerde conceptversie van het Klimaatakkoord, maar gek genoeg is het belangrijkste klimaatdoel – het terugdringen van CO2-uitstoot – nu verder uit zicht.

Dat komt met name door de elektriciteitsproductie in Nederland. Die is erg afhankelijk van de internationale prijzen van aardgas, kolen en CO2 (verhandeld als rechten op de Europese markt, afgekort tot ETS).

Het PBL verwacht lagere aardgasprijzen in 2030. Daardoor is het voor energiecentrales hier goedkoper om op volle toeren te draaien, maar dat betekent ook meer uitstoot van broeikasgassen.

Deze aanname kent veel onzekerheden, benadrukt het planbureau, omdat het voorspellen van de aardgasprijs erg moeilijk is. Daarbij geldt ook dat de onzekerheid groter is naarmate de voorspelling verder in de toekomst ligt.

Een andere oorzaak dat het klimaatdoel niet wordt gehaald, ligt bij het gebruik van auto’s. Door de bevolkingsgroei en de lagere brandstofprijzen zijn er meer auto’s op de weg die tot meer CO2-uitstoot leiden dan eerder berekend was. Ook zijn er meer onzuinige auto’s bij gekomen.

Het PBL ziet tot slot een hogere uitstoot bij de industrie, al lijkt dat vooral te komen door nieuwe inzichten in de berekening van de uitstoot.

Kortom: er zijn meer maatregelen nodig om de klimaatdoelen voor 2030 te halen, aldus het PBL.

Klimaat- en Energieverkenning verschijnt ieder jaar

Het rapport over het Klimaatakkoord is een aanvulling op de Klimaat- en Energieverkenning (KEV).

Logischerwijs worden maatregelen uit het Klimaatakkoord hier ook in meegenomen, maar daar was dit jaar geen tijd meer voor. Klimaatbeleid moet voor 1 mei bij het PBL bekend zijn om nog meegenomen te kunnen worden in de KEV. Het Klimaatakkoord werd eind juni gepubliceerd.

Deze KEV geldt de komende jaren als basis om energie- en klimaatzaken zoals de broeikasgasuitstoot en de opwekking van duurzame energie in kaart te brengen. Zo kunnen het klimaatbeleid en de klimaatdoelen van het kabinet tegen het licht worden gehouden en weet de politiek of er extra maatregelen moeten worden genomen.

Zo’n periodieke rapportage over energie en klimaat bestond al, maar krijgt nu in de KEV een andere opzet omdat er met het aantreden van het kabinet-Rutte III in 2017 een ander energie- en klimaatbeleid is.

De jaarlijkse publicatie van de KEV is een gevolg van de in mei door het parlement aangenomen Klimaatwet.

Zie ook: Eerste Kamer stemt in met Klimaatwet: Dit zijn de belangrijkste punten

Lees meer over: Klimaatakkoord Klimaat Politiek

Kabinet trekt 500 miljoen euro extra uit voor stikstofmaatregelen

NU 01.11.2019 Het kabinet trekt 500 miljoen euro extra uit voor maatregelen om de stikstofuitstoot tegen te gaan, schrijft minister Carola Schouten (Landbouw) vrijdag in een Kamerbrief. Komende week komt het kabinet met een eerste pakket maatregelen.

Het kabinet stelt het geld beschikbaar vanuit de begrotingsreserve om de neerslag van stikstof in natuurgebieden te verlagen. Zo hopen ze dat er meer stikstofruimte vrijkomt voor andere projecten, bijvoorbeeld voor de bouw.

De minister schrijft verder in de brief samen met de provincies uit te zullen zoeken welke specifieke maatregelen er nodig zijn om de stikstof in en rondom de zogenoemde Natura 2000-gebieden terug te dringen. De minister zegt nog in overleg te zijn met de provincies voor een eventueel aanvullende bijdrage voor deze gebiedsgerichte aanpak.

Deze 500 miljoen euro komt bovenop de 100 miljoen die in het Klimaatakkoord gereserveerd was voor de veehouderij rondom de Natura 2000-gebieden en de 100 miljoen euro voor de veenweideaanpak. Verder zegt de minister in de brief dat de 500 miljoen extra eventueel ook gebruikt kan worden om de stikstofproblematiek in de bouwsector op te vangen.

Waarom zorgt stikstof voor zo veel problemen in Nederland?

Lees meer over: Binnenland  Stikstofuitspraak

Rutte: ik leid het team, stikstofcrisis is al weken chefsache

NOS 31.10.2019 Premier Rutte vindt het verwijt dat hij een te kleine rol speelt in de stikstofcrisis niet terecht. De taken in het kabinet zijn verdeeld, maar hij leidt het team, zegt Rutte.

“De stikstofcrisis is al weken chefsache”, zegt hij op de kritiek dat hij onzichtbaar is. “Zoals dat hoort bij kwesties die allesoverstijgend zijn.”

Het is de dagelijkse taak van minister Schouten en staatssecretaris Van Veldhoven om stap voor stap tot oplossingen te komen.

De premier zegt dat hij wel degelijk op de hoogte is van de details in het stikstofdossier:

Rutte: ik heb wel degelijk de regie in stikstofdossier

Vooral PVV-leider Wilders heeft kritiek op de aanpak van Rutte. Hij vindt dat de maatregelen voor de stikstofcrisis en het PFAS-probleem veel te lang op zich laten wachten.

Hij vroeg aan Kamervoorzitter Arib: “Mevrouw de voorzitter, ik wil graag een debat met de premier. Maar hebben we eigenlijk nog wel een premier? Want we zien hem niet.”

Maar ook de andere fracties in de Tweede Kamer zijn ongeduldig. Zij willen volgende week een brief met oplossingen van het kabinet. Dan is er daarna een debat.

Bekijk ook;

‘Ministerie negeerde jaar lang signalen dat stikstofbeleid op instorten stond’

NU 28.10.2019 Het ministerie van Landbouw heeft, voor de Raad van State in mei een streep zette door het Programma Aanpak Stikstof (PAS), meerdere signalen links laten liggen die de politici erop wezen dat het systeem op instorten stond, schrijft de Volkskrant maandag.

Als gevolg daarvan nam het ministerie onvoldoende maatregelen om zich voor te bereiden op het scenario waarbij de hoogste rechter van Nederland zich negatief uitsprak over het stikstofbeleid, aldus het dagblad. Met deze uitspraak hadden veel politici, naar eigen zeggen, geen rekening gehouden.

De krant beroept zich op interne documenten en gesprekken met betrokkenen. Zij beweren dat het ministerie ruim een jaar voor de uitspraak al een analyse onder ogen kreeg, waarin de consequenties van een negatief vonnis van het Europees Hof over het Nederlandse beleid werden uitgelicht. Destijds werd er al geschreven over het “intrekken van al afgegeven (bouw-)vergunningen”.

Minister Carola Schouten (Landbouw) kreeg de studie niet te zien, maar hoorde er later over toen andere werkgroepen aan de slag gingen met “scenariovorming”, schrijft de krant.

Waarom zorgt stikstof voor zo veel problemen in Nederland?

‘Negatief vonnis van Europees Hof als ‘rooskleurig’ geïnterpreteerd’

Het Europese Hof van Justitie concludeerde uiteindelijk in november 2018 dat het PAS niet handelt volgens de Europese richtlijnen om de natuur te beschermen. Deze uitspraak werd door politici als “rooskleurig” geïnterpreteerd en bewindslieden besloten dat vergunningverlening door kon gaan.

Verzet op de uitspraak werd terzijde geschoven. Zo zouden de provincies Overijssel en Brabant kritisch zijn geweest op het Europese vonnis. Het laatstgenoemde provinciehuis zou zelfs pas zijn overtuigd nadat het ministerie een landsadvocaat inschakelde om het stelsel te verdedigen.

Een voorstel van ambtenaren om richting het vonnis van de Raad van State alleen nog vergunningen te verlenen met de boodschap dat deze weer ingetrokken kunnen worden bij een negatieve uitspraak, kreeg nul op het rekest. Op basis van bronnen meldt de Volkskrant dat het ministerie eerst het vonnis wilde afwachten.

Vijf maanden na de uitspraak is het nog steeds niet duidelijk hoe de vergunningsverlening moet worden hersteld. Minister Schouten ontkent maandagochtend in een brief aan de Tweede Kamer dat er onvoldoende aandacht is geweest voor de juridische risico’s van het stikstofbeleid.

Zie ook: Acht vragen (en antwoorden) over het stikstofprobleem

Lees meer over: Politiek  Carola Schouten  Binnenland  Stikstofuitspraak

Twijfel in Kamer over stikstofcijfers RIVM

NOS 09.10.2019 De twijfels die boeren hebben bij de meetmethode die rijksgezondheidsinstituut RIVM gebruikt om de stikstofneerslag bij te houden, worden gedeeld door een deel van de Tweede Kamer.

Kamerlid Geurts van regeringspartij CDA vindt dat het RIVM transparanter moet zijn over het gebruikte rekenmodel en dat het kabinet de methode tegen het licht moet houden.

Black box

De RIVM-cijfers vormen de basis voor de stikstofplannen die het kabinet vorige week presenteerde. “Maar als partijen aan het RIVM vragen om te laten zien hoe dat model is opgebouwd en nul op het rekest krijgen, vind ik dat vreemd”, zegt Geurts tegen het AD. Hij twijfelt daarom aan de juistheid van de RIVM-cijfers.

In ochtendprogramma Goedemorgen Nederland lichtte hij zijn twijfels verder toe. “Dit model is zo bepalend voor wat er gaat gebeuren in Nederland”, zei de politicus. “Daarom mag er echt geen enkele twijfel zijn. En nu is het een beetje een black box. Het is niet duidelijk wat er precies ingaat en wat er vervolgens uitkomt.”

Kamerlid Lodders van coalitiepartner VVD zegt niet te begrijpen dat het RIVM de rekenmethode niet openbaart. “Een rekenmodel dat dergelijke grote gevolgen voor boeren heeft moet transparant zijn. Nu worden boeren gestraft met de uitkomsten van een rekenmodel waarvan niemand weet waarop de cijfers gebaseerd zijn. ”

SGP-Kamerlid Stoffer vindt dat de overheid met twee maten meet. Volgens hem worden boeren en bouwers zwaarder aangeslagen dan automobilisten en is dat onacceptabel.

Transparantie

Het RIVM laat in een reactie weten dat de kritiek op de methode oud nieuws is voor het instituut. “Een jaar geleden kregen we al geluiden dat we niet transparant zouden zijn. Maar alle data zijn in te zien. Het staat alleen niet allemaal online, omdat het een computersysteem is en dus te groot is om online te publiceren. Daarom nodigen we onderzoekers uit om op ons kantoor alles in te zien.”

Het RIVM benadrukt verder dat de rekenmethode “robuust en wetenschappelijk verantwoord” is. “Dat zeggen ook internationale onderzoekers”, aldus een woordvoerder. “Dat er nu een club is die het niet eens is met de uitkomsten doet niets af aan het onderzoek. Wij maken geen beleid. Wij meten alleen.”

Het ministerie van Landbouw juicht toe dat het RIVM bereid is inzage in de cijfers te bieden. “Want dit soort discussies beginnen bij transparantie”, zegt een woordvoerder.

Stikstofonderzoeker Jan Willem Erisman, die directeur is van landbouwadviesbureau Louis Bolk Instituut, bevestigt dat het RIVM-model niet geheim is. Volgens hem zijn de modellen wetenschappelijk gepubliceerd. “Maar ze zouden er goed aan doen het transparanter te maken. Ik denk dat ze niets te verbergen hebben, maar toch wekt het achterdocht als je dingen niet nadrukkelijk openbaar maakt”, aldus Erisman in het NOS Radio 1 Journaal.

In deze video legt NOS op 3 uit waarom Nederland in de ban is van stikstof:

Stikstof

Uit de RIVM-data blijkt dat de landbouw verantwoordelijk is voor 46 procent van de stikstofneerslag in Nederland. Een woordvoerder van de boerenactiegroep Farmers Defence Force laat op NPO Radio 1 weten sceptisch te staan tegenover dat percentage.

“Ze gebruiken een zeer duistere berekeningsmethode. We weten bijvoorbeeld van twee meetpunten dat er niets van klopt. Het een staat boven een rioolput en het ander staat naast een intensief bedrijf. Het RIVM is niet onafhankelijk en niet transparant.”

‘Grote beeld klopt’

Stikstofwetenschapper Erisman zegt dat de boeren met de kritiek op die twee meetpunten een punt hebben. Als oud-medewerker van het RIVM was hij nog betrokken bij het plaatsen van de meetpunten.

“Dat hebben we destijds goed uitgezocht, zodat de cijfers zo representatief mogelijk zouden zijn. Maar na verloop van tijd zijn de activiteiten rond die meetpunten gegroeid. Ik denk dat iedere keer gecontroleerd had moeten worden of die meetpunten nog wel representatief zijn.”

Wel benadrukt Erisman dat de cijfers van het RIVM over stikstofneerslag in natuurgebieden, die de basis vormen voor de recente stikstofmaatregelen van het kabinet, representatief zijn. “Die metingen worden verricht in 86 natuurgebieden en leveren een maandelijks gemiddelde. Het is daarom de vraag of die twee omstreden punten de modellen sterk beïnvloeden.”

Als hoogleraar aan de Vrije Universiteit vergeleek hij de afgelopen jaren de stikstofcijfers van het RIVM geregeld met andere cijfers, bijvoorbeeld verkregen via satellietwaarnemingen. “En dan zie je dat het grote beeld klopt. Dus dat de hotspots in landbouwgebieden liggen.”

Bekijk ook;

’Investeringen moeten klimaatschade voorkomen’

Telegraaf 10.09.2019 Er zijn forse investeringen nodig om landen tegen de gevolgen van klimaatverandering te beschermen. In 2030 kunnen meer dan 100 miljoen mensen onder de armoedegrens terechtkomen, stelt een rapport van de Global Commission on Adaptation, een internationale klimaatcommissie waarvan minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat de initiatiefnemer is.

Volgens de commissie moet er wereldwijd in de periode tussen 2020 en 2030 op vijf terreinen 1600 miljard euro geïnvesteerd worden. Die investeringen kunnen een rendement van ruim 6000 miljard euro genereren. Het gaat om vroege signaleringssystemen, klimaatbestendige infrastructuur, het verbeteren van landbouw in droge gebieden, de bescherming van mangroves en investeringen om waterbronnen duurzaam te maken.

Nederland verzorgt in 2020 een wereldtop waarop een actieplan tegen klimaatverandering wordt gepresenteerd.

Het Wereld Natuur Fonds juicht toe dat de Global Commission on Adaptation (GCA) de natuur als eerste verdedigingslinie noemt in de strijd tegen klimaatverandering. „Nederland kan met zijn kennis van watermanagement gidsland worden in het ontwikkelen van natuurlijke oplossingen”, aldus de organisatie.

’Het is aan de minister’

„Natuur biedt oplossingen tegen de stijgende zeespiegel, overstromingen en voor perioden van droogte en hittegolven. Het is dan ook aan minister Van Nieuwenhuizen om die koers ook in Nederland in te zetten. Niet nog hogere dijken en damwanden, maar natuurlijke maatregelen als kwelders tegen hoogwater en de ruimte geven aan rivieren. En geen kunstmatige spaarbekkens, maar veenweidegebieden en bossen die water vasthouden voor tijden van droogte. Met nieuwe natuur en bos maken we het landschap mooier en leggen we ook nog eens CO2 vast.”

Bekijk meer van; ministerie van infrastructuur en milieu klimaat

‘Investeringen nodig om forse klimaatschade te voorkomen’

NOS 10.09.2019 Er moet snel meer geld geïnvesteerd worden in het beschermen van landen tegen extreem weer, als gevolg van klimaatverandering. Anders lopen de kosten vanaf nu snel op en kunnen in 2030 meer dan honderd miljoen mensen onder de armoedegrens terechtkomen. Dat is de conclusie van een rapport van de Global Commission on Adaptation, een wereldwijde organisatie die sinds vorig jaar in Nederland is gevestigd.

In het rapport staat dat er wereldwijd steeds meer slachtoffers vallen als gevolg van extreem weer, zoals hitte, droogte en wateroverlast. Daarnaast is de jaarlijkse schade door overstromingen 66 miljard euro. Daarom is het belangrijk, volgens de commissie, dat er meer geïnvesteerd wordt in een omgeving en infrastructuur die beter voorbereid zijn op weersextremen.

Elke euro die wordt geïnvesteerd in bijvoorbeeld dijkversterking leidt tot een besparing van tussen de 2 en 10 euro, omdat er minder schade ontstaat door overstromingen. Wereldwijd moet er volgens de commissie tot 2030 ruim 1600 miljard euro (1,6 biljoen) geïnvesteerd worden in ‘klimaatrobuustheid’. Dat levert naar schatting 6,3 biljoen euro aan besparingen op.

Rampen voorkomen

“De belangrijkste conclusie van dit rapport is dat je ziet dat er wereldwijd ontzettend veel geïnvesteerd moet worden, om grotere rampen met nog veel hogere kosten te voorkomen”, zegt minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat. Van Nieuwenhuizen is de initiatiefnemer van de Global Commission, de internationale commissie voor ‘adaptatie’, oftewel aanpassing aan het veranderende klimaat.

In de commissie zitten onder anderen Ban Ki-moon, oud-secretaris-generaal van de VN, Bill Gates en Kristalina Georgieva van de Wereldbank. Het is belangrijk, zegt Van Nieuwenhuizen, dat landen niet alleen hun uitstoot van broeikasgassen aanpakken, maar zich ook beter voorbereiden op de veranderingen die sowieso zullen optreden.

“Het is niet of-of, maar en-en. Want de extreme buien die waren voorspeld voor 2050 vallen nu al. Dus we hebben nu al overlast van water en droogte die we moeten aanpakken, en dat geldt voor de hele wereld”, aldus Van Nieuwenhuizen. Niet alleen kunnen andere landen veel van Nederland leren, als het gaat om waterbeheersing, ook ons land kan nog wel wat tips gebruiken.

“Wij moeten juist van andere landen leren om met droogte om te gaan, om water vast te houden. We hebben opnieuw een droge zomer gehad. Je moet daarom zorgen dat de infrastructuur robuust genoeg is. Niet alleen om overstromingen te kunnen weerstaan, maar ook droogte. We hebben wel eens meegemaakt dat een brug niet meer goed open en dicht kon, omdat onderdelen vanwege de hitte uitzetten. Dus wij kunnen ook van andere landen leren.”

Klimaattop in Amsterdam

Ook is vandaag bekend geworden dat er volgend jaar in Amsterdam een wereldwijde klimaattop wordt gehouden. “Op 22 oktober 2020 halen we zo’n 500 tot duizend wereldleiders en deskundigen uit de hele wereld bij elkaar en dan willen we praktische voorbeelden laten zien.”

“We gaan allerlei projecten wereldwijd inventariseren hoe je je kunt aanpassen aan het klimaat en wat daarvoor nodig is. En die kennis en kunde willen we beschikbaar maken voor de hele wereld.”

De tweede helft van Rutte III: ‘Stikstof mogelijke splijtzwam’

NOS 01.09.2019 Een nieuw politiek seizoen gaat komende week van start: dinsdag komt officieel een einde aan het zomerreces. Het derde kabinet van premier Rutte zit dan bijna twee jaar op het pluche en is daarmee op de helft van de reguliere zittingsduur. Wat kunnen we verwachten van de tweede helft?

Een hoop werk in uitvoering, zoveel is wel duidelijk. Na twee jaar onderhandelen over hete hangijzers als het klimaat en de pensioenen is het tijd voor actie. Of, zoals premier Rutte de uitwerking van het klimaat- en pensioenakkoord omschrijft: “Dat wordt een bak werk.”

Uitwerken, wat betekent dat eigenlijk?

De akkoorden over klimaat en pensioen worden de komende periode uitgewerkt. Dus van wat er moet gebeuren (hier te lezen qua klimaat en pensioen), naar hoe dat moet gebeuren. Dat betekent vooral dat ambtenaren op ministeries de plannen in wetsteksten gaan omzetten. Uiteindelijk leidt dat tot concrete regels waar burgers, gemeenten en instellingen zich aan moeten houden.

Dat het een jaar van uitvoering wordt, betekent niet dat de oppositie met de handen over elkaar hoeft te gaan zitten wachten, legt politiek verslaggever Ron Fresen uit. “Uitvoering betekent ook dat er wetgeving moet worden gemaakt en daar wordt dan weer over gedebatteerd in de Tweede en Eerste Kamer.”

Het kabinet streeft voor de klimaat- en pensioenplannen naar een zo groot mogelijk draagvlak, ook omdat de coalitie geen meerderheid heeft in de Senaat. Fresen: “Dus er komen nog genoeg kansen voor oppositiepartijen om accenten aan te brengen binnen de plannen.”

Splijtzwam?

Maar niet alleen aan het uitvoeren van de maatregelen uit die twee akkoorden zal het kabinet een zware kluif hebben. Er is nog een ander onderwerp waar Rutte III mee aan de slag moet: stikstof. En dat kan nog een splijtzwam worden in de coalitie.

Even terug naar vóór het zomerreces. Toen oordeelde de Raad van State dat de overheid meer moet doen om de stikstofuitstoot in kwetsbare natuurgebieden terug te dringen. Daardoor zijn allerlei bouw- en infrastructuurprojecten op losse schroeven komen te staan, waaronder Lelystad Airport. Het vliegveld zou vanaf april 2020 vakantievluchten van Schiphol overnemen, maar dat gaat voorlopig niet door.

“Als Lelystad Airport op de lange baan wordt geschoven, lachen D66 en CU in hun vuistje”, aldus Politiek verslaggever Ron Fresen.

“De problemen die voortvloeien uit de stikstofuitspraak zijn niet zomaar op te lossen”, zegt Fresen. “Ze leiden tot grote politieke vraagstukken, zoals: moet Lelystad Airport überhaupt wel open? En zijn er niet ingrijpender maatregelen nodig om de veestapel in te krimpen? Het kabinet zoekt nu vooral technisch-juridische oplossingen voor het stikstofprobleem, maar de vraag is of die voldoende zijn.”

Als bijvoorbeeld Lelystad Airport op de lange baan wordt geschoven, kan dat wrijving opleveren binnen de coalitie, verwacht Fresen. “Zal de VVD nieuw uitstel accepteren? Als dat gebeurt, lachen D66 en de ChristenUnie in hun vuistje. Die willen sowieso van dat vliegveld af.”

Buddy’s

Toch is het vertrouwen binnen de coalitiepartijen best groot, zegt Fresen. “Ze hebben het gevoel dat wat ze doen eindelijk betekenis krijgt. Tegelijkertijd denkt het kabinet: moeten we nu het goed gaat niet ook wat nieuwe plannen maken, in plaats van alleen uitvoerend werk doen?”

Daarom werkt de coalitie sinds afgelopen voorjaar met een soort buddysysteem, waarin politici met uiteenlopende denkbeelden met elkaar brainstormen over nieuwe initiatieven en ambities. Fresen: “Rob Jetten van D66 praat bijvoorbeeld met VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff over migratie en integratie. En ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers zit met Dijkhoff om tafel over medisch-ethische kwesties. Als ze met nieuwe ideeën komen, kan het kabinet er nog mee aan de slag.”

Prinsjesdag

In de aanloop naar Prinsjesdag op 17 september, waar de regering de plannen voor komend jaar bekendmaakt, praat het kabinet in zogeheten begrotingsraden over de verdeling van het geld. De afgelopen weken kwamen er al een paar maatregelen naar buiten. Zo wil het kabinet de zelfstandigenaftrek verlagen en de woningmarkt beter bereikbaar maken voor starters.

Dan nog iets wat minder met de politieke inhoud te maken heeft, maar waarvan we wel spektakel kunnen verwachten, aldus Fresen: de strijd om het leiderschap binnen CDA en D66. Pieter Heerma van het CDA volgde eerder dit jaar Sybrand Buma op als fractievoorzitter. Een paar maanden daarvoor had D66’er Rob Jetten het fractievoorzittersstokje van Alexander Pechtold overgenomen.

Maar beide heren zijn geen partijleider. Van Heerma is duidelijk dat hij dat niet ambieert, Jetten neemt er later een besluit over. Een partijleider heb je eigenlijk ook pas nodig als er verkiezingen aankomen, zoals het er nu naar uitziet is dat in 2021.

“Maar vaak zijn er meerdere kandidaten”, zegt Fresen. “En die krijgen mogelijk komend politiek seizoen al profileringsdrang, bijvoorbeeld door de scherpte van het debat op te zoeken. Daarmee willen ze laten zien wat voor politicus ze zijn. Dat kan dus nog leuk worden.”

Pieter Heerma in gesprek met Rob Jetten ANP

Ook de SP is interessant om goed te volgen het komende politieke jaar, verwacht de verslaggever. Na vier verkiezingsnederlagen worstelt de partij met de koers. “En het is niet zo dat ze nu opkrabbelen in de peilingen”, stelt Fresen. “Dus die partij moet in aanloop naar 2021 nog goed nadenken.”

En aan de andere kant van het spectrum kan het ook een spannend jaar worden, met name wat betreft ontwikkelingen bij Forum voor Democratie. “De vraag is daar of partijleider Baudet door de interne ruzies en conflicten over het hoogtepunt heen is of dat de partij zich weer kan herstellen.”

Bekijk ook;

Premier Rutte ontvangt Angela Merkel op het Catshuis ANP

Nederland en Duitsland: nauwer samenwerken bij klimaatmaatregelen

NOS 22.08.2019 Nederland en Duitsland willen intensiever gaan samenwerken bij de aanpak van de klimaatverandering en de energietransitie. Dat hebben premier Rutte en bondskanselier Merkel afgesproken tijdens een werklunch in het Catshuis in Den Haag.

Nederland presenteerde in juni het klimaatakkoord na maandenlang overleg met de ‘polder’. Het Duitse kabinet wil binnenkort met een concreet plan komen om de uitstoot van CO2 in het land te reduceren.

Goed om ervaringen uit te wisselen

Rutte en Merkel zeiden dat er wel verschillen zijn tussen de twee landen, maar dat het goed is om van elkaar te leren. Ze vonden het beiden een geslaagde bijeenkomst.

Beide landen hebben veel aan elkaars ervaringen. Het is de bedoeling dat er vaker dit soort uitwisselingen komen:

Video afspelen

Rutte en Merkel eensgezind over klimaatplannen

Een van de verschillen is dat in Duitsland nog veel mensen op olie stoken; die worden gestimuleerd op gas over te schakelen; in Nederland is de ontwikkeling juist om het gebruik van gas in het huishouden te ontmoedigen.

Rutte zei wel dat Duitsland meer ervaring heeft met hoe je omgaat met alternatieve energiebronnen, terwijl Nederland juist voorop loopt op het terrein van vervoer. “Als we grensoverschrijdend samenwerken, heeft dat concurrentievoordelen”, zei de premier.

Burgers meenemen

Merkel voegde eraan toe dat Nederland het goede voorbeeld heeft gegeven in de manier waarop de burgers worden betrokken bij allerlei maatregelen. Ze wees daarbij op de vele discussies aan de ‘klimaattafels’ voordat het klimaatakkoord werd gepresenteerd.

De bondskanselier zei verder dat de twee het erover eens zijn dat je niet zozeer over ge- en verboden moet praten, maar over innovatie en over hoe je de bevolking kunt beïnvloeden om zelf bepaalde maatregelen te nemen.

De regeringsleiders benadrukten dat Nederland en Duitsland niet alleen met elkaar, maar ook met andere landen moeten samenwerken. Merkel had een delegatie van drie ministers bij zich die met het milieubeleid te maken hebben.

Aan Nederlandse zijde van de tafel zaten, naast Rutte, de ministers Hoekstra (Financiën) en Wiebes (Klimaat), Ollongren (Binnenlandse Zaken) en staatssecretaris Van Veldhoven (Milieu). ANP

Bekijk ook;

‘Geslaagd’ klimaatoverleg met Duitsland

MSN 22.08.2019 Nederland en Duitsland hebben samen de basis gelegd voor een langdurige en nauwe samenwerking op klimaatgebied. Dat heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel gezegd na een ontmoeting met onder anderen premier Mark Rutte op het Catshuis in Den Haag.

Rutte zelf sprak van een “ontzettend geslaagde bijeenkomst”, waarin de landen veel ervaringen hebben uitgewisseld. Samenwerking is volgens hem belangrijk, niet alleen om de klimaatdoelen te halen, maar ook om de economie te versterken en concurrerend te houden.

Waar Nederland al in juni definitieve voorstellen ontvouwde voor terugdringing van de CO2-uitstoot in de komende decennia, komt Duitsland pas later dit jaar met een soortgelijk plan van aanpak.

Energietransitie

Merkel kan naar eigen zeggen leren van Nederland, bijvoorbeeld over het creëren van draagvlak voor de energietransitie. Hoe de Duitse klimaataanpak er ook uit gaat zien, het “meenemen van de samenleving en alle betrokkenen” blijft voor de bondskanselier van groot belang.

Aan de andere kant hebben de Duitsers meer ervaring met de overstap van kolen en kernenergie naar stroom uit hernieuwbare bronnen.

Rutte in zijn nopjes na overleg met Merkel

Telegraaf 22.08.2019 Rustig aan, dan breekt het lijntje niet. Dat was de boodschap van premier Rutte en bondskanselier Merkel na afloop van het Duits-Nederlandse kabinetsoverleg in het Catshuis over klimaatbeleid in beide landen. „Het gaat niet om verboden en geboden”, zei Merkel, die Rutte prees voor het klimaatakkoord, waarbij inspraak van belangengroepen was georganiseerd in de zogeheten klimaattafels.

Beide landen sluiten kolencentrales om CO2-uitstoot, afgesproken in Parijs, te beperken. Duitsland wil dit najaar knopen doorhakken over een nationale klimaataanpak. Draagvlak is cruciaal, zo leerde Merkel van de Nederlandse totstandkoming van het klimaatakkoord.

Nederland heeft volgens Merkel goed gekeken hoe het met zo laag mogelijke lasten een zo groot mogelijk effect kan sorteren. Ook is Nederland al verder dan Duitsland met de infrastructuur voor elektrische auto’s. De Duitse auto-industrie loopt daarbij nog wat achter, erkende de bondskanselier. Dat Nederland bij vervoer inzet op innovatie, zoals de waterstofauto, is volgens Merkel ook het navolgen waard.

Want dat was het doel van de bijeenkomst, waaraan van Nederlandse zijde ook ministers Hoekstra (Financiën), Ollongren (Binnenlandse Zaken), Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) en staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur) aan deelnamen. Nederland en Duitsland onderkenden de noodzaak om klimaatplannen af te stemmen om ervoor te waken industrie de grens over te jagen.

Aardbevingen

Rutte en Merkel kregen de vraag of het niet raar was dat Duitsland inzet op gas als energiebron terwijl Nederland burgers en industrie juist aanspoort om van gas op elektra over te stappen. Merkel vond dat niet gek, daar in Duitsland nog veel olie en kolen worden verstookt.

Dan is de overstap naar (geïmporteerd) gas winst. Nederland heeft met de Groningse aardbevingen een noodzaak om de gaskraan dicht te draaien. Rutte erkende: „Ook voor Nederland geldt dat gas en olie nog heel lang transitiebrandstoffen blijven.”

Concrete, gezamenlijke maatregelen heeft het Duits-Nederlandse overleg vooralsnog niet opgeleverd. Rutte was hoe dan ook in z’n nopjes. „Dit was een ontzettend geslaagde bijeenkomst.”

Bekijk meer van; klimaatakkoord klimaat angela merkel mark rutte

Minister-president Mark Rutte en bondskanselier Angela Merkel tijdens een eerder bezoek aan Den Haag vorig jaar. © ANP

Merkel komt klimaatsnuffelen in Den Haag

AD 21.08.2019 Het kabinet wil verder gaan dan het Klimaatakkoord van Parijs en sneller overstappen op alternatieve energie. Maar alleen als de Duitsers meedoen, anders zijn we ‘gekke Henkie’.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel bezoekt donderdag premier Mark Rutte om te overleggen over de aanpak van klimaatverandering. Samen met een aantal vakministers uit beide landen bekijken ze tijdens een lunch op het Catshuis of Berlijn en Den Haag elkaar kunnen helpen bij de overstap naar andere vormen van energie.

Rutte zei vorige week hoge verwachtingen te hebben van het bezoek. Zo hoopt hij afspraken te kunnen maken met Merkel over een CO2-belasting voor bedrijven. In het klimaatakkoord is afgesproken dat die er komt voor vervuilende bedrijven. Maar hoe hoog die precies per bedrijf uitpakt, moet nog worden vastgesteld.

,,Misschien kunnen we met de Duitsers optrekken’’, aldus Rutte. ,,We moeten voorkomen dat industrieën wegtrekken naar andere landen.’’ Als een fabriek in ons buurland veel goedkoper uit is, is de kans groot dat die zal verhuizen. Dan blijft er evenveel CO2 worden uitgestoten, maar verliest Nederland wel banen en belastinginkomsten.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Klimaatakkoord

We kunnen het nodige leren van de Duitsers, aldus André Faaij, hoogleraar energiesystemen.

Volgens Rutte zijn de Duitsers geïnteresseerd in ons klimaatakkoord, waarbij afspraken met allerlei maatschappelijke organisaties zijn gemaakt. Onder andere over hoe we de komende dertig jaar onze huizen op een andere manier dan op gas verwarmen.

,,Maar wij kunnen ook het nodige leren van de Duitsers’’, zegt André Faaij, wetenschappelijk directeur van ECN/TNO en hoogleraar energiesystemen aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Duitsland is een koploper in het opwekken van duurzame stroom. Zij hebben enorme investeringen gedaan in de bouw van windmolenparken en zonnepanelen. Daardoor is bijvoorbeeld de techniek om windturbines te bouwen veel goedkoper geworden. Daar profiteren wij nu van.’’

Al sinds 1990 investeren onze oosterburen enorme bedragen in alternatieve energiebronnen. Tegelijk worden kerncentrales stuk voor stuk gesloten. Maar door het klimaatakkoord van Parijs, waarbij ook Duitsland afsprak de CO2-uitstoot fors te verminderen, moet er meer gebeuren. Door het sluiten van de kerncentrales, is het land afhankelijker geworden van kolencentrales. Maar die moeten dicht om te voldoen aan de afspraken van Parijs.

Faaij: ,,Zij lopen voorop met het opwekken van duurzame stroom. Wij hebben meer kennis en ervaring met alternatieve warmtebronnen voor onze huizen, zoals warmwaterpompen en geothermie. Iets waar de Duitsers in geïnteresseerd zijn.

Parijs

Rutte zou het liefst nog een schepje bovenop de Parijse afspraken doen. Daarin staat dat landen in 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 49 procent moeten hebben verminderd ten opzichte van 1990. Nederland en Frankrijk zouden het liefst verder gaan en uitkomen op 55 procent.

Rutte vorige week: ,,Als Duitsland en Nederland samen kunnen optrekken hebben we naast de Fransen nog een andere bondgenoot erbij om ervoor te zorgen dat ook de rest van Europa ambitieus blijft en dat is aantrekkelijk.’’ Want zonder de steun van de Duitsers wordt het een lastig verhaal. ,,Als Nederland ambitieuzer is dan de rest van Europa, dan ben je de gekke Henkie.’’

Volgens Faaij heeft samenwerking alleen maar voordelen. Als iedereen zelf het wiel gaat uitvinden, is dat alleen maar duurder, betoogt hij. Zo kunnen we samen met onze grote buurman infrastructuur aanleggen, zoals windmolenparken en leidingen voor CO2 en waterstof.

Bovendien vullen Duitsland en Nederland elkaar goed aan. ,,Wij zijn bijvoorbeeld goed in duurzame chemie. Bedrijven in Delfzijl en in de Rotterdamse haven experimenteren met nieuwe technieken op basis van biomassa.

Zij zijn weer goed in het groener maken van de staalindustrie met waterstof en verdere ontwikkelingen van elektrische voertuigen. Als we met elkaar delen wat wel werkt en wat niet, maken we veel meer vaart met de energietransitie en houden we de kosten in de hand.’’

Rutte ontvangt Merkel voor klimaatoverleg

Telegraaf 22.08.2019 Premier Mark Rutte ontvangt donderdag de Duitse bondskanselier Angela Merkel en drie van haar ministers in het Catshuis voor een overleg over de aanpak van klimaatverandering.

Naast Rutte en Merkel zijn van beide landen de bewindspersonen aanwezig die beleid maken op het gebied van het klimaat. Zo treft minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) zijn collega Peter Altmaier. Verder zijn de ministers Olaf Scholz (Financiën) en Svenja Schulze van Milieu, beiden lid van het ’klimaatkabinet’ van Merkel, aanwezig bij het kabinetsoverleg.

Nederland presenteerde in juni het klimaatakkoord na maandenlang polderen. Het Duitse kabinet wil voor het einde van het jaar met een concreet plan komen om de uitstoot van CO2 in het land te reduceren.

Volgens het kabinet wordt er door buurlanden met veel interesse gekeken naar de Nederlandse klimaataanpak. Wiebes zal de Duitse delegatie dan ook uitleg geven over het akkoord en „hoe wij dat doen met die tafels en vertegenwoordigers.”

Het kabinet vindt het belangrijk dat Nederland als klein land samenwerkt met andere landen als het om klimaataanpak gaat. Duitsland en Nederland zijn daarnaast „op veel terreinen echt van elkaar afhankelijk”, aldus Wiebes. „Een heel groot deel van de Duitse industrie is bijvoorbeeld aangewezen op de Rotterdamse haven.”

Bekijk meer van; angela merkel mark rutte

Klimaatbestendig bos moet stervende bomen redden

NOS 12.08.2019 Honderdduizenden bomen in Nederland hebben de droogte van 2018 niet overleefd. Deskundigen maken zich zorgen, want door het veranderende klimaat is er een kans dat periodes droogte vaker voorkomen en bomen zijn juist essentieel in het tegengaan van klimaatverandering.

In het bos van Beekbergen waren de droge zomermaanden van vorig jaar voor 25 bomen funest. “Een of twee droge zomers kan een boom nog wel aan, dat hoeft niet noodlottig te zijn. Maar meerdere droge zomers kan funest zijn”, legt Bas Lerink van de Wageningen Universiteit uit. De bomen groeien namelijk aanzienlijk minder in die periodes. “En als een boom niet kan groeien, gaat hij dood.”

2 millimeter groei

De Wageningen Universiteit doet onderzoek hiernaar. Ze meten met dendrometers de groei van bomen. Honderd van zulke apparaten hangen aan verschillende bomen door heel Nederland. Overal zien ze een vergelijkbaar groeipatroon. “Een boom groeit gemiddeld 15 millimeter. Afgelopen jaar was dat 2 millimeter”, zegt Lerink.

Als bomen groeien, absorberen ze CO2. In de lucht is CO2 verantwoordelijk voor klimaatopwarming, dus die groei moet weer omhoog. In het bos in Beekbergen is een experiment gaande om de natuur een handje te helpen. Daar zijn verschillende boomsoorten bij elkaar geplant om het bos weerbaarder te maken.

Ook zijn er boomsoorten geplant die passen bij het veranderende klimaat, laat Harrie Hekhuis van Staatsbosbeheer in deze video zien:

Video afspelen

‘Een gemengd bos is de toekomst’

Klimaatverbond: airco’s frustreren doelstellingen Klimaatakkoord

NOS 30.07.2019 In het Klimaatakkoord moet meer rekening worden gehouden met koeling. Dat stelt Jan Engels van het Klimaatverbond Nederland. “Nu gaat het vooral over het verwarmen van onze huizen, maar we zijn er nog niet op ingesteld dat het tegenwoordig zo lang warm is dat we ook moeten gaan koelen.”

“Als je aan de ene kant zorgt voor verwarming en daarnaast ook koeling nodig hebt, is er sprake van een dubbele energievraag”, zegt Engels. “De schoonste energie is nog altijd de energie die we niet gebruiken.”

Het Klimaatverbond Nederland is een samenwerking van meer dan 150 gemeenten, provincies en waterschappen. Samen met partners als natuurorganisaties, energiemaatschappijen en universiteiten werkt het Klimaatverbond aan de energietransitie van fossiel naar 100 procent nieuwe energie.Met de stijgende temperaturen neemt ook de vraag naar de verkoelende apparaten toe. “Als we het KNMI moeten geloven komen hete periodes straks veel vaker, langer en extremer voor”, zegt Engels. “De factor hitte zal dus een steeds grotere rol spelen. Elke besparing is hard nodig en als we deze factor over het hoofd zien, maken we het onszelf nodeloos moeilijk.”

