Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 26 – nasleep POK – deel 2

Terugblik eerste week;

Belastingdienst niet te nemen bastion voor ouders

De wet was te hard en werd daarbovenop ook te streng toegepast. Met het vooringenomen uitgangspunt van de belastingambtenaren dat ouders toch wel schuldig waren, was daar niet tegenop te boksen.

Dat ondervond ook advocaat Eva González Pérez, die sinds het eerste uur bij de toeslagenaffaire betrokken is en tientallen ouders bijstaat. Zij kreeg incomplete dossiers van de fiscus in de rechtbank, werd afgepoeierd door Belastingdienst-medewerkers en stuitte op een muur van onwil tijdens een gesprek met ambtenaren om juist tot een oplossing te komen.

González Pérez werd als eerste gehoord en schetste de Belastingdienst als een niet te nemen bastion voor ouders die hun recht wilden halen.

Telegraaf 21.11.2020

De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen

In zekere zin bevestigden de hoge ambtenaren op Financiën die de dagen erna werden verhoord dat beeld ook wel. Jaap Uijlenbroek, tot begin dit jaar de hoogste ambtenaar bij de Belastingdienst, wist dat vrijdag nog het meest treffend te vertellen.

In juni 2019 was het voor Jaap Uijlenbroek een kantelpunt waarop hij wist: dit zit helemaal fout, we moeten de ouders anders behandelen. Het kostte hem niet veel moeite om Menno Snel, op dat moment de staatssecretaris van Financiën, ervan te overtuigen dat het roer om moest.

De schrijnende verhalen die de ouders al jaren vertelden, waren eindelijk door de muren van het ministerie van Financiën doorgedrongen.

Maar zelfs na dat besef van de hoogste ambtelijke en politieke top bij de Belastingdienst, werden ouders nog steeds hard aangepakt. De Kamer moest andermaal ingrijpen om erger leed te voorkomen.

“Het besef dat het moet van de wet zat overal heel diep verankerd”, zei Uijlenbroek. “Het is een ramp in slowmotion. Het gaat en gaat maar door. Zelfs tot op de dag vandaag.” De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen.

Belastingdienst werkt als een ‘fabrieksproces’

Gerard Blankestijn, tot 2018 directeur Toeslagen bij de fiscus, noemde de werking van de fiscus in bredere zin “een fabrieksproces”.

Uijlenbroek en Blankestijn leken daarmee de verantwoordelijkheid voor de ramp van zich af te schuiven door het bij ‘het systeem’ neer te leggen. “Dé dader gaat u niet vinden”, concludeerde Uijlenbroek dan ook. “Door een fout in het systeem ontsporen treinen.”

Er werd ook gewezen naar de collega’s van Sociale Zaken, het ministerie dat de regels van de kinderopvangtoeslag bepaalt. Er was gewaarschuwd vanuit Financiën dat het terugvorderen buiten alle proporties was. Ze kregen er zelfs buikpijn van.

Men was bij de fiscus kennelijk niet ziek genoeg

Maar kennelijk was men niet ziek genoeg, want op Sociale Zaken konden ze de noodkreten nauwelijks horen. De ambtenaren die donderdag werden gehoord, hadden al die jaren niemand van de Belastingdienst aan hun bureaus gezien. “We zitten niet in een ander land”, merkte Loes Mulder, de hoogste ambtelijke baas op Sociale Zaken, op.

‘Beleid uitgevoerd’

Topambtenaren van de Belastingdienst en Financiën die werden verhoord, zeiden dat zij het beleid van Sociale Zaken uitvoerden. En dat zij geen juridische ruimte hadden om ouders minder hard aan te pakken.

Oud-staatssecretaris Frans Weekers, tot 2014 verantwoordelijk voor de fiscus, deelde de twijfel van zijn hoogste ambtenaar of het beleid niet te hard was. “Hij schreef ‘ja’ in de marge van mijn notitie daarover”, zei voormalig directeur-generaal Peter Veld van de Belastingdienst. Volgens hem wist toenmalig minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken van de twijfels, maar er veranderde niets.

AD 21.11.2020

Zo kon jarenlang de benadeling van burgers doorgaan, terwijl de ambtelijke molens draaiden.

Ambtenaren dachten het politiek gewenste beleid uit te voeren. Topambtenaren veranderden van functie zonder het kinderopvangdossier over te dragen. Een compensatieplan voor de ouders van staatssecretaris Menno Snel sneuvelde om vage redenen. Een heel nieuw kinderopvangsysteem dat verbetering had moeten brengen werd door het kabinet na twee jaar voorbereiding stopgezet. Er waren expertmeetings, memo’s, powerpointpresentaties en rapporten.

Door de beleidslawine, die ook nog regelmatig van richting veranderde, verloor uiteindelijk iedereen het zicht op wat er werkelijk aan de hand was. Namelijk dat ouders die de overheid financieel wilde helpen, door diezelfde overheid in langdurige schulden geduwd werden. Dat ouders die door de kinderopvangtoeslag makkelijker aan werk moesten komen, hun baan moesten opzeggen om weer zelf op hun kinderen te passen.

Het ‘verdwenen memo’ van juridisch adviseur Sandra Palmen van de Belastingdienst had hier in maart 2017 een eind aan kunnen maken. “Hoe heeft iemand hier ooit toestemming voor kunnen geven?”, vroeg Palmen zich af. Maar haar advies bleef tot een paar weken geleden genegeerd en weggestopt.

Ook de gedupeerde ouders keken deze week naar de verhoren. Geëmotioneerd en met een mengeling van hoop en ergernis.

‘Ik kijk nu naar iemand die zoveel macht heeft gehad over ons leven’

Ligt de schuld van deze affaire bij ministers die een moeilijk uitvoerbare regeling hebben bedacht? Of bij de topambtenaren die te weinig hebben gecontroleerd of het wel goed ging? Of ligt de schuld bij de uitvoerende ambtenaren, die hardvochtige regels op ouders hebben toegepast en dat volgens sommigen hadden moeten weigeren?

Jaap Uijlenbroek, oud-directeur-generaal van de Belastingdienst, voegde daar nog een schuldige partij aan toe: de Tweede Kamer zelf. Hij wijst erop dat de Kamer al in 2015 signalen had dat ouders soms enorme bedragen moesten terugbetalen. De Kamer nam toen genoegen met de uitleg van minister Asscher dat het juridisch niet anders kon.

Dit is een door mensen veroorzaakte ramp, was de conclusie van Uijlenbroek in het verhoor. “Er zijn fouten gemaakt van het hoogste niveau tot het allerlaagste niveau”, zei hij. “Zo ontsporen treinen.”

Beurt aan politiek

Dan is het volgende week de beurt aan de politiek, te weten de (oud-)bewindspersonen Frans Weekers, Eric Wiebes, Lodewijk Asscher, Menno Snel, Tamara van Ark, Wopke Hoekstra en Mark Rutte. Nog nooit moesten zo veel kabinetsleden voor een Kamercommissie verschijnen.

Volgende week zijn de verhoren van de (oud-)bewindspersonen live te volgen op NPO Politiek, NOS.nl en via de NOS-app.

Het is afwachten of de commissieleden in hun verhoren net zo streng tegen hen zijn als zij afgelopen week soms tegen de topambtenaren waren. Maar vast staat dat zij lange vragenlijsten hebben.

Heeft oud-staatssecretaris Weekers een te hard fraudebestrijdingsbeleid mogelijk gemaakt? Of probeerde hij juist iets te regelen voor de ouders? Toen Wiebes hem in 2014 opvolgde, kreeg die toen te horen dat de kinderopvangtoeslag een probleem was?

Waarom deed Asscher, minister van 2012 tot 2017, niets aan de ‘alles-of-niets aanpak’? Waarom gaf hij wel toestemming voor een nieuw kinderopvangsysteem? En waarom trokken de staatssecretarissen Snel en Van Ark daar in een volgend kabinet ogenschijnlijk de stekker uit?

Dacht het kabinet er met het aftreden van Snel eind vorig jaar van af te zijn? Of vinden minister Hoekstra en premier Rutte nog steeds dat zij medeverantwoordelijk zijn? En wat doen zij aan het zo snel mogelijk compenseren van de ouders?

Het worden boeiende verhoren, op zoek naar een reconstructie van deze door mensen veroorzaakte ramp.

Lees hier de artikelen van de afgelopen week terug:

  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp
  • Topambtenaar SZW: Belastingdienst voerde ‘fraudejacht’ op ouders
  • Toeslagendirecteur: druk op Belastingdienst was hoog en het beleid was niet van ons
  • ‘Er was geen ruimte voor minder strenge aanpak toeslagenouders’
  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing

De tweede week

Maandag 23.11.2020 vervolgt de ondervragingscommissie de zoektocht naar wat er fout ging bij de aanpak van fraude met de kinderopvangtoeslag. Nadat ambtenaren zich afgelopen week hebben moeten verantwoorden, is het nu de beurt aan de politici die destijds aan de knoppen draaiden.

Afgelopen week werden (oud-)topambtenaren en experts opgeroepen om onder ede gehoord te worden.

In de tweede week is het de beurt aan (oud-)politici die aan roer stonden. Wat wisten zij?

Telegraaf 23.11.2020

Telegraaf 23.11.2020

AD 23.11.2020

Maandag 23 november:

Frans Weekers – staatssecretaris van Financiën 2010-2014

Weekers vond volgens toenmalig directeur van de Belastingdienst Peter Veld de alles-of-nietsaanpak te streng. Maar hij was volgens de belastingambtenaar niet specifiek betrokken bij de CAF 11-zaak rond een Eindhovens gastouderbureau.

Weekers heeft zijn zorgen in ieder geval geen politiek vervolg gegeven. Mogelijk deed hij dat niet, omdat hij onder grote maatschappelijke en politieke druk een oplossing voor de zogenoemde Bulgarenfraude moest vinden.

Dat was, blijkt nu, de opmaat naar een veel te streng beleid voor de opsporing van fraudeurs. Weekers trad in 2014 af vanwege een andere kwestie.

Eric Wiebes – staatssecretaris van Financiën 2014-2017

Wiebes, nu minister van Economische Zaken, volgde Weekers op. Wiebes heeft in algemene zin aandacht voor de fraudebestrijding, omdat hij weet hoe lastig zijn voorganger het had.

In 2014 bespraken de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken, dat het beleid voor de toeslagen bepaalt, de harde opstelling van de fiscus. Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Veld vond Wiebes het beleid destijds “ook wel straf” en zag hij in dat de regels veranderd moeten worden. Maar er werd geen actie ondernomen.

Lodewijk Asscher – minister van Sociale Zaken 2012-2017

Het gaat in de toeslagenaffaire veel over de Belastingdienst, maar officieel is het ministerie van Sociale Zaken de beleidsbepaler op dit terrein. De fiscus voert uit en spoort fraude op. Zodoende is PvdA-leider en voormalig minister Asscher opgeroepen voor verhoor.

Er is tot op het hoogste niveau binnen het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Financiën gewerkt aan een andere aanpak, omdat werd ingezien dat ouders in de knel kwamen.

Vlak voor de Kerst in 2014 zou Asscher daarover worden geïnformeerd, maar volgens toenmalig topambtenaar Marcelis Boereboom zijn de documenten nooit in de tas van de minister beland. Asscher verklaarde zich de stukken niet te kunnen herinneren.

Overigens onderschreef Asscher in 2015 tijdens een Kamerdebat de aanpak van de Belastingdienst, die volledige bedragen terugvordert als ouders een fout hebben gemaakt.

Telegraaf 25.11.2020

AD 25.11.2020

Woensdag 25 november:

Tamara van Ark – staatssecretaris van Sociale Zaken 2017-2020

Van Ark, nu minister voor Medische Zorg, was net als Asscher beleidsmatig verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag.

Als oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel in juni vorig jaar ouders een schadevergoeding wil toezeggen, gaat Van Ark daar voor liggen. Volgens ambtenaren van Sociale Zaken omdat het een plan niet goed is uitgewerkt.

Onder het bewind van Van Ark wordt er lang gewerkt aan een ander toeslagenstelsel voor de kinderopvang, maar dat wordt op het allerlaatste moment geblokkeerd door Financiën. Directeur kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll zegt ook “verbaasd” te zijn over de draai.

Menno Snel – staatssecretaris van Financiën 2017-2019

Snel is staatssecretaris van Financiën op het moment dat Van Ark met het voorstel komt om het toeslagenstelsel aan te passen. Het idee is dat ouders dan minder snel de dupe worden van de harde aanpak van de fiscus.

Maar Snel voorziet volgens kinderopvang-directeur Van Tuyll financiële risico’s. Bovendien zou de afdeling Toeslagen “het best draaiende onderdeel” van de Belastingdienst zijn.

Volgens oud-directeur Belastingdienst Uijlenbroek is er bij Snel op 4 juni 2019 het besef dat het roer rigoureus om moet. Hij kondigt dan ook aan de wet aan te passen. Uiteindelijk blijven de problemen zich voordoen en treedt hij in december van dat jaar af.

AD 26.11.2020

Telegraaf 26.11.2020

Donderdag 26 november:

Wopke Hoekstra – minister van Financiën 2017-heden

Primair is de staatssecretaris van Financiën belast met de Belastingdienst en niet de minister, al is die als politiek leider van het departement uiteindelijk wel eindverantwoordelijk. Hoekstra is redelijk uit de wind gebleven.

Wel geeft hij de opdracht voor een onderzoek dat leidt tot aangifte van Financiën tegen de eigen Belastingdienst. Een ongekende stap. Even was Hoekstra het gezicht van de fiscus na het aftreden van Snel, maar dat veranderde toen D66 met Alexandra van Huffelen een nieuwe staatssecretaris leverde.

Mark Rutte – minister-president 2010-heden

Net als Hoekstra, werd Rutte als premier nooit het gezicht van de toeslagenaffaire, hoewel hij het dossier in januari van dit jaar qua heftigheid vergeleek met de vliegramp met MH17 en de aardbevingen in Groningen.

De rol van Rutte ligt vooral bij de ministeriële commissie aanpak fraude waar hij leiding aan gaf in zijn vorige kabinet. Tussen 2013 en 2016 werd door deze commissie de fraudejacht opgeschroefd.

Documenten van deze commissie zijn geheim, ook de Kamer kreeg ze niet te zien. Maar de ondervragingscommissie heeft de stukken wel in bezit en kan die gebruiken bij het verhoor van Rutte.

Volg de verhoren live

Lees hier meer over de commissie en het verhoorschema. De verhoren zijn live te volgen op NPO Politiek en NOS.nl.

De verhoren zijn vanaf maandag 16 november 2020 live te volgen via de livestream  op deze website en de app Debat Direct. Alle verhoren zijn terug te kijken via Debat Gemist.

Meer over de Belastingdienst;

Meer: Menno Snel RTL

Meer: Belastingdienst RTL

Meer: Toeslagenaffaire Belastingdienst RTL

Meer: belastingen Telegraaf

Meer: Jaap Uijlenbroek Telegraaf

Meer: Belastingdienst Telegraaf

Meer: Toeslagenaffaire NU

dossier: Kinderopvangtoeslag Trouw

lees: brief signalen ten aanzien opzet grove schuld 27.11.2020

lees: bijlage memo tg 304 versnellingsmaatregelen 09.01.2016

lees: Verhoren toeslagendrama klaar: niemand wist van of deed iets aan ontspoorde aanpak Elsevier 27.11.2020

lees: Toeslagenstelsel is absurd, blijkt uit gehaspel bij enquête. Stop ermee Elsevier 27.11.2020

Zie: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 25 – nasleep POK – deel 1

Zie dan: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 24 – nasleep

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 23 – nasleep

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 22 – nasleep

Zie verder : De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 21 – nasleep

Zie dan verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 20 – nasleep

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 19 – nasleep

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 18 – nasleep

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 17 – nasleep – Parlementaire ondervraging

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 16 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 15 – nasleep rapport commissie Donner

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 14 – nasleep rapport commissie Donner

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 13 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 12 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 11 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 10 – rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 9

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

Zie  verder dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog verder: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Dag 9 – 27.11.2020 – Terugblik

Premier Mark Rutte tijdens de laatste dag van de parlementaire enquêtecommissie Kinderopvangtoeslag.Beeld ANP

Hoe iedereen een beetje dader werd in het kinderopvangtoeslagschandaal. Óók de politiek

VK 28.11.2020 Bewindspersonen, Belastingdienst, rechters, ambtenaren: allemaal lieten ze steken vallen in het schandaal rond de kinderopvangtoeslagen. Maar hoewel de affaire dankzij de Kamer aan het licht kwam, is ook zij niet vrij van schuld.

‘Het was het allemáál. De politieke context, de jurisprudentie, de ambtelijke bureaucratie, slechte communicatie met de ouders, de zerotolerance-aanpak van fraude. Het was een optelsom van dingen.’ Manon Leijten, voormalig secretaris-generaal van het ministerie van Financiën, is de minst coherente getuige die voor de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag verscheen. Maar ze geeft wel de meest kernachtige analyse van het toeslagendrama: alles wat er fout kon gaan, ging fout. En, vervelend voor de slachtoffers: er is niet één duidelijke dader te identificeren.

De acht ondervragers zijn niet op zoek naar schuldigen, verkondigt commissievoorzitter Chris van Dam van tevoren. Zij willen slechts de politieke en ambtelijke besluitvorming tussen 2010 en 2019 reconstrueren, om beter te begrijpen wat er fout is gegaan.

De onder ede afgenomen verhoren bieden een fascinerend inkijkje in de machinaties van het politiek-ambtelijk systeem en de zwakke schakels daarin. Na acht dagen, negentien getuigen en ruim 45 uur verhoor kunnen de commissieleden de puzzelstukjes gaan leggen. Op 17 december willen ze hun ‘bevindingen’ aan de Tweede Kamer presenteren.

Voor wie de verhoren heeft gevolgd, is het moeilijk voor te stellen dat in het rapport van ‘bevindingen’ straks niet met de vinger wordt gewezen. De acht Kamerleden kunnen hun verbijstering en verontwaardiging vaak niet verbergen. Vooral de (oud-)topmanagers van de Belastingdienst liggen onder spervuur van commissieleden die zich meer als aanklagers dan als ondervragers manifesteren.

Kop van Jut

Dat de Belastingdienst de kop van Jut zou worden in de toeslagenaffaire lag voor de hand. In de publieke perceptie zijn duizenden ouders gemangeld door harteloze dienstkloppers die zonder geldige reden kinderopvangtoeslagen hebben teruggevorderd bij ouders die niets misdaan hebben. Uit de verhoren van de afgelopen twee weken en de opgediepte ambtelijke documenten blijkt dat dit een veel te simplistisch beeld is. Valt de Belastingdienst dan niets te verwijten? Zeker wel, maar de werkelijkheid is genuanceerder.

De adviescommissie-Donner beschrijft eind 2019 hoe het zaadje van de kinderopvangtoeslagenaffaire al vóór 2005 wordt geplant. De Tweede Kamer bedenkt dan een toeslagenstelsel waarbij huishoudens een tegemoetkoming kunnen krijgen in de kosten van de ziektekostenverzekering, de huur en de kinderopvang.

Omdat huishoudens met een laag inkomen sterk afhankelijk zijn van overheidssteun, willen kabinet en de Kamer een servicegericht systeem waarbij gezinnen het geld zo snel mogelijk op hun rekening krijgen. Dat houdt in: toeslagen binnen acht weken na aanvraag uitkeren, en pas achteraf controleren of de aanvrager er wel recht op heeft.

Een systeem waarbij zonder controle vooraf hoge bedragen worden uitgekeerd, is een open uitnodiging tot fraude. Dat fenomeen neemt al snel een hoge vlucht. Het toeslagenstelsel wordt bovendien ingevoerd als de ict-systemen van de Belastingdienst daar niet klaar voor zijn. Daar komt bij dat kabinetten de Belastingdienst tussen 2004 en 2012 zware bezuinigingen opleggen.

Weglekkende miljarden

Vanaf 2010 trekken belastingambtenaren via hun vakbond Abvakabo aan de bel over de hoge werkdruk. Bij de dienst is nauwelijks capaciteit voor controletaken, waardoor er ‘miljarden’ aan onterecht uitgekeerde toeslagen ‘weglekken’. In die jaren komt een aantal geruchtmakende fraudes met kinderopvangtoeslagen aan het licht, zoals de zaken rond gastouderbureau De Appelbloesem (in 2009) en kinderopvanginstelling De Parel (2013).

In het voorjaar van 2013 onthult actualiteitenrubriek Brandpunt een massale toeslagenfraude door een bende Bulgaren. Zij schrijven zich in op valse woonadressen in Nederland, vragen op basis van nephuurcontracten huurtoeslag aan en vertrekken met de buit naar Bulgarije.

In die context slaat de stemming in de Tweede Kamer helemaal om. Moest het toeslagenstelsel voor invoering nog een dienstverlenend karakter hebben en uitgaan van vertrouwen in de burger; nu heeft fraudebestrijding ineens de allerhoogste prioriteit. Kamerleden staan zich voor de interruptiemicrofoon te verdringen om Weekers de mantel uit te vegen over de Bulgarenfraude. De Kamer eist een harde fraudeaanpak, en snel een beetje.

Bij de Belastingdienst is men opgetogen dat de politiek eindelijk het belang van fraudebestrijding inziet. De frustratie over de ‘weglekkende miljarden’ is daar hoog opgelopen. De top van de dienst richt een speciaal fraude-opsporingsteam op om malafide gastouderbureaus en kinderopvangverblijven aan te pakken.

Het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) gaat in de herfst van 2013 aan de slag. Een van de eerste signalen die de fraudebestrijders oppakken betreft het Eindhovense gastouderbureau Dadim. Dat is de zaak die later bekend wordt als CAF-11 en die de toeslagenaffaire aan het rollen brengt.

Uit interne verslagen blijkt dat het CAF dit onderzoek erg slordig heeft uitgevoerd. In het fraudeteam heerst een onprofessioneel ‘jongens van de gestampte pot’-sfeertje waarbij leden onder elkaar spreken over ‘afpakjesdag’ als ze fraudeurs op het spoor denken te zijn. De rapportages over de huisbezoeken bij gastouders en het boekenonderzoek bij Dadim zijn vaag, incompleet en deels tegenstrijdig.

De belastingambtenaren vinden geen bewijzen voor fraude door het gastouderbureau, maar vinden wel aanwijzingen dat een aantal Dadim-klanten heeft gesjoemeld met het aantal opvanguren. Die aanwijzingen trekt het CAF niet na. In plaats daarvan zet de dienst Toeslagen de kinderopvangtoeslag van alle 300 Dadim-ouders in 2014 ‘tijdelijk’ stop.

Omgekeerde bewijslast

Dat lijkt deels uit gemakzucht te gebeuren. In plaats van zelf bewijzen voor fraude te verzamelen, draait de Belastingdienst de bewijslast om: de ouders moeten maar aantonen dat ze géén fraude hebben gepleegd. Volgens de Belastingdienst is zo’n ‘zachte stop’ goed bedoeld, namelijk om ouders te beschermen tegen hoge schulden.

Als er sprake is van fraude, moeten zij de toeslagen immers volledig terugbetalen. Dus hoe eerder de uitkeringen stoppen, hoe lager straks de terugvordering. De dienst gaat ervan uit dat ouders die onschuldig zijn dat vrij snel kunnen aantonen door betalingsbewijzen te overleggen.

Dáármee begint het drama pas echt. Want zowel de wetgever (de politiek) als de uitvoerder (de Belastingdienst) maken het ouders in de praktijk vrijwel onmogelijk hun onschuld te bewijzen. De wetgever heeft in zijn obsessie met fraudebestrijding inmiddels zóveel voorwaarden gesteld aan het recht op toeslag, dat ook ouders die te goeder trouw zijn impliciet (en soms expliciet) als fraudeur worden aangemerkt.

Eén administratief foutje kan fataal zijn. Ontbreekt er een handtekening op het contract met het gastouderbureau? Fraudeur. Adres niet goed ingevuld? Fraudeur. Eigen bijdrage te laat of niet tot op de laatste cent betaald? Fraudeur, alles terugbetalen.

Let op het woordje ‘alles’. Wie 10.000 euro kinderopvangtoeslag per jaar ontvangt (zulke bedragen zijn niet ongewoon voor gezinnen met een laag huishoudinkomen) en 10 euro van zijn eigen bijdrage verzuimt te betalen (of gewoon het bonnetje van die betaling kwijt is), moet het volle pond terugbetalen. Bij de Belastingdienst zitten ze daarmee in hun maag, vertellen de bazen van de dienst aan de onderzoekscommissie.

Oud-directeur Hans Blokpoel zegt er ‘buikpijn’ van te hebben gekregen dat de wetgeving zo hard uitpakte voor sommige ouders. De topmanagers kloppen tussen 2012 en 2014 naar eigen zeggen diverse keren aan bij bewindslieden met een verzoek het invorderingsbeleid te verzachten. In plaats van de hele toeslag terug te eisen, zou de Belastingdienst liever de eigen bijdrage plus een niet al te hoge boete willen invorderen.

Doof voor alarmsignalen

Die alarmsignalen vinden geen gehoor bij de top van de ministeries en het kabinet. Deels omdat ze niet luid en duidelijk genoeg zijn. Zo leest Eric Wiebes een als alarmerend bedoelde notitie eerder als een aansporing de regels nog wat aan te scherpen. Een topambtenaar van Sociale Zaken geeft diezelfde notitie niet door aan minister Lodewijk Asscher, omdat hij het persoonlijk oneens is met het versoepelingsverzoek van de Belastingdienst.

De kabinetswisseling in 2017 geeft enorm veel vertraging, omdat de nieuwe bewindslieden andere afwegingen maken. Maar de belangrijkste reden voor het niet thuis geven van bewindspersonen is dat ze de verkeerde probleemanalyse maken.

Alle verantwoordelijke bewindslieden verkeren tot het voorjaar van 2019 in de waan dat de kern van het probleem in het toeslagenstelsel zelf zit, namelijk dat hoge voorschotten per definitie ook tot hoge terugvorderingen leiden. Wiebes en Asscher willen de kinderopvang daarom op een andere manier financieren. Maar het ontwerpen en invoeren van een compleet nieuw financieringsstelsel kost jáááren, werpen de commissieleden de bewindslieden voor de voeten.

En ondertussen raakt de genadeloze zeis van de dienst Toeslagen elke maand honderden gezinnen. ‘Waar was uw gevoel van urgentie?’, willen de ondervragers weten. Het ontnuchterende antwoord: dat ontbrak. Totaal. Dit ondanks het feit dat bezorgde Kamerleden de hoge terugvorderingen, en de gevolgen daarvan voor ouders, vanaf 2010 meerdere keren nadrukkelijk aan de orde stelden in Kamerdebatten.

Onbeschrijflijke drama’s

De belangrijkste reden waarom de politieke en ambtelijke top van de ministeries van Sociale Zaken en Financiën de zaak op zijn beloop laat, is dat men daar niet doorheeft dat het misgaat bij de uitvoering. Ouders die betrokken zijn bij zaken die het CAF-team behandelt, krijgen geen eerlijke kans hun onschuld aan te tonen.

De Belastingdienst vertelt hen niet welke bewijsstukken ze aan moeten leveren en maakt andere bewijsstukken zoek. Ouders die in de ogen van Toeslagen ‘fraudeur’ zijn, krijgen het stempel ‘opzet/grove schuld’ achter hun naam en kunnen geen betalingsregeling krijgen. Dat leidt tot onbeschrijfelijke drama’s waarbij huwelijken en relaties sneuvelen, huizen en auto’s onder de hamer gaan en banen gedwongen worden opgezegd, omdat ouders de kinderopvang niet meer kunnen betalen.

Van dit alles heeft de politiek geen weet, omdat de Belastingdienst erover zwijgt. De vier bewindslieden die de Belastingdienst enige tijd onder hun hoede hadden, doen tegenover de commissie hun beklag over de extreem gesloten en defensieve cultuur bij de uitvoeringsorganisatie. Het lukt politici vrijwel niet relevante informatie boven water te krijgen, vooral niet als die informatie negatief afstraalt op de dienst zelf.

De beroerde informatievoorziening binnen de Belastingdienst is deels het gevolg van gebrekkige automatiseringssystemen waarin documenten niet centraal en voor iedereen toegankelijk worden opgeslagen, maar ook – zoals het fraudeonderzoek bij Dadim laat zien – van gebrekkige verslaglegging.

De rechtspraak gaat in dit verhaal evenmin vrijuit. Rechters zijn onafhankelijk en kunnen dus niet op het matje worden geroepen door parlementaire commissies. Hoogleraar bestuursrecht Bert Marseille kraakt op de eerste verhoordag harde noten over de rol van de Raad van State.

De hoogste bestuursrechter heeft jarenlang in rechtszaken tussen ouders en de Belastingdienst geoordeeld dat ‘alles terugvorderen’ de enige juiste uitleg van de wet is en dat de Belastingdienst geen enkele ruimte heeft coulance te betrachten.

Maar als het kinderopvangtoeslagenschandaal grote maatschappelijke en politieke ophef veroorzaakt, legt de Raad van State dezelfde wetgeving pardoes diametraal anders uit. In oktober 2019 concludeert de RvS ineens dat ‘alles terugvorderen’ helemaal niet de juiste interpretatie van de wet is en dat de Belastingdienst al die tijd een veel te harde lijn heeft gevolgd.

Beklaagdenbankje

Bewindspersonen, belastingdienst, rechters, topambtenaren: ze zijn allemaal een beetje dader. De enige verdachte die niet in het beklaagdenbankje heeft gezeten, is de Tweede Kamer. Het moet blijken of de ondervragingscommissie bereid is de hand ook in eigen boezem te steken.

Het feit dat de commissie een compliment van Wopke Hoekstra wel erg gretig in ontvangst nam (‘zonder de Tweede Kamer was deze affaire nooit aan het licht gekomen’) is een slechte voorbode. Het is absoluut waar dat de vasthoudendheid van Kamerleden Renske Leijten (SP) en Pieter Omtzigt (CDA), net als het speurwerk van RTL Nieuws en Trouw, cruciaal waren bij het blootleggen van de misstanden.

Maar Hoekstra maakte ook nog een andere opmerking: ‘Hoe hebben we als politiek zo’n complex en onuitvoerbaar toeslagenstelsel kunnen bedenken?’ De Tweede Kamer heeft inderdaad het verdronken kalf gevonden en de put gedempt. Maar het parlement zou niet over het hoofd mogen zien dat het de put waarin het kalf verdronk, ook zelf gegraven heeft.

Meer lezen
De Toeslagenaffaire leert dat een topambtenaar eerst en vooral inhoudelijk gedreven moet zijn, betoogt oud-hoogleraar bestuurskunde Wim Derksen.

Voormalige bewindslieden lieten voor de parlementaire onderzoekscommissie kinderopvangtoeslag zien dat de echte macht geen pathetiek nodig heeft om machtig te zijn. De echte macht kan in doodsaaie ambtelijke procedures die niemand leest duizenden mensen slopen zonder dat een haan ernaar kraait, schrijft Sheila Sitalsing in haar column.

MEER OVER; POLITIEK MISDAAD, RECHT EN JUSTITIE OVERHEIDSBELEID MISDAAD ABVAKABO BELASTINGDIENST BERT MARSEILLE BULGARENFRAUDE YVONNE HOFS

Verhoren toeslagaffaire afgerond: waarom greep politiek niet in?

NU 28.11.2020 Afgelopen week stonden de politieke kopstukken onder ede voor de ondervragingscommissie die de kinderopvangtoeslagenaffaire onderzocht. Ministers en staatssecretarissen die er jarenlang met hun neus bovenop zaten, konden afgelopen week niet uitleggen waarom duizenden ouders verstrikt raakten in de fraudejacht van de Belastingdienst.

Premier Mark Rutte geeft iedere donderdagochtend les in Den Haag. “Ik leg dan aan kinderen uit dat de rechtsstaat ons beschermt tegen de almacht van de overheid”, zei Rutte vrijdag tijdens zijn verhoor.

Van bescherming was bij de gedupeerde ouders van de toeslagaffaire jarenlang geen sprake. Deze week moesten (oud-)ministers en staatssecretarissen uitleggen hoe dat is gebeurd.

Dat de ondervragingscommissie er überhaupt is gekomen, is dankzij volhardende Kamerleden (CDA’er Pieter Omtzigt en SP’er Renske Leijten) en journalisten (RTL en Trouw), zei minister Wopke Hoekstra (Financiën). Bij de informatievoorziening ging het al mis.

Dat werd pijnlijk duidelijk vlak voor de verhoren, toen een belangrijke memo toch werd gevonden bij de Belastingdienst, en een dag erna, toen de fiscus opnieuw met belangrijke informatie naar buiten kwam.

‘Met de kennis van nu…’

De politici die dicht bij de toeslagenaffaire stonden, hadden allemaal hun redenen en argumenten waarom de schuld niet alleen bij hen lag. Er werd wel schuldbewust teruggeblikt. “Met de kennis van nu…”, was een veelgehoorde zin, merkte commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) op de laatste dag van de verhoren op.

Vooraf hoopte Van Dam dat het voor de gedupeerde ouders, die door het toeslagensysteem in een nachtmerrie belandden, duidelijk zou worden dat zij in ieder geval niet zelf de oorzaak waren van alle ellende.

Dat is onherroepelijk helder geworden, voor zover dat al niet het geval was. Maar de vraag blijft: wie had hier wél iets aan kunnen doen?

Mogelijke oplossingen strandden, belangrijke informatie bereikte niet de juiste minister. De bewindslieden lieten afgelopen week ook zien dat de schuld volgens hen verdeeld is over vele lagen binnen de overheid.

Eric Wiebes, huidig minister van Economische Zaken en van 2014 tot 2017 staatssecretaris van Financiën, tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie Kinderopvangtoeslag. (Foto: ANP)

‘Je gaat als bewindsman niet over alles’

Rutte zei dat zijn ministerie van Algemene Zaken maar klein is tussen de kolossale departementen in Den Haag. Als er dus iets fout gaat op Financiën, gaan Rutte en zijn ambtenaren daar de boel niet overnemen. “Dat willen we ook niet.”

Hoekstra is eindverantwoordelijk op Financiën, maar op zijn bureau belanden dagelijks tientallen dossiers. De kinderopvangtoeslag raakt niet eens zijn portefeuille.

De staatssecretaris van Financiën heeft de Belastingdienst onder zijn hoede. Maar de fiscus gaat over de uitvoering van de kinderopvangtoeslag. De regels worden bepaald door de minister van Sociale Zaken.

“Je gaat als bewindsman niet over alles”, zei Frans Weekers, staatssecretaris tussen 2010 en 2014. Hij wees daarom naar toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher.

Weekers trad uiteindelijk in 2014 af en werd opgevolgd door Eric Wiebes. Ook hij kon niet dé oorzaak aanwijzen. “De aanpak is in een optelsom totaal dramatisch geweest. Maar als je die optelsom niet kent, dan houdt het op.”

Wiebes maakte in 2017 plaats voor Menno Snel. Snel zag hoe het toeslagensysteem is gebouwd “zonder een greintje menselijke maat”.

‘Monster van de macht heeft altijd een redelijk argument’

De uitleg van de problemen waren er wel, maar de oorzaak werd er niet mee gevonden. Het deed denken aan de opmerking van PvdA-Kamerlid Henk Nijboer begin dit jaar tijdens een debat over de toeslagenaffaire.

“Het monster van de macht van de overheid heeft altijd weer een redelijk argument.”

Het was voor de bewindslieden ook duidelijk dat alleen de ouders die al dit leed is aangedaan echt konden vertellen wat er aan de hand was. Pas na hun verhaal drong het door. “Waren we maar eerder met de ouders in gesprek gegaan”, zei Hoekstra.

Rutte beloofde dat hij, als hij premier blijft, op regelmatige basis met gedupeerde ouders in gesprek zal gaan.

Gedupeerde ouders praten in Den Haag met premier Mark Rutte, voorafgaand aan het verhoor. (Foto: ANP)

‘Geen fundamentele les geleerd’

Uit de verhoren bleek dat er signalen genoeg waren, maar ze waren niet sterk genoeg of werden gezien als storend. Er gebeurde namelijk jarenlang niets.

Ook een rechterlijke uitspraak, een zeer kritisch rapport van de Nationale ombudsman en schrijnende verhalen van ouders in de media duwde de Belastingdienst niet de goede kant op.

Of zoals Rutte het zei: “De bal is naar het ravijn gerold zonder dat we onze voet er tegenaan hebben gezet.”

De ondervragingscommissie zal geen conclusies trekken uit de verhoren. Wel wordt er op 17 december een eindrapport met ‘waarnemingen’ aan de Tweede Kamer aangeboden.

Renske Leijten, commissielid en als SP-Kamerlid aanjager in dit dossier, had in ieder geval haar waarneming voor Rutte al paraat tijdens het verhoor. “Ik heb niet gehoord dat er een fundamentele les is geleerd. Dat vind ik wel heel jammer.”

Rutte over toeslagenaffaire: ‘Bal die richting ravijn rolde’

Algemeen

Zie ook: Tranen, verwijten en buikpijn: de eerste bevindingen over de toeslagenaffaire

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Plan fiscus: elke vordering vanaf 3.000 euro al het label Opzet/Grove Schuld

NU 27.11.2020 Ambtenaren van de Belastingdienst stelden in 2016 voor om mensen die 3.000 euro of meer aan kinderopvangtoeslag terug moesten betalen, zonder verder onderzoek het etiket ‘Opzet/Grove Schuld’ (OGS) op te plakken. Zij verloren mogelijk het recht op een betalingsregeling of schuldhulpverlening bij de gemeente. Het plan moest de fiscus helpen een grote achterstand in aanvragen voor een betalingsregeling weg te werken.

Dat blijkt vrijdag uit een memo dat deze week is opgedoken. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) heeft de memo vrijdag naar de Tweede Kamer gestuurd.

Eerder werd al duidelijk dat van de vele duizenden mensen die van OGS zijn beschuldigd, 96 procent ten onrechte deze stempel kreeg. Van Huffelen liet daarop onderzoek doen en dat heeft de memo uit 2016 aan het licht gebracht.

Of het voorstel ook daadwerkelijk is uitgevoerd, wordt nu verder onderzocht. “Maar één van de lessen van de afgelopen periode is dat dit soort signalen zeer serieus genomen moet worden”, zegt Van Huffelen. “En deze signalen passen ook bij verhalen die ik hierover hoor in mijn gesprekken met gedupeerde ouders.”

De staatssecretaris belooft dat zij “gezien de ernst” deze zaak “tot op de bodem laat uitzoeken”. Zij wil ook onderzocht hebben hoe het kan dat ouders die nooit het stempel OGS hebben gekregen, naar eigen zeggen in schuldhulptrajecten toch geconfronteerd werden met verwijten van fraude.

Van Huffelen meldt verder dat de Kamer eerder ten onrechte is verteld dat tot 2017 mensen met een toeslagenschuld tot 1.500 euro altijd een betalingsregeling konden krijgen. “Uit een kleine steekproef komt naar voren dat deze werkwijze in de praktijk niet altijd gevolgd lijkt te zijn.”

Lees meer over: Politiek  Binnenland  Toeslagenaffaire

Nieuw kindertoeslagmemo duikt op: ook ‘fraudeur’ met schuld lager dan 1500 euro

NOS 27.11.2020 Op het ministerie van Financiën is een tot dusver onbekende nota opgedoken over de harde aanpak door de Belastingdienst van ouders met kinderopvangtoeslag. In de memo uit 2016 staat dat ook ouders die minder dan 1500 euro aan de Belastingdienst moesten terugbetalen het etiket ‘Opzet Grove Schuld (OGS) kregen.

Tot dusver was bekend dat ouders met een schuld bij de fiscus van meer van 3000 euro automatisch het etiket OGS kregen. Ze werden daarmee door de fiscus als fraudeur bestempeld.

Het etiket OGS had grote gevolgen voor de ouders, zo is de afgelopen jaren gebleken. Ouders konden bijvoorbeeld geen schuldhulpverlening bij hun gemeente aanvragen en verloren het recht op een betalingsregeling. In de praktijk betekende dit dat sommige gezinnen hun huis moesten verkopen en in grote problemen kwamen.

‘Nare boodschap’

Staatssecretaris Van Huffelen, verantwoordelijk voor de Toeslagen, maakt het nieuws over het memo uit 2016 vrijdagavond bekend, een dag na de afsluiting van de parlementaire verhoren over de kinderopvangtoeslagen. Het ministerie heeft ook een filmpje gemaakt waarin Van Huffelen deze “hele nare boodschap” aan ouders vertelt.

 Alexandra v Huffelen @AvHuffelen

Er is nieuwe informatie over Opzet Grove Schuld boven tafel gekomen. In deze video vertel ik u daar meer over.

Staatssecretaris Van Huffelen zegt in haar filmpje dat het nog niet duidelijk is of ouders met een schuld vanaf 1500 euro daadwerkelijk zo hard zijn aangepakt. Dat wordt nog uitgezocht.

Onder ede verhoord

De afgelopen weken zijn ambtenaren en (oud-) bewindslieden door de parlementaire onderzoekscommissie Kinderopvang onder ede gehoord over hoe het kon gebeuren dat ouders en gastouders vanaf 2012 door de Belastingdienst werden aangemerkt als fraudeur als ze ook maar iets niet goed hadden ingevuld bij hun toeslagenaanvraag of te weinig eigen bijdrage hadden betaald.

Uit de verhoren werd duidelijk dat iedereen achteraf vond dat het heel erg was en dat ze signalen van de disproportionele aanpak van de ouders onvoldoende hadden herkend. De voorganger van Van Huffelen, Menno Snel, zei tegen de commissie dat de informatiehuishouding “een bende” was. “Er worden 36 miljoen stukken doorzocht en daarna komt er weer een nota boven”, constateerde hij.

PvdA-Kamerlid Nijboer reageert met ongeloof op het bericht van Van Huffelen. “Zou dat nou echt pas vandaag bekend geworden zijn?” Hij wil dat de staatssecretaris zich in de Tweede Kamer komt verantwoorden.

BEKIJK OOK;

Pijnlijke memo: mensen met toeslagenschuld van meer dan 3000 euro automatisch bestempeld als fraudeur

Telegraaf 27.11.2020 Iedereen met een toeslagenschuld van meer dan 3000 euro zou van de Belastingdienst automatisch het stempel van fraudeur hebben gekregen. De fiscus wilde zo snel achterstanden wegwerken.

Dat staat in een nieuw opgedoken memo uit 2016 dat staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) vrijdag naar buiten brengt. Het gaat om het stempel ’opzet/grove schuld’. Wie dat label kreeg, kwam in grote problemen. Want deze mensen konden geen betalingsregeling krijgen voor hun toeslagschulden en bijvoorbeeld ook geen schuldhulpverlening van de gemeente.

Dat de Belastingdienst vrij makkelijk dit stempel uitdeelde, was al bekend. Maar met de werkwijze die in het memo staat, zouden nog eens duizenden ouders zomaar tot fraudeur zijn bestempeld. En dat mocht ’zonder verdere controle’ gebeuren, staat in het memo. De fiscus overwoog deze botte bijl om de grote achterstanden van ouders die een verzoek tot een betalingsregeling hadden gedaan, weg te werken. De fiscus hoopte dat van de ’totaalvoorraad’ aan verzoeken tot betalingsregelingen op deze manier 3500 ’versneld’ konden worden ’afgedaan’.

Het memo komt opvallend genoeg precies een dag na het aflopen van de verhoren naar de toeslagenaffaire in de Tweede Kamer naar buiten. Van Huffelen zet nog de kanttekening dat ze niet zeker weet of de Belastingdienst de werkwijze ook echt heeft doorgezet. Maar ze noemt het een signaal dat ze ’zeer serieus’ neemt en wil het ’tot de bodem laten uitzoeken’.

BEKIJK MEER VAN; belastingen overheid Van Huffelen Belastingdienst Financiën

3000 euro of meer terugbeta­len aan toeslag? Opzet/grove schuld, stelde fiscus

AD 27.11.2020 Ambtenaren van de Belastingdienst stelden in 2016 voor om mensen die 3000 euro of meer aan kinderopvangtoeslag terug moesten betalen, zonder verder onderzoek het etiket ‘opzet/grove schuld’ op te plakken. Zij verloren het recht op een betalingsregeling of schuldhulpverlening bij de gemeente.

Dat blijkt uit een memo dat deze week is opgedoken en dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Het plan moest de fiscus helpen een grote achterstand in aanvragen voor een betalingsregeling weg te werken.

Eerder werd al duidelijk dat van de vele duizenden mensen die van ‘opzet/grove schuld’ zijn beschuldigd, 96 procent dat stempel ten onrechte kregen. Van Huffelen liet daarop onderzoek doen en dat heeft dit memo uit 2016 aan het licht gebracht.

Of het voorstel ook daadwerkelijk is uitgevoerd, wordt nu verder onderzocht. ,,Maar één van de lessen van de afgelopen periode is dat dit soort signalen zeer serieus genomen moet worden”, zegt Van Huffelen. ,,En deze signalen passen ook bij verhalen die ik hierover hoor in mijn gesprekken met gedupeerde ouders.”

Uitzoeken

De staatssecretaris belooft dat zij ‘gezien de ernst’ deze zaak ‘tot op de bodem laat uitzoeken’. Zij wil ook onderzocht hebben hoe het kan dat ouders die nooit het stempel ‘opzet/grove schuld’ hebben gekregen, naar eigen zeggen in schuldhulptrajecten toch geconfronteerd werden met verwijten van fraude.

Van Huffelen meldt verder dat de Kamer eerder ten onrechte is verteld dat tot 2017 mensen met een toeslagenschuld tot 1500 euro altijd een betalingsregeling konden krijgen. ,,Uit een kleine steekproef komt naar voren dat deze werkwijze in de praktijk niet altijd gevolgd lijkt te zijn.”

Memo Belastingdienst: 3000 euro schuld was automatisch stempel fraudeur

RTL 27.11.2020 Iedereen die in de toeslagenaffaire volgens de Belastingdienst meer dan 3000 euro moest terugbetalen, werd mogelijk al sinds 2016 automatisch bestempeld als fraudeur. Dat blijkt uit een interne memo van de belastingdienst dat vandaag naar buiten is gekomen.

Dit beruchte stempel ‘OGS’ (opzet / grove schuld)  maakte het voor gedupeerden onmogelijk om een betalingsregeling te treffen en zorgde ervoor dat ze bovendien buiten alle compensatieregelingen werden gehouden. Gedupeerden raakten hierdoor in zware financiële problemen. In enkele gevallen moesten gezinnen zelfs hun huis gedwongen verkopen en bleven achter met een torenhoge restschuld.

Stempel onterecht

Inmiddels is duidelijk dat in 96 procent van de gevallen het stempel onterecht was.

‘Niet specifiek gemotiveerd’

“We gaan niet langer uitzoeken waarom er sprake is van een terugvordering. De opzet/grove schuld zal dan ook niet langer specifiek gemotiveerd worden”, staat er onder meer letterlijk in de memo. Op die manier wilde de Belastingdienst de ‘achterstand in een snel tempo wegwerken’.

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen maakte de vondst van de memo vandaag bekend. Ze zegt erbij dat het niet zeker is of het memo ook is uitgevoerd.

Lees ook:

Dit weten we nu door de verhoren over de toeslagenaffaire

RTL Nieuws; Toeslagenaffaire Belastingdienst

Miniatuurvoorbeeld

Mogelijk nieuwe informatie over Opzet Grove Schuld naar Tweede Kamer gestuurd

RO 27.11.2020 Gedupeerde ouders van de problemen met de Kinderopvangtoeslag hebben eerder aangegeven dat ze vaak niet wisten waarom ze het stempel Opzet Grove Schuld (OGS) hebben gekregen en of niet werden geholpen met hun problemen. Daarom is daar onderzoek naar gedaan. Daarbij is informatie boven tafel gekomen die door staatssecretaris Van Huffelen naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Het gaat onder andere om een memo uit 2016 waarin wordt voorgesteld om iedereen met een kinderopvangtoeslagschuld van meer dan 3000 euro, direct het predicaat OGS te geven. Of dat ook is uitgevoerd, is niet bekend.

Verder lijkt het erop dat ook mensen met een schuld van minder dan 1500 euro het predicaat OGS gekregen hebben terwijl er eerder gedacht werd, dat dit niet het geval was.

Wat de gevolgen van deze ontdekking zijn en hoe zaken mogelijk raakten aan de schuldhulpverlening, is nog niet bekend. Hiervoor is meer onderzoek nodig. Hoe dat onderzoek gaat gebeuren, maakt het ministerie van Financiën volgende week bekend.

Documenten;

Brief signalen ten aanzien opzet_grove schuld

Kamerstuk: Kamerbrief | 27-11-2020

Zie ook;

De balans opgemaakt: slachtof­fers houden bittere nasmaak want ‘vogels zijn gevlogen’

AD 27.11.2020 De verhoren zitten erop. De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag gaat haar rapport schrijven, dat op 17 december verschijnt. Vier waarnemingen en één ontnuchterende vaststelling dringen zich alvast op.

Och, had ik maar…

Gepijnigde blikken, spijtbetuigingen en af en toe een traan. De stoet getuigen die de commissie de afgelopen twee weken onder ede hoorde, zat vaak zichtbaar in de maag met de vraag hoe het kan dat het toeslagenschandaal onder hun gezag kon plaatsvinden. Achteraf, ‘met de kennis van nu’, hadden ze het anders moeten doen.

Lees ook;

Ambtenaren van Financiën en Sociale Zaken trokken naar eigen zeggen wel aan de bel, maar lieten het er vervolgens bij zitten. Bewindslieden vroegen niet door, ook al lagen er rapporten op hun bureau waardoor alle alarmbellen hadden moeten afgaan.

Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2012 tot 2017.

Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2012 tot 2017. © ANP

Een brief van een bezorgde grootmoeder werd door toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher beantwoord met het zakelijke verweer dat hij niet op individuele gevallen kon ingaan. Achteraf schaamde Asscher zich voor dat ‘koude’ antwoord, zei de PvdA’er. Hij vond hij dat hij met de brief door zijn ministerie had moeten lopen, met de vraag ‘jongens, hoe zit dit?’

Dat deed hij niet. Ook andere kopstukken namen al die tijd nooit de moeite om eens met de mensen zelf te praten, die zo in de knel waren gekomen. Kortom, dat de volledige omvang van het drama zich pas in 2019 openbaarde, kwam ook doordat er al die tijd volop kansen werden gemist.

Ondoordringbare leemlagen

Dat signalen niet doorkwamen, kwam deels door de manier waarop de Belastingdienst is georganiseerd. Er werken dertigduizend mensen bij de dienst, maar geluiden van de werkvloer belandden vaak niet bij de ambtelijke top. Als dat wel gebeurde, bleef de staatssecretaris van Financiën vervolgens verstoken van die informatie.

Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën van 2014 tot 2017.

Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën van 2014 tot 2017. © ANP

Eric Wiebes sprak tijdens zijn verhoor meermaals van ‘leemlagen’ waar amper iets doorheen sijpelde. Zijn opvolger Menno Snel liep voortdurend achter de feiten aan, doordat er telkens nieuwe informatie opdook. ,,Het was gewoon een bende’’, zei hij tegen de commissie.

Tekenend voor de gang van zaken is de beruchte memo uit maart 2017, die pas eind oktober van dit jaar opdook. De opsteller, jurist Sandra Palmen, adviseerde de afdeling Toeslagen toen al te stoppen met procederen en ouders te compenseren. Haar superieuren beslisten anders, zei ze tijdens haar verhoor. Zowel Wiebes als Snel ontkende de memo ooit te hebben gezien. Toch zei Wiebes nooit het idee te hebben gehad dat er sprake is geweest van ‘kwade opzet’ bij ambtenaren, iets waar de commissie soms aan leek te twijfelen, gezien het soms venijnige verhoor van sommige oud-directeuren.

Beleid is sexy, uitvoering niet

,,Toeslagen is een fabriek zonder een greintje oog voor de menselijke maat’’, zei Menno Snel. Maar in plaats van de machine stop te zetten werd heel lang gedacht dat een nieuwe machine de problemen zou oplossen. Een stelselwijziging moest er komen. Eerst werd onder Asscher jarenlang gewerkt aan de huishoudentoeslag, die onder meer de kinderopvangtoeslag overbodig zou maken. Die poging werd in 2014 gestaakt, omdat het ‘te complex’ werd.

Menno Snel, staatssecretaris van Financiën 2017 tot 2019.

Menno Snel, staatssecretaris van Financiën 2017 tot 2019. © ANP

Vervolgens zette de regering haar kaarten op een systeem waarbij kinderopvangorganisaties ‘direct’ gefinancierd zouden worden, in plaats van via een toeslag aan de ouders. Opnieuw werd jaren aan dit nieuwe systeem gewerkt, totdat het derde kabinet-Rutte de invoering toch te risicovol achtte. Staatssecretaris Tamara van Ark was beducht voor een nieuw ict-debacle en trok in 2018 de stekker eruit.

Al die jaren lag de focus op nieuw beleid, en kon de ‘alles of niets’-benadering gewoon doorgaan. Een foutje ter waarde van 100 euro kon een gezin zomaar duizenden euro’s aan terug te betalen toeslag kosten. Dat een grote groep ouders door de Belastingdienst ook nog eens rücksichtslos als fraudeur werd gebrandmerkt leidde tot de zeer schrijnende situatie die we nu kennen.

De witte vlekken

De commissie heeft veel kunnen ophelderen, maar er bleven ook zaken onderbelicht. Neem de rol van de Raad van State: de hoogste bestuursrechter gaf de Belastingdienst aanvankelijk keer op keer gelijk in zaken die ouders hadden aangespannen. Die bevestiging zorgde er mede voor dat de ‘alles of niets’-benadering van het toeslagenbeleid gewoon doorging. De Raad van State werd pas later kritischer. De commissie heeft een onafhankelijke analyse laten uitvoeren van de uitspraken. Die zal pas bekend worden op 17 december.

Premier Mark Rutte na afloop van het verhoor.

Premier Mark Rutte na afloop van het verhoor. © ANP

Ook blijft de kant van de Tweede Kamer zelf onderbelicht. Het viel buiten de opdracht van de commissie om parlementariërs te horen. Toch is onduidelijk hoe het kan dat de toeslagwetgeving zó hard heeft kunnen uitpakken. Ook de Kamer zelf legde na de Bulgarenfraude grote nadruk op fraudebestrijding. Het maakt nieuwsgierig naar een parlementaire zelfanalyse.

Vogels zijn gevlogen

Met uitzondering van premier Rutte zitten alle politiek verantwoordelijken van toen niet meer op hun post. Daardoor konden oud-bewindspersonen de afgelopen week spijt betuigen, zonder daar consequenties uit te (hoeven) trekken.

Gedupeerde ouders praten op het Plein in Den Haag met premier Mark Rutte.

Gedupeerde ouders praten op het Plein in Den Haag met premier Mark Rutte. © ANP

Tekenend was misschien wel de manier waarop oud-staatssecretaris Wiebes bijna terloops aan de commissie opbiechtte dat hij in 2017 de Tweede Kamer verkeerd heeft geïnformeerd. Achteraf was het antwoord dat hij had gegeven op vragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt ‘idioot’ en ‘verbijsterend’, zei Wiebes. Het onjuist informeren van het parlement geldt als een politieke doodzonde, maar Wiebes zit inmiddels ergens anders. Hij is nu als minister verantwoordelijk voor Economische Zaken en Klimaat. Zijn opvolger van destijds, Menno Snel, is na zijn aftreden eind 2019 alweer opgevolgd door maar liefst twee staatssecretarissen.

Zo houden slachtoffers een bittere nasmaak: zowel bewindslieden als vrijwel alle topambtenaren uit die tijd zitten allemaal allang op andere posten, terwijl duizenden ouders nog op schadevergoeding wachten.

Dag 8 – 26.11.2020

Kinderopvangtoeslagverhoren klaar: hoe de alarmbellen nooit werden gehoord

NOS 26.11.2020 Het lijkt een eeuwigheid geleden dat advocaat Eva González Pérez in haar verhoor verwees naar Het Proces van Kafka. De gedupeerde ouders waanden zich hoofdpersoon Jozef K. Hun schuld stond blijkbaar vast, maar wat ze hadden misdaan en waarom ze werden gestraft wisten ze niet.

González Pérez was de eerste getuige die verscheen voor de parlementaire ondervragingscommissie van de Tweede Kamer, anderhalve week geleden. Topambtenaren, staatssecretarissen en ministers volgden haar, uitmondend in vele uren aan verhoren onder ede over de kinderopvangtoeslagenaffaire.

De zaak in een notendop: ouders worden vanaf 2012 door de Belastingdienst aangemerkt als fraudeur als zij ook maar iets niet goed hebben ingevuld bij hun toeslagaanvraag of te weinig eigen bijdrage hebben betaald. Een dubbele nationaliteit was reden om als verdacht te worden aangemerkt. De slachtoffers raakten hun toeslag kwijt zonder opgaaf van redenen. Maar erger nog, al ontvangen toeslagen werden teruggevorderd – soms vele tienduizenden euro’s – met grote financiële en sociale problemen als gevolg.

De verhoren in een notendop: iedereen vindt het achteraf erg, ministeries wijzen naar elkaar en signalen kwamen niet waar ze moesten zijn of werden onvoldoende herkend. “Het wereldkampioenschap bestuurlijk onvermogen”, vat commissievoorzitter Chris van Dam het samen.

Halstarrig

De eerste week van de ondervragingen was het de beurt aan de ambtenaren. “Het lelijkste is als we elkaar allemaal de schuld gaan geven”, zegt secretaris-generaal van het ministerie van Sociale Zaken (SZW) Loes Mulder. Dat gebeurt toch.

Ambtenaren van het ministerie van Financiën, waar de Belastingdienst onder valt, zeggen grofweg: het alles-of-niets-beleid dat leidde tot de forse terugvorderingen was niet fraai. Maar het kwam van SZW en wij voerden het alleen uit. De commissie nam daar geen genoegen mee. “U was de hoogste baas, u had toch heel veel invloed?”, werd gevraagd aan voormalig Belastingdiensttopman Peter Veld. Dat was hij en dat had hij, maar Sociale Zaken was “halsstarrig”.

Volgens oud-topambtenaar Jaap Uijlenbroek van de fiscus is er niet één schuldige aan te wijzen:

Leijten ondervraagt Toeslagendirecteur over werkwijze

Ambtenaren van Sociale Zaken zeggen op hun beurt dat de Belastingdienst niet echt hard aan de bel heeft getrokken. “Ik heb nooit iemand boos aan mijn bureau gehad”, aldus oud-topambtenaar Marcelis Boereboom. En, is het punt van een aantal verhoorde SZW-ambtenaren, de Belastingdienst handhaafde hardvochtiger dan ons beleid voorschrijft.

De bewindslieden spreken in de tweede week van de verhoren ook over signalen die niet zijn doorgekomen. “Te weinig alarmbellen op allerlei niveaus”, zegt minister Wopke Hoekstra van Financiën. “Waarom zijn de alarmbellen niet gaan rinkelen? Dat komt omdat ik de informatie niet kreeg”, zegt voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher.