Airco-installatiebedrijven hebben het, zeker met de hitte van vorige week, steeds drukker. Jordy van de Griendt van Klimax Installatiebedrijven merkt dat ook. Maar er is een groot verschil tussen de ene installatie of de andere, zei hij in het NOS Radio 1 Journaal.

“Airco’s kosten altijd elektriciteit, maar de meeste installaties hebben een A-energielabel of zelfs een AAA+ label”, zegt Van de Griendt. “Alleen geldt dat niet voor de mobiele airco’s, de airco’s op wieltjes. Die zijn voor tijdelijk en snel een oplossing, maar ze koelen heel inefficiënt, omdat ze een slurf hebben die naar buiten moet om de warme lucht af te voeren. Dus aan de ene kant heb je koelte, maar aan de andere kant blijft die warmte.”

Het wordt steeds warmer en dus worden er wereldwijd meer airco’s verkocht. Maar de koeling kost energie en dus levert dat meer CO2 op, laat Nieuwsuur zien:

Video afspelen

Zorgen over CO2: elke seconde worden wereldwijd tien airco’s verkocht

Volgens Jan Engels van het Klimaatverbond Nederland is dit een groot punt van aandacht. “Het brengen van warmte gebeurt vaak in wijken met sociale huurwoningen die nog slecht zijn geïsoleerd. Doe je niets aan de vraag naar koelte, dan ontstaan er problemen. Mensen met een kleine beurs hebben niet voldoende geld voor de aanschaf van een goed klimaatsysteem. Zij kiezen juist voor de goedkopere varianten.”

Ook dreigt nog een ander probleem als steeds meer mensen kiezen voor een koelingssysteem in huis, waarschuwt Engels. “Grote onbekende is hoe mensen straks met zo’n airco omgaan. Gebruiken ze de installatie alleen op de hetere dagen als het binnen warmer wordt dan 27 of 28 graden? Of gaat-ie ook aan om te voorkomen dat het warmer wordt dan 22 of 23 graden. Dat is een hele grote onbekende gedragscomponent en we weten niet wat dat met de energievraag gaat doen.”

Bekijk ook;

Kamer: Kwetsbare huurders compenseren voor Klimaatakkoord

NU 04.07.2019 Huurders die vanwege het Klimaatakkoord te maken krijgen met hogere lasten zonder dat zij daar iets aan kunnen doen, moeten daarvoor worden gecompenseerd. Alle partijen in de Tweede Kamer stemden donderdag met dat voorstel van de PvdA in.

Niet iedereen kan zijn woning zodanig aanpassen dat het duurzamer wordt, merkte PvdA-leider Lodewijk Asscher woensdagavond op in het debat over het Klimaatakkoord.

Daarom riep hij het kabinet op maatregelen te nemen zodat mogelijk gedupeerden er met de klimaatmaatregelen niet op achteruitgaan. Het gaat om huurders met een huurbaas die niet verduurzaamt, kopers van corporatiewoningen die in slechte staat verkeren en mensen die aangesloten zijn op een warmtenet.

Nu Asscher de steun van de Kamer heeft, moet het kabinet duidelijk maken hoe zij deze mensen gaat helpen.

In de klimaatplannen staat dat er een warmtefonds wordt opgericht waarmee de verduurzaming van woningen gefinancierd kan worden. Dat moet toegankelijk worden voor iedereen en tegen een zo laag mogelijke rente.

PvdA belangrijk voor meerderheid in senaat

Het vorige week gepubliceerde Klimaatakkoord bestaat uit een verzameling van maatregelen, die allemaal apart moeten worden behandeld in het parlement. Aangezien de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in de Eerste Kamer geen meerderheid heeft, is de steun van de oppositie nodig.

De PvdA zou de coalitie in de senaat aan een meerderheid kunnen helpen, maar die steun krijgen de partijen niet zomaar, liet Asscher woensdag tijdens het debat al weten. “Ga er niet zomaar van uit dat de PvdA de plannen zal steunen.”

In het Klimaatakkoord is een aantal maatregelen opgenomen voor huurders. Zo gaat het energielabel zwaarder meetellen in het puntensysteem waarmee je de maximale huursom kunt berekenen. Een niet-duurzaam huis, krijgt zo een lagere huurprijs.

Zie ook: Dit zijn de belangrijkste punten uit het Klimaatakkoord

Lees meer over: Klimaatakkoord Politiek lodewijk asscher

Lodewijk Asscher (PvdA) tijdens het debat gisteravond © ANP

Kamer unaniem: Huurders mogen niet dupe zijn van klimaatplannen

AD 04.07.2019 Mensen die geen mogelijkheid hebben hun woning te verduurzamen, bijvoorbeeld huurders met een huisbaas die dat weigert, mogen er niet op achteruitgaan door de energiemaatregelen uit het Klimaatakkoord. Dat vindt de gehele Tweede Kamer.

De Tweede Kamer staat unaniem achter een oproep van die strekking van PvdA-leider Lodewijk Asscher, die hij gisteravond deed tijdens het debat over het Klimaatakkoord.

Het kabinet wil de belasting op gas de komende jaren verhogen, terwijl de heffing op elektriciteit juist omlaaggaat. Dat moet mensen ertoe aansporen hun woning beter te isoleren, te kiezen voor een elektrische kookplaat in plaats van een gasfornuis, en voor bijvoorbeeld een warmtepomp in plaats van een cv-ketel.

Asscher wees erop dat mensen in een huurwoning daarbij sterk afhankelijk zijn van de bereidwilligheid van hun huisbaas. Ook mensen die een slecht geïsoleerde corporatiewoning hebben gekocht, dreigen volgens de PvdA het kind van de rekening te worden, net als mensen die aangesloten zijn op een warmtenet waarvan de tarieven gekoppeld zijn aan de gasprijs.

Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat © ANP

PvdA en GroenLinks eisen aanpassingen Klimaatakkoord

AD 04.07.2019 PvdA en GroenLinks eisen dat het kabinet aanpassingen doet aan het vorige week gepresenteerde Klimaatakkoord. De steun van die oppositiepartijen – in elk geval van de PvdA – is noodzakelijk om klimaatmaatregelen door de Eerste Kamer te loodsen.

Tijdens een debat in de Tweede Kamer maakte PvdA-leider Lodewijk Asscher gisteravond duidelijk dat hij een paar keiharde eisen stelt aan steun voor het Klimaatakkoord. Zo wil hij dat huurders worden gecompenseerd in de energierekening als hun huisbaas geen energiebesparende maatregelen neemt, zoals isolatie van een woning.

De steun van Asscher voor het pakket maatregelen dat er nu ligt, is niet vanzelfsprekend. ,,Ga daar niet van uit’’, waarschuwde hij het kabinet. Net als GroenLinks-leider Jesse Klaver vindt Asscher dat er alsnog een algemene CO2-heffing voor bedrijven zou moeten komen als dit najaar blijkt dat de huidige voorgestelde, beperkte CO2-heffing voor vervuilende bedrijven te weinig oplevert.

Bijtelling

Klaver wilde ook dat de bijtelling voor elektrische auto’s niet al volgend jaar oploopt naar 8 procent. Tot nu toe was bekend dat die bijtelling het komende jaar 4 procent zou bedragen, maar dat wil het kabinet in het Klimaatakkoord dus versneld verhogen. ‘Jojobeleid’, noemde Klaver dat. Staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur) meldde dat 10.000 mensen door de maatregel worden geraakt.

Allerlei klimaatmaatregelen uit het akkoord moeten de komende tijd door de Tweede en Eerste Kamer worden aangenomen. In de Tweede Kamer hebben de vier coalitiepartijen wel een meerderheid, maar in de Eerste Kamer niet. Daar is in elk geval de PvdA nodig om een meerderheid achter de plannen te krijgen.

Meedoen

Het kabinet had daarom tijdens het debat warme woorden voor PvdA-leider Asscher. ,,Hij heeft wervend verwoord dat iedereen moet meedoen’’, sprak minister Wiebes van Klimaat. ,,Niet alleen huizenbezitters, ook de huurders.’’ Minister Ollongren (Wonen) benadrukte dat er nu al allerlei maatregelen worden genomen om huurders niet de dupe te laten zijn.

,,Kwetsbare huurders worden beschermd en verhuurders worden gestimuleerd om te verduurzamen’’, zei Ollongren. Uiteindelijk kan een huurder altijd naar de rechter stappen als die het niet eens is met de huurprijs, aldus de minister. Zij wees ook op het nieuw warmtefonds dat er komt, waaruit huiseigenaren geld kunnen lenen om een woning te isoleren of een warmtepomp aan te schaffen. In het najaar komt Ollongren met meer informatie over dat fonds. Voor Asscher waren deze toezeggingen ‘onvoldoende’.

Met het Klimaatakkoord moet worden bereikt dat Nederland in 2030 bijna de helft minder CO2 uitstoot dan in 1990. Daarvoor kwam het kabinet vorige week met een waslijst aan maatregelen, zoals een verhoging van de prijs van gas en een verlaging van die van elektriciteit. Over verschillende maatregelen wordt na het zomerreces verder gedebatteerd.

De minister werkt stuk voor stuk de gestelde vragen door. De Kamer hoort het rustig aan, zonder al te veel interrupties.

Wiebes denkt dat de klimaatplannen zorgen voor een goed vestigingsklimaat voor industrie: qua water, qua wind, qua nautische bereikbaarheid.

Meer dan de helft van lasten komt neer bij de driehonderd grootste bedrijven. ,,Het mkb gaat dus niet meer betalen”, aldus Wiebes.

Wiebes benadrukt dat ‘iedereen mee moet doen’, ook mensen zonder leenruimte, ouderen, etc. Mensen moeten verleid worden, ,,of dat lukt moet later blijken”. Wiebes wil dat jaarlijks evalueren.

Volgens Wiebes was het overleg met 150 organisaties ‘zeer niet de snelste methode’, maar wel een die resultaat heeft opgeleverd.

We gaan weer verder. Minister Eric Wiebes krijgt het woord. ,,Het motto vanaf het begin was haalbaar en betaalbaar.” Hij vindt dat er een evenwichtig pakket ligt. ,,Wat mij betreft Nederland op z’n best.”

Schorsing tot 23.05 uur

Baudet is klaar. Einde van de eerste termijn van de zijde van de Kamer. Zometeen is het woord aan het kabinet om te reageren. Eerst een korte schorsing.

Baudet herhaalt zijn eerdere boodschap: de klimaatmaatregelen kosten gigantisch veel geld, terwijl ze vrijwel niets opleveren.

De laatste spreker in de eerste termijn: Thierry Baudet (FvD). ,,Politiek is keuzes maken”, begint hij. ,,Dit kabinet kiest ervoor om de belastingen niet te verlagen voor hardwerkende Nederlanders. Nee, daar is allemaal geen geld voor.”

Nu Denk-voorman Tunahan Kuzu. Hij vindt dat het akkoord geen verzameling ‘dode letters’ mag zijn, maar daadwerkelijk iets moet doen voor de bescherming van de wereld. Ook moeten de kosten rechtvaardig verdeeld worden, maar daar heeft Kuzu nog flinke zorgen over.

Door met Gerrit Jan Pieter van Otterloo (50Plus). Hij hekelt dat niet duidelijk is wat de gevolgen van de maatregelen zijn. Zijn partij gaat alle maatregelen afzonderlijk beoordelen. Nog geen steun van 50Plus dus.

Klaver interrumpeert. Hij maakt zich zorgen over de houding van de SGP, die volgens hem steeds afstandelijker wordt ten opzichte van de plannen. Stoffer: ,,We denken dat 2030 te krap is om de doelen te halen. Ik wil aan de slag, en niet ons per se houden aan een getal.”

Verder met Chris Stoffer (SGP), die start met een anekdote over het mountainbiketochtje met zijn vrouw vanmorgen. ,,Dat deed me realiseren dat we onze aarde moeten beschermen.” Hij noemt de plannen bewonderenswaardig, maar vreest ook dat het onbetaalbaar is. ,,Ik concludeer dat er nog heel heel heel veel moeten gebeuren.”

Nu Lammert van Raan (PvdD), die partijleider Marianne Thieme – die ziek is – vervangt. Hij hekelt de houding van het kabinet, die hij ‘politieke lafheid en onverantwoord beleid’ verwijt. ,,Compromisme dat zwak en te laat is.” Het kabinet misbruikt volgens hem de burger om niet te hoeven grijpen.

© ANP — Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken

Segers is klaar, door met Pieter Heerma (CDA). ,,Iedereen met kleine kinderen weet dat het moeilijker is om iets op te bouwen dan kapot te maken”, begint hij. ,,We zien dat dit ook geldt in de westerse wereld en politiek.” Hij schaart zich achter het Klimaatakkoord. –>> Laad meer

GroenLinks-leider Klaver en PvdA-leider Asscher op weg naar het debat over de klimaatplannen ANP

PvdA en GroenLinks stellen nog extra eisen voor ja-woord Klimaatakkoord

NOS 03.07.2019 Oppositiepartijen PvdA en GroenLinks willen nog veranderingen aan het definitieve Klimaatakkoord. Voor hun uiteindelijke steun eist de PvdA onder meer compensatie voor huurders die kampen met een hoge energierekening omdat hun huisbaas weigert het huis te isoleren.

“Als je denkt dat wij komen applaudisseren, dan heeft u het mis,” zei PvdA-leider Asscher tijdens het debat over het Klimaatakkoord. “Als er geen concrete oplossingen komen, dan kunt u fluiten naar onze steun.”

GroenLinks wil onder meer dat grote bedrijven meer betalen voor de uitstoot van CO2. Ook moet er een eerlijker verdeling komen tussen burgers en bedrijven, zo zei GroenLinks-leider Klaver tijdens het eerste debat over het vrijdag gepresenteerde Klimaatakkoord, waarover maanden is onderhandeld.

Geen akkoord

In de Tweede Kamer heeft het kabinet-Rutte III de nodige steun van de vier coalitiepartijen. Maar in de Eerste Kamer heeft het kabinet geen meerderheid en daar is dus de instemming nodig van de oppositie, bijvoorbeeld van de PvdA of GroenLinks. Tijdens het debat bleek dat het daar nu nog te vroeg voor is. “Er is nog geen akkoord”, zei GroenLinks-leider Klaver. “Maar ik ben optimistisch.”

De Tweede Kamer hoeft nog geen ja te zeggen tegen de kabinetsplannen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De komende maanden worden de maatregelen nog verder doorberekend, in detail uitgewerkt en vervolgens in delen besproken.

Tijdens het debat werd duidelijk dat GroenLinks en de PvdA wel willen meepraten, constateert NOS-verslaggever Arjan Noorlander. “Ze zien het best zitten, maar zo’n debat is wel het moment om hun zorgen te uiten.”

Coalitiepartijen D66, ChristenUnie en het CDA lieten hun bereidheid doorschemeren iets te doen met de eisen van de PvdA en GroenLinks. “Dit is geen dichtgetimmerd akkoord. We staan open voor suggesties”, zei D66-leider Jetten.

Een onvoldoende

Steun van oppositiepartijen SP en PVV is niet te verwachten. De SP vindt dat de lage inkomens te hard worden getroffen en dat de industrie niet hard genoeg wordt aangepakt. “Dit voorstel krijgt een onvoldoende”, aldus SP-Kamerlid Beckerman. De PVV gelooft niet in een snelle opwarming van de aarde en vindt het onzin dat het kabinet zoveel geld uittrekt voor CO2-reductie.

Bekijk ook:

PvdA en GroenLinks blijven kritisch over plannen in Klimaatakkoord

NU 03.07.2019 GroenLinks en de PvdA blijven erg kritisch over een aantal belangrijke maatregelen uit het vorige week gepubliceerde Klimaatakkoord. De plannen zijn niet toereikend voor huurders en de grote industrie, lieten de partijleiders woensdagavond weten tijdens het debat over de klimaatplannen.

Om de klimaatplannen door het parlement te loodsen, hebben regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de steun van de oppositie in de Eerste Kamer nodig. De PvdA of GroenLinks kunnen de coalitie aan een meerderheid helpen.

Maar die steun is niet vanzelfsprekend, waarschuwde PvdA-leider Lodewijk Asscher al direct. “Ga er niet zomaar van uit dat de PvdA de plannen zal steunen.”

Een van die plannen is de oprichting van een warmtefonds. Daarmee kunnen huiseigenaren de verduurzaming van hun woning financieren. Een mooi initiatief, vindt Asscher, maar vooral voor woningbezitters. “Er moet een oplossing komen voor de huurders die een hogere energierekening krijgen. Anders kun je fluiten naar die steun”, beet Asscher VVD’er Dilan Yesilgöz toe.

‘Nederlandse burgers betalen mee aan grote industrie’

Jesse Klaver (GroenLinks) vindt vooral dat de zware industrie geen eerlijke bijdrage levert. Er komt een CO2-heffing voor iedere ton die te veel wordt uitgestoten, bovenop de de al bestaande Europese heffing.

Die levert volgens Klaver alleen geen enkele euro op omdat de vrijstelling zo hoog is dat bedrijven het niet hoeven te betalen. Als de heffing wel geld oplevert, wordt dat sowieso teruggesluisd naar de industrie via subsidie om te vergroenen.

Verder betalen deze meest vervuilende bedrijven 550 miljoen euro aan een subsidiepot voor duurzame energie, maar ontvangen zij daar tot 2030 ook 1 miljard euro uit. Klaver: “Nederlandse burgers betalen nog steeds mee aan de grote industrie.”

Yesilgöz zou juist blij zijn als de CO2-heffing niets opbrengt. “Dat zou betekenen dat die bedrijven bezig zijn met verduurzamen”, zei de VVD’er. Bovendien gaat het haar maar om één doel: CO2-reductie.

Doel is helft minder uitstoot in 2030

Yesilgöz kon het niet laten de PvdA en GroenLinks nog even te wijzen op hun eigen plannen om de industrie te belasten via een heffing. In die inmiddels doorgerekende plannen blijkt dat bedrijven naar het buitenland vluchten waardoor de uitstoot daar stijgt. Ook zouden deze plannen duurder voor de burger uitpakken dan de heffing die het kabinet voorstelt.

Meer dan honderd maatschappelijke organisaties en bedrijven hebben twee jaar lang overlegd om tot voorstellen te komen. Uit die voorstellen hebben kabinet en coalitie een selectie gemaakt en zelf aangevuld en aangepast om het klimaatdoel te halen: de helft minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990.

‘VVD is hielenlikker geworden van GroenLinks, alles om aan de macht te blijven’

AD 03.07.2019 ‘Gebakken lucht’, ‘compromisme’ en zelfs een ‘baggerakkoord’. De oppositie is bepaald niet te spreken over het nieuwe Klimaatakkoord dat vorige week door het kabinet werd gepresenteerd. Vanavond debatteert de Tweede Kamer over het akkoord, dat vol staat met maatregelen waarvan het nog maar de vraag is hoe ze zullen uitpakken voor de portemonnee van Nederlanders. Mis niks met ons liveblog.

Met het Klimaatakkoord moet bereikt worden dat Nederland in 2030 bijna de helft minder CO2 uitstoot dan in 1990. Daarvoor komt het kabinet met een waslijst aan maatregelen, zoals een verhoging van de prijs van gas en een verlaging van die van elektriciteit. Ook komen er subsidies en leningen voor warmtepompen en het isoleren van huizen.

‘Eerlijk en haalbaar’, herhaalde minister Eric Wiebes (Klimaat) tijdens de presentatie meermaals, maar daar denkt de oppositie heel anders over. Aan de linkerflank vindt men de lasten oneerlijk verdeeld. ,,Nog steeds krijgt de grote vervuilende industrie bijvoorbeeld subsidie, terwijl veel mensen en het MKB extra moeten gaan betalen’’, aldus SP-leider Lilian Marijnissen eerder. Ook de PvdA, op wier steun het kabinet juist hoopt, vindt het akkoord ‘niet groen en eerlijk genoeg’.

Aan de rechterflank vindt men de maatregelen juist veel te ver gaan. ,,Dit akkoord zal de mensen en bedrijven in Nederland bakken met geld kosten. Het is puur bedrog dat de precieze kosten niet eens zijn doorgerekend!’’, zegt Geert Wilders (PVV), die het een ‘baggerakkoord’ noemt. Wat hem betreft berust het akkoord op ‘ideologische en groene gekte’. Die mening is ook Forum voor Democratie toegedaan. Voorman Thierry Baudet zal dan ook samen met zijn PVV-collega vol de aanval openen op het kabinet.

Oppositie ontevreden over ‘baggerakkoord’ klimaat: ‘oneerlijk en niet groen’

AD 03.07.2019 ‘Gebakken lucht’, ‘compromisme’ en zelfs een ‘baggerakkoord’. De oppositie is bepaald niet te spreken over het nieuwe Klimaatakkoord dat vorige week door het kabinet werd gepresenteerd. Vanavond debatteert de Tweede Kamer over het akkoord, dat vol staat met maatregelen waarvan het nog maar de vraag is hoe ze zullen uitpakken voor de portemonnee van Nederlanders. Mis niks met ons liveblog.

Met het Klimaatakkoord moet bereikt worden dat Nederland in 2030 bijna de helft minder CO2 uitstoot dan in 1990. Daarvoor komt het kabinet met een waslijst aan maatregelen, zoals een verhoging van de prijs van gas en een verlaging van die van elektriciteit. Ook komen er subsidies en leningen voor warmtepompen en het isoleren van huizen.

‘Eerlijk en haalbaar’, herhaalde minister Eric Wiebes (Klimaat) tijdens de presentatie meermaals, maar daar denkt de oppositie heel anders over. Aan de linkerflank vindt men de lasten oneerlijk verdeeld. ,,Nog steeds krijgt de grote vervuilende industrie bijvoorbeeld subsidie, terwijl veel mensen en het MKB extra moeten gaan betalen’’, aldus SP-leider Lilian Marijnissen eerder. Ook de PvdA, op wier steun het kabinet juist hoopt, vindt het akkoord ‘niet groen en eerlijk genoeg’.

Aan de rechterflank vindt men de maatregelen juist veel te ver gaan. ,,Dit akkoord zal de mensen en bedrijven in Nederland bakken met geld kosten. Het is puur bedrog dat de precieze kosten niet eens zijn doorgerekend!’’, zegt Geert Wilders (PVV), die het een ‘baggerakkoord’ noemt. Wat hem betreft berust het akkoord op ‘ideologische en groene gekte’. Die mening is ook Forum voor Democratie toegedaan. Voorman Thierry Baudet zal dan ook samen met zijn PVV-collega vol de aanval openen op het kabinet.

Klimaatplan industrie haalbaar met ‘blauwe waterstof’

NOS 02.07.2019 Onderzoeksinstituut TNO en grote bedrijven in de Nederlandse industrie denken het doel van het Klimaatakkoord vooral te kunnen halen door middel van blauwe waterstof. Een nieuwe grootschalige fabriek op de Maasvlakte kan in een belangrijk deel van de toekomstige behoefte naar waterstof voorzien, blijkt uit onderzoek van TNO in samenwerking met 16 grote bedrijven en organisaties, dat vanmiddag is overhandigd aan minister Wiebes.

Waterstof kan onder voorwaarden fossiele brandstoffen vervangen. In het vorige week gesloten Nationaal Klimaatakkoord heeft waterstof een belangrijke rol gekregen. Niet alleen in de industrie, ook in het vervoer en mogelijk in de toekomst in de gebouwde omgeving worden verschillende toepassingsmogelijkheden voor waterstof gezien.

Bij het plan van TNO gaat het om de raffinaderijen, de chemie en mogelijk ook kolencentrales. De hoop is dat waterstof aardgas en mogelijk ook steenkool kan vervangen. Voor de productie van blauwe waterstof wordt nog wel aardgas gebruikt, maar de CO2 wordt afgevangen en onder de grond opgeslagen. Voor groene waterstof wordt geen gas meer gebruikt, omdat dit gemaakt kan worden met windenergie.

Overgangsperiode

Maar op korte termijn is er niet voldoende groene waterstof beschikbaar, vertelt René Peters van TNO. “Voor die groene variant heb je heel veel groene energie nodig. Die hoeveelheid is er nu nog niet. Voordat je dat niveau bereikt hebt, bijvoorbeeld door de nieuwe windparken op zee, ben je tien jaar verder. Daarom moeten we met blauwe waterstof de komende tien jaar overbruggen.”

Waterstof bestaat in verschillende varianten: grijze, groene en blauwe waterstof;

* Grijze waterstof wordt vooral gemaakt met aardgas. Daarbij wordt water gesplitst in waterstofgas en CO2. De waterstof kan vervoerd worden en op een andere plaats als energiebron worden gebruikt.

* Bij blauwe waterstof is de bron nog steeds wel aardgas, maar wordt de CO2 er uitgehaald en onder de grond opgeslagen.

* Bij groene waterstof is de energiebron geen aardgas, maar bijvoorbeeld windenergie. Bij deze variant komt dus helemaal geen CO2 meer vrij.

TNO heeft samen met de bedrijven verschillende varianten onderzocht, waarbij zo snel mogelijk de CO2-uitstoot fors naar beneden kan. Er is bijvoorbeeld gekeken naar het grootschalig gebruik van biomassa of het elektrificeren van productieprocessen. Maar deze opties zijn allemaal duurder dan de inzet van blauwe waterstof.

Wel betekent het dat er op grote schaal CO2 onder de zeebodem moet worden opgeslagen. De CO2 wordt met buizen geïnjecteerd in lege gasvelden voor de kust, is het plan. Volgens TNO zijn er vlak bij de kust vier à zes lege gasvelden in de Noordzee, die geschikt zijn om de CO2 in op te slaan.

Goedkoper

Waar het tot nu toe vaak gaat over het afvangen van CO2 uit rookgassen in een schoorsteen, is het nu de bedoeling dat de CO2 veel eerder in het proces uit het aardgas wordt gehaald. “Nog voordat je het gas gaat gebruiken, kan de CO2 er al uitgehaald worden”, vertelt Peters. Omdat de dichtheid van CO2 dan veel groter is, is het een goedkopere techniek. “Als je aardgas verhit, wordt het gesplitst in een stroom met vooral CO2 en een stroom waterstof.”

De CO2 is er dan goedkoper uit te halen, dan wanneer je het uit een schoorsteen filtert, zoals bij bijvoorbeeld een kolencentrale. Er zitten volgens Peters dan ook meerdere voordelen aan het plan. Niet alleen is het goedkoper, ook past de waterstof goed bij de huidige productieprocessen in bedrijven. Daarnaast is ook de haven van Rotterdam voorstander, omdat die zich graag wil profileren als klimaatvriendelijke haven.

Klimaatakkoord

In het vorige week gepresenteerde Klimaatakkoord staat ook de ontwikkeling van groene en blauwe waterstof beschreven. Op dit moment is er “helaas” nog onvoldoende groene waterstof beschikbaar, aldus de tekst in het akkoord, en dus wordt gezocht naar mogelijkheden om die versneld te ontwikkelen.

Natuur & Milieu waarschuwt dat investeringen in blauwe waterstof niet ten koste mogen gaan van die in de groene variant. “Je bouwt een fabriek niet voor een paar jaar”, zegt directeur Marjolein Demmers. “Het gevaar is dat er investeringen worden gedaan in de opslag van CO2, die ten koste gaan van de ontwikkeling van echt groene waterstof.”

Natuur & Milieu doet dan ook een oproep dat zo snel mogelijk in kaart wordt gebracht hoe Nederland tot voldoende aanbod van groene waterstof kan komen.

Met het plan voor blauwe waterstof kan 2,2 tot 4,3 megaton CO2 bespaard worden. De totale uitstoot van de Rotterdamse haven is 26 megaton, 17 procent van de uitstoot in Nederland. De investering in de nieuwe fabriek en leidingen bedraagt 2 miljard euro, die deels van de overheid moet komen.

Bekijk ook;

Vervuiler gaat meer betalen door het Klimaatakkoord, maar hoe?

NOS 29.06.2019 Het is misschien wel de opvallendste maatregel uit het Klimaatakkoord: de CO2-heffing voor vervuilende bedrijven. Hoe ziet de uitvoering van de CO2-heffing eruit en waar zitten de pijnpunten?

Helemaal nieuw is een vorm van CO2-belasting niet. Op dit moment betalen Nederlandse bedrijven voor hun uitstoot via het Europese emissiehandelssysteem (ETS). Dat gaat om zo’n 20 euro per ton uitgestoten broeikasgas. Maar dat is voor de klimaatdoelstellingen niet voldoende. Daarom komt er met de invoer van de CO2-heffing een bedrag bovenop. Dat extra bedrag wordt alleen betaald over elke ton CO2 die boven die Europese ETS-grens wordt uitgestoten.

Met de invoering van de nieuwe, of extra, CO2-heffing moeten bedrijven vanaf 2021 niet alleen meer gaan betalen. Ze moeten ook minder gaan uitstoten (een verlaging van zo’n 10 procent). Overschrijdt een Nederlands bedrijf die nieuwe lagere grens, dan betaalt het bedrijf vanaf 2021 30 euro per ton tot maximaal 150 euro per ton in 2030.

Grote bedrijven

De heffing geldt voor grote bedrijven in nagenoeg elke sector. De lucht- en scheepvaart zijn niet meegenomen in het Klimaatakkoord en dragen dus niet bij.

Er is wel verschil wat er per bedrijf betaald moet worden, afhankelijk van de activiteiten. In het klimaatakkoord staat nu dat de 300 grootste bedrijven in Nederland de heffing gaan betalen als zij de heffingsvrije grens overschrijden. Samen zijn zij verantwoordelijk voor zo’n 80 procent van de uitstoot aan CO2-gassen in de Nederlandse industrie.

De hoogte van de Europese taks ETS wordt berekend op basis van bijvoorbeeld de bedrijfsgrootte of type productie. Omdat de nieuwe CO2-taks gekoppeld is aan die ETS kan dat ‘makkelijk’ worden geregeld. Hoewel de nieuwe CO2-heffing niet Europees breed wordt ingevoerd, zijn het wel dezelfde – onafhankelijke – inspecteurs van de Europese ETS die de controle op zich nemen.

Wat gaan we merken van het Klimaatakkoord? Zie hieronder:

Video afspelen

Wat gaan we merken van het Klimaatakkoord?

Critici van het klimaatakkoord zeggen dat de industrie met de CO2-heffing nog steeds onvoldoende wordt belast. Om te voldoen aan de Europese klimaatdoelstellingen zoals afgesproken in 2015 in Parijs, moet de industrie 14,3 megaton minder CO2 gaan uitstoten. Volgens doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving wordt dat doel met de nieuwe heffingen gehaald.

Prijsprikkel

Milieuclubs, waaronder Greenpeace, zeggen echter in reactie op het Klimaatakkoord dat de verlaging geen garantie geeft dat hiermee de klimaatdoelen worden gehaald. Ook blijft het volgens deze groepen onduidelijk vanaf wanneer grote vervuilers de heffing daadwerkelijk gaan betalen.

Maar de maatregel is niet bedoeld om geld op te halen; het gaat erom dat de uitstoot wordt verminderd. “En dat gaat lukken op basis van de huidige maatregelen”, zegt econoom Dirk Schoenmaker van de Erasmus Universiteit. Hij was een van de zeventig economen die betrokken waren bij het Klimaatakkoord.

Dat heeft volgens hem te maken met de prikkel die uitgaat van een dergelijke heffing. Die is zo hoog dat je het per se wilt vermijden, want de prijs loopt anders aardig op, zegt hij. “Het zijn kosten voor bedrijven; het is een simpele rekensom en les 1 in de economie. Wordt het duurder dan gaat iemand het minder gebruiken.”

Het geld dat de vervuilende bedrijven straks kwijt zijn aan de emissietaks vloeit de staatskas in, maar wel naar een potje binnen de algemene middelen. Omdat het een belasting is met als doelstelling de klimaatdoelen te behalen, wordt het opgebrachte geld ook weer uitgekeerd aan dezelfde bedrijven in de vorm van subsidies voor schone technologie-ontwikkeling. Het idee is dat de CO2-taks op die manier aan twee kanten werkt: de uitstoot wordt belast en duurzamere technologie wordt beloond.

Zweden

Het idee voor een CO2-taks komt voor dit kabinet niet uit de lucht vallen. Bedrijven in andere landen betalen nu al belasting over hun uitstoot, zoals in Zweden. Daar werd de heffing in 1991 van kracht en de uitstoot is met zo’n kwart teruggebracht.

De prijs per ton uitstoot ligt daar ook flink hoger dan in andere landen: 112 euro. Ook in Noorwegen is er al een extra CO2-heffing. Daar betalen bedrijven 52 euro per ton uitstoot. Ook in het Verenigd Koninkrijk en IJsland zijn er extra heffingen (bron: De Nederlandsche Bank).

Bekijk ook;

Dijkhoff: We jagen niemand op kosten met Klimaatakkoord

AD 29.06.2019 Het Klimaatakkoord regelt tot 2030 hoe Nederland met een stevige verbouwing de klimaatdoelen gaat halen. ,,Geen stress’’, stelt VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. En al helemaal niet over rekeningrijden.

Buiten is het tropisch, maar in het klimaatdebat lijkt de hitte er heel even af nu het kabinet een compromis heeft bereikt. Ook VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff stemde in. Opvallend, want in januari zei hij nog te kiezen voor de burger, niet voor het kabinet. De klimaatmaatregelen die zijn partijgenoot Ed Nijpels presenteerde als voorzitter van de klimaattafels gingen hem veel te ver.

Dijkhoff: ,,Het is niet per se mijn natuurlijke stijl om zoiets te doen, zonder te weten dat je het gaat binnenhalen. Want het is een risico. Mijn handtekening stond wel onder het regeerakkoord. Maar ik zag zo veel mensen meteen voor waar aannemen wat er werd geadviseerd – en ontevreden zijn met de inhoud ervan. Ik dacht: ik moet wel laten weten dat ik er ook nog ben als volksvertegenwoordiger.’’

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zegt dat het zou kunnen dat alle drie te onderzoeken varianten van rekeningrijden ‘niet deugen’. © Guus Schoonewille

VVD legt nu al bom onder rekeningrijden

AD 29.06.2019 De invoering van een vorm van rekeningrijden, een van de meest omstreden maatregelen uit het Klimaatakkoord, staat nu al op losse schroeven. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zegt dat het ‘niet zeker is’ dat zijn partij de invoering van rekeningrijden vanaf 2026 steunt.

Voor heel veel mensen die nu in de spits reizen, is dat vanwege hun werk noodzake­lijk, aldus Klaas Dijkhoff, VVD-fractievoorzitter.

In een interview met deze site, een dag na de presentatie van het Klimaatakkoord, somt Dijkhoff een aantal redenen op waarom rekeningrijden er mogelijk niet komt. Zo is het volgens hem aan de VVD-leden om te bepalen of rekeningrijden wordt opgenomen in het verkiezingsprogramma van de partij. Ook kan de maatregel bij een nieuwe kabinetsformatie van tafel worden geveegd.

In het gisteren gepresenteerde akkoord hebben de coalitiepartijen afgesproken om drie varianten van rekeningrijden te onderzoeken: een heffing voor elektrische auto’s, eentje voor het hele wagenpark en een spitsheffing. Dijkhoff zegt nu dat het zou kunnen dat alle drie varianten ‘niet deugen’, en dat rekeningrijden dus niet wordt ingevoerd. ,,Het is niet zeker dat het er komt. Het is niet besloten.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Taboe

Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie dwongen in het Klimaatakkoord af dat nog deze kabinetsperiode voorbereidingen worden getroffen voor rekeningrijden per 2026. Maar bij de VVD ligt al jaren een taboe op het betalen per gereden kilometer. Dat Dijkhoff dit nu toch overweegt, komt doordat de schatkist miljarden euro’s misloopt als steeds meer auto’s elektrisch worden en de accijns bij de pomp daardoor wegvalt.

De VVD-fractievoorzitter zegt om die reden een voorkeur te hebben voor de variant waarbij enkel eigenaren van een elektrische auto gaan rekeningrijden. ,,Ik wil in ieder geval niet dat de tankers gaan betalen voor de laders’’, zegt Dijkhoff. Ook is hij fel tegen een spitsheffing. ,,Voor heel veel mensen die nu in de spits reizen, is dat vanwege hun werk noodzakelijk.’’

Tot vorige maand stond op de VVD-website nog het standpunt: ‘Wij waren, zijn en blijven tegen de kilometerheffing’. Die passage is tijdens de onderhandelingen over het Klimaatakkoord geschrapt. Nu meldt de site dat de partij alleen tegen een spitsheffing is.

Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat noemde het klimaatakkoord gisteren ‘haalbaar en betaalbaar’. Bekijk de video !

Lees ook: ‘Geen stress’ om Klimaatakkoord volgens Klaas Dijkhoff (Premium)

Klimaatakkoord maakt halvering CO2-uitstoot haalbaar en betaalbaar

RO 28.06.2019 Nederland stoot in 2030 de helft minder broeikasgassen uit ten opzichte van 1990. De maatregelen die Nederland neemt om de CO2-uitstoot te halveren, staan in het Klimaatakkoord dat minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vandaag namens het kabinet aan de Tweede Kamer heeft gezonden.

Uitgangspunt van het Klimaatakkoord is dat de stap naar minder CO2-uitstoot voor iedereen haalbaar en betaalbaar is. Daarom ontziet het kabinet de huishoudportemonnee zoveel mogelijk en zorgt het kabinet voor een eerlijke verdeling van lasten tussen burgers en bedrijven. Daarnaast neemt Nederland de tijd: maatregelen worden stap voor stap genomen.

Meer dan 100 partijen hebben het afgelopen jaar gewerkt aan een pakket maatregelen waarmee Nederland zijn CO2-uitstoot halveert. Het kabinet neemt aanvullend een aantal maatregelen om zeker te stellen dat de opgave én de rekening eerlijk wordt verdeeld.

Eerlijk

Het kabinet verschuift de rekening van huishoudens naar bedrijven. De belasting op de energienota van huishoudens met een gemiddeld verbruik gaat volgend jaar met 100 euro omlaag. In de jaren daarna wordt de stijging van de energiebelasting beperkt.

De industrie draagt tot en met 2030 meer aan de zogeheten Opslag Duurzame Energie (ODE) bij dan zij aan subsidies krijgt voor het Klimaatakkoord. Verder zorgt het kabinet ervoor dat het stimuleren van elektrisch rijden niet ten koste gaat van mensen die zich nog geen elektrische auto kunnen veroorloven.

Het kabinet neemt ook maatregelen die de industrie schoner maakt en tegelijkertijd de banen in Nederland houdt. Daarvoor introduceert het kabinet een verstandige CO2-heffing voor de industrie. Dit stimuleert bedrijven om stappen te zetten in verduurzaming, waardoor de Nederlandse concurrentiepositie sterker wordt.

Haalbaar

Iedereen krijgt met het Klimaatakkoord te maken, maar lang niet allemaal van vandaag-op-morgen. Nederland maakt gebruik van de 31 jaar die er is voor de transitie richting 2050. Het kabinet zal mensen de komende jaren ontzorgen met een wijkgerichte aanpak en stimuleert mensen om op een natuurlijk moment te investeren in duurzamer rijden en isolatie van hun woning. Huizenbezitters die investeren in verduurzaming kunnen daarvoor een beroep doen op een Warmtefonds.

Met het pakket aan maatregelen dat het kabinet vandaag presenteert, komt Nederland de afspraken na die zijn gemaakt in de Klimaatovereenkomst van Parijs. Het kabinet vertrouwt erop dat het Klimaatakkoord Nederland voor iedereen economisch sterker en duurzamer maakt.

Documenten;

Kamerbrief voorstel voor een Klimaatakkoord

Kamerstuk: Kamerbrief | 28-06-2019

Klimaatakkoord

Rapport | 28-06-2019

Het Klimaatakkoord in (meer dan) 70 vragen

Publicatie | 28-06-2019

Zie ook;

Dit zijn de belangrijkste punten uit het Klimaatakkoord

NU 28.06.2019 Het pakket aan maatregelen dat gebundeld is in het Klimaatakkoord moet de broeikasgassen in 2030 met 49 procent terugdringen vergeleken met 1990. Het kabinet zet daarmee een stap richting de klimaatdoelen van Parijs die de opwarming van de aarde moeten tegengaan. Wat betekenen de maatregelen voor jou?

Dit zijn de belangrijkste punten;

Lagere energierekening, CO2-vrij wonen en warmtefonds

  • Het kabinet wil dat alle gebouwen in 2050 duurzaam zijn. Woningen en gebouwen worden in de komende dertig jaar CO2-vrij gemaakt. Dat betekent dat de CV-ketel op termijn zal verdwijnen. Nieuwe wijken die worden gebouwd moeten het zonder een aardgasnetwerk doen. In de bestaande wijken blijft het aardgasnetwerk liggen. Dat netwerk wil het kabinet gebruiken voor gas dat duurzaam is. In andere wijken wordt het aardgasnetwerk wel vervangen. De gemeenten krijgen hierin de regie.
  • Om je huis te verduurzamen komt er een warmtefonds waar jaarlijks 50 tot 80 miljoen euro in wordt gestopt. Met behulp van dat fonds kan geld, tegen een lage rente, geleend worden om je huis met bijvoorbeeld betere isolering te verduurzamen. Het fonds loopt tot 2030.
  • De belasting op gas gaat stapsgewijs omhoog, terwijl die op elektriciteit omlaag gaat. Dat moet ervoor zorgen dat mensen een prikkel krijgen om hun huizen beter te isoleren en van het gas af te gaan.
  • De energierekening gaat omlaag. Dit jaar stijgt de energienota nog met ruim 300 euro, maar in 2020 daalt die gemiddeld met 100 euro. Dat komt door de verschuiving van een deel van belasting voor de burger naar de industrie. De energiebelasting stijgt de jaren daarna wel verder.

‘Toekomst van de auto is elektrisch’

  • Het kabinet zet in op een overstap naar volledig schoon autorijden. Het doel is dat er in 2050 alleen nog CO2-vrije auto’s rijden.
  • Vanaf 2030 mogen nieuwe auto’s geen CO2 uitstoten. Er zullen daarna geen nieuwe auto’s verkocht worden die op fossiele brandstof rijden; alleen auto’s die op waterstof rijden of elektrisch zijn.
  • Voor de bestaande auto’s die nog wel op fossiele brandstof rijden, wil het kabinet inzetten op schonere biobrandstoffen als vervanger.
  • Omdat leaseauto’s vaak op de tweedehandsmarkt belanden, wil het kabinet de subsidiëring van dure elektrische leaseauto’s versoberen. De bedoeling is dat leaserijders meer gaan kiezen voor auto’s uit de middenklasse, zodat die op de tweedehandsmarkt belanden. Particulieren die een tweedehands elektrische auto willen aanschaffen, kunnen van het kabinet verschillende vergoedingen, zoals een batterijgarantie, verwachten. Ook wordt er geïnvesteerd in de aanleg van laadpalen.
  • De belasting op diesel gaat in 2021 en 2023 omhoog met 1 cent. Vanaf 2025 mogen alleen nog maar snorfietsen worden verkocht die emissieloos zijn. Voor bromfietsen is het streven dat nieuwe modellen vanaf 2030 geen CO2 uitstoten. De voorgenomen accijnsverhoging op benzine is van tafel.

Onderzoek naar drie varianten van rekeningrijden

  • Omdat de toekomst van de auto in Nederland volgens het akkoord elektrisch is, dreigt er minder belasting via de brandstofaccijns binnen te komen. Om te voorkomen dat alleen eigenaren van benzineauto’s voor de brandstofaccijnzen zorgen, wordt er gekeken naar varianten van rekeningrijden: een kilometerheffing voor alleen elektrische auto’s, een tijd- en plaatsgebonden heffing voor alle auto’s, of een spitsheffing.
  • Dit kabinet zal niet tot een keuze van de drie varianten komen. De onderzoeken naar rekeningrijden die zijn ingesteld moeten er bij de formatie na 2026 toe leiden dat er een besluit wordt genomen.

CO2-taks voor bedrijven

  • Er komt een CO2-heffing voor de industrie. Bedrijven moeten vanaf 2021 per teveel uitgestoten megaton CO2 30 euro betalen. Dat bedrag loopt daarna verder op naar 125 tot 150 euro per megaton in 2030. Dat is inclusief de Europese CO2-heffing (ETS) die de industrie nu al moet betalen. De opbrengsten worden teruggesluisd naar de verduurzaming van de industrie.
  • De subsidie voor de opslag van CO2 onder de grond (CCS) blijft bestaan, maar krijgt wel strengere regels en wordt beperkt.
  • De subsidiepot voor duurzame energie (ODE), wordt vanaf 2020 voor twee derde opgehoest door bedrijven en voor een derde door burgers. Die verhouding is nu nog gelijk. Door deze schuif gaat de energierekening voor huishoudens omlaag.
  • Ook de landbouw levert een bijdrage. Er komt geld voor boeren die willen stoppen of willen overstappen naar kleinschaliger landbouw. Het kabinet zegt dat daarmee de vervuilende veestapel kan inkrimpen.

Windenergie, zonne-energie en kernenergie

  • In 2030 moet 70 procent van de elektriciteit duurzaam worden opgewekt en in 2050 voor 100 procent. Dat kan met gebruik van waterstof, biomassa, groen gas (gas van biobrandstof) en fossiele brandstof waarbij CO2 wordt afgevangen en opgeslagen.
  • Kernenergie is ook een optie, want daar komt geen CO2-uitstoot bij kijken, maar dat is voor 2030 waarschijnlijk niet haalbaar omdat er geen aanbieders zijn.
  • In 2021 wordt er gekeken of er extra investeringen nodig zijn in windenergie op land en op zee om de klimaatdoelen te halen. Volgend jaar wordt er meer duidelijkheid verwacht rond de opwekking van zonne-energie.

Lees meer over: Klimaatakkoord  Klimaat  Politiek

Klimaatakkoord leidt tot flinke ingrepen in het landschap

NOS 28.06.2019 Het nieuwe Klimaatakkoord zal leiden tot verdergaande ingrepen in het landschap. Er zullen nog meer zonnepanelen en windmolens moeten komen, en geothermie, restwarmte en biomassa. Om te bepalen hoe en waar dit gaat gebeuren, is Nederland verdeeld in 30 energieregio’s.

Zo’n regionaal samenwerkingsverband wordt een RES (een Regionale Energie Strategie) genoemd. Provincies, gemeenten en waterschappen werken erin samen met netbeheerders, energiebedrijven en bijvoorbeeld woningcorporaties. De bedoeling is dat door deze nieuwe regionale organisaties meer draagvlak ontstaat voor alle maatregelen en dat de plannen goed op elkaar afgestemd raken.

Sommige regio’s zijn hier al volop mee bezig, andere moeten nog uit de startblokken komen. De RES-regio’s moeten over een jaar een voorlopig plan presenteren, waarna wordt gekeken of alle maatregelen bij elkaar opgeteld voldoende opleveren: 35 TWh (Terawattuur). Daarna krijgen de regio’s de tijd om de plannen verder uit te werken.

Voorloper

Eén van de gebieden die al behoorlijk ver zijn, is de regio Den Haag-Rotterdam. Hoewel dichtbevolkt, blijkt er toch meer mogelijk dan werd verwacht, vertelt wethouder Stephan Brandligt van Delft.

“We hebben als gemeente gemerkt dat er heel veel gebeurt op energiegebied. Bewoners gaan ook steeds meer doen. En alles wat je als gemeente doet, heeft ook meteen effect op je buren. Daarnaast wil je weten welke bronnen er zijn voor warmte en of je daar ook daadwerkelijk gebruik van kunt maken. Om dat allemaal af te stemmen, is zo’n regionale strategie nodig”, zegt Brandligt.

Zijn gebied heeft een overschot aan warmte, maar een tekort aan elektriciteit. “Deze regio is heel gunstig voor warmte, het zit veel in de grond en kan gebruikt worden voor geothermie. Ook hebben we in de Rotterdamse haven veel restwarmte over. Maar tegelijk is het een regio met veel inwoners die veel elektriciteit gebruiken. Daar hebben we dus een tekort aan.” De regio wil dit oplossen door de beschikbare warmte zoveel mogelijk te benutten en te bedenken op welke extra plekken duurzame elektriciteit kan worden opgewekt.

Binnen dertig jaar zijn er alleen nog elektrische auto’s te koop, gaan we van het gas af en zijn de kolencentrales dicht. Dit gaan we merken van het Klimaatakkoord:

Video afspelen

Wat gaan we merken van het Klimaatakkoord?

Bij dit laatste is er al een volgorde afgesproken: eerst zon, dan wind. Brandligt: “We hebben ontwerpprincipes afgesproken. Dat we zonnepanelen eerst op daken gaan leggen, dan op grote parkeerterreinen en dan bijvoorbeeld langs industrieterreinen. En niet in natuurgebieden.”

Burgers die geen zonnepanelen op hun dak kunnen of willen leggen, worden in staat gesteld om daken van bijvoorbeeld overheidsgebouwen te gebruiken. Als het gaat om extra windmolens, is het de bedoeling dat die langs andere infrastructuur worden geplaatst, zoals snelwegen. “We bedenken: waar doe je iets wel, waar doe je iets niet.”

Bij het maken van de plannen is er soms sprake van conflicterende belangen, erkent Brandligt. “Wij zijn al anderhalf geleden met dit proces begonnen. En dat is verrassend goed gegaan, omdat ieders belang op tafel ligt, er naar ieders belang wordt geluisterd en er een goeie afweging is tussen de belangen die spelen.”

Het is de bedoeling dat er niet alleen op regionaal niveau wordt samengewerkt, de verschillende regio’s moeten ook onderling hun activiteiten op elkaar afstemmen. Mogelijk kunnen ze dan ook stroom of warmte uitwisselen.

Warmte uit de aarde

Naast restwarmte van de industrie zet Zuid-Holland dus ook in op geothermie. Zo komt er in Naaldwijk warm water uit een reservoir op drie kilometer diepte. Dat water is 90 graden. “Die temperatuur brengen we naar tuinders en die gebruiken dat in hun kassen, totdat het is afgekoeld naar 30 graden en dan brengen we het weer terug in de ondergrond”, vertelt Han van Gorp van Trias Westland.

In de toekomst zal geothermie op steeds meer plekken beschikbaar komen voor burgers, denkt Van Gorp. “Ik denk dat het een mooie aanvulling is op het palet van duurzame energie dat we al hebben, met vooral zonne- en windenergie.”

“Warm water zit overal in de diepe ondergrond. Wat je nodig hebt, is een wat groter reservoir met water. Dat zit niet overal, maar er zijn studies gaande om te bepalen waar die reservoirs zitten. Als we daar een beter beeld van hebben, kunnen we veel meer met geothermie doen.” Wel kleven er risico’s aan, zegt Van Gorp. “Veel mensen zijn bang voor aardbevingen. Dat risico is vrij klein, maar niet helemaal uit te sluiten.”

Bekijk ook;

Woede bij Urgenda: ‘Bijl aan de wortel van de rechtsstaat’

Elsevier 28.06.2019 Actiegroep Urgenda is woedend dat het kabinet mogelijk niet zal voldoen aan het vonnis in de door Urgenda gewonnen klimaatrechtszaak. ‘Als dit waar is, is dit de bijl aan de wortel van de rechtsstaat,’ zegt directeur Marjan Minnesma (52) in een reactie.

Vandaag meldde het Algemeen Dagblad, na inzage in de klimaatplannen, dat het kabinet maar deels zal voldoen aan het vonnis. Hiervoor zou boven op het bestaand klimaatbeleid de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met nog eens 9 miljoen ton moeten worden teruggebracht. Volgens het AD neemt het kabinet slechts maatregelen voor een reductie van 4 miljoen ton.

Urgenda-vonnis staat los van Klimaatakkoord

Het vonnis staat  los van het Klimaatakkoord dat ook later vanmiddag wordt gepresenteerd, al gaat het om gelijksoortig beleid. Het ministerie bevestigt dat tegelijkertijd een brief verschijnt over de omgang met het Urgenda-vonnis.

Urgenda klaagde de Nederlandse Staat in 2012 aan omdat die te weinig zou doen tegen klimaatverandering. Tot verbazing van experts en het publiek kreeg Urgenda in 2015 gelijk. De rechter oordeelde dat Nederland de uitstoot van broeikasgassen in 2020 moet terugbrengen met een kwart ten opzichte van 1990. Het vonnis leidde tot wereldwijde aandacht en navolging.

Actiegroep Urgenda maakt ­wereldwijd school met zijn proces tegen de Nederlandse staat. Activisme via de rechter – geïnspireerd door de antirookbeweging – is in opmars én succesvol.

Om te komen tot de extra vermindering van 4 miljoen ton broeikasgassen in 2020 neemt het kabinet diverse – veelal kleine – maatregelen. Zo moeten automobilisten beter op hun bandenspanning letten en in woningen moet gas worden uitgespaard door weerkaatsend folie te plakken achter radiatoren. Van ingrijpender maatregelen, zoals een verlaging van de maximumsnelheid is geen sprake.

‘Radiatorfolie, sorry hoor’

Met de genomen maatregelen is op zich niets mis, zegt Minnesma. Ze vindt ze alleen niet ambitieus genoeg, en niet passend bij de urgentie van klimaatverandering. ‘Radiatorfolie, sorry hoor, maar dat is maar 0,4 miljoen ton.’ Ze ziet een patroon waarbij de overheid klimaatdoelen stelt om deze niet te halen en door te schuiven. Zo stelde Jacqueline Cramer (PvdA) ooit het allang verlaten doel om de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 30 procent te verminderen.

Op 24 juni presenteerde Urgenda zelf een 40-puntenplan met maatregelen om aan het doel te voldoen. Daarin stonden onder meer een afname van het aantal koeien en varkens, het verlagen van de maximumsnelheid en het beperken van het gebruik van lachgas als partydrug. ‘Het kan gewoon,’ zegt Minnesma, ‘het is pure onwil van het kabinet.’

Funest voor het draagvlak?

Toen Urgenda begon met het proces tegen de Staat, stond klimaat nauwelijks op de politiek agenda. Inmiddels is er een Klimaatwet (gericht op 2050), bijna een Klimaatakkoord (gericht op 2030) en domineert – en polariseert – het thema maatschappelijke discussies. De kortetermijndoelen van het Urgenda-vonnis lijken druk te zetten op het moeilijke proces om met klimaatbeleid voor de langere termijn te komen en het draagvlak hiervoor.

Klimaatverandering en klimaatbeleid beheersen het ­debat in de politiek en de huiskamer. Het thema is veelkoppig en de discussie zit vol verdraaiingen. Wat zijn de feiten en de cijfers? Hier het antwoord op 111 vragen.

Minnesma is het niet eens met die redenering. ‘Er staan in ons plan veel maatregelen die geen draagvlak nodig hebben omdat Nederlandse burgers de pijn niet voelen.’ Zo is er al een wet dat bedrijven energiebesparende maatregelen die zich binnen vijf jaar terugverdienen moeten nemen, maar wordt deze volgens Minnesma niet strikt gehandhaafd.

Als de overheid zich echt niet aan het vonnis gaathouden, dan stuit dat Minnesma ook om principiële redenen tegen de borst. ‘Ik ben een jurist. En ik vind dat je je aan rechterlijke uitspraken houdt.’ Dat beschermt burgers tegen de overheid wanneer deze niet het beste met hen voorheeft. ‘Anders gaat de rechtsstaat op de helling.’

Vonnis verder uit zicht

De discussie over de uitvoering van het Urgenda-vonnis loopt al jaren. Na de eerste uitspraak ging toenmalig minister van Economische Zaken Henk Kamp (VVD) in hoger beroep. In oktober 2018 kreeg Urgenda wederom gelijk. Daarop ging de Staat in cassatie, een procedure die nog loopt. Voor de overheid is het een principezaak. De rechterlijke macht zou te veel op de stoel van de wetgever zijn gaan zitten – een schending van de scheiding der machten.

Ondanks de voortdurende juridische strijd beloofde zowel Kamp als zijn opvolger op Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes (VVD) zich aan het vonnis te houden. Lange tijd leek dat ook haalbaar. Ramingen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) wezen erop dat Nederland op koers lag voor een afname van de uitstoot van 23 procent in 2020. Er werd weinig urgentie gezien voor aanvullende maatregelen.

Uitstel van plannen

Door het aantrekken van de economie steeg de uitstoot van broeikasgassen en raakte het doel verder uit zicht. Begin 2019 concludeerde het PBL dat Nederland waarschijnlijk zou uitkomen op 21 procent minder broeikasgassen. Ook het EU-doel voor hernieuwbare energie leek onhaalbaar geworden.

Niet klagen, maar laten zien hoe het anders kan. Al bijna acht jaar zet Marjan Minnesma met Urgenda duurzame projecten op. Wie is ze en wat drijft haar?

Toch hield Wiebes vol dat ‘het doel was het doel te halen’. In april zou hij komen met plannen om toch te voldoen aan het vonnis, maar die werden uitgesteld. Wel werd in maart besloten de kolengestookte Hemwegcentrale in Amsterdam vervroegd te sluiten. Bij publieke optredens meldde Wiebes dat op het ministerie werd gestudeerd op lijsten met mogelijke maatregelen.

Gerelateerde artikelen;

Klimaatakkoord: Niets moet, maar dat kost je wel geld

AD 28.06.2019 Hoewel het kabinet zich op de borst slaat met het vandaag gepresenteerde Klimaatakkoord, is het nog maar de vraag hoe alle maatregelen zullen uitpakken voor de portemonnee van Nederlanders. Veel is nog onduidelijk.

Eerlijk en haalbaar. Dat zijn woorden die VVD-minister Eric Wiebes van Klimaat meerdere keren uitspreekt bij de presentatie van het Klimaatakkoord. ,,We gaan iedereen verleiden om mee te doen. Dat betekent niet dat er geen dingen gaan veranderen. Maar we hebben voor die veranderingen dertig jaar de tijd, een generatie.’’

Toch is het doel van het Klimaatakkoord om al over elf jaar, in 2030, bijna de helft minder CO2 uit te stoten dan in 1990. Daarvoor komt het kabinet met een waslijst aan maatregelen, zoals een verhoging van de prijs van gas en een verlaging van die van elektriciteit. Ook komen er subsidies en leningen voor warmtepompen en het isoleren van huizen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vraagteken

We gaan iedereen verleiden om mee te doen, aldus Eric Wiebes, minister.

Maar hoe alles eruit precies komt te zien, moet de komende tijd nog worden uitgewerkt. Nu kiest het kabinet vooral voor sussende woorden. Zo zegt minister Kajsa Ollongren (Wonen) dat het iedereen vrij staat om zelf te beslissen hoeveel ze aan hun woning willen doen. ,,Mensen die wat kleine veranderingen willen doorvoeren, kunnen daar op korte termijn advies over inwinnen. Zo kan het zijn dat u uw cv-ketel veel beter kunt inregelen.’’

Over de grote slag die huiseigenaren dienen te slaan – door hun woning te isoleren of door van het gas af te gaan – is Ollongren voorzichtiger. ,,Is uw dak niet goed geïsoleerd? Dan kunt u daar wellicht subsidie voor krijgen.’’ Maar hoeveel subsidie en onder welke voorwaarden, blijft nog een vraagteken.

Duidelijk is wel dat er een nationaal warmtefonds komt waaruit mensen tot zo’n 25.000 euro kunnen lenen om hun huis te verduurzamen. Wie géén zin heeft om zo’n geldbedrag te lenen of deze investering uit eigen zak te betalen, gaat door de stijgende gasbelasting over een aantal jaar fiks meer kwijt zijn aan energielasten.

Het lijkt hoe dan ook slim om tot eind 2021 te wachten met een grote verbouwing. Dan moeten alle gemeenten namelijk een plan hebben gemaakt voor de energievoorziening in wijken. Vooral in grote steden zullen warmtenetten worden aangelegd. Bij huizen die daarop worden aangesloten, kan de cv-ketel de deur uit. ,,Op dit moment hoeft u niks’’, zegt Ollongren.

Aanschafsubsidie

Het kabinet wil wel graag dat Nederlanders overstappen op elektrische auto’s. Dat mag ook een tweedehandsje zijn, daarvoor komen gunstige subsidieregelingen. In de oorspronkelijke klimaatplannen zou een aanschafsubsidie van 6000 euro gelden voor nieuwe stekkerauto’s, maar die subsidie is van de baan.

De nieuwe aanschafsubsidie ‘wordt nader bepaald’, zo staat nu in het Klimaatakkoord. Kortom: mensen die in de komende jaren een stekkerauto willen kopen, weten nu niet precies of dat uit kan. Dat het bedrag een stuk lager komt te liggen dan 6000 euro, lijkt al wel vast te staan.

Ook hierover zegt het kabinet dat Nederlanders niet worden verplicht om hun benzine- of dieselauto weg te doen. Nee, het hoeft niet, maar het kost sommige automobilisten wel extra geld. Want de accijns op diesel wordt in de komende drie jaar stapje voor stapje verhoogd.

Oppositie: ‘Baggerakkoord’ niet groen en eerlijk

AD 28.06.2019 Oppositiepartijen zijn niet tevreden met het Klimaatakkoord. Dat is nog niet groen en eerlijk, vindt de PvdA, op wier steun het kabinet juist hoopt. De Partij voor de Dieren trekt feller van leer en spreekt van ‘gebakken lucht’, ‘compromisme’ en ‘pappen en nathouden’. De PVV spreekt zelfs van een ‘baggerakkoord’.

Het Klimaatakkoord dat nu op tafel ligt is al geboren met ‘een tangverlossing’, twittert PvdA-Kamerlid William Moorlag. Het kabinet verschoof bijvoorbeeld wat lasten van de maatregelen van burgers naar bedrijven. Maar de PvdA maakt zich toch nog zorgen over ‘de betaalbaarheid voor gewone mensen’.

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren vindt vooral de maatregelen voor de landbouw onvoldoende. Ook de stook van biomassa om energie op te wekken hekelt ze. ,,Het klimaatbeleid van de afgelopen tien jaar kenmerkt zich als tien jaar uitstelgedrag.

Compromisme leidt al een decennium tot het vooruitschuiven van dringende en noodzakelijke maatregelen, waarbij het kabinet als belangrijkste argument hanteert: ‘het moet wel een beetje leuk en betaalbaar blijven’. Daarmee worden onacceptabele risico’s genomen die leiden tot ernstige gevolgen die niet leuk en niet betaalbaar zullen zijn.’’

PVV-leider Geert Wilders spreekt van een ‘baggerakkoord’. ,,Dit akkoord zal de mensen en bedrijven in Nederland bakken met geld kosten. Het is puur bedrog dat de precieze kosten niet eens zijn doorgerekend!’’ Wat Wilders betreft berust het akkoord op ‘ideologische en groene gekte’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Als de energiere­ke­ning 100 euro lager wordt, betekent dat nog altijd een stijging van ruim 230 euro ten opzichte van vorig jaar, aldus Lilian Marijnissen, SP.

Met het klimaatakkoord worden ‘goede stappen gezet’, vindt de SP. Partijleider Lilian Marijnissen: ,,Dat de klimaatdoelen gehaald lijken te worden is mooi, maar de vraag is natuurlijk op welke manier en wie hiervoor gaat betalen.

Minder onrechtvaardig is nog niet rechtvaardig. Klimaatrechtvaardigheid is nodig en daar zorgt dit akkoord niet voor. Daarvoor zullen we het systeem moeten aanpakken en socialer maken. Nog steeds krijgt de grote vervuilende industrie bijvoorbeeld subsidie, terwijl veel mensen en het MKB extra moeten gaan betalen.’’

Marijnissen is blij met de verlaging van de energierekening: ,,Dat de energierekening 100 euro omlaag gaat is een goede eerste stap, maar we zijn er zeker nog niet. De energierekening is namelijk afgelopen jaar gemiddeld meer dan 330 euro gestegen. Als de energierekening 100 euro lager wordt, betekent dat nog altijd een stijging van ruim 230 euro ten opzichte van vorig jaar. Voor veel mensen is dit een groot probleem.’’

De SP hekelt ook de manier waarop de kosten verdeeld zullen worden. ,,Nog steeds zal dit akkoord juist mensen met laag en gemiddeld inkomen harder treffen. Wij zullen daarom komende periode met voorstellen en acties komen om ervoor te zorgen dat klimaatbeleid rechtvaardig wordt.’’

Te eenzijdig

SGP-Kamerlid Chris Stoffer vindt dat de plannen te eenzijdig gericht zijn op zon- en windenergie. ,,Er is meer nodig voor een betrouwbare energievoorziening in de toekomst. Opties als getijdenenergie, thorium en aquathermie zijn nauwelijks meegenomen. Dat is een gemiste kans!’’

Stoffer vindt het ‘jammer’ dat de vliegbelasting een ‘schijntje blijft’ in vergelijking met de autobelastingen. De opbrengst van een vliegtaks zou volgens hem juist besteed kunnen worden om te investeren in energiebesparing voor burgers.

,,Het kabinet juicht over het behalen van 49 procent CO2 reductie in 2030 en doet alsof ze dat wel even regelt voor de burger’’, gaat Stoffer verder. ,,Dat klinkt en dat is te mooi om waar te zijn. Die opgave is enorm, laten we dat niet vergeten.’’

Milieuorganisaties: klimaatakkoord schiet op cruciale punten tekort

NOS 28.06.2019 Het klimaatakkoord dat het kabinet vanmiddag presenteert is onvoldoende om tot een eerlijk en effectief klimaatbeleid te komen. Dat zeggen milieuorganisaties Greenpeace en Milieudefensie en vakbond FNV, een paar uur voordat de tekst van het klimaatakkoord wordt gepubliceerd.

De NOS doet live verslag van de presentatie van het Klimaatakkoord, vanaf 15.00 uur op NPO 1, NPO Radio 1, NOS.nl en de NOS-Facebookpagina.

“Er zijn een paar cruciale verbeteringen nodig om te zorgen dat we de juiste doorbraken realiseren voor Nederland en de wereld”, zei Greenpeace-directeur Joris Thijssen op een persconferentie.

De afgelopen anderhalf jaar is uitvoerig onderhandeld over het Nederlandse akkoord, dat is bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan en te voldoen aan de klimaatafspraken van Parijs. Maar de plannen gaan volgens de drie organisaties niet ver genoeg. De Eerste en Tweede Kamer kunnen met een paar wijzigingen het huidige akkoord nog verbeteren, zeggen zij.

‘Nederland moet voorbeeld zijn’

Milieudefensie en Greenpeace vinden sommige plannen te vaag en vragen om “harde afspraken en garanties”. “Dan kan Nederland toekomstbestendig gemaakt worden en verdienen investeringen in klimaatbeleid zichzelf terug.” Ze denken dat Nederland dan een voorbeeldfunctie kan vervullen in de strijd tegen klimaatverandering.

Ze zijn kritisch op het kabinetsvoorstel voor een CO2-heffing en de plannen voor de ondergrondse opslag van CO2. Die noemen Milieudefensie en Greenpeace een “schijnoplossing”. Wel zijn ze positief over onder meer de afspraken voor duurzame elektriciteitsopwekking en “goede, nieuwe, groene banen”.

Vakbond FNV vindt nog steeds dat de kosten van de energietransitie te veel bij burgers worden neergelegd. De bond vreest dat vooral kwetsbare groepen in de samenleving de dupe worden van de plannen. “Er zijn veel huishoudens die nu al hun energierekening nauwelijks kunnen betalen”, zegt Kitty Jong van de FNV. De vakbond wil het akkoord op 16 september voorleggen aan het ledenparlement. De FNV deed dat onlangs ook met het pensioenakkoord.

De vakbond is wel tevreden met de oprichting van een Kolenfonds, waar inmiddels 22 miljoen voor is gereserveerd. Met dat geld kunnen mensen uit de kolensector worden gecompenseerd en omgeschoold als ze hun werk kwijtraken.

Bekijk ook;

Klimaatclubs ontevreden: ‘lapmiddelen en ongelijke verdeling lusten en lasten’

AD 28.06.2019 Greenpeace en Milieudefensie vinden de klimaatplannen waarmee het kabinet later vrijdag komt “een goede start” maar nog wel onvoldoende. De milieuclubs stellen dat er meer maatregelen nodig zijn om de uitstoot van het schadelijke CO2 terug te dringen.

Ze zeggen al op de hoogte te zijn van het zogenoemde Klimaatakkoord. Voor de hoognodige doorbraak om de klimaatcrisis aan te pakken, moet er meer gebeuren, aldus de milieuorganisaties.

Het ziet er wel naar uit dat door de maatregelen de vermindering van de CO2-uitstoot met bijna de helft in 2030 ten opzichte van die in 1990, gehaald gaat worden. Maar daar zijn wel harde afspraken en garanties voor nodig.

De twee organisaties zien nog steeds ‘lapmiddelen’ die de overgang naar duurzamere energie in de weg staan. Ook is er een ongelijke verdeling van de lusten en lasten ten gunste van de grote industrie.

De milieuclubs hekelen de ‘lapmiddelen’ van het kabinet © ANP

Zwakke punten

Er ligt geen klimaatakkoord dat genoeg is om de klimaatcrisis te bestrijden en Nederland toekomstbestendig te maken, aldus Greenpeace-directeur Joris Thijssen. ,,De goede stappen die gezet worden, zijn niet voldoende om de zwakke punten van het akkoord te compenseren.”

De organisaties hebben bijvoorbeeld kritiek op de voorgestelde CO2-heffing voor de industrie. ,,De verwaterde variant’’ in het Klimaatakkoord geeft geen garantie dat de klimaatdoelen worden gehaald. Het blijft onduidelijk vanaf wanneer grote vervuilers de heffing daadwerkelijk betalen, aldus Milieudefensie en Greenpeace.

Zij vinden ook dat het kabinet onvoldoende stappen zet voor een duurzamere landbouw met een kleinere veestapel.

Industrie niet te spreken over klimaatplannen

De klimaatplannen van het kabinet zetten investeringen in de industrie onder druk.

AD 28.06.2019 Dat zegt de branchevereniging van de chemische industrie in Nederland, de VNCI. De heffing die het kabinet voorstelt, zet industriële bedrijven op achterstand ten opzichte van het buitenland, vindt de brancheclub.

,,Hierdoor wordt waarschijnlijk eerder het tegendeel bereikt van wat we met zijn allen willen, namelijk een groene koploper worden. Het pakket doet daarmee onvoldoende recht aan de belangrijke bijdrage die grote en kleine industriële bedrijven leveren aan de economie, werkgelegenheid, onderwijs en onderzoek.”

Volgens de belangenclub worden bedrijven te weinig verleid om te vergroenen en is vooral de CO2-heffing overgebleven. Dat komt dan nog bovenop de ETS-prijs en een ‘flink hogere bijdrage’ aan de ODE.

Te veel stok en te weinig wortel, luidt het oordeel. ,,Dit kan en mag de bedrijven niet dwingen tot onrendabele investeringen.”

Het ‘prijst Nederlandse bedrijven uit de internationale markt’, ‘belemmert investeringen in duurzame innovaties’ en ‘bedreigt’ de werkgelegenheid in de industrie, zegt de brancheclub in een eerste reactie.

Gemengde reacties

Andere Branche- en maatschappelijke organisaties reageren met gemengde gevoelens op het nieuwe Klimaatakkoord. Zo vindt de autobranche het ‘onacceptabel’ dat de bijtelling op elektrische auto’s opnieuw wordt herzien, terwijl de installatiebranche juist optimistisch spreekt van een ‘ambitieuze aanpak’.

Autobranche

De autobranche constateert dat het kabinet kiest voor ‘een meer realistische en betaalbare aanpak van de klimaatproblemen’, tenminste als het gaat om mobiliteit. Denk aan minder (over)subsidiëring van volledig elektrische auto’s en de invoering van rekeningrijden.

Wel vindt RAI Vereniging het ‘onacceptabel’ dat de huidige afspraken over de bijtelling op elektrische auto’s worden opengebroken en al in 2020 in plaats van 2021 worden verhoogd. Verder pleit de vereniging er voor om vanaf 2020 al te starten met een geleidelijke afbouw van de aanschafbelasting (BPM) om de overgang naar een kilometerheffing mogelijk te maken. Het kabinet wil daar pas aan vanaf ongeveer 2025.

Installatiebranche

Techniek Nederland, de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche, is optimistisch over de ‘ambitieuze aanpak’. ,,Verduurzaming wordt haalbaar en betaalbaar voor iedereen in Nederland. De partijen aan de klimaattafels én het kabinet verdienen daar een compliment voor’’, aldus voorzitter Doekle Terpstra. ,,Er ligt nu een stevig fundament voor het behalen van 49% CO2-reductie in 2030. En in 2050 kunnen we een gebouwde omgeving hebben die volledig CO2-neutraal is.’’

LTO

Land- en tuinbouworganisatie LTO zet niet zomaar zin handtekening onder het klimaatakkoord. Volgens LTO-voorzitter Marc Calon zijn er door het kabinet de laatste tijd eenzijdig dingen gewijzigd, waardoor eerst een doorrekening en overleg met leden nodig is, zei Calon tegen BNR Nieuwsradio.

Volgens Calon staat de land- en tuinbouw voor een enorme investeringsopgave van 11 miljard euro in de komende tien jaar om aan de klimaatdoelen te voldoen. Daarvan is volgens hem 6,5 miljard euro ‘onrendabel’ ondanks een subsidie tot circa 3 miljard euro.

Landbouwminister Carola Schouten verdient volgens hem alle lof dat zij 1 miljard euro meer los wist te krijgen bij Financiën. ,,Maar er is nog steeds sprake van een tekort van 3,5 miljard euro. Boeren tekenen geen ongedekte cheques. We gaan pas tekenen als we zeker weten dat we kunnen leveren’’, aldus Calon.

Woonbond

Aedes en de Woonbond zijn voorzichtig optimistisch over het nieuwe ‘kader om te verduurzamen’, maar waarschuwen wel dat de loonlasten van de huurders van huizen van woningcorporaties mogen niet stijgen als gevolg van afspraken uit het Klimaatakkoord.

,,Wij betalen de verduurzaming van corporatiewoningen niet uit de portemonnee van onze huurders’’, zegt Aedes-voorzitter Marnix Norder. ,,Juist in die huizen wonen huishoudens met lagere inkomens.’’

,,Dat doel mag natuurlijk niet te niet gedaan worden door effecten van het Klimaatakkoord’’, aldus Woonbond-directeur Paulus Jansen. ,,Maar wij maken ons zorgen over de effecten van de toekomstige verhoging van de gasprijs in combinatie met de belastingverhoging van begin 2019. Het is maar de vraag hoe dat uitwerkt bijvoorbeeld bij huurders, die nog afhankelijk zijn van aardgas.’’

Aedes en Woonbond vinden dat het kabinet huurders moet compenseren, als blijkt dat hun energierekening inderdaad hoger uit gaat vallen.

Natuurmonumenten

Er zijn ook enthousiaste reacties. Natuurmonumenten maakt een ‘diepe buiging’ voor Minister Carola Schouten (Landbouw). Het is er vooral over te spreken dat er plannen zijn voor de veenweidegebieden. Door boeren te stimuleren over te stappen naar natte teelten met hogere grondwaterstanden, verdampt er minder veen.

Directeur Marc van den Tweel: ,,Minder uitdroging van kwetsbare natuurgebieden, minder instroom van ammoniak en betere kansen voor het herstel van weidevogels.”

Toch is er ook kritiek: beschermde natuurgebieden hadden volgens Natuurmonumenten een aparte status moeten krijgen bij de bouw van windmolens en zonneparken. Die gebieden zijn nu vogelvrij verklaard, vindt de organisatie wel.

Kabinet: klimaatdoelen haalbaar, we nemen rustig de tijd

NOS 28.06.2019 Het kabinet gaat ervan uit dat Nederland de klimaatdoelen gaat halen met de maatregelen uit het definitieve Klimaatakkoord, dat vandaag is gepresenteerd. Dat betekent dat Nederland in 2030 bijna 50 procent minder broeikasgassen uitstoot dan in 1990. In 2050 moet de uitstoot met 98 procent zijn gedaald.

Vicepremier De Jonge is trots op het akkoord, waar meer dan honderd partijen lang aan hebben gewerkt. “Het is haalbaar en betaalbaar.”

De belangrijkste maatregelen;

  • De belasting op gas gaat met 10 cent per kubieke meter omhoog. Die verhoging wordt geleidelijk ingevoerd
  • De heffing op elektriciteit wordt lager. Dit moet mensen stimuleren om bijvoorbeeld hun gasfornuis in te ruilen
  • Huishoudens gaan ook minder energiebelasting betalen. Bedrijven gaan juist meer bijdragen aan de subsidiëring van duurzame energie
  • In 2021 moeten alle gemeenten bekendmaken wanneer welke wijk in Nederland van het gas af gaat
  • De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting: eerst betalen bedrijven 30 euro over elke ton CO2 die te veel wordt uitgestoten. Dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030
  • Het doel blijft dat in 2030 alle nieuw verkochte auto’s elektrisch zijn. Om de aanschaf te stimuleren hoeft er tot 2024 geen aanschafbelasting te worden betaald voor een elektrische auto, daarna gaat een vast bedrag van 360 euro per auto gelden
  • Het kabinet wil dat er vanaf 2026 een vorm van rekeningrijden komt
  • Land- en tuinbouw kunnen rekenen op een extra investering van bijna 1 miljard euro voor verduurzaming en het terugdringen van de veestapel
  • Voor 2030 moeten alle kolencentrales in Nederland dicht zijn. Er zijn er nu nog vijf. Vast staat al dat de Hemwegcentrale in Amsterdam op 1 januari wordt gesloten

Bij de presentatie waren vier bewindspersonen aanwezig: minister Wiebes van Economische Zaken, minister Ollongren van Binnenlandse Zaken. minister Schouten van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit en staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat. Hun departementen zijn verantwoordelijk voor de maatregelen.

Mensen verleiden

Minister Wiebes benadrukt dat mensen niet van vandaag op morgen aanpassingen hoeven door te voeren. “We hebben dertig jaar de tijd”, zegt hij. Hij wil in die tijd iedereen verleiden om mee te doen.

In december werd al een conceptakkoord naar buiten gebracht. Een doorrekening wees uit dat de doelstelling daarmee waarschijnlijk niet zou worden gehaald. Bovendien vonden veel partijen dat de lasten voor de milieumaatregelen te veel op het bordje van gewone burgers terechtkwamen. De afgelopen maanden is daarom gewerkt aan een aanscherping van de plannen.

Urgenda-uitspraak

Het kabinet zegt dat de rekening van de maatregelen van de huishoudens meer is verschoven naar bedrijven. Die gaan een CO2-heffing betalen en meer bijdragen aan de subsidiëring van duurzame energie. Burgers gaan minder energiebelasting betalen en elektriciteit wordt goedkoper. Verder wil het kabinet elektrisch rijden verder stimuleren. Er komt een onderzoek naar rekeningrijden, maar daarover neemt dit kabinet nog geen besluit. “We leggen de bal op de stip”, zegt De Jonge.

Volgens de uitspraak in de Urgenda-rechtszaak moet Nederland eind volgend jaar al een kwart minder uitstoten dan in 1990. Dat is een reductie van 9 megaton CO2. In het akkoord komen de partijen niet verder dan 4 megaton, maar dat betekent volgens Wiebes niet dat het daarbij blijft. “De inzet blijft om die uitspraak na te komen.”

Zelf alle plannen in het klimaatakkoord teruglezen? Dat kan hier. En dit is de Kamerbrief waarin minister Wiebes uiteenzet hoe het kabinet wil voldoen aan de Urgenda-uitspraak.

Kabinet vindt Klimaatakkoord ‘haalbaar en eerlijk’

AD 28.06.2019 Het Klimaatakkoord is volgens het kabinet ‘eerlijk en haalbaar’. De regering neemt wel de tijd voor de plannen die vanmiddag zijn gepresenteerd. ,,Maatregelen worden stap voor stap genomen.’’ De belangrijkste plannen die moeten leiden tot een halvering van de CO2-uitstoot in 2030 waren de afgelopen week al uitgelekt.

Huishoudens worden volgens het kabinet ‘zo veel mogelijk’ gespaard onder meer door verlaging van de belasting op de energierekening. ,,Huishoudens hoeven geen grote offers te brengen’’, zei minister Eric Wiebes (Klimaat). ,,Dat hebben we met stevige hand bedwongen.’’ Het bedrijfsleven gaat wat meer betalen, onder meer door een ‘verstandige CO2-heffing’. Land- en tuinbouw moeten vergroenen en elektrisch rijden wordt gestimuleerd. Bekijk hier een overzicht van de belangrijkste maatregelen.