Een van de memo’s die nooit op de juiste plek naar boven zijn gekomen, is de waarschuwing van juridisch adviseur Sandra Palmen.

De belangrijkste waarschuwingen en adviezen uit het memo

Oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers heeft het over “een leemlaag” waar niks doorheen komt en zijn opvolger Eric Wiebes “zag de lont niet branden van de bom die later ontplofte”. Toch gaan er gedurende de jaren dat de affaire speelt memo’s, notities, brieven, briefjes, rapporten en opmerkingen naar allerhande bewindspersonen.

Oud-staatssecretaris Wiebes probeert in zijn verhoor uit te leggen dat er sprake was van puzzelstukjes waarbij niemand de hele puzzel overzag. “Ja, hier is zo enorm iets misgegaan.” De commissie vindt dat ook, blijkt uit de soms felle en strenge toon van de verhoren. Commissieleden benadrukken dat bewindspersonen zelf verantwoordelijk zijn voor de informatiestroom op hun eigen departement en zich dus eigenlijk niet kunnen verschuilen achter ambtenaren die alarmbellen niet weten te vinden.

RTL Nieuws en Trouw

Premier Rutte hoorde pas vorig jaar over de volle omvang van de problemen, zegt hij. Hij kan zich niet herinneren dat hij er een gesprek over heeft gehad met een van de betrokken bewindspersonen. “Kan zijn, hoor, dat daarover gesproken is. Maar dat staat mij niet meer bij.”

Besproken wordt ook of de Tweede Kamer wel adequaat is geïnformeerd. “Nee, terugkijkend niet”, zegt Rutte. De afgelopen tijd kwamen veel documenten via RTL Nieuws en Trouw naar buiten, tot frustratie van het parlement. Minister Hoekstra vraagt zich voor de commissie af of “we hier hadden gezeten zonder vragen door de media en vanuit de Kamer”.

Wiebes antwoordde hij op vragen van de Kamer dat er niets bekend was over gedupeerde ouders, terwijl dat wel zo was.

Wiebes over zijn eigen antwoord: dat was schandalig

Gedurende de twee weken worden omstandigheden aangevoerd die een rol spelen bij het uit de hand lopen van de kinderopvangtoeslagaffaire. Zo leidt de Bulgarenfraude begin jaren 2010 tot een streng antifraude-klimaat, wordt geschetst. “Men wilde er een tandje bij”, zegt Weekers. “We hebben oog gehad voor de balans”, zegt Rutte. “Maar het kan zijn dat mensen grenzen hebben overschreden.”

En er was het problematische toeslagensysteem zelf, dat stamt uit 2005. Velen zijn er ongelukkig mee, omdat het te complex is voor burgers, omdat het wordt ingevoerd terwijl de Belastingdienst er nog niet klaar voor is, omdat werken met voorschotten altijd leidt tot correcties en omdat het systeem te rigide is. “Een fabriek zonder menselijke maat”, aldus oud-staatssecretaris Snel, de enige afgetreden bewindspersoon in deze affaire.

Blussen

Asscher wijdt voor de commissie uit over een eenvoudiger systeem waarbij het geld rechtstreeks naar de opvang gaat. “Ik dacht oprecht dat ik met de snelste oplossing bezig was.” Maar in de jaren dat daaraan wordt gewerkt, worden ouders nog steeds vermalen door het oude systeem.

Voorzitter Van Dam: “Ik krijg het beeld dat het huis in de fik staat en dat er een nieuw huis wordt gebouwd zonder het oude te blussen.” En het nieuwe huis komt er uiteindelijk niet, omdat het volgende (en dus huidige) kabinet er toch niet aan wil.

‘Pijn, alleen maar pijn’

Premier Rutte reflecteert in zijn verhoor – het laatste van de commissie- op wat fraudebestrijding eigenlijk is: “Je zoekt mensen die willens en wetens geld willen lospeuteren bij de overheid waar ze geen recht op hebben.” Dat dat hier is misgegaan, wordt nog eens duidelijk buiten het Kamergebouw, waar een aantal gedupeerden zich voor de laatste dag had verzameld. Een van hen vertelt over de “pijn, alleen maar pijn” waarmee ze de afgelopen weken voor tv heeft gezeten. “De betrokkenen eten er geen boterham minder om en ik loop bij de voedselbank.”

De parlementaire commissie presenteert op 17 december de bevindingen aan de Tweede Kamer. Dat document is overigens een reconstructie, zonder conclusies en zonder aanbevelingen.

BEKIJK OOK;

Dit weten we nu door de verhoren over de toeslagenaffaire

RTL 26.11.2020 De verhoren over de affaire met de uit de hand gelopen fraudejacht door de Belastingdienst zijn vandaag afgerond. RTL Nieuws-journalist Pieter Klein bracht samen Trouw-journalist Jan Kleinnijenhuis de affaire aan het licht. Zij wonnen daarvoor de prijs Journalist van het Jaar. Klein legt uit wat de verhoren van de afgelopen twee weken hebben opgeleverd.

Pieter, welke uitspraken vielen je het meeste op?

“Dat ambtenaren zeiden dat ze allemaal ‘buikpijn’ hadden, maar dat er geen enkele ‘buikpijnnotitie’ op het bureau van ministers is gekomen. Dat geen van de topambtenaren, ministers en staatssecretarissen echt snapten hoe heftig het beleid was, en hoe ernstig de fraudejacht was ontspoord.

Dat ze pas vorig jaar, na de onthullingen van RTL Nieuws en Trouw het ‘schaamrood op de kaken’ kregen. Toen ze het brandende lont zagen dat een sociale bom liet ontploffen. Toen ze zagen dat jarenlang ‘een bal richting het ravijn rolde’ en dat niemand had ingegrepen. En dat premier Mark Rutte uiteindelijk zei dat de harde aanpak na de Bulgarenfraude, ambtenaren misschien het idee had gegeven dat ze over de grenzen van de wet mochten gaan, terwijl dat niet de bedoeling was.”

Lees ook:

Toeslagenaffaire: Wiebes zegt niets te weten van ‘buikpijn’ bij topambtenaren

Wat heeft je het meest verbaasd?

“Het patroon van niet goed kijken naar het effect van wetten. Alleen kijken naar grote stelselwijzigingen of abstract naar ‘de schuldenproblematiek’. Niet goed luisteren naar signalen. Niet praten met gewone mensen die in de knel zaten. Dat politieke en ambtelijke bestuurders zelfs niet wisten hoe de wetgeving en regels in elkaar zaten, waardoor mensen onterecht tot fraudeur werden bestempeld en in nog grotere ellende terecht kwamen.

Dat er niet is geluisterd naar het vernietigende memo van die ene jurist uit 2017, die toen al zei dat de Belastingdienst ‘ontoelaatbaar’ handelde. Dat het toen al opgelost had kunnen worden. En dat zoveel belangrijke informatie al die tijd is achtergehouden voor parlement, pers en samenleving.”

Verandert dit nog iets voor de gedupeerden?

“Nee. Veel ouders hebben met afgrijzen en ongeloof naar de verhoren gekeken. Ook met woede, omdat de compensatie nog steeds heel traag gaat. Ze vinden het over het algemeen wel goed wat de parlementaire ondervraging heeft blootgelegd. En ik denk dat het uiteindelijke rapport van de commissie een nog ontluisterender beeld zal schetsen. Het enige voordeel voor de ouders is dat zij gehoord worden, dat hun zaak op de politieke agenda blijft staan, ook in de aanloop naar de verkiezingen, waardoor de druk op Den Haag heel groot zal zijn om het juiste te doen.”

Directeur Toeslagen in tranen tijdens verhoor toeslagenaffaire

Directeur Toeslagen Agaath Cleyndert breekt tijdens het begin van het verhoor van de toeslagenaffaire. Gesprekken voeren met gedupeerde ouders was, zei ze, het moeilijkste wat ze in haar loopbaan heeft gedaan

Komen de verhoorde kopstukken weg met ‘ik wist er niets van’?

“Dat moet blijken. Het is natuurlijk waar dat sommige betrokkenen niet alles wisten, of op sommige momenten niet alles konden weten. Maar de verhoren lieten ook zien dat te vaak niet is doorgevraagd, dat signalen zijn genegeerd. Of betrokkenen onder ede de waarheid en de gehele waarheid hebben verteld, is aan de commissie: als zou blijken dat de commissie tot de conclusie komt dat sommigen niet de hele waarheid hebben gesproken, kan de commissie aangifte doen wegens meineed. Het kan ook zijn dat de commissie het gewoon vaststelt. Daarnaast kijkt het Openbaar Ministerie nog naar mogelijke strafvervolging van de Belastingdienst; ook daar zou nieuwe informatie kunnen opduiken.”

Hoe kan het dat de verantwoordelijken niets wisten van dit enorme probleem?

“Veel van de problematiek was op zich jarenlang wel bekend. Forse terugvorderingen van toeslagen, met name bij de armste mensen. Of dat toeslagen teruggevorderd werden als niet de hele eigen bijdrage was betaald. Maar de meest schrijnende effecten kwamen pas in volle omvang op tafel nadat vorig jaar werd onthuld hoe ernstig de fraudejacht was ontspoord, en hoe duizenden mensen letterlijk zijn ‘aangereden door de overheid’. Of, zoals premier Rutte zei, toen bleek dat de ‘overheid die zó machtig is, en mensen moet beschermen, mensen heeft vermorzeld’.”

Is de belangrijkste bevinding dat binnen een ministerie informatie niet op de juiste plek komt?

“Als het goed functioneert, komen problemen juist wel in volle omvang op tafel. Dan vragen topambtenaren goed door, en leggen zij politici alle mogelijke scenario’s voor om in te grijpen. Minister Hoekstra (Financiën) legde uit dat een van de grootste problemen was dat de Belastingdienst informatie niet boven tafel kreeg, en daarna veel te defensief in het eigen gelijk bleef hangen, waardoor de informatievoorziening ‘verhullend’ was. Uit het verhoor van Mark Rutte bleek vandaag dat er ook op hoog niveau is gestuurd om niet alle informatie ruimhartig openbaar te maken.”

RTL Nieuws en Trouw publiceerden gezamenlijk over de misstanden in de ontspoorde fraudejacht van de Belastingdienst. Ouders werden onterecht aangemerkt als fraudeur en kwamen in grote problemen. Lees hier een overzicht van de affaire die onder meer staatssecretaris Menno Snel ertoe bracht de eer aan zichzelf te houden.

Er werden vaak zinnetjes gebruikt als ‘dat kan ik mij niet meer herinneren’. Werden ambtenaren en politici voorbereid?

“Ambtenaren en politici zijn inderdaad voorbereid op wat ze wel en niet moeten zeggen. Ze zullen niet het advies hebben gekregen om te liegen, omdat ze onder ede staan. Daarom waren ze heel precies in wat ze zich wel en wat ze zich juist niet herinnerden.”

Wat heeft de enquête opgeleverd?

“We hebben een heel ontluisterend inkijkje gekeken in hoe ons bestuur doorschoot in de fraudejacht en niet ingreep bij te harde wetgeving en te lang gemaakte fouten niet wilde toegeven. Daar is inmiddels iedereen van doordrongen. In politiek en bestuurlijk Den Haag zal het signaal zijn: als er ergens een probleem is, kijk er dan veel eerder naar. Een tweede conclusie is: je moet niet twee ministeries twee verschillende wetten laten uitvoeren, en niet goed kijken naar de uitvoering. Een derde conclusie: er moet in de wet veel meer aandacht zijn voor menselijke maat. En, heel simpel: ga gewoon praten met mensen.”

Wat zullen de consequenties zijn van de bevindingen van de verhoorcommissie?

“Dat moet nog blijken, als de commissie 17 december het verslag presenteert. De harde kantjes van het beleid zijn inmiddels al aangepast. In januari komt er een Kamerdebat over wat de politieke conclusies moeten zijn. Over hoe het verder gaat met het hele toeslagenstelsel, dat functioneerde als een ‘fabriek’ waarin geen oog was voor de menselijke maat, wordt in de formatie na de komende verkiezingen besloten.”

Lees ook:

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

RTL Nieuws; Mark Rutte Wopke Hoekstra Menno Snel Pieter Klein Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Kinderopvang Kinderopvangtoeslag

Rutte maakt nogmaals excuus aan slachtoffers kinderopvangaffaire

NOS 26.11.2020 Voorzitter Van Dam sluit het verhoor van Rutte af. Hij was de laatste getuige die is gehoord. De commissie presenteert op 17 december 2021 het eindverslag.

  • Het was vandaag de laatste dag van de openbare verhoren
  • Twee weken lang hoorde de commissie topambtenaren en politici
  • De commissie hoorde als laatste getuigen minister Hoekstra en premier Rutte

Liveblog gesloten

  • 6 UUR GELEDEN

Verhoor afgelopen

  • 6 UUR GELEDEN

Rutte: nogmaals excuus

Rutte is het met minister Hoekstra eens dat de kindertoeslagaffaire misschien nooit aan het licht was gekomen als de Kamerleden als Omtzigt en Leijten er niet zo hard op hadden “zitten duwen”. De premier herhaalt de excuses die hij eerder aan de betrokken ouders heeft gemaakt. Hij schaamt zich ervoor dat hij tien jaar premier is geweest en dat het probleem niet is opgelost. “Uiteindelijk ben ik de in de ogen van het land de baas is van het spul.”

Rutte gaat ook nog eens met de betrokkenen praten. “Dat was ik al van plan om in de zomer te doen, maar dat is er door corona nog niet van gekomen.

  • 7 UUR GELEDEN

Rutte: Kamer niet adequaat geïnformeerd

Op de vraag of Rutte vindt dat de Kamer adequaat is geïnformeerd over de toeslagenaffaire, zegt de premier: “Nee, terugkijkend niet. Dat memo van mevrouw Palmen had de Kamer natuurlijk moeten bereiken.” Het gaat dan om een memo uit 2017 van een topambtenaar, die vond dat ouders te hard werden aangepakt. Dat memo bleef lang onopgemerkt.

  • 7 UUR GELEDEN

‘Toeslagenaffaire is vergelijkbaar met aardbevingen Groningen’

Het verhoor van premier Rutte gaat verder. Hij gaat in op de vergelijking die hij eerder maakte tussen de toeslagenaffaire en de aardbevingen in Groningen. “Hier is een verschrikkelijk ongeluk gebeurd. Dit is overheidsfalen. Dit is de bal die richting het ravijn rolde en niemand stak een poot uit.”

Hij wijst erop dat de overheid een schild had moeten zijn voor burgers, maar dat in dit geval niet is geweest.

  • 7 UUR GELEDEN

Het verhoor is een kwartier geschorst

Om 15.35 uur gaat het verhoor van premier Rutte verder.

  • 7 UUR GELEDEN

‘Affaire lijkt op bal die richting ravijn rolt’

Rutte zegt stellig dat het helpen van mensen prioriteit had bij het kabinet. De rest, het oplossen van een politiek probleem bijvoorbeeld, was wat hem betreft achtergrondmuziek. “Het ging echt om de mensen die nu ook weer op het Plein staan. Het is verschrikkelijk wat hen is overkomen: huwelijksproblemen, kinderen die het moeilijk hebben.”

Hij vergelijkt de affaire met een bal die richting een ravijn rolt en op een gegeven moment niet meer te stoppen is.

Video afspelen

Rutte: de bal rolde in het ravijn

  • 7 UUR GELEDEN

‘Snel was goede staatssecretaris, had wat mij betreft niet weg gehoeven’

Vanaf juni 2019 is de kinderopvangtoeslagaffaire echt een groot onderwerp, zegt premier Rutte. Vanaf dan heeft hij er bemoeienis mee. Hij biedt staatssecretaris Snel zijn hulp en ondersteuning aan. Hij vindt het overigens onterecht dat Snel moest vertrekken. “Hij was een goede staatssecretaris. Ik had het volste vertrouwen in zijn aanpak.”

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: ik had moeten waarschuwen voor de balans

Rutte geeft toe dat ambtenaren door de verharding van de fraude-aanpak, na onder meer de ‘Bulgaren-fraude’, misschien het gevoel hebben gekregen dat ze verder konden gaan dan ze anders zouden doen. “We hebben oog gehad voor de balans, maar het kan zijn dat u ook gelijk heeft en dat mensen grenzen hebben overschreden.”

De premier zegt dat dit een van de lessen is die hij heeft getrokken: dat hij mensen had moeten waarschuwen dat fraude hard moet worden aangepakt, maar dat de balans ook goed in de gaten moet worden gehouden.

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: ik vind ook dat fraude moet worden aangepakt, maar wel in balans

Rutte heeft in zijn beginperiode als premier regelmatig gezegd dat alles op alles moet worden gezet om fraude te bestrijden. “Jazeker, daar heb ik een opvatting over.” Hij wijst erop dat het destijds niet om deze zaak ging, maar om bijvoorbeeld de ‘Bulgaren-fraude’ met onder meer huursubsidie. Hij vindt dat er wel oog moet zijn voor de menselijke maat.

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: in een keer alle info naar buiten brengen

Rutte zegt dat hij het verstandig vond om met de beantwoording van het wob-verzoek van 7 juni te wachten tot het rapport van de commissie-Donner er was. Dat kwam in oktober uit. Maar de premier vond het een goed idee om zo lang te wachten omdat het hem beter leek om alle informatie in een keer naar buiten te brengen.

Premier Rutte bij de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag ANP

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte ontkent dat hij stukken heeft tegengehouden

Twee dagen na de ministerraad op 7 juni werd er een wob-verzoek gedaan. Het antwoord daarop liet lang op zich wachten, beaamt Rutte. Maar hij ontkent dat hij de beantwoording heeft tegengehouden. Wel heeft hij geadviseerd om alle stukken in een keer naar buiten te brengen. “Maar dat heeft niet geleid tot weken vertraging.”

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: de bom ontplofte op 7 juni 2019

De bom ontplofte wat Rutte betreft tijdens de ministerraad op 7 juni 2019. “Toen was iedereen op de hoogte van de ernst in elk geval wat betreft de CAF-11-ouders.” Dat is de eerste groep van ongeveer 300 ouders, waarvan duidelijk werd dat zij het slachtoffer waren van een keiharde terugvordering van toeslagen.

  • 9 UUR GELEDEN

Rutte: memo-Palmen viel niet onder Rutte-doctrine

Het gaat over de zogenoemde Rutte-doctrine. Zo wordt het uitgangspunt genoemd dat ambtenaren onderling vrijelijk moeten kunnen communiceren. De premier vindt dat hun mails bijvoorbeeld niet mogen worden opgevraagd. Hij maakt een uitzondering voor wat hij klokkenluiderssignalen noemt, zoals het memo van topambtenaar Palmen uit 2017, waar het de afgelopen weken vaak over gaat. Daarin waarschuwde zij dat er sprake was van onbehoorlijk bestuur en dat ouders gecompenseerd moesten worden. Het memo werd genegeerd en dook opnieuw op in 2019.

  • 9 UUR GELEDEN

Rutte: niet bewust weinig aantekeningen gemaakt

Kamerlid Kuiken verbaast zich erover dat er nauwelijks aantekeningen gevonden zijn van gesprekken tussen ambtenaren op het ministerie van Algemene Zaken en de premier. Het lid van de parlementaire ondervragingscommissie vraagt zich af of er bewust heel weinig wordt opgeschreven, zodat die stukken ook niet kunnen worden opgevraagd. Rutte ontkent dat. Hij zegt dat de lijnen binnen AZ gewoon kort zijn. “Het is maar een klein ministerie.” Volgens hem wordt er alleen grappenderwijs weleens gewezen op de Wet Openbaar Bestuur, op basis waarvan journalisten en Kamerleden bijvoorbeeld een Wob-verzoek kunnen indienen. Kuiken: “Maar ik weet uit ervaring dat in elke grap een kern van waarheid zit”.

  • 9 UUR GELEDEN

Ook Rutte werd zich pas in juni 2019 bewust van grote problemen

Ook Rutte hoorde pas in juni 2019 van de omvang van de problemen met de kinderopvangtoeslag. Hij kan zich niet herinneren dat hij hier een gesprek over heeft gehad met een van de betrokken bewindspersonen. “Kan zijn, hoor, dat daarover gesproken is. Maar dat staat mij niet meer bij.”

Rutte zag dat de bal het ravijn in was gerold, maar consequen­ties blijven uit

AD 26.11.2020 Het verhoor onder ede was een primeur voor een premier die van de gelegenheid gebruik maakte om nogmaals zijn excuses aan te bieden voor de toeslagenaffaire. Politieke consequenties verbindt Mark Rutte daar niet aan, maar hij heeft wel een les geleerd, zei hij tegen de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

,,Het was een bal die het ravijn inrolde en niemand stak een poot uit.” Aan metaforen had de mini-enquête naar de toeslagenaffaire de afgelopen twee weken geen gebrek, dus deze beeldspraak van minister-president Mark Rutte kon er vanmiddag ook nog wel bij.

Lees ook;

Dat er bij Toeslagen een ramp gaande was, drong maar niet door tot kabinet

Dat er bij Toeslagen een ramp gaande was, drong maar niet door tot kabinet

Wie tussen de wielen van Toeslagen kwam was aan de goden overgeleverd

o Wie tussen de wielen van Toeslagen kwam was aan de goden overgeleverd

Nieuwsgieriger was de commissie echter naar de vraag hoe de premier zijn eigen rol had gezien. Hij is immers het enige politieke kopstuk dat al op zijn post zat toen de kiem voor het schandaal werd gelegd. De rest is vertrokken. Hij zit er nog.

Rutte legt de eed af tijdens zijn verhoor door de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

Rutte legt de eed af tijdens zijn verhoor door de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag. © EPA

Excuses

In zijn slotwoorden zei Rutte zich vooral te schamen dat het toeslagensysteem in de tien jaar dat hij in het Torentje zit nog altijd onveranderd is. Pogingen om het stelsel te veranderen strandden keer op keer, terwijl er intussen wel duizenden ouders  onbedoeld ‘tussen de wielen van de overheid’ zijn geraakt. Rutte zei daardoor geraakt te zijn: ,,Ik ben in de ogen van het land de baas van het spul. Ik kan daar niet voor weglopen.” En dus herhaalde hij de excuses die hij in januari van dit jaar tegen de slachtoffers had uitgesproken.

Ik ben in de ogen van het land de baas van het spul. Ik kan daar niet voor weglopen, aldus Mark Rutte.

Toch maakte Rutte zijn rol tijdens zijn verhoor een aantal keren kleiner dan zijn ondervragers lief was. Dat hij leiding had gegeven aan de ministeriële commissie die de fraudeaanpak tijdens zijn tweede kabinet flink opschroefde, deed Rutte eerst nog af als een vooral technisch voorzitterschap, zoals hij er vele heeft. Zo makkelijk kwam hij echter niet weg: had hij wel voldoende oog gehad gehad voor de ‘schaduwkant’ van die verharde aanpak? Immers, ouders die een foutje met de aanvraag van de kinderopvangtoeslag hadden gemaakt zijn het slachtoffer geworden van een nietsontziende fraudejacht, waarbij fundamentele rechtsbeginselen zijn geschaad.

Voorafgaand aan zijn verhoor werd de premier opgewacht door een aantal gedupeerde ouders.

Voorafgaand aan zijn verhoor werd de premier opgewacht door een aantal gedupeerde ouders. © ANP

Vergoelijken

Rutte snapte de vraag en gaf toe dat zijn rol ook weer niet zó klein was geweest. En ja, hij had ook een les getrokken: hij rekent het zichzelf aan dat hij het belang van rechtsbescherming onvoldoende heeft benadrukt toen het kabinet besloot om fraude harder aan te pakken ,,Ik had explicieter moeten zeggen: ja, we gaan het aanpakken, maar het mag niet gebeuren dat we grenzen over gaan.”

Dat die grenzen toch werden overschreden, kan wellicht komen doordat uitvoerende ambtenaren de aansporing van het kabinet niet juist hebben verstaan. ,,U kunt gelijk hebben, dat mensen het gevoel hebben gekregen dat ze verder moesten gaan dan ze normaal zouden doen. Maar ik kan niet vergoelijken dat iemand zoiets gedaan kan hebben”, zei de premier.

Venijn

Minister van Financiën Wopke Hoekstra had even daarvoor een hard oordeel over het functioneren van de Belastingdienst geveld. De CDA-bewindsman had geen goed woord over gehad voor de informatieverstrekking vanuit de fiscus. Dat verwijt kreeg Rutte vervolgens hard door de commissie in het gezicht gesmeten. Want gaf hij door zijn eigen ‘Rutte-doctrine’ om memo’s tussen ambtenaren niet te willen delen met het parlement zelf niet het verkeerde voorbeeld? En is de neiging bij zijn ministerie van Algemene Zaken om zo min mogelijk op papier te zetten niet ingegeven door angst dat informatie door parlement en media kunnen worden opgeëist?

De geheime notulen van de ministerraad die hij had mogen inzien, zo zei voorzitter Chris van Dam, ‘dragen niet bij aan het beeld dat transparantie prioriteit nummer één was bij dit kabinet.’ Over de vasthoudendheid van met name CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt werd tijdens kabinetsberaden niet altijd ‘met vriendelijke toon gesproken’, was de commissie gebleken. SP’er Renske Leijten, die met Omtzigt stapels Kamervragen had moeten stellen, voelde zich vaak met een ‘kluitje in het riet gestuurd’, zei ze. ,,Als de informatieverstrekking beter was geweest hadden we hier vandaag niet gezeten”, wierp zij Rutte met het nodige venijn voor de voeten.

Over de vasthou­dend­heid van met name CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt werd tijdens kabinetsbe­ra­den niet altijd ‘met vriendelij­ke toon gesproken’, was de commissie gebleken

Verschrikkelijk

De premier kon het haar slechts nazeggen, ook al omdat Hoekstra tijdens zijn verhoor het duo Omtzigt-Leijten, net als de vasthoudende verslaggevers van Trouw en RTL Nieuws, lof toezwaaide: ,,Als je kijkt naar dit dossier en je ziet hoe lang het heeft geduurd voor we in de richting van een oplossing zijn gaan bewegen, vraag ik me sterk af of we daar ooit zonder vragen en mediaberichten zouden zijn beland”, aldus de minister van Financiën.

Rutte herinnerde de commissie eraan wat er van hem en de rest van de politiek, ongeacht partijkleur, mag worden verwacht: ,,Niemand gaat de politiek in om mensen in hun diepste bestaan te kwetsen of te raken. Wij moeten zorgen dat mensen nooit tussen raderen van systeem komen.” Dat juist dát is gebeurd, vindt Rutte net als al die andere ex-bewindslieden die deze week te biecht gingen ‘verschrikkelijk’. Maar politieke consequenties trekt hij daar niet uit.

De bode begeleidt de premier naar zijn plek in de enquêtezaal, waar hij vanmiddag, als eerste premier ooit, onder ede werd gehoord.

De bode begeleidt de premier naar zijn plek in de enquêtezaal, waar hij vanmiddag, als eerste premier ooit, onder ede werd gehoord. © ANP

Fraudecommissie van Rutte leidde mogelijk tot hardere aanpak

NU 26.11.2020 Een commissie die in 2013 werd opgericht om fraude te bestrijden, onder leiding van premier Mark Rutte, heeft er mogelijk voor gezorgd dat de aanpak te streng werd. Er is geen directe link met de problemen die nu bekend zijn met de kinderopvangtoeslag, maar het kan ervoor hebben gezorgd dat een klimaat ontstond waarin ambtenaren “over de grens” konden gaan.

“Het kan pervers uitpakken”, zei Rutte donderdag voor de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de toeslagenaffaire.

Als er al een link is tussen de toeslagenaffaire waarbij ouders onterecht als fraudeur werden bestempeld en slachtoffer werden van te harde aanpak van de Belastingdienst, dan had die link er niet mogen zijn, zei de premier. “Er kunnen mensen het gevoel hebben gehad dat zij verder mochten gaan dan normaal”, zei Rutte verder.

Wat er in die anti-fraudecommissie wordt besproken, is geheim. Stukken mogen ook niet openbaar worden gemaakt, maar de ondervragingscommissie heeft ze wel mogen inzien.

“Het beeld is wel: we gaan fraude aanpakken. We zien nu dat het beleid kneiterhard is”, zei commissievoorzitter Chris van Dam (CDA). “Misschien is de indruk gewekt dat ambtenaren over de grens konden gaan”, antwoordde Rutte.

De informatievoorziening in dit dossier is ‘de crux’, zei Van Dam. Of beter gezegd: het gebrek eraan. Stukken die werden opgevraagd door Kamerleden kwamen niet boven tafel. Regelmatig werden zij verrast door berichten via de media, maar ook daar kwam informatie vaak pas boven tafel na Wob-verzoeken.

‘Rutte-doctrine’ hielp niet mee bij openheid

De commissie had het vermoeden dat de zogenoemde ‘Rutte-doctrine’ hier een rol in heeft gespeeld. De term dook op in een sms-bericht van een medewerker van Rutte waarin wordt gesproken over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt die informatie wil van oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel.

Het betekent dat Rutte over het algemeen niet wil dat ambtelijke stukken zomaar openbaar worden gemaakt. Ambtenaren moeten “in alle veiligheid” kunnen werken en “onderling kunnen brainstormen”, zonder dat die gesprekken later publiekelijk worden, vindt de premier.

Dat heeft tot gevolg dat bijvoorbeeld journalisten die via een Wob-verzoek informatie boven tafel willen krijgen, te lang op informatie moeten wachten. Dat gebeurde regelmatig in de toeslagenaffaire.

Rutte wilde benadrukken dat zijn ministerie, Algemene Zaken, maar een kleine organisatie is waar niet altijd alles wordt bijgehouden. Verwijten van de ondervragingscommissie dat zijn departement belangrijke informatie voor de Kamer achterhield, ontkende hij.

Lees meer over: Politiek Toeslagenaffaire

Rutte: fraudecommissie leidde mogelijk tot ’verder dan normale’ aanpak

Telegraaf 26.11.2020 De speciale ministeriële commissie voor fraude kan ertoe hebben geleid dat ambtenaren ruimte zagen voor een aanpak die ’verder gaat dan normaal’. Dat zegt premier Mark Rutte donderdagmiddag in zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

Rutte werd onder meer verhoord over die commissie, die in 2013 werd opgezet, onder meer naar aanleiding van de ’Bulgarenfraude’ met toeslagen. Kamerleden vragen Rutte wat voor impact die focus op fraude had voor de dienstverlening aan burgers. „Er is altijd het risico als je fraude gaat bestrijden, termijnen langer gaan duren”, zegt Rutte over die balans. „Maar het is in elk geval niet de bedoeling dat mensen tussen de wielen van de overheid gaan komen.”

Dat gebeurt in de toeslagenaffaire toch. En Rutte moet in het verhoor toegeven dat zijn fraudecommissie misschien wel aan bij heeft gedragen. „Het kan dat mensen in de uitvoering het gevoel hebben gekregen: we moeten verder gaan dan normaal.” De ministeriële commissie voor fraude-aanpak recenseert hij donderdagmiddag als ’matig geslaagd’.

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er na de eerste verhoorweek aan het licht is gekomen in de toeslagenaffaire:

’Geen tijd voor alles op papier’

De Tweede Kamer voelt premier Rutte ook stevig aan de tand over de gebrekkige verslaglegging op zijn departement en informatievoorziening van het kabinet. „We hebben niet de tijd om alles op papier te zetten”, verdedigt Rutte zich in zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

De ondervragingscommissie met Kamerleden die Rutte donderdagmiddag verhoort, blijkt op zijn ministerie van Algemene Zaken maar weinig documenten te hebben kunnen vinden over het toeslagendossier. „U heeft gekregen wat we hebben”, zegt Rutte. „Het is een heel klein departement. We hebben niet de tijd om alles op papier te zetten.”

De premier ontkent dat er weinig wordt vastgelegd om te voorkomen dat journalisten en Kamerleden later documenten op kunnen vragen. Dat wordt volgens Rutte wel eens ’grappend’ gezegd door zijn ambtenaren. „Maar dat wordt niet in actie omgezet.”

De commissie zet ook vraagtekens bij het gebrek aan openheid. Rutte wordt ondervraagd over wat in Den Haag de ’Rutte-doctrine’ wordt genoemd. De premier wil dat communicatie van ambtenaren onderling of met bewindspersonen niet naar buiten komt, tot het tot besluitvorming overgaat. „Ambtenaren moeten met elkaar vrij kunnen denken”, vindt Rutte. Anders kunnen ’opties niet worden gewogen’ of ’stomme ideeën’ niet worden geopperd, stelt de premier.

Fnuikend

Dat de toeslagenaffaire aan het licht is gekomen, is volgens minister Wopke Hoekstra (Financiën) vooral te danken aan de pers (RTL en Trouw) en Kamerleden (Renske Leijten en Pieter Omtzigt). Die ’fnuikende’ conclusie trekt Hoekstra tijdens zijn verhoor donderdagochtend.Die problemen worden Hoekstra pas in de loop van 2019 duidelijk. Het pijnlijke vindt hij dat het zo lang heeft moeten duren voordat de politieke top doorhad hoe duizenden ouders vermorzeld werden door de eigen overheid. En dan niet eens doordat die overheid dat zelf doorheeft.

Hoekstra donderdagmorgen tijdens de start van het verhoor. Ⓒ POLITIEK 24

„Het echt fnuikende van het dossier is eerlijk gezegd dat er al veel langer iets aan de hand is en dat het pas in 2019 op de agenda komt door berichten in de media en vragen uit de Kamer”, zegt Hoekstra. „En als die dingen niet waren gebeurd, is het de vraag of wij hier nu hadden gezeten.”

Hoekstra wordt geraakt als hij eind 2019, op de dag van het opstappen van zijn staatssecretaris Menno Snel, in de Tweede Kamer even met een paar gedupeerde ouders praat. „Het schaamrood staat je dan op de kaken”, omschrijft de minister zijn gevoel als hij hoort over de ellende die de ouders met hem delen.

„Mensen zitten daar letterlijk met tranen in de ogen te vertellen”, schetst Hoekstra. Hij schetst hoe ze ook verhalen over de problemen in het verlengde van de fraude-aanpak van de fiscus, zoals uithuiszettingen en huwelijksproblemen. „Waren we maar eerder met die ouders zelf in gesprek gegaan”, verzucht Hoekstra. „Dat is echt wel wat anders dan een werkbezoek aan een staatsdeelneming.”

Minister Wopke Hoekstra wordt donderdag gehoord door de parlementaire enquetecommissie Kinderopvangtoeslag. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ANP

Hoekstra vertelt donderdagochtend ook dat hem bij zijn aantreden in 2017 nog werd verzekerd dat de toeslagenafdeling van de Belastingdienst er uitstekend voor stond. In zijn overdrachtsdossier van ’zo’n 150 of 160’ pagina’s in totaal één pagina over de kinderopvangtoeslag ging. Maar bij zijn aantreden heeft de CDA-minister de problemen bij de Belastingdienst wel helder op zijn netvlies. „Ik heb die in mijn eerste debat groot, complex en hardnekkig genoemd.”

Volgens politiek commentator Wouter de Winther kunnen de politieke verhoren gevaarlijk zijn voor bewindspersonen, ook omdat het verkiezingstijd is. „Daarom worden ze vooraf getraind”, zegt hij in de parlementaire podcast Afhameren:

In het eerste gesprek met de hoogste ambtenaar van Financiën, Manon Leijten, vraagt Hoekstra naar de problemen bij de Belastingdienst. „Leijten zei: ’Toeslagen is eigenlijk het best functionerende deel van de Belastingdienst.’”, schetst Hoekstra, die zegt tijdens zijn ministerschap hij een ’sterker dan normale bemoeienis’ bij de fiscus heeft gehad.

De minister heeft wat de kinderopvangtoeslag betreft daar zijn vraagtekens bij: „Ik zeg tegen haar: mij als burger is wel opgevallen hoe complex het systeem is.” Hij vertelt over de vele wijzigingen die hij bij het aanvragen van de toeslag door moet geven. „Daarbij krijgen wij telkens meerdere brieven die niet consistent zijn. Dus ik leg bij haar (Leijten, red.) terug: ik hoop dat u gelijk heeft.” Hoekstra stipt daarbij aan dat hij op dat moment nog niet in beeld had hoe diep de toeslagenproblematiek echt is en hoe hard die ouders heeft geraakt.

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid bedrog Wopke Hoekstra Mark Rutte

Ook premier Rutte kritisch over informatievoorziening binnen Financiën

NOS 26.11.2020 Pas in juni 2019 werd premier Rutte duidelijk hoe hevig de kinderopvangtoeslagaffaire uitpakte en wat de gevolgen waren van het “niet-proportioneel terugvorderen”. “Vanaf toen werd het een heel groot onderwerp, dat ook niet meer van mijn radar is verdwenen”, zei hij voor de parlementaire ondervragingscommissie.

Sinds dat moment heeft Rutte daar ook geregeld contact over gehad met staatssecretaris Snel, die uiteindelijk in december 2019 opstapte. Volgens Rutte verzuchtte Snel in de gesprekken met hem wel eens dat het zo moeilijk was om op het ministerie van Financiën bepaalde stukken boven water te krijgen en hoe groot de druk uit de Tweede Kamer was.

Rutte noemde het ernstig dat de informatievoorziening binnen Financiën niet goed loopt. Dat dat niet naar wens functioneerde, wist hij al langer en hij heeft er bij achtereenvolgende bewindslieden op aangedrongen dat te verbeteren. Volgens hem hebben die dat ook geprobeerd. Dat het bij de kinderopvangaffaire niet gelukt is om signalen dat het niet goed ging eerder boven water te krijgen heeft volgens hem geleid “tot het verschrikkelijke feit waardoor we hier nu zitten”.

De premier is het met minister Hoekstra eens dat de kinderopvangaffaire misschien nooit aan het licht was gekomen als Kamerleden als Omtzigt en Leijten er niet zo hard op hadden “zitten duwen”. Aan het eind van zijn verhoor herhaalde de premier de excuses die hij eerder ook al aan de betrokken ouders had gemaakt.

Bal in het ravijn

De ontwikkelingen in deze affaire vergeleek Rutte met een bal die is gaan rollen tot in het ravijn. Rutte zei dat “goedwillende Nederlanders tussen de wielen van de overheid terecht zijn gekomen en zich op geen enkele manier gesteund wisten in deze afgrijselijke kwestie en de overheid tegen zich zagen.”

De commissie vroeg Rutte of hij Snel niet eerder had moeten aansporen om in actie te komen. Rutte antwoordde daarop dat hem voor juni niet duidelijk was hoe ernstig de situatie was. “Als het bij zo’n groot departement als Financiën al niet zichtbaar is, dan is het bijna onmogelijk buiten zo’n departement. Maar natuurlijk zou ik hopen dat ik op signalen had gereageerd.”

Rutte: de bal rolde in het ravijn…!

Papieren stukken

Tijdens het verhoor van Rutte ging het lang over het al dan niet schriftelijk vastleggen van gesprekken en het al dan niet naar buiten brengen van documenten. De commissie had stukken opgevraagd over de kinderopvang en over fraudebestrijding en is er verbaasd over dat bij het ministerie van Rutte maar zo weinig op papier staat. De premier verklaarde dat doordat Algemene Zaken maar een klein departement is. “We hebben niet de tijd om alles op papier te zetten en er gebeurt veel mondeling.”

Rutte vindt het geen probleem dat er zo maar weinig schriftelijk wordt gerapporteerd. En volgens hem hoeven stukken over gesprekken tussen ambtenaren onderling en tussen ambtenaren en bewindslieden vóór er een besluit is genomen niet naar buiten te komen. “Je moet ideeën kunnen uitwisselen en je moet in veiligheid kunnen discussiëren.” In ambtelijk Den Haag staat dat bekend als de Rutte-doctrine.

Een kritisch memo van ambtenaar Palmen over de kinderopvangtoeslag moet volgens Rutte wel openbaar kunnen worden, omdat het daar om een signaal van een soort klokkenluider ging. Palmen schreef in haar memo dat de Belastingdienst laakbaar handelde, maar met haar memo werd niets gedaan. De premier had liever gezien dat dit memo terecht was gekomen bij de politieke top.

Bestrijding van fraude

De commissie vroeg Rutte ook of er niet te veel nadruk heeft gelegen op bestrijding van fraude, en of daardoor goedwillende burgers niet in de knel zijn gekomen. Het tweede kabinet-Rutte stelde in 2013 een ministeriële commissie in om de fraude aan te pakken en die commissie bleef tot 2015.

Rutte antwoorde daarop dat hij voldoende oog had voor de schaduwkanten van die aanpak en dat hij de balans voldoende in de gaten heeft gehouden. “Maar dat neemt niet weg dat u gelijk kunt hebben dat mensen in de uitvoering het gevoel gehad kunnen hebben dat ze verder moesten gaan dan ze normaal gesproken misschien zouden doen.”

Dit was de laatste dag van de verhoren van de ondervragingscommissie. Vorige week werden ambtenaren gehoord en deze week politici. De commissie komt over drie weken met een ‘verslag van bevindingen’, een onderzoek naar de feiten. De commissie trekt geen conclusies, en doet ook geen aanbevelingen.

BEKIJK OOK;

Rutte: had explicieter grenzen moeten stellen aan fraudejacht

RTL 26.11.2020 Premier Mark Rutte erkent dat hij wellicht ‘explicieter’ had moeten aangeven dat een hardere aanpak van misbruik van belastinggeld geen vrijbrief mocht zijn om rechten van burgers met voeten te treden. Dat zegt hij in een verhoor over de toeslagenaffaire.

Na een aantal veelbesproken fraudezaken hamerde het kabinet sterk op een strengere aanpak van misbruik van belastinggeld. Rutte vindt dat daarbij voldoende oog is geweest voor de balans tussen fraudebestrijding en dienstverlening aan burgers.

“Maar dat neemt niet weg dat in de uitvoering mensen het gevoel kunnen hebben gekregen dat ze wat verder moesten gaan dan ze normaal gesproken zouden doen”, erkent Rutte. “Dat kan nooit een rechtvaardiging daarin vinden. Maar het is wel gebeurd.”

Lees ook:

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

Verdedigend

Rutte kwam aan het begin van de middag aan het woord in het verhoor over de toeslagenaffaire. Vanochtend was minister van Financiën Wopke Hoekstra aan de beurt tijdens de verhoren.

Hoekstra zei zich regelmatig te ergeren aan de houding van ambtenaren van zijn ministerie, en bij de Belastingdienst in het bijzonder. Er werd te ontspannen en te verdedigend gereageerd op schandalen die aan het licht kwamen en van veel politieke onderwerpen leken veel ambtenaren het belang en de urgentie niet in te zien, zegt hij in een verhoor over de toeslagenaffaire.

Laconieke ambtenaren

Hoekstra schetste hoe hij voormalig staatssecretaris Menno Snel moest vervangen tijdens het mondelinge vragenuurtje in de Tweede Kamer over beschuldigingen van etnisch profileren bij de fiscus. De ondersteuning van ambtenaren was niet goed genoeg. “Dat kon echt niet”, blikt hij terug.

Ambtenaren konden hem niet verzekeren dat er geen sprake was, en reageerden te laconiek op de berichten. Ze adviseerden hem aan de ‘veilige kant’ te blijven.

Niet in dank afgenomen

De minister sprak de topambtenaar van zijn ministerie hierop aan en uitte zijn zorgen over het feit dat Snel op deze manier vaak de Kamer werd ingestuurd. Zijn kritiek op de Belastingdienst werd hem niet altijd in dank afgenomen, vertelt Hoekstra. Hij kreeg vaak berichten dat ambtenaren het vervelend vonden dat hij over de ‘hardnekkige problemen’ sprak.

Naarmate steeds meer duidelijk werd over de toeslagenaffaire, bleef de Belastingdienst te defensief, tot ergernis van de bewindsman.

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is een fabriek zonder greintje menselijke maat

Toeslagen is een ‘enorme fabriek’, zegt Snel, waarbij het alleen maar gaat om het afvinken van velden in formulieren.

RTL Nieuws; Mark Rutte  Wopke Hoekstra  Menno Snel Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Kinderopvang Kinderopvangtoeslag

Rutte steekt hand in eigen boezem rond toeslagen­af­fai­re: ‘Grenzen overgaan mag niet’

AD 26.11.2020 Premier Mark Rutte zegt lessen te hebben getrokken uit de toeslagenaffaire. Een van de dingen die hij zich ‘aanrekent’ is dat hij het belang van rechtsbescherming onvoldoende heeft benadrukt toen het kabinet besloot om fraude harder aan te pakken ,,Ik had explicieter moeten zeggen: ja we gaan het aanpakken, maar het mag niet gebeuren dat we grenzen over gaan.”

In het tweede kabinet-Rutte werd fraudebestrijding een speerpunt van beleid, als gevolg van de Bulgarenfraude en de fraude met persoonsgebonden budgetten. Rutte gaf zelf leiding aan een ministeriële commissie, die een speerpunt maakte van de fraudeaanpak. De commissie die de toeslagenaffaire onderzoekt vroeg Rutte of hij indertijd wel genoeg oog heeft gehad voor de schaduwkant van dit beleid: mede hierdoor kon het gebeuren dat ouders die een klein foutje hadden gemaakt met hun kinderopvangtoeslag als fraudeur werden aangepakt.

Lees ook;

Snel kwam te laat uit de tunnel: ‘Ik zat vast in het defensief’

Rutte zegt dat hij de rechtsbescherming zelf altijd in het oog heeft gehouden, maar kan zich ook voorstellen dat ambtenaren die het beleid moesten uitvoeren dat signaal niet goed hebben verstaan. ,,U kunt gelijk hebben, dat mensen het gevoel hebben gekregen dat ze verder moesten gaan dan ze normaal zouden doen. Maar ik kan niet vergoelijken dat iemand zoiets gedaan kan hebben”, zei de premier.

Premier Mark Rutte

Premier Mark Rutte © Videostill

Informatieverstrekking

Rutte kreeg het in het begin van zijn verhoor flink aan de stok met de commissie, vanwege de manier waarop zijn kabinetten omgaan met het verstrekken van informatie. Juist bij de Belastingdienst duurde het vaak eindeloos voordat informatie naar boven kwam. De commissie vraagt zich af of Rutte niet zelf ook de hand heeft gehad in die trend. Op zijn eigen ministerie van Algemene Zaken worden bijvoorbeeld heel weinig aantekeningen gemaakt, waardoor de commissie moeite had te reconstrueren wat er en met wie wordt besproken. Volgens Rutte heeft hij nou eenmaal een klein ministerie en heeft hij ‘niet de mankracht’ of ‘de tijd’ om dingen op te schrijven.

Dat op Algemene Zaken ambtenaren worden aangespoord om zo min mogelijk op schrift te stellen moet volgens hem vooral ‘in grappende zin’ worden opgevat en heeft niks te maken met de vrees dat aantekeningen of app-verkeer opgevraagd zouden kunnen worden met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). De commissie vindt die ontkenning opvallend en is bovendien kritisch over het besluit – met medeweten van Algemene Zaken – om in de toeslagenaffaire wettelijke termijnen voor openbaring van informatie op verzoek van journalisten opzettelijk te overschrijden en de boete voor lief te nemen.

Kluitje in het riet

Ook vroeg de Tweede Kamer meermaals vergeefs om ambtelijke memo’s, maar die hoefden volgens Rutte niet verstrekt te worden, omdat ambtenaren volgens hem vrij moeten zijn om ‘stomme ideeën en goede ideeën’ vrijelijk uit te kunnen wisselen, voordat het kabinet een besluit neemt. Deze uitleg wordt door Kamerleden als Pieter Omtzigt (CDA) al een tijdlang aangevochten, omdat die volgens hem in strijd is met artikel 68 van de Grondwet.

SP-Kamerlid Renske Leijten vindt dat het parlement te vaak ‘met een kluitje in het riet is gestuurd’: ,,Als de informatieverstrekking beter was geweest hadden we hier vandaag niet gezeten”, wierp zij Rutte tijdens diens verhoor voor de voeten.

Hoekstra prijst vasthoudende Kamer

Minister van Financiën Wopke Hoekstra stelde tijdens zijn verhoor dat als de Tweede Kamer en de media niet stug hadden doorgevraagd, de omvang van de toeslagenaffaire nog altijd niet bekend geweest. Hoekstra zei dat de stapel Kamervragen van Omtzigt en Leijten vooral door D66-staatssecretaris Menno Snel en zijn partijgenoten in het kabinet ‘bij vlagen als ongemakkelijk’ werd beschouwd.

Toch komt het duo, net als de vasthoudende verslaggevers van Trouw en RTL Nieuws, wat hem betreft vooral lof toe: ,,Als je kijkt naar dit dossier en je ziet hoe lang het heeft geduurd voor we in de richting van een oplossing zijn gaan bewegen, vraag ik me sterk af of we daar ooit zonder vragen en mediaberichten zouden zijn beland.”

Hoekstra denkt dat ook een oplossing nog lang niet in zicht zou zijn geweest. ,,Zonder de Kamer hadden we hier niet gezeten.” Volgens Hoekstra zat het ministerie een hele poos ‘niet aan de goede kant van de lijn’.

Ergernis

Hoekstra velde in zijn verhoor een hard oordeel over het functioneren van de Belastingdienst. Dat leidde bij hemzelf de afgelopen jaren meermaals tot ergernis. Problemen werden niet opgelost en de informatieverstrekking schoot meer dan eens tekort, zei hij tegen de commissie.

Hoekstra zei dat hij er soms pas op de achterbank van de dienstauto achter kwam dat ergens halverwege een ambtelijke notitie een probleem werd gesignaleerd. En als er iets misging, dan proefde hij te vaak een ‘ontspannen houding’.

Ontspannen houding

Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de problemen met de inning van de erf- en schenkbelasting, die de schatkist een tegenvaller van 400 miljoen euro bezorgde. ,,Dan werd er gezegd: het is binnenkort opgelost. Maar vervolgens is het niet opgelost. Dat is een soort ontspannen houding die je op meerdere dossiers ziet.”

De Belastingdienst zou bij problemen juist moeten zeggen: ‘wat ontzettend vervelend, we gaan alles op alles zetten’, aldus Hoekstra. In het geval van de toeslagenaffaire was het volgens hem beter geweest als de dwanginvorderingen eerder stop waren gezet, in plaats van eerst nog meer informatie te vergaren en dingen uit te zoeken.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën wordt gehoord door de parlementaire enquêtecommissie kinderopvangtoeslag, tijdens de laatste dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën wordt gehoord door de parlementaire enquêtecommissie kinderopvangtoeslag, tijdens de laatste dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie. © ANP

Terugkerend probleem

Een terugkerend probleem bij de Belastingdienst is volgens Hoekstra dat er ‘te weinig controle is op wat er daadwerkelijk gebeurt’. Toen hij in de Kamer zei dat de problemen ‘hardnekkig’ waren, werd hem dat door de top van de Belastingdienst niet in dank afgenomen. Hoekstra: ,,Het leverde irritatie op, want ik zou de problemen groter maken dan ze zijn.”

Hoekstra ging zich in toenemende mate bemoeien met een aantal problemen bij de Belastingdienst. Verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel vond dat ‘niet altijd makkelijk’, aldus Hoekstra, omdat bewindspersonen nou eenmaal ‘het liefst hun eigen winkel runnen’.

Snel zei gisteren tegen de commissie dat hij zich te lang samen met de Belastingdienst ‘te defensief’ had opgesteld en pas laat ‘uit de tunnel’ kwam. Hoekstra is het daarmee eens. ,,Ik denk dat ik dat onderschrijf, dat die zelfreflectie klopt.”

Verhoren toeslagenaffaire ‘Rutte-doctrine’ voorkomt dat discussiestukken openbaar worden

RTL 26.11.2020 De ‘Rutte-doctrine’ schrijft voor dat de Tweede Kamer en journalisten geen toegang krijgen tot bepaalde stukken bij ministeries. Dat zei premier Mark Rutte tijdens zijn verhoor over zijn rol in de toeslagenaffaire. Rutte wil niet dat mails tussen ambtenaren onderling of tussen ambtenaren en bewindspersonen over bepaalde ideeën of voorstellen openbaar worden.

Een ambtenaar vroeg Rutte een tijd geleden naar het effect van de doctrine, waardoor toenmalig staatssecretaris Menno Snel (Financiën) bepaalde stukken niet aan de Kamer kon geven. De sms die de ambtenaar heeft gestuurd, werd voorgelezen door de ondervragingscommissie tijdens het verhoor.

Rutte wil niet dat mails tussen ambtenaren onderling of tussen ambtenaren en bewindspersonen over bepaalde ideeën of voorstellen openbaar worden. “Daar moet je als ambtenaren gewoon over kunnen mailen zonder dat die mails naar buiten komen”, legt hij uit.

Live:

Rutte verklaart onder ede over toeslagenaffaire, kijk hier live mee

Dat geldt niet voor alle stukken, benadrukt Rutte. Notities of mails waarin ambtenaren aan de bel trekken over de werking van een systeem, moeten wel openbaar worden gemaakt. Een memo waarin wordt gewaarschuwd voor de manier waarop Toeslagen een groep ouders behandelt, had bijvoorbeeld veel eerder naar boven moeten komen. “In een goed functionerend systeem zou je verwachten dat zo’n signaal, dat raakt aan de rechtszekerheid van mensen, zou doordringen tot de hoogste laag.”

 pieter klein

@pieterkleinrtl

Cursus Wob, die immers de ‘goede en democratische bestuursvoering’ dient: Ook uit stukken voor intern beraad moeten tenminste feiten & feitelijke gegevens openbaar worden, geachte minister-president. Volgt uit wet & jurisprudentie. #toeslagenaffaire #rechtsstatelijkheid

2:27 PM · Nov 26, 2020 from Hilversum, Nederland 92 39 people are Tweeting about this

Geen aantekeningen

De commissie stelde ook vast dat er op het ministerie van Algemene Zaken nauwelijks notities zijn. Toen werd gezocht op documenten over de kinderopvangtoeslag, werd bijna niets gevonden. Volgens Rutte komt dat doordat hij nu eenmaal een klein departement heeft. “Bij bijna geen enkel gesprek maken we aantekeningen”, zegt hij.

Rutte ontkent dat er niet wordt genotuleerd om te voorkomen dat documenten via de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) naar bovenkomen. Daar wordt weleens over gegrapt maar dat wordt ‘niet omgezet in actie’, aldus de premier.

Lees ook:

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

RTL Nieuws; Mark Rutte Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet  Kinderopvangtoeslag Kinderopvang

Hoekstra: omvang toeslagenaffaire pas duidelijk door berichten in media

NOS 26.11.2020 De informatiehuishouding vanuit de Belastingdienst is echt niet op orde. Dat zei minister Hoekstra voor de parlementaire ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de kinderopvangtoeslagaffaire.

“Als je ziet wat voor zoektocht ouders hebben moeten ondernemen om hun dossier compleet te maken, dat lijkt in heel veel karakteristieken op hoe dossiers klaargemaakt moesten worden om de staatssecretaris voor te bereiden op een debat in de Kamer”, verduidelijkte hij.

Hoekstra zei ook dat de omvang van de affaire met de kinderopvangtoeslag pas in 2019 echt nadrukkelijk op de agenda is gekomen door een uitspraak van de Raad van State, berichten in de media en vragen van Kamerleden. Hij noemde het fnuikend dat er al veel langer iets aan de hand was. Maar volgens hem was het zeer de vraag “of we hier vandaag zouden hebben gezeten” als die uitspraak en de berichten in de media er niet waren geweest.

Over de slechte informatievoorziening binnen de Belastingdienst gaf hij nog als ander voorbeeld dat hij zelf pas in een laat stadium hoorde dat er een flinke financiële tegenvaller was bij de erf- en schenkbelasting.

Hoekstra: toeslagen pas op agenda door media

Eerder gedupeerden tegemoet komen

Achteraf vindt Hoekstra dat er al eerder actie had kunnen worden ondernomen om de gedupeerden van de toeslagaffaire tegemoet te komen, maar hij had in de zomer van 2019 wel begrip voor de vrees binnen zijn ministerie voor ‘precedentwerking’. Het kabinet wachtte op een rapport van oud-minister Donner over de affaire, waarin ook voorstellen werden gedaan over compensatie van de gedupeerden. Dat rapport kwam later dan werd gedacht, zei Hoekstra.

Hoekstra noemde het verschrikkelijk dat mensen in de steek zijn gelaten en hij zei dat het schaamrood hem op de kaken staat. “Dat de overheid waar deze mensen op vertrouwd hebben dit gedaan heeft, is echt buitengewoon pijnlijk.” Hij vindt dat eerder met de betrokken ouders gesproken had moeten worden en hij zei ook dat staatsecretaris Snel te lang is meegegaan in de “defensieve houding van de Belastingdienst”.

Hoekstra vertelde ook dat hij bij het begin van zijn ambtsperiode van zijn secretaris-generaal te horen kreeg dat de afdeling Toeslagen het best functionerende onderdeel van de Belastingdienst was. Hij vond zelf wel vanaf het begin dat het systeem van kinderopvangtoeslag erg complex was. Hoekstra wist dat ook uit eigen ervaring, omdat hij zelf jonge kinderen heeft.

Kantelmoment

In 2018 was hij zelf nog nauwelijks betrokken bij de kinderopvangaffaire. Volgens hem was het ‘kantelmoment’ de uitspraak van de Raad van de State in april 2019. De strekking van die uitspraak was dat de Belastingdienst wettelijke mogelijkheden had om minder hard met mensen om te gaan die een klein foutje hadden gemaakt bij het invullen van de kinderopslagformulieren.

In mei 2019 werd Hoekstra naar eigen zeggen zelf voor het eerst met de neus op de feiten gedrukt, toen hij in het vragenuur in de Tweede Kamer op het matje werd geroepen over etnisch profileren door de Belastingdienst. Tot ergernis van Hoekstra was toen niet duidelijk hoe dat precies zat.

Het is vandaag de achtste en laatste dag van de verhoren van de ondervragingscommissie. Vanmiddag komt ook nog premier Rutte.

Hoekstra: ‘Waren we maar eerder met gedupeerde ouders in gesprek gegaan’

NU 26.11.2020 Minister van Financiën Wopke Hoekstra had gewild dat hij eerder met gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire in gesprek was gegaan. In de gesprekken die Hoekstra met hen heeft gehad, kwam de ellende pas echt goed bij hem binnen en werd er vervolgens actie ondernomen.

“Waren we maar eerder met de ouders in gesprek gegaan”, zei Hoekstra donderdag tegen de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de toeslagenaffaire. “Op zo’n moment komen de problemen veel indringender naar voren en zie je wat er gebeurt in de levens van mensen.”

Bij werkbezoeken aan de Belastingdienst worden volgens Hoekstra “processen uitgelegd”. En dat zijn geen persoonlijke verhalen, vindt hij. Hoekstra hoorde in persoonlijke gesprekken met gedupeerde ouders dat de financiële problemen leidden tot echtscheidingen en andere problemen.

“Dat de overheid waarop zij vertrouwden daar verantwoordelijk voor was, is buitengewoon pijnlijk”, zei Hoekstra. Hij hield een gevoel van “schaamte en boosheid” aan die gesprekken over.

De boosheid zat hem met name in de traagheid van de processen bij de Belastingdienst om de problemen op te lossen, maar ook bij de ambtenaren. Hoekstra wilde op een gegeven moment persoonlijk bij de ouders langsgaan, maar dat werd op het departement als “ingewikkeld” afgedaan. Het was niet eens duidelijk om hoeveel mensen het zou gaan, waarschuwden de Belastingdienst-medewerkers.

“Toen heb ik gezegd: ‘Het maakt me niet uit met hoeveel mensen je naar gedupeerden gaat, maar je regelt het'”, aldus Hoekstra. “Ik was echt boos.”

Hoekstra schetst gemakzuchtige houding bij Belastingdienst

Hoekstra schetste sowieso een gemakzuchtige houding van de ambtenaren bij de Belastingdienst. Hij miste de houding om grote problemen echt aan te pakken. “Er is onvoldoende gevoel voor urgentie en relevantie.”

Een voorbeeld waar hij zelf bij betrokken was, is de schenk- en erfbelasting. Er werd 4 miljoen euro te weinig opgehaald op een totaalbedrag van 2 miljard. Een relatief klein bedrag, maar Hoekstra miste op dat moment de informatie van zijn ambtenaren zodat er tijdig kon worden bijgestuurd.

Hoekstra: “Er was een vrij ontspannen houding van: we hebben het binnenkort wel opgelost. Maar dat was helemaal niet zo.”

Er werd uitgelegd waarom het heeft kunnen gebeuren, waarom het niet erg is en dat het wordt opgelost, maar Hoekstra vond die uitleg niet goed genoeg. “De houding was niet: wat vervelend dat dit zo is gegaan, we gaan nu alles op alles zetten om dit op te lossen. We moesten er heel hard gaan trekken.”

Hoekstra proefde zelfs irritatie bij de medewerkers dat hij zo kritisch op de informatievoorziening was. Dat gebeurde ook toen hij de problemen bij de fiscus in 2018 tijdens een Kamerdebat “groot, hardnekkig en complex” noemde. “Ik hoorde via via dat men dat niet prettig vond.”

Ook kritiek van Hoekstra op oud-staatssecretaris Snel

De defensieve houding die oud-staatssecretaris Menno Snel beschreef toen hij woensdag werd gehoord, herkende Hoekstra.

Overigens ging Snel zelf ook niet vrijuit. “De staatssecretaris was fantastisch op het gebied van fiscaliteit”, zei Hoekstra. “Maar we zagen allebei dat de problemen bij de Belastingdienst hardnekkig waren.”

Daarmee leek Hoekstra Snel, die als staatssecretaris de Belastingdienst in zijn portefeuille had, te verwijten dat hij de toeslagenaffaire niet goed heeft aangepakt.

Lees meer over: Politiek Toeslagenaffaire

Dag 7 – 25.11.2020

Snel: het duurde te lang tot ik in actie kwam voor gedupeerde kindertoeslagouders

NOS 25.11.2020 Aan het eind van het uren durende verhoor wordt Snel gevraagd om terug te kijken naar zijn eigen functioneren. Hij heeft de commissie proberen te overtuigen dat hij niets liever wilde dan de gedupeerde ouders ruimhartig te compenseren voor geleden schade. Hij vindt dat hij te vaak te laat belangrijke informatie kreeg van zijn ambtenaren. “Daarom duurde het zo lang tot ik in actie kon komen.”

  De Tweede Kamer onderzoekt in twee weken hoe het zo mis heeft kunnen gaan met de kinderopvangtoeslag.

  Vanochtend heeft oud-staatssecretaris Tamara van Ark van Sociale Zaken gesproken.

  Daarna gevolgd door voormalig staatssecretaris Menno Snel, die moest aftreden om de affaire.

  Vorige week werden hoge ambtenaren ondervraagd, lees hier hoe ze elkaar de schuld gaven.

Liveblog gesloten

Verhoor afgelopen

Morgen gaan de verhoren door met de huidige minister Hoekstra van Financiën en premier Rutte.

Snel zat vast in ‘defensieve houding’ en betreurt uitblijven snelle hulp

Zelf heeft hij de fout gemaakt door in de soms kleine, signalerende zinnen in nota’s op te pikken dat er iets behoorlijk mis ging. “Ik neem het mezelf kwalijk dat ik die attentiezinnetjes blijkbaar niet heb opgepikt. Ik zat in het defensieve vast. Als dit nog een keer mag meemaken in mijn leven, hoop ik sneller uit die tunnel te komen.”

Snel concludeert: het heeft veel te lang geduurd voor ouders, we liepen teveel achter de bal aan

De voormalige staatssecretaris vindt dat hij

Lees ook: het nieuwsartikel over het verhoor van Snel

BEKIJK OOK;  Ex-staatssecretaris Snel: informatiehuishouding op Financiën was een bende

Mijn broek viel van mijn kont, zegt Snel over de harde aanpak ‘fraude’-ouders

Het verhoor van Snel gaat verder over de harde aanpak van ouders die schuldig werden bevonden aan fraude, terwijl dat – zo als later bleek – eigenlijk bijna altijd onterecht was. “Als je eenmaal in het oog komt van de afdeling toezicht, dan heb je geen schijn van kans.” De afdeling toezicht pikte via de computer ouders eruit die een hoge kinderopvangtoeslag kreeg, vaak mensen met een laag inkomen en van allochtone afkomst. Snel kon zich niet voorstellen dat de Belastingdienst zich schuldig heeft gemaakt aan etnisch profileren. “Het is verschrikkelijk.”

Even pauze tot 15.20 uur

Snel is al meer dan twee uur aan het woord, dus tijd voor een korte pauze.

‘Onze informatiehuishouding was een bende’

Snel spreekt zijn verbazing uit dat hij allerlei belangrijke documenten niet onder ogen kreeg en dat er zelf nog steeds onbekende memo’s naar boven komen. “Er worden 36 miljoen stukken doorzocht en daarna komt er weer een nota boven”, constateert hij, maar heeft geen verklaring. “I don’t get it.” Hij deelt de frustratie van de onderzoekscommissie. “De informatiehuishouding was een bende. Alles werd niet gevonden.”

Video afspelen

Snel: informatiehuishouding Financiën bende

Snel hekelt aanpak ministerie om leed getroffen ouders te verzachten

De D66-politicus wilde in zijn periode de gedupeerde groep ouders “recht doen”, maar dat was niet eenvoudig. Ambtenaren bij de Belastingdienst reageerden “te defensief” op de groeiende kritiek op hun functioneren. Hij wilde de ouders ruimhartig compenseren, maar er was een bedrag van 500 euro vastgesteld. Snel is scherp over de werkwijze van de afdeling Toeslagen. “Het was een fabriek zonder menselijke maat. Als je een vinkje niet goed had ingevuld, werd je toeslag hupsakee ingetrokken.”

Snel vroeg zijn ambtenaren om ruimhartig te zijn bij rechtszaken, die inmiddels liepen tegen als fraudeurs bestempelde ouders. Aan zijn oproep werd nauwelijks gehoor gegeven.

Snel: toeslagen fabriek zonder menselijke maat

Voorzitter Van Dam doet even stapje terug, vanwege voetbalvriendschap dochter

 Jorn Jonker

@Jorn

De dochters van Van Dam en Snel kennen elkaar goed (via voetbal) en daardoor kennen de heren elkaar ook, hoor ik nu. Om elke schijn te vermijden is Van Dam nu geen voorzitter van de ondervragingscommissie maar Attje Kuiken.

Zinnetje in memo 88 niet gezien

De voormalige staatssecretaris Snel dacht dat hij in 2018 met het aanbieden van financiële compensatie en een excuus het probleem voor de gedupeerde ouders adequaat had opgelost. De Nationale Ombudsman was heel pittig geweest. “Maar het goede nieuws was; we nemen deze aanbevelingen over.” Snel beloofde ook nog een aantal aanbevelingen over te nemen. “Daarmee leek dat dossier voor mij minder belangrijk.”

Hij benadrukt dat hij heel veel dossiers over allerlei onderwerpen onder ogen kreeg. In een dossier heeft een zinnetje gestaan waarin gewaarschuwd werd voor een structureler probleem. “Ik kreeg honderden dossiers en het kan zijn dat ik het allerlaatste zinnetje in memo 88 niet heb opgemerkt.”

Snel: in mijn begin ging het niet veel over de kinderopvangtoeslag

D66-politicus Menno Snel was staatssecretaris van Financiën van oktober 2017 tot december 2019, toen hij aftrad vanwege de toeslagaffaire. Bij zijn overdracht kreeg hij geen dossier overhandigd om hem te wijzen op de financiële problemen bij ouders en gastouders. Het dossier werd prangend, zegt hij, in het voorjaar van 2019. Met de minister van Financiën Wopke Hoekstra had hij er ook geen gesprekken over. “In het voorjaar van 2019 was dit geen dossier dat zo hoog opspeelde dat ik daar veel contact over had met de minister.”

Pauze tot 13.00 uur, daarna ex-staatssecretaris Snel aan het woord

Van Ark heeft meerdere malen in het verhoor gezegd dat ze niet heeft gezien dat het zo misging bij het terugvorderen van kinderopvangtoeslagen bij de Belastingdienst. Ze zag wel problemen: de complexiteit van het systeem, de voorschotsystematiek, het vaststellen van de toeslag achteraf en de verantwoordelijkheid die erg bij de ouders lag. “Ik had meer moeten doorvragen toen ik signalen kreeg dat ouders in de problemen zaten.”

Nog even nalezen?

Lees hier een aantal artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag terug:

  • Asscher zag, net als Wiebes, omvang kinderopvangaffaire niet
  • Verhoren kinderopvangtoeslag op de helft, wie krijgt volgende week de schuld?
  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp
  • Verhoren kinderopvangtoeslagaffaire: van genegeerde ambtenaar tot Rutte

De kern van het verhaal van Van Ark

BEKIJK OOK;  Ex-staatssecretaris Van Ark: ‘Had graag eerder van problemen geweten’

Gedupeerde ouders moeten wachten op compensatie, maar Van Ark weet niet precies waarom

In 2019 erkent het kabinet dat een aantal ouders onterecht hard aangepakt is door de Belastingdienst met het terugvorderen van hoge bedragen kinderopvangtoeslag. Staatssecretaris Snel van Financiën stelt voor om de ouders van de zogenoemde CAF-11-zaak zo snel mogelijk financieel te compenseren. Uiteindelijk gebeurt dit niet en wordt de commissie-Donner aan het werk gezet om de kwestie nog beter uit te zoeken en te kijken hoe hoog die tegemoetkoming moet worden.

Van Ark was voorstander van snelle financiële compensatie, maar weet niet precies waarom er niet meteen is uitbetaald. De commissie vraagt of dit ook komt door een strijd tussen het ministerie van Financiën en het ministerie van Sociale Zaken over het betalen van deze rekening. Er zijn pittige discussies geweest tussen ambtenaren van deze twee ministeries, erkent Van Ark. “Er waren wel lelijke discussies in de machinekamer van het ministerie.”

 Jorn Jonker

@Jorn

Nu over compensatie van ouders. Van Ark maakt duidelijk dat ze aanvankelijk positief reageerde op het voorstel om ouders in de CAF11-zaak snel te compenseren. Maar dat gebeurde destijds uiteindelijk toch niet. Is dat gevolg van druk SZW? “Niet dat ik weet.”

Oud-staatssecretaris Snel: ‘Toeslagensysteem had geen menselijke maat’

NU 25.11.2020 Menno Snel, staatssecretaris van Financiën tussen 2017 en 2019, had graag gezien dat de omgang met klachten van gedupeerden binnen de Belastingdienst veel beter veranderd was. Het toeslagensysteem was volgens hem “een fabriek”.

“De kern van wat er misging bij het systeem Toeslagen, is dat het gebouwd is zonder een greintje menselijke maat”, zei Snel woensdag tegen de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst is verantwoordelijk voor de uitbetaling van kinderopvangtoeslag aan de ouders. Dat is in duizenden gevallen misgegaan, omdat ouders door de fiscus onterecht werden verdacht van fraude.

De wet schreef toen voor dat bij een kleine fout bij het betalen van de eigen bijdrage, alle uitbetaalde toeslagen werden teruggevorderd. Dat leidde tot stopzetting van toeslagen en rekeningen van soms tienduizenden euro’s, met grote financiële problemen tot gevolg.

Het toeslagensysteem is de afgelopen dagen tijdens de verhoren vaker aangeduid als een “fabrieksproces” dat maar moeilijk te stoppen bleek, ook al doken regelmatig schrijnende verhalen van ouders op.

Snel schetste het beeld dat de afdeling Toeslagen slechts bezig was met een afvinklijst. “Als je ergens het vinkje niet goed zet, gaat het er niet om of het fraude is of niet. Dan is het van: hupsakee, weg met die toeslagen.”

Belastingdienst te vaak in het defensief

De oud-bewindsman vond dat de Belastingdienst soms te defensief reageerde op kritiek van buiten. “Er zit een kern van waarheid in die kritiek. Dat moet je proberen te pakken.”

Naar de reden van die defensieve toon kon Snel alleen maar gissen. “Misschien was het de cultuur, misschien de felheid van de aanvallen? Ik weet het niet.”

“Ik kwam in het defensieve vast te zitten. Ik hoop dat ik daar een volgende keer sneller uitkom.”

Snel wees op risico’s voor nieuw stelsel

Snel werd de afgelopen dagen meerdere keren aangewezen als de persoon die op het laatste moment een wijziging blokkeerde waarmee de ellende met het terugvorderen van de toeslagen wellicht eerder gestopt had kunnen worden.

Op Sociale Zaken, het ministerie dat de regels bepaalt voor de kinderopvang, werd hard aan die oplossing gewerkt, maar Financiën, verantwoordelijk voor de uitvoering, waarschuwde voor de risico’s.

In het plan van Sociale Zaken kwam de uitvoering bij DUO te liggen, in plaats van bij van de Belastingdienst. “Van Ark (destijds staatssecretaris van Sociale Zaken, red.) mocht zelf de beslissing nemen. Ik zei alleen maar dat het risicovol was.”

Tamara van Ark werd eerder op de dag gehoord en verklaarde dat ze uiteindelijk op basis van de informatie die ze van Snel kreeg, besloot ervan af te zien het toeslagenstelsel om te bouwen.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Verhoor toeslagenaffaire Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

RTL 25.11.2020 De ‘kern’ van wat er mis is gegaan in het schandaal met de kinderopvangtoeslag is dat Nederland een stelsel kent ‘zonder een druppeltje menselijke maat’. Dat zegt oud-staatssecretaris Menno Snel (Financiën) in een verhoor over zijn rol in de affaire.

Toeslagen is een ‘enorme fabriek’, zegt Snel, waarbij het alleen maar gaat om het afvinken van velden in formulieren.

Te defensief

De Belastingdienst in zijn algemeen was vaak ‘veel te defensief’ als er kritiek kwam. Ja, de fiscus kreeg veel te verduren, maar als kritiek terecht was, moest de Belastingdienst daar beter mee omgaan.

De ondervragingscommissie las bijvoorbeeld een conceptbrief voor van ambtenaren over de handelswijze van de Belastingdienst, die Snel in de uiteindelijke versie veel steviger heeft aangezet.

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is een fabriek zonder greintje menselijke maat ..

Lees ook:

Staatssecretaris Menno Snel stapt op vanwege toeslagenaffaire

Collega’s bij de afdeling Toeslagen hadden volgens de voormalig bewindsman niet eens het idee dat ze elkaar konden bellen om dossiers of onderwerpen te bespreken. Zijn voorganger Weekers schetste eerder deze week in zijn verhoor een vergelijkbaar beeld.

Ook hij gebruikte het woord ‘fabriek’, met daarin ook nog eens oude, krakkemikkige systemen.

Lees ook:

‘Menno Snel hield vast aan systeem van kinderopvangtoeslag’

RTL Nieuws; Menno Snel Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Kinderopvangtoeslag Kinderopvang

Snel: ’Lerend vermogen Belastingdienst is te laag’

Telegraaf 25.11.2020 In een uiterst stroef verhoor kraakt voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel stevige noten over de Belastingdienst. Die heeft een ’te laag lerend vermogen’. En de fiscus heeft rondom de toeslagen ’een systeem zonder een druppeltje menselijke maat’ gebouwd.

Snel, die vorig jaar opstapte wegens de affaire, geeft woensdagmiddag bij zijn verhoor aan dat hij bij zijn aantreden niks meekrijgt over de problematiek bij de kinderopvangtoeslag. Bij zijn overdracht ging het wat dat onderwerp betreft alleen over het plan dat het vorige kabinet al had om de toeslag te vervangen door directe financiering van de kinderopvang. Snel had met zijn topambtenaren in eerste instantie ook ’niet zo veel’ overleg over de kinderopvangtoeslag. „Omdat daar ook geen aanleiding toe leek. Later werd dat anders.”

Inmiddels ziet Snel wat er allemaal misging rondom toeslagen. „De kern van wat er misgaat bij Toeslagen is dat er een systeem is gebouwd zonder een druppeltje menselijke maat”, zegt hij. Snel wijst erop dat er bij Toeslagen geen ruimte was om even een collega te bellen die met soortgelijke problemen zit: „Dat is nooit ingebouwd.”

De reactie van de fiscus op de problemen noemt hij ’te defensief’. „Het lerend vermogen van de Belastingdienst is veel te laag”, voegt Snel daar nog aan toe.

Volgens Snel liepen hem ’de rillingen over de rug’ toen hij hoorde over het label ’opzet/grove schuld’. Ouders die dat stempeltje kregen, konden bijvoorbeeld geen betalingsregeling meer krijgen. Het leidde bijvoorbeeld tot uithuiszettingen of invorderen van auto’s van gedupeerden. „Een grens die ontzettend slecht uitpakte en kwetsbare mensen sneller tot onderwerp van onderzoek maakte”, noemt Snel het. Als hij erover hoort is dat een ’moment dat de broek van mijn kont zakt’.

’Veelheid aan problemen’

Tamara van Ark zag op haar beurt bij haar aantreden als staatssecretaris van Sociale Zaken in 2017 een ’veelheid aan problemen’ rond de kinderopvangtoeslag, zegt ze in haar verhoor woensdagochtend. Maar het grootste probleem, de ’alles-of-niets-aanpak’ rond de terugvordering, heeft zij niet helder genoeg op het netvlies gehad.

Van Ark, inmiddels minister voor Medische Zorg, heeft spijt van wat er is gebeurd . Dat zegt ze woensdagochtend in de Tweede Kamer tijdens haar verhoor over de toeslagenaffaire. Daarin werden tienduizenden ouders gedupeerd door de eigen overheid. Een van de oorzaken: bij een kleine fout moeten ouders meteen grote bedragen aan toeslagen terugbetalen

Minister Tamara van Ark (Medische Zorg) tijdens een eerder overleg in de Tweede Kamer.

Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ANP

height_90_width_90_Podcast-Martinen-Herman-Instagram.jpg (90×90) (libsyn.com)

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er na de eerste verhoorweek aan het licht is gekomen in de toeslagenaffaire:

Maar daar krijgt Van Ark naar eigen zeggen bij haar aantreden bij de start van kabinet-Rutte III in oktober 2017 niks van mee. „Ik had daar graag vanaf willen weten, daarmee had veel leed van ouders kunnen voorkomen”, zegt ze woensdagochtend. Van Ark was tot afgelopen zomer als staatssecretaris van Sociale Zaken verantwoordelijk voor beleid en wetgeving rond de kinderopvang(toeslag).

BEKIJK OOK:

Asscher ’vervuld van schaamte’ over missen signalen toeslagen

BEKIJK OOK:

Wiebes: ’Ik kreeg geen signalen van buikpijn over toeslagen’

Van Ark verhaalt hoe ze bij haar aantreden al wel de problemen meekrijgt over mensen met grote schulden, en dat die ook worden veroorzaakt door flinke terugvorderingen van toeslagen. De VVD-bewindsvrouw spreekt er ook geregeld over met haar topambtenaren. In die gesprekken gaat het over oorzaken zoals de voorschotsystematiek of het late vaststellen van iemands inkomen rond de toeslagen. Maar niet over de alles-of-niets-aanpak. Van Ark: „Ik heb de eerste afslag gemist.”

Tweets by @LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid Menno Snel

Ex-staatssecretaris Snel: informatiehuishouding op Financiën was een bende

NOS 25.11.2020 Ex-staatssecretaris Snel is er gefrustreerd over dat er in zijn tijd bij Financiën vaak stukken pas na lange tijd boven water kwamen. “Hoe kan dat? Uw vraag is de mijne”, zei hij tegen de parlementaire ondervragingscommissie die de kinderopvangtoeslagaffaire onderzoekt. “Hoe kan het als we 36 miljoen stukken hebben doorgezocht en er komt iemand een maand later met iets wat daarop lijkt? Ik weet het niet.”

Hij voegde eraan toe dat hij daarover net zo gefrustreerd is als de commissie en dat hij dat eerder “netjes” heeft aangegeven aan de Kamer door te zeggen dat de informatiehuishouding verre van optimaal is. Tegen de commissie noemde hij het “echt gewoon een bende”.

Volgens hem ging het vooral moeizaam als hij wilde terugzoeken wat er eerder was gebeurd in bijvoorbeeld 2013 en 2014. Maar hij zei ook dat het in de loop van de jaren beter werd. Snel was van 2017 tot eind 2019 staatssecretaris van Financiën en hij stapte uiteindelijk op vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire.

Twee departementen

Net als zijn ex-collega Van Ark vanochtend, zei hij dat een deel van de problemen rond de kinderopvangtoeslagen ermee samenhangt dat er twee departementen bij zijn betrokken. Van Ark sprak vanochtend van een “recept voor ellende”. Snel zei dat als je beleid en uitvoering bij verschillende departementen organiseert, de toch al lange lijnen nog langer worden. Verder karakteriseerde hij de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst als een enorme fabriek. Volgens hem werd de menselijke maat uit het oog verloren.

Snel: toeslagen fabriek zonder menselijke maat

Als hij eerder had geweten hoe erg de situatie was, was het anders gegaan, stelt hij. In de overdracht bij zijn aantreden als staatssecretaris stond volgens Snel niks over de problemen rond de kinderopvangtoeslag. Kort na zijn aantreden, in oktober 2017, kreeg hij wel een kritisch rapport van de Nationale ombudsman over de toeslagen onder ogen.

Hij dacht toen nog met het overnemen van de aanbevelingen de problemen te hebben opgelost (er waren wat aanpassingen in de uitvoering). En de ouders kregen er excuses voor aangeboden dat ze vaak van het kastje naar de muur werden gestuurd.

Compensatie

Snel zei dat pas vanaf het voorjaar van 2019 de kindertoeslagaffaire zijn agenda ging bepalen. Toen pas zag hij de ernst van de situatie. Hij kreeg toen ook het besef dat het niet meer ging om de vraag óf de ouders gecompenseerd moesten worden, maar over hóe dat moest gebeuren.

Volgens hem had hij midden 2019 de heldere intentie om de betrokkenen “niet te zuinig” te compenseren. Hij vond dat voor de afweging daarover geld geen rol mocht spelen. Maar ondanks zijn wens voor een ruimharige vergoeding, heeft hij daarover in juni toch nog geen concreet voorstel gedaan aan het kabinet.

Hij zag toen toch nog juridische bezwaren, vooral over de mogelijke precedentwerking. Snel voelde zich in de discussie over de compensatie gesteund door Van Ark. En hij besloot een commissie in te stellen die de vergoedingen moest onderzoeken.

Vandaag is de zevende dag van de verhoren van de commissie. Morgen is de achtste en laatste dag. Dan worden achtereenvolgens minister Hoekstra en premier Rutte gehoord.

BEKIJK OOK;

Snel kwam te laat uit de tunnel: ‘Ik zat vast in het defensief’

AD 25.11.2020 De compensatie voor slachtoffers van de toeslagenaffaire heeft volgens oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel veel te lang op zich laten wachten. De Belastingdienst was te defensief en hij is daar te veel in mee gegaan, zei hij tegen de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag. ,,Dit is niet uitlegbaar.”

Pas voor de zomer van 2019 ging op Financiën de knop om en kwam Snel naar eigen zeggen ‘uit de tunnel’. Vanaf dat moment veranderde ook zijn woordkeuze: hij zag slachtoffers niet langer als ‘ongelukkig geval’, maar beschouwde hen als ouders die ‘aangereden waren door de overheid’. Er kwam uiteindelijk een compensatieregeling, maar Snel voerde die zelf niet meer uit: de D66’er trad op 18 december vorig jaar af.

Lees ook;

Verloren jaar

Achteraf, zegt Snel, is 2018 ‘een verloren jaar geweest’. Hij had het gevoel dat hij voortdurend achter de feiten aanliep. Informatie die uit de Belastingdienst moest komen, verkreeg hij zeer moeizaam. Daardoor duurde het lang voor hij in actie kon komen. Snel: ,,Dat vind ik oneindig spijtig.”

Wat volgens hem ook niet hielp was dat hij met de Tweede Kamer ‘eindeloos steggelde’ over incomplete dossiers. Het ging volgens hem toen te veel over ‘bijzaken’. Tegelijkertijd verwijt hij zichzelf dat hij zolang mee is gegaan in de defensieve houding van de fiscus. ,,Ik zat daarin vast.” Snel zegt te hopen dat hij een volgende keer in een dergelijke situatie ‘sneller uit die tunnel’ komt.

Fabriek zonder menselijke maat

Snel zegt geen verklaring te hebben voor het feit dat cruciale informatie bij de Belastingdienst kon ‘verdampen’ en hem niet bereikte. Bij zijn aantreden kreeg hij een overdrachtsdossier. Daarin stonden honderd punten opgesomd, maar het harde invorderingsbeleid bij Toeslagen, waardoor ouders zelfs bij een klein foutje hun volledige kinderopvangtoeslag terug moesten betalen, stond daar niet tussen.

Snel noemt Toeslagen ‘een fabriek zonder menselijke maat’. ,,Kern van het probleem is dat er een systeem is gebouwd waarbij één verkeerd vinkje hupsakee ertoe leidt dat een toeslag wegvalt.” Zulke wetgeving mag de politiek nooit meer maken, meent hij. De gevolgen waren immers ‘snoeihard’, aldus Snel.

Kern van het probleem is dat er een systeem is gebouwd waarbij één verkeerd vinkje hupsakee ertoe leidt dat een toeslag wegvalt, aldus Menno Snel.

Andere afslag

Ook Snels toenmalige evenknie op het ministerie van Sociale Zaken, staatssecretaris Tamara van Ark, zei tijdens haar verhoor er pas later lucht van te hebben gekregen dat de wet, waar zij verantwoordelijk voor was, zo hard uitpakte. ,,Ik had het heel graag toen geweten, want ik denk dat het voor ouders heel erg is geweest”, aldus Van Ark. In dat geval zou zij ‘een andere afslag hebben genomen’.

Dat gebeurde echter niet. Van Ark zag wel dat mensen door toedoen van teruggevorderde toeslagen in de schulden raakten, maar dat dit ook kwam doordat zij bij een kleine fout álles terug moesten betalen ‘stond niet op mijn netvlies’. ,,Dat spijt mij heel erg.”

Tamara van Ark was staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tussen 2017 en 2020.

Tamara van Ark was staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tussen 2017 en 2020. © ANP

Van Ark kreeg de opdracht om een stelselwijziging door te voeren: kinderopvangcentra zouden voortaan directe financiering van het Rijk krijgen, zodat de kinderopvangtoeslag aan ouders geschrapt kon worden. De staatssecretaris trok echter in 2018 de stekker uit dit project, omdat ze een ict-debacle vreesde. Ook was haar verteld dat het op dat moment beter liep bij Toeslagen. En dus veranderde er niets en gingen de dwanginvorderingen nog een jaar door.

Achteraf heeft Van Ark, die in juli minister voor Medische Zorg werd, het gevoel dat ze ‘in de voortuin een mooi perkje aan het maken was terwijl de achtertuin in de hens stond’. De ‘grote overheidsbelofte om mensen in nood te helpen’ is volgens de VVD-politica geschaad.

Ik heb het gevoel dat ik in de voortuin een mooi perkje aan het maken was terwijl de achtertuin in de hens stond, aldus Tamara van Ark.

Donderdag komt Rutte

Donderdag is de laatste dag van de verhoren door de commissie. Minister van Financiën Wopke Hoekstra en minister-president Mark Rutte worden dan onder ede verhoord. De commissie komt op 17 december met haar bevindingen.

Ex-staatssecretaris Van Ark: ‘Had graag eerder van problemen geweten’

NOS 25.11.2020 Ex-staatssecretaris Van Ark had de problemen rond de ‘alles-of-niets-benadering’ bij de kinderopvangtoeslagen graag eerder op het netvlies gehad. Ze vindt het heel erg dat dat niet eerder is gebeurd, zei ze in haar verhoor door de Parlementaire Ondervragingscommissie.

VVD’er Van Ark was van 2017 tot juli 2020 staatssecretaris van Sociale Zaken. De alles-of niets-benadering betekende dat mensen die een kleine fout hadden gemaakt bij het aanvragen van de toeslag of die bijvoorbeeld geen eigen bijdrage betaalden, hun hele toeslag moesten terugbetalen en daardoor vaak in grote financiële problemen kwamen.

Wrang

Van Ark, die nu minister voor Medische Zorg is, noemde het wrang dat het ‘grote thema van de ondervragingscommissie’ geen onderdeel was van de informatie die ze in het begin van haar ambtsperiode kreeg. “Ik heb stappen gezet bij de schuldenproblematiek en in de kinderopvangtoeslag, maar ik heb de eerste afslag gemist.”

Pas veel later kreeg ze door hoe schrijnend de situatie was en hoe diep de ellende. Het spijt Van Ark dat ze niet meer heeft doorgevraagd toen de Belastingdienst met voorstellen kwam voor ‘proportioneel terugvorderen’. Dan had ze misschien eerder wat aan de problemen kunnen doen. “Dat vind ik frustrerend, daar word ik boos om en daar ben ik verdrietig om. Het gaat om de mensen die hier last van hebben gehad.” Ook op andere punten steekt ze soms de hand in eigen boezem.

Ander systeem

In het regeerakkoord van de huidige coalitie waren afspraken gemaakt over voorbereiding van een heel ander systeem van financiering van de kinderopvang. Maar na diverse gesprekken besloot het kabinet in 2018 op voorstel van Van Ark de verantwoordelijkheid toch bij de Belastingdienst te laten. Van Ark had de indruk gekregen dat die dienst het wel aankon en dat er dan minder ICT-risico’s zouden zijn dan bij een totale verandering.

Van Ark noemde twee ministeries die met twee wetten over één beleidsterrein moeten werken (Sociale Zaken en Financiën) een recept voor ellende. “Belangrijkste les is misschien wel dat wat er bij mensen buiten gebeurt, dat we dat niet moeten zien vanuit wantrouwen, maar dat we dat zien als een schreeuw om hulp. We moeten mensen niet zien als een casus of een dossier, maar als mensen met een hulpvraag. Daar hebben we de overheid voor in het leven geroepen.”

‘De overheid heeft een belofte verbroken’

Complex stelsel

De oud-staatssecretaris zei dat haar wel meteen na haar aantreden duidelijk werd dat er veel problemen waren bij de kinderopvangtoeslag. Ze werd door haar ambtenaren gewezen op de complexiteit van het stelsel, de systematiek van voorschotten (mensen moeten van tevoren hun inkomen schatten), dat het inkomen pas laat definitief werd vastgesteld en dat de verantwoordelijkheid voor het grootste deel bij de ouders lag.

Vandaag is de zevende dag van de verhoren van de commissie.

BEKIJK OOK;

Van Ark over ‘verkeerde afslag’ toeslagaffaire: ‘Had veel leed kunnen besparen’

NU 25.11.2020 Tamara van Ark, tussen 2017 en 2020 staatssecretaris van Sociale Zaken, was dicht bij een nieuw beleid voor het anders financieren van de kinderopvangtoeslag, waarmee veel gedupeerde ouders geholpen zouden zijn. Op het laatste moment werd daar echter van afgeweken.

“Ik wist van de hoge terugvorderingen, maar niet van de alles-of-nietsbenadering”, zei Van Ark woensdag tijdens haar verhoor door de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

Die benadering betekende dat ouders alle verkregen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij (per ongeluk) een fout hadden gemaakt bij het betalen van de eigen bijdragen. Zo ontstonden zaken waarbij de invorderingsbedragen veel hoger lagen dan wat de ouders zelf hadden betaald.

“Als ik toen de afslag had kunnen nemen, dan had ik veel leed kunnen besparen. Dat vind ik heel erg”, zei Van Ark.

‘Wrang dat fraudejacht toen niet op netvlies stond’

Toen Van Ark als nieuwe staatssecretaris op Sociale Zaken kwam, werd er al gewerkt aan een nieuw systeem om de kinderopvangtoeslagen vanuit de overheid direct naar de opvangorganisaties over te maken.

Op die manier hebben ouders niet meer te maken met (hoge) terugvorderingen doordat hun inkomen verandert. Zo’n 80 procent van de ouders die kinderopvangtoeslag kregen, had hiermee te maken.

De ontspoorde fraudejacht stond toen nog niet op het netvlies bij Van Ark. “Het is wrang dat het grote thema geen onderdeel was van de informatie die ik toen had of aangereikt had gekregen.”

Voor de aanpassing was een stelselwijziging nodig. De voorbereidingen daarvoor waren al getroffen – de IT-systemen waren gereed – maar op dat moment kwam toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel met bezwaren. De Belastingdienst was tot die tijd verantwoordelijk voor de uitvoering van de kinderopvangtoeslag, Sociale Zaken maakte de regels.

Snel blokkeerde nieuw plan uiteindelijk

Een stelselwijziging brengt veel risico’s met zich mee, waarschuwde Snel. Van Ark: “Van de Belastingdienst kreeg ik ronduit te horen: we hebben problemen gehad, maar die zijn wij te boven gekomen en we kunnen nu met de kinderopvangtoeslag aan de slag.”

Van Ark zei verrast te zijn dat er vanuit de Belastingdienst op het laatste moment een oplossing kwam, maar hakte na veel “gewikt en gewogen te hebben” uiteindelijk de knoop door.

“Als ik toen had geweten wat ik nu weet, dan had ik er geen vertrouwen in gehad de kinderopvangtoeslag bij de Belastingdienst te houden, want er zijn verschrikkelijke dingen gebeurd”, zei Van Ark terugblikkend.

Ze kan zich nu wel “voor het hoofd slaan” omdat ze de problemen toen niet zag. De documenten die ze toen onder ogen kreeg, waren voor de bewindsvrouw toen net niet duidelijk genoeg om de problemen zoals we die nu kennen te zien.

“Als ik het nu teruglees, dan krijg ik het gevoel dat ik in de voortuin een mooi perkje aan het maken ben, terwijl de achtertuin in de hens stond.”

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Van Ark: ik blokkeerde vroege compensatie toeslagenouders niet

MSN 25.11.2020 Voormalig staatssecretaris Tamara van Ark heeft het besluit om de groep gedupeerde toeslagenouders die in de zomer van 2019 in beeld waren al snel te compenseren, niet geblokkeerd. Dat zegt de bewindsvrouw onder ede tegen de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de Toeslagenaffaire.

Het ministerie van Financiën en toenmalig verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel, zijn zelf tot het besluit gekomen om toen nog niet te compenseren, aldus Van Ark.

Stranden voorstel

De afgelopen weken werd in verhoren opgetekend welke bezwaren haar ministerie van Sociale Zaken maakte tegen de poging om een eerste groep van vele tientallen ouders al vroeg te compenseren. Dat gebeurde uiteindelijk pas na het onderzoek van de commissie-Donner, die eind 2019 de eerste bevindingen publiceerde.

In eerste instantie was Van Ark enthousiast over het plan van Snel om alvast te compenseren, maar enkele dagen later strandde het voorstel in de aanloop naar de ministerraad. De commissie wilde weten welke rol Van Ark en haar departement daarin hebben gespeeld.

Bezwaren tegen compenseren

De ambtenaren van Sociale Zaken hadden inderdaad bezwaren tegen het direct compenseren, geeft de bewindsvrouw toe. Ook vond zij het zelf belangrijk dat de commissie-Donner er kwam. “Maar ik heb niet op voorhand daarop een blokkade gelegd”, zegt Van Ark. Dat er tussen Financiën en Sociale Zaken onderling werd gediscussieerd over wie de rekening voor de compensatie moest betalen, wist ze toen nog niet.

Wel heeft Van Ark met haar collega Snel besproken dat er nog wat haken en ogen aan zijn eerste voorstel zaten. Maar ze heeft naar eigen zeggen geen druk uitgeoefend om het voorstel van tafel te halen. En het is uiteindelijk aan het verantwoordelijke departement zelf, Financiën in dit geval, om daarover een beslissing te nemen, aldus Van Ark.

Aangetoond

In een reeks verhalen van RTL Nieuws en Trouw is afgelopen anderhalf jaar de toeslagenaffaire stukje bij beetje aan het licht gekomen. Duidelijk werd dat intern bij de Belastingdienst al jaren bekend is dat de fraudejacht onschuldige slachtoffers maakte. De vraag is in hoeverre ook de politieke leiding hiervan op de hoogte was.

Van Ark: ik blokkeerde vroege compensatie toeslagenouders niet

MSN 25.11.2020 Voormalig staatssecretaris Tamara van Ark heeft het besluit om de groep gedupeerde toeslagenouders die in de zomer van 2019 in beeld waren al snel te compenseren, niet geblokkeerd. Dat zegt de bewindsvrouw onder ede tegen de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de Toeslagenaffaire.

Het ministerie van Financiën en toenmalig verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel, zijn zelf tot het besluit gekomen om toen nog niet te compenseren, aldus Van Ark. De afgelopen weken werd in verhoren opgetekend welke bezwaren haar ministerie van Sociale Zaken maakte tegen de poging om een eerste groep van vele tientallen ouders al vroeg te compenseren. Dat gebeurde uiteindelijk pas na het onderzoek van de commissie-Donner, die eind 2019 de eerste bevindingen publiceerde.

In eerste instantie was Van Ark enthousiast over het plan van Snel om alvast te compenseren, maar enkele dagen later strandde het voorstel in de aanloop naar de ministerraad. De commissie wilde weten welke rol Van Ark en haar departement daarin hebben gespeeld.

De ambtenaren van Sociale Zaken hadden inderdaad bezwaren tegen het direct compenseren, geeft de bewindsvrouw toe. Ook vond zij het zelf belangrijk dat de commissie-Donner er kwam. “Maar ik heb niet op voorhand daarop een blokkade gelegd”, zegt Van Ark. Dat er tussen Financiën en Sociale Zaken onderling werd gediscussieerd over wie de rekening voor de compensatie moest betalen, wist ze toen nog niet.

Wel heeft Van Ark met haar collega Snel besproken dat er nog wat haken en ogen aan zijn eerste voorstel zaten. Maar ze heeft naar eigen zeggen geen druk uitgeoefend om het voorstel van tafel te halen. En het is uiteindelijk aan het verantwoordelijke departement zelf, Financiën in dit geval, om daarover een beslissing te nemen, aldus Van Ark.

Van Ark: ik zag harde werking toeslagenregels niet

MSN 25.11.2020 In haar tijd als staatssecretaris van Sociale Zaken zag Tamara van Ark een “veelheid aan problemen” met het toeslagenstelsel. Maar in die lijst kwam de harde uitwerking van de regels voor ouders die hun eigen bijdrage niet volledig hebben betaald niet voor. “Dat vind ik nu heel erg”, zegt Van Ark. “Ik heb de eerste afslag gemist.”

Een ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de politieke verantwoordelijkheid voor de toeslagenaffaire, hoorde Van Ark woensdagochtend onder ede over haar rol daarin. De commissie kijkt niet alleen naar de ontspoorde fraudejacht, maar ook naar de ouders die in de knel zijn gekomen door de strenge toeslagenwet. Die schreef voor dat ouders enorme bedragen aan ontvangen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij niet volledig de eigen bijdrage hebben betaald, terwijl de eigen bijdrage een veel kleiner bedrag is.

“Het is wrang dat het grote thema waar uw commissie nu onderzoek naar doet, geen onderdeel was van de informatie die ik heb gekregen”, zegt Van Ark. In de dossiers die zij als kersverse bewindsvrouw in oktober 2017 zat, ging het niet over deze problemen met de toeslagen. Als staatssecretaris richtte ze zich vooral op schuldenproblematiek. Volgens de commissie is het opvallend dat een van de oorzaken van de schuldenproblemen, de ‘alles-of-niets-benadering’ van de toeslagenwet, niet door de bewindsvrouw werd onderzocht. De overheid is immers de grootste schuldeiser.

Van Ark keek ook naar kinderopvangtoeslag, maar dat ging vooral over de manier van uitkeren, die veel problemen met zich meebracht. De kinderopvangtoeslag wordt voorgeschoten. Het precieze bedrag waar ouders in een bepaalde periode recht op hadden wordt later vastgesteld. In veel gevallen moet er nog worden bijbetaald omdat ouders niet genoeg kregen, of kregen ze juist te veel, waardoor ze later nog een ‘correctiebedrag’ moesten terugbetalen.

Van Ark: ik zag harde werking toeslagenregels niet

MSN 25.11.2020 In haar tijd als staatssecretaris van Sociale Zaken zag Tamara van Ark een “veelheid aan problemen” met het toeslagenstelsel. Maar in die lijst kwam de harde uitwerking van de regels voor ouders die hun eigen bijdrage niet volledig hebben betaald niet voor. “Dat vind ik nu heel erg”, zegt Van Ark. “Ik heb de eerste afslag gemist.”

Een ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de politieke verantwoordelijkheid voor de toeslagenaffaire, hoorde Van Ark woensdagochtend onder ede over haar rol daarin. De commissie kijkt niet alleen naar de ontspoorde fraudejacht, maar ook naar de ouders die in de knel zijn gekomen door de strenge toeslagenwet. Die schreef voor dat ouders enorme bedragen aan ontvangen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij niet volledig de eigen bijdrage hebben betaald, terwijl de eigen bijdrage een veel kleiner bedrag is.

“Het is wrang dat het grote thema waar uw commissie nu onderzoek naar doet, geen onderdeel was van de informatie die ik heb gekregen”, zegt Van Ark. In de dossiers die zij als kersverse bewindsvrouw in oktober 2017 zat, ging het niet over deze problemen met de toeslagen. Als staatssecretaris richtte ze zich vooral op schuldenproblematiek. Volgens de commissie is het opvallend dat een van de oorzaken van de schuldenproblemen, de ‘alles-of-niets-benadering’ van de toeslagenwet, niet door de bewindsvrouw werd onderzocht. De overheid is immers de grootste schuldeiser.

Van Ark keek ook naar kinderopvangtoeslag, maar dat ging vooral over de manier van uitkeren, die veel problemen met zich meebracht. De kinderopvangtoeslag wordt voorgeschoten. Het precieze bedrag waar ouders in een bepaalde periode recht op hadden wordt later vastgesteld. In veel gevallen moet er nog worden bijbetaald omdat ouders niet genoeg kregen, of kregen ze juist te veel, waardoor ze later nog een ‘correctiebedrag’ moesten terugbetalen.

Van Ark over ‘verkeerde afslag’ toeslagaffaire: ‘Had veel leed kunnen besparen’

MSN 25.11.2020 Tamara van Ark, tussen 2017 en 2020 staatssecretaris van Sociale Zaken, was dicht bij een nieuw beleid voor het anders financieren van de kinderopvangtoeslag, waarmee veel gedupeerde ouders geholpen zouden zijn. Op het laatste moment werd daar echter van afgeweken.

“Ik wist van de hoge terugvorderingen, maar niet van de alles-of-nietsbenadering”, zei Van Ark woensdag tijdens haar verhoor door de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

Die benadering betekende dat ouders alle verkregen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij (per ongeluk) een fout hadden gemaakt bij het betalen van de eigen bijdragen. Zo ontstonden zaken waarbij de invorderingsbedragen veel hoger lagen dan wat de ouders zelf hadden betaald.

“Als ik toen de afslag had kunnen nemen, dan had ik veel leed kunnen besparen. Dat vind ik heel erg”, zei Van Ark.

‘Wrang dat fraudejacht toen niet op netvlies stond’

Toen Van Ark als nieuwe staatssecretaris op Sociale Zaken kwam, werd er al gewerkt aan een nieuw systeem om de kinderopvangtoeslagen vanuit de overheid direct naar de opvangorganisaties over te maken.

Op die manier hebben ouders niet meer te maken met (hoge) terugvorderingen doordat hun inkomen verandert. Zo’n 80 procent van de ouders die kinderopvangtoeslag kregen, had hiermee te maken.

De ontspoorde fraudejacht stond toen nog niet op het netvlies bij Van Ark. “Het is wrang dat het grote thema geen onderdeel was van de informatie die ik toen had of aangereikt had gekregen.”

Voor de aanpassing was een stelselwijziging nodig. De voorbereidingen daarvoor waren al getroffen – de IT-systemen waren gereed – maar op dat moment kwam toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel met bezwaren. De Belastingdienst was tot die tijd verantwoordelijk voor de uitvoering van de kinderopvangtoeslag, Sociale Zaken maakte de regels.

Snel blokkeerde nieuw plan uiteindelijk

Een stelselwijziging brengt veel risico’s met zich mee, waarschuwde Snel. Van Ark: “Van de Belastingdienst kreeg ik ronduit te horen: we hebben problemen gehad, maar die zijn wij te boven gekomen en we kunnen nu met de kinderopvangtoeslag aan de slag.”

Van Ark zei verrast te zijn dat er vanuit de Belastingdienst op het laatste moment een oplossing kwam, maar hakte na veel “gewikt en gewogen te hebben” uiteindelijk de knoop door.

“Als ik toen had geweten wat ik nu weet, dan had ik er geen vertrouwen in gehad de kinderopvangtoeslag bij de Belastingdienst te houden, want er zijn verschrikkelijke dingen gebeurd”, zei Van Ark terugblikkend.

Ze kan zich nu wel “voor het hoofd slaan” omdat ze de problemen toen niet zag. De documenten die ze toen onder ogen kreeg, waren voor de bewindsvrouw toen net niet duidelijk genoeg om de problemen zoals we die nu kennen te zien.

“Als ik het nu teruglees, dan krijg ik het gevoel dat ik in de voortuin een mooi perkje aan het maken ben, terwijl de achtertuin in de hens stond.”

Snel: ’Toeslagen systeem zonder een druppeltje menselijke maat’

MSN 25.11.2020De Belastingdienst heeft rondom de toeslagen ’een systeem zonder een druppeltje menselijke maat’ gebouwd. Dat zegt oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel in zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

Volg de berichten van politiek verslaggever Leon Brandsema onderaan dit artikel.

Snel, die vorig jaar opstapte wegens de affaire, geeft woensdagmiddag bij zijn verhoor aan dat hij bij zijn aantreden niks meekreeg over de problematiek. Bij zijn overdracht ging het wat kinderopvangtoeslag betreft alleen om het plan dat het vorige kabinet al had om de toeslag te vervangen door directe financiering van de kinderopvang. Snel had met zijn topambtenaren in eerste instantie ook ’niet zo veel’ overleg over de kinderopvangtoeslag. „Omdat daar ook geen aanleiding toe leek. Later werd dat anders.”

© Hollandse Hoogte / ANP – Minister Tamara van Ark (Medische Zorg) tijdens een eerder overleg in de Tweede Kamer.

Inmiddels ziet Snel wat er allemaal misging rondom toeslagen. „De kern van wat er misgaat bij Toeslagen is dat er een systeem is gebouwd zonder een druppeltje menselijke maat”, zegt hij. Snel wijst erop dat er bij Toeslagen geen ruimte was om even een collega te bellen die met soortgelijke problemen zit: „Dat is nooit ingebouwd.” De reactie van de Belastingdienst op de problemen noemt hij ’te defensief’.

’Veelheid aan problemen’

Tamara van Ark zag op haar beurt bij haar aantreden als staatssecretaris van Sociale Zaken in 2017 een ’veelheid aan problemen’ rond de kinderopvangtoeslag, zegt ze in haar verhoor woensdagochtend. Maar het grootste probleem, de ’alles-of-niets-aanpak’ rond de terugvordering, heeft zij niet helder genoeg op het netvlies gehad.

Van Ark, inmiddels minister voor Medische Zorg, heeft spijt van wat er is gebeurd . Dat zegt ze woensdagochtend in de Tweede Kamer tijdens haar verhoor over de toeslagenaffaire. Daarin werden tienduizenden ouders gedupeerd door de eigen overheid. Een van de oorzaken: bij een kleine fout moeten ouders meteen grote bedragen aan toeslagen terugbetalen

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er na de eerste verhoorweek aan het licht is gekomen in de toeslagenaffaire:

Maar daar krijgt Van Ark naar eigen zeggen bij haar aantreden bij de start van kabinet-Rutte III in oktober 2017 niks van mee. „Ik had daar graag vanaf willen weten, daarmee had veel leed van ouders kunnen voorkomen”, zegt ze woensdagochtend. Van Ark was tot afgelopen zomer als staatssecretaris van Sociale Zaken verantwoordelijk voor beleid en wetgeving rond de kinderopvang(toeslag).

Van Ark verhaalt hoe ze bij haar aantreden al wel de problemen meekrijgt over mensen met grote schulden, en dat die ook worden veroorzaakt door flinke terugvorderingen van toeslagen. De VVD-bewindsvrouw spreekt er ook geregeld over met haar topambtenaren. In die gesprekken gaat het over oorzaken zoals de voorschotsystematiek of het late vaststellen van iemands inkomen rond de toeslagen. Maar niet over de alles-of-niets-aanpak. Van Ark: „Ik heb de eerste afslag gemist.”

Dag 6 – 23.11.2020

Gedupeerden toeslagenaffaire krijgen slachtofferhulp

NU 23.11.2020 Slachtofferhulp Nederland gaat gedupeerden van de affaire rond de kinderopvangtoeslagen bijstaan. Wie benadeeld is door het handelen van de Belastingdienst, kan net zo getraumatiseerd zijn als slachtoffers van een ongeval of misdrijf, aldus de organisatie.

Omdat de Belastingdienst de gedupeerden niet kan helpen bij hun praktische of psychosociale problemen, heeft staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) Slachtofferhulp gevraagd deze taak op zich te nemen.

De gedupeerden worden ondersteund door medewerkers die getraind zijn in emotionele ondersteuning en het reduceren van stressreacties. Slachtofferhulp kan ook helpen bij het aanvragen van schadevergoedingen en de benadeelde ouders begeleiden in het strafproces.

“Als je onterecht wordt beschuldigd van fraude, dwangbevelen van tienduizenden euro’s krijgt, je huis kwijtraakt en de afwikkeling jaren op zich laat wachten, dan laat dat zijn sporen na”, aldus bestuursvoorzitter Rosa Jansen van Slachtofferhulp Nederland. “Gedupeerden hebben te maken met langdurende stress en spanningen in het gezin. Ze schamen zich voor hun omgeving en zijn het vertrouwen kwijt.”

Politici werden maandag verhoord

In de afgelopen week werden (oud-)topambtenaren en experts opgeroepen om onder ede gehoord te worden over de toeslagenaffaire. Maandag vervolgt de ondervragingscommissie haar onderzoek naar wat er precies fout is gegaan. Dan is het de beurt aan politici die het destijds voor het zeggen hadden, onder wie Eric Wiebes (Financiën) en voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher.

Ouders die recht hadden op de toeslag werden door de fiscus onterecht beschuldigd van fraude, waarna hun toeslag werd stopgezet en teruggevorderd.

Zie ook: Vervolg verhoren toeslagenaffaire: wat wisten Rutte, Asscher en Wiebes?

Lees meer over: Binnenland  Toeslagenaffaire

Slachtofferhulp voor gedupeerden kinderopvangtoeslag

NOS 23.11.2020 Gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire krijgen vanaf vandaag slachtofferhulp aangeboden. Een groot aantal mensen heeft niet alleen financiële maar ook psychische problemen, nadat zij ten onrechte tot fraudeur waren bestempeld door de Belastingdienst. Zij kunnen volgens Slachtofferhulp net zo getraumatiseerd zijn geraakt als mensen die te maken hebben gehad met een misdrijf of ongeval.

“Als je onterecht beschuldigd wordt van fraude, dwangbevelen van tienduizenden euro’s krijgt, je huis kwijtraakt en de afwikkeling jaren op zich laat wachten, dan laat dat zijn sporen na”, zegt voorzitter Rosa Jansen van Slachtofferhulp Nederland. “Gedupeerden hebben te maken met langdurige stress, spanningen in het gezin, schamen zich voor hun omgeving en zijn het vertrouwen kwijt.”

Slachtofferhulp Nederland is door staatssecretaris Alexandra van Huffelen gevraagd om de getroffen groep hulp te verlenen, voor degenen die daar behoefte aan hebben. Gedupeerden kunnen zichzelf melden of ze worden aangemeld door de Belastingdienst.

Wanhoop

De medewerkers van Slachtofferhulp bieden in de eerste plaats emotionele bijstand. “Het is voor slachtoffers van deze affaire belangrijk dat zij gehoor vinden en erkenning krijgen”, legt Jansen uit. “Dat begint met aandacht geven aan de ontstane emoties, zoals woede en wanhoop.” Ook krijgen gedupeerden hulp met het opnieuw oppakken van hun leven en via Slachtofferhulp informatie over procedures.

Toch zullen compensatie en het oplossen van de schulden volgens Jansen pas echt zorgen voor herstel en verwerking bij de ouders. “Dat kunnen wij gedeeltelijk doen, maar het grootste gedeelte zal door de Belastingdienst geleverd moeten worden. Daar zullen we heel nauw mee moeten samenwerken. Dat zij het financiële en juridische deel oplossen en wij het emotionele gedeelte.”

Duizenden gezinnen zijn slachtoffer geworden van de kinderopvangtoeslagaffaire. De toeslag die ze hadden gekregen, moesten ze terugbetalen. Een paar honderd mensen kwamen daardoor in grote problemen.

Verhoor

Sinds vorige week onderzoekt een parlementaire commissie hoe het zo mis kon gaan. Er zijn al verschillende ambtenaren ondervraagd of zij wisten dat de Belastingdienst de ouders ten onrechte hard aanpakte en waarom zij dit niet voorkwamen of oplosten.

Deze week worden (oud-)bewindslieden gehoord. Vandaag staan verhoren van de oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (Financiën) en voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher op het programma.

De verhoren worden vanaf 09.30 uur rechtstreeks uitgezonden op NPO 1 en zijn ook te volgen op NOS.nl en in de NOS-app. Klik hier voor de livestream.

BEKIJK OOK;

Dat er bij Toeslagen een ramp gaande was, drong maar niet door tot kabinet

AD 23.11.2020 Geen enkel kabinetslid zegt door te hebben gehad dat duizenden ouders na een klein foutje met de kinderopvangtoeslag stelselmatig de vernieling in werden geholpen. Er waren weliswaar signalen, maar of ze nou Eric Wiebes of Lodewijk Asscher heten, echt doorvragen deden ze nooit.

‘Achteraf’ had het anders gemoeten, ‘met de kennis van nu’ hadden ze er wat aan moeten doen. Alle clichés die parlementaire enquêtes doorgaans kenmerken komen dezer dagen ook langs bij de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

Lees ook;

0 Wie tussen de wielen van Toeslagen kwam was aan de goden overgeleverd

 

0 Wiebes erkent dat hij Kamer onjuist informeerde: ‘Ik had beter moeten opletten’

De verhoorde (ex-)bewindspersonen zeggen niet alles nog scherp voor de geest kunnen halen. Voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher (PvdA) overkomt het een paar keer dat hij dingen ‘niet meer precies weet’, oud-staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes (VVD) kan zich een aantal keren iets ‘niet meer herinneren’. Allemaal geven ze toe dat ze er destijds niet echt mee bezig waren.

Wat ze allebei wel op het netvlies hebben staan is dat ze nooit hebben ingezien dat de wet op de kinderopvangtoeslag zó hard uitpakte: ouders die een foutje maakten en hun eigen bijdrage niet (helemaal) hadden betaald moesten de kinderopvangtoeslag volledig terugbetalen. Zo stond het in de wet. En dat ouders vervolgens slachtoffer werden van een nietsontziende fraudejacht heeft zich destijds volledig aan hun waarneming onttrokken, vertellen ze onder ede aan de commissie.

Lodewijk Asscher was als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tussen 2012 en 2017 verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag. Maandag werd hij onder ede gehoord door de parlementaire verhoorcommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt. © ANP

Berg onrecht

,,Ik had niet door dat er zo’n berg onrecht en leed onder zat”, zegt Asscher. Natuurlijk heeft hij zich het afgelopen jaar afgevraagd of hij steken heeft laten vallen. ,,Als ik ergens spijt van heb is dat ik niet heb doorgevraagd toen.”

Als ik ergens spijt van heb is dat ik niet heb doorge­vraagd toen, aldus Lodewijk Asscher.

Ook Wiebes is soms schuldbewust, bijvoorbeeld over die keer dat hij de Kamer onjuist informeerde. Commissielid Renske Leijten (SP) brengt hem in herinnering dat de staatssecretaris in september 2017 nog ontkende dat er ouders en kinderopvanginstellingen grote schade hadden geleden van het abrupt stopzetten en terugvorderen van kinderopvangtoeslag. ,,Daar is niets van gebleken”, antwoordde Wiebes destijds op vragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.

Maar de Belastingdienst had toen al een grote nederlaag geleden bij de Raad van State en ook lag er al een vernietigend rapport van de Nationale Ombudsman over de benadeling van ouders die klanten waren bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim. Leijten kan er niet bij: ,,Hoe kunt u zulke antwoorden dan laten passeren?” Achteraf bezien is het antwoord dat hij gaf ‘verbijsterend’ en ‘idioot’, erkent Wiebes. ,,Ik had beter moeten opletten.” Verdere consequenties trekt hij echter niet, ook al geldt het onjuist informeren van de Kamer als een politieke doodzonde.

Ik had beter moeten opletten, aldus Eric Wiebes.

Eric Wiebes was als staatssecretaris van Financiën tussen 2014 en 2017 verantwoordelijk voor de Belastingdienst, die de toeslagen uitvoert. © ANP

‘Opa-en-oma-criminaliteit’

Soms lopen de lezingen uiteen over wat er precies is gebeurd. Frans Weekers, die in 2014 als staatssecretaris aftrad vanwege aanhoudende problemen met toeslagen, zegt dat hij Asscher er destijds op heeft aangesproken dat volledige terugvordering van kinderopvangtoeslagen heel hard kon uitpakken. Weekers gaf zijn collega een memo met het verzoek hiernaar te kijken, maar het beleid veranderde niet. ,,Ik heb me erbij neergelegd’’, zegt Weekers over wat er toen gebeurde. ,,Je gaat als staatssecretaris niet over alles. Wat betreft toeslagen zat ik met handen en voeten gebonden aan het beleid van vakministers.”