Volgens het kabinet zijn de plannen voor de samenleving betaalbaar. De extra kosten van het akkoord liggen lager dan eerder door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) was ingeschat. Het zal het land in 2030 uiteindelijk tussen de 1,6 en 1,9 miljard euro extra kosten.

Het Klimaatakkoord moet nog worden doorgerekend door de planbureaus. Dat betekent dat nu niet te zeggen is wat de klimaatmaatregelen precies gaan betekenen voor de portemonnee van Nederlanders.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Regeringspartijen verheugd

Het pakket laat zien dat CO2-reductie kan zonder mensen op kosten te jagen. Dit pakket helpt de Nederlan­ders juist in plaats van ze te straffen, aldus Klaas Dijkhoff, Fractievoorzitter VVD.

De regeringspartijen zijn blij met de uitkomst. ,,Goed voor Nederland dat dit klimaatpakket er nu is. De VVD is er blij mee”, laat fractievoorzitter Klaas Dijkhoff weten. ,,Het laat zien dat CO2-reductie kan zonder mensen op kosten te jagen. Dit pakket helpt de Nederlanders juist in plaats van ze te straffen. Geen rare belastingverhoging voor automobilisten, wel een warmtefonds dat mensen in de komende dertig jaar helpt met het aanpassen van hun huis.’’

CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma noemt het een eerlijk akkoord voor burgers en bedrijven. ,,Met de plannen van het kabinet zijn de doelstellingen van Parijs haalbaar en blijven de kosten betaalbaar. Als goed rentmeester wil het CDA de aarde, die we in bruikleen hebben van onze kinderen, beter doorgeven aan de volgende generaties.’’

Verduurzamen

Het CDA wijst op de lagere energiebelasting voor huishoudens, een grotere bijdrage van de industrie en een beperking van de stimulering van dure elektrische auto’s. ,,Ook stellen we bedrijven in staat om te verduurzamen. Zo voorkomen we klimaatwerkloosheid door bedrijven die wegtrekken naar het buitenland’’, zegt Heerma.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers noemt de plannen ambitieus, terwijl ze ‘ook rekening houden met de draagkracht van gewone gezinnen en mensen met een smalle beurs. Bovendien nemen we echt de tijd voor de uitvoering ervan’.

D66-leider Rob Jetten benadrukt dat het hard werken is geweest en dat het ‘zeker niet makkelijk’ was. Maar volgens hem worden met dit klimaatakkoord de klimaatdoelen gehaald. ,,En tegelijkertijd is dit nog maar het begin. Want verandering krijg je niet door alleen iets op papier te zetten. Verandering krijg je door in actie te komen. En door samen te werken krijgen we het voor elkaar. We gaan van drammen naar daden.’’

Oppositie

De oppositie is juist een stuk minder te spreken over de plannen. Het akkoord is volgens de PvdA nog niet groen en eerlijk. De Partij voor de Dieren trekt feller van leer en spreekt van ‘gebakken lucht’, ‘compromisme’ en ‘pappen en nathouden’. De PVV spreekt zelfs van een ‘baggerakkoord’.

Klimaatplannen van kabinet bekend: dit betekenen ze voor jou

NOS 28.06.2019 Na anderhalf jaar onderhandelen ligt het er. Het Klimaatakkoord. En dat betekent dat er heel veel gaat veranderen. Over dertig jaar moeten we vrijwel geen CO2 meer uitstoten en in 2030 de helft (49 %) minder dan in 1990. Om daar te komen gaan binnen tien jaar de kolencentrales dicht, zijn er alleen nog elektrische auto’s te koop en gaan we de komende dertig jaar van het gas af. Maar wat betekent dit akkoord concreet voor ons?

Liever kijken? In deze video zetten we de belangrijkste maatregelen uit het akkoord ook op een rij:

Video afspelen

Wat gaan we merken van het Klimaatakkoord?

Allereerst betekent het akkoord veel voor je huis. Bijvoorbeeld voor de energiekosten. De gasprijs gaat de komende zeven jaar flink omhoog. Dus woon je in een slecht geïsoleerd huis, met een hoge (gas)stookkosten? Dan zal de energierekening flink hoger worden. Vanaf volgend jaar wordt de prijs van gas namelijk verhoogd en die van elektriciteit verlaagd. De bedoeling daarvan is dat uiteindelijk alle Nederlanders het gasfornuis inruilen en dat hun huis op een andere manier wordt verwarmd.

De komende jaren zullen de eerste wijken al van het aardgas afgaan. Vooral in grote steden wordt een warmtenet aangelegd. Als je wordt aangesloten, kan je cv-ketel dus de deur uit. De gemeenten bepalen de komende twee jaar welke wijken eerst van het gas afgaan en welke later. Voor deze verandering wordt 30 jaar de tijd genomen. In 2050 moet onze energievoorziening volledig duurzaam zijn.

Warmtefonds

Een gasfornuis inruilen voor een elektrische kookplaat lijkt nog wel betaalbaar, maar het duurzaam verwarmen van het huis is een veel duurdere ingreep. Een warmtepomp kost duizenden euro’s. Om dit betaalbaar te maken kunnen huizenbezitters bij de overheid geld lenen, hiervoor trekt het kabinet 50 tot 80 miljoen per jaar uit. Hiermee kunnen bijvoorbeeld isolatiemaatregelen, warmtepompen en hybridekachels worden voorgeschoten, die je later terugbetaalt. Het kabinet hoopt dat dit zogenoemde warmtefonds wordt aangevuld met private middelen tot meer dan een miljard euro.

Daarnaast kan er mogelijk ook nog subsidie aangevraagd worden voor isolatie en warmtepompen.

Minder gas dus, meer elektriciteit. De stroom wordt niet meer opgewekt door kolencentrales, want de laatste vijf die nu nog in Nederland bestaan, gaan de komende jaren een voor een dicht. De laatste twee sluiten in 2030. Daarvoor in de plaats wordt de energie opgewekt met windmolens en zonnepanelen.

NOSop3 zocht uit wat het Klimaatakkoord betekent voor jongeren:

1/8 1/8 NOS

2/8 2/8 NOS

3/8 3/8 NOS

4/8 4/8 NOS

5/8 5/8 NOS

6/8 6/8 NOS

7/8 7/8 NOS

8/8 8/8 NOS

Alleen nog stekkerauto’s

Naast grotere veranderingen in en rond het huis gaat dit akkoord veel betekenen voor onze manier van vervoer. Vooral voor het autogebruik. Vanaf 2030 worden er alleen nog elektrische auto’s nieuw verkocht. Het is niet zo dat benzineauto’s daarna niet meer mogen rondrijden, ze zullen alleen niet meer nieuw in de showroom staan. Dieselrijders zullen aan de pomp merken dat hun brandstof duurder wordt.

Het kopen van een elektrische auto wordt gesubsidieerd. Het precieze bedrag aan subsidie wordt pas volgend jaar bepaald, waarschijnlijk is het rond de 3000 euro. Na een paar jaar wordt die subsidie lager, omdat de regering ervan uitgaat dat elektrische auto’s steeds goedkoper worden. Ook wordt parkeren voor elektrische auto’s goedkoper dan voor andere auto’s.

Daarnaast gaat de regering serieus kijken naar rekeningrijden. Dit betekent dat je niet meer voor het bezit van je auto betaalt (via de wegenbelasting), maar voor het aantal gereden kilometers. Zit je dus veel op de weg, dan betaal je ook meer. Deze verandering wordt in 2026 verwacht. De komende jaren wordt nog bekeken of dit alleen voor elektrische auto’s of voor alle auto’s gaat gelden. Ook is een van de opties om het rijden in de spits duurder te maken om files te bestrijden.

Meer fietsen, minder brommers

Door het toenemende aantal elektrische auto’s lopen de inkomsten van accijnzen op benzine en diesel terug. Die misgelopen belastinginkomsten zou het kabinet kunnen terughalen met rekeningrijden. Daarnaast wil de regering dat we vaker met de trein gaan, daarom komen er meer fietsenstallingen bij de stations. Ook mogen er vanaf 2025 geen nieuwe snorfietsen die op benzine rijden meer verkocht worden. Het streven is om vanaf 2030 ook de verkoop van bromfietsen op benzine te verbieden. Ook kan het zijn dat gemeenten strenger worden voor brommers en scooters.

Ook voor de boeren gaat er veel veranderen. Er moet minder vee komen, daarom gaat er gesaneerd worden. Daarom kunnen varkensboeren geld krijgen om te stoppen met hun bedrijf en er komt subsidie voor boeren die duurzamer gaan werken.

Industrie

De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting: eerst betalen ze 30 euro over elke ton CO2 die te veel wordt uitgestoten. Dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030. Ook gaat de industrie tot en met 2030 meer aan de zogeheten Opslag Duurzame Energie (ODE) betalen, het aandeel voor huishoudens aan deze opslag wordt lager, net als de energiebelasting.

Dat is een beweging die in dit klimaatakkoord gemaakt is in vergelijking met het concept-klimaatakkoord dat eind vorig jaar werd gepresenteerd. In de woorden van het kabinet: “Het is haalbaar en betaalbaar. We ontzien de huishoudportemonnee zoveel mogelijk en zorgen voor een eerlijke verdeling van lasten tussen burgers en bedrijven.”

Dat geldt overigens niet voor de luchtvaart en de scheepvaart. Deze sectoren zijn niet meegenomen in het klimaatakkoord en dragen dus niet bij.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: Rekeningrijden, CO2-heffing en energiekosten

NU 28.06.2019 Ruim een jaar nadat het kabinet aankondigde dat het maatregelen zou uitwerken die ervoor moeten zorgen dat Nederland de klimaatdoelen van Parijs haalt, ligt er vrijdag eindelijk een Klimaatakkoord. Daarin zijn onder meer maatregelen opgenomen als rekeningrijden, een CO2-heffing voor de industrie en dalende energiekosten.

“Het is gelukt”, zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vrijdag bij de presentatie waar ook ministers Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken), Carola Schouten (Landbouw) en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) aanwezig waren.

De bewindsman benadrukte dat huizen duurzaam zullen worden verwarmd en dat de toekomst van de auto elektrisch is. Met hogere belastingen verandert er ook veel voor bedrijven, aldus Wiebes.

Ondanks deze ingrijpende aanpassingen, benadrukte de bewindsman het kabinetsstandpunt van de afgelopen jaren: “We doen dit stap voor stap, en haalbaar en betaalbaar voor iedereen.”

Uiteindelijk draait het allemaal om een CO2-besparing van 49 procent in 2030 ten opzichte van 1990.

Energiekosten stijgen minder snel

In de plannen staat dat de energiekosten minder snel stijgen dan aanvankelijk was berekend. Dit jaar stijgt de energienota nog met ruim 300 euro, maar in 2020 daalt die gemiddeld met 100 euro, meldt het kabinet. Dat is omdat de subsidieopslag voor duurzame energie voor een groter deel door de industrie wordt betaald.

In de jaren daarna stijgt de energiebelasting, maar wel minder vergeleken met eerdere voorstellen.

Onderzoek naar rekeningrijden

Hoewel het kabinet deze periode geen rekeningrijden zal invoeren, wordt er wel onderzoek gedaan naar een aantal varianten waar een volgend kabinet in 2026 een besluit over kan nemen. Dat kan regiogebonden, tijdgebonden of via een spitsheffing zijn.

“We zetten alle opties naast elkaar zodat een volgend kabinet een besluit kan nemen”, zei Van Veldhoven.

Met meer elektrische auto’s dalen de inkomsten via accijnzen. Daar moet dus een oplossing voor gevonden worden in de vorm van rekeningrijden. Daarmee heeft het Klimaatakkoord niet alleen betrekking op deze regeerperiode, maar ook op volgende kabinetsformaties.

Elektrisch rijden blijft fiscaal aantrekkelijk, maar dat mag niet ten koste gaan van mensen die op brandstof blijven rijden, vindt het kabinet.

“Daarom ontziet het kabinet de huishoudportemonnee zoveel mogelijk en zorgt het kabinet voor een eerlijke verdeling van lasten tussen burgers en bedrijven.”

Er komt een CO2-heffing voor de industrie. Die moet, zoals het kabinet dat verwoordt, “verstandig” zijn. Dat wil zeggen dat de sector groener wordt, maar niet uit Nederland vertrekt vanwege hogere belastingen.

Huizenbezitters die investeren in verduurzaming kunnen daarvoor een beroep doen op een Warmtefonds, waar de overheid ieder jaar 50 tot 80 miljoen euro in stort.

Kabinet wil ontzorgen, maar draagvlak vlakt af

Het uitgangspunt is dat het Klimaatakkoord Nederland economisch sterker en duurzamer maakt. Het kabinet wil mensen “ontzorgen” en benadrukt dat het nog jaren duurt voordat de uiteindelijke klimaatdoelen gehaald moeten worden.

Tegelijkertijd blijkt juist dat de steun voor investeringen in het milieu en internationale klimaatproblemen de laatste jaren afneemt, concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een vrijdag gepubliceerd onderzoek.

“Men heeft de indruk dat Nederland zijn steentje al bijdraagt en dat, vooral wat de vermindering van het gasverbruik betreft, de politiek wellicht wat te hard van stapel loopt”, schrijft het SCP uitgerekend op de dag dat de klimaatplannen worden gepubliceerd.

De plannen zijn gebaseerd op een tussenrapportage van afgelopen december van de zogenoemde klimaattafels. Daarin zijn de gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie, elektriciteitssector en landbouw vertegenwoordigd. Iedere sector kreeg eigen opdrachten mee om CO2 te besparen.

Lees meer over: Klimaatakkoord Klimaat Politiek

Dit betekent het Klimaatakkoord voor jou

AD 28.06.2019 Van een hogere gasprijs tot het verkleinen van de veestapel. Het kabinet neemt flinke maatregelen om de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Vanmiddag werden de plannen officieel gepresenteerd. We zetten de belangrijkste zaken op een rij.

Rekeningrijden
Het kabinet treft voorbereidingen voor de invoering van rekeningrijden. Er liggen drie concrete varianten op tafel, waar van er één de eindstreep moet halen. Die zijn: alleen een kilometerheffing voor elektrische auto‘s, een variabel systeem voor alle wagens en een spitsheffing. Die laatste optie lijkt bij voorbaat al kansloos, zeggen sommige ingewijden. Andere bronnen ontkennen dat weer.

Het duurt nog trouwens wel even voordat het zover is. Rekeningrijden kan uiteindelijk pas bij de fiscale herziening van 2025 worden ingevoerd. Eerst is nog jaren aan voorbereiding nodig, als er is gekozen voor één variant.

Gasprijs omhoog
Huishoudens gaan de komende jaren meer belasting betalen op gas, maar de stijging wordt minder sterk dan eerder was voorzien. Het kabinet heeft besloten die maatregel uit het Klimaatakkoord te verzachten, om gezinnen te ontzien die minder makkelijk van gas af kunnen stappen.

De belasting op gas gaat niet met 20 cent per kubieke meter omhoog, zoals in het voorlopige Klimaatakkoord werd voorgesteld, maar met 10 cent. De verhoging wordt bovendien geleidelijk doorgevoerd.

Tegenover de hogere belasting op gas staat een lagere heffing op elektriciteit.Huishoudens gaan ook minder energiebelasting betalen. Bedrijven gaan juist meer bijdragen aan de subsidiëring van duurzame energie .

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Warmtefonds
Er komt een warmtefonds waar het kabinet 50 tot 80 miljoen per jaar voor uit trekt. Hieruit kunnen particulieren investeringen doen om verduurzamingen te realiseren zoals bijvoorbeeld isolatiemaatregelen, warmtepompen en hybridekachels. ,,In 2050 moeten alle gebouwen duurzaam zijn’’, aldus minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken).

Elektrisch rijden
Het stimuleren van elektrisch rijden (in dure auto‘s) wordt verder versoberd. Het kabinet wil overmatige subsidiëring voorkomen en vooral nog elektrische auto’s uit de middenklasse bevorderen, zodat die straks op de markt voor tweedehands wagens terecht komen. De lage bijtelling voor elektrische auto‘s, die nu geldt tot maximaal 50.000 euro, gaat naar maximaal 40.000 euro.

De eerder geplande aanschafsubsidie van 6.000 euro voor elektrische auto‘s pakt in ieder geval lager uit; hoeveel is nog onbekend. Ook is het de bedoeling dat tweedehands elektrische wagens aantrekkelijk worden gemaakt door extraatjes. Denk dan aan een oplaadtegoed of een garantie op de batterijduur.

De in het Klimaatakkoord geplande accijnsverhoging voor benzinerijders wordt geschrapt. Er zou volgens het oorspronkelijke plan één cent extra accijns geheven moeten worden, maar dat gaat dus niet door. Wel wordt de accijns op diesel geleidelijk verhoogd. De 1,2 miljoen automobilisten met een diesel betalen over anderhalf jaar 1 eurocent meer accijns aan de pomp. Twee jaar later komt daar nog een cent bij.

,,Elektrisch wordt het nieuwe gewoon’’, zei staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) bij de presentatie vanmiddag. Over tien jaar moeten alle nieuwe auto’s emissieloos zijn. Verder ziet het kabinet een belangrijke rol weggelegd voor waterstof als brandstof voor zwaar verkeer zoals ov-bussen, vrachtwagens ‘en mogelijk ter vervanging van dieseltreinen’.

CO2-belasting voor industrie
De vervuilende industrie in Nederland krijgt definitief een CO2-belasting voor de kiezen. Het kabinet koerst af op een CO2-heffing voor de industrie die oploopt van 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2 in 2021 tot 125 à 150 euro in 2030.

De regeringspartijen kiezen nu voor de optie met 75 procent kans op succes op voldoende CO2-reductie. .,,Het kabinet wil zekerheid’’, zegt een bron. De heffing gaat gelden voor bedrijven die nu al onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) vallen. Ook de fabrieken van het Limburgse Chemelot, die niet onder ETS vallen, moeten straks gaan betalen.

Kleinere veestapel
De boeren moeten verder inkrimpen. Het kabinet zet het mes in het aantal varkens in Nederland. Van de ruim twaalf miljoen varkens verdwijnen er mogelijk anderhalf miljoen. Er gaat 60 miljoen euro extra naar een stopregeling voor varkensboeren, vanwege de Urgenda-uitspraak. Ook komt er jaarlijks zo’n 70 miljoen euro beschikbaar voor boeren die overstappen naar duurzame landbouw, met minder vee.

Tot nu toe rustte op inkrimping van de veestapel een politiek taboe, vanwege de economische belangen van boeren. Daarom kiest het kabinet voor een ‘warme sanering’. Het gaat om een uitbreiding van een bestaande stopregeling waar het kabinet eerder al 120 miljoen euro voor uittrok.

Fietsenstallingen
Het kabinet trekt 75 miljoen euro extra uit voor extra fietsenstallingen, zodat forenzen hun tweewieler makkelijker kwijt kunnen. In het regeerakkoord stond al een eenmalige investering van 100 miljoen euro om te steken in extra snelle routes en meer stallingsplekken. Dit geld bleek zeer gewild. Overleg met provincies en gemeenten heeft inmiddels voor 345 miljoen euro aan projecten opgeleverd.

Onlangs zei Tour de Force, de organisatie die fietsen in Nederland moet stimuleren, nog dat er de komende jaren zo’n 3 miljard euro extra nodig is om te zorgen dat we in 2027 samen 20 procent meer fietskilometers maken dan in 2017.

Het Klimaatakkoord moet nog worden doorgerekend door de planbureaus. Dat betekent dat nu niet te zeggen is wat de klimaatmaatregelen precies gaan betekenen voor de portemonnee van Nederlanders.

Onduidelijk of klimaatplannen van kabinet voldoen aan ‘Urgenda’

NU 28.06.2019 Het is nog onzeker of het klimaatdoel voor 2020 uit de Urgenda-rechtszaak wordt gehaald met de maatregelen die het kabinet heeft genomen en nog van plan is te nemen. Maatregelen voor de korte termijn mogen daarbij het uiteindelijke doel van 49 procent minder CO2 in 2030 niet in de weg staan.

“Binnen onze voorwaarden hebben we vier megaton CO2 verzameld”, zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vrijdag tijdens de presentatie van het Klimaatakkoord.

Om aan het Urgenda-vonnis te voldoen, moet er volgend jaar alleen 9 megaton minder CO2 worden bespaard ten opzichte van 1990. “We gaan door met verdere maatregelen”, zei Wiebes dan ook.

De aanvullende maatregelen moeten dus voldoen aan de kabinetseisen. Wiebes somt de vier voorwaarden in een aparte brief aan de Tweede Kamer op.

Extra kosten als gevolg van aanvullende maatregelen moeten zo laag mogelijk blijven. Nieuw klimaatbeleid in Nederland mag niet te veel leiden tot verplaatsing van CO2-uitstoot naar het buitenland (weglekeffecten). Er moet draagvlak zijn bij burgers en bedrijven, dus beleid moet “betaalbaar en behapbaar” zijn. Tot slot moeten maatregelen op de korte termijn wel passen bij de uitwerking van het Klimaatakkoord.

Maatregelen die niet aan deze voorwaarden voldoen, zo waarschuwt Wiebes, ondermijnen de energietransitie op de langere termijn en kunnen dus niet worden ingezet voor de Urgenda-rechtszaak.

Urgenda dwingt politiek zich aan eigen doelen te houden

Duurzaamheidsorganisatie Urgenda dwong de overheid in 2015 via een rechtszaak zich te houden aan het zelfopgelegde klimaatdoel om in 2020 een kwart minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990, een afspraak uit het in 2013 gesloten Energieakkoord. Het gerechtshof in Den Haag bevestigde die uitspraak nog eens nadat de Staat in hoger beroep ging.

De CO2-reductie bleef voor volgend jaar steken op 21 procent als er niets zou veranderen. In 2017 was de uitstoot zelfs toegenomen volgens berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

“Vonnissen horen wij uit te voeren, dus dat gaan we ook doen”, zei premier Mark Rutte destijds in een reactie.

Er zijn inmiddels extra klimaatmaatregelen genomen. De opvallendste is de sluiting van de kolencentrale in Amsterdam. Voor deze en andere voorstellen is vorig jaar 500 miljoen euro opzijgezet.

Of dit genoeg is, wordt waarschijnlijk in oktober duidelijk als het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) nieuwe berekeningen over de CO2-uitstoot publiceert in de Klimaat- en Energieverkenning (KEV).

Wiebes schrijft dat hij ernaar streeft zich te houden aan de Urgenda-uitspraak, maar geeft hiervoor geen garantie. Hij benadrukt vooral dat het kabinet voor “een zware opgave” staat in de zoektocht naar extra maatregelen zonder dat het draagvlak voor de energietransitie in de samenleving afbrokkelt.

Lees meer over: Klimaatakkoord  Klimaat  Politiek

Minnesma: ze gaan die 25 procent volgend jaar niet halen

Urgenda: kabinet lapt vonnis van de rechter aan zijn laars

NOS 28.06.2019 Uit het klimaatakkoord dat vandaag is gepresenteerd, blijkt dat het kabinet waarschijnlijk niet gaat voldoen aan het klimaatvonnis van de rechter in de Urgenda-zaak. Die uitspraak dwingt Nederland rigoureuze maatregelen te nemen om al volgend jaar een kwart minder CO2 uit te stoten dan in 1990.

“Het kabinet lapt het vonnis van de rechtbank aan zijn laars, dat is heel erg duidelijk”, reageert Marjan Minnesma van Urgenda. Om de doelen te halen, moeten we in Nederland volgend jaar 9 megaton minder CO2 uitstoten, terwijl de maatregelen die het kabinet vandaag presenteerde samen een besparing van zo’n 4 megaton opleveren. Minnesma is dus niet tevreden: “Ze negeren de rechtspraak en doen het gewoon niet. Ik vind dat heel erg zorgelijk. Dan zeg je eigenlijk: de rechtsstaat geldt niet voor mij.”

Minister Wiebes benadrukt dat het kabinet zich er niet bij neerlegt: “De inzet blijft om de doelen te halen, maar we willen het draagvlak voor klimaatmaatregelen niet schaden.”

Banenverlies

Werkgeversorganisatie VNO-NCW vindt juist dat het maatschappelijk draagvlak voor de klimaatplannen nog ontbreekt. Volgens VNO-NCW brengt het klimaatakkoord, en in het bijzonder de CO2-heffing, de internationale concurrentiepositie van het bedrijfsleven in gevaar. De werkgevers waarschuwen voor banenverlies als de kosten voor Nederlandse bedrijven hoger worden dan voor hun buitenlandse concurrenten.

Andere organisaties reageren gematigd positief op het klimaatakkoord, zoals de Consumentenbond. De bond wil wel graag meer zekerheid op de lange termijn. Zo is volgens de belangenorganisatie nog veel onduidelijk over wetgeving, belastingen en subsidies. Boerenorganisatie LTO ziet ook positieve punten, maar zet vraagtekens bij de hoeveelheid geld die wordt vrijgemaakt. Ook de boeren willen bovendien weten welke regels er in de toekomst zullen gaan gelden.

Taboe verdwenen

De Bovag, die opkomt voor de belangen van het wegverkeer, is blij dat een verhoging van de BPM niet doorgaat. Een verhoging van deze autobelasting was volgens de vereniging in eerdere versies nog wel een optie. Ook is de Bovag er mee ingenomen dat “het taboe rond betalen naar gebruik van de auto is verdwenen”. Beter het verbruik belasten dan de aankoop van nieuwe auto’s, vindt de belangenvereniging.

Bekijk ook;

Urgenda-directeur Marjan Minnesma droeg vrijdag een doos met een deel van het dossier naar de ingang van het gerechtshof waar het hoger beroep dient. Ⓒ ANP

Geen extreme maatregelen voor Urgenda-vonnis

Telegraaf 28.06.2019 Er worden geen onorthodoxe maatregelen genomen door het kabinet om het zogeheten Urgenda-vonnis te volgen. De rechter oordeelde in een zaak, aangespannen door milieuclub Urgenda, dat Nederland volgend jaar 25 procent minder CO2 moet uitstoten ten opzichte van 1990.

Urgenda-oprichter Jan Rotmans stelde dit voorjaar al in een interview met De Telegraaf dat het onwaarschijnlijk is om in zo’n korte tijd zoveel klimaatmaatregelen te nemen om dit doel te halen.

Het kabinet lijkt tot dezelfde conclusie te komen, maar gaat wel een aantal maatregelen nemen om de CO2-uitstoot op korte termijn te beperken. Daar is 500 miljoen euro voor uitgetrokken.

Eerder dit jaar maakte minister Wiebes (Klimaat) al bekend dat de Hemwegcentrale in Amsterdam wordt gesloten. De medewerkers van deze kolencentrale krijgen hulp bij het zoeken naar een nieuwe baan.

Bekijk ook:

Prof. Rotmans, tot in lobby Telegraaf? 

Lachgas

Daarnaast worden er tal van grote en kleine maatregelen genomen. Zo krijgt een bedrijf in Limburg een ’eenmalige financiële prikkel’ om de uitstoot van lachgas te beperken, komt er meer aandacht voor groene biobrandstoffen voor de binnenvaart en moet de veestapel van varkens verder krimpen.

Zuinig rijden

Voor automobilisten blaast het kabinet ’het nieuwe rijden’ een nieuw leven in. Door zuinig te rijden besparen automobilisten brandstof en zorgen ze voor minder CO2-uitstoot. Verder komt er meer geld voor de bandencampagne. Voldoende spanning op de banden zorgt voor een lager brandstofverbruik. Dit levert ook een voordeel op voor de automobilist.

Urgenda zelf stelde onder andere voor om nog meer kolencentrales te sluiten en de maximumsnelheid op snelwegen te verlagen. De plannen van het kabinet zijn niet genoeg om het door de rechter opgelegde klimaatdoel te halen. Minister Wiebes zegt dat hij naar meer maatregelen gaat zoeken.

Bekijk ook:

Rotmans weigert debat over klimaat 

Bekijk ook:

Kabinet Baudet ’een rimpeling’ 

Bekijk meer van; automobilisten kolencentrales urgenda amsterdam

Kabinet negeert klimaatvonnis: CO2-uitstoot niet snel genoeg omlaag

AD 28.06.2019 Het kabinet legt het klimaatvonnis van de rechter in de Urgenda-zaak naast zich neer. Verregaande klimaatmaatregelen, zoals verlaging van de maximumsnelheid op de snelweg, zijn van tafel.

De Urgenda-uitspraak uit 2018 dwong Nederland rigoureuze maatregelen te nemen om al volgend jaar een kwart minder CO2 uit te stoten dan in 1990. Maar dat gaat dus niet gebeuren, zo blijkt uit de kabinetsmaatregelen die deze site heeft ingezien. Vandaag komen deze naar buiten, tegelijk met de presentatie van het Klimaatakkoord.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De coalitie kiest er wel voor om een aantal kleinere ingrepen te doen, maar die leveren samen een reductie van 4 megaton CO2 op, nog niet de helft van de 9 megaton die nodig is.

Zo moeten automobilisten straks vaker hun bandenspanning controleren en wordt huizenbezitters gevraagd energiebesparend folie op radiatoren te plakken. Ook wordt de binnenvaart gedwongen om meer hernieuwbare energie te gaan gebruiken en mag er volgend jaar minder methaangas worden afgefakkeld bij de olie- en gaswinning.

Voor het hele pakket aan extra Urgenda-maatregelen geeft het kabinet zo’n 500 miljoen euro uit. Een deel van het geld gaat naar publiekscampagnes voor energiebesparing.

Dwangsom

Meer wil de regering nu niet doen. Het kabinet vreest dat het draagvlak voor de Nederlandse klimaattransitie wordt ondermijnd als nu toch alles uit de kast zou worden getrokken om aan de Urgenda-uitspraak te voldoen. Milieuclub Urgenda kondigde eerder aan een fikse dwangsom te eisen als het vonnis niet wordt uitgevoerd.

Het beperkte pakket maatregelen betekent een politieke nederlaag voor coalitiepartijen D66 en ChristenUnie, die eerder nog aangaven tot het uiterste te willen gaan om de uitstoot van broeikasgas met spoed omlaag te brengen. Voor D66-fractievoorzitter Rob Jetten was een verlaging van de maximumsnelheid op de snelweg een optie, maar dat wilde de VVD niet.

Marjan Minnesma (in blauw) reageerde vorig jaar dolblij op de uitspraak van de rechter dat Nederland in 2020 een kwart minder CO2 moet uitstoten dan in 1990. © AP

Kolencentrale

Zoals bekend sluit het kabinet de vervuilende Hemwegcentrale in Amsterdam per 1 januari 2020. Van een versnelde sluiting van nóg meer kolencentrales, zoals milieuclub Urgenda en GroenLinks willen, is geen sprake. Wel trekt het kabinet geld uit voor chemiecomplex Chemelot in Limburg, waarmee de bedrijven daar in hoog tempo de uitstoot van schadelijk lachgas moeten terugdringen.

Zowel minister Wiebes (Klimaat) als staatssecretaris Van Veldhoven (Milieu) wilden vanmorgen bij het binnenlopen van de ministerraad niets zeggen over de publicatie in deze krant. ,,Er komt een brief”, liet de minister alleen weten. De ministerraad wordt vandaag vanwege de presentatie van het klimaatakkoord bij uitzondering bijgewoond door alle aanwezige ministers én staatssecretarissen.

Protest bij het Binnenhof rond klimaatakkoord

AD 28.06.2019 Als het kabinet vanmiddag zijn klimaatplannen presenteert, verzamelen bezorgde scholieren, moeders en grootouders zich op Het Plein in Den Haag. Ze zullen laten weten dat de huidige plannen niet genoeg zijn om onze planeet leefbaar te houden.

Een van de initiatiefnemers, de 14-jarige Jesse, rekent op enkele tientallen aanwezigen. ,,Het gaat ons dit keer niet om de hoeveelheid mensen maar om de inhoud van onze boodschap.’’

Ze zegt verder: ,,Bij een regering zou prioriteit nummer één moeten zijn: het leven van de inwoners veiligstellen. Nu verkeren al die levens in gevaar, dus nu is ook de tijd voor het kabinet om zich als waardige leiders te gedragen en alles op alles te zetten om de klimaatdoelen te halen.”

De protestactie is een initiatief van Fridays For Future NL, Mothers Rise Up NL en Grootouders voor het Klimaat.

Eric Wiebes, Ed Nijpels, Carola Schouten en Kasja Ollongren en Stientje van Veldhoven tijdens de presentatie van het Klimaatakkoord. Foto: ANP.

Dag van de waarheid: kabinet komt met Klimaatakkoord

Elsevier 28.06.2019 Kabinet en coalitiepartijen presenteren vrijdagmiddag het definitieve Klimaatakkoord. Met het verstrekkende pakket maatregelen, waarvan een deel al is uitgelekt, moet de uitstoot van CO2 in 2030 met 49 procent zijn teruggedrongen ten opzichte van 1990. Nog vóór de presentatie klagen milieuclubs al dat het akkoord onvoldoende is, terwijl de steun voor klimaatmaatregelen onder Nederlanders juist afneemt.

In december kwamen de vijf ‘klimaattafels’ onder leiding van VVD-coryfee Ed Nijpels met voorstellen om mobiliteit, woningbouw, energievoorziening, industrie en voedselproductie te ‘vergroenen’. Omdat uit een doorrekening door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in maart bleek dat de gestelde doelen daarmee vermoedelijk niet wordt gehaald, heeft het kabinet de plannen de afgelopen maanden aangepast.

Lees ook dit stuk terug over het concept-klimaatakkoord: Nijpels en kabinet presenteren klimaatplannen

Uitgelekt: CO2-taks, rekeningrijden, energierekening minder omhoog

Hoewel de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie het klimaatakkoord pas om 15.00 uur officieel presenteren, zijn veel waarschijnlijke veranderingen ten opzichte van het ontwerp-klimaatakkoord de afgelopen week al uitgelekt. Zo komt er toch een CO2-taks voor bedrijven, een maatregel die tot vreugde van vooral GroenLinks en de PvdA al in maart werd aangekondigd door premier Mark Rutte en minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes (beiden VVD).

Daarentegen gaan de belastingen op de energierekening minder omhoog dan werd verwacht. Gas wordt zwaarder belast, elektriciteit juist minder. Dat zou huishoudens moeten ontzien en tegelijkertijd moeten aansporen om van het gas af te gaan.

Verder steekt het kabinet bijna een miljard in het ‘vergroenen’ van de land- en tuinbouw. Zo moeten boeren de veestapel, en dan vooral het aantal varkens, gaan inkrimpen. Om autogebruik te ontmoedigen, wordt op termijn ook een vorm van rekeningrijden ingevoerd, al zal dat naar verwachting pas in 2026 zijn.

Er zijn drie mogelijke varianten voor het belasten van automobilisten op basis van het aantal gereden kilometers: benzine- en dieselauto’s ontzien en alleen elektrische voertuigen belasten, alle auto’s laten betalen afhankelijk van plaats en tijd op de dag zonder een spitsheffing, of mét een heffing voor het rijden in de spits. Tot slot gaat de subsidie voor elektrische auto’s vermoedelijk omlaag.

Naar aanleiding van de geruchten hebben diverse belangengroepen al hun zegje gedaan over het nog te verschijnen klimaatakkoord. Greenpeace en Milieudefensie – die in december nog boos wegliepen van de ‘klimaattafels’ – gaven om 09.00 uur, zes uur vóór de presentatie door de coalitie, zelfs een persconferentie. Ze noemen de plannen ‘een goede start’, maar niet voldoende. De milieuorganisaties zeggen dat ‘een aantal lapmiddelen en afzwakkingen die de broodnodige transitie in de weg staan, moet worden gerepareerd’.

‘Klimaatverandering en broeikasuitstoot zijn meetbaar,’ zegt directeur van Milieudefensie Donald Pols, ‘de maatregelen om de klimaatcrisis te stoppen moeten daarom net zo meetbaar zijn.’ Greenpeace-directeur Joris Thijssen houdt naar eigen zeggen een ‘bittere nasmaak’ over aan het akkoord dat nog moet worden gepresenteerd.

Beide clubs willen onder meer een strengere CO2-heffing voor de industrie, een ‘duurzamere landbouw en een kleinere veestapel’, harde garanties over duurzame biomassa en bovenal hogere lasten voor ‘de grote industrie’ en lagere voor burgers.

Dat laatste vindt ook vakbond FNV, die bezorgd is over mogelijke ‘energie-armoede’. Dit fenomeen betekent dat armere huishoudens zwaarder  worden getroffen door de stijging van de gasprijs. Wel is de vakbond tevreden over de ‘belangrijke stappen vooruit’ wat betreft ‘groene banen’, bijvoorbeeld de bouw van windmolens op zee. Vicevoorzitter Kitty Jong is blij met ‘goede afspraken’ over de sluiting van de Hemwegcentrale in Amsterdam op 1 januari 2020. In september legt FNV het klimaatakkoord voor aan zijn ledenparlement, dat erover moet stemmen. Als de vakbondsleden het niet goedkeuren, kunnen de maatregelen in het akkoord overigens wel ‘gewoon’ doorgang vinden.

‘Urgenda waarschijnlijk niet gehaald’, actiegroep is woedend

Terwijl de maatregelen in het klimaatakkoord zijn gericht op 2030, maant het vonnis in de rechtszaak van Urgenda het kabinet tot grotere spoed. De actiegroep dwong via de rechter af dat de regering volgend jaar de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990 met 25 procent moet zijn verminderd, maar volgens het AD wordt dat doel waarschijnlijk niet gehaald. Urgenda-directeur Marjan Minnesma is woedend (zie kader), en spreekt van ‘de bijl aan de wortel van de rechtsstaat.’

Rob Ramaker sprak met Marjan Minnesma; Urgenda woedend over klimaatplannen: ‘Bijl aan de wortel van de rechtsstaat’

Terwijl natuur- en milieuclubs graag een flinke schep bovenop de klimaatmaatregelen zouden zien, blijkt het draagvlak onder burgers juist flink afgenomen, meldt Trouw. De krant baseert zich op cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP): 38 procent van de Nederlanders vindt dat er meer geld naar milieu- en klimaatmaatregelen moet, terwijl dat eind vorig jaar nog 46 procent was.

‘De stijging van de stookkosten en de aankondiging dat Nederland van het gas af moet, hebben het onderwerp naar de mensen met midden- en lagere inkomens gebracht,’ zegt SCP-onderzoeker Paul Dekker tegen de krant. ‘Zij beseffen nu dat de klimaat- en milieuproblematiek consequenties heeft die ook hen raakt. Het gaat ze vooral geld kosten, denken ze.’

Gerelateerde artikelen;

Coalitie en kabinet presenteren vrijdag definitief klimaatakkoord

NU 28.06.2019 Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie en het kabinet presenteren vrijdagmiddag het definitieve klimaatakkoord. De fractieleiders en verschillende bewindspersonen hebben de afgelopen weken intensief overlegd om tot afspraken te komen, melden bronnen aan NU.nl.

Het klimaatakkoord is een langverwachte wens van dit kabinet.

Het doel is de CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent te reduceren ten opzichte van 1990 om de opwarming van de aarde tegen te gaan. De Nederlandse klimaatdoelen zijn strenger dan wat er op Europees niveau is afgesproken (40 procent minder CO2-uitstoot in 2030).

Dit kabinet stuurt aan op “een ambitieus klimaatbeleid”, staat er in het regeerakkoord.

De plannen die de coalitie en het kabinet later op vrijdag presenteren, zijn gebaseerd op een tussenrapportage van afgelopen december van de zogenoemde klimaattafels. Daarin zijn de gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie, elektriciteitssector en landbouw vertegenwoordigd. Iedere sector kreeg eigen opdrachten mee om CO2 te besparen.

De afgelopen dagen werden enkele maatregelen uit het klimaatakkoord naar verschillende media gelekt. Omdat het totale plaatje nog niet bekend is, en dus ook nog niet kan worden geconcludeerd wat het akkoord precies voor burgers en bedrijven betekent, heeft NU.nl daar nog niet over geschreven.

Zie ook; Hoe ver durft het kabinet te gaan met het nieuwe klimaatakkoord?

Klimaattafels bedenken maatregelen

Aan de klimaattafels werd door de politiek, werkgevers, werknemers en belangenclubs sinds begin 2018 overlegd om tot voorstellen te komen.