Asscher ontkent echter dat Weekers alarm sloeg over ouders die hard aangepakt werden. Het bewuste memo gaat volgens hem vooral over de aanpak van wat toen ‘opa- en-oma-criminaliteit’ heette, ofwel een vergoeding voor kinderopvang voor grootouders die voorheen nog gratis oppasten.

Ik heb me erbij neergelegd, aldus Frans Weekers.

Frans Weekers was als staatssecretaris van Financiën tussen 2010 en 2014 verantwoordelijk voor de Belastingdienst, die de toeslagen uitvoert. © ANP

Buikpijn

Ook Wiebes heeft andere ervaringen dan andere getuigen die door de commissie zijn gehoord. Zo zei voormalig directeur Belastingdienst Hans Blokpoel vorige week dat hij meermaals ‘buikpijn’ had gevoeld over de ‘snoeiharde’ wetgeving en die ook had aangekaart. Wiebes zegt daar niks van gemerkt te hebben. ,,Er was geen buikpijnnota of buikpijngesprek’.” Sterker nog: een nota die hij in 2014 van zijn ambtenaren ontving riep bij hem het tegenovergestelde beeld op. ,,Ik las het als: we zijn een beetje te soft.”

Wiebes worstelt vooral met de vraag hoe het kan dat er zoveel mensen slachtoffer konden worden. ,,Ik wist niet dat dit de lont was die een zeer grote sociale bom tot ontploffing zou brengen.” Dat de Belastingdienst de rechtsbescherming van ouders ernstig heeft geschaad is volgens hem buiten zijn medeweten gebeurd.

‘Houtje-touwtjesysteem’

Weekers wijst de commissie er nog op dat de Belastingdienst er destijds ‘beroerd’ voor stond. Er was sprake van een ‘houtje-touwtjesysteem’. Tegelijkertijd lag de nadruk lange tijd op het belang van fraudebestrijding, omdat er ‘gruwelijk veel bezuinigd’ moest worden: ,,Het was destijds zo dat elke cent die in verkeerde zakken terechtkwam als doodzonde werd gezien.’’

Asscher: ik wist niet dat er onder kinderopvangtoeslag zo veel leed zat

  • De Tweede Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire
  • Vanmorgen is oud-staatssecretaris Weekers (VVD) aan het woord geweest, vanmiddag Wiebes, daarna Asscher.
  • Vorige week werden hoge ambtenaren ondervraagd, lees hier hoe ze vooral elkaar de schuld gaven
  • Kijk hier een livestream van de verhoren

ÉÉN UUR GELEDEN

Verhoor afgelopen

NOS 23.11.2020 Het verhoor met oud-minister Asscher is afgelopen. Woensdag gaan de verhoren verder met de voormalig staatssecretarissen Van Ark en Snel.

  • ÉÉN UUR GELEDEN

Asscher: toeslagensysteem had problemen al in zich

Asscher wordt gevraagd naar zijn analyse van het ontstaan van de problemen. “De oorzaak ligt bij het feit dat politici te weinig geconfronteerd worden met de gevolgen van hun beleid.” Het systeem van toeslagen had de problemen met terugvorderingen die later aan het licht kwamen al in zich, vindt Asscher. De uitvoering werd vervolgens neergelegd bij de Belastingdienst. “Een dienst die al enorm onder druk stond. En ook de checks en controles bij die dienst stonden enorm onder druk.” Verder vindt Asscher dat er te veel gehoor is gegeven aan de verontwaardiging in de politiek en de maatschappij over fraude en de roep om harde maatregelen.

“Ik vel over mijn eigen optreden een hard oordeel, namelijk dat ik bij de brief van de bezorgde grootmoeder had moeten onderzoeken of dit niet het topje van de ijsberg was.”

  • ÉÉN UUR GELEDEN

Afstand tussen Financiën en Sociale Zaken te groot, geeft Asscher toe

De afstand tussen de twee ministeries die verantwoordelijk waren voor de kinderopvangtoeslag was te groot, erkent Asscher op vragen van de commissie. Daardoor werd over en weer niet duidelijk hoe groot de problemen waren. “Waarom zijn de alarmbellen niet gaan rinkelen, dat komt omdat ik die informatie niet kreeg”, zegt hij. Hij herhaalt dat hij terugkijkend wel vindt dat hij op individuele signalen van burgers en hun brieven had kunnen reageren door daar meer navraag naar te doen.

Asscher en zijn ministerie waren bezig met een nieuw systeem voor kinderopvangtoeslag

Asscher zegt dat hij als minister werkte aan een systeem voor de kinderopvangtoeslag waarbij geen problematische terugvorderingen meer zouden ontstaan. De financiering zou rechtstreeks naar de opvang gaan, en per kwartaal. Ouders hoefden dan niet meer over hele jaren terug te betalen. “Iedereen zag dat als de snelste en beste oplossing”, zegt Asscher. Aan de schrijnende gevallen die al liepen werd inderdaad niets gedaan, geeft hij toe. “Ik dacht oprecht dat ik met de snelste oplossing bezig was.” Asscher weet ook niet goed waarom niet tegelijkertijd de ouders in nood zijn geholpen.

  • 28 MINUTEN GELEDEN

Het verhoor van oud-minister Asscher gaat weer verder

De ondervragingscommissie wil van Asscher weten hoe het kan dat op het ministerie van SZW soms niet in stukken is terug te vinden of de minister ze nu wel of niet heeft gezien. Asscher is het ermee eens dat de administratie kennelijk onduidelijk is vastgelegd. Hij heeft niet de indruk dat ambtenaren stukken voor hem hebben weggehouden, maar hij is het met de commissie eens dat het tot onduidelijkheid leidt. Zo heeft Asscher een notitie van toenmalig staatssecretaris Wiebes over de problemen bij het terugvorderen van de kinderopvangtoeslagen niet ontvangen. Wiebes bevestigde dat eerder in zijn verhoor.

  • ÉÉN UUR GELEDEN

Er wordt tot 20.15 uur geschorst

Dan gaat het verhoor met oud-minister Asscher weer verder.

  • 2 UUR GELEDEN

Asscher: ik wist niet wat de CAF-teams precies deden

Asscher had wel gehoord van de CAF-aanpak en dat er zeven gevallen van fraude waren geconstateerd, maar wat de CAF-teams precies deden wist hij niet. Ook niet dat bij vermoedens van fraude door het kinderdagverblijf, de ouders als fraudeurs werden aangepakt.

Hij heeft in die tijd in een brief aan een bezorgde grootmoeder geschreven dat hij niets kon doen voor haar zoon en schoondochter omdat het een individueel geval betreft. Zij waren door de CAF-aanpak in de problemen gekomen. Asscher noemt dat nu “een koude brief” waarin hij formalistisch reageerde. “Met die brief had ik het ministerie in moeten roepen: jongens wat is dit?” Hij schaamt zich er voor hoe dit toen is gelopen, zegt hij. “Het blijkt een signaal geweest te zijn van een groter patroon.” Asscher zegt dat het bij zijn oordeel ook niet hielp dat alle dossiers door een “fraudebril” bekeken werden. Daardoor ontbrak begrip voor de situatie van de ouders.

  • 2 UUR GELEDEN

Asscher: de wet- en regelgeving voor toeslagen was erg ingewikkeld

“Er leefde een breed verlangen om de wet- en regelgeving over toeslagen te vereenvoudigen”, zegt Asscher. Mensen moesten voor een jaar van tevoren informatie aanleveren. Als die achteraf niet bleek te kloppen, moesten ze vaak terugbetalen. Het ministerie heeft er in eerste instantie voor gekozen om mensen meer voorlichting te geven, zodat zij op de juiste wijze de formulieren invulden. Asscher dacht dat dit ook misbruik kon voorkomen en kon voorkomen dat ouders met onwettige constructies in zee gingen.

Hij wist toen niet dat mensen “oneerlijk werden getroffen door de bergen aan terugvorderingen”, zegt hij. “Als ik had doorgevraagd had ik kunnen zeggen: hier moeten we wat aan doen. Maar ik wist niet dat er zo veel leed onder zat. Ik kan dat helaas niet terugdraaien.”

  • 2 UUR GELEDEN

Balans was doorgeslagen in fraudebestrijding, zegt Asscher

De wet fraudebestrijding toeslagen, die na de Bulgarenfraude werd ingevoerd, heeft er volgens Asscher toe bijgedragen dat de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag nog strenger werd. Asscher zei eerder dat hij in het ministersberaad over fraudeaanpak had gezegd dat dat streng moest, om het draagvlak voor sociale voorzieningen te behouden. Maar de fraudeaanpak moest niet zo streng worden dat daar het draagvlak voor zou verdwijnen.

  • 3 UUR GELEDEN

Asscher: hoge terugvorderingen niet redelijk

Oud-minister Asscher wist niet dat de wet waar hij verantwoordelijk voor was, zo’n grote invloed had op de ouders die te goeder trouw handelden. De wet hield in dat als ouders niet de eigen bijdrage voor de kinderopvang hadden betaald, zij dan de hele toeslag van duizenden euro’s moesten terugbetalen. Dit is de alles-of-niets benadering gaan heten.

Asscher vindt het nu redelijk klinken om in zulke gevallen alleen de eigen bijdrage bij ouders te vorderen. Maar dat is destijds niet door ambtenaren aan hem voorgelegd, zegt hij. Er stond wel in een nota “dit is zuur voor ouders”, zegt Asscher. “Daar had ik op moeten aanslaan, daar heb ik spijt van.” Asscher heeft verschillende signalen gemist die er op wezen dat er harde terugvorderingen plaatsvonden. Hij vindt dat “buitengewoon erg” voor alle ouders die daar last van hebben gehad.

  • 3 UUR GELEDEN

Geen grote waarschuwing toen Asscher minister werd, zegt hij

In de startnota, toen Asscher begon als minister, stond dat er iets werd gedaan aan de fraude met kinderopvangtoeslag. Ook stond er algemene informatie in, zegt Asscher. Verder ging het destijds vooral over de kwaliteit van kinderdagverblijven en gastouderbureaus na de grote zedenzaak bij het Hofnarretje.

In het regeerakkoord hadden de regeringspartijen destijds afgesproken iets te gaan doen aan de ingewikkeldheid van het toeslagensysteem. Ok was er een probleem met het feit dat opa’s en oma’s die altijd gratis op hun kleinkinderen pasten, nu geld kregen als professionele opvang.

  • 3 UUR GELEDEN

Asscher: fraudebestrijding was geen financieel doel

Oud-minister Asscher zegt dat het geen financieel doel was om fraude met kinderopvangtoeslag te bestrijden en daarmee geld te besparen. De ondervragingscommissie heeft in de stukken staan dat de doelstelling 25 miljoen euro was. Asscher bestrijdt dat. “We hadden in die tijd wel grotere problemen, zoals de financiële crisis. Het probleem was ook dat niet genoeg ouders gebruik maakten van de toeslagen.” Met de kinderopvangtoeslag zijn jaarlijks miljarden euro’s gemoeid.

  • 3 UUR GELEDEN

Verhoor voormalig minister Asscher gaat beginnen

Hij is de laatste bewindspersoon die vandaag wordt gehoord. Hij heeft geen schriftelijke verklaring vooraf, en legt de belofte af dat hij de waarheid en niets dan de waarheid zal zeggen.

  • 3 UUR GELEDEN

Voormalig minister Asscher vanaf 18.00 uur aan het woord

De ex-minister van Sociale Zaken komt vanaf 18.00 uur aan het woord, anderhalf uur later dan op de planning stond. De verhoren lopen behoorlijk uit.

  • 3 UUR GELEDEN

Wiebes over zijn ontkennende antwoord op Kamervragen

Video afspelen

Wiebes over zijn eigen antwoord: dat was schandalig

  • 4 UUR GELEDEN

Wiebes klaar, loopt weg en verzucht: ‘wat een verdrietige boel’

Het verhoor is afgelopen. Wiebes heeft aan het slot nog benadrukt dat de mensen bij de Belastingdienst niet uit kwader trouw hebben behandeld. Hij gelooft dat iedereen op het ministerie zijn best heeft gedaan om het werk goed te doen. Hij spreekt over allerlei puzzelstukjes en niemand die de hele puzzel zag. Na het afsluiten van het verhoor doet Wiebes zijn mondkapje op en terwijl hij weg beent, zegt hij; “wat een verdrietige boel. Verschrikkelijk.”

  • 4 UUR GELEDEN

‘Mijn antwoord was fout, er is geen rechtvaardiging voor’

“Verbijsterend”, “onbegrijpelijk”, “idioot”, “fout”. Dit zegt ex-staatssecretaris Wiebes over zijn antwoord op Kamervragen in 2014. Daarin schreef hij dat “er niets van gebleken” was is dat er problemen waren voor ouders, kinderopvanginstellingen, gastouders en bemiddelingsbureaus met het plotseling stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Dat klopte niet. “Ik heb er geen enkele rechtvaardiging voor”, zegt hij enkele malen.

De commissie stelt veel kritische vragen over het functioneren van Wiebes als staatssecretaris Financiën. “Uw periode kan uitgegumd worden. U hebt het niet gezien en heeft niets gedaan”, zegt SP-Kamerlid Leijten van de commissie. “Ja,” verzucht Wiebes. “Hier is zo iets enorms misgegaan.” Wiebes kan niet zeggen hoe het komt. “Dat er iets mis ging, is totaal niet doorgedrongen.”

 Pieter Omtzigt

@PieterOmtzigt

https://pbs.twimg.com/media/EnhPUk6WEAEM6Ur?format=jpg&name=large

Renske Leijten vraagt nu hiernaar. Wiebes zegt dat zijn eigen antwoorden op mijn kamervragen verbijsterend en onbegrijpelijk zijn. (1)

  • 5 UUR GELEDEN

Voorzitter Van Dam: ‘Wat deed u dan als staatssecretaris in het paleis van de grote getallen?’

Het verhoor is twee uur aan de gang en voorzitter Van Dam neemt het woord met een prangende vraag. “Wat is eigenlijk het werk van een staatssecretaris?” Van Dam ziet een beeld van een politicus die de problemen niet heeft gezien, die door ambtenaren op het verkeerde been is gezet (“bent u niet belazerd”) en ook de problemen van de toeslagenwet niet heeft kunnen oplossen. “Ik krijg er een beetje een fatalistisch beeld bij.” Wiebes heeft een advies van de Nationale Ombudsman voor meer maatwerk afgewezen.

Van Dam: “Wat doet u dan daar in het Paleis van Grote Getallen?”
Wiebes is het er niet mee eens. Hij werd zijn hele periode geconfronteerd met allerlei zaken die misgingen op het ministerie. “Je bent aan een stuk door allerlei problemen en ongelukken aan het oplossen.” Hij erkent opnieuw dat hij de problemen van de ouders niet heeft opgemerkt. “Ik heb die lont niet zien branden, waardoor later die bom ontplofte en dat vind ik buitengewoon aangrijpend.”

Eric Wiebes (VVD) was van 2014 tot 2017 staatssecretaris op het ministerie van Financiën ANP

Wiebes heeft kinderopvangaffaire ‘niet gezien’ en betreurt zijn aanpak

NOS 23.11.2020 Ex-staatssecretaris Wiebes heeft naar eigen zeggen niet in de gaten gehad dat ouders en gastouders in grote problemen zaten door het terugvorderen en stopzetten van kinderopvangtoeslag. “Ik heb het niet gezien”, zei Wiebes, van 2014 tot 2017 staatssecretaris Financiën tijdens zijn verhoor door de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

Ondanks signalen van ambtenaren in memo’s, kritische rapporten van de Ombudsman en doordringende vragen van Kamerleden, had de VVD’er niet door dat er “bom” ontplofte.

Wiebes vertelde tegen de commissie dat hij het terugvragen van geld bij de ouders en gastouders vooral zag als een teken dat de complete toeslagenwet niet deugde. De lijst met problemen door deze slechte wetgeving was heel lang en dus kwam de kindertoeslagenaffaire niet prominent in zijn vizier.

Sociale bom

Tegen de commissie trekt hij het boetekleed aan. Wiebes zegt dat hij zich “zeer zwaar medeverantwoordelijk voelt” dat hij niet heeft gezien dat deze slechte wet een “brandende lont was die een sociale bom tot ontploffing bracht”.

De commissie stelt veel kritische vragen in het verhoor om te achterhalen waarom Wiebes niet onder ogen zag. “Uw staatssecretarisschap kan eigenlijk uitgegumd worden. U heeft niets gezien”, constateert commissielid Leijten van de SP. Wiebes probeert uit te leggen dat er sprake was van puzzelstukjes waarbij niemand de hele puzzel overzag. “Ja, hier is zo enorm iets misgegaan.”

Kijk hier hoe Wiebes uitlegt dat hij de kinderopvangaffaire zag in een “lange rij” van problemen door de slechte wet:

Wiebes: ‘We hebben niet gezien dat het eigenlijk een brandende lont was’

Frans Weekers, van 2010 tot 2014 verantwoordelijk voor de Belastingdienst, kwam in de ochtend bij de commissie, die vorige week (top-)ambtenaren ondervroeg en deze week (oud-)bewindslieden.

Hij had liever een minder streng fraudebeleid van de fiscus gehad, zo zei hij tijdens zijn verhoor. Hij heeft gezocht naar een manier om het harde toeslagenbeleid te omzeilen. Dat ging dan over ouders die (zonder slechte intentie) hun eigen bijdrage niet hadden betaald en daardoor de hele kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen, een veelvoud van het achterstallige bedrag. Weekers vond het een beter idee om alleen de eigen bijdrage alsnog te laten betalen, vertelde hij.

Wijsheid achteraf

Maar dat was niet het beleid van Sociale Zaken en daarbij deed ook de Raad van State in die tijd uitspraak dat het volledige bedrag terugvorderen juridisch het juiste was. “Met wijsheid achteraf zou je kunnen zeggen: was ik mijn gut feeling maar blijven volgen. Dan was mensen wellicht een vreselijke tijd bespaard gebleven.”

Die wijsheid achteraf is dat duizenden ouders onterecht als fraudeur werden aangemerkt, vaak tienduizenden euro’s moesten terugbetalen en in grote financiële en sociale problemen raakten.

Antenne

Weekers zegt dat ambtenaren vaak een “maatschappelijke antenne” ontbeerden. Hij hoorde daardoor niet wat er misging en liep achter de feiten aan. Aan het eind van zijn verhoor zei Weekers dat het onmogelijk is als bewindspersoon “om de ins en outs van een uitvoeringsinstantie als de Belastingdienst in de greep te krijgen”.

Belastingdienst mist maatschappelijke antenne, zegt Weekers

De Tweede Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak.

Op dit moment is Asscher aan de beurt. Volg de verhoren hier in ons liveblog of hier via een livestream.

Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2012 tot 2017 wordt gehoord door de parlementaire enquetecommissie Kinderopvangtoeslag, tijdens de vierde dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie. Ⓒ ANP

Live: Asscher ’vervuld van schaamte’ over missen signalen toeslagen

Telegraaf 23.11.2020 PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher heeft moeten erkennen veel signalen te hebben gemist rond de toeslagenaffaire. Dat zit hem vooral in de harde terugvordering van grote bedragen kinderopvangtoeslag bij kleine fouten: „Ik heb dat toen niet gezien, was me er niet bewust van.”

Dat vertelt Asscher in zijn verhoren over de toeslagenaffaire. Hij moest, net als oud-staatssecretarissen Eric Wiebes en Frans Weekers eerder op de maandag, verantwoording afleggen over hun rol in de affaire waarin tienduizenden ouders klem kwamen te zitten door een fraudejacht van de eigen overheid.

Asscher was in het vorige kabinet als minister van Sociale Zaken verantwoordelijk voor het beleid en de wetgeving rond de kinderopvang(toeslag). Daaronder viel de wet die ervoor zorgde dat de Belastingdienst grote bedragen terugvorderde bij ouders die kleine fouten hadden gemaakt bij aanvraag van de kinderopvangtoeslag.

De eerste week van het grootschalige onderzoek naar de toeslagenaffaire kende een aantal schokkende onthullingen. In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er tot dusver aan het licht is gekomen:

„Ik had niet door dat er zo’n berg onrecht en leed onder zat”, zegt Asscher over die harde terugvordering die duizenden ouders heeft geraakt. De ondervragingscommissie refereert aan een brief die een bezorgde grootmoeder aan Asscher stuurde over de problematiek. De PvdA’er reageerde daarop door te stellen dat hij niet op individuele gevallen in kan gaan. Een soortgelijke reactie stuurde hij naar iemand die hem erop wees dat het om meer gevallen ging.

„Als ik het teruglees, vervult het me met schaamte”, zegt Asscher over die eerste ’koude’ brief. „Ik kan niet in een individueel geval interveniëren, dat is ook zo. Maar als ik die brief nu lees, vind ik het heel pijnlijk. Met name naar deze grootmoeder toe, die bezorgd schrijft hoe het met haar zoon en schoondochter gaat.”

Verschillende terugblik

De twee voormalige staatssecretarissen van Financiën Weekers en Wiebes (nu minister van Economische Zaken) kijken in hun verhoren op een verschillende manier terug op de toeslagenaffaire. Weekers wijst naar Asscher, die niks wilde doen aan het harde terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Maar zijn opvolger Wiebes heeft dat probleem nooit als heel groot ervaren.

Weekers gaf in zijn verhoor aan het probleem aangekaart te hebben bij Asscher. Die moest op zijn ministerie namelijk de wet veranderen om hier wat aan te kunnen doen. Weekers gaf een memo over de problematiek aan Asscher met de boodschap om er persoonlijk aandacht voor te hebben. Maar een paar maanden later kreeg hij van Asschers ministerie een afwijzende reactie over het wijzigen van de wet. Weekers: „Daar heb ik me bij neergelegd.”

Asscher zegt in zijn verhoor overigens dat het memo alleen maar moeilijk uit te voeren oplossingen bevatte, waarbij ingegrepen moest worden in schenkingen binnen families of geen kinderopvangtoeslag meer betaald zou worden bij opvang binnen de familiesfeer.

Opvallend genoeg gaf Wiebes een heel ander beeld. Hij zei helemaal niet veel te hebben gemerkt van de ’buikpijn’ die Belastingdienst-topambtenaren vorige week zeiden te hebben gehad rond de harde terugvordering. „Ik heb vanaf het begin gedacht dat er een groot probleem was met kinderopvangtoeslag, maar niet met disproportioneel terugvorderen”, zei Wiebes.

Hij memoreerde een notitie van zijn ambtenaren waarin hij zelf dat probleem in de kantlijn krabbelde. Maar dat was volgens hem ’geen buikpijnnota’. „Hij leek mij eerder bedoeld om mij voor het tegenovergestelde te waarschuwen: we waren te soft.”

Het probleem zat er volgens hem in dat de kinderopvangtoeslag ’in de praktijk een onuitvoerbaar stuk wetgeving was’ voor ouders bij het aanvragen van de toeslag. „Een soort examen dat je moet doen waar je alleen maar een voldoende krijgt als je alle vragen goed beantwoordt”, noemde Wiebes het.

’Houtje-touwtje’

Weekers vertelde in zijn verhoor ook over wat hij aantrof bij de Belastingdienst toen hij in 2010 aantrad als staatssecretaris van Financiën. Dat was niet best. De afdeling toeslagen stond er ’beroerd’ voor, zegt Weekers. Hij stipt, net als verschillende ambtenaren in hun verhoren vorige week, aan dat de fiscus het uitkeren van toeslagen maar moeilijk aan kon.

De Belastingdienst was volgens Weekers vooral ’een collecterende organisatie’: „Dat zat in het dna.” Het uitkeren kwam er vervolgens bij door het instellen van het toeslagenstelsel, een paar jaar voor Weekers’ aantreden. De systemen konden dat maar moeilijk aan, volgens de VVD’er hing alles ’houtje-touwtje’ aan elkaar.

Volgens politiek commentator Wouter de Winther kunnen de politieke verhoren gevaarlijk zijn voor bewindspersonen, ook omdat het verkiezingstijd is. „Daarom worden ze vooraf getraind”, zegt hij in de politieke podcast Afhameren:

Ook Wiebes, die vier jaar na Weekers aantrad, zag bij zijn start nog allerlei problemen bij de fiscus. Hij schetste het beeld van „een dienst die overrompeld was geweest door allerlei wetgeving, langzaam aan het opkrabbelen was en een achterstand aan het inlopen was. En daar was de hele oproer over fraude bovenop gekomen.”

Later in de week volgen nog meer politieke verhoren. Woensdag is de huidige minister voor Medische Zorg Tamara van Ark, tot deze zomer als staatssecretaris van Sociale Zaken verantwoordelijk voor kinderopvang aan de beurt. En ook Menno Snel, die eind vorig jaar als staatssecretaris van Financiën opstapte vanwege de toeslagenaffaire, aan de beurt. Donderdag volgen de verhoren van minister Wopke Hoekstra (Financiën) en premier Mark Rutte.

Tweets by ‎@LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid Eric Wiebes Lodewijk Asscher Frans Weekers

Wiebes: ’Ik kreeg geen signalen van buikpijn over toeslagen’

Telegraaf 23.11.2020 De ambtelijke ’buikpijn’ over het harde karakter van de regels rond de kinderopvangtoeslag, heeft voormalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes nooit bereikt. Hij gelooft dat ambtenaren het moeilijk vonden dat de wet vaak heel hard uitpakte, maar dat is volgens hem nooit aangekaart. „Er is geen buikpijnnota”, zegt de bewindsman.

Verschillende topambtenaren verklaarden vorige week onder ede dat ze hun zorgen over het systeem vaak hebben aangekaart bij de politieke top. Zij konden er moeilijk mee leven dat ouders grote bedragen toeslagen moesten terugbetalen als ze niet volledig aan de eigen bijdrage, een veel kleiner bedrag, hadden voldaan.

BEKIJK OOK:

Snel maakt excuses om blunders met kinderopvangtoeslag

Dit zou zelfs wekelijks zijn aangestipt. Wiebes herkent dat totaal niet. „En de signalen op papier spreken ook echt een andere taal”, zegt hij over documenten die hij als staatssecretaris kreeg. De „buikpijnsignalen” die hij wel kreeg, gingen over het stelsel. Op een gegeven moment is Wiebes terloops wel geïnformeerd over de harde werking van de toeslagen, maar dat was volgens hem alleen in relatie tot één specifieke zaak.

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er tot dusver aan het licht is gekomen in het onderzoek naar de toeslagenaffaire:

’Te soft’

Een nota die recent in de media verscheen waaruit zou blijken dat Wiebes op de hoogte was van de harde werking van de regels, zag Wiebes juist als een waarschuwing dat de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst mogelijk „te soft” was. Hij herkende de nota niet uit die tijd, benadrukte hij. In voorbereiding op het verhoor, heeft hij het document wel gelezen.

Volgens politiek commentator Wouter de Winther kunnen de politieke verhoren gevaarlijk zijn voor bewindspersonen, ook omdat het verkiezingstijd is. „Daarom worden ze vooraf getraind”, zegt hij in de politieke podcast Afhameren:

Wiebes had zelf grote zorgen over de uitvoerbaarheid van de toeslagenwetgeving. „Het is een soort examen waarbij je alleen een voldoende haalt als je acht vragen goed beantwoordt.” Het regende daardoor terugvorderingen, maar ook nabetalingen. „Allebei fout”, vindt Wiebes. Het betekent namelijk dat mensen of meer, of minder kregen dan waar zij recht op hadden. „Dat is twee keer ellende.”

De voormalig staatssecretaris, inmiddels minister, wordt ook gehoord onder ede wegens zijn rol in de toeslagenaffaire. Jarenlang was Wiebes politiek verantwoordelijk voor de Belastingdienst.

BEKIJK MEER VAN; overheid belastingen Eric Wiebes Belastingdienst Toeslagen

Wiebes: ‘Niet gezien dat slechte toeslagenwet gigantische sociale bom was’

NU 23.11.2020 Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën tussen 2014 en 2017, heeft niet zien aankomen dat de strenge wetgeving rondom de kinderopvangtoeslag zou leiden tot de problemen die we nu kennen. Wiebes’ grootste zorg was destijds ook helemaal niet de hoge terugvorderingen van de ouders, maar het toeslagensysteem als geheel.

“We hebben gewoon niet gezien dat wat nu onwelgevallige wetgeving blijkt, eigenlijk een brandende lont was die een gigantische sociale bom tot ontploffing zou brengen”, zei Wiebes maandag tijdens zijn verhoor door de ondervragingscommissie over de toeslagenaffaire.

De centrale vraag die steeds terugkomt in de inmiddels zes dagen durende verhoren is: waarom greep niemand in? Er was bij (oud-)topambtenaren en politici steeds een sterk vermoeden dat de wet te hard was.

“We hebben een tijd lang gedacht dat dit weer zo’n lastig ding in de belastingwetgeving was. We wisten niet dat dit zo groot zou worden”, zei Wiebes daarover.

Commissielid Renske Leijten (SP) vond dit te makkelijk. Er waren namelijk genoeg signalen om de bom te kunnen ontdekken. In een interne memo uit 2017 staat bijvoorbeeld al dat de Belastingdienst laakbaar handelde, in datzelfde jaar kwam de Nationale ombudsman met een kritisch rapport over het handelen van de fiscus.

De memo heeft Wiebes, inmiddels minister van Economische Zaken, nooit gezien, zei hij. “De aanpak is in een optelsom totaal dramatisch geweest. Maar als je die optelsom niet kent, dan houdt het op.”

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

Wiebes las en hoorde nergens de buikpijn binnen fiscus

Er gebeurde meer onder het toeziend oog van Wiebes als staatssecretaris. Er woedde een discussie binnen de ambtelijke top van Financiën dat het toeslagenbeleid te hard was. Een van hen verklaarde vorige week “buikpijn” te hebben van de gang van zaken, maar die buikpijn herkende Wiebes niet.

Hij las het nergens terug en hoorde er ook niemand over. “Er was geen buikpijnnota en geen buikpijngesprek. Er was veel buikpijn, maar dat ging over het stelsel.”

Wiebes zag het terugvorderen van de hoge bedragen namelijk niet als probleem, maar de kinderopvangtoeslag met het voorschottenstelsel als geheel. “Je hebt enorme nabetalingen en enorme terugvorderingen. Dat is twee keer ellende.” De bewindsman wilde daarom het mes in het stelsel zetten.

‘Heb maar een paar armzalige verklaringen in de aanbieding’

Even leek het erop dat Wiebes wel actie zou ondernemen. Hij had het plan om alleen de eigen bijdragen van de kinderopvangtoeslag terug te vorderen, in plaats van alle uitbetaalde toeslagen waardoor zoveel ouders in de problemen zijn gekomen.

Hij werd door zijn ambtenaren gevraagd om hierover contact op te nemen met toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher, maar dat is nooit meer gebeurd. Wiebes dacht namelijk op zijn beurt dat hij gebeld zou worden door Asscher. Zo bleef een mogelijk vroege oplossing tussen de ministeries hangen.

‘Leemlagen’ belemmeren goede communicatie binnen fiscus

“Ik heb maar een paar armzalige verklaringen in de aanbieding”, zei Wiebes tot slot. Hij was ook boos, maar wist niet op wie.

Een van die Wiebes hieruit heeft getrokken is dat een goede organisatie fouten kan maken, als er maar de honger is om die te herstellen.

Het probleem bij de fiscus is dat de communicatie tussen de verschillende lagen hapert. Het woord “leemlaag” waardoor de informatie nauwelijks doorsijpelt naar andere afdelingen, werd volgens Wiebes veel gebruikt bij de Belastingdienst.

“Al ben je schaal vier in de organisatie, je moet kunnen aankaarten wat er niet deugt”, aldus de bewindsman.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Wiebes erkent dat hij Kamer onjuist informeerde: ‘Ik had beter moeten opletten’

AD 23.11.2020 VVD-politicus Eric Wiebes heeft als staatssecretaris van Financiën de Kamer verkeerd geïnformeerd. Dat heeft hij toegegeven aan de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt. ,,Ik had beter moeten opletten”, stelt hij.

Wiebes ontkende in september 2017 dat er ouders en kinderopvanginstellingen grote schade hadden geleden van het abrupt stopzetten en terugvorderen van kinderopvangtoeslag. ,,Daar is niets van gebleken”, antwoordde hij op vragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Achteraf bezien is dat een ‘verbijsterend antwoord’, zei Wiebes tegen de commissie. ,,Ik had dit antwoord nooit mogen doorlaten.”

Lees ook;

SP-Kamerlid Renske Leijten toonde in haar ondervraging van Wiebes weinig begrip voor de verklaring. Zij wijst erop dat  de Belastingdienst op dat moment al een grote nederlaag bij de Raad van State had geleden en dat er ook al een vernietigend rapport van de Nationale Ombudsman lag over de benadeling van ouders die klanten waren bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim. ,,Hoe kunt u zulke antwoorden dan laten passeren?”, vroeg zij zich af.

Idioot

Volgens Wiebes waren de antwoorden aangeleverd door ambtenaren en was het besef wat er aan de hand was nog niet bij hem doorgedrongen. ,,Ik heb het echt te weinig bekeken en het is een idioot antwoord”, erkende hij.

Volgens hem is het moeilijk verantwoordelijkheid te dragen voor ‘dingen in het donker’. ,,Hier is zolang niet gezien wat er aan de hand was. Dit is op een kolossale manier misgegaan.” Toch was er volgens hem geen kwade opzet in het spel.

Hier is zolang niet gezien wat er aan de hand was. Dit is op een kolossale manier misgegaan, aldus Eric Wiebes

Wiebes zei eerder in zijn verhoor niets te hebben gemerkt van de ‘buikpijn’ die topambtenaren van Financiën vorige week nog zeiden te hebben gevoeld over de harde terugvordering van kinderopvangtoeslag. ,,Er was geen buikpijnnota of buikpijngesprek’’, zei de VVD-bewindsman tegen de parlementaire ondervragingscommissie.

Te soft

Volgens Wiebes kan het best zijn dat er op Financiën door sommige mensen buikpijn werd gevoeld, maar die geluiden bereikten hem niet. Sterker nog: een nota die hij in 2014 van zijn ambtenaren ontving riep bij hem het tegenovergestelde beeld op. ,,Ik las het als: we zijn een beetje te soft.”

Voormalig directeur Belastingdienst Hans Blokpoel zei vorige week maandag nog dat hij meermaals ‘buikpijn’ had gevoeld over de ‘snoeiharde’ wet. Die maakte het mogelijk dat mensen die hun eigen bijdrage niet hadden betaald hun kinderopvangtoeslag volledig terug moesten betalen. Door deze ‘alles of niets’-benadering raakten duizenden gezinnen in grote financiële problemen. Volgens voormalig topambtenaren van Financiën werd er over aan de bel getrokken. Dat deze harde praktijk toch doorging was volgens hen te wijten aan het ministerie van Sociale Zaken, dat het beleid niet wilde veranderen.

Sociale bom

Wiebes zet de verwijten van voormalig kopstukken van de fiscus in een ander daglicht. Volgens hem is de belangrijkste vraag hoe het kan dat er zoveel mensen slachtoffer konden worden. ,,Ik wist niet dat dit de lont was die een zeer grote sociale bom tot ontploffing zou brengen’’, zei hij tegen de commissie. Dat de Belastingdienst de rechtsbescherming van ouders ernstig heeft geschaad is volgens hem buiten zijn medeweten gebeurd.

Ik wist niet dat dit de lont was die een zeer grote sociale bom tot ontplof­fing zou brengen, aldus Eric Wiebes.

Eerder vandaag getuigde Wiebes voorganger Frans Weekers voor de commissie. Hij zei dat hij toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher er destijds op heeft aangesproken dat volledige terugvordering van kinderopvangtoeslagen heel hard kon uitpakken. Weekers gaf zijn collega een memo met het verzoek hiernaar te kijken, maar het beleid veranderde niet.

Met handen en voeten gebonden

Weekers had aanvankelijk zelf met een ‘coulantere regeling’ willen komen, waarbij ouders door alsnog een eigen bijdrage te betalen hun toeslag mochten houden. Maar hij werd er later door ambtenaren van Financiën op gewezen dat hiervoor een wetswijziging nodig was. De verantwoordelijkheid daarvoor lag echter bij Sociale Zaken. Tijdens een kabinetsberaad wendde Weekers zich tot Asscher met het memo, maar na vier maanden kwam het antwoord dat Sociale Zaken de regeling niet ging aanpassen. Asscher verschijnt later vanmiddag voor de commissie om zijn kant van het verhaal te geven.

,,Ik heb me erbij neergelegd’’, zei Weekers over die repliek. ,,Je gaat als staatssecretaris niet over alles. Wat betreft toeslagen zat ik met handen en voeten gebonden aan het beleid van vakministers.”

Beroerd

Doordat de ‘alles-of-niets’-benadering in stand bleef, kwamen later duizenden ouders in grote problemen doordat hun kinderopvangtoeslag werd stopgezet en zij al ontvangen bedragen volledig terug moesten betalen. Dat dit kon ontaarden in een fraudejacht, is wel een ander verhaal, meent Weekers. ,,Als mensen onterecht als fraudeurs worden aangemerkt, kun je dat met geen enkele wetswijziging opvangen.”

Als mensen onterecht als fraudeurs worden aangemerkt, kun je dat met geen enkele wetswijzi­ging opvangen

Weekers zei het ‘moeilijk te verteren’ te vinden dat zoveel ouders ‘in de ellende zijn gestort’. Volgens hem stond de Belastingdienst er destijds ‘beroerd’ voor en was er sprake van een ‘houtje-touwtjesysteem’. Tegelijkertijd lag de nadruk destijds op het belang van fraudebestrijding, omdat er ‘gruwelijk veel bezuinigd’ moest worden: ,,Het was destijds zo dat elke cent die in verkeerde zakken terechtkwam als doodzonde werd gezien.”

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag onderzoekt hoe ouders onterecht als fraudeurs bestempeld konden worden. © ANP

Na zijn aftreden heeft Weekers nooit in het openbaar terug willen blikken op zijn tijd als staatssecretaris. Tot vanmorgen dus. ,,Het was bepaald niet het hoogtepunt van mijn carrière”, zei hij. ,,Ik kijk er nu met meer voldoening op terug.”

Asscher en Rutte nog aan de beurt

Na de ambtenarij zijn deze week (voormalige) politieke kopstukken aan de beurt om zich te verantwoorden voor de toeslagenaffaire. Het verhoor van oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers is om 09.30 uur begonnen. Later vandaag zullen Eric Wiebes (VVD) en Lodewijk Asscher (PvdA) onder ede moeten getuigen. Ook woensdag en donderdag gaan de verhoren nog door. Minister-president Mark Rutte is donderdag als laatste aan de beurt.

Het zijn allemaal kopstukken die in het vorige kabinet mogelijk kennis hadden van de jacht op mensen die zouden frauderen met kinderopvangtoeslag. Achteraf bleek dat 20.000 Nederlanders door hun aanvraag voor toeslag in een financiële nachtmerrie belandden.

Wiebes: ik kreeg geen signalen van buikpijn over toeslagen

MSN 23.11.2020 De ambtelijke ‘buikpijn’ over het harde karakter van de regels rond de kinderopvangtoeslag, heeft voormalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes nooit bereikt. Hij gelooft dat ambtenaren het moeilijk vonden dat de wet vaak heel hard uitpakte, maar dat is volgens hem nooit aangekaart. “Er is geen buikpijnnota”, zegt de bewindsman.

Verschillende topambtenaren verklaarden vorige week onder ede dat ze hun zorgen over het systeem vaak hebben aangekaart bij de politieke top. Zij konden er moeilijk mee leven dat ouders grote bedragen toeslagen moesten terugbetalen als ze niet volledig aan de eigen bijdrage, een veel kleiner bedrag, hadden voldaan.

Dit zou zelfs wekelijks zijn aangestipt. Wiebes herkent dat totaal niet. “En de signalen op papier spreken ook echt een andere taal”, zegt hij over documenten die hij als staatssecretaris kreeg. De “buikpijnsignalen” die hij wel kreeg, gingen over het stelsel. Op een gegeven moment is Wiebes terloops wel geïnformeerd over de harde werking van de toeslagen, maar dat was volgens hem alleen in relatie tot één specifieke zaak.

‘Te soft’

Een nota die recent in de media verscheen waaruit zou blijken dat Wiebes op de hoogte was van de harde werking van de regels, zag Wiebes juist als een waarschuwing dat de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst mogelijk “te soft” was. Hij herkende de nota niet uit die tijd, benadrukte hij. In voorbereiding op het verhoor, heeft hij het document wel gelezen.

Wiebes had zelf grote zorgen over de uitvoerbaarheid van de toeslagenwetgeving. “Het is een soort examen waarbij je alleen een voldoende haalt als je acht vragen goed beantwoordt.” Het regende daardoor terugvorderingen, maar ook nabetalingen. “Allebei fout”, vindt Wiebes. Het betekent namelijk dat mensen of meer, of minder kregen dan waar zij recht op hadden. “Dat is twee keer ellende.”

De voormalig staatssecretaris, inmiddels minister, wordt ook gehoord onder ede wegens zijn rol in de toeslagenaffaire. Jarenlang was Wiebes politiek verantwoordelijk voor de Belastingdienst.

Weekers waarschuwde Asscher voor toeslagaffaire: ‘Had ik maar doorgezet’

NU 23.11.2020 Oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers waarschuwde toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher tevergeefs voor het te strenge beleid voor de kinderopvangtoeslag. Weekers vond dit beleid te hard en gaf Asscher een memo waarin hij hier aandacht voor vroeg.

“Dat er iets moest gebeuren, was wel duidelijk”, zei Weekers maandag tijdens zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

Hij gaf huidig PvdA-leider Asscher daarom “in de marge” van een kabinetsoverleg een memo mee waarin hij waarschuwde voor de hardheid van het beleid. Hoewel Asschers tas al boordevol notities en beleidsstukken zat, hoopte Weekers dat zijn waarschuwing prioriteit zou krijgen.

“Ik was in de veronderstelling dat Sociale Zaken met aanpassingen zou komen”, zei Weekers. Maar dat gebeurde niet. Het ministerie liet weten dat de wet niet zou worden aangepast en daar bleef het voor Weekers ook bij. “Ik heb geen verdere actie ondernomen.”

De oud-staatssecretaris zegt wat betreft de toeslagen met “handen en voeten gebonden” te zijn geweest. De Belastingdienst was namelijk alleen verantwoordelijk voor de uitvoering van de kinderopvangtoeslag, Asscher ging als minister van Sociale Zaken over het beleid. “Je gaat als bewindsman niet over alles”, zei Weekers. “Ik wilde ook niet dat anderen in mijn portefeuille gingen rommelen.”

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

‘Had ik mijn gutfeeling maar gevolgd’

Met de wijsheid van achteraf had Weekers gewild dat hij destijds anders had gehandeld. “Had ik mijn gutfeeling maar gevolgd en doorgezet om tot het uiterste te gaan.”

Hij had namelijk een voorstel klaarliggen om ouders die bij de aanvraag van de kinderopvangtoeslag een fout hadden gemaakt te ontzien. Volgens dat voorstel zouden zij eenmalig alleen de eigen bijdragen hoeven terug te betalen in plaats van alle verkregen toeslagen, waardoor zoveel mensen in de problemen zijn gekomen. Een soort “take it or leave it”.

Nu is het makkelijk praten, erkent Weekers. Dat hij zijn plan toch niet doorzette, had te maken met een belangrijke uitspraak van de Raad van State. Daarin werd bevestigd dat de Belastingdienst het gehele bedrag mocht terugvorderen, zoals in de wet stond. “Mijn handelingsvrijheid was beperkter dan ik dacht.”

Kabinet-Rutte I wilde fraude hard aanpakken

Weekers is de eerste voormalige bewindspersoon die onder ede wordt gehoord door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, die de toeslagenaffaire onderzoekt. Hij had tussen 2010 en 2014 als staatssecretaris de Belastingdienst in zijn portefeuille.

Zodoende was hij politiek medeverantwoordelijk voor het alles-of-nietsbeleid, waarmee alle gekregen toeslagen werden teruggevorderd als er een (kleine) fout met de eigen bijdrage werd gemaakt, en de ontspoorde fraudejacht.

Dat beleid was zo afgesproken in het eerste kabinet van Rutte (2010-012). “Onterecht verstrekte uitkeringen zullen daadwerkelijk worden teruggevorderd, ongeacht de hoogte van de fraude”, stond er in het regeerakkoord van de VVD, het CDA en gedoogpartner PVV.

Weekers sprak voor het eerst sinds zijn aftreden over de zaak. De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst stond er volgens hem “beroerd” voor. Tot 2012 was het volgens hem een “houtje-touwtjesysteem”.

Later op de dag worden Eric Wiebes, voormalig staatssecretaris van Financiën en nu minister van Economische Zaken, en Asscher gehoord.

Lees meer over: Politiek Toeslagenaffaire

Politieke verhoren kinderopvangtoeslag met Weekers, Wiebes en Asscher

NOS 23.11.2020 Vandaag begint de tweede week van de verhoren onder ede over de affaire van de kinderopvangtoeslag. Deze week is het de beurt aan de politiek.

De (oud-)bewindspersonen Frans Weekers (VVD), Eric Wiebes (VVD) en Lodewijk Asscher (PvdA) worden vandaag gehoord. De voormalige staatssecretarissen Menno Snel (D66) en Tamara van Ark (VVD) komen woensdag en minister Wopke Hoekstra (CDA) en premier Mark Rutte (VVD) donderdag. Nog nooit moesten zo veel kabinetsleden voor een Kamercommissie verschijnen.

De verhoren zijn vanaf 09.30 uur live te volgen op NPO 1, op NOS.nl en in de NOS-app. Klik hier voor de livestream. Geen tijd om te kijken? In een liveblog praten we je voortdurend bij.

De VVD’er Weekers was staatssecretaris tijdens de zogeheten Bulgarenfraude, waarbij Bulgaren via valse inschrijvingen op grote schaal toeslagen aanvroegen. Daarop riepen de Tweede Kamer en de samenleving om een betere fraudebestrijding voor misbruik van toeslagen. Een van de vragen aan Weekers zal zijn of dit consequenties had voor de kinderopvangtoeslag.

In 2014 volgde Wiebes hem op. Waarom deed hij niets aan de compensatie van de ouders? En wist toenmalig minister Asscher van Sociale Zaken hoe groot de financiële problemen van de ouders waren? Volgens ambtenaren die afgelopen week gehoord werden, hadden de bewindspersonen op zijn minst op de hoogte kunnen zijn.

Het is afwachten of de commissieleden net zo streng zijn tegen hen als zij afgelopen week soms tegen de topambtenaren waren. Maar dat het interessante verhoren worden, staat vast.

Lees hier de artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag van vorige week terug:

  • Verhoren kinderopvangtoeslag op de helft, wie krijgt volgende week de schuld?
  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp

De Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak. Ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen, met financiële en sociale problemen als gevolg.

BEKIJK OOK;

Vervolg verhoren toeslagenaffaire: wat wisten Rutte, Asscher en Wiebes?

NU 22.11.2020 Maandag vervolgt de ondervragingscommissie de zoektocht naar wat er fout is gegaan bij de aanpak van fraude met de kinderopvangtoeslag. Nadat ambtenaren zich afgelopen week hebben moeten verantwoorden, is het nu de beurt aan de politici die destijds aan de knoppen draaiden.

Afgelopen week werden (oud-)topambtenaren en experts opgeroepen om onder ede gehoord te worden.

In de tweede week is het de beurt aan (oud-)politici die aan roer stonden. Wat wisten zij?

Maandag 23 november:

Frans Weekers – staatssecretaris van Financiën 2010-2014
Weekers vond volgens toenmalig directeur van de Belastingdienst Peter Veld de alles-of-nietsaanpak te streng. Maar hij was volgens de belastingambtenaar niet specifiek betrokken bij de CAF 11-zaak rond een Eindhovens gastouderbureau.

Weekers gaf zijn zorgen in ieder geval geen politiek vervolg. Mogelijk omdat hij onder grote maatschappelijke en politieke druk een oplossing voor de zogenoemde Bulgarenfraude moest vinden.

Dat was, blijkt nu, de opmaat naar een veel te streng beleid voor de opsporing van fraudeurs. Weekers trad in 2014 af vanwege een andere kwestie.

Eric Wiebes – staatssecretaris van Financiën 2014-2017
Wiebes, nu minister van Economische Zaken, volgde Weekers op. Wiebes heeft in algemene zin aandacht voor de fraudebestrijding, omdat hij weet hoe lastig zijn voorganger het had.

In 2014 bespraken de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken, dat het beleid voor de toeslagen bepaalt, de harde opstelling van de fiscus. Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Veld vond Wiebes het beleid destijds “ook wel straf” en zag hij in dat de regels veranderd moeten worden. Maar er werd geen actie ondernomen.

Lodewijk Asscher – minister van Sociale Zaken 2012-2017
Het gaat in de toeslagenaffaire veel over de Belastingdienst, maar officieel is het ministerie van Sociale Zaken de beleidsbepaler op dit terrein. De fiscus voert uit en spoort fraude op. Zodoende is PvdA-leider en voormalig minister Asscher opgeroepen voor verhoor.

Er is tot op het hoogste niveau binnen het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Financiën gewerkt aan een andere aanpak, omdat werd ingezien dat ouders in de knel kwamen.

Vlak voor de Kerst in 2014 zou Asscher daarover worden geïnformeerd, maar volgens toenmalig topambtenaar Marcelis Boereboom zijn de documenten nooit in de tas van de minister beland. Asscher verklaarde zich de stukken niet te kunnen herinneren.

Overigens onderschreef Asscher in 2015 tijdens een Kamerdebat de aanpak van de Belastingdienst, die volledige bedragen terugvordert als ouders een fout hebben gemaakt.

Woensdag 25 november:

Tamara van Ark – staatssecretaris van Sociale Zaken 2017-2020
Van Ark, nu minister voor Medische Zorg, was net als Asscher beleidsmatig verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag.

Toen oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel in juni 2019 ouders een schadevergoeding wilde toezeggen, ging Van Ark ervoor liggen. Volgens ambtenaren van Sociale Zaken vond ze dat het plan niet goed uitgewerkt was.

Onder het bewind van Van Ark werd lang gewerkt aan een ander toeslagenstelsel voor de kinderopvang, maar dat werd op het allerlaatste moment geblokkeerd door het ministerie van Financiën. Directeur kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll zegt dan ook verbaasd te zijn over de draai.

Menno Snel – staatssecretaris van Financiën 2017-2019
Snel was staatssecretaris van Financiën toen Van Ark voorstelde het toeslagenstelsel aan te passen. Het idee was dat ouders dan minder snel de dupe worden van de harde aanpak van de fiscus.

Maar Snel voorzag volgens Van Tuyll financiële risico’s. Bovendien zou de afdeling Toeslagen “het best draaiende onderdeel” van de Belastingdienst zijn.

Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Jaap Uijlenbroek besefte Snel op 4 juni 2019 dat het roer rigoureus om moest. Hij kondigde dan ook aan de wet aan te passen. De problemen bleven zich echter voordoen en Snel trad in december van dat jaar af.

Donderdag 26 november:

Wopke Hoekstra – minister van Financiën 2017-heden
Primair is de staatssecretaris van Financiën belast met de Belastingdienst en niet de minister van Financiën, die als politiek leider van het departement wel eindverantwoordelijk is. Hoekstra is redelijk uit de wind gebleven.

Wel gaf hij de opdracht voor een onderzoek dat ertoe leidde dat Financiën aangifte deed tegen de eigen Belastingdienst. Een ongekende stap. Na het aftreden van Snel was Hoekstra even het gezicht van de fiscus, maar dat veranderde toen D66 met Alexandra van Huffelen een nieuwe staatssecretaris leverde.

Mark Rutte – minister-president 2010-heden
Ook premier Rutte werd nooit het gezicht van de toeslagenaffaire, hoewel hij het dossier in januari van dit jaar qua heftigheid vergeleek met de vliegramp met MH17 en de aardbevingen in Groningen.

De rol van Rutte ligt vooral bij de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude waar hij leiding aan gaf in zijn vorige kabinet. Tussen 2013 en 2016 schroefde deze commissie de jacht op fraude op.

De documenten van deze commissie zijn geheim. Ook de Kamer kreeg ze niet te zien. De ondervragingscommissie heeft de stukken wel in bezit en kan die gebruiken bij het verhoor van Rutte.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek  Toeslagenaffaire

Verhoren kinderopvangtoeslag op de helft, wie krijgt volgende week de schuld?

NOS 21.11.2020 “Het lelijkste is als we elkaar allemaal de schuld gaan geven.” Dat zei secretaris-generaal van het ministerie van Sociale Zaken Loes Mulder donderdag in haar verhoor in de Tweede Kamer over de kinderopvangtoeslagaffaire. Toch is dat precies het beeld dat blijft hangen, na de eerste week van verhoren door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

Grof gezegd gaven de ministeries van Financiën, waar de Belastingdienst/Toeslagen onder valt, en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid elkaar deze week de schuld van de toeslagenaffaire.

De Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

‘Beleid uitgevoerd’

Topambtenaren van de Belastingdienst en Financiën die werden verhoord, zeiden dat zij het beleid van Sociale Zaken uitvoerden. En dat zij geen juridische ruimte hadden om ouders minder hard aan te pakken.

Oud-staatssecretaris Frans Weekers, tot 2014 verantwoordelijk voor de fiscus, deelde de twijfel van zijn hoogste ambtenaar of het beleid niet te hard was. “Hij schreef ‘ja’ in de marge van mijn notitie daarover”, zei voormalig directeur-generaal Peter Veld van de Belastingdienst. Volgens hem wist toenmalig minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken van de twijfels, maar er veranderde niets.

Nooit aan de bel getrokken

Sociale Zaken zegt juist dat de Belastingdienst nooit hard aan de bel heeft getrokken. En nooit heeft gezegd dat de wetgeving niet deugde en moest worden aangepast.

Directeur-generaal Marcelis Boereboom van Sociale Zaken had wel gehoord dat de Belastingdienst de ‘alles-of-niets aanpak’ “buitenproportioneel” vond. Het betekende dat als ouders hun eigen bijdrage niet hadden betaald, zij de hele kinderopvangtoeslag van duizenden euro’s moesten terugbetalen. Maar ook toen veranderde er niets.

“Wij hadden niet het beeld dat we opdracht hadden gegeven voor een fraudejacht”, zei directeur Kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll. Toch gingen de zogeheten Combiteams Aanpak Facilitators (CAF-teams) van de Belastingdienst aan de slag met het volgens haar op extreme wijze verzamelen van fraudebewijzen.

Beleidslawine

Zo kon jarenlang de benadeling van burgers doorgaan, terwijl de ambtelijke molens draaiden.

Ambtenaren dachten het politiek gewenste beleid uit te voeren. Topambtenaren veranderden van functie zonder het kinderopvangdossier over te dragen. Een compensatieplan voor de ouders van staatssecretaris Menno Snel sneuvelde om vage redenen. Een heel nieuw kinderopvangsysteem dat verbetering had moeten brengen werd door het kabinet na twee jaar voorbereiding stopgezet. Er waren expertmeetings, memo’s, powerpointpresentaties en rapporten.

Door de beleidslawine, die ook nog regelmatig van richting veranderde, verloor uiteindelijk iedereen het zicht op wat er werkelijk aan de hand was. Namelijk dat ouders die de overheid financieel wilde helpen, door diezelfde overheid in langdurige schulden geduwd werden. Dat ouders die door de kinderopvangtoeslag makkelijker aan werk moesten komen, hun baan moesten opzeggen om weer zelf op hun kinderen te passen.

Het ‘verdwenen memo’ van juridisch adviseur Sandra Palmen van de Belastingdienst had hier in maart 2017 een eind aan kunnen maken. “Hoe heeft iemand hier ooit toestemming voor kunnen geven?”, vroeg Palmen zich af. Maar haar advies bleef tot een paar weken geleden genegeerd en weggestopt.

Ook de gedupeerde ouders keken deze week naar de verhoren. Geëmotioneerd en met een mengeling van hoop en ergernis.

‘Ik kijk nu naar iemand die zoveel macht heeft gehad over ons leven’

Ligt de schuld van deze affaire bij ministers die een moeilijk uitvoerbare regeling hebben bedacht? Of bij de topambtenaren die te weinig hebben gecontroleerd of het wel goed ging? Of ligt de schuld bij de uitvoerende ambtenaren, die hardvochtige regels op ouders hebben toegepast en dat volgens sommigen hadden moeten weigeren?

Jaap Uijlenbroek, oud-directeur-generaal van de Belastingdienst, voegde daar nog een schuldige partij aan toe: de Tweede Kamer zelf. Hij wijst erop dat de Kamer al in 2015 signalen had dat ouders soms enorme bedragen moesten terugbetalen. De Kamer nam toen genoegen met de uitleg van minister Asscher dat het juridisch niet anders kon.

Dit is een door mensen veroorzaakte ramp, was de conclusie van Uijlenbroek in het verhoor. “Er zijn fouten gemaakt van het hoogste niveau tot het allerlaagste niveau”, zei hij. “Zo ontsporen treinen.”

Beurt aan politiek

Dan is het volgende week de beurt aan de politiek, te weten de (oud-)bewindspersonen Frans Weekers, Eric Wiebes, Lodewijk Asscher, Menno Snel, Tamara van Ark, Wopke Hoekstra en Mark Rutte. Nog nooit moesten zo veel kabinetsleden voor een Kamercommissie verschijnen.

Volgende week zijn de verhoren van de (oud-)bewindspersonen live te volgen op NPO Politiek, NOS.nl en via de NOS-app.

Het is afwachten of de commissieleden in hun verhoren net zo streng tegen hen zijn als zij afgelopen week soms tegen de topambtenaren waren. Maar vast staat dat zij lange vragenlijsten hebben.

Heeft oud-staatssecretaris Weekers een te hard fraudebestrijdingsbeleid mogelijk gemaakt? Of probeerde hij juist iets te regelen voor de ouders? Toen Wiebes hem in 2014 opvolgde, kreeg die toen te horen dat de kinderopvangtoeslag een probleem was?

Waarom deed Asscher, minister van 2012 tot 2017, niets aan de ‘alles-of-niets aanpak’? Waarom gaf hij wel toestemming voor een nieuw kinderopvangsysteem? En waarom trokken de staatssecretarissen Snel en Van Ark daar in een volgend kabinet ogenschijnlijk de stekker uit?

Dacht het kabinet er met het aftreden van Snel eind vorig jaar van af te zijn? Of vinden minister Hoekstra en premier Rutte nog steeds dat zij medeverantwoordelijk zijn? En wat doen zij aan het zo snel mogelijk compenseren van de ouders?

Het worden boeiende verhoren, op zoek naar een reconstructie van deze door mensen veroorzaakte ramp.

Lees hier de artikelen van de afgelopen week terug:

  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp
  • Topambtenaar SZW: Belastingdienst voerde ‘fraudejacht’ op ouders
  • Toeslagendirecteur: druk op Belastingdienst was hoog en het beleid was niet van ons
  • ‘Er was geen ruimte voor minder strenge aanpak toeslagenouders’
  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing

Tranen, verwijten en buikpijn: de eerste bevindingen over de toeslagenaffaire

NU 21.11.2020 Halverwege de verhoren over de kinderopvangtoeslagaffaire, is er een voorzichtige schets te maken van wat zich binnen de ministeries heeft afgespeeld. Lang bleven de (oud-)topambtenaren buiten beeld, maar deze week kreeg de ondervragingscommissie de kans om met hen in te kleuren hoe de toeslagenfuik is ontstaan.

“De eerste gesprekken met ouders waren het moeilijkste wat ik in mijn carrière heb gedaan”, zei huidig directeur Belastingdienst Agaath Cleyndert woensdag. “Dat we hen niets anders konden bieden dan te luisteren en excuses, was heel pijnlijk.”

“Dit had nooit mogen gebeuren”, sprak Maaike van Tuyll, directeur Kinderopvang bij het ministerie van Sociale Zaken, een dag later. Het leed van de ouders greep beiden zichtbaar aan.

Tot nu toe kwam informatie in het toeslagendossier vaak via Wob-verzoeken, memo’s, Kamerbrieven, factsheets en andere formele wegen. De mensen achter die stukken kregen deze week pas een gezicht.

Belastingdienst-directeur geëmotioneerd door toeslagenaffaire

Nog lang geen compleet beeld van de omvang

De emotie laat ook zien dat het gruwelijk is misgegaan. De ondervragingscommissie probeert deze weken te ontrafelen hoe: wat is er precies gebeurd en wie waren er verantwoordelijk?

Komende week kunnen ze die vragen stellen aan de toenmalige politiek leiders, als ze premier Mark Rutte, staatssecretaris Eric Wiebes (nu minister) en oud-minister en huidig PvdA-leider Lodewijk Asscher onder ede horen.

De vragen zijn nu nog lang niet te beantwoorden op basis van de verhoren met de (oud-)ambtenaren, een advocaat en een hoogleraar.

De overheid heeft zelfs nog niet eens in beeld hoeveel mensen precies de dupe zijn geworden van het hardvochtige beleid van de overheid. “Een ongemakkelijk gevoel”, zei directeur Kinderopvang Van Tuyll daarover. Er zijn nu negenduizend mensen in beeld; zeer waarschijnlijk zijn het er veel meer.

Belastingdienst niet te nemen bastion voor ouders

De wet was te hard en werd daarbovenop ook te streng toegepast. Met het vooringenomen uitgangspunt van de belastingambtenaren dat ouders toch wel schuldig waren, was daar niet tegenop te boksen.

Dat ondervond ook advocaat Eva González Pérez, die sinds het eerste uur bij de toeslagenaffaire betrokken is en tientallen ouders bijstaat. Zij kreeg incomplete dossiers van de fiscus in de rechtbank, werd afgepoeierd door Belastingdienst-medewerkers en stuitte op een muur van onwil tijdens een gesprek met ambtenaren om juist tot een oplossing te komen.

González Pérez werd als eerste gehoord en schetste de Belastingdienst als een niet te nemen bastion voor ouders die hun recht wilden halen.

De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen

In zekere zin bevestigden de hoge ambtenaren op Financiën die de dagen erna werden verhoord dat beeld ook wel. Jaap Uijlenbroek, tot begin dit jaar de hoogste ambtenaar bij de Belastingdienst, wist dat vrijdag nog het meest treffend te vertellen.

In juni 2019 was voor Uijlenbroek een kantelpunt waarop hij wist: dit zit helemaal fout, we moeten de ouders anders behandelen. Het kostte hem niet veel moeite om Menno Snel, op dat moment de staatssecretaris van Financiën, ervan te overtuigen dat het roer om moest.

De schrijnende verhalen die de ouders al jaren vertelden, waren eindelijk door de muren van het ministerie van Financiën doorgedrongen.

Maar zelfs na dat besef van de hoogste ambtelijke en politieke top bij de Belastingdienst, werden ouders nog steeds hard aangepakt. De Kamer moest andermaal ingrijpen om erger leed te voorkomen.

“Het besef dat het moet van de wet zat overal heel diep verankerd”, zei Uijlenbroek. “Het is een ramp in slowmotion. Het gaat en gaat maar door. Zelfs tot op de dag vandaag.” De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen.

Belastingdienst werkt als een ‘fabrieksproces’

Gerard Blankestijn, tot 2018 directeur Toeslagen bij de fiscus, noemde de werking van de fiscus in bredere zin “een fabrieksproces”.

Uijlenbroek en Blankestijn leken daarmee de verantwoordelijkheid voor de ramp van zich af te schuiven door het bij ‘het systeem’ neer te leggen. “Dé dader gaat u niet vinden”, concludeerde Uijlenbroek dan ook. “Door een fout in het systeem ontsporen treinen.”

Er werd ook gewezen naar de collega’s van Sociale Zaken, het ministerie dat de regels van de kinderopvangtoeslag bepaalt. Er was gewaarschuwd vanuit Financiën dat het terugvorderen buiten alle proporties was. Ze kregen er zelfs buikpijn van.

Men was bij de fiscus kennelijk niet ziek genoeg

Maar kennelijk was men niet ziek genoeg, want op Sociale Zaken konden ze de noodkreten nauwelijks horen. De ambtenaren die donderdag werden gehoord, hadden al die jaren niemand van de Belastingdienst aan hun bureaus gezien. “We zitten niet in een ander land”, merkte Loes Mulder, de hoogste ambtelijke baas op Sociale Zaken, op.

Aan iedereen werd aan het einde gevraagd welke lessen er zijn geleerd. Eén antwoord was misschien het meest treffend, omdat er juist iets ontbrak: het direct onderhouden van contacten met de gedupeerde ouders.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

november 22, 2020 Posted by | 2e kamer, Belastingdienst, commissie-Donner, etnisch profileren, Frans Weekers, Hans Vijlbrief, Jaap Uijlenbroek, kinderopvangtoeslag, kinderopvangtoeslagaffaire, Maaike van Tuyll van Serooskerken, Manon Leijten, Marcelis Boereboom, Mark rutte, menno snel, Menno Snel D66, onderzoek, parlementaire enquêtecommissie, Parlementaire ondervraging, Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, POK, Staatssecretaris Hans Vijlbrief, staatssecretaris Van Huffelen, Tamara van Ark, toeslagen, toeslagenaffaire, toeslagenstelsel, tweede kamer | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 12 – nasleep

Telegraaf 17.07.2020

Meer bevingen in Groningen 

Minister Eric Wiebes wenst Groningers veel sterkte toe, nadat de provincie voor de derde keer in een week tijd werd getroffen door een aardbeving. De minister begrijpt „dat bevingen, zeker als ze zo kort op elkaar plaatsvinden, voor onrust zorgen”, zo schrijft zijn ministerie op Twitter.

Wiebes gaat over de gaswinning uit het Groningenveld, die in 2022 zal worden stopgezet. De minister draait de gaskraan sneller dicht wegens de aardbevingen. „Daarmee vermindert de kans op snelle bevingen, maar is de onrust in de grond nog niet voorbij”, zegt Wiebes. Ook na 2022 blijft het belangrijk de bodembeweging in de gaten te houden, „schades voortvarend af te handelen en onveilige huizen te versterken.”

In Scharmer is dinsdagochtend 21.07.2020 rond 8.00 uur weer een aardbeving geweest. Deze keer met een kracht van 1.1 op de schaal van Richter. Het is de zevende beving in de provincie Groningen in de maand Juli.

Bij het Groningse dorp Startenhuizen heeft in de nacht van zaterdag 18.07.2020 op zondag een aardbeving met een magnitude van 2,3 plaatsgevonden. Dat meldt het KNMI. Het is de Derde aardbeving in Groningen in een week tijd.

Loppersum

De zwaarste beving in een jaar tijd vond op 14 juli 2020 plaats bij Loppersum en had een kracht van 2.7. Twee dagen later trilde de aarde met een kracht van 1.8 bij Hellum.

Voor Scharmer geldt dat het de tweede beving in drie maanden tijd is. Op 2 mei 2020 vond er beving plaats met een kracht van 1.2 op de schaal van Richter.

Na de aardbeving bij het Groningse Startenhuizen zijn op 19.07.2020 drie schademeldingen gekomen uit de directe omgeving van het epicentrum. Na de beving van dinsdag 14.07.2020 bij Loppersum kwamen er veel meer meldingen binnen.

Telegraaf 31.07.2020

Gasveld 2022 gesloten

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), de grootste gaswinner in het land, wil niet dat het gasveld in Groningen na 2022 nog gebruikt wordt als zich een noodgeval voordoet. Hier is het gasveld niet voor geschikt, zo stelt het bedrijf, waarmee het ingaat tegen de wens van minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

 

Telegraaf 22.09.2020

Wiebes zegt dat de gaswinning waarschijnlijk al in 2022 wordt beëindigd, maar dat het gasveld tot 2026 wel gebruikt kan worden als er bijvoorbeeld extreem koude winters komen.

Hier ziet de NAM echter niets in. Volgens assetmanager Wessel de Haas is het gasveld niet geschikt voor de rol van back-up. Dat zou namelijk alleen mogelijk zijn als een bepaald minimumniveau wordt gewonnen, “vergelijkbaar met het stationair draaien van een auto”. Jaarlijks zou dit dan nog gaan om 2,4 tot 5,8 miljard kuub gas.

De NAM heeft liever dat er naar alternatieven wordt gekeken, zodat er vanaf 2022 niks meer gewonnen wordt uit het Groningse gasveld.

AD 23.09.2020

Parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen

De Tweede Kamer heeft de commissie geïnstalleerd die de parlementaire enquête gaat voorbereiden naar de gaswinning in de provincie Groningen en de gevolgen daarvan. De enquête moet duidelijk maken welke risico’s bij de gaswinning zijn genomen, hoe er als gevolg van de winning aardbevingsschade is ontstaan, wat anders had gekund en welke lessen er getrokken kunnen worden.

De leden van de tijdelijke commissie Aardgaswinning Groningen kozen GL-Kamerlid Van der Lee tot voorzitter. Van der Lee diende in maart vorig jaar een motie in waarin werd uitgesproken dat een parlementaire enquête wenselijk was.

De Tweede Kamer wil nog voor de verkiezingen maart 2021 een parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen op poten zetten. Er moet alvast een onderzoeksopdracht worden geformuleerd, zodat de nieuwe Kamerleden na maart 2021 meteen een onderzoekscommissie kunnen instellen, die dan snel aan de slag kan.

De Kamer had al eerder besloten dat er een parlementaire enquête moet komen naar wat er mis is gegaan in het aardbevingsgebied. Zo’n enquête is het zwaarste onderzoeksmiddel dat het parlement daarvoor heeft. Getuigen zijn verplicht om voor de commissie te verschijnen en worden onder ede gehoord. Het totale onderzoek kan jaren in beslag nemen.

Versterking te langzaam

De versterking van huizen in het aardbevingsgebied in Groningen gaat veel  te langzaam’, vindt ook de Tweede kamer. Onbegrip overheerst in de Tweede Kamer over het feit dat er in het Groningse aardbevingsgebied elf huizen zijn versterkt, waar dat er dit jaar 2000 moeten worden.

“Elf woningen in het eerste kwartaal, dat is gewoon een bloody shame” zei PvdA-Kamerlid William Moorlag in debat met minister Ollongren van Binnenlandse Zaken.

“Er is geen enkel zicht dat het de komende maanden sneller zal gaan”, zegt SP’er Sandra Beckerman. “Het is schier onmogelijk om niet cynisch te worden van zoveel onrecht.”

Daarnaast dreigt een eis van de complete Tweede Kamer niet te worden uitgevoerd door het kabinet. Alle politieke partijen willen dat 26.000 huishoudens uiterlijk dit jaar uitsluitsel krijgen over versterking van hun huis. Het kabinet zegt niet meer te kunnen garanderen dat het lukt door de coronacrisis. Ook de afhandeling van schades is daardoor vertraagd.

Vergoeding

Ruim 120.000 Groningers komen in aanmerking voor een vergoeding voor de waardedaling van hun huis. Het nieuwe Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) heeft daarvoor nu de rekenmethode vastgesteld.

De waardedalingsregeling wordt vanaf 1 september stapsgewijs ingevoerd omdat de aantallen zo groot zijn. Huiseigenaren in Loppersum en Appingedam zijn als eerste aan de beurt omdat dat de gemeenten zijn met de meeste gemelde schades. Na twee maanden volgen ook andere gemeenten.

Tot op de dag nauwkeurig

Voor mensen die hun huis in de tussentijd hebben verkocht, wordt aan de hand van de verkoopprijs en het verkoopmoment berekend welk bedrag zij zijn misgelopen. Het is volgens het IMG tot op de dag nauwkeurig te berekenen hoe groot de schadevergoeding moet zijn.

De mensen die langer moeten wachten op de vergoeding voor hun waardedaling worden daarin gecompenseerd met de wettelijk geldende rente. Die komt bovenop de schadevergoeding, meldde RTV Noord.

lees: Subsidieregeling versterking gebouwen Groningen 02.10.2020

lees: kamerbrief over vergoedingen en tegemoetkomingsregeling voor huurders 01.10.2020

lees: akkoord gelijktrekken vergoedingen voor eigenaren en huurders

lees: beleidsregel tegemoetkoming huurders woningcorporaties aardbevingsgebied groningen

lees: kamerbrief over gaswinningsniveau groningen gasjaar 2020-2021 21.09.2020

lees: bijlage advies over de capaciteitsafbouw en sluitingsvolgorde clusters groningen

lees: bijlage advies sluitingsvolgorde productielocaties en minimumflow situatie

lees: bijlage l gas market conversion review

lees: bijlage mijnraadadvies sluiting productielocaties en minimum flow groningenveld

lees: bijlage nieuwe mogelijkheid om groningenproductie voor gasjaar 2020-2021 verder te reduceren

lees: bijlage vaststellingsbesluit groningen gasveld 2020-2021

lees: kamerbrief over voortgang aanpak landelijke afhandeling mijnbouwschade 09.06.2020

lees: bijlage landelijke aanpak afhandeling mijnbouwschade 17.03.2020

Lees ook: Minister Wiebes reageert op bevingen: ‘Begrijpelijk dat ze voor onrust zorgen’

Lees ook: Waarom de aardbevingen nog door blijven gaan

Lees ook: Alles over de aardbevingsproblematiek in Groningen

zie ook: Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 11 – nasleep

zie ook: Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 10 – nasleep

zie ook: Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 9 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 8 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 7 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 6 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 5

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

Opvallend veel nieuwe schademeldingen in Groningen

NOS 06.10.2020 Er zijn tot nu toe een miljoen schadegevallen gemeld bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Het aantal meldingen stijgt nog steeds, ondanks de beperking van de gaswinning.

Begin 2018 kwamen er nog zo’n 150 schademeldingen per week binnen. Nu zijn dat er 1000 tot 1200 per week.

Die komen ook uit plaatsen waar volgens het IMG geen aardbevingen zijn. Het epicentrum van de bevingen ligt vaak bij Loppersum, terwijl de meeste schademeldingen nu uit de buitenste rand van het gasveld komen. Het schadeloket zoekt daarvoor een verklaring.

“Sinds januari 2020 werd circa 70 procent van de schade-opnames gedaan in een gebied waar de kans op schade juist het kleinst is”, constateert het IMG. Deze woningen liggen op circa 25 tot 35 kilometer van de epicentra van de zwaarste bevingen.

Zo’n 10 procent van de schademeldingen kwam dit jaar uit de directe omgeving van de epicentra van bevingen (5 tot 10 kilometer). Dit is opvallend, zegt het IMG, omdat de kans op schade in de directe omgeving veel groter is dan aan de randen.

Ver in provincie

Groningse belangenorganisaties vinden dat het uitgangspunt van het IMG niet klopt. Het IMG zou zich op rapporten baseren die al vanaf de publicatie ter discussie staan. Daarin wordt gesteld dat er alleen in de directe omgeving van Loppersum zware aardbevingsschade is.

Maar trillingen door aardbevingen hebben volgens critici tot ver in de provincie effect. Onafhankelijk geoloog Van der Gaag doet al jaren onderzoek in de Groningse bodem. Hij stelt dat het effect van trillingen ook afhankelijk is van de grond waar de huizen op staan: veen, klei, zand van oude zeegeulen of wierden.

Omdat de afhandeling van klachten zo lang duurde besloot minister Wiebes van Economische Zaken om in een keer een groot aantal schades ongezien af te handelen. Huiseigenaren krijgen daarbij 5000 euro contant om schade aan hun woning te herstellen. Wel wordt er dan een nulmeting gedaan, zodat daarna alleen nieuwe schades kunnen worden geclaimd.

Geen gevolg aardgaswinning

In totaal zijn er 287.000 woningen gelegen in het zogenoemde effectgebied van bevingen door gaswinning in het Groningenveld. Tot op heden is bij ongeveer 100.000 woningen een schade gemeld.

Bij 36 procent van de schademeldingen van doorsnee huizen worden alle aangetroffen schades vergoed. Bij 60 procent wordt een gedeelte vergoed. Bij 4 procent wordt er niks vergoed, omdat de schade geen gevolg zou zijn van de aardgaswinning.

BEKIJK OOK;

Vergroot afbeelding

Minister Ollongren compenseert huurders van woningcorporaties uit het aardbevingsgebied

RO 01.10.2020 De acht woningcorporaties (KR8-corporaties), de Nationaal Coördinator Groningen en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben een akkoord gesloten om vergoedingen voor huurders en particuliere eigenaren in de versterkingsoperatie gelijk te trekken. Daarnaast kan een bepaalde groep huurders een beroep doen op de ‘regeling tegemoetkoming huurders’ vanaf 1 november 2020.

De regeling compenseert huurders die tussen 1 oktober 2015 en 31 oktober 2020 gebruikmaakten van een wisselwoning van hun woningcorporatie of uiterlijk op 31 oktober 2020 een wisselwoning van de woningcorporatie zijn gaan bewonen en deze op 1 november 2020 nog bewonen. Dit maakte minister Kajsa Ollongren vandaag bekend in een brief aan de Tweede Kamer.

Akkoord

In juni constateerden de KR8-corporaties, NCG en BZK dat er verschillen bestaan in de vergoedingen voor huurders en particuliere eigenaren in de versterkingsopgave die vanuit veiligheidsoverwegingen noodzakelijk is.

Minister Ollongren: “Zoals beloofd is gewerkt aan het wegnemen van onuitlegbare verschillen. De afspraken over vergoedingen hebben we in goed overleg, ook met het Huurdersplatform Aardbevingen Groningen (HPAG), zoveel mogelijk gelijkgetrokken.”

Afgelopen zomer zijn deze afspraken uitgewerkt. De afspraken over de vergoedingen aan huurders zijn:

  • Huurlastenneutraliteit wordt gewaarborgd bij het gebruik maken van een wisselwoning;
  • In de wisselwoning krijgen huurders nutsvoorzieningen vergoed en wordt een vergoeding voor internet geboden;
  • Huurders krijgen de mogelijkheid zelf tijdelijke huisvesting te regelen;
  • Zelf aangebrachte voorzieningen in en rond de woning van de huurder worden op dezelfde manier vergoed als bij particuliere eigenaren;
  • Verhuiskosten naar en van de wisselwoning of van de oude naar de nieuwe woning worden vergoed.

Regeling tegemoetkoming huurders

Huurders die in wisselwoningen van hun woningcorporatie hebben gewoond of voor 1 november naar een dergelijke wisselwoning verhuisden kunnen een aanvraag indienen voor de tegemoetkomingsregeling.

Deze huurders betaalden, respectievelijk betalen zelf de kosten voor nutsvoorzieningen en internet. Particuliere woningeigenaren die gebruik maken van wisselwoningen die door de NCG beschikbaar zijn gesteld betalen deze kosten niet. De regeling voorziet in een basisvergoeding van €500,- voor de kosten die niet meer te achterhalen zijn, zoals de zelf aangebrachte voorzieningen.

Ook krijgen huurders een vergoeding van €45,- per week voor nutsvoorzieningen en internet, voor de periode dat een huurder in een wisselwoning van de woningcorporatie heeft gewoond. De Nationaal Coördinator Groningen voert de vandaag gepubliceerde regeling vanaf 1 november aanstaande uit. Vanaf dat moment kunnen de betreffende huurders een aanvraag indienen bij de NCG.

Documenten; 

Kamerbrief over vergoedingen en tegemoetkomingsregeling voor huurders bevingsgebied Groningen

Kamerstuk: Kamerbrief | 01-10-2020

Zie ook;

Een scheur in een woning in Zijldijk in Groningen, eerder dit jaar ANP

Lichte aardbeving bij Drentse Winde

NOS 27.09.2020 Bij het Drentse dorp Winde is rond 01.40 uur een lichte aardbeving gemeten. De beving, met een kracht van 1,8, was volgens het KNMI op 3 kilometer diepte. Berichten over schade zijn er vooralsnog niet.

Winde ligt zo’n tien kilometer ten zuiden van de stad Groningen, dicht bij Groningen Airport Eelde.

Aan het begin van de maand waren er in Westeremden en Uithuizermeeden, allebei ten noorden van Groningen, bevingen van respectievelijk 2,0 en 1,9. Bevingen in het gebied worden vrijwel altijd veroorzaakt door gaswinning.

 Stef@stefvanderziel

Zo dat was een aardbeving. Kwam aanrollen als een trein en daarna een schok. #Peize

Lichte aardbeving gemeten in Drentse Winde

RTL 27.09.2020 Bij het Drentse dorp Winde, tien kilometer ten zuiden van Groningen, is vannacht een aardbeving gemeten. De aardbeving had een kracht van 1,8 op de schaal van Richter.

De beving gebeurde rond 01.40 uur en het epicentrum lag volgens het KNMI op zo’n 3 kilometer diepte. Er zijn nog geen berichten van schade.

Het is de vierde beving deze maand in deze regio met een kracht van rond de 2,0. Zo was er begin deze maand nog een beving in Westeremden en werd twee dagen voor die beving Uithuizermeeden getroffen.

In juli werden in Groningen ook diverse aardbevingen gemeld. De bevingen in de provincie Groningen en omgeving worden vrijwel altijd veroorzaakt door de gaswinning in de provincie.

Lees ook:

Ruim 800 schademeldingen na aardbevingen in Groningen

RTL Nieuws; Aardbeving Drenthe

Aardbeving met kracht 1.8 in Drentse Winde

Telegraaf 27.09.2020 Bij het Drentse dorp Winde, tien kilometer ten zuiden van Groningen, is in de nacht van zaterdag op zondag een aardbeving gemeten. Volgens het KNMI ligt het epicentrum op zo’n 3 kilometer diepte.

De beving had een kracht van 1.8 en gebeurde rond 01.40 uur. Er zijn nog geen berichten van schade.

Het is de vierde beving deze maand in deze regio met een kracht om en nabij de 2.0. In juli werden in Groningen ook diverse aardbevingen gemeld.

Die bevingen in de provincie Groningen en omgeving worden vrijwel altijd veroorzaakt door de gaswinning in de provincie.

BEKIJK MEER VAN; aardbeving Groningen Winde

Opheffen GasTerra kost 32,6 miljoen aan vertrekpremies

RTL 25.09.2020 Eind 2024 bestaat gasbedrijf GasTerra niet meer. Dat kost uiteindelijk alle medewerkers hun baan. Ze hoeven niet op een houtje te bijten: het bedrijf trekt 32,6 miljoen euro uit voor het personeel. Dat komt neer op ruim 200.000 euro per persoon.

Het ontmantelen van het bedrijf dat Gronings gas verkoopt zal uiterlijk 31 december 2024 zijn afgerond, maakte minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD) gisteren bekend.

Het bedrijf is niet meer nodig nu de gaswinning in Groningen in 2022 definitief stopt. GasTerra verliest dan dus haar bestaansrecht.

‘Geen ontkomen aan’

In de komende jaren worden de nog lopende gasleveringscontracten afgehandeld, maar in de tussentijd wordt het bedrijf al wel kleiner. Daarbij zullen ook mensen gedwongen op zoek moeten naar ander werk. “Daar is geen ontkomen aan”, aldus woordvoerder Anton Buijs.

Het bedrijf bereikte eind vorig jaar een akkoord met de vakbonden over een sociaal plan voor het personeel. Daarin is afgesproken om zoveel mogelijk personeel dat weg moet van werk naar werk te begeleiden. Dat gebeurt onder meer in samenwerking met een outplacementbureau. Welke bedragen hiermee gemoeid zijn wil Buijs niet zeggen.

Lees ook:

Rekenkamer: voorschot Wiebes van 90 miljoen voor NAM niet in de haak

Dik twee ton

Uit de jaarrekening over vorig jaar is wel wat af te leiden. Het bedrijf zette eind 2019 32,6 miljoen euro opzij in verband met het sociaal plan. Dat bedrag is een schatting op basis van het aantal medewerkers dat eruit moet, het aantal jaren dat zij in dienst waren en wat zij verdienden.

Als alle 141 vaste krachten die eind vorig jaar op de loonlijst stonden bij GasTerra hetzelfde bedrag zouden krijgen, komt dat neer op een vertrekpremie van 231.205 euro per medewerker.

Ter vergelijking: bij de volledig ontspoorde vertrekregeling bij de Belastingdienst kregen medewerkers gemiddeld een kleine 70.000 euro mee.

Inhuur specialisten

Mogelijk lopen de kosten van de ontmanteling van het bedrijf nog op, maar als dat zo is dan wordt dat volgend jaar pas bekendgemaakt bij de publicatie van de jaarrekening, zegt Buijs. Het kan zo zijn dat het bedrijf soms tijdelijk specialisten moet inhuren, vertelt hij.

GasTerra heeft ook nog leveringscontracten lopen die pas eindigen na 2024. Voor die contracten moet een oplossing gevonden worden, waar de aandeelhouders van het bedrijf de komende tijd over gaan praten met de directie van GasTerra. Het bedrijf is direct of indirect voor de helft in handen van de staat, oliebedrijven Shell en ExxonMobil hebben ieder een kwart van de aandelen.

Lees ook:

Shell en ExxonMobil eisen meer geld om te stoppen met gaswinning

meerMichaël Niewold NAM Royal Dutch Shell Exxon Mobil Ministerie van Economische Zaken en Klimaat Gaswinning

GL-Kamerlid Van der Lee leidt voorbereidingen enquêtecommissie

Telegraaf  22.09.2020 De voorbereidingen voor de parlementaire enquête over gaswinning in Groningen zijn officieel begonnen. De onderzoeksopzet moet voor de verkiezingen klaar zijn.

GL-Kamerlid Tom van der Lee is gekozen als voorzitter van de tijdelijke enquêtecommissie aardgaswinning Groningen , CU-Kamerlid Van der Graaf is ondervoorzitter. De andere leden zijn SP-Kamerlid Kwint, CDA-Kamerlid Kuik, PVV-Kamerlid Van Aalst, PvdA-Kamerlid Van den Heul en D66-Kamerlid De Groot.

„Een van de belangrijkste doelen is waarheidsvinding. Wat is er precies gebeurd in het verleden en welke lessen kunnen we trekken voor de toekomst. De komende maanden gaan we ons eerst verdiepen in de materie en spreken we experts”, zei Van der Lee in een toelichting. „We hopen de onderzoeksopzet voor de verkiezingen gereed te hebben.”

Volgens de voorzitter doet de Tweede Kamer niet ’lichtvaardig’ over de inzet van het zwaarste middel in de Nederlandse politiek. „Zestig jaar gaswinning heeft Nederland veel gebracht, maar kent ook zware schaduwkanten. Met deze enquête wil de Kamer de gevolgen van de winning in Groningen onderzoeken en hierover verslag uitbrengen aan de Kamer, aan de Groningers en aan de rest van Nederland.”

Van der Lee was zelf degene die het initiatief nam voor de parlementaire enquête. Niet alle commissieleden zijn het ermee eens dat hij als woordvoerder over het onderwerp nu ook zo nauw betrokken is bij de voorbereiding. PVV’er Van Aalst wees erop dat dit eigenlijk niet volgens de afspraken is, en kreeg bijval van SP’er Kwint.

BEKIJK MEER VAN; energie en hulpbronnen Tom van der Lee Kwint Kuik Van Aalst Van den Heul Van der Graaf De Groot Groningen Tweede Kamer der Staten-Generaal

Sloopwerkzaamheden in Overschild van huizen die zijn beschadigd door de gaswinning ANP

Kamer start met voorbereiding parlementaire enquête aardgaswinning

NOS 22.09.2020 De Tweede Kamer heeft de commissie geïnstalleerd die de parlementaire enquête gaat voorbereiden naar de gaswinning in de provincie Groningen en de gevolgen daarvan. De enquête moet duidelijk maken welke risico’s bij de gaswinning zijn genomen, hoe er als gevolg van de winning aardbevingsschade is ontstaan, wat anders had gekund en welke lessen er getrokken kunnen worden.

De leden van de tijdelijke commissie Aardgaswinning Groningen kozen Tom van der Lee van GroenLinks tot voorzitter. Van der Lee diende in maart vorig jaar een motie in waarin werd uitgesproken dat een parlementaire enquête wenselijk was.

Tom van der Lee (GroenLinks) ANP

De tijdelijke commissie moet binnen een halfjaar een onderzoeksopzet opstellen, compleet met de vragen die de enquête beantwoord moet krijgen. Een parlementaire enquête is het zwaarste onderzoeksinstrument dat de Tweede Kamer kan inzetten.

Iedereen in Nederland is verplicht om mee te werken als de Kamer daarom vraagt. Getuigen kunnen onder ede worden gehoord. Het plegen van meineed en het weigeren van medewerking zijn strafbaar.

Andere leden van de commissie zijn Stieneke van der Graaf (ondervoorzitter, ChristenUnie), Dennis Wiersma (VVD), Roy Van Aalst (PVV), Anne Kuik (CDA), Tjeerd de Groot (D66), Peter Kwint (SP) en Kirsten van den Hul (PvdA).

Wanneer werd er aardgas gevonden in Groningen? En hoe leidt de gaswinning tot aardbevingen in Groningen?
NPO Focus maakte deze special over de geschiedenis van gaswinning in Groningen.

BEKIJK OOK;

Gaskraan Groningen gaat verder dicht: komend jaar maximaal 8,1 miljard kuub

NU 21.09.2020 De gaskraan in Groningen wordt komend jaar verder dichtgedraaid naar maximaal 8,1 miljard kuub, meldt minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) maandag. Dat is 1,2 miljard kuub minder dan halverwege juni was gemeld.

“Het is voor het eerst sinds eind jaren zestig dat er onder de 10 miljard kuub wordt gewonnen in Groningen”, schrijft Wiebes in een brief aan de Tweede Kamer. In het regeerakkoord staat dat de gaswinning in de komende jaren rond de 20 miljard kuub zou liggen.

De afbouw van de gaswinning uit het Groningenveld verloopt volgens de minister voorspoedig. Naar verwachting is de gaskraan medio 2022 zoveel mogelijk dichtgedraaid. Hierna blijft een klein aantal stations voor “uitzonderlijke situaties” beschikbaar als reservemiddel, laat hij weten.

Op deze locaties wordt dan een minimale hoeveelheid gas gewonnen. Dit moet ervoor zorgen dat de stations beschikbaar blijven als de gaswinning onverwachts weer nodig is, bijvoorbeeld bij een extreem strenge winter in combinatie met uitval van grote installaties. Als ook dat niet meer nodig is, wordt het gebruik van het Groningenveld definitief stopgezet.

NAM tegen gebruik van Gronings gasveld als back-up

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), de grootste gaswinner in het land, wil niet dat het Groningenveld na 2022 als back-up gebruikt wordt. Volgens het bedrijf is het gasveld daar niet voor geschikt en is het beter om naar alternatieven te zoeken.

“Het blijft de ambitie van het kabinet om het veld zo snel als mogelijk definitief te sluiten”, schrijft Wiebes maandag. “Daarom heb ik de afgelopen periode benut om te blijven zoeken naar alternatieven die de back-upfunctie van het Groningenveld kunnen overnemen.” Hij noemt in zijn brief de gasopslag in Grijpskerk als een mogelijk alternatief.

De minister besloot in 2018 afscheid te nemen van het Groningenveld vanwege de problemen die de gaswinning veroorzaakt. Door de gaswinning ontstaan aardbevingen die schade aanrichten aan woningen en daarnaast ook leiden tot grote zorgen onder de inwoners van de regio.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Politiek Gaswinning Groningen

Een gaswinningslocatie bij Muntendam in Groningen ANP

Gaskraan Groningen volgend jaar verder dicht dan gedacht

NOS 21.09.2020 De gaskraan in Groningen gaat komend jaar iets verder dicht dan aanvankelijk werd verwacht. In Groningen mag in het komende gasjaar, dat in oktober begint, maximaal 8,1 miljard kubieke meter gas worden gewonnen. Dat is 1,2 miljard kuub minder dan waarvan voor de zomer werd uitgegaan.

Minister Wiebes van Economische Zaken schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat de maatregelen voor de afbouw van de gaswinning in Groningen op schema liggen. Mede door het sneller vullen van de gasopslag bij Norg in Drenthe kan de gaswinning verder omlaag.

Onder de 10 miljard kuub

Dit lopende jaar wordt maximaal 9 miljard kubieke meter gas uit de Groningse bodem gepompt. Dat is ook al minder dan was voorzien. Daardoor komt de productie waarschijnlijk voor het eerst sinds 1976 onder de 10 miljard kuub, schrijft RTV Noord.

Het is de bedoeling dat er vanaf halverwege 2022 geen gas meer gewonnen wordt uit het Groningenveld. Een aantal locaties blijft dan nog wel beschikbaar voor noodgevallen, zoals een strenge winter.

BEKIJK OOK;

Beeld: ©Ministerie van Economische Zaken en Klimaat / Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Gaskraan Groningen verder dicht

RO 21.09.2020 De gaswinning uit het Groningenveld daalt komend jaar naar maximaal 8,1 miljard kuub. Dat is 1,2 miljard kuub minder dan in juni was voorzien. Dat staat in een Kamerbrief van minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) over het zogenaamde vaststellingsbesluit. Het is voor het eerst sinds eind jaren ’60 dat er onder de 10 miljard kuub wordt gewonnen in Groningen.

Minister Wiebes besloot in 2018 om de gaswinning te stoppen vanwege de veiligheid van de Groningers. Naar verwachting zal er vanaf medio 2022 geen gas meer nodig zijn uit het Groningenveld.

Naar nul in 2022

Vanaf medio 2022 is er geen gas meer nodig uit het Groningenveld, in een jaar met normale weersomstandigheden. Een aantal locaties blijft daarna stand-by; daar zal een minimale hoeveelheid gas worden gewonnen. Op die manier is een klein aantal stations gebruiksklaar als dat plotseling nodig is, bijvoorbeeld bij een extreem strenge winter, in combinatie met uitval van grote installaties.

Door de gaskraan te sluiten, vermindert de kans op aardbevingen als gevolg van de gaswinning in Groningen. De minister heeft dat rigoureuze besluit genomen met het oog op de veiligheid van de Groningers en de leefbaarheid van de provincie. In het regeerakkoord was oorspronkelijk nog besloten dat de winning de komende jaren rond de 20 miljard kuub zou bedragen.

Vergroot afbeelding Gaswinning Groningen naar nul

Beeld: ©Ministerie van Economische Zaken en Klimaat / Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Documenten;

Kamerbrief gaswinningsniveau Groningen gasjaar 2020-2021

Kamerstuk: Kamerbrief | 21-09-2020

Zie ook;

Toezichthouder: In huidig tempo duurt versterking Groningen nog twintig jaar

NU 02.09.2020 Het tempo waarin de door aardbevingen bedreigde huizen in Groningen worden versterkt, is onacceptabel volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De toezichthouder zegt woensdag in een voortgangsrapportage dat de versterkingsoperatie nog twintig jaar duurt als niet wordt doorgepakt.

Volgens het SodM is een crisisaanpak noodzakelijk om de versterking van de panden rond 2025 afgerond te hebben.

Het wijst erop dat de Nationaal Coördinator Groningen, de provincie en het Rijk de operatie nu op basis van consensus aansturen. “Dat past wel bij gebiedsontwikkeling, maar niet bij een veiligheidsoperatie. In een crisisaanpak, gericht op het borgen van veiligheid, past maar één opdrachtgever: de bewoner.” Het SodM wil daarbij ook slechts één aanspreekpunt voor de bewoner.

Ongeveer 26.000 huizen in Groningen zouden versterkt moeten worden omdat ze mogelijk onveilig zijn. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) denkt dat de gaswinning in 2022 beëindigd kan zijn, maar wil wel dat het gasveld tot 2026 gebruikt kan worden als er bijvoorbeeld extreem koude winters komen.

De gaswinning leidt al jaren tot problemen. Omdat het gas 3 kilometer onder het oppervlakte zit, vinden de bevingen ook op deze diepte plaats. Dat veroorzaakt hevige aardbevingen die niet alleen voor schade, maar ook voor angst zorgen.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

Een inwoner van het Groningse dorp Zijldijk wijst op aardbevingsschade aan zijn pand ANP

‘Versterking huizen Groningen gaat in dit tempo nog 20 jaar duren’

NOS 02.09.2020 De versterking van onveilige huizen in het Groningse aardbevingsgebied gaat nog steeds te langzaam. In het huidige tempo duurt het nog 20 jaar voordat alle Groningers even veilig wonen als de rest van Nederland, stelt de toezichthouder op mijnbouw SodM in een evaluatie.

Naar schatting moeten 26.000 huizen mogelijk worden versterkt, tot op heden is dat bij ruim duizend huizen gebeurd. Vorig jaar werden in totaal 300 adressen versterkt. Daarmee loopt de uitvoering fors achter en ook dit jaar is het tempo weer te laag, constateert de toezichthouder.

Behoefte aan compensatie vertraagt versterking

Om verdere maatschappelijke ontwrichting te voorkomen en het vertrouwen van Groningers in de overheid terug te winnen, is het nodig dat de huizen sneller worden versterkt, vindt de toezichthouder. In de tweede helft van 2019 leek het beter te gaan, maar inmiddels gaat het weer trager. Ingezette plannen om te versnellen komen veel langzamer op gang dan de bedoeling was.

Het SodM constateert dat verschillende belangen door elkaar heen lopen, waardoor het niet meer opschiet. Bewoners en lokale bestuurders willen compensatie van leed en niet-nagekomen beloften. Daarbij wordt vastgehouden aan inmiddels verouderde inzichten.

Het is op zich terecht dat de regio compensatie vraagt, vindt het SodM, maar het verlamt de gesprekken over versterkingen van panden die het meest onveilig zijn. “Een deel van de bewoners is bang om na jaren lang wachten op de overheid, met angst, stress en soms met ziekte als gevolg, met lege handen achter te blijven.”

Ministers moeten kiezen voor crisisaanpak

Eén van de grootste problemen is volgens het SodM dat er geen duidelijke coördinatie van de versterking van de huizen is. Dat komt omdat de rolverdeling tussen de Nationaal Coördinator Groningen en bestuurders van de aardbevingsgemeenten onduidelijk is.

De toezichthouder adviseert de verantwoordelijk ministers Wiebes en Ollongren om alsnog voor een crisisaanpak te kiezen en zo meer tempo af te dwingen met het versterken van huizen. Andere belangen, zoals compensatie, moet ook geregeld worden, maar in een los traject zodat het niet ten koste gaat van de versterking. De Nationaal Coördinator moet het mandaat krijgen om daarin de regie te nemen.

Het Groninger Gasberaad, dat de belangen van gedupeerde Groningers behartigt, deelt de analyse van de toezichthouder dat het ontbreekt aan duidelijk regie en coördinatie. Maar secretaris Susan Top ziet niets in het scheiden van het versterken van huizen en compensatie voor slachtoffers. “Bewoners hebben juist behoefte aan een integrale oplossing (schade en versterken), te verkrijgen aan een loket. Het feit dat dat kennelijk lastig is te organiseren, is geen excuus om het dan maar niet te doen.”

Als alles volgens plan van het kabinet verloopt, stopt de gaswinning in Groningen in 2022. De gaswinning is al flink teruggeschroefd. Desondanks zijn er nog steeds aardbevingen in het gebied, zoals afgelopen maandag nog in Roodeschool met een kracht van 1,9. De toezichthouder verwacht dat het aantal aardbevingen op den duur afneemt, evenals de kans op zwaardere aardbevingen. Daarmee wordt het veiliger in Groningen, stelt het SodM, maar versterking van huizen blijft nog steeds nodig.

BEKIJK OOK;

Immateriële schadevergoeding aardbevingen Groningen tot 5000 euro

NOS 25.08.2020 Mensen die door de gaswinning in Groningen immateriële schade hebben opgelopen kunnen per persoon een bedrag krijgen tussen 1500 en 5000 euro. En in enkele gevallen kan het bedrag hoger worden. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) dat allerlei aspecten van de schade afhandelt, heeft de richtlijnen vastgesteld en minister Wiebes heeft die naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het was de bedoeling dat de vergoedingen vanaf november zouden worden uitbetaald, maar het IMG denkt nu aan het eerste kwartaal van 2021. Volgens het instituut komt dat onder meer doordat meer tijd nodig is om vragenlijsten digitaal te verwerken.

Wiebes spreekt van “een persoonsgerichte vergoedingssystematiek die zo veel mogelijk rekening houdt met de persoonlijke omstandigheden van de individuele bewoner en die tegelijkertijd laagdrempelig en eenvoudig is”. Volgens het IMG gaat het om schade die iemand lijdt in de vorm van pijn, verdriet, gederfde levensvreugde of geestelijk leed.

Wens van de Kamer

De Tweede Kamer vroeg het kabinet onlangs te voorkomen dat de getroffen Groningers “in juridische procedures worden getrokken” als ze hun immateriële schade vergoed willen krijgen. Wiebes schrijft dat het IMG het de mensen niet al te lastig zal maken en dat dat in lijn is met de wens van de Kamer.

Volgens de minister zijn de vergoedingen in overeenstemming met wat in Nederland gebruikelijk is en met eerdere uitspraken van rechters.

Groninger grafstenen verzakken, scheuren of vallen om door aardbevingen

AD 24.08.2020 De aardbevingen in Groningen zijn niet alleen een bezoeking voor de levenden. De afgelopen jaren zijn honderden grafmonumenten in het gasgebied beschadigd, meldt het Dagblad van het Noorden.

Dat zegt Peter Veenstra van de gelijknamige steenhouwerij in Uithuizermeeden. De wanhopige Veenstra schreef onlangs een brief aan premier Rutte waarin hij om hulp vroeg.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Al meer dan zeven jaar ziet de onderneming zich geconfronteerd met schades aan grafmonumenten door de aardschokken in Groningen. Onder meer op de begraafplaatsen van Loppersum, Zeerijp, Wittewierum, Overschild, Westeremden, Garrelsweer, Stedum en Middelstum. De schades worden vaak gratis gerepareerd door het bedrijf van Veenstra, dat op grafstenen en monumenten een garantie van 25 jaar geeft.

Veenstra becijfert de kosten daarvoor op ruim 40.000 euro. Pogingen om deze schade te claimen bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen en de NAM liepen op niets uit.

Steen staat scheef of valt om

Dat grafzerken uiteindelijk ook aan slijtage onderhevig zijn is volgens hem van alle tijden. Maar als een nieuwe steen gefundeerd op een grafkelder ineens scheef staat of zelfs omvalt, is er meer aan de hand. ,,We zien dit soort schade veel vaker in het aardbevingsgebied dan daar buiten.

En dat kunnen we ook aantonen. Na elke aardbeving bellen er mensen die melden dat de steen van hun familie scheef staat. En ik voel me verantwoordelijk voor de garantie die ik geef. Ik wil niet dat mensen zeggen: hij verschuilt zich achter de aardbevingen.’’

Reparatie kost tijd en is niet altijd eenvoudig. ,,De jongens moeten er langs om het grafmonument weer recht te zetten. Ze moeten de steen daarvoor eerst losmaken van de kelder en dan zorgvuldig opnieuw bevestigen. Dat geldt ook voor stenen die niet op een kelder staan.

Die zijn anders gefundeerd en moeten eerst ook los worden gemaakt. Je kunt ze niet zo maar even snel rechttrekken. Dit alles kost de nodige tijd en dus ook geld. Per keer praat je al gauw over 200 tot 250 euro. Op jaarbasis gaat het om 4000 tot 5000 euro. In één jaar ging het zelfs om zo’n 7500 euro’’, rekent Veenstra voor.

Opgetild door aardbeving

De krachten die bij een aardbeving vrij komen zijn enorm, aldus de ondernemer. ,,In Uitwierde werd een monument als het ware opgetild. Een zerk van zo’n 700 kilo werd door een aardbeving omhoog gedrukt. Grafmonumenten scheuren soms ook door de trillingen.’’

Al in 2014 heeft hij de zaak aangekaart bij de NAM. Na enige tijd bracht het gasbedrijf hem in contact met Arcadis. Met medewerkers van dat bureau besprak hij de schade aan grafmonumenten en stelde een protocol voor de afhandeling op.

Arcadis werd echter door de NAM van het dossier gehaald, aldus Veenstra. Vervolgens moest hij zaken doen met Expertisebureau Archipunt, waarna de geschiedenis zich herhaalde. Kort voor een overleg met een aantal andere natuursteenbedrijven over de kwestie trok de NAM Archipunt ineens terug.

Daarna moest Veenstra zich melden bij het inmiddels opgeheven Centrum Veilig Wonen. ,,Eerst belandde de zaak in de onderste bureaula. Vervolgens werden we na veel aandringen niet ontvankelijk verklaard.’’

Frustrerend

En ook de TCMG geeft volgens de ondernemer niet thuis, net als het ministerie van Economische Zaken waar hij eveneens contact mee had om de kwestie aan te kaarten. Onbegrijpelijk, aldus de Groninger. ,,Ik vind het ongelooflijk frustrerend en voel me niet serieus genomen. Ik hoef er geen stuiver beter van te worden.

Maar je wordt gewoon met een kluitje het riet in gestuurd. De TCMG zegt doodleuk: laat de familie de schade maar claimen. Maar dat zijn vaak oude mensen, die kun je dat toch niet aandoen?’’

,,Mensen komen soms helemaal uit Canada of Australië om hier in Groningen de grafsteen van hun opa of oma of een ander familielid te bezoeken. Die moet er dan toch fatsoenlijk bijstaan? Het is toch geen puin, dat je zo maar weghaalt? Waarom beschermt de regering de veroorzaker van deze schade?’’

Vergoed

Woordvoerder Jouke Schaafsma van het Instituut Mijnbouwschade Groningen, dat sinds kort de afhandeling van schade van de TCMG heeft overgenomen, zegt dat er de afgelopen jaren enkele malen reparaties aan grafstenen zijn vergoed. ,,Maar daarvoor moeten we eerst wel iets van een procedure doorlopen.

We kunnen niet tegen een bedrijf zeggen: ga maar aan de slag, we zien de rekening wel. Zo werkt het helaas niet. We hebben bijvoorbeeld een opdracht van de eigenaar van de grafsteen nodig. En er moet ook iemand naar de schade kijken.’’

Wanneer sprake is van een schrijnende situatie, kan er volgens hem prioriteit worden aangevraagd, waardoor de werkzaamheden sneller beginnen. ,,Mensen kunnen een bedrijf ook machtigen om het herstel van een grafmonument te regelen.’’

Na enig onderzoek meldt Schaafsma dat er vier schades aan grafmonumenten zijn ingepland voor een schade-opname. Vijftien maal is er een dergelijke schade afgewikkeld.

NAM wil niet dat gasveld Groningen na 2022 als ‘back-up’ wordt gebruikt

NU 30.07.2020 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), de grootste gaswinner in het land, wil niet dat het gasveld in Groningen na 2022 nog gebruikt wordt als zich een noodgeval voordoet. Hier is het gasveld niet voor geschikt, zo stelt het bedrijf, waarmee het ingaat tegen de wens van minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

Wiebes zegt dat de gaswinning waarschijnlijk al in 2022 wordt beëindigd, maar dat het gasveld tot 2026 wel gebruikt kan worden als er bijvoorbeeld extreem koude winters komen.

Hier ziet de NAM echter niets in. Volgens assetmanager Wessel de Haas is het gasveld niet geschikt voor de rol van back-up. Dat zou namelijk alleen mogelijk zijn als een bepaald minimumniveau wordt gewonnen, “vergelijkbaar met het stationair draaien van een auto”. Jaarlijks zou dit dan nog gaan om 2,4 tot 5,8 miljard kuub gas.

De NAM heeft liever dat er naar alternatieven wordt gekeken, zodat er vanaf 2022 niks meer gewonnen wordt uit het Groningse gasveld.

De gaswinning in Groningen zorgt al jaren voor problemen. Er ontstaan aardbevingen op slechts 3 kilometer diepte, wat zorgt voor schade aan de huizen en angst onder de inwoners.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

Weinig schademeldingen na nieuwe beving Groningen

NOS 19.07.2020 Na de aardbeving bij het Groningse Startenhuizen zijn vanochtend drie schademeldingen gekomen uit de directe omgeving van het epicentrum. Na de beving van dinsdag bij Loppersum kwamen er veel meer meldingen binnen.

Het zou wel kunnen dat sommige bewoners met schade zich nog niet hebben gemeld, schrijft het Instituut Mijnbouwschade Groningen op zijn website.

Sinds dinsdagmiddag zijn er nu in totaal 998 schademeldingen binnengekomen. In de week ervoor waren dat er 622.

Crisisaanpak

Er kwamen sinds dinsdag elf meldingen van acuut onveilige situaties. Op twee daarvan is direct actie ondernomen om de gebouwen veilig te stellen. In een geval ging het om loslatend metselwerk tussen twee gebouwen, in het tweede om de achtergevel van een boerderij.

Het Staatstoezicht op de Mijnen heeft na de beving van vannacht op Twitter zijn oproep herhaald om een crisisaanpak toe te passen bij de versterking van gebouwen. Zo’n aanpak moet ervoor zorgen dat het resultaat voor de bewoners vooropstaat, en dat afspraken, regels en procedures daarop worden aangepast. Op die manier kunnen bewoners sneller geholpen worden.

 SodM@sodmnl

Tegelijkertijd loopt de uitvoering van de versterking flink achter op dat wat vereist is voor de veiligheid. SodM herhaalt daarom haar oproep voor een crisis-aanpak om tot de vereiste snelheid te komen in de versterkingsopgave.

BEKIJK OOK;

Wiebes: begrip voor onrust door aardbevingen

Telegraaf 19.07.2020 Minister Eric Wiebes wenst Groningers veel sterkte toe, nadat de provincie voor de derde keer in een week tijd werd getroffen door een aardbeving. De minister begrijpt „dat bevingen, zeker als ze zo kort op elkaar plaatsvinden, voor onrust zorgen”, zo schrijft zijn ministerie op Twitter.

Zondagochtend vroeg werd de regio opnieuw opgeschrikt door een aardbeving, met een kracht van 2.3 op de schaal van Richter.

Wiebes gaat over de gaswinning uit het Groningenveld, die in 2022 zal worden stopgezet. De minister draait de gaskraan sneller dicht wegens de aardbevingen. „Daarmee vermindert de kans op snelle bevingen, maar is de onrust in de grond nog niet voorbij”, zegt Wiebes. Ook na 2022 blijft het belangrijk de bodembeweging in de gaten te houden, „schades voortvarend af te handelen en onveilige huizen te versterken.”

BEKIJK OOK:

Aardbeving van 2,3 in het Groningse Startenhuizen

Wiebes wijst mensen met schade door de recente bevingen erop dat ze zich kunnen melden bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Die organisatie geeft zondag aan een flink hoger aantal schademeldingen te hebben ontvangen.

BEKIJK MEER VAN; politiek aardbeving Eric Wiebes Den Haag Twitter

Derde aardbeving in Groningen in week tijd gemeten

NU 19.07.2020 Bij het Groningse dorp Startenhuizen heeft in de nacht van zaterdag 18.07.2020  op zondag een aardbeving met een magnitude van 2,3 plaatsgevonden. Dat meldt het KNMI. Het is de derde beving in Groningen in een week tijd.

Donderdag werd bij het dorp Siddeburen een aardbeving met een magnitude van 1,8 gemeten. Twee dagen daarvoor vond bij Loppersum een beving met een magnitude van 2,7 plaats.

De afgelopen jaren vinden er per jaar steeds drie of vier bevingen met een magnitude boven de 2,0 plaats.

Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) meldde vrijdag dat er sinds de beving bij Loppersum 833 schademeldingen zijn binnengekomen.

Hoeveel schade is veroorzaakt door de beving, is nog onduidelijk. Sommige mensen ontdekken pas later scheuren in hun huis.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

Aardbeving van 2,3 in het Groningse Startenhuizen

Telegraaf 19.07.2020 Groningen is zondagochtend voor de derde keer deze week getroffen door een aardbeving. Volgens het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) is hier vooralsnog echter geen bijzondere reden voor aan te wijzen. „De bevingen vinden plaats rondom Loppersum, daar waar de compactie en dus spanningsopbouw in de ondergrond het grootst is. Dit is een periode van verhoogde activiteit. Dat hebben we vaker gezien in het verleden”, aldus een woordvoerster.

De bevingen worden veroorzaakt doordat uit de grond in Groningen gas is gepompt. In het gaswinningsgebied deden zich vorig jaar in totaal 87 aardbevingen voor. Van de bevingen hadden er elf een kracht van meer dan 1,5. Het beëindigen van de gaswinning staat gepland voor medio 2022 en wordt nu afgebouwd. „Dit betekent niet dat er geen bevingen zullen zijn. Dat is jarenlang gebeurd en er is al jarenlang veel activiteit onder de grond. Dat kan niet zomaar worden gestopt. Dat kan pas op lange termijn.”

Medeleven

Het ministerie van Binnenlandse Zaken liet in een bericht op Twitter weten mee te leven met de Groningers. „Van groot belang dat de versterkingsoperatie snel op orde komt”, aldus het ministerie.

De beving van zondagochtend had een kracht van 2.3. Het epicentrum lag volgens het KNMI bij Startenhuizen. De schok gebeurde om 04.07 uur en werd een aantal minuten later gevolgd door een kleine naschok van 0.9. Dinsdag was bij Loppersum een beving met een kracht van 2.7. Dat is tot nog toe de zwaarste aardbeving van het jaar. Donderdag was bij Hellum nog een schok van 1.8 en begin mei was bij Zijldijk een beving van 2.5.

Meer dan duizend meldingen

Volgens het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) zijn er sinds de beving bij Loppersum tot zondag 12.00 uur 998 schademeldingen aan huizen en gebouwen binnengekomen. Ook waren er 11 meldingen van acuut onveilige situaties. Het aantal meldingen is ten opzichte van de week ervoor ruim 60 procent hoger.

Toen kwamen er in dezelfde periode 622 schademeldingen binnen. Dat percentage is sinds vrijdag niet veranderd. Vooralsnog lijkt de invloed van de beving bij Startenhuizen op deze groei beperkt te zijn. Uit de directe omgeving van het epicentrum zijn tot nu toe 3 schademeldingen ontvangen, aldus het IMG.

Groningers kunnen zondag bij het IMG terecht. Normaal gesproken zijn de telefoonlijnen op zon- en feestdagen gesloten. Maar na de beving van zondagochtend wil het IMG de bewoners een luisterend oor bieden en de gelegenheid geven hun hart te luchten of specifieke vragen te stellen.

BEKIJK MEER VAN; aardbeving Loppersum Groningen

Ruim 800 schademeldingen na bevingen Groningen

Telegraaf 17.07.2020 Na de twee aardbevingen deze week in de provincie Groningen zijn tot nu toe 833 schademeldingen binnengekomen. Dat meldt het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) vrijdag.

Bij Loppersum was dinsdag een flinke beving met een kracht van 2.7. Vrijwel alle schadegevallen komen door die beving. In de nacht van woensdag op donderdag was er bij Siddeburen een veel lichtere aardbeving van 1.8.

Het aantal meldingen van acuut onveilige situaties steeg naar elf. „In zeker twee gevallen moest een pand ook direct worden hersteld omdat anders een onveilige situatie zou ontstaan”, zei een woordvoerder van het instituut.

Uit de directe omgeving van Loppersum, in een straal van 5 kilometer rond het epicentrum, kwamen 89 meldingen. „Het is in Groningen weer het gesprek van de dag. De bevingen kunnen bewoners behoorlijk frustreren. Mensen zitten midden in de nacht rechtop in hun bed. Dat doet wat me je.”

BEKIJK MEER VAN; aardbeving Loppersum GRONINGEN Instituut Mijnbouwschade Groningen

Tweede aardbeving in week tijd in Groningen: 1.8 in Siddeburen

Telegraaf 16.07.2020 Na de aardbeving van dinsdag bij Loppersum is in Groningen opnieuw een beving geweest. In Siddeburen, in Midden-Groningen, vond even voor 03.00 uur een beving plaats met een kracht van 1.8, aldus het KNMI. Tientallen inwoners meldden de beving die ze, in de meeste gevallen, uit hun slaap had gehaald. Er zijn nog geen berichten over schade.

„De houten dakconstructie waar ik onder slaap werd heen en weer geschud”, zei een bewoner tegen RTV Noord. „Het rolgordijn klapte heen en weer, het bureau schudde, een harde knal”, vertelde een andere inwoner.

Ook ruim twee maanden terug was er bij Siddeburen een lichte beving. Die van dinsdag met het epicentrum bij Loppersum was met een kracht van 2.7 heviger. Volgens het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) zijn er sindsdien 267 schademeldingen binnengekomen. Hoeveel schadegevallen direct gevolg zijn van de beving, is volgens het IMG nog moeilijk aan te geven.

BEKIJK MEER VAN; aardbeving Siddeburen Loppersum IMG

267 schademeldingen na aardbeving van dinsdag in Loppersum

Telegraaf 15.07.2020  Sinds de aardbeving van dinsdagmiddag bij het Groningse Loppersum zijn er 267 schademeldingen gedaan. Bij acht meldingen ging het om „een mogelijk acuut gevaarlijke situatie.” Dat meldt het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG), dat tot 1 juli de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen heette.

De aardbeving van dinsdag gebeurde rond 17.15 uur en had volgens het KNMI een kracht van 2,7. Het epicentrum lag bij Loppersum. Hoeveel schademeldingen het directe gevolg zijn van de beving, is volgens het IMG op dit moment lastig aan te geven.

BEKIJK OOK:

Loppersum schrikt van aardbeving: ’Dit was een dikke knal’

Van alle meldingen kwamen er veertig uit Loppersum en omgeving. Het gaat om een gebied met een straal van 10 kilometer rond het epicentrum. Het IMG ontving 140 telefoontjes, ongeveer een derde bestond uit vragen over de beving. Van de acht acute meldingen zijn volgens het instituut vier adressen bezocht. Bij geen van die adressen bleek de melding gegrond, aldus het IMG. De overige vier adressen worden zo snel mogelijk bekeken.