De tussenrapportage, een flink pakket van afspraken en maatregelen, verscheen vlak voor Kerst, maar niet veel later concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), die alles doorrekende, dat de doelen er waarschijnlijk niet mee worden gehaald. Vooral de industrie bleef achter en er ontstond onrust over de stijgende energierekening voor huishoudens.

De coalitie en het kabinet besloten daarop zelf aanvullende maatregelen voor te stellen, zoals een CO2-heffing voor de meest vervuilende bedrijven en minder snel stijgende energiebelastingen voor huishoudens.

Er zijn wel al klimaatmaatregelen genomen, zoals het eerder sluiten van de kolencentrale in Amsterdam. Het kabinet werd daartoe gedwongen vanwege de Urgenda-rechtszaak.

Veel details moeten nog worden uitgewerkt

In het klimaatakkoord staat met welke middelen en maatregelen de klimaatdoelen van het kabinet worden gehaald. Dat is wat anders dan de Klimaatwet die eind mei door het parlement werd aangenomen. Daarin wordt alleen de route voor het behalen van de doelen uitgestippeld.

Het klimaatakkoord is geen wet waar het parlement voor of tegen kan stemmen. Het zijn veel verschillende, vaak nog niet uitgewerkte maatregelen die nog door de Tweede en Eerste Kamer moeten worden behandeld. Dat is een proces dat nog jaren kan duren.

De Tweede Kamer zal nog wel voor de zomervakantie over het totale pakket debatteren.

Lees meer over: Klimaatakkoord  Klimaat  Politiek

Wat weten we al over het Klimaatakkoord?

Telegraaf 27.06.2019 Het kabinet hakt naar verwachting vrijdag de knoop door over het Klimaatakkoord, een groot pakket maatregelen om de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Veel in het oog springende wijzigingen en aanpassingen van de oorspronkelijke plannen, die eind vorig jaar waren gepresenteerd, lekten deze week al uit.

De belasting op gas gaat niet met 20 cent per kubieke meter omhoog, zoals eerst de bedoeling was, maar met 10 cent. De verhoging wordt bovendien geleidelijk doorgevoerd. Tegenover de hogere belasting op gas staat een lagere heffing op elektriciteit. Dat moet mensen stimuleren om bijvoorbeeld hun gasfornuis in te ruilen voor een elektrische kookplaat, of te investeren in betere isolatie en een zuinigere verwarming.

De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting. Bedrijven betalen aanvankelijk 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2, en dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030. Bedrijven hoeven de belasting pas te betalen als hun CO2-uitstoot boven een bepaald niveau komt. De opbrengst wordt grotendeels gebruikt om verduurzaming van de industrie te subsidiëren.

Het kabinet is verder van plan elektrisch rijden te blijven stimuleren, maar wel in aangepaste vorm. De huidige manier van subsidiëring ligt onder vuur omdat daar vooral mensen van profiteren die zich toch al een dure elektrische wagen kunnen veroorloven. Het doel blijft dat in 2030 alle nieuw verkochte auto’s elektrisch zijn.

De land- en tuinbouw kunnen rekenen op een extra investering van bijna een miljard euro in verduurzaming. Ook komt er meer geld om varkensboeren op vrijwillige basis de mogelijkheid te bieden in te krimpen of te stoppen. De maatregelen zorgen voor een aanzienlijke aanvullende besparing op de CO2-uitstoot.

In Heerhugowaard worden huizen voorzien van zonnepanelen ANP

Nederlands klimaatakkoord: ‘We staan aan de vooravond van een grote verbouwing’

NOS 27.06.2019 Drieënhalf jaar nadat bijna tweehonderd landen in Frankrijk het Parijse Klimaatakkoord sloten, krijgt Nederland morgen een eigen klimaatakkoord. Het doel is om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan, om tegemoet te komen aan de Parijse afspraken.

Het Nederlandse akkoord heeft grote gevolgen. Elke burger zal er tot achter de voordeur iets van gaan merken, zo wordt gezegd. De overschakeling op andere energiebronnen leidt tot veranderingen in vrijwel alle sectoren. “We staan aan de vooravond van een grote verbouwing”, aldus een eerste voorlopige versie van het akkoord.

Er moet een “transformatie” plaatsvinden. Miljoenen huizen en gebouwen die vaak nog maar matig geïsoleerd zijn en verwarmd worden door aardgas, moeten goed geïsoleerde panden worden, die worden verwarmd met duurzame energie en waarin schone elektriciteit wordt gebruikt of zelf opgewekt.

Wijk voor wijk

De onderhandelingen voor het Nederlandse akkoord begonnen anderhalf jaar geleden. In het eerste jaar bogen ruim honderd organisaties zich over vijf sectoren: elektriciteit, de gebouwde omgeving, de industrie, de landbouw en mobiliteit. Het leverde eind vorig jaar een voorlopig klimaatakkoord op.

Gemeenten spelen er een belangrijke rol in. Zij zullen wijk voor wijk moeten gaan aanpakken. Grote en middelgrote steden zullen veelal worden aangesloten op een warmtenet, als alternatief voor aardgas. Elders zal per wijk de oplossing kunnen verschillen, hoewel voorlopig ook veel woningen gewoon nog gas zullen blijven gebruiken.

De opwarming van de aarde wordt voor een belangrijk deel toegeschreven aan de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen. Om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan, moet de uitstoot liefst al halverwege deze eeuw nagenoeg worden gestopt. Op weg daarnaar toe, is de doelstelling van het Nederlandse akkoord om in 2030 bijna de helft (49 %) minder uit te stoten ten opzichte van 1990.

Maar dat voorlopige akkoord leidde tot veel discussie. De vakcentrale FNV en de voltallige milieubeweging zagen het niet zitten, en wilden niet langer meepraten. De afspraken waren volgens hen te vaag, de verdeling van lusten en lasten over burgers en bedrijven was scheef en er ontbrak een belangrijke maatregel: een CO2-heffing, die de uitstoot van CO2 duurder maakt, zodat bedrijven sneller zullen overgaan op duurzame alternatieven.

Een paar maanden later bleek uit een doorrekening van de planbureaus dat de maatregelen uit het akkoord inderdaad niet optelden tot het gewenste resultaat. Het betekende dat het kabinet moest gaan bekijken hoe de doelen wel bereikt kunnen worden. Nog dezelfde dag kwam het kabinet met aanpassingen: in ieder geval toch een CO2-heffing voor bedrijven, en minder energiebelasting voor burgers.

The devil is in the detail

De afgelopen weken is er opnieuw druk overlegd, zowel binnen de coalitie als met organisaties en bedrijven. Er lekten al verschillende maatregelen uit. Zo is duidelijk geworden dat de prijs voor aardgas definitief omhoog gaat, en die voor elektriciteit naar beneden, de aanschaf van een elektrische auto wordt gestimuleerd, hoewel minder fors dan eerder werd verwacht, en de landbouw zal snel moeten verduurzamen.

Toch is het nog de vraag of alle organisaties en bedrijven deze keer wel tevreden zijn. Waar sommige bedrijven zich zorgen maken over de betaalbaarheid van de maatregelen, blijft voor milieuorganisaties de subsidiëring van de ondergrondse opslag van CO2 een pijnpunt. Elke euro die daarnaar toe gaat kan niet worden uitgegeven aan in hun ogen echt duurzame energie, zoals zon en wind.

Ook de precieze uitwerking van de afspraak over een CO2-heffing is van belang, omdat de vraag blijft of die bedrijven snel genoeg zal dwingen anders te produceren. Daarnaast zijn er zorgen over mobiliteit, of de overgang naar elektrisch vervoer nog wel voldoende wordt gestimuleerd. Op alle fronten wordt dan ook met spanning uitgekeken naar de precieze invulling van de afspraken. Of, zoals een ingewijde het verwoordt: ‘The devil is in the detail’.

Morgenmiddag 28.06.2019 presenteert het kabinet het klimaatakkoord.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: dieselaccijns omhoog om maatregelen te betalen

NOS 27.06.2019 Het kabinet wil de accijns op diesel in 2021 met een cent per liter verhogen. In 2023 komt daar nog een cent bovenop.

De accijnsverhoging voor benzine, die in het concept-klimaatakkoord van december stond, is nu van de baan, blijkt uit de tekst van het hoofdstuk Mobiliteit van het definitieve Klimaatakkoord. Het kabinet presenteert die plannen morgenmiddag.

De accijnsverhoging betekent een kostenpost voor zo’n 1,2 miljoen dieselrijders in Nederland.

Bestelbussen

Ook eigenaren van bestelbussen moeten eraan geloven. De motorrijtuigbelasting voor een bestelbus gaat vanaf 2021 omhoog, aanvankelijk met 24 euro per jaar en dat loopt in 2023 op tot jaarlijks 72 euro extra.

De verhogingen acht het kabinet nodig om de stimuleringsmaatregelen voor elektrische auto’s te betalen, zoals de vrijstelling voor de aanschafbelasting (bpm). Tot 2024 zijn elektrische auto’s daarvoor vrijgesteld. Daarna geldt een vast bedrag van 360 euro per auto.

Aanschafsubsidie

Hoeveel subsidie je krijgt als je kiest voor een nieuwe elektrische auto wordt komend jaar pas definitief vastgesteld. Haagse bronnen gaan ervan uit dat er een subsidie van 3000 euro komt, een halvering van het aanvankelijke voorstel van 6000 euro. Daarna wordt de aanschafsubsidie afgebouwd, omdat de verwachting is dat er steeds meer betaalbare elektrische modellen op de markt komen.

Bijtelling

Leaserijders van elektrische auto’s zijn straks meer kwijt aan bijtelling. Nu is die nog 4%, volgend jaar wordt die verdubbeld naar 8 procent, in 2022 stijgt het tarief naar 16 procent en uiteindelijk, in 2026, naar 22 procent. De bijtelling voor elektrische en brandstofauto’s is dan ongeveer gelijk.

Die bijtellingstarieven gaan overigens niet voor alle e-auto’s gelden. Alleen auto’s die minder dan 45.000 euro kosten krijgen die verlaagde bijtelling. In 2021 wordt dat bedrag verder verlaagd naar 40.000 euro. Op die manier wil het kabinet voorkomen dat veel subsidiegeld besteed wordt aan heel dure elektrische wagens.

Snorfiets niet meer op benzine

Ook snorfietsers zullen er aan moeten geloven. In 2025 mogen er geen nieuwe snorfietsen die op benzine rijden meer verkocht worden. Het streven is om vanaf 2030 ook de verkoop van bromfietsen op benzine te verbieden. Er komt geen landelijk verbod op bestaande brandstofbrommers en scooters, maar mogen gemeenten mogen zelf een strenger beleid invoeren en snorfietsen op benzine weren.

Parkeren goedkoper voor e-auto’s

Eigenaren van e-auto’s besparen in de toekomst ook op parkeerkosten. Vanaf 2021 mogen gemeenten een lager parkeertarief invoeren voor elektrische auto’s. Een wetsvoorstel om dat mogelijk te maken, moet nog dit jaar ingediend worden.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: lasten anders verdeeld, waarschijnlijk meer draagvlak

NOS 25.06.2019 Een verschuiving van de klimaattaks van burgers naar bedrijven en het aanpassen van de energiebelasting: met die veranderingen aan de oorspronkelijke klimaatplannen poogt de coalitie de lasten eerlijker te verdelen.

Na maanden van onderhandelen zijn VVD, CDA, D66 en ChristenUnie het eens. Na de presentatie van het concept-akkoord eind vorig jaar bleken er al snel flinke tegenstellingen over onderdelen van de plannen te zijn.

Inmiddels zijn er compromissen gesloten en nieuwe plannen gemaakt. Vrijdag worden ze gepresenteerd, een aantal hoofdlijnen is al bekend.

Zo gaat de rekening voor gas omhoog, die voor elektriciteit omlaag en komt er voor huishoudens een korting op de energiebelasting. Ook komt er onderzoek naar rekeningrijden, wordt er fors geïnvesteerd in verduurzaming van de landbouw en worden elektrische auto’s minder gesubsidieerd dan aanvankelijk de bedoeling was.

Het totale pakket is nog niet bekend maar volgens bronnen zouden de klimaatdoelen -49 procent minder uitstoot van broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990- met dit nieuwe pakket haalbaar zijn.

Gas duurder, elektra goedkoper

Gas wordt de komende jaren flink duurder. Per kubieke meter gas gaat de Nederlander 10 cent meer belasting betalen. Dat komt voor een gemiddeld huishouden neer op 150 euro hogere kosten per jaar. Deze extra kosten worden gecompenseerd doordat elektriciteit juist goedkoper wordt.

Daarnaast krijgen huishoudens een grotere vrijstelling voor energiebelasting, waardoor de rekening volgens het kabinet omlaag gaat. Ook zal het bedrijfsleven meer gaan bijdragen aan de Opslag Duurzame Energie (ODE), zodat de kosten voor consumenten lager worden. Als huishoudens van het gas af gaan levert dit meer voordeel op dan nu het geval is.

Rekeningrijden

Op rekeningrijden rust geen taboe meer: er komt een onderzoek naar. Het kabinet laat een commissie drie opties bekijken. Daaronder een voorstel om rekeningrijden alleen voor elektrische auto’s in te voeren (die nu geen wegenbelasting en geen accijns betalen), maar ook een vorm van rekeningrijden voor alle auto’s. En een vorm waarbij ook nog een spitsheffing komt, voor alle auto’s.

Vooral de VVD was lang een tegenstander van rekeningrijden. Maar als de belasting via de pomp straks terugloopt, moet er iets gebeuren om de terugvallende inkomsten op te vangen. De partij hoopt nu op de variant waar alleen elektrische auto’s betalen per gereden kilometer en benzine- en dieselauto’s worden ontzien. Het is de bedoeling dat een volgend kabinet beslist over de variant van rekeningrijden die wordt ingevoerd.

Elektrische auto’s

Het kabinet wil elektrisch rijden stimuleren, maar het oorspronkelijke plan van 6000 euro subsidie in 2021 staat niet meer in de plannen.

Naar verwachting wordt dat ongeveer de helft. Er zal ieder jaar opnieuw naar de subsidies gekeken worden om over-subsidiëring te voorkomen.

Om mensen die niet elektrisch rijden nog niet op te hoge kosten te jagen gaat de geplande accijnsverhoging voor benzine niet door.

CO2 heffing

Vervuilende industrieën gaan de komende jaren steeds meer betalen voor de CO2-uitstoot van hun industrie. De taks begint in 2021 met 30 euro per teveel uitgestoten ton CO2 en zou oplopen tot 150 euro per te veel uitgestoten ton. Dit gaat verder dan de oorspronkelijke plannen en zo beoogt het kabinet de lasten eerlijker te verdelen.

Warmtefonds

Er komt een warmtefonds waar het kabinet 50 tot 80 miljoen per jaar voor uit trekt. Hieruit kunnen particulieren investeringen doen om verduurzamingen te realiseren zoals bijvoorbeeld isolatiemaatregelen, warmtepompen en hybridekachels.

Het kabinet denkt dat dit fonds ook particuliere geldschieters zal aanzetten voor vele miljarden aan investeringen.

Landbouw

Ook het inkrimpen van de landbouw, lange tijd vanwege economische belangen taboe, staat in de plannen. Naar verwachting bijna 1 miljard euro extra wordt tot 2030 uit getrokken voor vergroening van de land- en tuinbouwsector.

Een deel van het geld is bedoeld voor boeren in de veenweidegebieden die willen stoppen of hun bedrijf willen verplaatsen. Door de droogte vinden in deze gebieden verzakkingen plaats. Daarom moet snel worden ingegrepen. Als veen verdroogt, komen er broeikasgassen, vooral CO2, vrij.

Ook is het de bedoeling dat er 60 miljoen euro wordt gestoken in een stopregeling voor varkensboeren. Zij kunnen zich hiervoor vanaf augustus vrijwillig aanmelden. Boeren in gebieden met veel stankoverlast, zoals Noord-Brabant, komen het eerst in aanmerking.

De verwachting is dat door deze plannen de CO2-reductie in de agrarische sector bijna verdubbeld wordt van 3,5 naar 6 megaton.

Stichting Natuur en Milieu ziet “interessante dingen” in het akkoord, maar volgens Marjolein Demmers zal het nog heel erg aan de details en de uitwerking liggen om echt een goed oordeel te kunnen vellen.

De Partij voor de Dieren vindt de plannen niet ver genoeg gaan en vindt dat de coalitie te veel dingen vooruit schuift.

Forum voor Democratie-leider Baudet noemt de plannen “volstrekt irrationeel”. Volgens Baudet gaat het mensen veel geld kosten en worden er duizenden miljarden euro’s verspeeld.

De partijen die nodig zijn voor steun in de Eerste Kamer, waaronder Groenlinks en PvdA reageren positiever.

Volgens GroenLinks-leider Klaver komen de plannen “meer dan ooit” de kant van GroenLinks op. PvdA-leider Asscher is ook positief maar is ook benieuwd naar de verdere invulling van de plannen, en wie uiteindelijk van welke plannen welke rekening gaat betalen.

Politiek verslaggever Ron Fresen zegt: “Door de scherpe kantjes van de oorspronkelijke plannen af te halen hoopt de coalitie op voldoende draagvlak.

Morgen zijn de regeringspartijen nog bijeen om de laatste puntjes op de i te zetten, vrijdag is dus de presentatie. “Natuurlijk gaan partijen daarna hun eigen rekensommetjes maken.”

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: energienota fors omlaag

Telegraaf 25.06.2019  Het belastingdeel van de energierekening moet volgend jaar voor een huishouden met een gemiddeld verbruik met honderd euro dalen. Na 2020 komt er een ’beperkte stijging’.

Dat maakt het kabinet vrijdag bekend. Het is de bedoeling dat de laagste inkomensgroepen het meest gaan profiteren van de aanpassingen. De meevaller kan per huishouden verschillen.

De coalitiepartijen zijn het dinsdag eens geworden over een definitief klimaatakkoord. Dat melden ingewijden aan De Telegraaf. Woensdag komen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie nog een keer bij elkaar om de puntjes op de i te zetten in de teksten. De presentatie staat gepland voor komende vrijdag.

Het kabinet wil in 2030 minstens 49 procent minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. Heel Nederland krijgt te maken met maatregelen.

Verschillende plannen zijn uitgelekt. Zo komt er een stevige CO2-heffing voor de industrie en gaat het kabinet rekeningrijden voorbereiden. Er worden drie varianten uitgewerkt.

Klimaatkassa

De land- en tuinbouwsector krijgt in totaal bijna een miljard euro extra de komende tien jaar om te vergroenen. Verder sleutelt het kabinet aan de torenhoge energierekening. Bedrijven gaan meer betalen, huishoudens minder. Uit doorrekeningen van het Centraal Planbureau valt op te maken dat alle klimaatplannen bij elkaar alsnog uitdraaien op een lastenverzwaring.

Een deel van de plannen van het conceptklimaatakkoord van Ed Nijpels neemt het kabinet over. Onder andere de CO2-heffing en de ommezwaai met energiebelastingen zijn door de vier coalitiepartijen bedacht om de klimaatrekening op een andere manier te verdelen.

Klimaatakkoord: veel meer elektrische auto’s, geen verhoging benzineaccijns

MSN 25.06.2019 Het kabinet wil vooral particuliere gebruikers stimuleren om een elektrische auto te kopen. De aanschaf van een elektrische middenklasser wordt daarom komende jaren extra aantrekkelijk gemaakt.

Het aanschafvoordeel voor de e-auto gaat gelden tot een maximumbedrag van 40.000 euro. Het voordeel voor de zakelijke rijder wordt wel snel minder.

De bijtelling voor de zakelijke auto gaat volgend jaar al omhoog van 4 naar 8 procent. In de jaren daarna stijgt de zakelijke bijtelling in stapjes verder naar 12 en 16 procent. Vanaf 2026 geldt voor de zakelijke auto dan dezelfde bijtelling als voor andere auto’s.

Accijnsverhoging op benzine

In het klimaatakkoord dat vrijdag wordt gepresenteerd, staat ook dat de accijnsverhoging op benzine niet doorgaat. De coalitiepartijen willen namelijk niet dat de gewone automobilist opdraait voor de stimulering van de elektrische auto.

Elk jaar zal worden bekeken hoe hoog de autoverkoop in werkelijkheid is. Als blijkt dat er veel meer elektrische auto’s worden verkocht dan verwacht, wordt de stimulering versneld afgebouwd, zo is afgesproken. Te riante stimulering van groene auto’s kostte de schatkist afgelopen jaren miljarden die niet waren begroot.

Vliegtaks niet verdubbeld

Stimulering van de elektrische auto loopt tot 2025. Vanaf 2026 komt er als het aan het kabinet ligt een einde aan de maatregelen, als het rekeningrijden wordt ingevoerd. In welke vorm dat gebeurt, moet nog worden beslist.

In het concept-klimaatakkoord stond ook een plan om de vliegtaks te verdubbelen. Dat voorstel neemt het kabinet niet over.

Klimaatakkoord: gas wordt duurder, energierekening omlaag

NOS 25.06.2019 Het kabinet wil gas duurder en stroom goedkoper maken. De energiebelasting op gas gaat tot 2026 in totaal met 10 cent per m3 omhoog, terwijl die op elektriciteit juist met 5 cent per kWh wordt verlaagd. Het is een van de maatregelen uit het Klimaatakkoord dat naar verwachting vrijdag gepresenteerd wordt, zeggen bronnen tegen de NOS.

De verhoging van de gasprijs is minder dan eerder was voorgesteld aan de klimaattafels. Daar werd nog gekoerst op een verhoging van 20 cent. De verhoging komt niet in een keer: de prijs per kubieke meter gas wordt volgend jaar met 4 cent verhoogd, daarna gaat de prijs 1 cent per jaar omhoog. De elektriciteitsprijs zal in stappen worden verlaagd.

Voor een gemiddeld gezin zal de gasrekening over zeven jaar 150 euro duurder zijn, de elektriciteitskosten worden juist 150 euro lager. De totale energierekening voor een gemiddeld gezin wordt lager door een grotere vrijstelling van de energiebelasting en een verlaging van de Opslag Duurzame Energie.

Gemiddeld huishouden

Een gemiddeld huishouden verbruikt 1500 m3 aan gas. Het belastingtarief op gas is nu 35 cent per kubieke meter, dat wordt in 2026 45 cent. De gasprijs voor dit gezin wordt daarmee 150 euro hoger.

Een gemiddeld huishouden verbruikt 3000 kWh aan elektriciteit. Het belastingtarief op elektriciteit is nu 12 cent, dat wordt in 2026 7 cent. De elektriciteitsprijs wordt voor dit gezin daarmee 150 euro lager.

Daarnaast krijgen huishoudens een grotere vrijstelling voor energiebelasting, waardoor de rekening omlaag gaat. Ook zal het bedrijfsleven meer gaan bijdragen aan de Opslag Duurzame Energie (ODE), zodat de kosten voor consumenten lager worden.

Met deze maatregelen wil het kabinet stimuleren dat consumenten sneller van het gas afgaan, of een zuinigere CV-ketel nemen. Door de hogere gasprijs wordt het sneller rendabel te investeren in energiezuinige verwarming en isolatiemaatregelen.

Uit het Klimaatakkoord moet ook duidelijk worden hoe de CO2-heffing voor de industrie eruit gaat zien.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: toch onderzoek naar rekeningrijden

Telegraaf 25.06.2019  Er komt in de toekomst toch een vorm van rekeningrijden voor automobilisten. Dat staat volgens ingewijden in het definitieve klimaatakkoord dat vrijdag moet verschijnen.

Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben met elkaar afgesproken om drie varianten uit te werken. De invoering is aan een volgend kabinet en kan pas op z’n vroegst in 2026.

Het kabinet erkent al langer dat er in de toekomst een probleem ontstaat voor de schatkist als automobilisten massaal overschakelen naar stekkerbolides of waterstofwagens. Het ministerie van Financiën vangt nu nog jaarlijks vele miljarden aan accijnsinkomsten op benzine en diesel.

Het kabinet gaat drie varianten onderzoeken. Daarbij ligt ook een optie op tafel om minder inkomsten te accepteren en een variant waarbij alleen mensen met een stekkerauto moeten betalen per gereden kilometer. Mensen met een elektrische auto betalen nu geen wegenbelasting.

Verder ligt er nog een optie om alleen in bepaalde delen van het land en op bepaalde tijden automobilisten te laten betalen. Deze variant kan worden uitgebreid met een spitstaks.

In het conceptklimaatakkoord van Ed Nijpels hebben lobbyorganisaties ook al een pleidooi gehouden voor het verkennen van ‘betalen naar gebruik’. De onderhandelaars willen in 2024 een nieuw systeem draaiende hebben.

In het regeerakkoord staat dat er deze kabinetsperiode wel proeven mogen komen met alternatieve vormen van vervoer en betaling, maar dit mag niet leiden tot een systeem van rekeningrijden.

Vooral VVD en CDA hebben zich in het verleden verzet tegen rekeningrijden. D66 en CU zijn juist voor betalen naar gebruik.

‘Jarenlang taboe doorbroken’: kabinet wil rekeningrijden invoeren vanaf 2026

NOS 25.06.2019 Het kabinet wil rekeningrijden vanaf 2026 invoeren. Dat bevestigen bronnen naar aanleiding van berichtgeving van RTL Nieuws. Daarmee gaan Nederlanders straks betalen per gereden kilometer. Er worden verschillende opties bekeken voor de invoering daarvan.

Een commissie gaat alle opties voor een nieuw kabinet op een rij zetten. Dit kabinet gaat het rekeningrijden niet invoeren, dat moet een volgend kabinet doen.

Er zou over drie varianten gesproken worden. In de eerste variant gaan alleen elektrische auto’s per gereden kilometer betalen. Gebruikers van elektrische auto’s betalen nu geen wegenbelasting en ook geen benzine- of dieselaccijns. Die inkomsten loopt het kabinet dus mis bij elektrisch rijden en dat kan met deze variant worden opgelost.

In de tweede variant moeten alle auto’s betalen, maar komt er geen heffing voor het rijden in de spits. In de laatste variant wordt ook het rijden in de spits extra belast.

Taboe doorbroken

“Met het maken van plannen voor rekeningrijden wordt een jarenlang taboe doorbroken”, zegt politiek verslaggever Xander van der Wulp. “Dit kabinet gaat nog geen definitief besluit nemen, de drie varianten zullen een belangrijke inzet worden in de campagnes voor de volgende landelijke verkiezingen. In de volgende formatie moet echt een besluit worden genomen.”

“De term rekeningrijden is trouwens niet heel populair en politiek erg beladen”, zegt Van der Wulp. “Daarom zal deze maatregel door verschillende partijen de komende tijd vast anders genoemd gaan worden dan ‘rekeningrijden’. Toch is de kern hetzelfde: betalen voor gebruik van de auto, in plaats van een standaard wegenbelasting.”

Het plan is onderdeel van het Klimaatakkoord dat naar verwachting vrijdag wordt gepresenteerd. Eerder lekte al uit dat de gasprijs met 10 cent per kubieke meter wordt verhoogd in 2026.

Bekijk ook;

Kabinet kiest voor ’stevige’ CO2-heffing

Telegraaf 25.06.2019 De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting. Bedrijven betalen aanvankelijk 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2, en dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030. Dat staat vrijwel zeker in het definitieve klimaatakkoord dat eind deze week wordt gepresenteerd.

Bedrijven hoeven de belasting pas te betalen als hun CO2-uitstoot boven een bepaald niveau komt. Maar als dat gebeurt, krijgen ze wel meteen een „stevige heffing” voor de kiezen, aldus ingewijden. De opbrengst daarvan wordt grotendeels gebruikt om verduurzaming van de industrie te subsidiëren.

Doorrekening CO2-heffing pakt gunstig uit voor kabinet

NOS 18.06.2019 Boetes voor bedrijven die niet genoeg verduurzamen, een hogere energiebelasting voor de industrie en subsidies voor bedrijven die CO2-besparende maatregelen nemen. Het is een greep uit de 600 klimaatmaatregelen die maatschappelijke organisaties eind december aan het kabinet presenteerden in een ontwerp-klimaatakkoord.

Een CO2-heffing voor de zware industrie was geen onderdeel van de plannen, tot grote woede van milieuorganisaties. Maar sinds een paar maanden ligt zo’n heffing toch op tafel, omdat bleek dat de 600 klimaatmaatregelen niet genoeg zijn om in 2030 ten minste 49 procent minder CO2 uit te stoten, zoals het kabinet wil.

Het kabinet kwam daarom met nieuwe plannen, maar GroenLinks en de PvdA hadden inmiddels ook al CO2-heffingsvoorstellen gepresenteerd. Vandaag maakte het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) bekend wat van al die plannen voor een CO2-heffing de effecten zouden zijn.

Het blijkt dat de voorstellen van GroenLinks en de PvdA de grootste milieuwinst opleveren, maar ook de meeste risico’s. De plannen van het kabinet zijn minder risicovol. De CO2-reductie is wel minder dan bij GroenLinks en de PvdA, maar op papier worden de doelstellingen wel gehaald.

Megatonnen

Het kabinet heeft in het regeerakkoord afgesproken dat in 2030 vergeleken met 1990 49 procent minder CO2 moet worden uitgestoten. Voor de industrie komt dat neer op 14,3 megaton minder broeikasgassen.

Ter vergelijking: Nederland als geheel produceert jaarlijks ongeveer 200 megaton aan broeikasgassen, afkomstig van de zware industrie, maar ook van bijvoorbeeld kantoren, de vervoerssector, land- en tuinbouw, winkels en ziekenhuizen.

Volgens het PBL is er een “substantieel risico” dat bedrijven bij de door GroenLinks en de PvdA voorgestelde CO2-heffing naar het buitenland verhuizen. Bij de plannen van het kabinet is dat risico “gering”, aldus het PBL.

Zo’n verplaatsing naar het buitenland wordt ook wel het ‘weglek-effect’ genoemd: er wordt in Nederland dan wel minder CO2 uitgestoten, maar dat wordt door extra CO2-uitstoot in het buitenland weer (deels) teniet gedaan. Ook leidt een verhuizing tot banenverlies in Nederland.

Heffingsvrije zone

Het PBL wijst er wel op dat de drie doorgerekende voorstellen moeilijk met elkaar te vergelijken zijn. Zo gaan GroenLinks en de PvdA uit van een “platte” CO2-heffing: bedrijven betalen een vast bedrag per ton uitgestoten broeikasgas. Het kabinet werkt met een soort “heffingsvrije” zone. Alleen als bedrijven meer CO2 uitstoten dan is toegestaan, moeten ze betalen.

In de voorstellen van GroenLinks en de PvdA betalen bedrijven dus meer. De opbrengsten van de heffing worden bij die partijen voor een deel teruggesluisd naar burgers, bijvoorbeeld via de energierekening. In de kabinetsvoorstellen vloeien de opbrengsten van de CO2-heffing terug naar de industrie, in de vorm van verduurzamingssubsidies.

Kritisch kijken

Volgens politiek verslaggever Ron Fresen pakt de PBL-rapportage gunstig uit voor het kabinet, omdat uit de doorrekeningen blijkt dat het kabinet de klimaatdoelen kan halen. “De marges van GroenLinks en de PvdA zijn wel ruimer, maar de kans dat bedrijven naar het buitenland vertrekken is bij hen veel groter.”

Toch zal het kabinet ook kritisch naar de eigen rekensommen moeten kijken, zegt Fresen. “Zijn hun marges qua CO2-reductie bijvoorbeeld niet te klein? Op papier halen ze de doelstellingen, maar de praktijk is weerbarstig. En worden de lasten wel eerlijk verdeeld over de bedrijven? Dat zijn allemaal dingen waar het kabinet rekening mee moet houden als het later deze maand komt met een uitwerking van de klimaatplannen.”

Trigger om te vertrekken

Voormalig Siemens-topman Ab van der Touw herkent zich in ieder geval niet in de conclusies van het PBL. Hij deed in opdracht van premier Rutte en minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat onderzoek naar de mogelijke effecten van een nationale CO2-heffing. “Het risico dat bedrijven door zo’n heffing naar het buitenland vertrekken, is absoluut niet ‘gering’, zoals het PBL schrijft”, zegt Van der Touw.

“We tekenen met plezier voor een dikke boete, maar wel pas als blijkt dat we de afspraken niet nakomen”, aldus Ab van der Touw, oud-topman Siemens.

De oud-Siemens-baas baseert zich op gesprekken met de top van de twaalf grootste bedrijven in de Nederlandse zware industrie, zoals Tata Steel, Shell en Chemelot.

“Van de meeste van die bedrijven zit het moederbedrijf in het buitenland en vormen de operaties in Nederland maar een klein deel van hun totale activiteit”, zegt hij. “Bovendien kunnen die bedrijven eventuele extra kosten niet makkelijk doorberekenen in hun prijzen, omdat ze concurrenten hebben op de wereldmarkt. Een extra heffing kan voor hen een belangrijke trigger zijn om te vertrekken.”

Volgens Van der Touw is het bedrijfsleven op zichzelf niet tegen een extra heffing, maar doet de industrie al genoeg om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Liever ziet hij dat bedrijven hun geld nu uitgeven aan nieuwe, groene procestechnieken. “We tekenen met plezier voor een dikke boete, maar wel pas als blijkt dat we de afspraken niet nakomen.”

Bekijk ook;

PBL-doorrekeningen van CO2-heffingsvoorstellen kabinet, GroenLinks en PvdA

Klaver: CO2-belasting stap dichterbij

Telegraaf 18.06.2019 Een CO2-heffing voor vervuilende bedrijven is „een stap dichterbij” gekomen, nu het Centraal Planbureau (CPB) heeft vastgesteld dat zo’n maatregel kan helpen de CO2-uitstoot te verminderen, zonder de industrie de nek om te draaien. Dat concludeert GroenLinks-leider Jesse Klaver. Hij ziet mogelijkheden om tot een „breed gedragen CO2-belasting” te komen.

Hoe die heffing er precies uit komt te zien, moet de komende tijd duidelijk worden. Het CPB heeft verscheidene varianten doorgerekend, niet alleen van het kabinet maar ook van GroenLinks en de PvdA. Daaruit blijkt dat de plannen van die twee linkse oppositiepartijen veel grotere risico’s met zich meebrengen voor de economie en werkgelegenheid. Maar ze bieden wel meer zekerheid dat de CO2-doelen worden gehaald.

D66-leider Rob Jetten stelt vast dat „verschillende vormen van CO2-heffing” mogelijk zijn die stuk voor stuk de industrie echt dwingen tot verduurzaming. „Het is fijn dat ook de varianten van GroenLinks en de PvdA op tafel liggen”, zegt hij. „Maar ik wil wel voorkomen dat CO2-besparing in Nederland leidt tot meer uitstoot in een ander land.”

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff brengt in herinnering dat de oorspronkelijke klimaatplannen „ook niet goed” waren, omdat de CO2-doelen niet werden gehaald. „De plannen van de PvdA en GroenLinks laten zien dat je ook door kunt schieten. Dat CO2-heffing heel tricky is, voor je het weet ben je banen kwijt én geld.” Het is volgens Dijkhoff zaak de „gulden middenweg” te vinden.

PvdA-voorman Lodewijk Asscher zegt het definitieve voorstel van het kabinet af te wachten. Belangrijk is voor zijn partij dat de klimaatdoelen worden gehaald, de lasten eerlijk worden verdeeld en werkgelegenheid behouden blijft.

Bekijk meer van; GroenLinks jesse klaver co2 klimaat

juni 28, 2019 Posted by | 2e kamer, klimaat, Klimaatakkoord, klimaatmars, politiek, regeerakkoord, Rutte 3 | , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 4

Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Debat

Uit documenten van Nieuwsuur blijkt dat de premier de doorrekeningen niet voor Prinsjesdag openbaar wilde, omdat hij een debat daarover “onwenselijk” vond. FvD-leider Baudet vraagt een spoeddebat aan, ook GroenLinks, de PvdA en de PVV vinden dat de premier snel tekst en uitleg moet geven.

lees: Besluit op Wob-verzoek PBL-publicaties Geredigeerd 28.05.2019

lees: Documenten Wob-verzoek PBL-publicaties

lees: Besluit op Wob-verzoek over PBL Klimaatakkoord 27.05.2019

Verschillende oppositiepartijen in de Tweede Kamer willen daarom snel opheldering van premier Rutte over de druk die hij heeft uitgeoefend om de eerste doorrekeningen van het klimaatakkoord pas na Prinsjesdag te publiceren.

Op 28 september 2018 bleek dat de planbureaus geen doorrekeningen konden maken, omdat de klimaatplannen op dat moment nog te vaag waren. Pas in december 2018 presenteerde Ed Nijpels VVD een totaalpakket aan maatregelen, dat in maart dit jaar écht door de planbureaus is doorgerekend. Inmiddels zijn de klimaatplannen door het kabinet alweer fors bijgesteld.

GroenLinks, PVV, PvdA en Forum voor Democratie vinden dat de premier informatie heeft achtergehouden. “Dit is zo ongeveer het ergste wat je in een parlementaire democratie kun doen”, zegt de leider van Forum voor Democratie Baudet, die spreekt over een “doodzonde”.

Telegraaf 26.06.2019

AD 26.06.2019

Politieke fout

GroenLinks-leider Klaver zegt dat hij dit nog nooit bij de premier heeft gezien. “Dit is bizar. Het is niet aan hem om te bepalen wanneer de Tweede Kamer belangrijke informatie krijgt. Deze arrogantie is stuitend”, aldus Klaver. “Het is een grote inschattingsfout, een politieke fout.”

PVV-leider Wilders spreekt over “schandelijke sjoemelaars” die onwelgevallige “negatieve cijfers” bewust hebben uitgesteld. PvdA-leider Asscher vindt het niet alleen “ernstig” dat de premier informatie achterhoudt, maar ook dat hij de suggestie heeft gewekt dat die informatie er nog niet was.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) wilden de doorrekeningen van het klimaatakkoord op 13 september 2018 naar buiten brengen en dat is een week voor Prinsjesdag en het belangrijkste debat van het jaar: de Algemene Politieke Beschouwingen.

Klimaatwet

De Klimaatwet komt er definitief nu de Eerste Kamer hier ook mee heeft ingestemd. Dat er een meerderheid voor was, is geen verrassing gezien de acht partijen die hun handtekening eronder hebben gezet.

Het is nu zeker dat de doelstellingen om de uitstoot van CO2 terug te dringen in een wet worden vastgelegd. Na de Tweede is ook de Eerste Kamer met een grote meerderheid akkoord gegaan met een initiatiefwet waarin dat wordt geregeld.

Het wetsvoorstel kwam oorspronkelijk van GroenLinks en PvdA, en later sloten D66, VVD, CDA, SP, ChristenUnie en 50 Plus zich erbij aan. Dat is een ruime meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

AD 28.06.2019

Een overzicht van de belangrijkste punten.

In de wet staat onder meer dat in 2050 de uitstoot van CO2 met 95 procent verminderd moet zijn en in 2030 met 49 procent ten opzichte van 1990.

De doelen en plannen

Voor 2030 moeten de broeikasgassen, vooral CO2, met 49 procent zijn verminderd ten opzichte van het ijkjaar 1990. In 2050 moet de reductie verder oplopen tot 95 procent.

Tegelijkertijd willen de opstellers van de wet het aandeel duurzame energie opschroeven tot 100 procent in 2050. Ook moet er energie worden bespaard, maar daar staat geen concreet doel tegenover.

Om het klimaatbeleid niet afhankelijk van een enkel kabinet te maken, moet het kabinet iedere vijf jaar een klimaatplan maken. In dat plan staan de belangrijkste beslissingen die de overheid de komende jaren neemt op het gebied van klimaatbeleid en worden de laatste nationale en internationale klimaatontwikkelingen beschreven.

In het klimaatplan staat verder of Nederland nog op koers ligt wat betreft de CO2-doelen en met het aandeel van de opwekking van duurzame energie. Ook worden de maatschappelijke en financiële gevolgen van de klimaatplannen in kaart gebracht.

Het klimaatplan moet als houvast dienen voor de jaarlijkse klimaatnota van het kabinet.

De klimaatnota en de Klimaatdag

Ieder jaar wordt er door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een Klimaat- en Energieverkenning gepubliceerd waarin de laatste cijfers en andere actuele zaken omtrent het klimaat staan.