Gaswinning

De bevingen worden veroorzaakt doordat uit de grond in Groningen gas is gepompt. In het gaswinningsgebied deden zich vorig jaar in totaal 87 aardbevingen voor. Van de bevingen hadden er elf een kracht van meer dan 1,5. Het beëindigen van de gaswinning staat gepland voor medio 2022.

De regio Groningen drong dinsdag bij minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat nog aan op het sneller afhandelen van bevingsschade aan woningen en het versterken van de gebouwen. Veel Groningers lopen tegen te veel bureaucratie aan en hebben daar ook mentaal onder te lijden.

De zwaarste aardbeving ooit in Nederland was in 1992 bij Roermond. Die had een kracht van 5,8. De zwaarste gasaardbeving in Groningen gebeurde in 2012 bij het dorp Huizinge, met een kracht van 3,6.

BEKIJK MEER VAN; aardbeving Loppersum Instituut Mijnbouwschade Groningen

Ruim 250 schademeldingen na aardbeving in Gronings Loppersum

NU 15.07.2020 Sinds de beving bij Loppersum van dinsdag zijn er 267 schademeldingen binnengekomen bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). De relatief zware aardschok had een magnitude van 2,7.

Hoeveel van deze meldingen het directe gevolg zijn van deze beving is nog onduidelijk. Ook in weken zonder aardschokken komen er regelmatig schademeldingen binnen bij het IMG, legt een woordvoerder uit. “Sommige mensen melden schade namelijk pas na een tijdje.”

Van de ruim 250 meldingen kwamen er 40 uit het gebied binnen een straal van 10 kilometer van Loppersum. Acht mensen maakten melding van een mogelijk acuut onveilige situatie. Hiervan zijn inmiddels vier adressen bezocht. Geen van deze meldingen is als gegrond beoordeeld, de overige locaties moeten nog gecontroleerd worden.

De aardbeving werd dinsdag rond 15.18 uur gemeten. Jaarlijks worden er ongeveer drie à vier aardbevingen met een magnitude hoger dan 2,0 gemeten in Groningen.

In 2019 werden er minder aardbevingen gemeten dan een jaar eerder. De afname is een gevolg van het terugschroeven van de gaswinning in de provincie.

Lees meer over: loppersum Gaswinning Groningen Binnenland

Het epicentrum van de beving lag bij Loppersum. Ⓒ KNMI

Beving met een kracht van 2,8 bij Loppersum

Telegraaf 14.07.2020 In de provincie Groningen is dinsdagmiddag even na 17.00 uur een aardbeving geweest. Volgens het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) had de beving een kracht van 2,7. Het epicentrum lag bij Loppersum. Het epicentrum lag bij Loppersum. „Stevige klapper hier in omgeving Stedum!” schrijft een twitteraar.

Op sociale media melden veel mensen dat ze de beving hebben gevoeld. De schok gebeurde rond 17.15 uur. Volgens RTV Noord is het de zwaarste beving van dit jaar. Begin mei was bij Zijldijk een beving van 2,5.

Bij de bevingsmelder van RTV Noord kwamen binnen een half uur na de schok zo’n driehonderd meldingen binnen, waaronder uit de stad Groningen, Loppersum, Leermens, Middelstum en Zeerijp. „Veel mensen kiezen voor de kleur rood bij de aardbeving, wat betekent dat ze de aardbeving als ’zwaar’ omschrijven”, aldus het medium.

Ook de gemeente Loppersum meldt dat de beving op vele plekken in Loppersum en omgeving voelbaar was. Ze roept inwoners op als ze schade hebben om dat te melden bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Waarnemend burgemeester Hans Engels van Loppersum spreekt van een „flinke aardbeving.” „Hoop dat nu ook doordringt in Den Haag dat we er nog lang niet zijn en dat nu eindelijk echte stappen worden gezet naar een veilig en gezond gebied.”

Gas

De bevingen worden veroorzaakt doordat uit de grond in Groningen gas is gepompt. In het gaswinningsgebied deden zich vorig jaar in totaal 87 aardbevingen voor. Van de bevingen hadden er elf een kracht van meer dan 1,5. Het beëindigen van de gaswinning staat gepland voor medio 2022.

De regio Groningen heeft uitgerekend dinsdag bij minister Erik Wiebes van Economische Zaken en Klimaat aangedrongen op het sneller afhandelen van bevingsschade aan woningen en het versterken van de gebouwen. Veel Groningers lopen tegen te veel bureaucratie aan en hebben daar ook mentaal onder te lijden.

De zwaarste aardbeving ooit in Nederland was in 1992 bij Roermond. Die had een kracht van 5.8. De zwaarste gasaardbeving in Groningen gebeurde in 2012 bij het dorp Huizinge, met een kracht van 3.6.

Stuur een berichtje naar onze WhatsApp-tiplijn: +31613650952 – ook voor het sturen van foto’s en video’s.

BEKIJK MEER VAN; aardbeving Groningen Loppersum Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut Twitter

juli 21, 2020 Posted by | 2e kamer, aardbevingen, aardgaswinning, bevingen, debat, GasTerra, Gaswinning, Gazprom, Groningen, Instituut Mijnbouwschade Groningen, loppersum, parlementaire enquêtecommissie, Parlementaire ondervraging, politiek, schaliegas, Staatstoezicht op de Mijnen, Tom van der Lee, tweede kamer | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 12 – nasleep

Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

Staatssecretaris Menno Snel van financiën: “Wat heb ik nou weer verkeerd gedaan ??”

Staatssecretaris Snel erkent fouten

Voor de tweede keer ging staatssecretaris Snel door het stof vanwege een opeenstapeling van fouten bij het stopzetten van kinderopvangtoeslag. De Belastingdienst leed aan tunnelvisie, zegt hij.

Telegraaf 14.11.2019

Telegraaf 31.10.2019

AD 13.07.2019

AD 05.07.2019

AD 04.07.2019

 

Telegraaf 20.06.2019

Belastingdienst zette kinderopvangtoeslag stop naar aanleiding van achterhaalde informatie

Signalen van de GGD waren volgens de fiscus aanleiding om bij honderden ouders kinderopvangtoeslag stop te zetten. Die signalen waren al lang achterhaald, blijkt uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws.

De Belastingdienst zou een onderzoek naar de affaire rond het stopzetten van de kinderopvangtoeslag gefrustreerd hebben. Ambtenaren die betrokken waren bij het onjuist en hardhandig aanpakken van honderden ouders konden belangrijke stukken achterhouden voor de auditors, zo blijkt uit berichtgeving van RTL Nieuws en Trouw.

AD 17.07.2019

AD 10.07.2019

Telegraaf 18.06.2019

Staatssecretaris Snel steeds verder in het nauw door fouten met kinderopvangtoeslag !!!!

Kortom, de Belastingdienst heeft een onderzoek naar eigen falen in de affaire-kinderopvangtoeslag gefrustreerd. Stukken werden achtergehouden door medewerkers, die zelf betrokken waren bij de jarenlange onjuiste en hardhandige aanpak van honderden ouders.

Het ‘bewijs’ voor vermoedens van fraude blijkt daarnaast nog dubieuzer dan staatssecretaris Snel van Financiën deze week moest toegeven, blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw.

Na eerdere onthullingen moest Snel dinsdag 11.06.2019 voor de tweede keer diep door het stof en bood de Kamer en honderden ouders weer excuses aan. Gezinnen raakten in grote problemen door de onterechte stopzetting van toeslagen voor kinderopvang in 2014. Tot op de dag van vandaag is er voor hen geen oplossing.

De Tweede Kamer voert de druk op staatssecretaris Menno Snel van financiën op om eindelijk met een fatsoenlijke oplossing te komen voor honderden ouders van wie de kinderopvangtoeslag in 2014 onterecht werd stopgezet.

De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst heeft tijdens Pinksteren individuele gedupeerde ouders benaderd voor een persoonlijk gesprek met staatssecretaris Menno Snel van Financiën. Dat blijkt uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws.

De advocaat van die ouders – die al jarenlang procedeert tegen de overheid vanwege de onrechtmatige stopzetting van toeslagen- werd daarbij door de Belastingdienst bewust gepasseerd. Dit is in strijd met alle regels van het recht.

Lees ook: ‘Door terugvorderen kinderopvangtoeslag staat ons leven stil’

Geheimhouding

De Kamerleden Omtzigt (CDA), Leijten (SP) en Snels (GroenLinks) eisten vandaag in een reeks schriftelijke spoedvragen dat ouders zich alsnog konden laten bijstaan door hun advocaat.

Uit die vragen blijkt dat zij vrezen dat Snel probeert de ouders nu snel af te kopen met een schadevergoeding, en dat deze gedupeerden ‘geheimhouding’ krijgen opgelegd. De drie partijen willen voor morgen 12.00 uur antwoord van Snel. Morgen praat staatssecretaris Snel met gedupeerde ouders.

Staatssecretaris Snel kwam in politieke problemen toen RTL Nieuws en Trouw onthulden dat onderzoek werd gedaan naar de vraag of ‘tweede nationaliteit’ een rol speelde in een doorgeschoten, onrechtmatige aanpak van fraude.

De problemen voor Snel verergerden toen daarna werd onthuld dat zijn Belastingdienst zelfs rommelde met bewijs. Het dwong Snel tot de instelling van een officieel onderzoek, onder leiding van oud -minister Donner.

Over het handelen van de Belastingdienst is al vernietigend geoordeeld door de Nationale Ombudsman, de Raad van State en de Hoge Raad.

Financiële problemen voor Fatma door dubieus onderzoek Belastingdienst

Bekijk deze video op RTL XL

De Belastingdienst blijkt de tweede nationaliteit van burgers bij te houden. De dienst lijkt zelfs aan de hand daarvan strenger te handelen. Fatma heeft twee nationaliteiten. Ze raakte zonder goede aanleiding haar toeslag voor kinderopvang kwijt.

Crisisteam

Rond Menno Snel is een ‘crisisteam’ opgezet om de schade voor de staatssecretaris te beperken. CDA, SP en GroenLinks willen nu dat hij op de kortst mogelijke termijn alsnog met een brief komt waarin alle openstaande vragen over de affaire alsnog worden beantwoord.

Vrijdag eiste de Kamercommissie Financiën dat de staatssecretaris interne onderzoeken van accountants naar de affaire openbaar maakt. Betwijfeld wordt of Snel de Kamer juist en volledig heeft ingelicht.

Voor de zomervakantie volgt nog een debat, waarin Snel zich moet verantwoorden voor gemaakte fouten. In Den Haag wordt verwacht dat dat niet alleen zal gaan over een oplossing voor gedupeerde ouders, maar ook over de informatievoorziening aan de Kamer.

Ook komt de vraag op tafel of Snel de juiste persoon is om te zorgen dat de Belastingdienst op orde komt. Daarover groeit twijfel.

Lees ook: Opheldering geëist over etnisch profileren Belastingdienst: ‘Heel pijnlijk’

Rammelend onderzoek

Een kernprobleem bij de fraudeaanpak van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst was dat er in strijd met alle regels van het recht werd gehandeld. Belangrijke informatie werd stelselmatig achtergehouden, er werd zoals dat hoort geen hoor- en wederhoor gepleegd, en Toeslagen baseerde zich op rammelend onderzoek.

Lees ook: Ahmet in gevecht met Belastingdienst: ‘Ik wil dat mijn naam gezuiverd wordt’

Honderden ouders – van wie toeslagen werden stopgezet – kwamen in grote problemen. Het gastouderbureau dat de opvang voor hen regelde ging er ook aan onderdoor, terwijl er geen bewijs was dat dit bureau íets fout had gedaan.

Kinderopvangtoeslagdossier Trouw

lees: Meer voor menno snel d66

lees: aanbiedingsbriefdeelrapport 1 ibo toeslagen 11.11.2019

lees: bijlage 1 ibo toeslagen deelonderzoek 1

lees: bijlage 2 weging op de hand

lees: bijlage 3 onderzoek mare

lees: Brief over het_pakket Belastingplan 2020 en toezeggingen m.b.t. invordering toeslagen 04.11.2019 

reactie concept: Bestuurlijke reactie rapport datagedreven selectie van aangiften door de Belastingdienst 23.04.2019

Rapport; Dategedreven selectie aangiften door Belastingdienst WR def. 11.06.2019

brief onderzoek_EDP-auditors naar de kinderopvangtoeslag 07.06.2019

lees: kamerbrief-voortgang-werving-belastingdienst 17.10.2018

bijlage 1-uitingen-in-de-arbeidsmarktcampagne 17.10.2018

Bijlage 2 Aanvullend verzoek COB 02.12.2016

Kabinetsreactie Onderzoek naar de besluitvormingsprocedures binnen de Belastingdienst 27.01.2017

Rapport Commissie onderzoek Belastingdienst 27.01.2017

Zie ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

zie ook: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Zie ook: Staat het krakende kabinet Rutte 2 op ploffen meneer Weekers ??

Zie ook: Staatssecretaris Frans Weekers VVD – Tot ziens dan maar ???

Commissie kinderopvangtoeslag: nog duizenden gezinnen extra recht op compensatie

NOS 14.11.2019 Voorzitter Donner van de commissie die het handelen van de Belastingdienst bij de kinderopvangtoeslag onderzocht, zegt dat er nog “duizenden gezinnen” onbehoorlijk zijn behandeld. Ook die gezinnen hebben recht op compensatie, zei hij tijdens zijn persconferentie. Dit kan een kostenpost van tientallen miljoenen euro’s opleveren.

Donner: “Mensen hebben hun baan verloren, loonbeslag gekregen. De ellende kun je nooit goedmaken, dat is altijd het probleem met het vergoeden van schade. Dus zul je echt moeten zorgen dat de vergoedingen ruimhartig zijn.”

Piet Hein Donner over de bevindingen van de commissie: niet honderden, maar duizenden gezinnen zijn niet goed behandeld en hebben recht op compensatie:

Donner: bang dat duizenden gezinnen getroffen zijn

De commissie onderzocht het zogenoemde ‘CAF 11 dossier’. Dit is het dossier van het fraudeteam van de Belastingdienst over 300 ouders die zijn beschuldigd van fraude met de kinderopvangtoeslag. Dat fraudeteam was veel te streng, ook tegen ouders die per ongeluk kleine foutjes in hun administratie hadden.

Tienduizenden euro’s

De kinderopvangtoeslag werd stopgezet en teruggevorderd. Ook van de voorgaande jaren. Gezinnen kregen te maken met schulden van duizenden tot tienduizenden euro’s. Dit moeten zij van de commissie allemaal terugkrijgen van de overheid, tenzij de ouders daadwerkelijk fraudeerden.

Donner schat in dat naast de 300 ouders van het ‘CAF 11 dossier’ nog duizenden gezinnen hetzelfde is overkomen. Ook zij hebben recht op dezelfde schadevergoeding, vindt de voormalig minister van Justitie.

De kinderen van Angela Sanches zaten bij een kinderopvang die fraudeerde met haar DigiD. De ontvangen toeslagen van die tijd én daarna zijn verhaald op haar. Dat heeft bij haar voor grote problemen gezorgd:

Gedupeerde kinderopvangtoeslag: ‘Ik ben geen crimineel’

Staatssecretaris Snel, die over de Belastingdienst gaat, zette afgelopen vrijdag al de invorderingen stop bij 8500 gezinnen die kindopvangtoeslag moesten terugbetalen. Hij deed dit op aandringen van CDA en SP in de Tweede Kamer, die vermoeden dat de Belastingdienst ook in deze zaken fout zit.

Op de vraag aan Donner hoe groot de kans is dat bij deze 8500 gezinnen echte fraudeurs zitten antwoordde hij: “Dat zullen er hooguit enkele zijn.” De kans dat de overheid dus tientallen miljoenen tot meer dan 100 miljoen euro moet uitbetalen is groot.

Morgen spreekt het kabinet over de kwestie.

  Menno Snel @Menno_Snel

In de fraudeaanpak van #kinderopvangtoeslag is veel niet goed gegaan. Er is nu een gedegen advies van de Commissie uitvoering toeslagen. Morgen maak ik mijn maatregelen bekend en informeer ik de Tweede Kamer. De betrokken ouders stuur ik dan een brief. https://t.co/3g2l2VhzlB

Bekijk ook;

Belastingdienst zat fout bij kinderopvangtoeslag, ouders krijgen schadevergoeding

NOS 14.11.2019 De Belastingdienst was te streng bij het beoordelen van een groep ouders die kinderopvangtoeslag had aangevraagd, en kwam te snel tot het oordeel ‘fraude’. Dat bracht de gezinnen ten onrechte in grote financiële problemen, waardoor zij nu recht hebben op terugbetaling en schadevergoeding.

Dat is het oordeel van de adviescommissie onder leiding van oud-minister Donner over het zogenoemde ‘CAF 11 dossier’. Dit is het dossier van het fraudeteam van de Belastingdienst over 300 gezinnen die zijn beschuldigd van fraude met de kinderopvangtoeslag.

Streng optreden

Het team werd opgericht ten tijde van de zogenoemde ‘Bulgarenfraude’ en moest streng optreden om nieuwe schandalen te voorkomen.

Dat veroorzaakte volgens de commissie “institutionele vooringenomenheid”, dat wil zeggen een vooroordeel tegen de ouders waardoor de ambtenaren “het onderscheid tussen ‘goeden’ en ‘kwaden'” niet meer zagen.

Als de ouders ook maar iets niet goed hadden ingevuld, door slordigheid of onwetendheid, werden zij al verdacht van fraude. Ze kregen weinig tot geen onderbouwing van die beschuldiging te horen. Daardoor konden zij zich niet verdedigen of hun gegevens verbeteren.

Maar de gezinnen raakten wel hun kinderopvangtoeslag kwijt en moesten deze ook van de voorgaande jaren terugbetalen. Dat liep voor de meesten in de duizenden euro’s, waardoor de families in financiële problemen kwamen.

De belastingdienst oordeelde te snel dat er sprake van fraude was, ouders hadden zo geen kans, zegt Piet Hein Donner.

Donner: ouders hadden geen kans

Ingrijpend voor persoonlijk leven

De commissie zegt daarover dat dat ingrijpend is geweest voor het persoonlijke leven van de ouders. “Duidelijk is dat niet kan worden volstaan met een welgemeend excuus.” De ouders die geen “ernstige onregelmatigheden” verweten kan worden, krijgen alsnog hun toeslag en een schadevergoeding.

De terugbetaling en schadevergoeding voor de 300 gezinnen gaat in totaal enkele miljoenen euro’s kosten. Morgen bespreekt staatssecretaris Snel het rapport in de ministerraad. De verwachting is dat het kabinet het advies in zijn geheel overneemt en nog dit jaar de bedragen uitkeert.

De commissie oordeelt overigens dat de ambtenaren “grondig”, volgens de juridische regels en “met collectieve vastberadenheid” hebben gewerkt. Zij kregen ook steeds gelijk bij de rechter. Maar toch leidde dit tot een “onbehoorlijke handelwijze”. De commissie komt nog met een advies hoe dit probleem in de toekomst op te lossen.

Piet Hein Donner over de cultuur van fraudebestrijding. “Alles was ineens fraude”.

Donner: alles was ineens fraude

Rekenvoorbeeld:

Een ouder had recht op 6.000 euro kinderopvangtoeslag over 2014. Deze werd na negen maanden stopgezet na beschuldiging van fraude. Ook over 2012 en 2013 moest de toeslag door de ouders worden terugbetaald. De schuld die is ontstaan is 4500 + 6000 + 6000 = 16.500 euro. Dit moeten de ouders per saldo terugkrijgen, ook als zij de schuld al deels hadden terugbetaald.

De immateriële schadevergoeding is 500 euro voor elk half jaar dat de ouders last hebben gehad van de fout en nog niet zijn terugbetaald. Naar verwachting gebeurt dit per 1 januari 2020.

Bekijk ook;

Compensatie voor ’financiële nachtmerrie’ toeslagouders

Telegraaf 14.11.2019 Er komt een compensatie voor ouders die door de Belastingdienst onterecht zijn beschuldigd van fraude met de kinderopvangtoeslag. De fiscus gaat deze mensen de afgepakte toeslag en meer terugbetalen.

Dat staat in het advies dat een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner heeft samengesteld. De fiscus gaat dat advies overnemen. Het gaat om mogelijk duizenden ouders die door de Belastingdienst jarenlang in financiële ellende werden gestort. Zij moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Onterecht, bleek achteraf.

Gedupeerde ouders krijgen alsnog de toeslagen waar ze gewoon recht op hadden, plus nog eens 25 procent van dat bedrag als vergoeding voor materiële schade. Daarbovenop komt nog een bedrag van 500 euro per half jaar sinds het eerste besluit tot terugvordering.

Ook krijgen de ouders de invorderingskosten terug en een vergoeding voor de juridische kosten die ze in het dossier moesten maken. Als de ouders al geld hebben teruggekregen of hun ’schulden’ nog niet ingevorderd waren, wordt dat bedrag van de totale compensatie afgetrokken.

Hoeveel die compensatie in totaal gaat kosten, is nog niet duidelijk. Dat hangt volgens Donner af van het totaal aantal zaken waarin er gecompenseerd moet worden. „Maar de rekening zal fors zijn”, zei hij.

Nachtmerrie

Ouders zijn in een ’financiële nachtmerrie’ terechtgekomen, zei Donner over de ellende van de onterecht beschuldigde ouders. „Die was ook in hun persoonlijk leven ingrijpend. Ook omdat de behandeling van de bezwaren te lang duurde.” De commissie stuitte zelfs op zaken waarin het vijf jaar duurde voordat de fiscus een bezwaar afhandelde.

De compensatie moet er daarom snel komen, vindt Donner. „De ouders zijn al lang genoeg aan hun lot overgelaten. Ze kregen geen duidelijke informatie over wat er van hen werd verwacht en konden zo niet de onregelmatigheden herstellen, waardoor ze geen kans hadden.”

Vooringenomen

De commissie heeft ook gekeken naar waarom het zo fout is gegaan met de toeslagen. Volgens Donner kwam het door ’institutionele vooringenomenheid’ van het zogenoemde Combiteam Aanpak Facilitators (CAF), dat op fraudegevallen jaagde bij de fiscus.

Zij keken daarbij in het CAF 11-dossier niet zozeer naar hoe de ouders daadwerkelijk handelden, maar vanuit het vermoeden dat er fraude werd gepleegd. Daarbij werd actief gezocht naar het ontdekken van fouten van de ouders, ook al waren het maar heel kleine.

In het CAF 11-dossier gaat het om zo’n 300 ouders. Het ’overgrote deel’ daarvan komt in aanmerking voor compensatie, zei Donner. Daarnaast zijn er nog vele andere dossiers, waarin waarschijnlijk nog eens duizenden ouders gedupeerd zijn door de fiscus. Voor hen zou dezelfde compensatieregeling gebruikt kunnen worden.

Kwade wil

Volgens Donner was er geen sprake van kwade wil bij de Belastingdienst. Maar de fiscus heeft wel te makkelijk het etiket fraude geplakt op zaken die dat helemaal niet waren, omdat de fraudebestrijders daar nadrukkelijk op zoek naar waren.

Daarbij wijst Donner er ook op dat de fiscus niet goed reageerde op signalen vanuit de dienst zelf dat het allemaal wat minder zou moeten. Die signalen gingen ’verloren in ambtelijk overleg en collectieve vastberadenheid’, concludeert de oud-minister.

Bekijk meer van; belastingen overheid Piet Hein Donner Den Haag Belastingdienst

Honderden schadevergoedingen van Belastingdienst na fout met kinderopvangtoeslag

AD 14.11.2019 Een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner velt een keihard oordeel over het handelen van de Belastingdienst in de toeslagaffaire. Door een ‘vooringenomen houding’ van de fiscus zijn honderden gezinnen onterecht aangemerkt als fraudeurs. Zij moeten schadevergoeding krijgen, aldus Donner.

Volgens Donner belandden 302 gezinnen in 2014 van de ene op de andere dag in een ‘financiële nachtmerrie’ doordat zij opeens honderden euro’s per maand misliepen en gedwongen werden kinderopvangtoeslag uit 2012 en 2013 terug te betalen. Tegen het ‘vastberaden’ optreden van de Belastingdienst was amper iets in te brengen: ,,Ouders kregen geen duidelijke informatie over wat er van hen werd verwacht en kregen geen kans om onregelmatigheden te herstellen, zodat zij nauwelijks aan deze zerotoleranceaanpak konden ontsnappen”, aldus de commissie.

Het gevolg was dat mensen opeens met een torenhoge toeslagschuld van soms tienduizenden euro’s werden geconfronteerd. Bij de invordering werden dwangmiddelen als de gedwongen verkoop van huizen en de inbeslagname van huizen niet geschuwd. In de tussentijd werden bezwaarschriften soms pas na jaren beantwoord.

Bulgarenfraude

De commissie stelt vast dat de gezinnen slachtoffer zijn geworden van ‘een politiek en bestuurlijk klimaat waarin fraudebestrijding vooropstond’. Het opsporingsteam dat onder de afkorting CAF op pad werd gestuurd, werd opgetuigd in de tijd dat er in politiek Den Haag veel te doen was over de ‘Bulgarenfraude’ met toeslagen. Volgens de commissie paste het CAF ‘naadloos in de tijdgeest’ waarin naast strengere regelgeving ook werd aangesloten bij de wens vanuit de politiek om fraudeplegers hard aan te pakken.

De vooringenomen houding bestond er volgens Donner uit dat de fiscus de ouders niet alleen zag, maar ook behandelde als vermoedelijke fraudeurs, ‘hoewel hun persoonlijk handelen daar geen aanleiding toe gaf’. Opvallend is dat de commissie tijdens haar onderzoek is gestuit op bewijs dat al in 2013 op ambtelijk niveau werd getwijfeld over de aanpak. Maar omdat in de politiek fraudebestrijding zoveel aandacht kreeg is, dit bericht ‘verzand’ en in de ambtelijke molen blijven hangen.

Volgens Donner moeten de gezinnen niet alleen de misgelopen of teruggevorderde toeslagen terugkrijgen, maar is ook een vergoeding voor geleden immateriële en materiële schade op zijn plaats. Volgens Donner zijn de slachtoffers te lang aan hun lot overgelaten en moeten zij snel worden gecompenseerd. Donner: ,,Tegenover de vooringenomenheid van toen verdienen ze nu het voordeel van de twijfel.”

Piet Hein Donner © ANP

Bang

De voorgestelde compensatieregeling gaat de overheid flink geld kosten, omdat de 302 gezinnen in de zogeheten CAF 11-zaak vermoedelijk slechts het topje van de ijsberg vormen van het aantal mensen dat door de gewraakte aanpak door de fiscus in de problemen is beland. In totaal zijn er 170 CAF-zaken geweest. ,,De rekening zal fors zijn”, aldus Donner. ,,Ik ben bang dat we het eerder over duizenden ouders hebben dan honderden”, stelt hij.

De commissie zet het onderzoek naar deze andere gevallen voort. Het rapport dat er nu ligt, is slechts een tussenstap, nadat de Raad van State in april van dit jaar oordeelde dat de stopzetting van de kinderopvangtoeslag in de CAF 11-zaak onrechtmatig was geweest. Staatssecretaris Menno Snel vroeg daarop aan de commissie om met een ‘passende oplossing’ voor deze groep mensen te komen.

Excuses

Snel bood het afgelopen jaar al tot twee keer toe excuses aan voor de gang van zaken. Volgens Donner volstaan die echter niet en is er een geldelijke compensatie nodig. Het is de verwachting dat Snel de voorgestelde regeling zal overnemen. Dat besluit wordt morgen verwacht. Ook komt er binnenkort nog een rapport uit van de Auditdienst Rijk, die het handelen van de Belastingdienst onderzoekt. Die taak was niet weggelegd voor zijn commissie, benadrukte Donner, al leek hij het voor de fiscus op te nemen, door te benadrukken dat er geen sprake is geweest van ‘kwaadwilligheid’: ,,De Belastingdienst heeft eigenlijk gedaan wat van haar werd verwacht: fraudebestrijding.”

Commissievoorzitter en oud-minister Piet Hein Donner. Beeld ANP

Commissie oordeelt snoeihard over Belastingdienst: ouders moeten schadevergoeding krijgen

Trouw 14.11.2019 Een adviescommissie van oud-minister Piet Hein Donner komt met keiharde conclusies over het optreden van de Belastingdienst in een fraudeonderzoek naar kinderopvangtoeslag. Ouders hadden geen enkele kans om te ontsnappen, en hebben recht op ruimhartige compensatie.

De Belastingdienst handelde ‘vooringenomen’ bij het vermoeden dat ouders fraudeerden met kinderopvangtoeslag. Daardoor hadden ouders ‘vrijwel geen kans om aan een negatieve beoordeling te ontsnappen’, zo concludeert een adviescommissie onder leiding van Piet-Hein Donner, oud-vicepresident van de Raad van State.

De commissie onderzocht de manier waarop de Belastingdienst opereerde in een fraudeonderzoek uit 2014 bij een gastouderbureau in Eindhoven. Bij ruim 300 ouders werd onrechtmatig en zonder bewijs de kinderopvangtoeslag stopgezet, en zij moesten eerdere voorschotten en toeslagen die zij kregen in voorgaande jaren terugbetalen. Het ging om duizenden tot tienduizenden euro per gezin. Donner schrijft dat het optreden van de Belastingdienst bij ouders heeft geleid ‘tot veel stress, ongemak, problemen en financiële moeilijkheden’.

De oud-minister adviseert in het rapport ‘Omzien in verwondering’ een snelle en ruimhartige compensatie van de getroffen ouders. Staatssecretaris Menno Snel van financiën reageert vrijdag op de conclusies van Donner, maar heeft al aangekondigd dat hij het advies overneemt. De ouders moeten geld krijgen voor het bedrag dat zij ten onrechte terug moesten betalen. Ook moet er compensatie zijn van immateriële en materiële schade en kosten, bijvoorbeeld voor een advocaat, die ouders hebben gemaakt. Een onafhankelijke commissie van wijzen houdt in de gaten of de schadevergoeding door de Belastingdienst wel juist wordt afgehandeld.

Financiële nachtmerrie

De compensatie betreft niet alle ruim driehonderd ouders. Dit omdat er ook gevallen tussen zouden zitten waarin ouders wel degelijk verwijtbare fouten hebben gemaakt bij de aanvragen van toeslagen. Overigens heeft het betrokken gastouderbureau uit Eindhoven altijd volgehouden dat de ruim driehonderd ouders die de Belastingdienst in deze zaak onderzocht, nooit allemaal klant geweest kunnen zijn. In 2014, toen het fraudeonderzoek startte, had het bureau slechts 157 klanten.

De ouders, zegt Donner, werden ‘door de Belastingdienst gezien als fraudeur, zonder dat hun persoonlijke situatie werd gecontroleerd’. Dit stortte vele gezinnen in ‘een financiële nachtmerrie’. De fiscus volgde in de ogen van de commissie een ‘Kafka-redenering’, door betalingsproblemen na het stopzetten van toeslagen als bewijs van fraude te zien. Staatssecretaris Snel heeft eerder erkend dat er sprake was van ‘tunnelvisie’ bij de Belastingdienst en hij heeft excuus aangeboden voor het optreden van de organisatie waar hij de politieke verantwoordelijkheid voor draagt.

De werkwijze bij de Belastingdienst liep uit de hand, volgens Donner, door ‘een samenloop van een politiek en maatschappelijk klimaat’. Achtereenvolgende kabinetten wilden bij bezuinigingen de uitkeringen ontzien, maar hamerden wel op fraudebestrijding. “Met enige gemak werd het etiket ‘fraude’ geplakt op iets wat niet meer was dan onachtzaamheid”, stelt de commissie.

Collectieve vastberadenheid

Bij de Belastingdienst werd resoluut opgetreden. Instructies van de leiding werden steeds ‘rechtlijniger’. Vanuit de wens op zoek te gaan naar fraude werd het hele apparaat erop ingericht die fraude ook te vinden. Ambtenaren hadden geen zicht meer op het onderscheid tussen ‘goeden’ en ‘kwaden’; iedere ouder werd standaard als fraudeur behandeld. Signalen van ambtenaren dat het anders moest, al vanaf de start van de nieuwe fraudeaanpak in 2013, gingen verloren ‘in de collectieve vastberadenheid’.

De commissie Donner keek naar het fraudeonderzoek uit 2014 in Eindhoven, de zogeheten CAF 11-zaak. Dit betreft ruim driehonderd ouders. Vrijwel zeker heeft de Belastingdienst in maar liefst 170 fraudeonderzoeken gehandeld zoals in Eindhoven. In totaal zijn dus waarschijnlijk duizenden ouders gedupeerd, zei Donner tijdens de presentatie van zijn advies. In een vervolgonderzoek gaat de commissie ook die onder de loep nemen.

In dat vervolgonderzoek komt ook de vraag aan bod of er sprake is geweest van etnisch profileren door de Belastingdienst. Trouw en RTL Nieuws berichtten eerder dat verschillende gastouderbureaus constateerden dat vooral ouders met een migratieachtergrond te maken kregen met stopzettingen, en pas later ook autochtone klanten. Ook de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoekt die zaak nog, en de commissie-Donner hoopt het oordeel van die instantie te kunnen meenemen in haar eigen eindrapport.

Lees ook:

Belastingdienst handelde jarenlang in strijd met de wet

De top van de Belastingdienst negeerde jarenlang misstanden. Nu stapt een klokkenluider naar de Tweede Kamer.

‘De overheid is een machine geworden’

De overheid is een machine geworden, vindt de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen. ‘De burger krijgt een overheid die hij niet meer kent.’

Alleen de ouders van buitenlandse afkomst waren opeens hun kindertoeslag kwijt

Hoe ging de Belastingdienst te werk bij de omstreden stopzettingen van kinderopvangtoeslagen in 2014? Daarover resten nog steeds veel vragen. Zoals waarom juist ouders van buitenlandse komaf hun toeslag kwijtraakten.

Dossier; Kinderopvangtoeslag;

Meer over; Belastingdienst politiek misdaad, recht en justitie Piet Hein Donner overheidsbeleid Kinderopvangtoeslag Jan Kleinnijenhuis & Jelle Brandsma

Honderden gedupeerde ouders moeten ruime compensatie krijgen in toeslagenaffaire

MSN 14.11.2019 Er moet snelle en ruimhartige compensatie komen voor een groep van honderden ouders die slachtoffer werden van de ontspoorde fraudejacht van de Belastingdienst. Dat adviseert de commissie-Donner, die onderzoek deed naar de toeslagaffaire die veel mensen in grote financiële problemen bracht.

De presentatie van het rapport van de commissie-Donner over de toeslagenaffaire is hier vanaf 16.00 uur live te volgen.

Gedupeerde ouders moeten niet alleen compensatie krijgen voor geleden financiële en emotionele schade. “Minstens zo belangrijk is de erkenning dat ze onterecht als fraudeur zijn behandeld, zonder mogelijkheid om zich daartegen te verweren”, zegt de commissie-Donner. Niet alleen de teruggevorderde toeslagen voor kinderopvang moeten vergoed, ook moet er een ‘ruimhartige’ schadevergoeding komen.

Doorgeslagen zero-tolerance

Volgens de commissie zijn ouders de dupe geworden van ‘institutionele vooringenomenheid’ en een doorgeslagen ‘zero-tolerance’-beleid en een ‘blinde’ handelwijze van de Belastingdienst, die ontstond in de nasleep van de Bulgarenfraude. Er was als gevolg daarvan sprake van een ‘onbehoorlijke’ aanpak van goedwillende burgers, die ondanks interne protesten niet werd veranderd, zo staat in het rapport ‘Omzien in verwondering’.

De commissie werd ingesteld door staatssecretaris Menno Snel van Financiën na onthullingen van Trouw en RTL Nieuws. Daaruit bleek dat een gastouderbureau uit Eindhoven op basis van ‘nep-bewijs’ was bestempeld tot fraudeur. Een groep van driehonderd aangesloten ouders werd daarna keihard aangepakt. Hun bezwaren werden stelselmatig genegeerd en tienduizenden euro’s werden teruggevorderd.

Lees ook:

Reconstructie: hoe ouders ‘efficiënt en effectief’ kapot werden gemaakt

In de nasleep van de Bulgarenfraude trad de Belastingdienst keihard op tegen alle mogelijke vormen van fraude. De commissie-Donner komt tot de conclusie dat deze groep mensen door de overheid onrechtvaardig is behandeld. “Het was een ‘zero tolerance’ wijze van onderzoek waarbij ouders vrijwel geen kans hadden om aan een negatieve beoordeling te ontsnappen.”

“Ouders werden vervolgens geconfronteerd met terugvordering van grote bedragen”, vervolgt de commissie. “Dit heeft tot veel stress, problemen en soms grote financiële moeilijkheden geleid.”

Excuses

Staatssecretaris Snel bood eerder al meermalen excuses aan aan gedupeerden, en zei dat het ‘ondenkbaar’ zou zijn als deze mensen geen compensatie zouden krijgen. In Den Haag wordt gezegd dat Snel het advies van Donner wil overnemen.

Morgen komt Snel naar verwachting met een officiële reactie op het advies van Donner. Ook moet hij een zeer kritische Tweede Kamer antwoord geven op hoe het zo mis heeft kunnen gaan en wie daarvoor verantwoordelijk was. De Kamer wil onder meer weten of er ‘ambtsmisdrijven’ zijn gepleegd, en wie van de ambtelijke en politieke top daarvoor verantwoordelijk was.

Lees ook:

Misstanden bij Belastingdienst tot aan hoogste ambtelijke top genegeerd

Klokkenluider

Naar verwachting zal de staatssecretaris morgen ook talloze documenten over de affaire vrijgeven, op basis van een verzoek op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) van Trouw en RTL Nieuws. Het parlement vroeg meermalen naar die stukken, maar kreeg ze tot dusver niet.

De Kamer wil ook opheldering over de aanklacht van de klokkenluider van de Belastingdienst. Die stelde dat ambtenaren in het verleden opdracht kregen om in strijd met de wet burgers aan te pakken. Het is een van de eerste signalen dat het niet alleen bij de afdeling Toeslagen fout zat, maar dat de problemen spelen bij de héle Belastingdienst. Staatssecretaris Snel heeft beloofd dat hij hier een onderzoek naar instelt.

Lees ook:

Toeslagenaffaire: topambtenaren gaven illegale fraudejacht ruim baan

Voorstel compensatieregeling:

  • Terugbetalen alle onterecht teruggevorderde toeslagen uit 2012, 2013 en 2014
  • 25 procent daar bovenop ter compensatie van materiële schade
  • 500 euro voor elk half jaar dat gedupeerden in de ellende zitten
  • Terugbetaling van in rekening gebrachte invorderingskosten
  • Vergoeding van kosten van juridische bijstand
  • Al toegekende vergoedingen worden hier van afgetrokken

Klokkenluider kan misstanden Belastingdienst niet langer aanzien

Bekijk deze video op RTL XL

Pierre Niessen werkte jaren bij de Belastingdienst en trok vaak aan de bel. Met zijn meldingen werd niets gedaan.

RTL Nieuws / Pieter Klein; Menno Snel Belastingdienst Ministerie van Financiën Toeslagenaffaire Belastingdienst

 

Zelfs belastingexperts zijn tegenwoordig een beetje de weg kwijt

NOS 13.11.2019 De Belastingdienst kwam vanochtend, niet voor het eerst, negatief in het nieuws. Een medewerker zegt dat hij jarenlang is genegeerd bij het aankaarten van misstanden: zeker 40.000 mensen moesten geld terugbetalen, hoewel ze nog recht hadden op uitstel van betaling doordat bijvoorbeeld hun bezwaar nog behandeld moest worden. De terugvordering zou dus onterecht zijn geweest.

“Het is weer een serieuze aantijging waarin duidelijk wordt dat de Belastingdienst zich niet aan de wet houdt en dat is ernstig in een rechtsstaat”, zegt CDA-Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt. “De Belastingdienst heeft de zwaarste rechtsmiddelen in handen, beslaglegging op al je geld en dat soort middelen, dus daar moet het je-houden-aan-de-wet centraal staan. Als een burger daar niet van uit kan gaan dan zit er rot in onze rechtsstaat.”

De Belastingdienst geeft zo zelf het verkeerde voorbeeld, vindt Omtzigt. “Heel veel burgers zeggen ‘ik kan wel bezwaar indienen, maar ik krijg nooit antwoord’. Nu komt er iemand van de Belastingdienst naar voren en die zegt, ja dat kan wel kloppen. In het geval van de kinderopvangtoeslag is massaal bezwaar ingediend en die bezwaren bleven gewoon anderhalf jaar op de plank liggen.”

“Het heeft te maken met de maatschappelijke verontwaardiging die is ontstaan na de Bulgarenfraude bijvoorbeeld”, aldus Diana van Hout, hoogleraar belastingrecht.

Ook Diana van Hout, hoogleraar formeel belastingrecht in Nijmegen en Tilburg, is geschrokken. “Als het klopt, is het heel ernstig en een vreemde gang van zaken die ik in 25 jaar nog niet eerder ben tegengekomen. De Belastingdienst lijkt hier heel hard in te zetten op handhaving, maar er is ook nog zoiets als rechtsbescherming van de burger. Het is altijd zoeken naar een balans tussen die twee.”

Maatschappelijke verontwaardiging

Toch ligt die nadruk op handhaving niet alleen aan de Belastingdienst, vindt zij. “Het heeft te maken met de maatschappelijke verontwaardiging die is ontstaan na de Bulgarenfraude bijvoorbeeld. Dat werkt door. Ook de politiek kijkt de Belastingdienst op de vingers en wil dat die strenger handhaaft. Politici mogen wat dat betreft de hand in eigen boezem steken.”

Publieke ophef speelt sowieso een grotere rol, zegt Van Hout. “Niet alleen bij toeslagen, maar ook rond heffingen voor bedrijven. Bijvoorbeeld door het schandaal rond de Panamapapers, toen bleek dat bedrijven op grote schaal belastingregels ontweken, was de verontwaardiging groot. Er wordt nu steeds kritischer gekeken naar adviseurs en advocaten die meehelpen aan het opstellen van lucratieve constructies. Dat is op zich goed, maar het lijkt wat door te slaan.”

Eerlijk behandeld

Kamerlid Omtzigt ziet dat probleem ook: “Het gaat mij erom dat de burger eerlijk behandeld wordt. Als je er als burger niet vanuit kunt gaan dat de Belastingdienst zich aan de wet houdt, waarom moet jij dat dan wel doen?”

Wat dat betreft is er een verandering gaande, zegt hoogleraar Van Hout: “Vroeger waren regels duidelijk en mocht iets wel of niet. Nu zijn er zoveel regels en tegenstrijdige regels dat zelfs belastingexperts soms de weg kwijtraken. En er worden steeds meer regels ingevoerd die veel bevoegdheden aan de Belastingdienst geven, maar de rechtsbescherming van de burger lijkt daarbij veel minder van belang. Ik denk dat we pas in het voorportaal staan van de echte problemen.”

Bekijk ook;

De Belastingdienst heeft tienduizenden burgers onterecht in de problemen gestoken, meldt een klokkenluider. Ⓒ ANP XTRA

’Belastingdienst negeerde misstanden bij behandeling burgers’

Telegraaf 13.11.2019 Leuker kunnen ze het bij de Belastindienst niet maken, maar wel eerlijker. Een klokkenluider zegt dat misstanden bij de behandeling van burgers al jaren stelselmatig worden genegeerd. Tot op het hoogste ambtelijk niveau kreeg een medewerker die aankaartte dat in strijd met de wet werd gehandeld en rechten van burgers werden geschonden, geen gehoor.

De klokkenluider, Pierre Niessen (68), een nu gepensioneerde ex-ambtenaar, doet nu zijn verhaal tegen Trouw en RTL Nieuws. Hij legt zijn relaas ook voor aan de Tweede Kamer, hopend dat burgers alsnog hun recht krijgen en niet door de Belastingdienst worden gedupeerd. Dat doet Niessen via het overdragen van een brandbrief en een dossier met daarin vooral e-mailverkeer tussen hem, collega’s en de hoogste bazen bij de Belastingdienst.

Uit de stukken zou blijken dat de Belastingdienst bij zeker veertigduizend mensen ten onrechte geld terugvroeg, hoewel zij volgens de wet recht hadden op uitstel van betaling omdat bijvoorbeeld hun bezwaar nooit behandeld werd. Wie daar als medewerker van de fiscus iets van zei, kon volgens Niessen op weinig steun rekenen. Er zou dan ook een angstcultuur bij de Belastingdienst heersen. Bovendien zou de focus op ’targets’ binnen de organisatie leidend zijn, en niet een eerlijke behandeling van de burger.

Bekijk ook: 

Fiscus loopt zich te hoop op bezwaren 

Gezin de dupe

Ook werden onterecht toeslagen voor de kinderopvang stopgezet, waarbij de ouders zonder enig bewijs aangemerkt zouden zijn als fraudeur. De kosten voor de burger liepen soms tot wel in de tienduizenden euro’s die terugbetaald moesten worden. „Voor mij is de maat vol. Ik moet wel naar buiten treden, die verplichting heb ik. Ten opzichte van de mensen die onrecht is aangedaan en tegenover mijn geweten”, aldus Niessen in het onthullende interview.

De Belastingdienst reageert dat het ’voortdurend streeft’ naar het voldoen aan de wet. Ook is er meermalen gesproken met de kritische medewerker en zijn diens ’signalen’ gemeld bij de betrokkenen. „Als een collega het niet eens is met de manier waarop zijn melding is afgehandeld, kan hij de misstand melden bij het Huis voor Klokkenluiders”, aldus een woordvoerder.

Bekijk ook: 

5 vragen: wat als je onterecht toeslag hebt gekregen? 

Bekijk ook: 

’Voorkom naheffing kinderopvangtoeslag’ 

Bekijk meer van; belastingen bedrog Pierre Niessen Belastingdienst

‘Ambtelijke top Belastingdienst negeerde jarenlang misstanden’

NOS 13.11.2019 Een medewerker van de Belastingdienst die tot op het hoogste ambtelijke niveau misstanden binnen de dienst probeerde aan te kaarten, zegt dat hij jarenlang is genegeerd.

Hij is nu met pensioen en heeft een brandbrief aan de Tweede Kamer geschreven, in de hoop dat hij daar wel gehoor vindt. Trouw en RTL Nieuws hebben inzage gehad in die brief en het e-mailverkeer tussen Pierre Niessen, zijn collega’s en de leiding van de Belastingdienst. De Kamerbrief is inmiddels openbaar gemaakt.

Daarin stelt hij dat de dienst aan zeker 40.000 mensen geld terugvroeg, hoewel die nog recht hadden op uitstel van betaling doordat bijvoorbeeld hun bezwaar nog behandeld moest worden. De terugvordering zou dus onterecht zijn geweest.

Niessen treedt naar buiten naar aanleiding van de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Daarin hield de fiscus zich ook niet aan de regels, door toeslagen stop te zetten zonder bewijs dat mensen daar geen recht op hadden en gastouderbureaus te betichten van fraude. Verder maakte de dienst zich schuldig aan etnisch profileren.

Ook in deze zaak werden bezwaren niet behandeld en moesten mensen ontvangen toeslagen zonder regeling terugbetalen, waarbij het soms om grote bedragen ging. Staatssecretaris Snel heeft dat stopgezet, omdat onduidelijk is of de terugvordering rechtmatig is.

‘Signalen gedeeld’

De Belastingdienst zegt in een reactie tegen Trouw dat op basis van Niessens meldingen “signalen zijn gedeeld met de verantwoordelijke onderdelen”, maar onduidelijk is of er daadwerkelijk iets mee is gedaan.

Staatssecretaris Snel zegt dat er meerdere keren is gesproken met de klokkenluider, onder meer door de directeur, en dat naar aanleiding daarvan “de signalen zijn gedeeld”. Hij laat weten dat de Commissie Uitvoering Toeslagen morgen met een rapport komt. “Naar verwachting zal ook afhandeling van bezwaarschriftbehandeling hierin aandacht krijgen.”

Tegen muren aangelopen

De nu 68-jarige Niessen behandelde tussen 2014 en 2016 bezwaren bij de afdeling Invordering. Toen de Belastingdienst besloot om een aan 40.000 burgers verleend uitstel van betaling af te blazen kreeg hij stapels bezwaren op zijn bureau, maar zijn superieuren zouden hem hebben opgedragen die niet te erkennen.

Omdat dat tegen de wet was, zou Niessen daar niet in hebben willen meegaan, maar anderen wel, waardoor het opeisen van betalingen gewoon kon doorgaan. Niessen zegt dat dit mechanisme ook werkte in de toeslagenaffaire.

De Belastingdienst piept en kraakt al langer. NOSop3 maakte deze zomer een explainer over de problemen:

De puinhoop bij de grootste geldmachine van Nederland

Zijn collega’s hebben Niessen afgeraden om aan de bel te trekken. Ze waren bang voor hun positie, terwijl juristen van de dienst de misstanden zouden hebben goedgepraat vanwege de grote achterstanden die moeten worden weggewerkt. Niessen zegt dat hij tot aan de hoogste baas, de directeur-generaal, geprobeerd heeft gehoor te krijgen, maar dat hij “tegen muren aanliep”.

Bekijk ook;

© RTL Nieuws Pierre Niessen (68), oud-medewerker van de Belastingdienst: “Ik heb de plicht om naar buiten te treden.”

Misstanden bij Belastingdienst tot aan hoogste ambtelijke top genegeerd

MSN 12.11.2019 De Belastingdienst heeft interne meldingen van misstanden bij de behandeling van burgers tot op het hoogste ambtelijke niveau genegeerd. Een medewerker die jarenlang aan de bel trok omdat in strijd met de wet werd gehandeld en burgers werden gedupeerd, vond nergens gehoor.

Dit blijkt uit een brandbrief die deze klokkenluider naar de Tweede Kamer stuurde, en waarin Trouw en RTL Nieuws vooraf inzage hadden. Collega’s waarschuwden hem dat zijn strijd voor gerechtigheid zinloos was: “Je weet hoe het klokkenluiders vergaat.” Er heerste een angstcultuur bij de Belastingdienst. Medewerkers durfden de leiding niet tegen te spreken, uit vrees dat het hun loopbaan zou schaden.

Geschokt door onthullingen

Pierre Niessen (68), een nu gepensioneerde ex-ambtenaar, is geschokt door de onthullingen over de toeslagenaffaire. Toeslagen voor kinderopvang werden door de Belastingdienst onterecht stopgezet, ouders werden zonder bewijs aangemerkt als fraudeur en moesten tienduizenden euro’s terugbetalen. Daarom vertelt Niessen nu zijn verhaal.

Klokkenluider kan misstanden Belastingdienst niet langer aanzien

Bekijk deze video op RTL XL

Pierre Niessen zag van binnenuit hoe het misging bij de Belastingdienst. Hij kaartte de misstanden aan, maar dat werd hem niet in dank afgenomen.

De klokkenluider zegt dat hij geen rust vindt, als hij zijn ervaringen niet zou aankaarten. “Voor mij is de maat vol. Ik moet wel naar buiten treden, die verplichting heb ik. Ten opzichte van de mensen die onrecht is aangedaan en tegenover mijn geweten.” Niessen hoopt dat de politiek onderzoek gaat doen en de Belastingdienst dwingt tot verantwoording en aanpassing van regels.

Onterecht hard aangepakt

Niessen handelde in de jaren 2014 tot en met 2016 bezwaren af bij de afdeling Invordering van Belastingdienst / Toeslagen. De jaren daarvoor alarmeerde hij leidinggevenden al meermalen dat bij de afhandeling van toeslagen of schulden ouders vaak onterecht hard werden aangepakt en dat de rechtsbescherming niet op orde was. Het halen van ‘targets’ was belangrijker dan een eerlijke behandeling van burgers.

Lees ook:

Belastingdienst zette toeslag 8500 gezinnen stop vanwege ‘grove schuld’

De affaire die Niessen het meest dwars zit is het zonder reden intrekken van uitstel van betaling. Dit gebeurde bij 40.000 mensen, terwijl niet eens een beslissing was genomen over hun bezwaar. Daarna werd de invordering van schulden in gang gezet (en de rente daarover).

In strijd met de wet

Als burgers daartegen bezwaar maakten, deed de Belastingdienst alsof zijn neus bloedde. Het bezwaar werd aangemerkt als ‘verzoek om informatie’ en de invordering van schulden werd gewoon doorgezet, in strijd met de wet. Ook in de toeslagenaffaire werden ouders hier slachtoffer van. Bezwaren ‘vereenvoudigd’ afdoen’, heette dat intern.

Niessen: “Hier is mensen onrecht aangedaan, daar ben ik van overtuigd. Nou, als dat zo is, dan ben ik er niet meer van af te houden.” Hij kaartte de kwestie daarom aan bij collega’s, bij leidinggevenden, bij juristen van de dienst, bij een vertrouwenspersoon, bij het hoger management, en uiteindelijk bij de hoogste ambtelijke baas.

‘Onacceptabel en zeer ongepast’

Nergens vond hij gehoor: “Ik liep tegen muren aan.” Tot op de dag van vandaag heeft hij geen antwoord gekregen op de waarom-vraag. Het zit Niessen nog steeds dwars dat medewerkers van de Belastingdienst de opdracht kregen tegen de wet in te handelen: “Onacceptabel en zeer ongepast.” Niessen heeft geweigerd dit te doen.

Lees ook:

Gwendolyne won zaak over toeslag van Belastingdienst: ‘Tijd krijg je niet terug’

Hij wil dat de Belastingdienst alsnog verantwoording aflegt en werkprocessen aanpast. Ook hoopt Niessen dat interne klachtprocedures tegen het licht wordt gehouden, en dat de top in de toekomst wél luistert naar eigen medewerkers. De ex-ambtenaar is gebonden aan een geheimhoudingsplicht, meldt hij in zijn brief aan de Tweede Kamer, maar hij is bereid het parlement de bewijsvoering te leveren.

Consequent afgewimpeld

Trouw en RTL Nieuws kregen inzage in zijn dossier om de feiten te kunnen controleren. Uit de documenten blijkt dat Niessen consequent werd afgewimpeld. “In de toekomst gaan we weer volgens de wet werken”, antwoordt een jurist op zijn klachten. Een ander: “Pierre, bemoei je niet met beleidszaken, houd je bezig met je eigen werkzaamheden.” Of, zoals een collega zei: “Pierre, ik vind dat je gelijk hebt, maar ik moet nog vele jaren mee.” Steeds dezelfde reactie: “Pierre, ook al heb je gelijk, dit ga je nooit winnen. Je wint het nooit van de overheid.”

Niessen is geen liefhebber van de uitdrukking ‘klokkenluider’; het woord is volgens hem besmet. Hij benadrukt dat hij intern de juiste procedures heeft gevolgd en dat hij slechts een ‘misstand’ aan de kaak stelt. Uit het dossier blijkt dat Niessen zich met zijn klachten ook wendde tot de ambtelijke top, zoals de toenmalig Directeur Toeslagen, en de hoogste baas, de Directeur-Generaal van de Belastingdienst. Ook bij hen vond hij geen gehoor.

Lak aan rechtsbescherming

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt zegt dat hij meer signalen krijgt over een onzorgvuldige omgang met burgers. “Het lijkt erop dat een aantal leidinggevenden bij de Belastingdienst lak heeft aan de rechtsbescherming van de belastingplichtige.” Omtzigt wil snel opheldering van staatssecretaris Snel  (Financiën) of topambtenaren van deze praktijken afwisten, en signalen van medewerkers ‘bewust genegeerd’ hebben.

SP-Kamerlid Renske Leijten noemt het goed dat oud-medewerkers als Niessen zich melden, omdat zo ‘steeds duidelijker wordt wat er is gebeurd’. “Het is een ontluisterend beeld, dat het vertrouwen in de overheid ernstig schaadt. De SP vindt dat dit opgelost moet worden, maar ook dat de onderste steen boven moet komen via en parlementaire enquête.”

‘Signalen gemeld’

De Belastingdienst wil in niet zeggen of de wet willens en wetens is overtreden bij het intrekken van 40.000 uitstellen van betaling. Een woordvoerder zegt dat de dienst ‘voortdurend streeft’ naar het voldoen aan regels.

Volgens de fiscus is herhaaldelijk met de klokkenluider gesproken en zijn diens ‘signalen’ gemeld bij betrokken onderdelen. “Als een collega het niet eens is met de manier waarop zijn melding is afgehandeld, kan hij de misstand melden bij het Huis voor Klokkenluiders.” De Belastingdienst verwijst verder naar het rapport van de commissie-Donner over de toeslagenaffaire, komende donderdag. “Naar verwachting zal ook de afhandeling van bezwaren hierin aandacht krijgen.”

Lees ook:

Toeslagenaffaire: topambtenaren gaven illegale fraudejacht ruim baan

Pierre Niessen raakte de laatste jaren bij de Belastingdienst steeds verder geïsoleerd op zijn werk. Hij kreeg een burn-out, en verliet de dienst in 2016 om met pensioen te gaan. In een afscheidsmail aan collega’s, na een dienstverband van 46 jaar, hield hij een vurig pleidooi voor ‘herbezinning’ op het ‘rechtsgevoel’ – van ambtenaren en voor burgers. “We mogen onze problemen niet afwentelen op onze klanten. De rechten van burgers moeten ten volle gewaarborgd blijven en wij moeten rekenschap afleggen.”

Open kaart spelen

Tegenwoordig woont Niessen met zijn vrouw de helft van het jaar in Nederland, de andere helft in Turkije. Hij doet voor één keer zijn verhaal, en hoopt dat hij nu wel wordt gehoord. “Het is de hoogste tijd dat open kaart wordt gespeeld. Ik kreeg een burn-out, maar de mensen die getroffen werden hadden het nog veel zwaarder. Ik hoop dat er voor hen nu een oplossing komt.”

Slachtoffers toeslagenaffaire halen verhaal

Bekijk deze video op RTL XL

Een groep boze ouders ging langs bij de Belastingdienst in Rotterdam. Hun kinderopvangtoeslag werd ten onrechte stopgezet.

RTL; Pieter Klein Menno Snel Belastingdienst Ministerie van Financiën Toeslagenaffaire Belastingdienst Klokkenluider Toeslagenwet Kinderopvang

Het belastingplan van Menno Snel: doet D66’er zijn naam eer aan?

AD 12.11.2019 Zelden wist een staatssecretaris van Financiën zijn belastingplan zo eenvoudig door de Tweede Kamer te loodsen. Toch roept de werkwijze van D66’er Menno Snel ook weerstand op.

Het zit er bijna op voor Menno Snel. Na zo’n dertig uur debat en de beantwoording van honderden schriftelijke vragen stemt de Kamer komende donderdag in met de belastingmaatregelen voor komend jaar.

Als de schijn niet bedriegt, zal het vuistdikke pakket met fiscale wetgeving zonder noemenswaardige wijzigingen worden aangenomen. Dat is een opsteker voor de staatssecretaris van Financiën, maar in de Kamer klinkt ook gemor over Snel. En niet alleen bij de oppositie.