De publicatie verschijnt op iedere vierde donderdag in oktober. Die dag wordt voortaan Klimaatdag genoemd.

Het kabinet komt ieder jaar met een reactie op deze verkenning van het PBL in een klimaatnota, waarin staat hoe de doelen uit het klimaatplan moeten worden gehaald. Daarover wordt ieder jaar gedebatteerd met het parlement.

Dat deze methode veel lijkt op Prinsjesdag, altijd op de derde dinsdag in september gevolgd door een debat over de miljoenennota, is niet toevallig gekozen. Zo moet het kabinet ieder jaar met plannen komen die door het parlement kunnen worden gecontroleerd.

Oude samenstelling 1e Kamer

Over de stemming is veel te doen geweest. De Eerste Kamer heeft een verzoek van Forum voor Democratie naast zich neergelegd om te wachten tot na de installatie van de nieuwe senatoren. FvD is fel tegen de Klimaatwet.

Behalve de partijen die de wet indienden, stemden in de senaat ook OSF en ex-VVD’er Duthler voor. PVV, SGP en Partij voor de Dieren stemden tegen. De senaat besliste over de wet in de oude samenstelling. De Eerste Kamerleden die gisteren werden gekozen, worden pas over twee weken beëdigd.

Dat betekent dat Forum voor Democratie niet over de Klimaatwet heeft gestemd. Die partij, die met twaalf zetels in de Eerste Kamer komt, is fel tegen. Overigens zou de wet ook in de nieuwe samenstelling zijn aanvaard.

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer ging reeds zichzelf feliciterend akkoord met de Klimaatwet, maar in de Eerste Kamer klonken twijfels. Op 21.05.2019 ging de senaat, dus zónder Forum voor Democratie, reeds in debat over de initiatiefwet.

Forum voor Democratie had namelijk in een brief aan de Eerste Kamer opgeroepen de Klimaatwet pas te behandelen als de nieuwe senaat was geïnstalleerd. In een brief, gericht aan huidig voorzitter Ankie-Broekers Knol, schrijft FvD-lijsttrekker Henk Otten dat Forum anders een kans wordt ‘ontnomen’ om aan het debat mee te doen.

Klimaatakkoord

De uitwerking van het klimaatakkoord laat mede hierdoor waarschijnlijk langer op zich wachten. Het kabinet zou nog in april 2019 met definitieve voorstellen komen om de uitstoot van broeikasgassen de komende decennia fors te verlagen. Maar dat blijkt zo’n „enorme bak werk” dat die datum vrijwel zeker niet wordt gehaald, aldus minister-president Mark Rutte tijdens zijn wekelijkse persconferentie.

Twee randvoorwaarden

Minister Wiebes liet eerder al in een brief aan de Tweede Kamer weten dat er nog geen besluiten zijn genomen. Minister Wiebes reageert in deze brief aan de Tweede Kamer op het bericht dat het kabinet bedrijven alleen belasting wil laten betalen over een deel van hun uitstoot.

In de brief benadrukt de minister de randvoorwaarden van het kabinet: de maatregel moet in 2030 zorgen voor 14,3 Mton CO2-reductie en bedrijven moeten door de maatregel niet naar het buitenland vertrekken. “Binnen deze twee randvoorwaarden liggen alle opties open”, schrijft de minister. “Het kabinet werkt aan een voorstel.”

Het kabinet maakte op 13 maart 2019 bekend toch bereid te zijn de door linkse partijen gewenste CO2-heffing in te voeren. Het moeten wel, zo benadrukte premier Rutte, “verstandige” heffingen zijn om te voorkomen dat door het vertrek van Nederlandse bedrijven banen verloren zouden gaan.

De klimaatplannen van het kabinet dreigen in duigen te vallen. De aangekondigde CO2-belasting voor bedrijven gaat niet ver genoeg voor GroenLinks en PvdA, terwijl het bedrijfsleven juist oproept af te zien van een nationale belasting.

Dat brengt premier Rutte en VVD-minister Wiebes van Klimaat in grote problemen. Het kabinet zit klem tussen de wensen van toekomstige gedoogpartners GroenLinks en PvdA – die straks nodig zijn voor een meerderheid in de Eerste Kamer – en de wensen van het bedrijfsleven.

Voorjaarsnota

Het kabinet trekt dit jaar eenmalig 400 miljoen extra uit om de klimaatdoelen te halen. Daarna wordt er jaarlijks 110 miljoen euro extra vrijgemaakt.

Dat heeft de coalitie besloten in overleg over de Voorjaarsnota, melden bronnen aan de NOS. Het geld wordt gereserveerd voor de klimaatplannen, die volgende maand worden gepresenteerd.

lees: CPB Infographic Doorrekening ontwerp Klimaatakkoord 13.03.2019

lees: CPB Notitie 13 maart 2019 Doorrekening ontwerp Klimaatakkoord 13.03.2019

dossier “Klimaatmaatregelen” AD

Klimaat NU

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 1

Zie ook: 2019 – Het jaar van de waarheid voor kabinet Rutte 3

Wat weten we al over het Klimaatakkoord?

Telegraaf 27.06.2019 Het kabinet hakt naar verwachting vrijdag de knoop door over het Klimaatakkoord, een groot pakket maatregelen om de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Veel in het oog springende wijzigingen en aanpassingen van de oorspronkelijke plannen, die eind vorig jaar waren gepresenteerd, lekten deze week al uit.

De belasting op gas gaat niet met 20 cent per kubieke meter omhoog, zoals eerst de bedoeling was, maar met 10 cent. De verhoging wordt bovendien geleidelijk doorgevoerd. Tegenover de hogere belasting op gas staat een lagere heffing op elektriciteit. Dat moet mensen stimuleren om bijvoorbeeld hun gasfornuis in te ruilen voor een elektrische kookplaat, of te investeren in betere isolatie en een zuinigere verwarming.

De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting. Bedrijven betalen aanvankelijk 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2, en dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030. Bedrijven hoeven de belasting pas te betalen als hun CO2-uitstoot boven een bepaald niveau komt. De opbrengst wordt grotendeels gebruikt om verduurzaming van de industrie te subsidiëren.

Het kabinet is verder van plan elektrisch rijden te blijven stimuleren, maar wel in aangepaste vorm. De huidige manier van subsidiëring ligt onder vuur omdat daar vooral mensen van profiteren die zich toch al een dure elektrische wagen kunnen veroorloven. Het doel blijft dat in 2030 alle nieuw verkochte auto’s elektrisch zijn.

De land- en tuinbouw kunnen rekenen op een extra investering van bijna een miljard euro in verduurzaming. Ook komt er meer geld om varkensboeren op vrijwillige basis de mogelijkheid te bieden in te krimpen of te stoppen. De maatregelen zorgen voor een aanzienlijke aanvullende besparing op de CO2-uitstoot.

In Heerhugowaard worden huizen voorzien van zonnepanelen ANP

Nederlands klimaatakkoord: ‘We staan aan de vooravond van een grote verbouwing’

NOS 27.06.2019 Drieënhalf jaar nadat bijna tweehonderd landen in Frankrijk het Parijse Klimaatakkoord sloten, krijgt Nederland morgen een eigen klimaatakkoord. Het doel is om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan, om tegemoet te komen aan de Parijse afspraken.

Het Nederlandse akkoord heeft grote gevolgen. Elke burger zal er tot achter de voordeur iets van gaan merken, zo wordt gezegd. De overschakeling op andere energiebronnen leidt tot veranderingen in vrijwel alle sectoren. “We staan aan de vooravond van een grote verbouwing”, aldus een eerste voorlopige versie van het akkoord.

Er moet een “transformatie” plaatsvinden. Miljoenen huizen en gebouwen die vaak nog maar matig geïsoleerd zijn en verwarmd worden door aardgas, moeten goed geïsoleerde panden worden, die worden verwarmd met duurzame energie en waarin schone elektriciteit wordt gebruikt of zelf opgewekt.

Wijk voor wijk

De onderhandelingen voor het Nederlandse akkoord begonnen anderhalf jaar geleden. In het eerste jaar bogen ruim honderd organisaties zich over vijf sectoren: elektriciteit, de gebouwde omgeving, de industrie, de landbouw en mobiliteit. Het leverde eind vorig jaar een voorlopig klimaatakkoord op.

Gemeenten spelen er een belangrijke rol in. Zij zullen wijk voor wijk moeten gaan aanpakken. Grote en middelgrote steden zullen veelal worden aangesloten op een warmtenet, als alternatief voor aardgas. Elders zal per wijk de oplossing kunnen verschillen, hoewel voorlopig ook veel woningen gewoon nog gas zullen blijven gebruiken.

De opwarming van de aarde wordt voor een belangrijk deel toegeschreven aan de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen. Om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan, moet de uitstoot liefst al halverwege deze eeuw nagenoeg worden gestopt. Op weg daarnaar toe, is de doelstelling van het Nederlandse akkoord om in 2030 bijna de helft (49 %) minder uit te stoten ten opzichte van 1990.

Maar dat voorlopige akkoord leidde tot veel discussie. De vakcentrale FNV en de voltallige milieubeweging zagen het niet zitten, en wilden niet langer meepraten. De afspraken waren volgens hen te vaag, de verdeling van lusten en lasten over burgers en bedrijven was scheef en er ontbrak een belangrijke maatregel: een CO2-heffing, die de uitstoot van CO2 duurder maakt, zodat bedrijven sneller zullen overgaan op duurzame alternatieven.

Een paar maanden later bleek uit een doorrekening van de planbureaus dat de maatregelen uit het akkoord inderdaad niet optelden tot het gewenste resultaat. Het betekende dat het kabinet moest gaan bekijken hoe de doelen wel bereikt kunnen worden. Nog dezelfde dag kwam het kabinet met aanpassingen: in ieder geval toch een CO2-heffing voor bedrijven, en minder energiebelasting voor burgers.

The devil is in the detail

De afgelopen weken is er opnieuw druk overlegd, zowel binnen de coalitie als met organisaties en bedrijven. Er lekten al verschillende maatregelen uit. Zo is duidelijk geworden dat de prijs voor aardgas definitief omhoog gaat, en die voor elektriciteit naar beneden, de aanschaf van een elektrische auto wordt gestimuleerd, hoewel minder fors dan eerder werd verwacht, en de landbouw zal snel moeten verduurzamen.

Toch is het nog de vraag of alle organisaties en bedrijven deze keer wel tevreden zijn. Waar sommige bedrijven zich zorgen maken over de betaalbaarheid van de maatregelen, blijft voor milieuorganisaties de subsidiëring van de ondergrondse opslag van CO2 een pijnpunt. Elke euro die daarnaar toe gaat kan niet worden uitgegeven aan in hun ogen echt duurzame energie, zoals zon en wind.

Ook de precieze uitwerking van de afspraak over een CO2-heffing is van belang, omdat de vraag blijft of die bedrijven snel genoeg zal dwingen anders te produceren. Daarnaast zijn er zorgen over mobiliteit, of de overgang naar elektrisch vervoer nog wel voldoende wordt gestimuleerd. Op alle fronten wordt dan ook met spanning uitgekeken naar de precieze invulling van de afspraken. Of, zoals een ingewijde het verwoordt: ‘The devil is in the detail’.

Morgenmiddag 28.06.2019 presenteert het kabinet het klimaatakkoord.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: dieselaccijns omhoog om maatregelen te betalen

NOS 27.06.2019 Het kabinet wil de accijns op diesel in 2021 met een cent per liter verhogen. In 2023 komt daar nog een cent bovenop.

De accijnsverhoging voor benzine, die in het concept-klimaatakkoord van december stond, is nu van de baan, blijkt uit de tekst van het hoofdstuk Mobiliteit van het definitieve Klimaatakkoord. Het kabinet presenteert die plannen morgenmiddag.

De accijnsverhoging betekent een kostenpost voor zo’n 1,2 miljoen dieselrijders in Nederland.

Bestelbussen

Ook eigenaren van bestelbussen moeten eraan geloven. De motorrijtuigbelasting voor een bestelbus gaat vanaf 2021 omhoog, aanvankelijk met 24 euro per jaar en dat loopt in 2023 op tot jaarlijks 72 euro extra.

De verhogingen acht het kabinet nodig om de stimuleringsmaatregelen voor elektrische auto’s te betalen, zoals de vrijstelling voor de aanschafbelasting (bpm). Tot 2024 zijn elektrische auto’s daarvoor vrijgesteld. Daarna geldt een vast bedrag van 360 euro per auto.

Aanschafsubsidie

Hoeveel subsidie je krijgt als je kiest voor een nieuwe elektrische auto wordt komend jaar pas definitief vastgesteld. Haagse bronnen gaan ervan uit dat er een subsidie van 3000 euro komt, een halvering van het aanvankelijke voorstel van 6000 euro. Daarna wordt de aanschafsubsidie afgebouwd, omdat de verwachting is dat er steeds meer betaalbare elektrische modellen op de markt komen.

Bijtelling

Leaserijders van elektrische auto’s zijn straks meer kwijt aan bijtelling. Nu is die nog 4%, volgend jaar wordt die verdubbeld naar 8 procent, in 2022 stijgt het tarief naar 16 procent en uiteindelijk, in 2026, naar 22 procent. De bijtelling voor elektrische en brandstofauto’s is dan ongeveer gelijk.

Die bijtellingstarieven gaan overigens niet voor alle e-auto’s gelden. Alleen auto’s die minder dan 45.000 euro kosten krijgen die verlaagde bijtelling. In 2021 wordt dat bedrag verder verlaagd naar 40.000 euro. Op die manier wil het kabinet voorkomen dat veel subsidiegeld besteed wordt aan heel dure elektrische wagens.

Snorfiets niet meer op benzine

Ook snorfietsers zullen er aan moeten geloven. In 2025 mogen er geen nieuwe snorfietsen die op benzine rijden meer verkocht worden. Het streven is om vanaf 2030 ook de verkoop van bromfietsen op benzine te verbieden. Er komt geen landelijk verbod op bestaande brandstofbrommers en scooters, maar mogen gemeenten mogen zelf een strenger beleid invoeren en snorfietsen op benzine weren.

Parkeren goedkoper voor e-auto’s

Eigenaren van e-auto’s besparen in de toekomst ook op parkeerkosten. Vanaf 2021 mogen gemeenten een lager parkeertarief invoeren voor elektrische auto’s. Een wetsvoorstel om dat mogelijk te maken, moet nog dit jaar ingediend worden.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: lasten anders verdeeld, waarschijnlijk meer draagvlak

NOS 25.06.2019 Een verschuiving van de klimaattaks van burgers naar bedrijven en het aanpassen van de energiebelasting: met die veranderingen aan de oorspronkelijke klimaatplannen poogt de coalitie de lasten eerlijker te verdelen.

Na maanden van onderhandelen zijn VVD, CDA, D66 en ChristenUnie het eens. Na de presentatie van het concept-akkoord eind vorig jaar bleken er al snel flinke tegenstellingen over onderdelen van de plannen te zijn.

Inmiddels zijn er compromissen gesloten en nieuwe plannen gemaakt. Vrijdag worden ze gepresenteerd, een aantal hoofdlijnen is al bekend.

Zo gaat de rekening voor gas omhoog, die voor elektriciteit omlaag en komt er voor huishoudens een korting op de energiebelasting. Ook komt er onderzoek naar rekeningrijden, wordt er fors geïnvesteerd in verduurzaming van de landbouw en worden elektrische auto’s minder gesubsidieerd dan aanvankelijk de bedoeling was.

Het totale pakket is nog niet bekend maar volgens bronnen zouden de klimaatdoelen -49 procent minder uitstoot van broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990- met dit nieuwe pakket haalbaar zijn.

Gas duurder, elektra goedkoper

Gas wordt de komende jaren flink duurder. Per kubieke meter gas gaat de Nederlander 10 cent meer belasting betalen. Dat komt voor een gemiddeld huishouden neer op 150 euro hogere kosten per jaar. Deze extra kosten worden gecompenseerd doordat elektriciteit juist goedkoper wordt.

Daarnaast krijgen huishoudens een grotere vrijstelling voor energiebelasting, waardoor de rekening volgens het kabinet omlaag gaat. Ook zal het bedrijfsleven meer gaan bijdragen aan de Opslag Duurzame Energie (ODE), zodat de kosten voor consumenten lager worden. Als huishoudens van het gas af gaan levert dit meer voordeel op dan nu het geval is.

Rekeningrijden

Op rekeningrijden rust geen taboe meer: er komt een onderzoek naar. Het kabinet laat een commissie drie opties bekijken. Daaronder een voorstel om rekeningrijden alleen voor elektrische auto’s in te voeren (die nu geen wegenbelasting en geen accijns betalen), maar ook een vorm van rekeningrijden voor alle auto’s. En een vorm waarbij ook nog een spitsheffing komt, voor alle auto’s.

Vooral de VVD was lang een tegenstander van rekeningrijden. Maar als de belasting via de pomp straks terugloopt, moet er iets gebeuren om de terugvallende inkomsten op te vangen. De partij hoopt nu op de variant waar alleen elektrische auto’s betalen per gereden kilometer en benzine- en dieselauto’s worden ontzien. Het is de bedoeling dat een volgend kabinet beslist over de variant van rekeningrijden die wordt ingevoerd.

Elektrische auto’s

Het kabinet wil elektrisch rijden stimuleren, maar het oorspronkelijke plan van 6000 euro subsidie in 2021 staat niet meer in de plannen.

Naar verwachting wordt dat ongeveer de helft. Er zal ieder jaar opnieuw naar de subsidies gekeken worden om over-subsidiëring te voorkomen.

Om mensen die niet elektrisch rijden nog niet op te hoge kosten te jagen gaat de geplande accijnsverhoging voor benzine niet door.

CO2 heffing

Vervuilende industrieën gaan de komende jaren steeds meer betalen voor de CO2-uitstoot van hun industrie. De taks begint in 2021 met 30 euro per teveel uitgestoten ton CO2 en zou oplopen tot 150 euro per te veel uitgestoten ton. Dit gaat verder dan de oorspronkelijke plannen en zo beoogt het kabinet de lasten eerlijker te verdelen.

Warmtefonds

Er komt een warmtefonds waar het kabinet 50 tot 80 miljoen per jaar voor uit trekt. Hieruit kunnen particulieren investeringen doen om verduurzamingen te realiseren zoals bijvoorbeeld isolatiemaatregelen, warmtepompen en hybridekachels.

Het kabinet denkt dat dit fonds ook particuliere geldschieters zal aanzetten voor vele miljarden aan investeringen.

Landbouw

Ook het inkrimpen van de landbouw, lange tijd vanwege economische belangen taboe, staat in de plannen. Naar verwachting bijna 1 miljard euro extra wordt tot 2030 uit getrokken voor vergroening van de land- en tuinbouwsector.

Een deel van het geld is bedoeld voor boeren in de veenweidegebieden die willen stoppen of hun bedrijf willen verplaatsen. Door de droogte vinden in deze gebieden verzakkingen plaats. Daarom moet snel worden ingegrepen. Als veen verdroogt, komen er broeikasgassen, vooral CO2, vrij.

Ook is het de bedoeling dat er 60 miljoen euro wordt gestoken in een stopregeling voor varkensboeren. Zij kunnen zich hiervoor vanaf augustus vrijwillig aanmelden. Boeren in gebieden met veel stankoverlast, zoals Noord-Brabant, komen het eerst in aanmerking.

De verwachting is dat door deze plannen de CO2-reductie in de agrarische sector bijna verdubbeld wordt van 3,5 naar 6 megaton.

Stichting Natuur en Milieu ziet “interessante dingen” in het akkoord, maar volgens Marjolein Demmers zal het nog heel erg aan de details en de uitwerking liggen om echt een goed oordeel te kunnen vellen.

De Partij voor de Dieren vindt de plannen niet ver genoeg gaan en vindt dat de coalitie te veel dingen vooruit schuift.

Forum voor Democratie-leider Baudet noemt de plannen “volstrekt irrationeel”. Volgens Baudet gaat het mensen veel geld kosten en worden er duizenden miljarden euro’s verspeeld.

De partijen die nodig zijn voor steun in de Eerste Kamer, waaronder Groenlinks en PvdA reageren positiever.

Volgens GroenLinks-leider Klaver komen de plannen “meer dan ooit” de kant van GroenLinks op. PvdA-leider Asscher is ook positief maar is ook benieuwd naar de verdere invulling van de plannen, en wie uiteindelijk van welke plannen welke rekening gaat betalen.

Politiek verslaggever Ron Fresen zegt: “Door de scherpe kantjes van de oorspronkelijke plannen af te halen hoopt de coalitie op voldoende draagvlak.

Morgen zijn de regeringspartijen nog bijeen om de laatste puntjes op de i te zetten, vrijdag is dus de presentatie. “Natuurlijk gaan partijen daarna hun eigen rekensommetjes maken.”

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: energienota fors omlaag

Telegraaf 25.06.2019  Het belastingdeel van de energierekening moet volgend jaar voor een huishouden met een gemiddeld verbruik met honderd euro dalen. Na 2020 komt er een ’beperkte stijging’.

Dat maakt het kabinet vrijdag bekend. Het is de bedoeling dat de laagste inkomensgroepen het meest gaan profiteren van de aanpassingen. De meevaller kan per huishouden verschillen.

De coalitiepartijen zijn het dinsdag eens geworden over een definitief klimaatakkoord. Dat melden ingewijden aan De Telegraaf. Woensdag komen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie nog een keer bij elkaar om de puntjes op de i te zetten in de teksten. De presentatie staat gepland voor komende vrijdag.

Het kabinet wil in 2030 minstens 49 procent minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. Heel Nederland krijgt te maken met maatregelen.

Verschillende plannen zijn uitgelekt. Zo komt er een stevige CO2-heffing voor de industrie en gaat het kabinet rekeningrijden voorbereiden. Er worden drie varianten uitgewerkt.

Klimaatkassa

De land- en tuinbouwsector krijgt in totaal bijna een miljard euro extra de komende tien jaar om te vergroenen. Verder sleutelt het kabinet aan de torenhoge energierekening. Bedrijven gaan meer betalen, huishoudens minder. Uit doorrekeningen van het Centraal Planbureau valt op te maken dat alle klimaatplannen bij elkaar alsnog uitdraaien op een lastenverzwaring.

Een deel van de plannen van het conceptklimaatakkoord van Ed Nijpels neemt het kabinet over. Onder andere de CO2-heffing en de ommezwaai met energiebelastingen zijn door de vier coalitiepartijen bedacht om de klimaatrekening op een andere manier te verdelen.

Klimaatakkoord: veel meer elektrische auto’s, geen verhoging benzineaccijns

MSN 25.06.2019 Het kabinet wil vooral particuliere gebruikers stimuleren om een elektrische auto te kopen. De aanschaf van een elektrische middenklasser wordt daarom komende jaren extra aantrekkelijk gemaakt.

Het aanschafvoordeel voor de e-auto gaat gelden tot een maximumbedrag van 40.000 euro. Het voordeel voor de zakelijke rijder wordt wel snel minder.

De bijtelling voor de zakelijke auto gaat volgend jaar al omhoog van 4 naar 8 procent. In de jaren daarna stijgt de zakelijke bijtelling in stapjes verder naar 12 en 16 procent. Vanaf 2026 geldt voor de zakelijke auto dan dezelfde bijtelling als voor andere auto’s.

Accijnsverhoging op benzine

In het klimaatakkoord dat vrijdag wordt gepresenteerd, staat ook dat de accijnsverhoging op benzine niet doorgaat. De coalitiepartijen willen namelijk niet dat de gewone automobilist opdraait voor de stimulering van de elektrische auto.

Elk jaar zal worden bekeken hoe hoog de autoverkoop in werkelijkheid is. Als blijkt dat er veel meer elektrische auto’s worden verkocht dan verwacht, wordt de stimulering versneld afgebouwd, zo is afgesproken. Te riante stimulering van groene auto’s kostte de schatkist afgelopen jaren miljarden die niet waren begroot.

Vliegtaks niet verdubbeld

Stimulering van de elektrische auto loopt tot 2025. Vanaf 2026 komt er als het aan het kabinet ligt een einde aan de maatregelen, als het rekeningrijden wordt ingevoerd. In welke vorm dat gebeurt, moet nog worden beslist.

In het concept-klimaatakkoord stond ook een plan om de vliegtaks te verdubbelen. Dat voorstel neemt het kabinet niet over.

Klimaatakkoord: gas wordt duurder, energierekening omlaag

NOS 25.06.2019 Het kabinet wil gas duurder en stroom goedkoper maken. De energiebelasting op gas gaat tot 2026 in totaal met 10 cent per m3 omhoog, terwijl die op elektriciteit juist met 5 cent per kWh wordt verlaagd. Het is een van de maatregelen uit het Klimaatakkoord dat naar verwachting vrijdag gepresenteerd wordt, zeggen bronnen tegen de NOS.

De verhoging van de gasprijs is minder dan eerder was voorgesteld aan de klimaattafels. Daar werd nog gekoerst op een verhoging van 20 cent. De verhoging komt niet in een keer: de prijs per kubieke meter gas wordt volgend jaar met 4 cent verhoogd, daarna gaat de prijs 1 cent per jaar omhoog. De elektriciteitsprijs zal in stappen worden verlaagd.

Voor een gemiddeld gezin zal de gasrekening over zeven jaar 150 euro duurder zijn, de elektriciteitskosten worden juist 150 euro lager. De totale energierekening voor een gemiddeld gezin wordt lager door een grotere vrijstelling van de energiebelasting en een verlaging van de Opslag Duurzame Energie.

Gemiddeld huishouden

Een gemiddeld huishouden verbruikt 1500 m3 aan gas. Het belastingtarief op gas is nu 35 cent per kubieke meter, dat wordt in 2026 45 cent. De gasprijs voor dit gezin wordt daarmee 150 euro hoger.

Een gemiddeld huishouden verbruikt 3000 kWh aan elektriciteit. Het belastingtarief op elektriciteit is nu 12 cent, dat wordt in 2026 7 cent. De elektriciteitsprijs wordt voor dit gezin daarmee 150 euro lager.

Daarnaast krijgen huishoudens een grotere vrijstelling voor energiebelasting, waardoor de rekening omlaag gaat. Ook zal het bedrijfsleven meer gaan bijdragen aan de Opslag Duurzame Energie (ODE), zodat de kosten voor consumenten lager worden.

Met deze maatregelen wil het kabinet stimuleren dat consumenten sneller van het gas afgaan, of een zuinigere CV-ketel nemen. Door de hogere gasprijs wordt het sneller rendabel te investeren in energiezuinige verwarming en isolatiemaatregelen.

Uit het Klimaatakkoord moet ook duidelijk worden hoe de CO2-heffing voor de industrie eruit gaat zien.

Bekijk ook;

Klimaatakkoord: toch onderzoek naar rekeningrijden

Telegraaf 25.06.2019  Er komt in de toekomst toch een vorm van rekeningrijden voor automobilisten. Dat staat volgens ingewijden in het definitieve klimaatakkoord dat vrijdag moet verschijnen.

Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben met elkaar afgesproken om drie varianten uit te werken. De invoering is aan een volgend kabinet en kan pas op z’n vroegst in 2026.

Het kabinet erkent al langer dat er in de toekomst een probleem ontstaat voor de schatkist als automobilisten massaal overschakelen naar stekkerbolides of waterstofwagens. Het ministerie van Financiën vangt nu nog jaarlijks vele miljarden aan accijnsinkomsten op benzine en diesel.

Het kabinet gaat drie varianten onderzoeken. Daarbij ligt ook een optie op tafel om minder inkomsten te accepteren en een variant waarbij alleen mensen met een stekkerauto moeten betalen per gereden kilometer. Mensen met een elektrische auto betalen nu geen wegenbelasting.

Verder ligt er nog een optie om alleen in bepaalde delen van het land en op bepaalde tijden automobilisten te laten betalen. Deze variant kan worden uitgebreid met een spitstaks.

In het conceptklimaatakkoord van Ed Nijpels hebben lobbyorganisaties ook al een pleidooi gehouden voor het verkennen van ‘betalen naar gebruik’. De onderhandelaars willen in 2024 een nieuw systeem draaiende hebben.

In het regeerakkoord staat dat er deze kabinetsperiode wel proeven mogen komen met alternatieve vormen van vervoer en betaling, maar dit mag niet leiden tot een systeem van rekeningrijden.

Vooral VVD en CDA hebben zich in het verleden verzet tegen rekeningrijden. D66 en CU zijn juist voor betalen naar gebruik.

‘Jarenlang taboe doorbroken’: kabinet wil rekeningrijden invoeren vanaf 2026

NOS 25.06.2019 Het kabinet wil rekeningrijden vanaf 2026 invoeren. Dat bevestigen bronnen naar aanleiding van berichtgeving van RTL Nieuws. Daarmee gaan Nederlanders straks betalen per gereden kilometer. Er worden verschillende opties bekeken voor de invoering daarvan.

Een commissie gaat alle opties voor een nieuw kabinet op een rij zetten. Dit kabinet gaat het rekeningrijden niet invoeren, dat moet een volgend kabinet doen.

Er zou over drie varianten gesproken worden. In de eerste variant gaan alleen elektrische auto’s per gereden kilometer betalen. Gebruikers van elektrische auto’s betalen nu geen wegenbelasting en ook geen benzine- of dieselaccijns. Die inkomsten loopt het kabinet dus mis bij elektrisch rijden en dat kan met deze variant worden opgelost.

In de tweede variant moeten alle auto’s betalen, maar komt er geen heffing voor het rijden in de spits. In de laatste variant wordt ook het rijden in de spits extra belast.

Taboe doorbroken

“Met het maken van plannen voor rekeningrijden wordt een jarenlang taboe doorbroken”, zegt politiek verslaggever Xander van der Wulp. “Dit kabinet gaat nog geen definitief besluit nemen, de drie varianten zullen een belangrijke inzet worden in de campagnes voor de volgende landelijke verkiezingen. In de volgende formatie moet echt een besluit worden genomen.”

“De term rekeningrijden is trouwens niet heel populair en politiek erg beladen”, zegt Van der Wulp. “Daarom zal deze maatregel door verschillende partijen de komende tijd vast anders genoemd gaan worden dan ‘rekeningrijden’. Toch is de kern hetzelfde: betalen voor gebruik van de auto, in plaats van een standaard wegenbelasting.”

Het plan is onderdeel van het Klimaatakkoord dat naar verwachting vrijdag wordt gepresenteerd. Eerder lekte al uit dat de gasprijs met 10 cent per kubieke meter wordt verhoogd in 2026.

Bekijk ook;

Kabinet kiest voor ’stevige’ CO2-heffing

Telegraaf 25.06.2019 De Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting. Bedrijven betalen aanvankelijk 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2, en dat bedrag kan oplopen tot 150 euro per ton in 2030. Dat staat vrijwel zeker in het definitieve klimaatakkoord dat eind deze week wordt gepresenteerd.

Bedrijven hoeven de belasting pas te betalen als hun CO2-uitstoot boven een bepaald niveau komt. Maar als dat gebeurt, krijgen ze wel meteen een „stevige heffing” voor de kiezen, aldus ingewijden. De opbrengst daarvan wordt grotendeels gebruikt om verduurzaming van de industrie te subsidiëren.

Doorrekening CO2-heffing pakt gunstig uit voor kabinet

NOS 18.06.2019 Boetes voor bedrijven die niet genoeg verduurzamen, een hogere energiebelasting voor de industrie en subsidies voor bedrijven die CO2-besparende maatregelen nemen. Het is een greep uit de 600 klimaatmaatregelen die maatschappelijke organisaties eind december aan het kabinet presenteerden in een ontwerp-klimaatakkoord.

Een CO2-heffing voor de zware industrie was geen onderdeel van de plannen, tot grote woede van milieuorganisaties. Maar sinds een paar maanden ligt zo’n heffing toch op tafel, omdat bleek dat de 600 klimaatmaatregelen niet genoeg zijn om in 2030 ten minste 49 procent minder CO2 uit te stoten, zoals het kabinet wil.

Het kabinet kwam daarom met nieuwe plannen, maar GroenLinks en de PvdA hadden inmiddels ook al CO2-heffingsvoorstellen gepresenteerd. Vandaag maakte het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) bekend wat van al die plannen voor een CO2-heffing de effecten zouden zijn.

Het blijkt dat de voorstellen van GroenLinks en de PvdA de grootste milieuwinst opleveren, maar ook de meeste risico’s. De plannen van het kabinet zijn minder risicovol. De CO2-reductie is wel minder dan bij GroenLinks en de PvdA, maar op papier worden de doelstellingen wel gehaald.

Megatonnen

Het kabinet heeft in het regeerakkoord afgesproken dat in 2030 vergeleken met 1990 49 procent minder CO2 moet worden uitgestoten. Voor de industrie komt dat neer op 14,3 megaton minder broeikasgassen.

Ter vergelijking: Nederland als geheel produceert jaarlijks ongeveer 200 megaton aan broeikasgassen, afkomstig van de zware industrie, maar ook van bijvoorbeeld kantoren, de vervoerssector, land- en tuinbouw, winkels en ziekenhuizen.

Volgens het PBL is er een “substantieel risico” dat bedrijven bij de door GroenLinks en de PvdA voorgestelde CO2-heffing naar het buitenland verhuizen. Bij de plannen van het kabinet is dat risico “gering”, aldus het PBL.

Zo’n verplaatsing naar het buitenland wordt ook wel het ‘weglek-effect’ genoemd: er wordt in Nederland dan wel minder CO2 uitgestoten, maar dat wordt door extra CO2-uitstoot in het buitenland weer (deels) teniet gedaan. Ook leidt een verhuizing tot banenverlies in Nederland.

Heffingsvrije zone

Het PBL wijst er wel op dat de drie doorgerekende voorstellen moeilijk met elkaar te vergelijken zijn. Zo gaan GroenLinks en de PvdA uit van een “platte” CO2-heffing: bedrijven betalen een vast bedrag per ton uitgestoten broeikasgas. Het kabinet werkt met een soort “heffingsvrije” zone. Alleen als bedrijven meer CO2 uitstoten dan is toegestaan, moeten ze betalen.

In de voorstellen van GroenLinks en de PvdA betalen bedrijven dus meer. De opbrengsten van de heffing worden bij die partijen voor een deel teruggesluisd naar burgers, bijvoorbeeld via de energierekening. In de kabinetsvoorstellen vloeien de opbrengsten van de CO2-heffing terug naar de industrie, in de vorm van verduurzamingssubsidies.

Kritisch kijken

Volgens politiek verslaggever Ron Fresen pakt de PBL-rapportage gunstig uit voor het kabinet, omdat uit de doorrekeningen blijkt dat het kabinet de klimaatdoelen kan halen. “De marges van GroenLinks en de PvdA zijn wel ruimer, maar de kans dat bedrijven naar het buitenland vertrekken is bij hen veel groter.”

Toch zal het kabinet ook kritisch naar de eigen rekensommen moeten kijken, zegt Fresen. “Zijn hun marges qua CO2-reductie bijvoorbeeld niet te klein? Op papier halen ze de doelstellingen, maar de praktijk is weerbarstig. En worden de lasten wel eerlijk verdeeld over de bedrijven? Dat zijn allemaal dingen waar het kabinet rekening mee moet houden als het later deze maand komt met een uitwerking van de klimaatplannen.”

Trigger om te vertrekken

Voormalig Siemens-topman Ab van der Touw herkent zich in ieder geval niet in de conclusies van het PBL. Hij deed in opdracht van premier Rutte en minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat onderzoek naar de mogelijke effecten van een nationale CO2-heffing. “Het risico dat bedrijven door zo’n heffing naar het buitenland vertrekken, is absoluut niet ‘gering’, zoals het PBL schrijft”, zegt Van der Touw.

“We tekenen met plezier voor een dikke boete, maar wel pas als blijkt dat we de afspraken niet nakomen”, aldus Ab van der Touw, oud-topman Siemens.

De oud-Siemens-baas baseert zich op gesprekken met de top van de twaalf grootste bedrijven in de Nederlandse zware industrie, zoals Tata Steel, Shell en Chemelot.

“Van de meeste van die bedrijven zit het moederbedrijf in het buitenland en vormen de operaties in Nederland maar een klein deel van hun totale activiteit”, zegt hij. “Bovendien kunnen die bedrijven eventuele extra kosten niet makkelijk doorberekenen in hun prijzen, omdat ze concurrenten hebben op de wereldmarkt. Een extra heffing kan voor hen een belangrijke trigger zijn om te vertrekken.”

Volgens Van der Touw is het bedrijfsleven op zichzelf niet tegen een extra heffing, maar doet de industrie al genoeg om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Liever ziet hij dat bedrijven hun geld nu uitgeven aan nieuwe, groene procestechnieken. “We tekenen met plezier voor een dikke boete, maar wel pas als blijkt dat we de afspraken niet nakomen.”

Bekijk ook;

PBL-doorrekeningen van CO2-heffingsvoorstellen kabinet, GroenLinks en PvdA

Klaver: CO2-belasting stap dichterbij

Telegraaf 18.06.2019 Een CO2-heffing voor vervuilende bedrijven is „een stap dichterbij” gekomen, nu het Centraal Planbureau (CPB) heeft vastgesteld dat zo’n maatregel kan helpen de CO2-uitstoot te verminderen, zonder de industrie de nek om te draaien. Dat concludeert GroenLinks-leider Jesse Klaver. Hij ziet mogelijkheden om tot een „breed gedragen CO2-belasting” te komen.

Hoe die heffing er precies uit komt te zien, moet de komende tijd duidelijk worden. Het CPB heeft verscheidene varianten doorgerekend, niet alleen van het kabinet maar ook van GroenLinks en de PvdA. Daaruit blijkt dat de plannen van die twee linkse oppositiepartijen veel grotere risico’s met zich meebrengen voor de economie en werkgelegenheid. Maar ze bieden wel meer zekerheid dat de CO2-doelen worden gehaald.

D66-leider Rob Jetten stelt vast dat „verschillende vormen van CO2-heffing” mogelijk zijn die stuk voor stuk de industrie echt dwingen tot verduurzaming. „Het is fijn dat ook de varianten van GroenLinks en de PvdA op tafel liggen”, zegt hij. „Maar ik wil wel voorkomen dat CO2-besparing in Nederland leidt tot meer uitstoot in een ander land.”

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff brengt in herinnering dat de oorspronkelijke klimaatplannen „ook niet goed” waren, omdat de CO2-doelen niet werden gehaald. „De plannen van de PvdA en GroenLinks laten zien dat je ook door kunt schieten. Dat CO2-heffing heel tricky is, voor je het weet ben je banen kwijt én geld.” Het is volgens Dijkhoff zaak de „gulden middenweg” te vinden.

PvdA-voorman Lodewijk Asscher zegt het definitieve voorstel van het kabinet af te wachten. Belangrijk is voor zijn partij dat de klimaatdoelen worden gehaald, de lasten eerlijk worden verdeeld en werkgelegenheid behouden blijft.

Bekijk meer van; GroenLinks jesse klaver co2 klimaat

Aangepaste klimaatplannen kabinet zorgen voor iets minder zware lasten burgers

NU 18.06.2019 De aanpassingen die het kabinet dit voorjaar aankondigde voor het klimaatakkoord zorgen voor minder zware lastenverzwaring voor huishoudens. Bedrijven gaan juist meer betalen, maar niet dusdanig dat ze uit Nederland vertrekken.

Dat staat in de donderdag gepubliceerde doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) van de klimaatplannen.

Het kabinet kondigde in maart aan de energierekening minder hard te laten stijgen dan aanvankelijk was voorgesteld ten koste van het bedrijfsleven. Ook werd een CO2-heffing voor bedrijven aangekondigd in plaats van een minder streng boetesysteem.

De wijzigingen volgden op de doorrekeningen van het CPB en het PBL van het ontwerpklimaatakkoord van het kabinet. Het doel om 49 procent minder CO2 uit te stoten in 2030 ten opzichte van 1990 zou er waarschijnlijk niet mee worden gehaald. Milieuorganisaties en de linkse oppositiepartijen GroenLinks en PvdA waarschuwden hier al eerder voor.

Lasten huishoudens iets minder zwaar, bedrijven betalen meer

Met de aanpassingen krijgen huishoudens te maken met 2,4 miljard euro aan lastenverzwaring in 2030, dat is 0,7 miljard euro minder dan met het oude voorstel. Bedrijven krijgen over ruim tien jaar te maken met 2,3 miljard euro hogere kosten vanwege de klimaatpannen, dat is juist 0,4 miljard euro meer.

De kans op de verhuizing van bedrijven naar het buitenland vanwege de hogere rekening en het bijbehorende weglekeffect van CO2, is volgens het CPB “gering”.

Volgens het planbureau wentelen bedrijven zo’n 80 procent van de kosten af op burgers via hogere tarieven of lagere lonen. Dat effect was er ook al in de vorige plannen en wordt nu nog iets meer versterkt.

CO2-doelen in plannen GroenLinks en PvdA gehaald

GroenLinks en PvdA lieten ook eigen varianten van een CO2-heffing doorrekenen.

In voorlopige berekeningen van het PBL werd in eerste instantie geconcludeerd dat het CO2-doel wel wordt gehaald, maar dat er ook een risico bestaat dat bedrijven Nederland verlaten en in het buitenland gaan produceren met een hogere CO2-uitstoot in de desbetreffende landen tot gevolg.

Nu zijn de plannen van de partijen grondiger doorgerekend, hoewel het PBL nog steeds waarschuwt voor veel onzekerheden. Het is namelijk niet te voorspellen hoe bedrijven reageren op toekomstig beleid.

In de nieuwste doorrekeningen concludeert het PBL dat de CO2-doelen met de plannen van GroenLinks en PvdA nog steeds recht overeind staan, maar de uitstoot in het buitenland toeneemt.

De plannen zijn bovendien schadelijker voor de economie en de werkgelegenheid dan in de variant van het kabinet.

Burgers duurder uit bij plannen GroenLinks en PvdA

Het CPB keek naar het kostenplaatje. Burgers krijgen in de plannen van GroenLinks en PvdA te maken met lagere klimaatkosten in 2030, de hoogste rekening gaat naar bedrijven onder het mom van ‘de vervuiler betaalt’.

Hoewel de opbrengsten worden teruggesluisd naar belastingvoordelen voor burgers, zijn mensen in deze plannen duurder uit. Bedrijven zullen de hogere kosten doorberekenen, verwacht het CPB. De koopkracht daalt onderaan de streep harder dan bij de kabinetsvoorstellen.

Dit zijn nog allemaal doorrekeningen van het ontwerpklimaatakkoord. Het definitieve akkoord waar politiek, bedrijven en belangenorganisaties aan werken, wordt naar verwachting volgende week gepubliceerd.

Lees meer over: Klimaatakkoord  Klimaat  Politiek

‘Ministerie rekende bewust met te lage stijging energiekosten’

NU 18.06.2019 Ambtenaren op het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), hielden te lang vast aan een te lage inschatting van de energieprijzen voor huishoudens. Daardoor viel de energierekening veel hoger uit dan aanvankelijk door het ministerie werd gemeld.

Dat blijkt dinsdag uit onderzoek van NRC en De Telegraaf die op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) documenten over de stijgende energiekosten opvroegen bij de overheid.

EZK hield er vorig jaar bewust geen rekening mee dat stijgende gas- en elektriciteitsprijzen de energierekening voor 2019 flink zouden verhogen.

In februari van dit jaar raamde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat huishoudens dit jaar gemiddeld 330 euro meer kwijt zijn aan energiekosten, terwijl het kabinet rond december nog uitging van een stijging van 110 euro, gebaseerd op berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Vlak voordat het CBS de cijfers publiceerde, vroeg minister Eric Wiebes van EZK aan zijn ambtenaren of hij niet “hopeloos achter de feiten” aanliep met de berekeningen. “Is er een herijking?”, wilde de bewindsman weten.

Wiebes vroeg het PBL een nieuwe raming te maken, maar daar had het planbureau vanwege het werk voor het klimaatakkoord geen tijd voor.

Nog voordat het CBS uiteindelijk met de verwachte stijging van 330 euro kwam, waarschuwden prijsvergelijkingssites zoals Gaslicht.com al voor een hogere stijging dan de 108 euro waar het kabinet rekening mee hield. Het ministerie noemde de berekening “niet realistisch”, maar ondernam vervolgens geen actie om die kwalificatie te onderbouwen.

In de Tweede Kamer werden berichten in de media over de hogere energienota door staatssecretaris Mona Keijzer (EZK) nog afgedaan als bangmakerij.

Zie ook:

Dit is waarom je energierekening zo flink stijgt dit jaar

EZK en Financiën oneens over stijging energienota

Uit de stukken die NRC en De Telegraaf hebben opgevraagd, blijkt dat de ambtenaren van de ministeries EZK en Financiën er onderling niet uitkwamen met welk bedrag de energierekening in 2019 zou gaan stijgen.

“Op medewerkersniveau komen we er niet uit. De discussie gaat over wat nu het goede bedrag is om te presenteren als stijging van de energierekening van volgend jaar”, schreef een ambtenaar in september 2018.

Bij Financiën berekenden ambtenaren op dat moment al dat de stijging van de energiekosten hoger zou uitvallen dan de 108 euro waarmee EZK rekende, maar Economische Zaken deed hier uiteindelijk niets mee.

Het kabinet en het PBL verklaren de fout uiteindelijk door het gebruik van achterhaalde cijfers uit 2017. Het PBL ging er toen nog van uit dat er minder gas en elektriciteit zouden worden afgenomen vanwege de vergroeningsmaatregelen en dat de marktprijzen voor gas en stroom minder hard zouden stijgen.

In 60 seconden: Zes tips om energie te besparen

Lees meer over: Klimaat Politiek  energierekening

Waslijst klimaatmaatregelen eind juni verwacht

Telegraaf 16.06.2019 De waslijst aan klimaatmaatregelen die de CO2-uitstoot moet terugdringen wordt op 28 juni verwacht.

In regeringskringen valt te horen dat het kabinet nog iets meer tijd nodig heeft om het hele plaatje rond te krijgen.

Aanvankelijk was het de bedoeling eind april met de maatregelen te komen, daarna werd het juni 2019.

Toelichting door vicepremier

Pikant is dat op 28 juni niet premier Mark Rutte maar vicepremier Hugo de Jonge de ministerraad voorzit en een toelichting zal moeten geven op de maatregelen. De minister-president is dan namelijk in Japan voor overleg met de twintig grootste economieën van de wereld.

Betrokkenen verwachten een ’technisch’ pakket, dat in lijn zal zijn met de klimaatdoelen van Parijs, maar geen ideologische scherpslijperij zal bevatten. Het onderwerp ligt gevoelig in Den Haag, omdat de presentatie van het klimaatakkoord eind december uitliep op een fiasco. Dat hoopt het kabinet dit keer te voorkomen.

Bekijk meer van; den haag klimaatakkoord regeringen

‘Afzwakking elektrisch rijden dreigt in Klimaatakkoord’

NOS 17.06.2019 Leasebedrijven en Natuur & Milieu zijn bezorgd over de richting waarin de kabinetsplannen zich ontwikkelen die elektrisch rijden moeten stimuleren. De plannen zijn onderdeel van het Klimaatakkoord waar nu de laatste hand aan wordt gelegd.

De organisaties reageren op berichten dat de coalitie de plannen om elektrisch rijden te stimuleren fors wil afzwakken. Volgens de leasebedrijven zou elektrisch rijden zo onnodig duurder worden en volgens Natuur & Milieu is dat slecht voor het terugdringen van de CO2-uitstoot.

Minder subsidie, hoger tarief

Verschillende bronnen melden dat de coalitie de plannen voor elektrisch rijden die in het ontwerpakkoord stonden op veel punten wil aanpassen. Zo zouden alle verzwaringen van fossiel rijden door middel van hogere accijnzen en wegenbelasting van de baan zijn.

De subsidie van 6000 euro zou worden gehalveerd en de bijtelling op volledig elektrische auto’s zou op korte termijn van 4 procent naar 8 of 10 procent gaan. Het lage tarief zou bovendien maar gelden tot een cataloguswaarde van 40.000 euro, daarboven moeten leaserijders het normale tarief betalen. Die grens lag in het conceptakkoord op 50.000 euro.

Rem op groei elektrische auto’s

Leasemaatschappijen en bedrijven die hun wagenpark aan het verduurzamen zijn, vrezen dat met deze maatregelen een rem wordt gezet op de groei van het aantal elektrische auto’s. Veel bedrijven hebben vooruitlopend op de plannen duizenden elektrische auto’s in bestelling staan. Het rijden daarvan is nu fiscaal aantrekkelijk.

In het regeerakkoord staat dat vanaf 2030 alle nieuwe auto’s elektrisch moeten zijn. Om dat te halen is het van belang om in eerste instantie de zakelijke rijders over te laten stappen op elektrisch. Daarvoor is afgesproken dat tot 2024 de bijtelling voor stroomauto’s 4 procent blijft. Maar volgens bronnen staat er in de plannen die vandaag en morgen in coalitieoverleg besproken worden dat dat percentage sneller omhoog moet.

De maatregelen om elektrisch rijden te stimuleren is een van de vele plannen in het klimaatakkoord. Het akkoord moet leiden tot 49 procent minder CO2-uitstoot in 2030.

‘Finish in zicht’

Partijen die onderhandelen over het klimaatakkoord willen er weinig over kwijt.

ChristenUnie leider Segers “begrijpt dat mensen onzeker zijn”. Daarom is het volgens hem van belang dat er snel duidelijkheid komt. Volgens D66-leider Jetten is “de finish in zicht”. Maar geen van de partijen kan zeggen wanneer dat precies is.

Jetten: “We hebben vanuit de coalitie steeds gezegd dat we na de zakelijke sector nu ook goed naar de particulieren moeten kijken. Het klimaatbeleid is een van de grootste operaties sinds de wederopbouw. Dus het moet wel helemaal goed zijn willen we het naar buiten brengen”.

“Het is pas af als het af is”, zei premier Rutte. “Het is een heel pakket met maatregelen. Huizen, landbouw, auto’s…. we kijken naar alles”.

VVD-fractievoorzitter Dijkhoff zei het stimuleren van elektrisch rijden belangrijk te vinden maar waarschuwde ook voor ‘over-stimuleren’. “Het moet wel eerlijk blijven ten opzichte van mensen die het niet kunnen betalen.”

Minister Wiebes zei er nog steeds van uit te gaan dat er nog deze maand iets komt.

Bekijk ook;

Onderzoek: zelfde CO2-taks voor gehele economie is goedkoopst

Rutte noemt kritiek uitstel klimaatcijfers onterecht: ‘Zou het weer zo doen’

Rutte vindt ‘niks vreemds’ aan uitoefenen druk om uitstel klimaatcijfers

NU 06.06.2019 Premier Mark Rutte vindt dat hij niets fout heeft gedaan toen hij het onafhankelijk Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vroeg om de eerste doorrekening van het klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. “Ik heb niets vreemds gedaan”, zei de premier woensdag in een Kamerdebat.

“Als ik fouten maak, geef ik die toe. In dit dossier heb ik geen fouten gemaakt”, zei de premier die een verbeten indruk maakte.

Druk van Rutte zorgde voor uitstel publicatie

Rutte debatteerde met de Kamer naar aanleiding van berichtgeving van Nieuwsuur.

Uit documenten in handen van het actualiteitenprogramma blijkt dat Rutte het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Centraal Planbureau (CPB) gevraagd heeft om de geplande publicatie van de doorrekeningen op 13 september vorig jaar over Prinsjesdag en de daaropvolgende belangrijke Algemene Politieke Beschouwingen heen te tillen.

De premier wees in het debat op de afspraak dat de doorrekening gelijktijdig met een reactie van het kabinet zou verschijnen.

Afwijken van die lijn vond de premier “onwenselijk” omdat hij vreesde dat de Algemene Politieke Beschouwingen, het belangrijkste debat van het politieke jaar, over de klimaatcijfers zouden gaan zonder dat het kabinet een reactie kon leveren op de rapporten.

Hoewel de opdrachtgever van de doorrekening, voorzitter van het Klimaatberaad Ed Nijpels, maar ook minister van Economische Zaken Eric Wiebes juist wel direct wilden publiceren, zorgde de bemoeienis van Rutte er toch voor dat de doorrekeningen pas na Prinsjesdag verschenen.

‘Onafhankelijkheid niet aangetast’

Rutte benadrukte woensdag dat het besluit uiteindelijk bij de planbureaus lag. Zij konden blijven vasthouden, maar kozen uiteindelijk toch voor uitstel vanwege “het grote aantal opmerkingen dat door de tafels en de departementen is geleverd”. Volgens de premier is met zijn optreden de onafhankelijkheid van de bureaus niet aangetast.

De oppositie vindt dat Rutte oneigenlijk gebruik heeft gemaakt van zijn positie als premier door een dergelijk verzoek bij de planbureaus neer te leggen.

Ook vinden de partijen dat het kabinet nooit invloed mogen uitoefenen op onafhankelijke bureaus.

‘Verdoezelen is erger dat de fout’

GroenLinks-leider Jesse Klaver zei dat het niet goed is voor het draagvlak van het klimaatbeleid als de indruk bestaat dat er informatie wordt achtergehouden of als het kabinet zich gaat bemoeien met publicatiedata van onafhankelijke rapporten. Hij wil dat het kabinet in het vervolg alle klimaatstukken naar de Kamer stuurt zodra ze af zijn.

PvdA’er Lodewijk Asscher hekelde de manier waarop Rutte met de kwestie omgaat. “Het verdoezelen is erger dan de fout”, aldus Asscher.

Lilian Marijnissen (SP) was verbaasd over het verweer van Rutte. Ze wees erop dat het kabinet bij de doorrekening van het ontwerpklimaatakkoord 13 maart dit jaar, vlak voor de verkiezingen, nog diezelfde dag een kabinetsreactie klaar had liggen. “Als er verkiezingen voor de deur staan kan het kabinet wel in een dag reageren”, aldus Marijnissen.

PVV-leider Geert Wilders: “De cijfers zijn weggemoffeld. We zijn gepiepeld.” Hij diende een motie van wantrouwen die alleen de steun kreeg van DENK en de PvdD.

Lees meer over: Politiek  Mark Rutte

Rutte krijgt volle laag in debat over uitstel klimaatcijfers

AD 06.06.2019 Premier Rutte is vanavond onder vuur komen te liggen in een debat over de druk die hij vorig jaar uitoefende om de eerste analyses van het Klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. De oppositiepartijen vinden dat Rutte zich niet met de planning had mogen bemoeien.

Als we willen werken aan draagvlak voor klimaatbeleid mag de indruk niet bestaan dat er informatie is achtergehouden’’, zei Jesse Klaver van GroenLinks. PVV-leider Geert Wilders denkt dat de premier ‘de kosten van de klimaatterreur onder het tapijt probeerde te vegen’. ,,Wij zijn dat gemanipuleer van de VVD-zijde spuugzat’’, aldus Wilders, die een motie van wantrouwen aankondigde..

Lees ook;

Lees meer

Uit documenten die Nieuwsuur had opgevraagd, bleek vorige week dat Rutte op 3 september 2018 meldde het ‘onwenselijk’ te vinden dat de analyses van de planbureaus vóór de Algemene Politieke Beschouwingen openbaar zouden worden. Dat leidde tot boze e-mails van Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad. Uiteindelijk kreeg Rutte zijn zin en werd de publicatie twee weken uitgesteld, tot 28 september.

‘Geen fouten gemaakt’

Premier Rutte benadrukte tijdens het debat dat hij in zijn ogen niets verkeerds heeft gedaan toen hij druk uitoefende om de publicatie van cijfers uit te stellen tot na Prinsjesdag. Hij wees erop dat in augustus 2018 was afgesproken dat de cijfers samen met een reactie van het kabinet naar buiten zouden gaan, namelijk eind september. Toen Nijpels daarvan wilde afwijken, liet Rutte weten het daar niet mee eens te zijn.

,,Als ik fouten heb gemaakt, geef ik dat toe’’, zei de premier. ,,Maar ik meen oprecht dat ik hier geen fouten heb gemaakt.’’ De premier stelt dat hij geen opdracht heeft gegeven aan de planbureaus om de publicatie uit te stellen. ,,Ik heb geen aanwijzing gegeven. Ik heb mijn opvatting gegeven.’’

Aanval op VVD-Kamerlid

In het debat steunden de coalitiepartijen de premier. VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz werd daarover fel aangevallen door PvdA-leider Lodewijk Asscher. ,,Wat jij hier doet, vind ik echt een aanfluiting voor de taak die je hebt als volksvertegenwoordiger van de grootste partij”, sprak Asscher tegen Yesilgoz. ,,Je kunt niet zo’n grote mond opzetten tegen iedereen die hier hele normale vragen stelt.’’

Premier Mark Rutte tijdens een debat over het uitstellen van de klimaatakkoord-doorrekening. Ⓒ ANP

Oppositie pakt Rutte aan om planning klimaatcijfers

Telegraaf 05.06.2019 De oppositie in de Tweede Kamer neemt het premier Rutte zeer kwalijk dat hij zich bemoeide met de planning van de presentatie rond klimaatdoorrekeningen van onafhankelijke planbureaus. De PVV komt met een motie van wantrouwen.

Rutte drong er vorig jaar op aan om de eerste doorrekening van het klimaatakkoord van Ed Nijpels over Prinsjesdag heen te tillen, terwijl het rapport al klaar was. Dat is in de openbaarheid gekomen door het vrijgeven van interne notities en e-mails, na een wob-verzoek door Nieuwsuur. Een deel van de Kamer vindt dat Rutte informatie heeft achtergehouden. Rutte stelt dat er „niks geks is gebeurd.”

PVV-leider Wilders is woedend: „De Kamer heeft belangrijke informatie niet voor de Algemene Beschouwingen gekregen. Daar heeft de minister-president voor gezorgd. De heer Nijpels was de opdrachtgever en niemand anders.” GL-leider Klaver vreest voor schadelijke gevolgen voor het draagvlak voor klimaatbeleid. Hij wil dat informatie die nog moet komen voortaan direct wordt gedeeld met de Tweede Kamer.

Bekijk ook: 

Baudet en Wilders azen op scalp Rutte 

Tegengeluid

PvdA-leider Asscher suggereerde dat Rutte te lang minister-president is. Regeringspartijen CDA en D66 hielden het vooral bij feitelijke vragen. VVD-Kamerlid Yesilgoz verdedigde het kabinet: „Iedereen kende de planning al vanaf begin juli. Niemand stak zijn vinger op om er een punt van te maken.”

De liberaal kreeg forse kritiek van de oppositieleiders. „U bent de hielen aan ’t likken”, sneerde PVV-voorman Wilders. Ook GL-voorman Klaver zag rolverwarring: „Het is bijna gênant om te zien hoe een volksvertegenwoordiger hier het kabinet aan het verdedigen is.”

Theaterspel

Alleen de SGP leek weinig noodzaak te zien in een debat met de minister-president. Kamerlid Stoffer vroeg zich af wat uitstel van de presentatie eigenlijk voor effect heeft gehad voor Nederland. Daarmee liet de parlementariër op een nette manier blijken toeschouwer te zijn van Haags politiek theater.

Premier Rutte heeft aan het begin van het debat duidelijk laten weten hoe het volgens hem is gegaan. „Ik vind dit van A tot Z een volstrekt normale gang van zaken”, zei de minister-president. PVV-leider Wilders vroeg zich af of de presentatie vóór Prinsjesdag had plaatsgevonden zonder bemoeienis van Rutte. „Dat blijkt niet uit de stukken”, zegt de minister-president. „Het zou goed kunnen dat het door de e-mail (van zijn ministerie red.) is gekomen.”

Volgens Rutte stond het klimaatpaus Ed Nijpels vrij om alsnog te kiezen om de informatie voor Prinsjesdag naar buiten te brengen. Wat niet is opgehelderd: waarom is er gekozen om de presentatie alsnog eind september te houden?

Volg het debat live via de tweets van politiek verslaggever Alexander Bakker onderaan dit bericht.

Tweets by @alexanderbakker

 

Rutte noemt kritiek uitstel klimaatcijfers onterecht: ‘Zou het weer zo doen’

NOS 05.06.2019 Premier Rutte vindt de kritiek van oppositiepartijen dat hij druk uitoefende om de presentatie van berekeningen over het klimaatakkoord uit te stellen onterecht.

De oppositie stelt dat Rutte informatie heeft achtergehouden, maar de premier weerspreekt dat. “Ik werp verre van mij dat ik iets heb achtergehouden. Er zijn geen fouten gemaakt.” Volgens Rutte is het normaal om te overleggen met de planbureaus over de publicatiedatum van rapporten.

Tv-programma Nieuwsuur meldde vorige week dat Rutte had aangedrongen op uitstel van de publicatie van de doorrekeningen van de voorlopige klimaatplannen. Hij zou het “onwenselijk” hebben gevonden om de cijfers vijf dagen voor Prinsjesdag naar buiten te brengen.

In een debat met de Kamer spreekt Rutte met klem tegen dat hij iets heeft tegengehouden. “Ik zou het precies weer zo doen. Het was uiterst onwenselijk geweest om het anders te doen. Het had betekend dat we de stukken naar buiten hadden gebracht zonder een kabinetsreactie.”

Oppositie is kritisch

De oppositie begrijpt niets van die houding en spreekt harde woorden over de gang van zaken. PVV-leider Wilders zegt het “gemanipuleer en gemarchandeer” van het kabinet-Rutte “en de VVD” zat te zijn. “Een politiek relevant stuk is ons onthouden. We zijn voor de gek gehouden, wie denkt de minister-president dat hij is?” De PVV-leider kondigde een motie van wantrouwen aan.

Forum voor Democratie-leider Baudet: “Er is achter de schermen gesjoemeld. Onaanvaardbaar dat de cijfers er al waren, maar tijdens de beschouwingen werd gedaan alsof dat niet zo was.”

SP-leider Marijnissen spreekt over de “politieke trukendoos” van de premier”. “De waarheid staat niet voorop, maar zijn eigen belang.” Volgens Denk-leider Kuzu gingen “partijpolitieke belangen boven het informeren van het parlement”.

Bekijk hier de reacties van de oppositiepartijen en premier Rutte:

Video afspelen

Oppositie boos, Rutte: ik deed niets fout

De planbureaus die de klimaatplannen doorrekenden waren voor Prinsjesdag klaar en wilden de cijfers wel gewoon presenteren. Maar uit stukken die Nieuwsuur via de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) opvroeg, is af te leiden dat Rutte dat geen goed idee vond. De cijfers werden uiteindelijk eind september openbaar.

De doorrekening (en daarmee de appreciatie) wordt dan gespreksonderwerp op de APB (Algemene Politieke Beschouwingen, red.) en dat is onwenselijk.

Uit de notulen van medewerkers van de premier, via Nieuwsuur

Wilders vindt dat de premier moet opstappen: “De heer Nijpels was de opdrachtgever voor de onderzoeken en wilde 13 september presenteren. Rutte heeft hem daarvan afgehouden. Al moet ik veertig keer een motie van wantrouwen indienen, dit gedrag verdient maar één straf: wegwezen.”

GroenLinks-leider Klaver zegt dat het hem niet om beschuldigingen gaat. Hij maakt zich vooral zorgen over het draagvlak voor het klimaatbeleid. PvdA-leider Asscher deelt die zorgen: “Het kabinet dat zegt zich zo’n zorgen te maken over het draagvlak, maakt zich op deze manier zelf schuldig aan het beschadigen van dat draagvlak.”

Asscher verwijt Rutte een gebrek aan leiderschap rond het thema klimaat. “Uitstel van een reactie op Urgenda. Uitstel van de CO2-belasting. Uitstel van het akkoord. Dat is niet hoe je een land meeneemt bij klimaatmaatregelen.”

“Van wie is de publieke informatie?”, wil Klaver van Rutte weten. Hij wil dat het kabinet een toezegging doet: alle doorrekeningen moeten zodra ze beschikbaar zijn ook naar de Kamer. Forum voor Democratie-leider Baudet wil dat alle gespreksverslagen van de klimaattafels vanaf nu naar de Kamer gaan.

Bekijk ook;

Rutte reageert fel op beschuldiging onder druk zetten planbureaus

Presentatie doorrekening klimaatakkoord uitgesteld onder druk van Rutte

Zes vragen over het debat met premier Rutte over de klimaatcijfers

Zes vragen over het debat met premier Rutte over de klimaatcijfers

NOS 05.06.2019 Premier Mark Rutte moet zich vanavond verantwoorden in de Tweede Kamer omdat hij vorig jaar druk heeft uitgeoefend om de doorrekening van het voorlopige klimaatakkoord pas ná Prinsjesdag te publiceren.

In documenten die Nieuwsuur heeft opgevraagd via de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB), staat dat Rutte het “onwenselijk” vond als de doorrekening nog voor de Algemene Politieke Beschouwingen naar buiten zou komen, terwijl anderen die wel al wilde publiceren. Premier Rutte zei vorige week dat hij niks fout heeft gedaan.

Inmiddels is duidelijk dat de oppositie flinke kritiek heeft op Rutte. In het debat verwijten ze de premier informatie te hebben achtergehouden:

Bekijk ook;

Kritiek op Rutte om uitstel klimaatcijfers: ‘We zijn voor de gek gehouden’

Video afspelen

‘Rutte krijgt het verwijt te veel de touwtjes in handen te willen houden’

Heeft de minister-president klimaatcijfers verdoezeld?

Nee, premier Rutte heeft niet cijfers kwijt willen maken. Maar hij wilde wel dat de doorrekeningen van het klimaatakkoord pas na Prinsjesdag gepubliceerd werden, omdat het kabinet nog geen reactie klaar had, terwijl de rekenmeesters al wel klaar waren met hun berekeningen. Rutte vond het “onwenselijk” om hierover vragen te krijgen bij de Algemene Politieke Beschouwingen, het belangrijkste debat dat plaatsvindt na Prinsjesdag.

Lees hier meer over waarom Rutte het “onwenselijk” vond.

Wie gaat er eigenlijk over de publicatiedatum van een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving?

De planbureaus zijn onafhankelijk en gaan zelf over de publicatiedatum. Wel is het gebruikelijk dat ze overleggen met hun opdrachtgever. Vaak is dat een vakminister. In dit geval was het echter niet het kabinet, maar Ed Nijpels en zijn Klimaatberaad. Zij hadden dus overleg met het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over de datum van publicatie.

Waarom komt er een debat?

In de Kamer is er kritiek op het feit dat Rutte druk uitoefende om de klimaatcijfers over Prinsjesdag heen te tillen. Daaronder ligt een meer fundamentele vraag: Wie is de eigenaar van informatie? Is dat het kabinet? Het planbureau? De oppositiepartijen? De Nederlander?

In dit geval was het kabinet formeel niet aan zet. Rutte werd wel gevraagd naar zijn mening over de datum. Maar had hij de bezwaren van uitstel van publicatie serieuzer moeten nemen? Zo schrijven ambtenaren dat kritiek van partijen zou kunnen worden meegenomen en zou er geen indruk ontstaan “dat het kabinet de doorrekening onder de pet wil houden.”

Oppositiepartijen vragen zich af of de premier de onafhankelijkheid van de planbureaus en de informatiepositie van de kamer wel voldoende heeft meegewogen.

Lag er een eerdere afspraak om de publicatie ná Prinsjesdag te doen?

Tijdens de ministerraad van 24 augustus wordt besproken om de publicatie samen met de reactie van het kabinet eind september naar buiten te brengen. Rutte zegt zelfs dat dat hier “afgesproken” is, maar daar ging het Klimaatberaad over, niet het kabinet, zo benadrukt ook het PBL desgevraagd aan Nieuwsuur.

Als na deze ministerraad blijkt dat het kabinet het niet gaat redden om eind september met een inhoudelijke reactie te komen, willen het klimaatberaad, het PBL en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) niet langer wachten. De stukken zijn immers klaar, zo blijkt uit mailwisseling tussen de betrokkenen.

Het PBL mailt op 30 augustus het ministerie van EZK. “Bij deze een meer formele mededeling dat we op 13 september het rapport (…) gaan aanbieden. (…) Ik neem aan dat dit geen verrassing voor je is.” EZK schrijft in een interne notitie ook dat er anders “risico is dat het rapport uitlekt en daarmee de indruk ontstaat dat het kabinet de doorrekening onder de pet wil houden.”

Het ministerie van EZK, het klimaatberaad en het PBL zijn eruit en prikken zelfs een moment voor de persconferentie: 13 september van 10.30 uur tot 12.30 uur in het gebouw van het PBL. “…tenzij de MP dat echt niet wil”.

Kort daarna blijkt dat de MP, de minister-president, het echt niet wil, vanwege de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Zijn raadadviseur schrijft: “De doorrekening (en daarmee de appreciatie) wordt dan gespreksonderwerp op de APB en dat is onwenselijk.”

Is het normaal dat PBL een opdrachtgever drie weken tijd geeft om een reactie te formuleren?

Bij het PBL was deze afspraak niet in beton gegoten. Het Centraal Planbureau (CPB), dat ook hierbij betrokken was, heeft wel zo’n werkwijze. Het CPB, dat al langer in het brandpunt van politieke discussie staat, publiceert een advies standaard na maximaal drie weken, als de opdrachtgever dat zelf daarvoor nog niet gedaan heeft.

Beide planbureaus hechten eraan rapporten snel te kunnen publiceren. Overigens blijkt ook dat het kabinet bij het PBL niet standaard uitgaat van deze termijn van drie weken. Minister Wiebes vroeg in december bij de definitieve doorrekening, waar hij wel de opdrachtgever was, nog om twee weken respijt. Het PBL hanteert nu de drie-weken-termijn.

Raakt het land echt “onbestuurbaar” als er niet meer zou kunnen worden ingegrepen, zoals Rutte vorige week zei?

Rutte zegt dat hij ervoor moet zorgen dat afspraken worden nagekomen en dat planbureaus niet alles “meteen naar buiten gooien” zonder reactie van het kabinet. Die stelling verdient wel enige nuance. Feit is namelijk dat er vandaag de dag nog wat rapporten op een inhoudelijke reactie van het kabinet wachten.

Bovendien heeft het PBL uiteindelijk eerder gepubliceerd dan het kabinet een reactie gaf. Op 28 september overhandigde het PBL de doorrekeningen aan Nijpels en zijn Klimaatberaad. Een week later, op 5 oktober, kwam het kabinet met een reactie.

Zie hieronder de reactie van premier Rutte: “Er is niet vreemds gebeurd, er is niets toegedekt”.

Nieuwsuur

@Nieuwsuur

Premier #Rutte moet zich verantwoorden in de Tweede Kamer. Uit documenten die #Nieuwsuur opvroeg, blijkt dat hij druk uitoefende om doorrekeningen van het #klimaatakkoord pas ná Prinsjesdag openbaar te laten maken. Maar dat is volstrekt normaal, zegt @MinPres vandaag.

Nijpels spaart Rutte in tijdrekrel over Klimaatakkoord

AD 05.06.2019 Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad, wil niets meer zeggen over de druk die premier Rutte vorig jaar heeft uitgeoefend om de presentatie van de eerste doorrekening van het Klimaatakkoord uit te stellen. ,,Het is niet mijn taak om onrust te stoken’’, zegt Nijpels.

Vanavond moet premier Rutte zich tijdens een debat in de Tweede Kamer verantwoorden over de ontdekking van Nieuwsuur dat Rutte vorig jaar druk uitoefende om de publicatie van een doorrekening van de klimaatplannen voorafgaand aan Prinsjesdag tegen te houden. Nijpels stuurde destijds woedende mails, zo onthulde Nieuwsuur.

Maar nu wil VVD-prominent Nijpels geen woorden meer vuil maken aan de tijdrekrel. ,,Mijn taak is om de vrede te bewaren tussen meer dan honderd partijen die aan tafel zitten’’, zegt Nijpels. ,,Het is niet mijn taak om onrust te stoken. Het is ook niet fatsoenlijk om nu commentaar te geven op een onderwerp waar vanavond een debat over is in de Tweede Kamer.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Commentaar

Door Rutte nu niet te bekritiseren, spaart Nijpels de premier. ,,Ik ben niet ingehuurd als een soort sidekick om voortdurend commentaar te geven op alles wat zich afspeelt rond het Klimaatakkoord’’, aldus Nijpels. ,,Ik ben van de afdeling vrede.’’

Rutte drong er vorig jaar op aan de analyses van het Klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas ná de derde dinsdag in september naar buiten te brengen, hoewel ze al eerder klaar waren. Volgens Rutte is er ‘niks geks gebeurd’. Een deel van de oppositie vindt dat de premier informatie heeft achtergehouden.

Volgens Rutte is er ‘niks geks gebeurd’. © ANP

Rutte naar Kamer over uitstel klimaatcijfers

AD 05.06.2019 Premier Mark Rutte moet zich woensdagavond in de Tweede Kamer verantwoorden voor het besluit om de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. Een deel van de oppositie vindt dat Rutte informatie heeft achtergehouden.

De premier drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na de derde dinsdag in september naar buiten te brengen, hoewel ze al eerder klaar waren. Nieuwsuur berichtte hierover. Rutte zegt dat er ,,niks geks is gebeurd’’.

Lees ook;

Lees meer

Rutte wilde niet dat het een rol zou spelen bij het debat over de begroting, de Algemene Politieke Beschouwingen. Omdat het kabinet nog geen standpunt had ingenomen over de rapporten van het PBL en CPB, vreesde hij tijdens dat debat ,,met meel in de mond’’ te moeten spreken over klimaatbeleid.

Verder was volgens hem in augustus in de ministerraad afgesproken dat de publicatie eind september zou zijn. Het is volgens hem ook gewoon om met de bureaus te overleggen over de publicatiedatum.

Geert Wilders belooft weer fel van leer te trekken tegen premier Rutte.

Baudet en Wilders azen op scalp Rutte

Telegraaf 05.06.2019 Premier Rutte moet vanavond tekst en uitleg geven in de Tweede Kamer over zijn bemoeienis met de eerste doorrekeningen van het klimaatakkoord. De minister-president was fel tegen de presentatie van deze cijfers voor Prinsjesdag. Uiteindelijk kwam de informatie eind september pas in de openbaarheid.

Oppositiepartijen zijn woest. Vijf vragen over het ’hete avondje’ van Rutte.

Waar draait het om?

De eerste doorrekeningen van het veelbesproken klimaatakkoord van Ed Nijpels is na bemoeienis van premier Rutte over Prinsjesdag en de Algemene Beschouwingen -het belangrijkste politieke debat van het jaar- heen getild. Dat blijkt uit interne stukken van verschillende ministeries die na een wob-verzoek van actualiteitenrubriek Nieuwsuur openbaar zijn geworden.

„De doorrekening wordt dan gespreksonderwerp op de Algemene Beschouwingen en dat is onwenselijk”, schrijft een raadsadviseur van de premier, na overleg met Rutte zelf, in een e-mail.

De doorrekeningen zijn afkomstig van twee onafhankelijke planbureaus en waren al voor Prinsjesdag klaar om gepresenteerd te worden. Ed Nijpels wil de presentatie niet naar eind september verplaatsen, zoals Rutte wil. Uiteindelijk is de presentatie op 28 september. Een van de planbureaus suggereert dat het beter uitkomt, maar uit de stukken valt niet op te maken of de druk van Rutte doorslaggevend is geweest.

Waarom is de oppositie boos?

Onder andere Forum voor Democratie en GroenLinks vinden dat de minister-president informatie heeft achtergehouden die wel beschikbaar was. FvD-leider Thierry Baudet dreigt met een motie van wantrouwen. De PVV stelt bij monde van Geert Wilders dat Nederland is ’bedrogen’.

De oppositie zal het niet nalaten om te herhalen dat het kabinet wel vaker worstelt met informatie. Zo stapte staatssecretaris Harbers (Asiel) op vanwege het achterhouden van criminaliteitscijfers van asielzoekers en lag minister Wiebes (Klimaat) onder vuur vanwege geblunder rond de hoogte van de energierekening.

Hoe reageert premier Rutte?

Op zijn wekelijkse persconferentie heeft de minister-president hard afstand genomen van het beeld dat hij iets zou hebben toegedekt. Hij stelt dat in de ministerraad al was afgesproken om de doorrekeningen eind september te presenteren in combinatie met een officiële reactie van het kabinet. De nieuwe planning zou ’het proces niet ten goede komen’ schrijft Rutte woensdag in een brief ter voorbereiding op het debat in de Tweede Kamer. Volgens hem is het nog altijd niet goed om bij Algemene Beschouwingen te worden bevraagd over plannen waar het kabinet nog een officiële reactie op moet geven.

Waren de cijfers spannend?

De doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPb) bleken eind september amper iets voor te stellen. De plannen van Ed Nijpels en zijn groene onderhandelaars waren veel te vaag voor een echte doorrekening. Het PBL kwam met een analyse en het CPb slechts met een notitie waar politiek Den Haag niet veel wijzer van werd.

Wat kunnen we verwachten van het debat?

De oppositie gaat premier Rutte het vuur aan de schenen leggen. Ondanks de persconferentie en een brief heeft de minister-president nog niet alles opgeklaard. Zo hechtte Rutte er veel waarde aan om de presentatie van de doorrekeningen samen te laten lopen met de officiële kabinetsreactie. Maar dat gebeurde uiteindelijk niet.

De planbureaus kwamen op 28 september naar buiten, minister Wiebes (Klimaat) volgde pas een week later met wat in deftig Haags de ’kabinetsappreciatie’ heet. PVV en Forum voor Democratie dreigen met een motie van wantrouwen.

Bekijk meer van; mark rutte Prinsjesdag

Rutte in Kamer over uitstel klimaatcijfers

Telegraaf 05.06.2019 Premier Mark Rutte moet zich woensdagavond in de Tweede Kamer verantwoorden voor het besluit om de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord over Prinsjesdag heen te tillen. Een deel van de oppositie vindt dat Rutte informatie heeft achtergehouden.

De premier drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na de derde dinsdag in september naar buiten te brengen, hoewel ze al eerder klaar waren. Nieuwsuur berichtte hierover. Rutte zegt dat er „niks geks is gebeurd.”

Rutte wilde niet dat het een rol zou spelen bij het debat over de begroting, de Algemene Politieke Beschouwingen. Omdat het kabinet nog geen standpunt had ingenomen over de rapporten van het PBL en CPB vreesde hij tijdens dat debat „met meel in de mond” te moeten spreken over klimaatbeleid.

Verder was volgens hem in augustus in de ministerraad afgesproken dat de publicatie eind september zou zijn. Het is volgens hem ook gewoon om met de bureaus te overleggen over de publicatiedatum.

Bekijk meer van; premiers  planbureau voor de leefomgeving (pbl) klimaatakkoord

Rutte reageert fel op beschuldiging onder druk zetten planbureaus

NOS 29.05.2019 Premier Rutte heeft op zijn wekelijkse persconferentie fel gereageerd op berichten dat hij vorig jaar het Planbureau voor de Leefomgeving (Pbl) en het Centraal Planbureau (CPB) onder druk heeft gezet om cijfers over het klimaatbeleid niet te publiceren voor Prinsjesdag en het belangrijkste debat van het jaar: de Algemene Politieke Beschouwingen.

“Er is niets vreemd gebeurd, er is niets, nul toegedekt”, zei een getergde Rutte. Nieuwsuur meldde gisteren dat Rutte had aangedrongen op uitstel van de publicatie van de doorrekeningen van de voorlopige klimaatplannen, omdat hij het “onwenselijk” vond als de cijfers al op 13 september, vijf dagen voor Prinsjesdag, naar buiten zouden komen.

Video afspelen

Getergde Rutte: niets toegedekt

Rutte betoogde op de persconferentie dat het kabinet met de planbureaus de afspraak had gemaakt dat de cijfers, samen met een kabinetsreactie, eind september gepubliceerd zouden worden. “Toen werd er iemand creatief en kwam het plan om eerder te publiceren. Toen heb ik gezegd: dat vind ik niet verstandig.”

Gebruikelijk

Volgens de premier is het gebruikelijk dat het kabinet een dag of twintig de tijd krijgt om een reactie te formuleren op dit soort cijfers van bureaus. Als de cijfers direct waren gepubliceerd, zou het bij de Algemene Politieke Beschouwingen over plannen en cijfers gaan waar hij als premier nog niet op kon reageren. Daarom wilde hij dat de cijfers pas na dat debat openbaar zouden worden.

Rutte ontkent dat hij de publicatie heeft tegengehouden. “Dat kan ik helemaal niet. Ik had een mening over het voorstel om eerder te publiceren. De afspraak was eind september. Dit land wordt onbestuurbaar als het kabinet niet tegen bureaus kan zeggen: laten we ons aan de afspraak houden.”