Voor een voormalig topambtenaar – die in 2017 eerst nog even lid moest worden van D66 voordat hij als staatssecretaris kon worden beëdigd – houdt Snel zich opvallend soepel staande. Inhoudelijk komt de bewindsman dan ook immer goed voor de dag. Hij kent zijn dossiers, kent de gevoeligheden en weet hoe Den Haag werkt. Collega-bewindslieden doen graag een beroep op zijn denkkracht. Maar een raspoliticus is hij niet.

De nul houden

Dat werd de afgelopen weken goed zichtbaar, stelt Henk Nijboer, de fanatieke financieel woordvoerder van de PvdA. Nijboer werkte ooit, net als Snel, op het ministerie dat zichzelf ziet als de broedplaats voor the best and brightest van Den Haag.

De mores op Financiën zijn anders dan die in de Tweede Kamer. ,,Ambtenaren vinden dat een debat goed is gegaan wanneer een wetsvoorstel er na afloop nog steeds hetzelfde uitziet als daarvoor, wanneer de Kamer er niks aan heeft gewijzigd”, stelt Nijboer. Die mentaliteit, van koste wat kost ‘de nul’ houden, zie je terug bij Snel, meent hij.

De staatsse­cre­ta­ris lijkt weleens te vergeten dat hij ook politicus is, aldus Henk Nijboer, PvdA.

,,De staatssecretaris lijkt weleens te vergeten dat hij ook politicus is, en dat je de Kamer ook af en toe haar zin moet geven, tegen het advies van de ambtenaren in”, zegt Nijboer. ,,In het parlement zitten immers gekozen volksvertegenwoordigers die wat willen bereiken, we zijn geen technocraten. Wetten worden er ook gewoon beter van als je naar argumenten luistert.”

Menno Snel geeft minder vaak toe aan het parlement dan zijn voorgangers. Daarmee zorgt hij voor rust bij de Belastingdienst, al loopt niet alles gesmeerd.

Menno Snel geeft minder vaak toe aan het parlement dan zijn voorgangers. Daarmee zorgt hij voor rust bij de Belastingdienst, al loopt niet alles gesmeerd. © ANP

Dramatisch

Snels voorgangers Frans Weekers en Eric Wiebes gaven vaker toe aan het parlement. Tegelijkertijd – en dat is de andere kant van de medaille – zit Snel tot dusver steviger in het zadel dan die twee VVD’ers. Weekers moest immers aftreden vanwege de Bulgarenfraude en Wiebes wist net op tijd minister te worden, anders was hem waarschijnlijk hetzelfde lot beschoren geweest nadat een reorganisatie onder zijn leiding dramatisch uitpakte.

Hij staat de stal schoon te vegen. Dat is ontzettend nodig, aldus Steven van Weyenberg, D66.

De rust die Snel heeft gebracht, juist doordat hij het ministerie al zo goed kende, is een weldaad gebleken, vindt Kamerlid – en partijgenoot – Steven van Weyenberg. ,,De erfenis die er lag wens je niemand toe. Hij staat de stal schoon te vegen.

Dat hij soms scherp ‘nee’ zegt, omdat de Belastingdienst het niet aankan, vinden politici niet altijd leuk. Maar het is wel ontzettend nodig. We hebben in het verleden te veel staatssecretarissen gehad die gewoon uitvoerden wat de Kamer vroeg. Daar plukken we nu de wrange vruchten van.”

Frustratie

Toch klinkt ook binnen de coalitie frustratie. Zo lanceerde Snel – tegen de verwachting in – een plan voor een nieuwe, ‘eerlijker’ spaartaks. Maar de invoering daarvan laat nog ruim twee jaar op zich wachten, ook al stelt de Orde van Belastingadviseurs dat de staatssecretaris echt meer vaart kan maken. Een oproep van regeringspartijen VVD en CDA om een ‘ultieme poging’ te wagen de vermogensrendementsheffing een jaar eerder te wijzigen is door Snel echter terzijde geschoven.

Nog groter is de frustratie over het handelen van de staatssecretaris in de toeslagaffaire, waarbij honderden gezinnen – en mogelijk nog veel meer – in grote financiële problemen kwamen omdat de Belastingdienst op onrechtmatige wijze de kinderopvangtoeslag stopzette en terugvorderde.

© ANP

Klokkenluider

Nadat de fiscus al terecht was gewezen door de Nationale Ombudsman, de Kinderombudsman, de Hoge Raad én de Raad van State moest de Tweede Kamer grote druk uitoefenen om Snel ertoe te bewegen de Belastingdienst gedupeerde ouders tegemoet te komen.

,,In de tussentijd ontsloeg de Belastingdienst wel bijna een klokkenluider die de misstanden aan het licht had gebracht, terwijl de ambtenaren die de fout in gingen ongestraft zijn gebleven”, stelt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die zich al in 2017 vastbeet in de zaak. ,,Dan geef je het verkeerde signaal af en corrumpeer je de Belastingdienst”, wierp hij Snel al eerder voor de voeten.

Uiteindelijk besloot Snel pas dit jaar, nadat hij opnieuw excuses had gemaakt, de lopende invorderingen stop te zetten. In een toelichting zei hij dat hij eerder ‘nog niet zo diep’ op de hoogte van de zaak was. Snel zei voor de zomer dat een tegemoetkoming voor gedupeerden ‘een logische uitkomt is’ maar hij wacht op het rapport van een commissie onder leiding van Piet-Hein Donner. Dit advies had er al moeten zijn maar de deadline werd steeds opgeschoven. Komende donderdag is het eindelijk zover.

Bubbel

SP-Kamerlid Renske Leijten vindt dat Snel veel eerder en doortastender had moeten optreden. De staatssecretaris bleef volgens haar te lang afgaan op ambtenaren van de Belastingdienst, die bleven volhouden dat er niks onoorbaars was gebeurd.

,,Terwijl de dringende signalen vanuit de samenleving zich bleven opstapelen.” Volgens Leijten is Snel veel te lang in zijn bubbel blijven zitten. Zij twijfelt of de D66’er de aangewezen man is om schoon schip te maken bij de fiscus. ,,Daar durf ik mijn hand niet voor in het vuur te steken.”

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën kreeg in augustus een zwartboek van de SP. Daaruit bleek dat veel meer mensen de dupe zijn geworden door de problemen met de kinderopvangtoeslag.

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën kreeg in augustus een zwartboek van de SP. Daaruit bleek dat veel meer mensen de dupe zijn geworden door de problemen met de kinderopvangtoeslag. © ANP

© Foto Koen Suyk Kinderopvangtoeslag werd bij gezinnen ten onrechte stopgezet.

Oplossen toeslagproblemen vergt drastische ingrepen

MSN 11.11.2019 De problemen die mensen ondervinden met toeslagen zijn nauwelijks op te lossen zonder het belastingstelsel drastisch te veranderen. Dat concludeert een werkgroep van ambtenaren die deze moeilijkheden onderzochten.

Huishoudens raken de laatste jaren vaker in financiële problemen doordat ze te veel toeslag hebben ontvangen en die moeten terugbetalen. „Dat is buitengewoon pijnlijk voor een stelsel dat juist is bedoeld om huishoudens financieel te ondersteunen,” schrijft de door het kabinet ingestelde onafhankelijke werkgroep.

Toeslagen zijn een steeds belangrijker middel geworden om huishoudens tegemoet te komen in de kosten voor huur, zorg en kinderen. Hoe lager het inkomen, des te hoger de toeslag. Omdat mensen de toeslagen als maandelijks voorschot van de Belastingdienst ontvangen, kan dat tot financiële problemen leiden.

Wie achteraf te veel geld kreeg, moet geld terugbetalen. „Burgers met de laagste inkomens krijgen de hoogste toeslagen en kunnen te maken krijgen met de relatief hoogste terugvorderingen, terwijl juist zij de minste financiële buffers hebben”, schrijven de ambtenaren.

Het kabinet komt nog niet met een reactie. Dat willen ze pas doen na een tweede onderzoek van dezelfde werkgroep van ambtenaren van Financiën, Sociale Zaken, Volksgezondheid en Binnenlandse Zaken. Daarin staat de vraag centraal: moet het helemaal anders?

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) kampt met een slepend dossier rond kinderopvangtoeslag die bij gezinnen ten onrechte werd stopgezet. Een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner onderzoekt de zaak en kan elk moment met zijn conclusies komen.

Onregelmatige inkomens

Eerder trok de Raad van State vergelijkbare conclusies. Juist onder mensen met lage inkomens nam het aandeel flexwerkers de afgelopen vijftien jaar fors toe. Zij hebben onregelmatige inkomens.In 2016 moesten huishoudens 2,3 miljoen keer toeslag terugbetalen, in totaal 1 miljard euro. Via toeslagen keert de Belastingdienst 12,8 miljard euro per jaar uit, in 7,5 miljoen toeslagen aan 5 miljoen huishoudens.

De werkgroep: „Het stelsel van toeslagen voegt onzekerheid toe aan de veelal toch al ingewikkelde (financiële) situatie van deze groep huishoudens. ”

Het overgrote deel van de terugbetaalde toeslagbedragen ligt onder 500 euro: 72 procent. Dat levert voor de meeste mensen geen problemen op. Terugbetalen kan via een jarenlange betalingsregeling. Maar bij huishoudens met vier toeslagen die achteraf moesten terugbetalen, was het gemiddelde bedrag 2.511 euro. Mensen die vanuit een uitkering aan het werk gaan, zien hun recht op toeslagen snel verminderen en moeten vaak terugbetalen. „Juist zij hebben vaak geen buffer om dit op te vangen.”

Kleine verbeteringen

De oplossingen die de ambtenaren onderzochten, hebben allemaal nadelen ten opzichte van de huidige situatie. De toeslagen worden bijvoorbeeld lager, wat problemen voor de laagste inkomens kan veroorzaken. Of ze worden op basis van al bekende, ‘oude’ inkomens uitgekeerd, terwijl de situatie alweer heel anders kan zijn.

Volgens de ambtenaren zijn wel kleine verbeteringen mogelijk binnen het huidige stelsel. De ambtelijke werkgroep beveelt ze „ten zeerste aan” omdat ze bijdragen aan „een hoognodige vereenvoudiging van het toeslagenstelsel”. Maar ze „zijn onvoldoende om de volledige problematiek” op te lossen.

Want de aannames achter het toeslagenstelsel kloppen niet, volgens de werkgroep. „Het toeslagenstelsel gaat uit van voorspelbaarheid, hetgeen zich lastig verdraagt met de toenemende flexibilisering van arbeid en samenlevingsvormen.” Ook gaat het stelsel uit van burgers die het stelsel snappen en zelf actief voorkomen dat ze te veel toeslag ontvangen. Maar bij veel mensen is dat soort „doenvermogen” beperkt.

Het stelsel is complex door de politieke keuzes die in 2005 bij de opzet ervan werden gemaakt. De toeslagen moesten snel, en heel precies afgesteld op het individuele huishouden worden uitgekeerd, in de vorm van een voorschot. Later kwam daar de eis bij aan de Belastingdienst om fraude met toeslagen te voorkomen.

In de loop van de jaren is het toeslagenstelsel ingewikkelder geworden. Zo wilden kabinetten in de aanloop naar Prinsjesdag heel gericht de koopkracht van groepen mensen (ouderen, minima, middeninkomens) proberen te verbeteren door elk jaar weer te morrelen aan de toeslagen. Die complexiteit is een probleem op zich, want de burger is volledig verantwoordelijk voor het aanleveren van juiste, actuele informatie over zijn leefsituatie. Een fout is snel gemaakt, schrijven de ambtenaren.

Vangnetregeling

De ambtelijke werkgroep onderzocht allerlei vaak geopperde oplossingen. Zoals: maak van de toeslagen geen voorschot meer, maar een tegemoetkoming achteraf. Dat lost volgens de ambtenaren weinig op: de kans is groot dat mensen dan geen geld krijgen op het moment dat ze het nodig hebben. Dat kan worden opgelost met een vangnetregeling die wel direct uitkeert als mensen weinig inkomen hebben, maar dan gelden dezelfde nadelen als bij de toeslagen nu.

De snelle oplossingen die de werkgroep aanbeveelt, maken de toeslagen wat eenvoudiger en de uitkering ervan wat minder streng. Zo moet de Belastingdienst actiever burgers attenderen op mogelijke problemen.

De Belastingdienst zou te veel betaalde toeslagen ‘proportioneel’ moeten terugvorderen: dus niet de toeslag voor het hele jaar als er maar één maand geen recht op was. Ook zou de Belastingdienst ‘een discretionaire bevoegdheid’ moeten krijgen om bij schrijnende gevallen de terugvordering kwijt te schelden. Verder adviseren de ambtenaren de verantwoordelijkheid voor levering van juiste, actuele informatie minder bij de burger te leggen.

‘Toeslagensysteem brengt mensen vaak juist in de problemen’

NOS 11.11.2019 Er is veel mis met het huidige stelsel van toeslagen die mensen via de Belastingdienst krijgen. Vaak krijgen ze meer dan waar ze recht op hebben, en dan moeten ze achteraf geld terugbetalen. En daardoor kunnen ze in financiële problemen komen. Elk jaar leidt dat tot 300.000 dwanginvorderingen.

“Dat is uiterst pijnlijk voor voor een stelsel dat juist is bedoeld om huishoudens financieel te ondersteunen”, concludeert een groep ambtenaren. Die onderzoekt in opdracht van het kabinet hoe het stelsel verbeterd kan worden. Huishoudens die afhankelijk zijn van toeslagen, zijn juist extra kwetsbaar.

In Nederland ontvangen 5 miljoen huishoudens een toeslag van de Belastingdienst, zoals zorgtoeslag, huurtoeslag of kinderopvangtoeslag. Jaarlijks gaat het in totaal om 12,8 miljard euro, dat is per huishouden 2000 tot 2500 euro.

In 2016 bleken 2,3 miljoen toeslagen verkeerd berekend en moesten huishoudens bij elkaar 1 miljard euro terugbetalen. Jaarlijks legt de Belastingdienst ongeveer 300.000 dwanginvorderingen op omdat mensen niet terugbetalen. Ze lopen dan het risico dat er beslag wordt gelegd op hun loon of bezittingen.

De ambtenaren noemen het stelsel uiterst complex. Mensen krijgen een voorschot op basis van een schatting, maar die blijkt vaak onjuist omdat de persoonlijke situatie van huishoudens moeilijk te voorspellen is. Die persoonlijke situatie kan tegenwoordig snel veranderen als mensen scheiden of verhuizen. Dat minder mensen in vaste dienst werken, maakt het alleen maar lastiger.

In de meeste gevallen begrijpen mensen wel dat ze moeten terugbetalen, maar ze ervaren het vaak wel als een “boete” van de Belastingdienst, concluderen de onderzoekers.

Kinderopvangtoeslag

De problemen met toeslagen zijn actueel. Staatssecretaris Snel besloot vorige week nog dat de invorderingen bij 8500 huishoudens stopgezet wordt, omdat niet duidelijk is of deze mensen met opzet te veel toeslag aanvroegen. De Belastingdienst ligt ook onder vuur vanwege de manier waarop ouders zijn behandeld die te veel kinderopvangtoeslag zouden hebben gekregen.

Vandaag protesteerden nog tientallen ouders bij het kantoor van de Belastingdienst in Rotterdam:

‘Uit mijn huis gezet omdat de schulden zo hoog opliepen’

In het rapport van de ambtelijk werkgroep, dat Snel naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, staan vijf mogelijke oplossingen voor het falende stelsel, zoals een variant waarbij de overheid huishoudens actiever helpt om terugvorderingen te voorkomen. Ook de mogelijkheid om de toeslag niet meer als voorschot uit te keren, maar achteraf, is onderzocht.

Grondige heroverweging nodig

Maar geen van die oplossingen biedt soelaas voor alle problemen, zeggen de ambtenaren. Ze pleiten voor een “grondige heroverweging” van de keuzes die tot het huidige stelsel hebben geleid. Binnen het huidige stelsel is de oplossing niet te vinden.

De werkgroep komt begin volgend jaar met een vervolgonderzoek, waarin gekeken wordt hoe het toeslagensysteem op de schop kan en hoe huishoudens op een andere manier dan via de fiscus ondersteund kunnen worden.

Morgen praat de Tweede Kamer over het belastingplan voor volgend jaar. Het CDA wil het rapport van de ambtenaren daar ook aan de orde stellen.

Bekijk ook;

’Toeslagen maken financiën huishoudens onzekerder’

Telegraaf 11.11.2019 Het stelsel van toeslagen is zo moeilijk, dat het de financiële situatie van mensen juist onzekerder maakt. Maar een kant-en-klare oplossing op de korte termijn is er niet.

Dat blijkt uit een onderzoek naar toeslagen dat maandag naar de Tweede Kamer is gestuurd. Dat onderzoek oordeelt hard over de manier waarop de overheid de toeslagen heeft ingericht. Die past niet bij de aard van mensen, die niet uit zichzelf in actie komen om de toeslagen waar ze recht op hebben ook daadwerkelijk aan te vragen.

Daarnaast gaat het vaak fout met teveel ontvangen toeslagen die terugbetaald moeten worden. Dat „kan tot financiële problemen leiden of deze verergeren”, staat in het onderzoek. „Dat is buitengewoon pijnlijk voor een stelsel dat juist is bedoeld om huishoudens financieel te ondersteunen.”

Het leidt ertoe dat de overheid bij één op de drie huishoudens in Nederland met een schuld zelf een van de schuldeisers is. Bij ongeveer 300.000 gevallen mondt zo’n terugbetaling uit in een dwangvordering, omdat er niet of niet snel genoeg afgerekend wordt.

Volgens de onderzoekers moet de overheid meer zekerheid en eenvoud in gaan bouwen bij de toeslagen. Maar het gaat moeilijk worden om daar op de korte termijn wat aan te doen. Het probleem is namelijk dat er voor elke oplossing een ’prijs’ moet worden betaald. „Dat leidt tot de conclusie dat er geen variant is die enkel voordelen heeft ten opzichte van het huidige stelsel.”

Er komt nog een vervolg op het onderzoek, waarin wordt gekeken naar oplossingen voor de lange termijn.

Bekijk meer van; economie Belastingdienst Tweede Kamer der Staten-Generaal

Toeslagouders mogen hun dossiers inzien

Telegraaf 11.11.2019 De Belastingdienst gaat de dossiers van ouders die in de knel zijn gekomen met de kinderopvangtoeslag naar hen opsturen. Dat kregen de ouders voor elkaar na een actie bij het Rotterdamse kantoor van de fiscus maandagochtend.

Een groep van 35 ouders stond voor de deur bij de Belastingdienst. Zij eisten hun dossier op, omdat ze inzage willen in hun zaak. Daar kon de fiscus niet meteen aan voldoen, maar de ouders krijgen hun dossiers uiteindelijk wel.

„Ze hebben hun adresgegevens achter kunnen laten en we gaan hun dossiers thuis opsturen”, laat een woordvoerder van de fiscus weten. „Hoe lang dat duurt, scheelt per persoon. In het uiterste geval kan het een maand duren, maar het kan ook eerder al zijn.”

De actie was opgezet door SP-Kamerlid Leijten. Die partij heeft een zwartboek gemaakt met allerlei zaken van ouders wiens kinderopvangtoeslag stil werd gezet. Het waren ouders uit dat zwartboek die zich in Rotterdam meldden.

Ⓒ Renske Leijten

De Belastingdienst ligt onder druk doordat er veel fout is gegaan met ouders die ten onrechte hun kinderopvangtoeslag is afgenomen. Vorige week besloot staatssecretaris Snel daarom om alle invorderingen te stoppen bij ouders die hun toeslag wegens opzet of grove schuld moesten terugbetalen.

Bekijk meer van; belastingen familie Belastingdienst

 

Belastingdienst stopt met dwanginvordering bij 8500 gezinnen

NOS 09.11.2019 De fiscus stopt voorlopig met het terugvorderen van toeslagen van zeker 8500 mensen. Zij hebben samen nog een openstaande schuld van 160 miljoen euro bij de belastingdienst, schrijft staatssecretaris Menno Snel aan de Kamer. Gemiddeld komt dat neer op bijna 19.000 euro per gezin.

Volgens de fiscus hebben deze mensen opzettelijk te veel toeslagen aangevraagd. De Belastingdienst had daarom dwanginvorderingen in gang gezet, waarbij salarissen en auto’s in beslag kunnen worden genomen.

Nu zegt de staatssecretaris dat eerst moet worden onderzocht of het terecht is dat sommigen zijn verdacht van fraude met toeslagen. “In afwachting hiervan heb ik toegezegd de pauzeknop te hanteren”, staat in de Kamerbrief. De Tweede Kamer had hier al op aangedrongen bij de staatssecretaris.

Jarenlang in problemen

Honderden gezinnen zaten jarenlang in de problemen omdat mogelijk ten onrechte kinderopvangtoeslagen door de fiscus waren stopgezet. Staatssecretaris Snel heeft gezegd dat hij niet kan uitsluiten dat er fouten zijn gemaakt door het team dat de belastingfraude moest opsporen.

Volgens Trouw en RTL Nieuws deed het zogenoemde CAF-team er alles aan om beschuldigingen van fraude hard te maken. Er werd vooral gekeken naar ouders die mogelijk onterecht toeslagen voor kinderopvang zouden hebben ontvangen. In vrijwel alle gevallen ging het om ouders met een tweede nationaliteit, zoals de Turkse of Marokkaanse, meldde RTL Nieuws in mei. De Belastingdienst bleek die nationaliteiten ook te registeren, wat verboden is.

Bekijk ook;

Fiscus vordert voorlopig geen toeslagen meer terug

MSN 08.11.2019 De Belastingdienst stopt tot nader order met het terugvorderen van de toeslagen van zo’n 8.500 mensen, ter waarde van 160 miljoen euro. Dat heeft staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer geschreven. Het gaat om teveel betaalde toeslagen waarvan de fiscus vond dat de ontvangers daar schuld aan hadden. Of ze dat wel hadden, staat hevig ter discussie.

In Rotterdam zijn tientallen kwetsbare gezinnen de dupe geworden van fraude bij twee kinderopvangorganisaties.

Snel gaat zijn beleid ten aanzien van het terugvorderen heroverwegen. Uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws bleek de voorbije maanden namelijk dat dit jarenlang vaak zonder sluitend bewijs gebeurde, met grote financiële gevolgen voor betrokkenen. Bij gedwongen vorderingen werd bijvoorbeeld beslag op lonen gelegd en zijn auto’s verkocht als onderpand. Snel belooft de Tweede kamer dat de Auditdienst Rijk (ADR) ook dergelijke gevallen uit het verleden zal onderzoeken.

„In afwachting hiervan heb ik toegezegd de ‘pauzeknop’ te hanteren”, schrijft de staatssecretaris. Eind oktober won een gedupeerde moeder een zaak over het onterecht terugvorderen van kinderopvangtoeslag bij de Raad van State. Die jurisprudentie heeft Snel meegenomen in zijn besluit om voorlopig te stoppen met vorderen.

Belastingdienst zette toeslag 8500 gezinnen stop vanwege ‘grove schuld’

MSN 08.11.2019 Er zijn 8500 gezinnen die nog toeslagen moeten terugbetalen omdat ze er volgens de Belastingdienst geen recht op hadden. Dat schrijft staatssecretaris Snel van Financiën aan de Tweede Kamer. Gemiddeld gaat het om een bedrag van zo’n 19.000 euro.

Trouw en RTL Nieuws brachten eerder aan het licht dat veel mensen het slachtoffer werden van de keiharde fraudeaanpak van de Belastingdienst. Ze werden onterecht als fraudeurs aangemerkt. Toeslagen werden in dat geval met harde hand teruggevorderd.

“Al die gezinnen kregen geen betalingsregeling, naar nu blijkt zonder bewezen fraude,” zegt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. “Wat een groot drama.” In totaal hebben deze mensen nog een schuld openstaan van 160 miljoen euro.

Lees ook:

Belastingdienst bracht gezinnen in grote financiële problemen

Pauzeknop

Een commissie onderzoekt waar het is misgegaan en komt binnenkort met een advies over compensatie. De Tweede Kamer vroeg eerder deze week om invorderingen en beslagleggingen tijdelijk stop te zetten tot er duidelijkheid is.

Na lang aandringen van de Tweede Kamer beloofde staatssecretaris Snel dat hij voorlopig de ‘pauzeknop’ zal hanteren. Dat gaat gelden voor alle zaken waarin een betalingsregeling is afgewezen vanwege grove schuld.

Geen invordering

In dergelijke zaken zullen voorlopig geen nieuwe invorderingsmaatregelen worden genomen. Dat betekent onder andere geen nieuwe loonbeslagen en geen inbeslagnames van auto’s. Lopende invorderingsmaatregelen worden opgeschort.

Als er nieuwe verzoeken komen voor een betalingsregeling, zal voorlopig geen onderzoek worden ingesteld naar opzet of grove schuld. De Belastingdienst is meteen begonnen met het uitvoeren van deze maatregelen. Bij de Belastingtelefoon zitten mensen klaar om vragen hierover te beantwoorden.

Huiverig

“Eerst was de staatssecretaris nog huiverig om op de pauzeknop te drukken”, zegt politiek verslaggever Roel Schreinemachers. “Nu kiest hij de vlucht naar voren en zet hij invordering in alle zaken voorlopig stop. Voor de Belastingdienst is het ondoenlijk om te bepalen voor wie de invordering wel moet worden stopgezet en voor wie niet. Omdat het maar van korte duur is, is nu voor deze oplossing gekozen.”

Lees ook:

Ouders vaker zonder bewijs slachtoffer fraudejacht Belastingdienst

RTL Nieuws; Belastingdienst  Toeslagenaffaire Belastingdienst  Kinderopvang

Coulance voor ouders die kinderopvangtoeslag moeten terugbetalen

NOS 05.11.2019 Mensen die verdacht worden van fraude met kinderopvangtoeslag hoeven voorlopig niet meer bang te zijn voor loonbeslag of invorderingen. Staatssecretaris Snel komt tegemoet aan de wens van de Tweede Kamer om de gezinnen meer lucht te geven.

Omdat de Belastingdienst denkt dat de gezinnen bewust gefraudeerd hebben, kwamen ze niet in aanmerking voor een betalingsregeling. Ze moesten direct over de brug komen. Konden ze dat niet, dan kon er beslag gelegd worden op het loon.

Inmiddels is er veel twijfel over de verdenkingen van de fiscus. Het is maar de vraag of de betrokken gezinnen moedwillig gefraudeerd hebben en of de toeslag wel terecht is stopgezet.

Een commissie van wijzen, onder leiding van oud-minister Donner, onderzoekt de handelwijze van de Belastingdienst. Het rapport daarover laat langer op zich wachten.

Pauzeknop

Veel mensen kwamen in de problemen door de harde aanpak van de Belastingdienst. Kamerleden van VVD, CDA en SP vroegen Snel daarom om spoedige actie.

Die beloofde dat hij “de pauzeknop indrukt”. Iedereen die moet terugbetalen, kan een betalingsregeling krijgen.

Bekijk ook;

CDA: nieuw extern onderzoek naar fiscus

AD 28.10.2019 Een onafhankelijke commissie moet onderzoek doen naar de manier waarop de Belastingdienst burgers en kleine bedrijven behandelt. Regeringspartij CDA pleit voor zo’n onderzoek.

Het gaat specifiek over de vraag hoe “mensen met schulden of vermoedens van belastingfraude” worden behandeld. ,,We zien aan de lopende band grote problemen bij de Belastingdienst ten opzichte van burgers en kleine bedrijven waarbij zij het gevoel hebben van het kastje naar de muur gestuurd te worden”, zegt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.

Omtzigt stelt voor die commissie te laten voorzitten door een voormalige rechter of ombudsman. De commissie zou moeten onderzoeken of burgers en ondernemers “wel voldoende mogelijkheden hebben ten opzichte van de Belastingdienst” en of de fiscus zich wel aan de wet houdt. Uit het onderzoek zou ook moeten blijken wat burgers kunnen doen als de Belastingdienst de wet zou overtreden.

Grote financiële problemen

De afgelopen tijd was de Belastingdienst vaak in het nieuws vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire. De fiscus zette deze toeslag voor een groot aantal ouders onterecht stop. Sommige huishoudens kwamen hierdoor in grote financiële problemen.

Momenteel loopt er al een onderzoek onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner naar deze specifieke zaak. Donner kijkt naar de manier waarop de gedupeerden gecompenseerd moeten worden. De accountants van het Rijk onderzoeken hoe de Belastingdienst handelde in de toeslagenkwestie. Recent vroeg de Tweede Kamer of bij dat onderzoek ook de rol van de politieke top kon worden onderzocht.

Belastingdienst bracht gezinnen in grote financiële problemen

RTL 28.10.2019 De Belastingdienst heeft op grote schaal gezinnen in ernstige financiële problemen gebracht door geen betalingsregelingen te treffen als toeslagen moesten worden terugbetaald. De fiscus merkte hen aan als fraudeur, ook als daar geen bewijs voor was, en verweet mensen ‘opzet’ of ‘grove schuld’.

Er werd geen rekening gehouden met persoonlijke omstandigheden en gedupeerden kwamen nog dieper in het moeras. Dit blijkt uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws naar de toeslagenaffaire. Het gaat om de onrechtmatige stopzetting van toeslagen voor kinderopvang, waarvan duizenden mensen slachtoffer werden.

Het CDA eist nu een onafhankelijk onderzoek naar hoe de Belastingdienst met burgers en kleine bedrijven omgaat. De SP wil dat staatssecretaris Menno Snel nu ingrijpt en slachtoffers compenseert.

Opzet en grove schuld

Volgens goed ingevoerde bronnen was het standaard beleid in zogeheten CAF-zaken, de onderzoeken van het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF), om mensen geen uitweg te bieden met een betalingsregeling.

De redenering was dat omdát volgens de Belastingdienst toeslagen moesten worden teruggevorderd, de betrokken ouders dat zelf hadden veroorzaakt. En dus was sprake van opzet en grove schuld en daarom kregen ze geen betalingsregeling. Extra wrang was dat deze mensen niet konden terugbetalen, juist omdat de Belastingdienst de toeslagen stopzette. Dit leidde onder meer tot loonbeslagen.

Moeder Jolanda in diepe schulden

Bekijk deze video op RTL XL

Boete op boete: Jolanda kwam in grote financiële problemen door de Belastingdienst. !!!

Vertrouwelijke instructie

Uit ons onderzoek blijkt verder dat de Belastingdienst niet alleen in CAF-zaken, maar ook nu nog in andere gevallen bij toeslagen voor kinderopvang, huur of zorg mensen regelmatig aanmerkt als fraudeur en ze ‘grove schuld’ verwijt.

Dit gebeurt ook als er kleine fouten of onregelmatigheden zijn, of als mensen niet zelf fraudeerden, maar wel een gastouderbureau. Dan krijgen zij toch de rekening gepresenteerd, en wordt er geen rekening gehouden met ‘persoonlijke omstandigheden’ zoals de wet voorschrijft. Daardoor kan niet naar draagkracht worden terugbetaald.

RTL Nieuws en Trouw beschikken over een vertrouwelijke interne instructie van de Belastingdienst. Hieruit blijkt dat de fiscus de wet zeer streng uitlegt, vooral bij ‘verwijtbaarheid’ rond teveel ontvangen toeslagen voor kinderopvang.

De richtlijn gaat onder meer om betaling van eigen bijdragen, de verantwoording van uren, het volledig overleggen van álle informatie. Opvangcontracten moeten bijvoorbeeld aan ‘alle eisen’ voldoen – als dat niet zo is, wordt ouders al ‘ernstige nalatigheid’ en dus grove schuld verweten. Bovendien moeten dan álle toeslagen worden terugbetaald.

Vermoedens en geen bewijs

De Belastingdienst kan iemand zo bestempelen als mogelijke fraudeur en dus een betalingsregeling ontzeggen als iemand ‘niet of onvoldoende’ weerlegging kan leveren van ‘vermoedens’ van de dienst. Ouders moeten dus hun onschuld bewijzen.

In de instructie wordt gezegd dat het gaat om ‘richtlijnen, geen vaste regels’, en dat het noodzakelijk is dat ‘gedegen onderzoek’ wordt gedaan. Vooral bij terugbetaling van toeslagen voor kinderopvang leidt het afwijzen van een betalingsregeling tot grote problemen, omdat het al snel om tienduizenden euro’s gaat.

Onder advocaten en in politiek Den Haag groeit twijfel of de Belastingdienst ook daadwerkelijk grondig onderzoek doet, voldoende bewijs aanlevert en toevoegt aan dossiers, voordat mensen zo hard worden aangepakt. Dat zou volgens de wet wel moeten.

Lees ook:

Florien: ‘Ik wil gerechtigheid voor de ouders van wie het leven is stopgezet’

Monsterklus: compensatie

SP-Kamerlid Renske Leijten zette de kwestie deze zomer op de kaart, naar aanleiding van een zwartboek van de SP. Toen kwamen steeds meer schrijnende verhalen aan de oppervlakte. Leijten: “Het ziet er door deze onthullingen naar uit dat mensen in de CAF-affaire letterlijk vogelvrij waren en willens en wetens de vernieling in zijn geholpen. Maar ik zie ook een breder patroon in en het ziet ernaar uit dat de Belastingdienst vaker veel te strikt opereert. En dat ook nog eens zonder deugdelijk bewijs. Dit moet echt stoppen.”

Leijten eist dat staatssecretaris Snel (Financiën) een onderzoek instelt naar alle keren waarbij ouders ‘opzet’ of ‘grove schuld’ is verweten en zij geen betalingsregeling kregen, en of dat wel of niet correct was. De SP wil dat alle terugvorderingen worden gestaakt. Mensen die onterecht te veel hebben terugbetaald, moeten volgens haar worden gecompenseerd. Het gaat om een ‘monsterklus’, omdat er mogelijk tienduizenden gedupeerden zijn.

Lees ook:

Boevenstreken van de Belastingdienst

CDA: onafhankelijk onderzoek

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt wil nu dat een externe, onafhankelijke commissie onderzoek gaat doen naar de behandeling van mensen met schulden door de Belastingdienst en naar hoe de fiscus omgaat met kleine bedrijven: “We zien niet alleen bij de kinderopvangtoeslag schrijnende situaties, maar ook elders mensen die tegen muren aanlopen. De commissie moet ook onderzoeken wat mensen effectief kunnen doen als de Belastingdienst zich zelf niet aan wetten houdt.”

Na een zeer kritisch rapport van de Nationale Ombudsman, beloofde de Belastingdienst in 2017 al dat er met meer ‘coulance’ zou worden gekeken naar of ouders echt wel iets te verwijten viel als er problemen zijn met toeslagen. Vorig voorjaar liet staatssecretaris Snel de Kamer weten dat bij CAF-zaken in 16 gevallen ouders alsnog een betalingsregeling kregen.

De Tweede Kamer steunde een verzoek van Leijten aan Snel om de Kamer voor vandaag te informeren over de instructies, zoals de richtlijnen die Trouw en RTL Nieuws nu publiceren. Vrijdagavond meldde de staatssecretaris dat hij echter ‘meer tijd’ nodig heeft voor hij de Kamer kan informeren.

Vernietigende uitspraak

Ondanks de toezeggingen dat Belastingdienst / Toeslagen een menselijker koers zou volgen, zijn er rechtszaken waaruit het tegendeel blijkt. In een vernietigende uitspraak van de Raad van State van april dit jaar, werd de fiscus hard teruggefloten. Het ging in die zaak over kinderopvang in 2013.

De moeder informeerde de Belastingdienst naar eer en geweten, gaf nooit onjuiste informatie, gaf wijzigingen netjes door – zelfs toen zij in 2013 plotseling naar het ziekenhuis moest vanwege complicaties bij haar zwangerschap van een tweeling. Niettemin werd deze moeder vanwege per ongeluk teveel betaalde toeslag keihard aangepakt, en gezegd dat sprake was van grove schuld’.

Gisteravond was niet duidelijk of de Belastingdienst de instructies na die uitspraak in april heeft aangepast. Het ministerie van Financiën wilde dit weekeinde niet inhoudelijk reageren op vragen, maar verwees naar al lopende onderzoeken. Bovendien zou Snel eerste de Kamer willen inlichten.

Financiële problemen voor Fatma

Bekijk deze video op RTL XL

Ook Fatma kwam door dubieus onderzoek van de Belastingdienst in de problemen.

‘Niet langer wachten op gerechtigheid’

In de Kamer groeit de irritatie over het uitblijven van een oplossing voor gedupeerde ouders en over het niet-informeren van het parlement door staatssecretaris Snel. VVD-Kamerlid Helma Lodders zegt in een reactie op de nieuwe onthullingen: “Voor mensen die al jarenlang aanlopen tegen problemen is het een hard gelag.”

Volgens de regeringspartij hebben de hoogste rechters duidelijke uitspraken gedaan en ‘moet de Belastingdienst daar mee aan de slag’. “Het kan niet zo zijn dat mensen nu nog langer moeten wachten op gerechtigheid.”

meer: Pieter Klein Menno Snel  Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Kinderopvang  Toeslagenwet

‘Meer opvangtoeslagen stopgezet zonder bewijs’

NOS 26.10.2019 De Belastingdienst zette niet alleen bij een gastouderbureau in Eindhoven onterecht toeslagen voor kinderopvang stop, dat gebeurde ook in Rotterdam. Trouw en RTL Nieuws schrijven op basis van een bron dat hier nog eens 120 ouders de dupe waren.

De media schrijven dat gastouderbureau Florien ervan verdacht werd te frauderen met toeslagen. Zonder verder bewijs te leveren, werd daarom de uitkering van tientallen gezinnen stopgezet. Eerder was al bekend geworden dat in Eindhoven zo’n 300 ouders waren getroffen.

Uiteindelijk concludeerde de Belastingdienst ook zelf dat er geen sprake was van fraude. Die uitkomst volgde een jaar nadat de toelage was stopgezet. De Belastingdienst heeft “de intentie die mensen tegemoet te komen”.

‘Pek en veren’

Staatssecretaris Snel zei eerder dat hij fouten in andere zaken die door het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) niet kon uitsluiten. In juli kondigde hij een onderzoek aan. De 170 zaken van het CAF worden opnieuw bekeken. Het onderzoek moet aan het eind van het jaar afgerond zijn.

Volgens Trouw en RTL Nieuws deed het CAF-team er alles aan om beschuldigingen van fraude hard te maken, zoals het achterhouden van stukken. Ambtenaren omschreven zichzelf als “het duo pek en veren”.

Een bron bij het ministerie van Financiën spreekt van een structurele werkwijze. Reconstructie van de gang van zaken is volgens Trouw moeilijk, doordat er maar weinig gedocumenteerd werd.

Bekijk ook;

Door fiscus gedupeerde gezinnen moeten langer wachten op duidelijkheid

NOS 25.10.2019 Gezinnen die zijn gedupeerd door fouten bij de Belastingdienst met hun kinderopvangtoeslag moeten langer wachten op duidelijkheid. Een rapport van de adviescommissie-Donner, dat volgende week zou verschijnen, is met onbepaalde tijd uitgesteld.

Aanleiding voor het uitstel is het oordeel van de Raad van State, woensdag, in twee rechtszaken tegen de Belastingdienst. De hoogste bestuursrechter stelde dat de fiscus vaak te streng is bij het terugvorderen van toeslagen.

De commissie-Donner spreekt in een brief aan staatssecretaris Snel van uitspraken met mogelijk verregaande implicaties. “Daarmee raken ze aan wat mogelijk en denkbaar is als passende oplossing in dit dossier.”

Fraude

Gebleken is dat de fiscus bij honderden gezinnen ten onrechte geruime tijd de kinderopvangtoeslag heeft ingehouden vanwege vermoedens van fraude.

Staatssecretaris Snel heeft de commissie-Donner aangesteld om een toeslagensysteem te bedenken dat beter rekening houdt met de burger. Ook moet duidelijk worden wat voor compensatie de gedupeerde gezinnen krijgen.

Nader bestuderen

De Raad van State concludeerde woensdag dat ouders niet per definitie het volledige voorschot hoeven terug te betalen als ze te veel toeslag hebben gekregen. Bij “bijzondere omstandigheden” mag de fiscus geheel of deels afzien van terugvordering.

Donner laat nu aan Snel weten dat hij de implicaties voor zijn advies nader gaat bestuderen. “Dit betekent dat het helaas niet mogelijk zal zijn u volgende week, zoals de bedoeling was, het interim-rapport aan te bieden.”

Bekijk ook;

Politiek

‘Fraudeteam fiscus mocht onrechtmatig kinderopvangtoeslagen stopzetten’

NU 23.09.2019 De top van de Belastingdienst gaf een speciaal fraudeteam de ruimte om zonder fatsoenlijk onderzoek en tegen de wet in kinderopvangtoeslagen stop te zetten van honderden ouders in 2014, blijkt maandag uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws.

Het zogenoemde Managementteam Fraude keurde het goed om onwettig toeslagen stop te zetten, schrijven de twee media. In het managementteam zaten destijds de toenmalig algemeen directeur van de Belastingdienst, de directeur van de afdeling toeslagen en de directeur van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD). Ook zou de directeur-generaal van de Belastingdienst afweten van de handelingen.

Of toenmalig staatssecretaris Eric Wiebes, de huidige minister van Economische Zaken, op de hoogte was van het illegale handelen, is niet bekend. De zaak kwam boven water na een verzoek van de twee media op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Staatssecretaris Snel wil de documenten nog niet met de Tweede Kamer delen, omdat deze eerst onderzocht moeten worden. Momenteel doet de Auditdienst Rijk (ADR) onderzoek naar alle zogeheten 170 CAF-zaken. Dat onderzoek vergt tijd, laat het ministerie van Financiën weten. “We hebben het ook liever vandaag dan morgen, maar het gaat hier om duizenden documenten”, aldus een woordvoerder van het ministerie.

Gedupeerde ouders hadden jarenlang financiële problemen als gevolg van de onrechtmatige stopzettingen.

‘Ambtenaren bemoeiden zich met onderzoek’

Vorige week schreven Trouw en RTL Nieuws al dat ambtenaren van het ministerie van Financiën zich hebben bemoeid met het onderzoek naar de rol van de Belastingdienst in de stopzettingen. De berichtgeving klopt volgens het ministerie van Financiën niet. Het ministerie zegt dat er nooit direct is ingegrepen in het onderzoek.

 

De ambtenaren bekeken volgens Trouw en RTL Nieuws conceptverslagen en mochten passages aanpassen en schrappen. Ook bleek uit e-mails dat het ministerie deels mocht bepalen wat wel en niet werd onderzocht, aldus de media. Het betreffende onderzoek werd ingesteld nadat bleek dat de Belastingdienst stukken had achterhouden in rechtszaken tegen de gedupeerde ouders.

Lees meer over: Belastingdienst  Binnenland

‘Ministerie bemoeide zich met onderzoek kindertoeslag Belastingdienst’

NU 16.09.2019 Ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben zich bemoeid met een onafhankelijk onderzoek naar de rol van de Belastingdienst in het onrechtmatig stopzetten van kinderopvangtoeslag. Dit blijkt uit e-mails en documenten over de kwestie waar Trouw en RTL Nieuws maandag over berichten.

De ambtenaren kregen conceptverslagen onder ogen en mochten passages aanpassen en schrappen. Bovendien blijkt uit de mails dat het ministerie voor een deel kon bepalen wat er wel en niet onderzocht werd.

Het gaat om het onafhankelijke onderzoek dat staatssecretaris Menno Snel van Financiën heeft toegezegd naar de rol van de Belastingdienst in het onrechtmatig stopzetten van kinderopvangtoeslag bij honderden ouders in 2014. Snel zegde dit onderzoek toe toen bleek dat de Belastingdienst stukken had achtergehouden in rechtszaken tegen deze ouders.

De onderzoekers gaven echter in een tussentijdse rapportage aan dat hun onderzoek werd gefrustreerd door medewerkers van de Belastingdienst die mogelijk documenten hadden gewijzigd, verplaatst of zelfs vernietigd. Deze tussentijdse rapportage werd echter door ambtenaren aangepast, stellen Trouw en RTL Nieuws.

Zo werd onder meer het verzoek om verder onderzoek naar autorisaties van bepaalde documenten geschrapt, iets waar de onderzoekers wel op aandrongen.

Snel vindt extra onderzoek ‘geen toegevoegde waarde’ hebben

Staatssecretaris Snel stelde vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer dat het onderzoek naar deze autorisaties “geen toegevoegde waarde” zou hebben en “na afstemming met de onderzoekers buiten beschouwing is gelaten”. Op vragen van Trouw en RTL Nieuws over de mogelijke inmenging van ambtenaren wilde het ministerie niet direct reageren.

Parlementariërs Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) willen dat de staatssecretaris alle conceptrapporten van de onderzoekers vrijgeeft. Eerder bleek al dat het ministerie van Financiën niet wilde dat bestanden bij de FIOD werden bekeken, hoewel de onderzoekers daar wel op aandrongen.

Lees meer over: Politiek  Binnenland

‘Ministerie schrapte in onderzoeksrapport over affaire kinderopvangtoeslag’

NOS 16.09.2019 Ambtenaren van het ministerie van Financiën hebben rechtstreeks ingegrepen in een onderzoek naar het achterhouden van stukken door de Belastingdienst. Dat melden Trouw en RTL Nieuws op basis van e-mails en documenten die door het ministerie zijn vrijgegeven na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (wob).

Trouw en RTL schrijven dat de mails en documenten aantonen dat het ministerie in hoge mate kon bepalen wat er wel en niet onderzocht werd. De ambtenaren zouden onwelgevallige passages uit een conceptrapport hebben geschrapt, om te voorkomen dat die later alsnog naar buiten zouden komen.

Het onderzoek was naar het optreden van de Belastingdienst bij het onrechtmatig stopzetten van kinderopvangtoeslag bij honderden ouders in 2014. Daardoor kwamen veel gezinnen in financiële problemen. Het onderzoek werd begonnen nadat bleek dat de Belastingdienst stukken achterhield in rechtszaken van gedupeerde ouders. Ook bleek de Tweede Kamer onvolledig geïnformeerd.

‘Autorisaties’

De onderzoekers, gespecialiseerde IT’ers, doorzochten de systemen van de Belastingdienst op stukken die aan de rechter voorgelegd hadden moeten worden. In een tussenrapportage schreven ze dat ze geen volledig beeld konden krijgen, omdat medewerkers van de fiscus mogelijk documenten hadden gewijzigd, verplaatst of vernietigd. De onderzoekers wilden dat onderzoeken door te kijken welke medewerkers toestemming hadden om dat te doen.

De tussenrapportage is volgens Trouw en RTL Nieuws aangepast. De verwijzing naar ‘autorisaties’, dus de digitale toestemmingen van medewerkers, zou op verzoek zijn verwijderd. “Ik heb in rood wat aanpassingen gedaan, om e.e.a. verder aan te scherpen, maar ook met het oog op eventueel moeten verstrekken van dit stuk. Wat ik heb weggehaald, is het onderzoek naar de autorisaties”, citeren beide media een ambtenaar.

‘Geen toegevoegde waarde’

In een brief aan de Tweede Kamer, afgelopen vrijdag, schrijft staatssecretaris Snel van Financiën dat onderzoek naar de ‘autorisaties’ geen toegevoegde waarde zou hebben. Volgens hem is dat na afstemming met de onderzoekers buiten beschouwing gelaten. Snel wil pas later reageren op vragen die Trouw en RTL Nieuws hem hierover hebben gesteld.

Bekijk ook;

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) moet opnieuw nagaan waar het fout ging bij de Belastingdienst. Ⓒ ANP

Ambtenaren bemoeiden zich met onderzoek kinderopvangtoeslag

Telegraaf 16.09.2019 Ambtenaren van het ministerie van Financiën bemoeiden zich met een onderzoek naar de affaire met de kinderopvangtoeslag. Passages werden geschrapt omdat die later wel eens openbaar zouden kunnen worden.

Dat blijkt uit stukken die RTL en Trouw hebben opgevraagd. In de Kamer wordt er woest gereageerd. SP-Kamerlid Renske Leijten vindt dat ze ’in ieder geval onvolledig’ is geïnformeerd door verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel (Financiën).

De affaire met de kinderopvangtoeslag gaat om een grote groep ouders bij wie de toeslag onterecht werd stopgezet door de Belastingdienst. Ze konden zich daar moeilijk tegen verdedigen omdat bewijs achter werd gehouden. De fiscus wilde in de zaak lang niet toegeven dat de Belastingdienst fout zat, terwijl ouders ondertussen in grote financiële problemen kwamen.

Fouten wegstrepen

Snel, die inmiddels wel erkent dat er zaken fout zijn gegaan in de hele affaire, liet onderzoek doen naar de gang van zaken bij de fiscus. Nu blijkt dat in concepten van dat onderzoek door ambtenaren is geschrapt. De onderzoekers stelden vast dat zij geen volledig beeld konden krijgen omdat ambtenaren via hun digitale rechten, de zogenoemde autorisaties, documenten konden wissen en aanpassen.

Bekijk ook: 

’Snel onderzoek naar onrechtmatig stopzetten kinderopvangtoeslag’ 

Het concept-rapport van de onderzoekers daarover werd door ambtenaren aangepast. Een van de ambtenaren mailde: „Ik heb in rood wat aanpassingen gedaan, om e.e.a. verder aan te scherpen, maar ook met het oog op het eventueel moeten verstrekken van dit stuk. Wat ik heb weggehaald is het onderzoek naar de autorisaties.”

Angst

Volgens Snel is het onderzoek weggehaald omdat het ’geen toegevoegde waarde’ zou hebben. Verschillende Kamerleden vinden echter dat dit wel toegevoegde waarde had gehad en dat de mails duidelijk maken dat de passage over dat onderzoek is geschrapt om een heel andere reden dan Snel zegt, namelijk vrees voor openbaarmaking.

„Er zou een onafhankelijk onderzoek zijn naar stukken die de Belastingdienst niet verschafte aan de rechtbank waardoor ouders zaken tegen de Belastingdienst in de kinderopvangtoeslagaffaire verloren”, vat CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt de zaak samen. „Welk hoofdstuk? Nou, het stuk waaruit blijkt wie documenten, die bij de rechtbank hadden moeten liggen, kon veranderen en wissen.”

Omtzigt wijst op de mail over het verwijderen van het onderzoek. „Zo haalt een ambtenaar even een stuk uit een onafhankelijk onderzoeksrapport weg. Hij/zij zegt ook letterlijk dit te doen omdat het anders verstrekt moet worden!”

Bekijk ook: 

Schadevergoeding voor gedupeerde ouders 

Opheldering

Omtzigt en zijn SP-collega Leijten hebben samen opnieuw vragen gesteld aan Snel. Ze eisen bijvoorbeeld opheldering over hoe onafhankelijk het onderzoek nog is dat de bewindsman als zodanig gepresenteerd heeft. Ook willen ze weten of hij zelf nou vindt dat hij de Kamer juist en volledig heeft geïnformeerd over dat ambtenaren blijkbaar in dit onderzoek mochten schrappen.

Het is daarmee het zoveelste hoofdstuk in deze affaire die voor Snel een regelrecht hoofdpijndossier is geworden.

Goed nieuws: Belastingdienst begint nabetalingen kindgebonden budget

MSN 05.09.2019 Goed nieuws voor duizenden ouders. Eind deze maand wordt begonnen met nabetalingen van kindgebonden budget. Door een fout van de Belastingdienst hebben ruim honderdduizend ouders nog een flink bedrag aan kindgebonden budget tegoed, soms tot duizenden euro’s.

Begin dit jaar kwam de fout aan het licht. Over een reeks van jaren blijken ouders geen kindgebonden budget te hebben gekregen waar ze wel recht op hadden. Het gaat om bedragen die kunnen oplopen tot soms duizenden euro’s per gezin. De Belastingdienst beloofde zo snel mogelijk te beginnen met nabetalingen.

Tegen RTL Nieuws klaagden ouders deze zomer dat onduidelijk was wanneer ze een nabetaling zouden kunnen verwachten. “Tot op heden heb ik niets gehoord van de Belastingdienst,” zegt een ouder die denkt recht te hebben op nabetaling. En een ander: “Je wordt alle kanten op gestuurd als gedupeerde.”

Lees ook:

Meevaller voor honderdduizenden gezinnen: ze krijgen alsnog kindgebonden budget

Volgens de Belastingdienst kostte het tijd om de operatie voor te bereiden. Er zijn 100 uitzendkrachten ingehuurd om de klus te klaren. De eerste beschikkingen gaan begin volgende week de deur uit. Eind deze maand volgen dan de eerste nabetalingen. In totaal gaat het om een bedrag van zo’n 420 miljoen euro.

Eerst zijn ouders aan de beurt die nog geld tegoed hebben over 2018 en 2019. Daarna worden ook ouders gecompenseerd die in de jaren daarvoor geen kindgebonden budget hebben ontvangen waar ze wel recht op hadden. De Belastingdienst denkt tot volgend jaar nodig te hebben voordat iedereen zijn geld heeft.

Lees ook:

Meevallertje voor gezinnen: kindgebonden budget volgend jaar toch omhoog

RTL Nieuws; Belastingdienst

280 klachten over gestopte kinderopvangtoeslag

Telegraaf 27.08.2019 Bij de SP hebben zich 280 mensen gemeld van wie de kinderopvangtoeslag ten onrechte zou zijn stopgezet. De Belastingdienst is ook bij hen in de fout gegaan, stellen de klagers.

De Belastingdienst bleek al eerder in honderden gevallen deze toeslag te hebben beëindigd terwijl er helemaal geen reden was om bijvoorbeeld fraude te vermoeden. Ouders moesten de kinderopvang plots geheel uit eigen zak betalen en de fiscus vorderde bovendien soms duizenden euro’s terug.

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën moest erkennen dat misschien wel duizenden gezinnen zijn getroffen. Hij heeft onderzoekers van buiten aan het werk gezet, onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner. Ook de Auditdienst Rijk buigt zich over de praktijken.

De SP sprak van een „heksenjacht” tegen ouders en riep een meldpunt in het leven. De „hartverscheurende” verhalen van de mensen die daar hun beklag hebben gedaan, zijn gebundeld in een zwartboek. Dat wordt woensdag aan de staatssecretaris aangeboden.

Bekijk meer van; kinderopvang socialistische partij (sp) belastingdienst

Tweede Kamer: onderzoek rol politieke top bij Belastingdienst

MSN 24.07.2019 Een grote meerderheid van de Tweede Kamer wil een groot onderzoek naar misstanden bij de Belastingdienst. Het onderzoek moet antwoord geven op de vraag welke rol ministers en staatssecretarissen op het ministerie van Financiën hebben gespeeld bij de toeslagenaffaire. Het CDA en de VVD willen de ambtelijke en politieke verantwoordelijkheid in de affaire laten onderzoeken.

De huidige staatssecretaris van financiën, Menno Snel (D66), laat de accountants van de Rijksoverheid al onderzoek doen naar het onterecht stopzetten van de kinderopvangtoeslag door de Belastingdienst. Maar de opzet van dat onderzoek is ‘ontoereikend’, zegt Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA).

Misstanden

De coalitiepartijen komen daarom met acht aanvullende vragen voor dat onderzoek. Vrijwel alle partijen in de Kamer willen weten wanneer de toenmalige staatssecretaris en de directeur-generaal van de Belastingdienst precies op de hoogte waren van de misstanden.

Eerder dit jaar kwam de Belastingdienst in opspraak, nadat RTL Nieuws en Trouw onthulden dat er fouten zijn gemaakt met het stopzetten van de kinderopvangtoeslag. De fiscus gebruikte nepbewijs, om aan te tonen dat er sprake zou zijn van fraude. Daardoor raakten veel gezinnen in de financiële problemen.

Gevoelige nederlaag Belastingdienst in toeslagenaffaire

RTL 12.07.2019 De Belastingdienst heeft een nieuwe fikse tik op de vingers gekregen in de toeslagenaffaire. De rechtbank Rotterdam heeft de dienst vandaag opgedragen dat alle achtergehouden stukken in een ontspoorde fraudezaak alsnog boven tafel moeten komen. De uitspraak brengt staatssecretaris Snel (Financiën) in verlegenheid, omdat hij vorige week nog zei dat hij geen aanwijzingen had dat er iets fout zat.

De jonge ouder om wie de rechtszaak draait, is door de rechtbank vandaag op alle punten in het gelijk gesteld. Haar toeslag voor kinderopvang werd in 2016 onterecht stopgezet. In eerdere jaren achtervolgde de Belastingdienst haar ook al. Ze heeft nu recht op een schadevergoeding.

Onrechtmatig

De Belastingdienst erkende maandag op de zitting dat de dienst in deze zaak zelfs ‘onrechtmatig’ had gehandeld. De advocate van de jonge vrouw wilde weten waarom haar cliënte dan toch was aangepakt. Ze was er vlak voor de zitting achter gekomen dat het stopzetten van toeslagen onderdeel was van een systematisch project van de Belastingdienst, een zogenoemde CAF-zaak.

Lees ook: Gwendolyne werd onterecht beschuldigd van belastingfraude

De rechter draagt de Belastingdienst nu op om die achtergehouden stukken alsnog te overhandigen. Het gaat om het onderzoek naar een Rotterdams gastouderbureau. Veel ouders van dat bureau werden vanaf 2014 geconfronteerd met stopzetting van toeslagen, zonder dat ze begrepen waarom. Daarnaast werden tienduizenden euro’s teruggevorderd, waardoor mensen in grote problemen kwamen.

De zaak in Rotterdam is de eerste CAF-zaak die opduikt na de affaire rond een bureau in Eindhoven. Daar werden bij ruim 300 ouders tegen de wet in toeslagen stopgezet. Staatssecretaris Snel heeft beloofd dat zij allemaal een schadevergoeding zullen krijgen.

Lees ook: Niet honderden, maar duizenden ouders de dupe in toeslagenaffaire fiscus

De uitspraak van de rechtbank Rotterdam brengt Snel verder in de politieke problemen. Vorige week zei hij in de Tweede Kamer nog dat hij ‘geen signalen’ had dat er naast de kwestie-Eindhoven andere zaken zouden zijn waar de Belastingdienst tegen de wet in handelde.

De advocaat van de vrouw uit Rotterdam reageert opgetogen op de uitspraak. Jacqueline Nieuwstraten: “Dit is goed nieuws voor mijn cliënte. En ik ga ervan uit dat de Belastingdienst deze uitspraak nu uitvoert. Want dit is precies waar het over gaat: het structureel achterhouden van stukken, waar mensen zich niet tegen kunnen verweren.” De uitspraak kan gevolgen hebben voor alle 170 CAF-zaken waar staatssecretaris Snel nu onderzoek naar laat doen.

Alles openbaar

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt noemt het ‘heel goed’ dat de rechter heeft bepaald dat de stukken alsnog boven tafel moeten komen. “Ik heb eerder op deze CAF-zaak gewezen en de staatssecretaris had dit moeten laten uitzoeken. En ik ga er vanuit dat nu alle stukken waar de Kamer om heeft gevraagd alsnog onmiddellijk openbaar worden gemaakt.”