Volgende week houdt de Tweede Kamer een debat over de kwestie, op initiatief van de oppositie.

Bekijk ook;

Rutte noemt bemoeienis klimaatpublicatie ‘logisch’, oppositie wil opheldering

Presentatie doorrekening klimaatakkoord uitgesteld onder druk van Rutte

De Tweede Kamer wil snel een debat over de kwestie met de minister-president. Ⓒ ANP

Rutte over klimaatcijfers: ’Er is niets toegedekt’

Telegraaf 29.05.2019 Er zijn geen cijfers over het klimaatakkoord achtergehouden en er is niets toegedekt. Dat zei minister-president Rutte in reactie op felle kritiek over de druk die hij uitoefende om doorrekeningen van het klimaatakkoord door de planbureaus pas na Prinsjesdag te publiceren.

De duidelijk geïrriteerde premier bevestigde tijdens zijn wekelijkse persconferentie dat hij niet wilde dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Beschouwingen, het belangrijkste politieke debat van het jaar.

De duidelijk geïrriteerde premier bevestigde tijdens zijn wekelijkse persconferentie dat hij niet wilde dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Beschouwingen, het belangrijkste politieke debat van het jaar.

„Het zou een slecht plan zijn om bij Algemene Beschouwingen te zitten met allerlei plannen waar ik niets over kan zeggen”, zegt de minister-president. „Als de planbureaus met plannen komen, dan is het volstrekt gebruikelijk om daar de tijd voor te nemen om op te reageren.”

Volgens Rutte lag er een besluit van het kabinet om de cijfers eind september naar buiten te brengen in combinatie met een officiële reactie en dat een „creatief iemand” bedacht om het op 13 september te publiceren. „Wij hadden een afspraak gemaakt over een datum”, zegt de premier. „Dit is een normale manier van werken.”

De Tweede Kamer wil snel een debat over de kwestie met de minister-president.

Bekijk meer van; algemene beschouwingen klimaatakkoord mark rutte

Geïrriteerde Rutte: Niets toegedekt bij publicatie doorrekening klimaatakkoord

AD 29.05.2019 Het kabinet heeft niets ‘toegedekt’ rond de eerste doorrekening van het klimaatakkoord. Dat zei premier Mark Rutte vanmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Hij heeft vorig jaar druk uitgevoerd om de presentatie van de eerste doorrekening van het Klimaatakkoord óver Prinsjesdag te tillen, omdat het ‘zeer onwenselijk’ zou zijn dat de Algemene Politieke Beschouwingen in het teken van die gevoelige kwestie zouden komen te staan. ,,Het kabinet had daar dan helemaal niets over kunnen zeggen.’’

Dit land is niet bestuur­baar als je niet meer met elkaar afspraken kunt maken, aldus Premier Rutte.

Volgens Rutte is er ‘niets vreemds’ gebeurd rond de publicatie. ,,Dit is gewoon zoals het hoort. De afspraak is dat het kabinet drie weken de tijd krijgt de reageren op dergelijke publicaties.’’

Op aandringen van het kabinet zagen het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) ervan af de doorrekeningen op 13 september naar buiten te brengen, wat eerder zou zijn dan aanvankelijk gepland, blijkt uit documenten die Nieuwsuur via een wob-verzoek heeft gekregen.

Lees ook;

Lees meer

Afspraak

Volgens de premier is met de planbureaus afgesproken om de doorrekening op 28 september – na prinsjesdag –  te publiceren mét kabinetsreactie. ,,Vervolgens is er iemand creatief geweest, en is het plan ontstaan om de doorrekening eerder te publiceren. Prima om daar over na te denken, maar ik vond het een slecht plan. Dan zouden de Algemene Politieke Beschouwingen alleen maar hierom gegaan zijn, en had het kabinet daar niet op in kunnen gaan. Had je eens moeten kijken hoe geirriteerd de oppositie dan was geweest.’’

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat was het daarmee aanvankelijk niet eens, maar gaf toe. ,,Dit land is niet bestuurbaar als je niet meer met elkaar afspraken kunt maken’’, aldus Rutte, die zichtbaar geirriteerd was. Het kabinet kwam overigens pas op 5 oktober met een reactie op de doorrekeningen.

Ook Ed Nijpels, de voorzitter van het klimaatberaad zag uitstel niet zitten. ,,Over het proces van publicatie van de bevindingen van de planbureaus bestond tot op het allerhoogste niveau overeenstemming”, schreef hij op 5 september. Hij wees onder meer op het risico dat de rapporten zouden uitlekken. Rutte reageerde daar vanmiddag geërgerd op: ,,Ja prima, tot uw dienst.’’

Oplossing

Uiteindelijk loste de situatie zich vanzelf op. Nijpels vroeg het PBL om vertrouwelijke inzage in de volledige doorrekening, met als argument dat een samenvatting die eerder was gedeeld met alle betrokkenen, tot veel opmerkingen had geleid vanuit de klimaattafels en de departementen.

,,Wij zijn eventueel bereid deze gelegenheid te bieden, zodat de tafelvoorzitters zich beter kunnen voorbereiden’’, aldus PBL-directeur Hans Mommaas, maar publicatie op 13 september zou dan wel onmogelijk worden, ‘gezien de benodigde tijd om het hele rapport te lezen.’

Rutte: niks geks gebeurd rond klimaatrapport

MSN 29.05.2019 Minister-president Mark Rutte blijft erbij dat er “niks geks is gebeurd” rond de publicatie vorig jaar van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB). Alles is volgens afspraak gegaan en zoals het hoort bij dergelijke rapporten, aldus de premier.

De planbureaus waren in september vorig jaar klaar met hun analyses en gaven aan die voor Prinsjesdag te kunnen publiceren. Maar Rutte zelf drong erop aan dat pas na de Algemene Beschouwingen te doen, omdat het kabinet nog geen standpunt had ingenomen. Hij vreesde tijdens dat belangrijke debat “met meel in de mond” te moeten spreken over klimaatbeleid. “Had je dan eens moeten zien hoe geïrriteerd de oppositie zou zijn.”

Rutte benadrukte dat al in augustus in de ministerraad was afgesproken dat de publicatie eind september zou zijn. Daar hield hij aan vast, ook toen vanuit het klimaatberaad de vraag kwam of het eerder kon, onder meer om te voorkomen dat de cijfers zouden uitlekken. Het is bovendien de gebruikelijke gang van zaken dat het kabinet drie weken krijgt om zelf een standpunt te bepalen, herhaalde de premier.

Kamer wil Rutte snel aan tand voelen over klimaatrapport

Telegraaf 29.05.2019 De Tweede Kamer wil premier Mark Rutte zo snel mogelijk aan de tand voelen over zijn bemoeienis met de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord, vorig jaar september. „Het liefst al volgende week”, aldus Kathalijne Buitenweg van GroenLinks. Haar voorstel kreeg steun van de voltallige Kamer.

Rutte drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na Prinsjesdag te publiceren, hoewel ze al eerder klaar waren.

Hij wilde niet dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Politieke Beschouwingen voordat het kabinet er zelf een standpunt over had ingenomen, blijkt uit documenten die op verzoek van Nieuwsuur zijn vrijgegeven.

Bekijk meer van; klimaat planbureau voor de leefomgeving (pbl) klimaatakkoord mark rutte

Kamer wil Rutte snel aan tand voelen over klimaatrapport

MSN 29.05.2019 De Tweede Kamer wil premier Mark Rutte zo snel mogelijk aan de tand voelen over zijn bemoeienis met de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord, vorig jaar september. „Het liefst al volgende week”, aldus Kathalijne Buitenweg van GroenLinks. Haar voorstel kreeg steun van de voltallige Kamer.

Rutte drong er vorig jaar op aan de analyses van het klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) pas na Prinsjesdag te publiceren, hoewel ze al eerder klaar waren.

Hij wilde niet dat het onderwerp een rol zou gaan spelen bij de Algemene Politieke Beschouwingen voordat het kabinet er zelf een standpunt over had ingenomen, blijkt uit documenten die op verzoek van Nieuwsuur zijn vrijgegeven.

Premier Rutte in zijn werkkamer ANP

Oppositie wil opheldering Rutte’s bemoeienis publicatie klimaatrapport

NOS 28.05.2019 Oppositiepartijen in de Tweede Kamer willen snel opheldering van premier Rutte over de druk die hij heeft uitgeoefend om de eerste doorrekeningen van het klimaatakkoord pas na Prinsjesdag te publiceren. Uit documenten van Nieuwsuur blijkt dat de premier de doorrekeningen niet voor Prinsjesdag openbaar wilde, omdat hij een debat daarover “onwenselijk” vond.

GroenLinks, PVV, PvdA en Forum voor Democratie vinden dat de premier informatie heeft achtergehouden. “Dit is zo ongeveer het ergste wat je in een parlementaire democratie kun doen”, zegt de leider van Forum voor Democratie Baudet, die spreekt over een “doodzonde”.

Politieke fout

GroenLinks-leider Klaver zegt dat hij dit nog nooit bij de premier heeft gezien. “Dit is bizar. Het is niet aan hem om te bepalen wanneer de Tweede Kamer belangrijke informatie krijgt. Deze arrogantie is stuitend”, aldus Klaver. “Het is een grote inschattingsfout, een politieke fout.”

PVV-leider Wilders spreekt over “schandelijke sjoemelaars” die onwelgevallige “negatieve cijfers” bewust hebben uitgesteld. PvdA-leider Asscher vindt het niet alleen “ernstig” dat de premier informatie achterhoudt, maar ook dat hij de suggestie heeft gewekt dat die informatie er nog niet was.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) wilden de doorrekeningen van het klimaatakkoord op 13 september 2018 naar buiten brengen en dat is een week voor Prinsjesdag en het belangrijkste debat van het jaar: de Algemene Politieke Beschouwingen.

Onwenselijk

Uit de documenten die Nieuwsuur opvroeg blijkt nu dat premier Rutte dat niet zag zitten: “De doorrekening (en daarmee de appreciatie) wordt dan gespreksonderwerp op de APB (Algemene Politieke Beschouwingen, red.) en dat is onwenselijk” zo valt te lezen in de notulen van medewerkers van de premier. Nieuwsuur heeft de documenten gekregen door een beroep te doen op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB).

NOS-verslaggever Ron Fresen noemt het optreden van Rutte “vrij ongebruikelijk” en denkt dat hij heel wat heeft uit te leggen. Het gebeurt vaker dat politici de agenda proberen te beïnvloeden, want timing is in de politiek essentieel. “Maar het gebeurt zelden dat je een politicus, de premier in dit geval, er zo met bewijzen op kan betrappen.”

Goede nieuws

Fresen denkt dat de premier de bekendmaking van de cijfers wilde uitstellen, omdat hij vreesde dat dit het debat van Prinsjesdag zou beheersen. “Hij wilde dat het ging over het goede nieuws van het kabinet, zoals de lagere belastingen en de stijgende koopkracht voor bijna iedereen.”

De oppositiepartijen vragen morgen een debat aan, maar dan is het nog onduidelijk of er genoeg steun is om de premier snel naar de Kamer te roepen.

Bekijk ook;

Presentatie doorrekening klimaatakkoord uitgesteld onder druk van Rutte

Rutte onder vuur om klimaatdoorrekening

MSN 28.05.2019 De oppositie in de Tweede Kamer wil minister-president Mark Rutte snel aan de tand voelen over zijn bemoeienis met de publicatie van de eerste doorrekening van het klimaatakkoord, vorig jaar september. De premier drong aan op openbaarmaking na Prinsjesdag, omdat hij het onderwerp niet op zijn bordje wilde krijgen bij de Algemene Politieke Beschouwingen, blijkt uit documenten die Nieuwsuur heeft opgevraagd.

“Het is vrij bizar dat de minister-president informatie achterhoudt over de cijfers van het voorlopige klimaatakkoord”, vindt fractieleider Jesse Klaver van GroenLinks. “Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn. Dat is aan Nederland.” Klaver wil snel een debat met de premier.

“Onacceptabel”, zegt FVD-leider Thierry Baudet. “Informatie tegenhouden om op Prinsjesdag een politieke rel in de Tweede Kamer te omzeilen kan écht niet in een parlementaire democratie.” Ook hij dringt aan op een snel debat en dreigt nu al met een motie van wantrouwen. “Schandelijke sjoemelaars. We worden keihard bedrogen door Rutte en zijn bende”, aldus PVV-voorman Geert Wilders.

Rutte bemoeide zich met timing klimaatakkoord

Telegraaf 28.05.2019 De eerste doorrekening van het omstreden klimaatakkoord is na bemoeienis van premier Rutte uitgesteld en over Prinsjesdag en de Algemene Beschouwingen heen getild. Onacceptabel en bizar, reageren Haagse oppositiepartijen.

Uit openbaar gemaakte documenten blijkt dat het ministerie van Algemene Zaken het „zeer onwenselijk” vond om de doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau op 13 september te presenteren.

„De doorrekening wordt dan gespreksonderwerp op de Algemene Beschouwingen en dat is onwenselijk”, schrijft een raadsadviseur van de minister-president, na overleg met Rutte, in een e-mail begin september. De documenten zijn openbaar gemaakt na een WOB-verzoek van actualiteitenrubriek Nieuwsuur.

 Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

Mail medewerker Rutte:

De publicatie van de doorrekeningen van het Klimaatakkoord moet worden uitgesteld. Want anders wordt het “gespreksonderwerp op de Algemene Politieke Beschouwingen”, en dat vindt Rutte “ONWENSELIJK”.

We worden keihard bedrogen door Rutte en zijn bende! 6:12 PM – May 28, 2019

Botsing

’Klimaatpaus’ Ed Nijpels, zo blijkt een andere e-mail, was het er duidelijk niet mee eens. Maar na tussenkomst van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat besluiten de voorzitter van het Klimaatakkoord en de planbureaus om de presentatie te verplaatsen naar eind september.

Uiteindelijk stelde de doorrekening weinig voor. De groene plannen waren nog veel te vaag voor de rekenmeesters.

Huishoudens en bedrijven weten nog altijd niet waar ze aan toe zijn. Naar verwachting hakt het kabinet komende maand een knoop door over de definitieve klimaatplannen. De coalitiepartijen discussiëren onder andere nog over een accijnsverhoging aan de pomp.

Den Haag

„Het is vrij bizar dat de minister-president informatie achterhoudt over de cijfers van het voorlopige klimaatakkoord”, vindt fractieleider Jesse Klaver van GroenLinks. „Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn. Dat is aan Nederland.” Klaver wil snel een debat met de premier.

„Onacceptabel”, zegt FVD-leider Thierry Baudet. „Informatie tegenhouden om op Prinsjesdag een politieke rel in de Tweede Kamer te omzeilen kan écht niet in een parlementaire democratie.” Ook hij dringt aan op een snel debat en dreigt nu al met een motie van wantrouwen. „Schandelijke sjoemelaars. We worden keihard bedrogen door Rutte en zijn bende”, aldus PVV-voorman Geert Wilders.

Bekijk meer van; klimaat  klimaatakkoord planbureau voor de leefomgeving (pbl) algemene beschouwingen

‘Rutte oefende druk uit om doorrekening klimaatplannen uit te stellen’

NU 28.05.2019 Premier Mark Rutte heeft vorig jaar druk uitgeoefend om ervoor te zorgen dat de onafhankelijke doorrekeningen van het voorlopige klimaatakkoord over Prinsjesdag en de daaropvolgende belangrijke Algemene Politieke Beschouwingen (APB) heen getild zouden worden.

De bemoeienis van de premier zorgde ervoor dat de cijfers pas na de APB verschenen, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur.

Uit de documenten blijkt dat Rutte de geplande publicatie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Centraal Planbureau (CPB) op 13 september, een week voor Prinsjesdag, “onwenselijk” vond omdat de doorrekening de APB – die beschouwd worden als het belangrijkste politieke debat in de Tweede Kamer – zou overheersen.

Dit terwijl het ministerie van Economische Zaken juist wel zo snel mogelijk tot openbaarheid wilde overgaan uit vrees voor lekken en daaruit volgende verwijten dat het kabinet de doorrekening “onder de pet” heeft willen houden.

Ook Ed Nijpels, de voorzitter van het Klimaatberaad, wilde zo snel mogelijk tot publicatie overgaan, maar werd overruled door Rutte. Hoewel Nijpels de gang van zaken afkeurde, stuurde hij wel een uitstelbrief.

Daarin werd niet vermeld dat de premier publicatie voor Prinsjesdag “onwenselijk” vond, maar werd het uitstel toegeschreven aan “het grote aantal opmerkingen dat door de tafels en de departementen is geleverd”.

Partijen roepen Rutte ter verantwoording

GroenLinks-leider Jesse Klaver noemt het “bizar dat de minister-president informatie achterhoudt”. “Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn”, twittert Klaver, die zo snel mogelijk met de premier in debat wil over de kwestie.

Ook Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet roept de premier ter verantwoording. PVV-leider Geert Wilder en PvdA-voorman Lodewijk Asscher willen ook een debat met de premier.

Lees meer over: VVD   Politiek   Mark Rutte

Rutte wilde doorrekening Klimaatakkoord ná Prinsjesdag

AD 28.05.2019 Premier Mark Rutte heeft vorig jaar druk uitgeoefend om de presentatie van de eerste doorrekening van het Klimaatakkoord óver Prinsjesdag te tillen. Daardoor had hij geen last van kritische vragen tijdens het debat over de miljoenennota.

Uit documenten die Nieuwsuur heeft opgevraagd, blijkt dat de raadadviseur van Rutte op 3 september een e-mail stuurde waarin hij liet weten dat publicatie van de doorrekening van de klimaatplannen voorafgaand aan de Algemene Politieke Beschouwingen ‘onwenselijk’ was. Dat leidde tot boze e-mails van Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad.

De stukken laten zien dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) al op 13 september klaar zouden zijn geweest met hun eerste reactie op de klimaatplannen. Daarom wilden de planbureaus, net als Nijpels, die reactie op 13 september naar buiten brengen. Uiteindelijk gebeurde dat pas op 28 september: tien dagen na Prinsjesdag.

‘Vrij bizar’

Het is nog onduidelijk of de druk van Rutte de doorslag heeft gegeven. Er kan ook een andere reden zijn voor het uitstel. Nijpels liet zelf weten dat het uitstel nodig was vanwege ‘het grote aantal opmerkingen dat door de tafels en de departementen is geleverd’.

Op 28 september 2018 bleek dat de planbureaus geen doorrekeningen konden maken, omdat de klimaatplannen op dat moment nog te vaag waren. Pas in december 2018 presenteerde Ed Nijpels VVD een totaalpakket aan maatregelen, dat in maart dit jaar écht door de planbureaus is doorgerekend. Inmiddels zijn de klimaatplannen door het kabinet alweer fors bijgesteld.

Tweede Kamerleden reageren kritisch op de druk die Rutte heeft uitgeoefend. ,,Het is vrij bizar dat de minister-president informatie achterhoudt over de cijfers van het voorlopige Klimaatakkoord’’, zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver. ,,Het is niet aan Mark Rutte om te bepalen of deze cijfers belangrijk zijn. Dat is aan Nederland.’’

Geert Wilders van de PVV noemt Rutte een ‘schandelijke sjoemelaar’. De politici willen snel een debat over de kwestie.

Op vrijdag 28 september 2018 presenteerden het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) hun analyses van het Voorstel voor Hoofdlijnen van het Klimaatakkoord aan de pers. Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad, nam de analyses in ontvangst. © Nederlandse Freelancers

Eerste Kamer akkoord met Klimaatwet

Telegraaf 28.05.2019 Nederland krijgt een Klimaatwet. Zoals verwacht stemde een meerderheid van de Eerste Kamer dinsdag in met de wet die voorlopig vooral symbolische waarde heeft.

De initiatiefwet van acht politieke partijen, waaronder VVD, CDA en GroenLinks, legt vast dat Nederland ‘streeft’ naar een CO2-reductie in 2030 van minimaal 49 procent ten opzichte van 1990.

Richting 2050 is de wet echt streng: in dat jaar moet ons land 95 procent minder uitstoten en de energieopwekking emissieloos zijn. Verder regelt de wet de introductie van een Nationale Klimaatdag op de vierde donderdag in oktober. Het kabinet moet dan opheldering geven over alle groene plannen.

Ouderenpartij 50Plus twijfelde nog over steun, maar stemde toch in. De dierenpartij stemde tegen omdat de wet niet ambitieus genoeg zou zijn. PVV en SGP hebben tegengestemd.

Kritisch

De Eerste Kamer was tijdens het vorige week gehouden debat kritischer dan de Tweede Kamer, daar werd de wet vooral omgeven door applaus en complimenten aan zichzelf. Met acht politieke partijen als initiatiefnemer was een meerderheid al lang en breed binnen.

De senatoren waren kritischer en hebben onder andere gevraagd naar het ontbreken van een financiële onderbouwing – waar de Raad van State ook al een punt van maakte – en de beperkte rol voor het parlement.

Over de stemming is veel te doen geweest. De Eerste Kamer heeft een verzoek van Forum voor Democratie naast zich neergelegd om te wachten tot na de installatie van de nieuwe senatoren. FvD is fel tegen de Klimaatwet.

Bekijk ook:

Eerste Kamer kijkt kritisch naar Klimaatwet 

Bekijk ook:

’Doorrekening klimaatplannen biedt geen duidelijkheid’ 

Ook Eerste Kamer achter Klimaatwet

NOS 28.05.2019 Het is nu zeker dat de doelstellingen om de uitstoot van CO2 terug te dringen in een wet worden vastgelegd. Na de Tweede is ook de Eerste Kamer met een grote meerderheid akkoord gegaan met een initiatiefwet waarin dat wordt geregeld.

Het wetsvoorstel kwam oorspronkelijk van GroenLinks en PvdA, en later sloten D66, VVD, CDA, SP, ChristenUnie en 50 Plus zich erbij aan. Dat is een ruime meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

In de wet staat onder meer dat in 2050 de uitstoot van CO2 met 95 procent verminderd moet zijn en in 2030 met 49 procent ten opzichte van 1990.

Oude samenstelling

Behalve de partijen die de wet indienden, stemden in de senaat ook OSF en ex-VVD’er Duthler voor. PVV, SGP en Partij voor de Dieren stemden tegen. De senaat besliste over de wet in de oude samenstelling. De Eerste Kamerleden die gisteren werden gekozen, worden pas over twee weken beëdigd.

Dat betekent dat Forum voor Democratie niet over de Klimaatwet heeft gestemd. Die partij, die met twaalf zetels in de Eerste Kamer komt, is fel tegen. Overigens zou de wet ook in de nieuwe samenstelling zijn aanvaard.

Echte doelen

Bij de stemming van vandaag benadrukten voorstanders dat er echte doelen zijn afgesproken, al zeiden sommigen dat die niet stringent genoeg zijn. Anderen vroegen zich af wat nu de concrete waarde is van de wet; zij benadrukten dat er ook in de toekomst draagvlak moet zijn voor de maatregelen en dat het parlement daarbij betrokken moet blijven.

Van de tegenstanders keerde de PVV zich in de felste woorden tegen de wet. “Vreselijk, bizar en met enorme gevolgen, vooral financieel”, vindt de partij.

De SGP betwijfelt of wetten bedoeld zijn voor het formuleren van doelstellingen als in de initiatiefwet en maakt zich ook zorgen over de financiën. De Partij voor de Dieren vindt de wet juist niet ver genoeg gaan.

Bekijk ook;

Coalitie op 32 van 75 zetels in Eerste Kamer, Forum en VVD beide op 12

Tweede Kamer neemt Klimaatwet aan

Eerste Kamer stemt in met Klimaatwet: Dit zijn de belangrijkste punten

NU 28.05.2019 De Klimaatwet komt er definitief nu de Eerste Kamer hier ook mee heeft ingestemd. Dat er een meerderheid voor was, is geen verrassing gezien de acht partijen die hun handtekening eronder hebben gezet. Een overzicht van de belangrijkste punten.

De Klimaatwet is een initiatief uit de Tweede Kamer van GroenLinks en PvdA. Later sloten SP, 50PLUS en coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zich hier bij aan.

Het is een “kaderwet”, zei GroenLinks-leider Jesse Klaver. Daarmee bedoelt hij dat er geen specifieke maatregelen in staan (die komen uit het klimaatakkoord, dat is een ander traject), maar alleen de route voor het behalen van de klimaatdoelen.

Het kabinet heeft namens Nederland ‘Parijs’ ondertekend om de opwarming van de aarde te beperken en zo de risico’s van klimaatverandering zo klein mogelijk te houden.

Omdat de aarde voornamelijk door de uitstoot van broeikasgassen opwarmt, wil het kabinet het Nederlandse aandeel flink te verlagen.

Overigens staan er geen juridische sancties in de wet voor het geval de doelen niet worden gehaald. Dat is volgens de initiatiefnemers ook niet nodig, want zonder de wet kun je de Staat ook voor de rechter dagen vanwege niet gehaalde klimaatdoelen, bewees duurzaamheidsorganisatie Urgenda al meerdere keren.

De doelen en plannen

Voor 2030 moeten de broeikasgassen, vooral CO2, met 49 procent zijn verminderd ten opzichte van het ijkjaar 1990. In 2050 moet de reductie verder oplopen tot 95 procent.

Tegelijkertijd willen de opstellers van de wet het aandeel duurzame energie opschroeven tot 100 procent in 2050. Ook moet er energie worden bespaard, maar daar staat geen concreet doel tegenover.

Om het klimaatbeleid niet afhankelijk van een enkel kabinet te maken, moet het kabinet iedere vijf jaar een klimaatplan maken. In dat plan staan de belangrijkste beslissingen die de overheid de komende jaren neemt op het gebied van klimaatbeleid en worden de laatste nationale en internationale klimaatontwikkelingen beschreven.

In het klimaatplan staat verder of Nederland nog op koers ligt wat betreft de CO2-doelen en met het aandeel van de opwekking van duurzame energie. Ook worden de maatschappelijke en financiële gevolgen van de klimaatplannen in kaart gebracht.

Het klimaatplan moet als houvast dienen voor de jaarlijkse klimaatnota van het kabinet.

De klimaatnota en de Klimaatdag

Ieder jaar wordt er door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een Klimaat- en Energieverkenning gepubliceerd waarin de laatste cijfers en andere actuele zaken omtrent het klimaat staan.

De publicatie verschijnt op iedere vierde donderdag in oktober. Die dag wordt voortaan Klimaatdag genoemd.

Het kabinet komt ieder jaar met een reactie op deze verkenning van het PBL in een klimaatnota, waarin staat hoe de doelen uit het klimaatplan moeten worden gehaald. Daarover wordt ieder jaar gedebatteerd met het parlement.

Dat deze methode veel lijkt op Prinsjesdag, altijd op de derde dinsdag in september gevolgd door een debat over de miljoenennota, is niet toevallig gekozen. Zo moet het kabinet ieder jaar met plannen komen die door het parlement kunnen worden gecontroleerd.

Lees meer over: Klimaat Politiek

mei 28, 2019 Posted by | klimaat, Klimaatakkoord, klimaatmars, politiek | , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Klimaatmars 10.03.2019 van de Dam naar Museumplein Amsterdam – terugblik

Klimaatmars in Amsterdam van de Dam naar het Museumplein

In Amsterdam zijn op zondag 10.03.2019 duizenden mensen de straat op gegaan voor de Klimaatmars. Zij trotseerden vanmiddag de regen om in Amsterdam een mars te lopen om aandacht te vragen voor de opwarming van de aarde. Ze kwamen uit alle delen van het land.

Rond 13.00 uur begon het protest op de Dam. Een stoet mensen ging vervolgens via het Rokin en de Vijzelstraat naar het Museumplein. Daar bleven veel mensen ondanks de regen lange tijd staan.

De organisatie en de politie schatten het aantal deelnemers van de mars op zo’n 40.000. De organisatoren zeggen dat er met de mars “een duidelijk signaal” is afgegeven aan de regering.

De mars werd voorafgegaan door een programma op de Dam met sprekers, maar door de enorme drukte startte de tocht eerder.

Dossier; Klimaatspijbelaars AD

Klimaat NU

Klimaatverandering Trouw

Zie ook: Klimaatspanningen niet alleen in de Tweede kamer opgelopen

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ???

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Tienduizenden mensen lopen mee met Klimaatmars in Amsterdam

NU 10.03.2019 Tienduizenden mensen hebben zich ondanks de regen zondagmiddag verzameld op de Dam in Amsterdam om mee te doen aan de zogeheten Klimaatmars, georganiseerd door onder andere Greenpeace, Oxfam Novib en Milieudefensie. Met de Klimaatmars willen de protesteerders actiever klimaatbeleid afdwingen.

De betogers droegen tekstborden als: “Hoe ziet mijn wereld eruit als ik zo groot ben als jij?”, “Mag ik ook nog wat?” en “Red de aarde”.

De mars begon om 13.00 uur met optredens van Claudia de Breij en Typhoon. Ook hield klimaatwetenschapper Heleen de Coninck een toespraak en kwamen de initiatiefnemers van de zogenoemde klimaatspijbelaars aan het woord.

Zie ook: Wat willen de ‘klimaatspijbelaars’ bereiken?

Volgens Greenpeace namen zondag meer dan 40.000 mensen deel.

Vanwege de grote belangstelling besloot de organisatie in verband met de veiligheid – nog voordat het podiumprogramma was afgelopen – te beginnen met de mars. Die trok van de Dam naar het Museumplein. Het podiumprogramma ging ondertussen wel door.

Volgens een woordvoerder van Greenpeace was de mars probleemloos verlopen. “We wisten dat ontzettend veel mensen zich hadden aangemeld, maar dat er ondanks het slechte weer toch zoveel mensen zijn is ongelooflijk.”

Volgens de woordvoerder deden nog nooit zoveel mensen mee aan een klimaatmars in Nederland. Aan de actie van de ‘klimaatspijbelaars’ in februari deden ruim tienduizend jongeren mee en met een klimaatmars in 2018 liepen achtduizend mensen mee.

“Het zegt twee dingen”, aldus de woordvoerder. “Mensen maken zich serieus zorgen, anders ga je niet op je vrije zondag in de kou en regen staan, en mensen willen dat er nu echt iets gaat gebeuren. Meer dan ooit moet het klimaat bovenaan de politieke agenda staan.”

40.000 mensen lopen klimaatmars door regen in Amsterdam

‘Politieke besluiteloosheid om klimaatverandering aan te pakken’

Een van de demonstranten was Rosalie Smit uit Soest. Ze deed mee aan de mars omdat ze zich al sinds 1998 zorgen maakt om de “Nederlandse, Europese en internationale besluiteloosheid” om de verandering van het klimaat “echt aan te pakken”.

Volgens Smit moeten politieke leiders “radicale keuzes” gaan maken. “Natuurlijk willen bedrijven hun businessmodel niet omgooien. Als directeur van Shell zou ik ook een ander belang hebben. Maar de toekomst van de planeet en mijn kind staat op het spel.”

“Onze politieke leiders moeten de belangen van bedrijven niet meer op één zetten”, gaat Smit verder. “Ze moeten tegen Schiphol zeggen: ‘hartstikke leuk dat we jullie jarenlang gematst hebben door geen belasting te heffen over kerosine, maar de belangen van bedrijven komen nu even onderaan en de gezondheid komt stipt op 1’.”

Zie ook: Drukte tijdens de Klimaatmars in Amsterdam

‘Met elkaar het verschil maken’

De Amsterdamse Hanneke Schellekens liep mee met de Klimaatmars omdat “alle kleine beetjes helpen”. Volgens haar kunnen we “met elkaar” het verschil maken, “want voor je het weet is het te laat”.

Ze probeert in haar eigen leven de uitstoot van CO2 te beperken door zo min mogelijk vlees en vis te eten, geen voedsel weg te gooien en met het openbaar vervoer en de trein te reizen.

De regen hield haar uiteindelijk niet tegen om van de Dam naar het Museumplein te lopen, al twijfelde ze wel. “Dit is mijn eerste demonstratie waar ik aan meedoe en ik heb wel even overwogen om lekker thuis te blijven, maar ik heb het idee dat we niet langer moeten wachten en praten, maar dat we echt iets moeten doen.”

Oproep

Heb jij foto’s, video’s of tekstaanvullingen bij dit bericht?

Stuur ze op naar de redactie

Lees meer over: Amsterdam   Klimaat   Binnenland   Klimaatspijbelaars

‘Ik wil een wereld waar mijn kinderen goed in kunnen opgroeien’

NOS 10.03.2019 Tienduizenden mensen trotseerden vanmiddag de regen om in Amsterdam een mars te lopen om aandacht te vragen voor de opwarming van de aarde. Ze kwamen uit alle delen van het land. Wat drijft hen? We vroegen het deze vijf betogers.

Hans de Man komt op voor zijn kleinkinderen NOS / Heleen Ekker

Hans de Man uit Heiloo is grootvader van drie kleinzoons. “Mijn jongste is bijna één jaar, de middelste bijna drie, de oudste bijna zes. Ik ben van ‘Grootouders voor het klimaat’ en loop mee vanwege mijn kleinkinderen”, zegt hij.

Oorspronkelijk komt hij uit Zeeland, en ook dat speelt een rol bij de vraag waarom hij deelneemt aan de klimaatmars. “Ik ben Zeeuw en ik heb de watersnood meegemaakt. En zoals de zaken nu liggen, is dat het perspectief voor mijn kleinkinderen. Wij maken ons grote zorgen om het klimaat.”

Biologiedocent Denise Groeneweg (rechts) probeert zelf veel te doen voor het klimaat Heleen Ekker / NOS

Denise Groeneweg is docent en komt uit Utrecht. Ze hoopt dat het lukt om de politiek te overtuigen dat er meer moet gebeuren. “Het gaat helpen als we meer investeren in het openbaar vervoer, als dat goedkoper wordt gemaakt en we daarnaast minder gaan vliegen. Ik denk dat je veel kan overlaten aan de consument, maar het zou ongelooflijk helpen als de overheid het wat gemakkelijker zou maken voor mensen. Ik hoop dat de overheid dat serieus neemt.”

Zelf doet ze veel voor het klimaat, zegt ze. “Ik probeer niet meer te vliegen, ik eet vegetarisch, ik scheid mijn afval. Ik ben biologiedocent in Utrecht en probeer mijn leerlingen er ook veel over te vertellen.”

Amresh Jokhoe wil dat de lasten voor klimaatbeleid eerlijk worden verdeeld Heleen Ekker / NOS

Amresh Jokhoe werkt als vrijwilliger en komt ook uit Utrecht. Hij demonstreert samen met een groep anderen. “Ik ben hier om een goed en duidelijk statement te maken dat er echt een keerpunt moet komen in het beleid voor het klimaat.”

Hij vindt vooral dat de kosten van het klimaatbeleid eerlijk verdeeld moeten worden. “Zodat de geldstromen goed lopen, en dat we meer de aarde delen met elkaar. Daarom staan we hier, met iedereen.”

Eline van Diggelen is vanuit Leeuwarden naar Amsterdam gereisd met een bus die rijdt op biodiesel Heleen Ekker / NOS

Eline van Diggelen uit Leeuwarden vertelt dat ze met 150 mensen in drie volle bussen uit Friesland is gekomen. De bussen rijden op blauwe diesel, brandstof gemaakt van plantaardige afvalolie. “We zijn hier om de Friese duurzaamheidsstem te laten horen. In Friesland kun je op veertien plekken blauwe diesel tanken, dat is beter voor het klimaat. Het leidt tot veel minder uitstoot.”

Ze is ongerust over de toekomst van haar kinderen. “Waar ik me zorgen om maak, is heel persoonlijk. Wij hebben twee jonge kinderen. Ik wil een wereld waar ze goed in kunnen opgroeien. En dat wil ik ook voor alle andere jonge kinderen wereldwijd.”

Ze hoopt dat er een krachtig signaal uitgaat van de demonstratie. “Volgens mij is het belangrijk dat we de publieke opinie beïnvloeden, en ook het bedrijfsleven en de politiek. Maar we moeten ook bij onszelf te rade gaan hoe we individueel dingen kunnen doen. We hebben maar één planeet, geen tweede, en daar moeten we het mee doen, met elkaar.”

Vwo’ers Boaz, Anaïs en Joshua doen voor de tweede keer mee Heleen Ekker / NOS

Boaz Falentijn (15), Anaïs de Jong (14) en Joshua Paans (13) zitten alle drie in 3-vwo in Amsterdam. Anaïs vertelt dat ze ook al meedeed met de scholieren-spijbelactie. Ze wil nu laten zien dat het haar niet ging om het spijbelen zelf. “Als het mij er om ging om vrij te zijn van school, zou ik hier nu niet staan.” Ze vindt dat de regering meer moet doen aan het klimaatbeleid. “De trein moet goedkoper worden gemaakt, zodat het aantrekkelijker wordt gemaakt om met het openbaar vervoer te gaan.”

Ook Joshua en Boaz vinden dat de regering het klimaat niet serieus genoeg neemt. Joshua: “Het kabinet wuift het klimaat te veel weg. Ik vind het erg dat er niet genoeg gebeurt. Ik maak me er zorgen over dat de zeespiegel stijgt, dat het warmer wordt, op de langere termijn.” Zelf doen ze naar eigen zeggen al het nodige: “We proberen veel te recyclen en zo min mogelijk plastic te gebruiken.”

40.000 deelnemers

De Klimaatmars in Amsterdam trok vanmiddag naar schatting 40.000 mensen. Ze liepen van de Dam naar het Museumplein. Vanwege de drukte begon de mars eerder dan gepland.

Op de Dam spraken we eerder nog meer betogers over hun redenen om te demonstreren:

Video afspelen

‘Als we niet oppassen, hebben we straks elke zomer 40 graden’

Bekijk ook;

Klimaatmars trekt ondanks regen zo’n 40.000 mensen

Marianne Thieme haalt uit naar vervuilers

Telegraaf 10.03.2019 Zo’n 30.000 demonstranten hebben zondag op en rond de Dam in Amsterdam

Bekijk meer van; marianne thieme  amsterdam  demonstraties  klimaat  video’s  partij voor de dieren (pvdd)  klimaatmars  nieuws

Klimaatmars trekt ondanks regen zo’n 40.000 mensen

NOS 10.03.2019 In Amsterdam zijn duizenden mensen de straat op gegaan voor de Klimaatmars. Rond 13.00 uur begon het protest op de Dam. Een stoet mensen ging vervolgens via het Rokin en de Vijzelstraat naar het Museumplein. Daar bleven veel mensen ondanks de regen lange tijd staan.

De organisatie en de politie schatten het aantal deelnemers van de mars op zo’n 40.000. De organisatoren zeggen dat er met de mars “een duidelijk signaal” is afgegeven aan de regering.

De mars werd voorafgegaan door een programma op de Dam met sprekers, maar door de enorme drukte startte de tocht eerder.

In de video leggen deelnemers uit waarom ze naar Amsterdam zijn gekomen:

Video afspelen

‘Als het zo doorgaat, hebben we geen toekomst meer’

Veel deelnemers aan de mars hadden spandoeken of protestborden bij zich. “De dinosaurus dacht ook dat-ie tijd had”, had iemand op een stuk karton geschreven.

De Groninger Bodem Beweging betoogt ook en had opgeschreven: “Het ergste kwaad: een ministerie van Shell en Klimaat.”

1/4Betogers tijdens de klimaatmars NOS/Heleen Ekker

2/4Betogers tijdens de Klimaatmars NOS/Heleen Ekker

3/4Betogers op de Dam NOS/Heleen Ekker

4/4Betogers op de Dam NOS/Heleen Ekker

De Klimaatmars leidde tot veel drukte op station Amsterdam Centraal en in de treinen richting de hoofdstad, die volgens bezoekers erg kort waren. De NS geeft als verklaring dat het moeilijk is in te schatten hoeveel bezoekers er zouden komen en waar die zouden opstappen. “Er zijn ook veel meer mensen gekomen dan vooraf werd ingeschat”, zegt een woordvoerder van de NS.

Zo’n vijftig organisaties en politieke partijen sloten zich aan bij de mars. Ze zeggen klaar te zijn met vage beloften en halve maatregelen en willen concrete afspraken over het klimaat.

Bekijk ook;

Boer Hermus gaat (mét trekker) naar de klimaatmars

maart 10, 2019 Posted by | amsterdam, klimaat, Klimaatakkoord, klimaatmars, Uncategorized | , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Klimaatmars 10.03.2019 van de Dam naar Museumplein Amsterdam – terugblik