CDA, VVD en SP vroegen Snel dinsdag al om opheldering over de Rotterdamse zaak. Die heeft hij nog niet gegeven. SP-Kamerlid Renske Leijten laat weten dat Snel een lange reeks nieuwe vragen tegemoet kan zien over de affaire.

RTL Nieuws; Menno Snel   Belastingdienst   Belasting

Kan Snel het tij nog keren in de kinderopvangtoeslagfraude?

NU 12.07.2019 De kinderopvangtoeslag van ruim driehonderd ouders is door de Belastingdienst onterecht stopgezet en moest worden terugbetaald. Mogelijk gaat het om nog veel meer gedupeerde ouders. Waar draait de zaak precies om en weet staatssecretaris Menno Snel van Financiën de situatie nog te redden?

Na de Bulgarenfraude in 2013 wist de politiek het zeker: er moet strenger worden gecontroleerd op fraude met toeslagen. Er werden daarom speciale teams opgericht bij de Belastingdienst.

Bij Financiën wordt dan al gesproken over het spanningsveld “tussen dienstverlening enerzijds en fraudebestrijding anderzijds.” Die balans is doorgeslagen, blijkt enkele jaren later, want de strengere aanpak leidt nu tot onschuldige slachtoffers.

Dat begint in 2014 bij het gastouderbureau Dadim uit Eindhoven. De kinderopvangtoeslag van 302 ouders die hun kinderen tussen 2012 en 2014 naar gastouders die waren aangesloten bij Dadim brachten, wordt stopgezet.

Er kwamen zaken naar boven “die zouden kunnen duiden op georganiseerd misbruik”, schrijft Snel aan de Tweede Kamer. Een deel van de kinderen was niet aanwezig en de administratie was niet op orde. Naar aanleiding van het fraudeonderzoek dat de fiscus uitvoerde waren er veel vragen, maar niet voldoende om een fraudeonderzoek te starten.

‘Ik heb veel huilende en boze moeders aan m’n bureau gehad’

Het gaat in sommige gevallen om tienduizenden euro’s die moeten worden terugbetaald. Ouders worden gedwongen hun kinderen van de opvang te halen waardoor studies en voltijdsbanen strandden. De financiële gevolgen zijn voor veel gezinnen rampzalig.

Sommige ouders gaan in beroep tegen het besluit van de Belastingdienst, de fiscus krijgt in sommige gevallen ook gelijk van de rechter, maar de communicatie richting de ouders is van meet af aan slecht. Er wordt gevraagd om stukken aan te leveren die aantonen dat de kinderopvangtoeslag terecht is ontvangen, maar ouders die hier gehoor aan geven raken verstrikt in een ambtelijke molen.

Dat leidt logischerwijs tot frustratie. “Ik heb hier veel huilende en boze moeders aan m’n bureau gehad, over wat hen overkwam”, zegt Ahmet Gökçe van Dadim tegen RTL Nieuws. Samen met Trouw kwam de tv-zender met veel onthullingen in de toeslagenkwestie.

Gwendolyne Santos is zo’n ouder die haar toeslag kwijtraakte omdat ze werd verdacht van fraude. Na een jarenlange juridische strijd met de fiscus, kreeg ze vrijdag eindelijk gelijk van de rechter. Tegen RTL Nieuws zegt ze: “Het waren heel stressvolle jaren, waar ik nu dan eindelijk van af ben. Maar niemand kan je die tijd teruggegeven.”

Snel: ‘Belastingdienst last van tunnelvisie’

In het algemeen zegt Snel, met gevoel voor understatement, over de gang van zaken: “In het proces sinds 2014 is het nodige fout gegaan.” Er is op het departement sprake van “tunnelvisie”. Er wordt in de woorden van Snel “te veel gewerkt vanuit fraudebestrijding en te weinig vanuit dienstverlening.” De bewindsman wil de Toeslagenwet, die hier wordt toegepast, daarom op termijn aanpassen.

In de laatste week voor het reces erkent Snel dat de Belastingdienst “onrechtmatig” heeft gehandeld. “Die [de Belastingdienst] heeft zich in ieder geval niet aan de eigen wetten en regels gehouden.”

Inmiddels is Snel bereid alle lopende rechtszaken over kinderopvangtoeslagfraude op te schorten en geeft hij toe dat het onvoorstelbaar is dat dit eindigt zonder een schadevergoeding.

Deze uitspraken komen overigens pas nadat de Raad van State en de Nationale ombudsman de Belastingdienst op de vingers hadden getikt. Een definitief besluit over hoe om te gaan met de fraudezaken komt pas nadat een commissie onder leiding van oud-vicevoorzitter van de Raad van State Piet-Hein Donner zich hierover heeft gebogen.

Staatssecretaris Snel moet deze vragen over onrechtmatig handelen van de belastingdienst vandaag nog beantwoorden

Avatar

 Auteur PieterOmtzigt

Fiscus worstelt ook met schijn van etnisch profileren

Het is de vraag of dit ook genoeg is om de politieke schade te kunnen beperken. Met name Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) hebben zich in de zaak vastgebeten en zijn niet van plan zomaar los te laten.

Het helpt ook niet dat Snel op verzoek van Omtzigt en Leijten weigert rapporten en onderzoeken te delen met de Kamerleden zodat zij beter inzicht krijgen wat er precies speelt en waar het fout ging. Of dat de Belastingdienst volgens Trouw en RTL Nieuws al in 2015 wisten dat zij geen zaak hadden tegen de gedupeerde ouders maar desondanks toch nog jarenlang bleef doorprocederen.

En dan is er nog de schijn van etnisch profileren. Tot nu toe werden namelijk vooral toeslagen van ouders met een migratieachtergrond stopgezet. Snel keurt deze manier van werken “ten strengste” af, maar of zijn dienst zich hier inderdaad schuldig aan heeft gemaakt, ligt aan de nog te verschijnen uitkomst van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Nieuw hoofdstuk in slepende kwestie kinderopvangtoeslag. Waarom zijn niet alle documenten onderzocht in een speciale audit daartoe, vroegen @PieterOmtzigt en ik. Uit nieuw onderzoek blijkt waarom: daarin stonden dat er geen grond was voor oordeel fraude.

Avatar

  Auteur

RenskeLeijten

Belastingdienst kampt met hardnekkig cultuurprobleem

Snel moet dus met twee onderzoeken in de maak vooral afwachten. Er is al vaker flinke kritiek geuit op de Belastingdienst, bijvoorbeeld na de mislukte reorganisatie van enkele jaren terug. De dienst opereerde te veel op eigen houtje en er is te weinig tegenspraak in de top van het departement, concludeerde onderzoekers destijds.

Een recent onderzoek naar de cultuur bij de fiscus schetst een niet veel beter beeld.

“Op je collega’s moet je niet te kritisch zijn”, is een gedachte. En: “Zorg dat de bewindspersonen niet in de problemen komen”, zijn ingeslepen gewoontes als we de jongste bevindingen mogen geloven.

Wat betreft dat laatste slagen Snels’ ambtenaren daar in ieder geval niet in.

zie ook: Auditdienst-onderzoek: Cultuurprobleem bij Belastingdienst

Lees meer over:  Belastingdienst  Kinderopvang  Politiek

Belastingdienst zette onterecht toeslag kinderopvang stop van moeder

NU 12.07.2019 De Belastingdienst heeft in 2016 onterecht de kinderopvangtoeslag van een moeder stopgezet, oordeelt de rechtbank in Rotterdam vrijdag. Eerder werd tijdens de rechtszaak bekend dat niet bij driehonderd, maar mogelijk bij duizenden ouders de kinderopvangtoeslag onterecht is stopgezet.

De desbetreffende vrouw krijgt nu alsnog alle toeslagen. Ook moet de Belastingdienst een voorschot op de schadevergoeding overmaken. Het exacte schadebedrag moet nog worden vastgesteld, aldus de Rotterdamse rechtbank.

De moeder heeft in totaal zes maanden geen kinderopvangtoeslag ontvangen, met schulden en studievertraging tot gevolg.

Kort voor de zitting van 8 juli kreeg de vrouw deels gelijk van de Belastingdienst. Er werd aangegeven dat zij de toeslagen alsnog zou ontvangen, maar de rechtszaak werd alsnog doorgezet. De vrouw wilde meer duidelijkheid krijgen over de gang van zaken.

De Belastingdienst moet de vrouw en haar advocaat inzage geven in het dossier dat betrekking heeft op een fraudeonderzoek naar het door de vrouw ingeschakelde gastouderbureau.

Volgens de vrouw informeerde de GGD en de Belastingdienst tijdens het onderzoek naar de nationaliteiten en afkomsten van de vraagouders. De rechtbank oordeelt dat de Belastingdienst haar de kans moet geven om haar vermoedens van etnisch profileren te staven.

Onderzoek naar stopzetten toeslagen

De vrouw zit met haar kind niet bij het gastouderbureau Dadim in Eindhoven. Honderden ouders die bij dit bureau zaten, kregen in 2014 geen toeslag, terwijl ze daar wel recht op hadden.

Hoewel tijdens de rechtszaak bekend werd dat mogelijk duizenden ouders zijn gedupeerd, is niet duidelijk om hoeveel personen het precies gaat.

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën kondigde eerder deze week aan dat Auditdienst Rijk gaat onderzoeken of bij de andere kinderopvangtoeslagzaken sinds 2013 ook “onzorgvuldig en onterecht” is gehandeld.

Lees meer over: Belastingdienst  Kinderopvang  Binnenland

Rutte bemoeit zich niet zelf met problemen bij Belastingdienst

AD 12.07.2019 Premier Mark Rutte geeft geen gehoor aan de oproep van coalitiepartner CDA om zich persoonlijk te bemoeien met de problemen bij de Belastingdienst. De Kamer vreest dat mogelijk tienduizenden ouders ten onrechte gedupeerd.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt eiste deze week dat het kabinet de aanpak van de problemen rond de kinderopvangtoeslagen bij de fiscus naar een hoger politiek niveau tilt. Zo zou Rutte zich er persoonlijk mee moeten bemoeien, vooral om een signaal af te geven dat het kabinet werk wil maken van een oplossing.

Volgens Rutte kan dat simpelweg niet. ,,We hebben geen presidentieel stelsel.” Hij schaart zich achter verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel. Wel erkent hij dat het ‘hele kabinet’ eraan werkt om de situatie onder controle te krijgen

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Duizenden gezinnen

Deze week erkende Snel dat de kinderopvangtoeslag niet bij enkele honderden ouders maar misschien wel bij duizenden gezinnen onterecht is stopgezet. VVD, CDA en SP eisten dat Snel nog deze week opheldering zou geven over de omvang van het probleem.

Het kabinet heeft inmiddels erkend dat de Belastingdienst ‘illegaal gehandeld’ heeft bij het bestrijden van belastingfraude. Snel kondigde een onderzoek aan van de Auditdienst Rijk, naast het externe onderzoek naar de misstanden, dat wordt geleid door voormalig vicepresident van de Raad van State Piet Hein Donner.

Rutte bemoeit zich niet zelf met fiscus

MSN 12.07.2019 Premier Mark Rutte geeft geen gehoor aan de oproep van coalitiepartner CDA om zich persoonlijk te bemoeien met de problemen bij de Belastingdienst.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt eiste deze week dat het kabinet de aanpak van de problemen rond de kinderopvangtoeslagen bij de fiscus naar een hoger politiek niveau tilt. Zo zou Rutte zich er persoonlijk mee moeten bemoeien, vooral om een signaal af te geven dat het kabinet werk wil maken van een oplossing.

Volgens Rutte kan dat simpelweg niet. “We hebben geen presidentieel stelsel.” Hij schaart zich achter verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel. Wel erkent hij dat het “hele kabinet” eraan werkt om de situatie onder controle te krijgen.

Deze week erkende Snel dat de kinderopvangtoeslag niet bij enkele honderden ouders maar misschien wel bij duizenden gezinnen onterecht is stopgezet. Hij kondigde een onderzoek aan van de Auditdienst Rijk, naast het externe onderzoek naar de misstanden, dat wordt geleid door voormalig vicepresident van de Raad van State Piet Hein Donner.

 

Boink: kijken naar alle kinderopvangtoeslag-zaken sinds 2010

NOS 10.07.2019 Boink, de Belangenvereniging voor Ouders in de Kinderopvang, vindt dat opnieuw moet worden gekeken naar alle zaken waarbij sinds 2010 toeslagen voor kinderopvang zijn geweigerd of teruggevorderd. Gisteren werd bekend dat mogelijk duizenden ouders de dupe zijn geworden van fouten bij de Belastingdienst.

Gjalt Jellesma van Boink vindt dat de uitspraak van minister Hoekstra, gisteravond in het tv-programma Jinek, niet ver genoeg gaat. Hoekstra zei dat alle rechtszaken over toeslagen die door ouders zijn aangespannen, voorlopig moeten worden stilgelegd.

“Maar veel ouders komen niet eens toe aan het voeren van een rechtszaak. Die hebben gedacht; dit is gebeurd, laat maar. Sommigen zijn er zelfs door in de bijstand terechtgekomen”, zegt Jellesma. “Daarom moet bij al dit soort zaken vanaf 2010 goed worden gekeken wat er aan de hand was, waar ouders recht op hadden en wie de schuldige is.”

Jellesma denkt dat het om “duizenden en duizenden” ouders gaat die slachtoffer zijn geworden van de fouten bij de Belastingdienst. “Dit moet echt een keer worden opgelost.”

De pineut

Wat Jellesma steekt, is dat ouders vrijwel altijd de pineut zijn. “Als door een frauderend gastouderbureau een fout wordt gemaakt in een contract, wordt het geld teruggevorderd door de Belastingdienst. Zelfs al die ouder wel degelijk recht had op kinderopvangtoeslag en het geld daar ook voor is gebruikt. Dat is voor ons een hele grote frustratie.”

Boink vindt daarom dat naar de fiscus zelf moet worden gekeken. “Want als er iets met de aanbieder van de kinderopvang of de gastouderopvang niet goed is, gaat de Belastingdienst daar niet zelf achteraan.”

“De fiscus geeft een signaal aan de GGD, maar die heeft geen middelen om dit aan te pakken. Maar de fiscus gaat wel met volle kracht in op de ouders. Dat begrijp ik als er echt is gefraudeerd, maar diegenen die er vaak bij betrokken zijn, blijven feitelijk buiten schot. Dat vind ik vreemd.”

Onderzoek door Auditdienst

Gisteren maakte staatssecretaris Snel bekend dat hij bereid is om alle vorderingen van mensen die een rechtszaak hebben lopen, stop te zetten. Vorige week beloofde hij al dat alle ouders die in deze zaak zijn gedupeerd een schadevergoeding krijgen. Ook maakte Snel zijn excuses voor fouten bij ruim 300 gezinnen in Eindhoven.

In een reactie op de oproep van Boink wijst Financiën erop dat Snel de Auditdienst Rijk gisteren gevraagd heeft het optreden van de Belastingdienst in kinderopvangtoeslagzaken te onderzoeken. Dat onderzoek moet teruggaan tot 2013. Snel wil de bevindingen van de Auditdienst nu eerst afwachten. Financiën voegt eraan toe dat er ook een commissie aan het werk is onder leiding van de oud-vicepresident van de Raad van State, Donner.

Bekijk ook;

‘Rutte moet zich met chaos Belastingdienst bemoeien’

NOS 10.07.2019 Premier Rutte moet zich persoonlijk met de chaos bij de Belastingdienst gaan bemoeien, zegt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Voor het Kamerlid, dat al twee jaar aan de bel trekt over het onrechtmatig stopzetten van toeslagen aan burgers, is de maat vol.

“De Belastingdienst heeft vijf keer met 130 door rood gereden, en niemand roept ze terug”, aldus Omtzigt. Dat uitgerekend de Belastingdienst zich als overheidsdienst niet aan de wet houdt, noemt hij “onbestaanbaar” en “heel slecht voor het aanzien van de politiek”.

Volgens Omtzigt is het onwil dat staatssecretaris Snel (D66, Financiën) niet alle informatie op tafel legt (zet je geluid even aan):

Video afspelen

Omzigt wil actie van Rutte om toeslagen

“Tegen ambtenaren die de wet hebben overtreden, wordt maar niet opgetreden. Burgers die al maanden wachten op schadevergoedingen worden niet goed geholpen. Van de verantwoordelijke bewindsman krijgen we al maanden geen antwoorden. Het wordt tijd dat de top van het kabinet in actie komt en beseft hoe belangrijk een goed functionerende dienst in een rechtsstaat is.”

Laks

Omtzigt doet zijn uitspraken tegen de NOS een dag nadat staatssecretaris Snel had erkend dat het aantal gezinnen dat door de problemen met de toeslagen getroffen is mogelijk veel groter is dan gedacht.

Omtzigt spreekt van onwil van de staatssecretaris om alle informatie op tafel te leggen. Snel zoekt volgens Omtzigt niet uit wat er aan de hand is. “Totale laksheid” noemt het CDA-Kamerlid het. Het draait volgens hem op een “crisis in de rechtsstaat” uit als het kabinet nu de problemen niet gaat oplossen.

De problemen bij de toeslagen kwamen aan het licht toen Trouw en RTL erover berichtten. Ze hadden bewijzen dat de Belastingdienst ten onrechte toeslagen aan honderden ouders had stopgezet.

Omtzigt: “Samen met deze media en de SP hebben we keer op keer vragen gesteld. Er kwamen keer op keer geen antwoorden. De Ombudsman, de Hoge Raad, de Raad van State, ze adviseerden de dienst allemaal om te stoppen met de terugvorderingen bij ouders en met de rechtszaken. Maar dat gebeurde niet.

Hierdoor zijn honderden mensen in gigantische problemen gekomen. Het is ongekend. Afgelopen donderdag zei de staatssecretaris nog dat er geen signalen waren dat het probleem breder speelt dan bij de Eindhovense kinderopvang. Gisteren moest hij erkennen dat dat wel degelijk het geval kan zijn.”

Het zichtbaar getergde CDA-Kamerlid maakt een rekensom. “Er zijn 170 zogeheten CAF-zaken. Dat wil zeggen dat er bij 170 instanties voor opvang onderzoeken zijn. De Eindhovense zaak is er maar één. Het probleem zal dus veel en veel groter zijn. Mogelijk gaat het om duizenden gedupeerden.”

“De Belastingdienst is echt een dikke rode lijn overgegaan. En natuurlijk hebben ze dat geweten”, aldus Pieter Omtzigt, CDA

Ook hoogleraar fiscaal recht Hans Gribnau van de Universiteit Leiden en Tilburg University denkt dat het probleem wel eens veel groter kan zijn dan nu bekend. “Onbegrijpelijk wat hier gebeurt. Dat er bij een belastingdienst een keer iets mis gaat kan voorkomen. Maar we hebben het hier niet over een incident bij één ambtenaar. Dit is blijkbaar beleid. Er is intern over overlegd, er zijn onderling instructies gewisseld. Kafkaiaans”.

Gribnau verklaart de gang van zaken vanuit eerdere fraudezaken. “Na de fraude met uitkeringen die ten onrechte aan Bulgaren werden uitgekeerd heeft de politiek -ook de Tweede Kamer- om meer oplettendheid gevraagd. Het lijkt alsof dat compleet is doorgeslagen. Met als gevolg dat onschuldige burgers willens en wetens als fraudeurs zijn behandeld. Men is bij de Belastingdienst aldoor maar in die crimefighters-houding gebleven. Dit is echt ongekend en heel ernstig.”

‘Grote, complexe en hardnekkige problemen’

Net als in het debat vorige week, erkent staatssecretaris Snel de problemen. Hij laat via een woordvoerder weten dat de problemen van de dienst “groot, complex en hardnekkig zijn”. De vernieuwing van de Belastingdienst is volgens Snel een zaak “van de lange adem”.

Snel erkent ook vandaag dat er fouten zijn gemaakt maar wijst op de nu lopende onderzoeken van de Auditdienst van het Rijk en een commissie onder leiding van Piet Hein Donner en Jetta Klijnsma.

Als deze onderzoeken niets opleveren, sluit Omtzigt een parlementaire enquête naar de gang van zaken niet uit.

Politiek verslaggever Wilma Borgman ziet de uitspraken van Omtzigt als een politiek signaal richting de premier en de coalitie. Het Kamerlid van coalitiepartij CDA is gefrustreerd omdat er niets gebeurt en vindt het kennelijk tijd om politiek op te schalen, aldus Borgman. “Dat een Kamerlid van de coalitie deze uitspraken doet is opmerkelijk. Deze zaak is zo groot, het gaat politiek niet meer alleen om de staatssecretaris maar ook om de premier.”

Bekijk ook;

Snel: mogelijk meer ouders dupe van fouten met toeslagen

Boink: kijken naar alle kinderopvangtoeslag-zaken sinds 2010

Gwendolyne won zaak over toeslag van Belastingdienst: ‘Tijd krijg je niet terug’

RTL 09.07.2019 De 27-jarige Gwendolyne Santos kwam in grote problemen nadat de Belastingdienst beweerde dat ze fraude had gepleegd. De dienst zette haar toeslag voor kinderopvang stop. Gwendolyne heeft nu na jaren procederen eindelijk gelijk gekregen. “Het waren heel stressvolle jaren, waar ik eindelijk vanaf ben. Maar niemand kan je die tijd teruggegeven.”

Santos is een van de slachtoffers van de voortvarende strijd van de Belastingdienst tegen fraude. In de nasleep van de Bulgarenfraude werd in de jacht op fraude zorgvuldig onderzoek en bewijsvoering overgeslagen. Daar werden honderden, misschien wel duizenden ouders het slachtoffer van.

Zij verloren hun kinderopvangtoeslag en werden gedwongen het ontvangen geld terug te betalen. Velen van hen zijn vaak al jaren bezig om hun gelijk te halen.

Kind niet meer naar opvang

De Belastingdienst oordeelde in de jacht op fraude ook dat Gwendolyne in 2015 en 2016 onterecht toeslag had ontvangen. De toeslag, noodzakelijk voor het kunnen veroorloven van de opvang voor haar kind, werd direct stopgezet. Het volgens de fiscus teveel ontvangen geld moest ze terugbetalen.

Haar kind kon niet meer naar de opvang. “Ik moest direct kiezen of ik moest stoppen met studeren. Dat wilde ik niet en daardoor moest ik mijn kind meenemen naar school. Dat vond ik behoorlijk schaamtevol, omdat het leek dat ik mijn zaakjes niet op orde had.”

Uiteindelijk kon Gwendolyn wel doorgaan met haar opleiding, dankzij de hulp van de oma van haar kind. “Zij is heel erg ingesprongen.”

Twijfel

Al die tijd wordt ze geplaagd door de vraag of ze het wel bij het rechte eind heeft. “Als ik heel eerlijk ben, ik twijfelde wel aan mezelf. Maar andere mensen zeiden tegen me dat het niet klopte wat de Belastingdienst had gedaan.”

“Het waren heel stressvolle jaren, waar ik nu dan eindelijk van af ben. Maar niemand kan je die tijd teruggegeven.”

Soms werd de stress haar teveel. “Ik wilde echt vluchten. Er wordt heel veel druk op je gezet. Ik heb zelfs begrepen dat iemand van hetzelfde gastouderbureau een einde aan haar leven heeft gemaakt. Ze heeft een kind van twee achtergelaten.”

Overlijden moeder

Gwendolyne vulde de formulieren voor de toeslag in 2014 naar eer en geweten in. Ze weet dat ze niets verkeerd heeft gedaan en procedeert jarenlang tegen de Belastingdienst. “Dan zegt de Belastingdienst dat je stukken niet hebt gestuurd, die je wel hebt gestuurd. Of ze zeggen op een zitting dat je ze te laat hebt gestuurd. Dat kan je allemaal niet controleren.”

Ondertussen gaat het leven wel gewoon door. Gwendolyne doet haar opleiding en vangt in die jaren ook haar broertje en zusje bij haar thuis op. En haar moeder overlijdt in diezelfde periode.

Duizenden slachtoffers

Het geeft volgens Gwendolyne aan onder hoeveel stress de mensen staan die hierdoor werden getroffen. En vandaag werd duidelijk dat er duizenden slachtoffers zijn van fraudeaanpak van de Belastingdienst, niet honderden, zoals staatssecretaris Menno Snel eerder beweerde.

Er wordt inmiddels onderzoek gedaan naar hoeveel mensen getroffen zijn door de aanpak van de Belastingdienst.

Gwenodlyne zelf is er na deze uitspraak ook nog niet volledig vanaf. Ze heeft de zaak over 2016 weliswaar gewonnen, maar de rechtszaak over de toeslag over 2015 gaat nog door. De teruggevorderde toeslag van 2016 krijgt ze terug. Daarnaast krijgt ze mogelijk een schadevergoeding.

Schone lei

“Een schadevergoeding zou iets goedmaken, maar ik denk dat het ook gewoon tijd wordt om duidelijkheid te scheppen. Daarnaast: ik moet natuurlijk nog steeds mijn gastouder betalen en het gastouderbureau. En ik heb langer gestudeerd en daardoor meer geld geleend. Maar een schadevoeding zou wel een schone lei betekenen.”

Snel: mogelijk meer ouders dupe van fouten met toeslagen

NOS 09.07.2019 Staatssecretaris Snel sluit niet uit dat er veel meer ouders de dupe zijn geweest van fouten bij de Belastingdienst waardoor toeslagen ten onrechte zijn geweigerd. Terwijl dat wordt onderzocht, is hij bereid om vorderingen van mensen die een rechtszaak hebben lopen stop te zetten. Dat zegt hij tegen de NOS na berichten van verontruste Kamerleden.

Vorige week maakte Snel in de Kamer al zijn excuses voor fouten bij ruim 300 gezinnen in Eindhoven. Zij zaten jarenlang in de problemen nadat de fiscus door verouderde informatie ten onrechte kinderopvangtoeslagen had stopgezet.

Een van hen was Steve. Hieronder beschrijft hij zijn emoties:

Video afspelen

Steve vond gesteggel na stopzetten toeslag ‘mensonterend’

Alle ouders die gedupeerd zijn in die zaak krijgen een schadevergoeding, beloofde de staatssecretaris vorige week. Volgens Kamerleden van onder meer SP en CDA verkeren in werkelijkheid veel meer gezinnen in de problemen.

 Pieter Omtzigt @PieterOmtzigt

CDA, VVD en SP willen deze week opheldering over de omvang van de problemen bij terugvorderingen toeslagen belastingdienst. En handelt de belastingdienst vaker onrechtmatig? (Deze vraag stellen we al 2 jaar dus inzicht moet er wel zijn)

Snel zegt desgevraagd niet te kunnen ingaan op aantallen. “Wij laten dit uitzoeken en er moet zo snel mogelijk een beeld zijn.” De staatssecretaris sluit niet uit dat er meerdere gezinnen zijn met problemen. Tot er meer duidelijkheid is, is Snel bereid vorderingen stop te zetten van mensen die naar de rechter zijn gestapt.

“Ik heb met veel ouders gesproken en er is hun echt veel overkomen. Wat is gebeurd, is niet goed te praten. Er is zo veel fout gegaan in die periode. Ik heb ook begrip voor de mensen die zeggen dat ze niets aan de excuses hebben. Maar we gaan het goedmaken.”

CDA-Kamerlid Omtzigt zegt in een reactie dat hij de belofte van Snel onvoldoende vindt. In feite vraagt de staatssecretaris de ouders om de rechtszaak aan te houden, twittert Omtzigt. “Het zou de Belastingdienst sieren als ze dat zelf zou doen.”

Stopgezette kinderopvangtoeslagen

In 2011 kreeg de GGD signalen dat een gastouderbedrijf uit Eindhoven fraude pleegde met toeslagen. Bij een tweede inspectie, een jaar later, bleek dat niet te kloppen.

Maar de kinderopvangtoeslag van 302 gezinnen was toen al geruime tijd stopgezet. De Belastingdienst besloot daartoe op basis van verouderde informatie.

Bovendien vroeg de Belastingdienst geld terug dat al was uitgekeerd. Bij veel van de gezinnen ging het om bedragen die opliepen tot tienduizenden euro’s. Daardoor raakten zij in de financiële problemen. Ook hebben veel ouders last van emotionele of psychische problemen, door de manier waarop ze door de Belastingdienst zijn behandeld.

Bekijk ook;

Belastingdienst biedt ouders stop op rechtszaken om toeslag kinderopvang

NU 09.07.2019 Staatssecretaris Menno Snel wil rechtszaken die tegen ouders lopen over de kinderopvangtoeslag tijdelijk stopzetten. De Belastingdienst doet het “aanbod” om de zaken tijdelijk op te schorten, bevestigt het ministerie van Financiën.

De aanleiding is het feit dat er mogelijk veel meer zaken zijn waarbij de fiscus onrechtmatig heeft gehandeld dan in eerste instantie werd gedacht.

Als het aan de Tweede Kamer ligt, komt er overigens deze week nog opheldering van de staatssecretaris over het feit dat mogelijk niet bij driehonderd, maar bij duizenden ouders de kinderopvangtoeslag is stopgezet.

Dat bleek uit een zitting in de rechtszaak van een gedupeerde ouder in Rotterdam. Daar vertelde een topambtenaar van de Belastingdienst dat ook in de zaak van deze ouders onrechtmatig is gehandeld door de fiscus. Tot nu toe was alleen bekend dat de Belastingdienst de kinderopvangtoeslag bij ouders van het gastouderbureau Dadim onterecht had stopgezet.

In een zwaar debat vorige week, waarin Snel opnieuw zijn excuses aanbood, zei hij op vragen van de Kamer nog dat hij “geen signalen” had ontvangen van onrechtmatigheden bij andere zaken.

Omtzigt: ‘Kamer verliest geduld’

Coalitiepartijen VVD en CDA en oppositiepartij SP willen deze week nog uitleg van de staatssecretaris. De Kamer wil ook meer weten over het totale aantal ouders dat is gedupeerd.

Volgens Kamerlid Pieter Omtzigt van coalitiepartij CDA “verliest de Kamer zijn geduld” met de staatssecretaris. “Snel corrumpeert de Belastingdienst als hij onwettig optreden van de fiscus toelaat terwijl de fiscus de klokkenluider die de kwestie naar buiten bracht op non-actief heeft gezet”, zegt Omtzigt. “Dat wordt dan de cultuur van de Belastingdienst.”

Snel kondigde dinsdag aan dat de Auditdienst Rijk gaat onderzoeken of bij de andere kinderopvangtoeslagzaken sinds 2013 ook “onzorgvuldig en onterecht” is gehandeld.

Zie ook: Belastingdienst zette vermoedelijk duizenden toeslagen ten onrechte stop

Lees meer over: Binnenland

Snel: tijdelijke stop rechtszaken om kinderopvangtoeslagen

Telegraaf 09.07.2019 Staatssecretaris Menno Snel wil rechtszaken die tegen ouders lopen over de kinderopvangtoeslag tijdelijk stopzetten.

De Belastingdienst doet het „aanbod” om de zaken tijdelijk op te schorten, bevestigt het ministerie van Financiën. De aanleiding is het feit dat er mogelijk veel meer zaken zijn waarbij de fiscus onrechtmatig heeft gehandeld dan in eerste instantie werd gedacht.

Als het aan een meerderheid van de Tweede Kamer ligt, komt er deze week nog opheldering van de staatssecretaris over het vraag dat mogelijk niet bij driehonderd maar bij duizenden ouders de kinderopvangtoeslag is stopgezet.

Topambtenaar

Dat bleek uit een zitting in de rechtszaak van een gedupeerde ouder in Rotterdam. Daar vertelde een topambtenaar van de Belastingdienst dat ook in de zaak van deze ouders onrechtmatig is gehandeld door de fiscus. Tot nu toe was alleen bekend dat de Belastingdienst de kinderopvangtoeslag bij ouders van het gastouderbureau Dadim onterecht had stopgezet.

In een zwaar debat vorige week, waarin Snel opnieuw zijn excuses aanbood, zei hij op vragen van de Kamer nog dat hij „geen signalen” had ontvangen van onrechtmatigheden bij andere zaken. Coalitiepartijen VVD en CDA en oppositiepartij SP willen deze week nog uitleg van de staatssecretaris. De Kamer wil ook meer weten over het aantal ouders dat in totaal is gedupeerd.

Volgens Kamerlid Pieter Omtzigt van coalitiepartij CDA „verliest de Kamer zijn geduld” met de staatssecretaris. „Snel corrumpeert de Belastingdienst als hij onwettig optreden van de fiscus toelaat terwijl de fiscus de klokkenluider die de kwestie naar buiten bracht op non-actief heeft gezet”, zegt Omtzigt. „Dat wordt dan de cultuur van de Belastingdienst.”

Snel kondigde dinsdag aan dat de Auditdienst Rijk gaat onderzoeken of bij de andere kinderopvangtoeslagzaken sinds 2013 ook „onzorgvuldig en onterecht” is gehandeld.

Kamer voelt zich misleid over omvang toeslagdrama

AD 09.07.2019 De Tweede Kamer voelt zich door staatssecretaris Snel (Financiën) om de tuin geleid nu blijkt dat de Belastingdienst veel vaker kinderopvangtoeslagen ten onrechte heeft stopgezet dan gedacht. Mogelijk zijn tienduizenden ouders ten onrechte gedupeerd, vreest de Tweede Kamer.

VVD, CDA en SP eisen dat Snel nog deze week opheldering geeft over de omvang van het probleem. De Belastingdienst heeft volgens de partijen ‘illegaal gehandeld’ bij het bestrijden van belastingfraude.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vorige week nog zei Snel geen weet te hebben van andere zaken dan die van het Eindhovense gastouderbureau Dadim waardoor zo’n 300 ouders zijn gedupeerd. Snel gaf na aandringen toe dat de Belastingdienst in de fout was gegaan. Omdat de fiscus fraude vermoedde, werd de kinderopvangtoeslag van die ouders ten onrechte stopgezet. Nadat bleek dat er geen bewijs was voor fraude, hield de fiscus jaren vol en moesten ouders duizenden euro’s terugbetalen.

Inmiddels blijkt de Eindhovense zaak geen uitzondering te zijn. Deze week diende een soortgelijke zaak in Rotterdam waarbij de rechter besliste dat de Belastingdienst een moeder ten onrechte duizenden euro’s kinderopvangtoeslag is ontzegd. Ook in deze zaak dacht de Belastingdienst dat er fraude was gepleegd.

Gedupeerd

Mensen zijn hun baan kwijtge­raakt, in de schuldensa­ne­ring beland, huwelijken gestrand. Allemaal door illegaal handelen van de belasting­dienst, aldus Pieter Omtzigt, Lid Tweede Kamer voor het CDA.

,,Al sinds 2017 vragen we hoe groot de problemen met de kinderopvangtoeslagen nu eigenlijk zijn. En na tweeënhalf jaar vragen stellen, is dat nog steeds niet uitgezocht’’, fulmineert CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. ,,Er zijn 170 zaken zoals die in Eindhoven. Mogelijk gaat het daarbij om tienduizenden ouders die ook ten onrechte zijn gedupeerd.’’

De partijen willen niet langer door Snel het bos in worden gestuurd. Nog voor dat het kabinet eind deze week met reces gaat, willen ze weten om hoeveel gedupeerden het gaat.  ,,Nu blijkt dat het probleem mogelijk veel groter is, wil ik zo snel mogelijk duidelijkheid,‘’ zegt VVD-Kamerlid Helma Lodders.

Om fraude met kinderopvangtoeslag op te sporen, ging de fiscus soms te driest te werk, bleek bijvoorbeeld uit de Eindhovense zaak. Toeslagen werden ten onrechte stopgezet, gedupeerden kregen niet tijdig antwoord op hun bezwaren en als het tot een rechtszaak kwam, werden onvolledige stukken overhandigd. Omdat mensen werden aangemerkt als fraudeur door de Belastingdienst, kwamen ze ook niet in aanmerking voor een betalingsregeling.

Problemen

Veel gezinnen kwamen in grote problemen, omdat soms enorme bedragen werden teruggevorderd. Ondanks een vernietigend rapport van de Nationale Ombudsman uit 2017 deed de dienst niets om de fouten te herstellen.

In de Rotterdamse zaak ging het om een jonge vrouw waarvan de fiscus vermoedde dat het gastouderbureau waar zij stond ingeschreven de boel fleste. Volgens de rechter is de fiscus te ver gegaan door de moeder daardoor als crimineel te bestempelen.

Omtzigt: ,,Mensen zijn hun baan kwijtgeraakt, in de schuldensanering beland, huwelijken gestrand. Allemaal door illegaal handelen van de belastingdienst.’’

Fiscus zette meer toeslagen ten onrechte stop

Telegraaf 09.07.2019 De Belastingdienst heeft vaker toeslagen ten onrechte stopgezet dan tot nu toe gedacht. De fiscus is niet alleen bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim buiten zijn boekje gegaan, blijkt uit de rechtszaak van een andere gedupeerde ouder.

Onder andere regeringspartij CDA en oppositiepartij SP eisen opheldering van verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel. Die zei volgens hen vorige week nog dat hij geen weet had van andere soortgelijke zaken.

Ook in dit tweede geval heeft de Belastingdienst “onrechtmatig” gehandeld, geeft de dienst toe. De zaak sleept wel veel minder lang dan de Dadim-zaken. De fiscus zou intussen hebben “geleerd” van die affaire en kwam de gedupeerde vlak voor de rechtszaak tegemoet.

De kinderopvangtoeslag van de ouders die hun kinderen bij Dadim hadden ondergebracht, werd stopgezet omdat de Belastingdienst fraude vermoedde. Maar daarvoor was geen bewijs. Dat kwam al snel aan het licht, maar de dienst hield vol.

De SP heeft een meldpunt geopend op haar site waar ouders van wie de kinderopvangtoeslag onterecht is stopgezet zich kunnen melden. De partij wil de meldingen voorleggen aan staatssecretaris Snel.

Bekijk meer van; belastingdienst toeslagen den haag

Fiscus zette meer toeslagen ten onrechte stop

MSN 09.07.2019 De Belastingdienst heeft vaker toeslagen ten onrechte stopgezet dan tot nu toe gedacht. De fiscus is niet alleen bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim buiten zijn boekje gegaan, blijkt uit de rechtszaak van een andere gedupeerde ouder.

Onder andere regeringspartij CDA en oppositiepartij SP eisen opheldering van verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel. Die zei volgens hen vorige week nog dat hij geen weet had van andere soortgelijke zaken.

Ook in dit tweede geval heeft de Belastingdienst “onrechtmatig” gehandeld, geeft de dienst toe. De zaak sleept wel veel minder lang dan de Dadim-zaken. De fiscus zou intussen hebben “geleerd” van die affaire en kwam de gedupeerde vlak voor de rechtszaak tegemoet.

De kinderopvangtoeslag van de ouders die hun kinderen bij Dadim hadden ondergebracht, werd stopgezet omdat de Belastingdienst fraude vermoedde. Maar daarvoor was geen bewijs. Dat kwam al snel aan het licht, maar de dienst hield vol.

Belastingdienst zette vermoedelijk duizenden toeslagen ten onrechte stop

NU 09.07.2019 De Belastingdienst heeft veel vaker toeslagen ten onrechte stopgezet dan tot nu toe gedacht. De fiscus heeft niet alleen bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim onrechtmatig gehandeld. Het gaat mogelijk om duizenden gevallen. Dat blijkt volgens Trouw en RTL Nieuws uit de rechtszaak van een andere gedupeerde ouder.

Onder andere regeringspartij CDA en oppositiepartij SP eisen opheldering van verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel (foto). Volgens Trouw en RTL Nieuws zei hij eerder “geen signalen” te kennen van andere zaken.

Ook in dit tweede geval heeft de Belastingdienst “onrechtmatig” gehandeld, geeft de dienst toe. De zaak sleept wel veel minder lang dan de Dadim-zaken. De fiscus zou intussen hebben “geleerd” van die affaire en kwam de gedupeerde vlak voor de rechtszaak tegemoet.

Belastingdienst betichtte ouders van fraude zonder bewijs

De kinderopvangtoeslag van de ouders die hun kinderen bij Dadim hadden ondergebracht, werd stopgezet omdat de Belastingdienst fraude vermoedde. Maar daarvoor was geen bewijs. Dat kwam al snel aan het licht, maar de dienst hield vol.

De SP heeft een meldpunt geopend op haar site waar ouders van wie de kinderopvangtoeslag onterecht is stopgezet zich kunnen melden. De partij wil de meldingen voorleggen aan staatssecretaris Snel.

Tweede Kamer was eerder al zeer kritisch over Snel

Snel stelde vorig week tijdens een debat dat het “onvoorstelbaar” is dat de ruim driehonderd ouders van wie toen bekend was dat de fiscus ze ten onrechte beschuldigde van fraude geen schadevergoeding ontvingen. Verschillende gedupeerde ouders kwamen hierdoor in financiële problemen.

De voltallige Tweede Kamer had geen goed woord over voor de fiscus. “Hier is sprake geweest van machtsmisbruik”, aldus PvdA’er Henk Nijboer. D66’er Steven van Weyenberg: “De gedupeerden hebben het vertrouwen verloren in de Belastingdienst. Zij geloven niet meer dat de overheid er voor hen is.”

Nijboer pleit er samen met andere partijen in de Kamer voor om zo snel mogelijk met een oplossing voor de ouders te komen. “De overheid heeft alle tijd, maar de levens van de gedupeerde mensen gaan door”, zei de PvdA’er.

Snel wil echter wachten op de uitkomsten van een commissie die hij heeft aangesteld. Hij verwacht in oktober een advies over hoe hij moet omgaan met een schadevergoeding.

Bewindsman meldt niets over sancties tegen ambtenaren

De staatssecretaris kwam ook onder vuur te liggen omdat hij niet wilde vertellen of hij maatregelen heeft getroffen tegen ambtenaren die in de afgelopen jaren op verschillende momenten in de fout zijn gegaan met het stopzetten van de kinderopvangtoeslag. De fiscus bleef doorprocederen, terwijl de dienst al sinds 2015 wist dat het bewijs tegen de ouders onvoldoende was.

In mei van dit jaar riep de Nationale ombudsman het kabinet al op om vaart te maken met een oplossing voor de gedupeerde gezinnen. De Raad van State, de hoogste bestuursrechter, oordeelde een maand daarvoor al dat de Belastingdienst fout zat met het stoppen en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag.

Lees meer over: Belastingdienst Politiek

Niet honderden, maar duizenden ouders de dupe in toeslagenaffaire fiscus

RTL 08.07.2019 De Belastingdienst heeft hoogstwaarschijnlijk bij duizenden ouders de afgelopen jaren de toeslagen voor kinderopvang onterecht stopgezet en laten terugbetalen. De affaire rond de ‘onrechtmatige’ stopzetting van toeslagen is daarmee nog veel groter dan staatssecretaris Snel (Financiën) tot dusver aan de Kamer heeft gemeld.

Dit bleek vandaag tijdens een rechtszaak van een gedupeerde ouder bij de rechtbank Rotterdam. Tijdens de zitting bleek dat ook deze jonge moeder slachtoffer werd van een speciaal fraudeteam van de Belastingdienst.

Dit zogeheten Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) team stond centraal in de ophef over een fraudeonderzoek naar een gastouderbureau in Eindhoven. Dat was na onthullingen van Trouw en RTL Nieuws. Daaruit bleek dat de Belastingdienst rommelde met verouderd bewijs en jacht maakte op een klokkenluider die door de Belastingdienst in rechtszaken achtergehouden stukken naar buiten bracht.

Pijnlijk

Tot dusver was slechts bekend dat ruim 300 ouders van het Eindhovense bureau in 2014 slachtoffer werden van het onrechtmatig optreden van de Belastingdienst. Deze zaak staat bekend als CAF11. In de zaak die vandaag diende, blijkt het te gaan om CAF16, erkende de Belastingdienst vandaag. De dienst noemde het zelf ‘pijnlijk’, en concludeerde zelf dat in de zaak tegen de moeder ‘onrechtmatig’ is gehandeld. Het is voor het eerst dat dit in een rechtszaak wordt toegegeven. Hoeveel gedupeerden er verder zijn in CAF16, moet nog duidelijk worden.

Financiële problemen voor Fatma door dubieus onderzoek Belastingdienst

Bekijk deze video op RTL XL

Fatma vertelde eerder dat ze in de problemen kwam door de Belastingdienst.

Er zijn 170 CAF-zaken, waarin een veelvoud van gastouders, gastouderbureaus en ouders zijn betrokken. Vorige week zei Snel in een zeer kritisch Kamerdebat dat hij ‘geen signalen’ had dat zijn eigen dienst in meer zaken tegen de wet handelde. “Ik kan geen signalen tellen die ik niet ken.”

Ruimhartige vergoeding

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) eist nu per kerende post een brief van Snel waarin hij duidelijk maakt hoeveel ouders gedupeerd zijn, en hoe hij hun schade gaat vergoeden. Omtzigt denkt dat duizenden of tienduizenden mensen getroffen zijn. “Al in maart heb ik naar een onderzoek hierover gevraagd en dat is nog niet eens gestart. Ik verwacht dat dit onmiddellijk alsnog gebeurt, en dat alle gedupeerde ouders eenzelfde ruimhartige schadevergoeding tegemoet kunnen zien zoals is toegezegd voor de zaak uit Eindhoven.”

Lees ook:

Een ongekende heksenjacht

Voor Renske Leijten (SP) is de maat nu echt vol. “Deze schaamteloze intimidatie van de Belastingdienst moet stoppen. Daarom ga ik een meldpunt openen waar alle gedupeerde ouders van deze fraude door de overheid zich kunnen melden.” De meldingen wil Leijten voorleggen aan staatssecretaris Snel van financiën, die een oplossing voor alle gedupeerden moet gaan zoeken.

Excuses aangeboden

De Belastingdienst hield tot enkele weken geleden vol dat de Rotterdamse jonge moeder nergens recht op had. Op de valreep kwam de dienst daar vrijdag op terug. Vandaag werden excuses aangeboden, en werd beloofd het invorderen van schulden te staken. Ook komt er een schadevergoeding voor het overschrijden van alle redelijke termijnen.

Vandaag bleek dat de Belastingdienst ook in deze zaak stukken achterhield voor de rechter: alle documenten over het onderzoek naar en bewijs tegen de ouder(s) en gastouders zijn er niet in opgenomen. De advocate van de gedupeerde moeder wil dat de onderste steen alsnog boven komt, ook omdat ze denkt dat er etnisch is geprofileerd.

Lees ook:

Staatssecretaris door stof, belooft schadevergoeding gedupeerden toeslagenaffaire

Lees ook:

Kamer kraakt ‘machtsmisbruik’ Belastingdienst in toeslagenaffaire

RTL Nieuws; Menno Snel  Belastingdienst  Tweede Kamer

Mogelijk duizenden extra ouders gedupeerd in toeslagaffaire

Trouw 08.07.2019 De Belastingdienst heeft erkend dat het in mogelijk tientallen fraude-onderzoeken onrechtmatig heeft gehandeld.

De slepende affaire rond de stopgezette kinderopvangtoeslag is nog veel groter dan staatssecretaris Snel aan de Kamer heeft gemeld. De Belastingdienst heeft bij mogelijk duizenden ouders de afgelopen jaren de kinderopvangtoeslag onterecht stop gezet en teruggevorderd. Dat bleek vandaag tijdens een rechtszaak van een gedupeerde ouder bij de rechtbank Rotterdam. Tot nu toe was bekend dat ruim driehonderd ouders waren gedupeerd.

Tijdens de zitting bleek dat ook deze ouder betrokken is in een fraudezaak van een speciaal fraudeteam van de Belastingdienst. Dit zogeheten combiteam aanpak facilitators (CAF) stond de afgelopen maanden centraal in de politieke commotie over een fraudeonderzoek naar een gastouderbureau in Eindhoven.

Die ontstond na herhaalde onthullingen van Trouw en RTL Nieuws, waaruit bleek dat de Belastingdienst rommelde met verouderd bewijs en jacht maakte op een klokkenluider die stukken naar buiten bracht die de Belastingdienst zelf in rechtszaken achterhield.

Pas vorige week gaf staatssecretaris Snel van financiën toe dat de aanleiding voor dat fraudeonderzoek ontbrak, en dat de Belastingdienst onrechtmatig had gehandeld door onmiddellijk de toeslagen van alle betrokken ouders stop te zetten.

Een hoge ambtenaar van de Belastingdienst, die vandaag persoonlijk het woord kwam voeren in de rechtszaak, gaf toe dat die onrechtmatigheid ook in deze zaak heeft gespeeld. Het is voor het eerst dat de Belastingdienst tegenover de rechter toegeeft dat naast het fraudeonderzoek naar het bureau in Eindhoven ook in andere fraudezaken in strijd met de wet is gehandeld.

Geen signalen

De uitspraken tijdens de zitting zijn opvallend. Snel zei vorige week in een debat met de Tweede Kamer nog dat hij ‘geen signalen’ had dat het in meer zaken is misgegaan. “Ik kan niet het aantal signalen tellen dat ik niet heb”, aldus een geïrriteerde Snel afgelopen donderdag.

Dat er nu toch in andere zaken onrechtmatig is gehandeld, roept de vraag op hoe het in de overige 170 CAF-zaken is gegaan. In de ene zaak rond het bureau in Eindhoven zijn ruim driehonderd ouders gedupeerd. Dat betekent dat er in totaal al snel sprake is van duizenden, mogelijk tienduizenden ouders waarvan de toeslag onterecht is stopgezet.

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) eist per ommegaande een brief van staatssecretaris waarin hij duidelijk maakt hoeveel ouders gedupeerd zijn in vergelijkbare zaken, en hoe hij hun schade gaat vergoeden. “Al in maart heb ik naar een onderzoek hierover gevraagd en dat is nog niet eens gestart. Ik verwacht dat dit onmiddellijk alsnog gebeurt, en dat alle gedupeerde ouders gecompenseerd worden zoals is toegezegd voor de zaak uit Eindhoven.”

Volgens Omtzigt laat de zaak van vandaag precies zien waar de Belastingdienst de plank heeft misgeslagen in de jacht op fraudeurs met toeslagen. “Er zullen best gastouderbureaus geweest zijn die fraudeerden, maar dat betekent nog niet dat ook alle ouders niet goed hebben gehandeld.”

Maat vol

Voor Renske Leijten (SP) is de maat nu echt vol. “Deze schaamteloze intimidatie van de Belastingdienst moet stoppen. Daarom ga ik een meldpunt openen waar alle gedupeerde ouders van deze fraude door de overheid zich kunnen melden.” De meldingen wil Leijten voorleggen aan staatssecretaris Snel, die een oplossing voor alle gedupeerden moet zoeken.

Opvallend is dat de Belastingdienst tot voor kort volhield dat de gedupeerde ouder in de zaak van vandaag nergens recht op had. Pas afgelopen vrijdag kreeg zij een herziening toegestuurd, waarin zij alsnog kinderopvangtoeslag voor het jaar 2016 kreeg toegewezen. ‘Voortschrijdend inzicht’, noemde de hoge ambtenaar van de Belastingdienst dat tijdens de zitting.

Tijdens de zitting bleek dat de Belastingdienst, in weerwil van eerdere beloften van Snel en diverse rechterlijke uitspraken, nog altijd stukken achterhoudt voor de rechter.

Lees ook:

Deze moeder weet nog steeds niet waarom de fiscus haar onterecht beschuldigde van fraude

Na jaren van strijd tegen de Belastingdienst kreeg Gwendolyne Santos alsnog – gedeeltelijk – recht op kinderopvangtoeslag. Maar waarom werd zij eigenlijk betrokken in een fraudezaak?

Snel geeft toe dat Belastingdienst onrechtmatig handelde bij stopzetten kinderopvangtoeslag

Het stopzetten van toeslagen bij honderden ouders was onrechtmatig, maar lag vast in beleid bij de Belastingdienst. De kans is groot dat nog veel meer ouders gedupeerd zijn.

Menno Snel houdt vol: hij heeft het onderzoek naar de kinderopvang-kwestie niet belemmerd

Staatssecretaris Menno Snel (financiën) houdt vol dat hij het onderzoek naar de ten onrechte stopgezette kinderopvangtoeslag niet heeft belemmerd. In een debat met de Tweede Kamer zei Snel woensdag dat de onderzoekers ‘geen strobreed in de weg is gelegd’.

Belastingdienst werkte ouders die recht hadden op kinderopvangtoeslag bewust tegen

De Belastingdienst heeft bewust aangestuurd op het afwijzen van bezwaren van mensen bij wie ten onrechte de kinderopvangtoeslag werd gestopt. Dat bleek in september uit interne stukken van de fiscus die in bezit zijn van Trouw.

Kinderopvangtoeslagdossier Trouw

Meer over; Belastingdienst misdaad, recht en justitie politiek misdaad Kinderopvangtoeslag Jan Kleinnijenhuis

Schadevergoeding voor gedupeerde ouders

Telegraaf 04.07.2019 De Belastingdienst heeft onrechtmatig gehandeld door in 2014 de kinderopvangtoeslag van ruim 300 ouders stop te zetten, terwijl er van fraude geen sprake was. Dat erkende staatssecretaris Menno Snel (Financiën) na aandringen uit de Kamer. Er komt een schadevergoeding voor gedupeerde ouders.

Voor hen was het hardvochtige handelen van de fiscus een hard gelag. Ze kwamen in zware geldproblemen. Sommigen van hen moesten hun baan opzeggen, kwamen in de schuldsanering of zelfs in een scheiding. Ze werden tegengewerkt toen ze bezwaar wilden indienden, waarbij de dienst hen anderhalf jaar in onzekerheid hield en de wettelijke reactietermijnen steevast overschreed. Zelfs toen bij de dienst duidelijk was dat er fouten waren gemaakt, gingen de terugvordering van (terecht) betaalde toeslagen gewoon door.

Uit documenten die deze week openbaar werden, blijkt dat werknemers van de Belastingdienst in 2015 aangaven moeite te hebben met stopzetting van de kinderopvangtoeslag van de betreffende ouders omdat er slechts sprake was van ’kleine onvolkomenheden’ in de dossiers. Desondanks werden rechtszaken tegen ouders doorgezet.

Ook nadat de Ombudsman, de Raad van State, de Hoge Raad en de Tweede Kamer alarm hadden geslagen, werden de fouten nog steeds niet erkend, laat staan opgelost. Zoals CDA-Kamerlid Omtzigt het tijdens het debat verwoordde: „Vijf keer reed de Belastingdienst met 150 kilometer per uur door rood.” In plaats van energie te steken in een oplossing, ging de fiscus achter medewerkers aan die met ontlastende informatie over de ouders kwamen.

Nadat Snel al eens in de Kamer sorry had gezegd en ook aan de ouders zijn excuses had gemaakt, ging de staatssecretaris donderdag andermaal door het stof. „Het kan niet bij excuses blijven.” Hoe de schadevergoeding voor de ouders eruit komt te zien, is echter nog onduidelijk. De bewindsman wil het ’zorgvuldig’ doen en het advies afwachten van de commissie-Donner, die de uitvoering van de toeslagen onder de loep neemt.

Dat ziet niet iedereen in de Kamer zitten. „Ik zie eerlijk gezegd niks in die commissie-Donner”, zei SP-Kamerlid Leijten. Wat haar betreft komt Snel deze zomer al met een schadeloosstelling. Ook de PVV vroeg zich af waarom het zo lang moet duren voordat Snel over de brug komt met een schadevergoeding: „Bij een commercieel bedrijf wordt dit binnen twee maanden geregeld, al is het maar om van het gezeik af te zijn. Regel het gewoon.”

Snel: Geen schadevergoeding ouders opvangtoeslag ‘onvoorstelbaar’

NU 04.07.2019 Het is volgens staatssecretaris Menno Snel van Financiën “onvoorstelbaar” dat de ruim driehonderd ouders die door de fiscus ten onrechte beschuldigd zijn van fraude met de kinderopvangtoeslag “geen schadevergoeding ontvangen”.

“De schadevergoeding moet er gewoon komen”, zei de D66-bewindsman donderdag tijdens opnieuw een zwaar debat over de langslepende kwestie waarbij de Belastingdienst de toeslag zonder wettelijke grond stopzette. Verschillende gedupeerde ouders kwamen hierdoor in financiële problemen.

Snel bood nogmaals zijn excuses aan, maar zei zich te realiseren dat de betrokken gezinnen daar niets aan hebben en oplossingen willen zien. Zij kunnen houvast bieden aan de erkenning van Snel die toegaf dat de Belastingdienst “onrechtmatig” heeft gehandeld. Juridisch gezien is dat een term die zwaar weegt.

‘Vertrouwen in Belastingdienst verloren’

De voltallige Tweede Kamer had geen goed woord over voor de fiscus. “Hier is sprake geweest van machtsmisbruik”, aldus PvdA’er Henk Nijboer. D66’er Steven van Weyenberg: “De gedupeerden hebben het vertrouwen verloren in de Belastingdienst. Zij geloven niet meer dat de overheid er voor hen is.”

Nijboer pleit er samen met andere partijen in de Kamer voor om zo snel mogelijk met een oplossing voor de ouders te komen. “De overheid heeft alle tijd, maar de levens van de gedupeerde mensen gaan door”, zei de PvdA’er.

Snel wil echter wachten op de uitkomsten van een commissie die hij heeft aangesteld. Hij verwacht in oktober een advies over hoe hij moet omgaan met een schadevergoeding.

Snel biedt geen openheid over sancties tegen ambtenaren

De staatssecretaris kwam ook onder vuur te liggen omdat hij niet wilde vertellen of hij maatregelen heeft getroffen tegen ambtenaren die in de afgelopen jaren op verschillende momenten in de fout zijn gegaan met het stopzetten van de kinderopvangtoeslag. De fiscus bleef doorprocederen, terwijl de dienst al sinds 2015 wist dat het bewijs tegen de ouders onvoldoende was.

Onder meer SP’er Renske Leijten en CDA’er Pieter Omtzigt konden er geen begrip voor hebben dat de bewindsman weigert prijs te geven of hij maatregelen heeft genomen. “Wij vragen niet om namen en rugnummers”, zei Omtzigt. Maar het is voor hem als wetgever wel van belang om te weten dat ambtenaren die zich niet aan de wet houden consequenties kunnen verwachten.

Financiële problemen voor gezinnen

De zaak draait om de kinderopvangtoeslagen die in 2014 bij vooral ouders met een dubbele nationaliteit zonder enig bewijs werd stopgezet. In sommige gevallen werd de uitgekeerde toeslag van 2014 en 2013 zelfs teruggevorderd. De gedupeerde ouders procedeerden vervolgens jarenlang om hun gelijk te halen. Meerdere gezinnen kwamen in de financiële problemen.

In mei van dit jaar riep de Nationale ombudsman het kabinet al op om vaart te maken met een oplossing voor de gedupeerde gezinnen. De Raad van State, de hoogste bestuursrechter, oordeelde een maand daarvoor al dat de Belastingdienst fout zat met het stoppen en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag.

Lees meer over: Belastingdienst   Politiek

Staatssecretaris Snel, verantwoordelijk voor de Belastingdienst ANP

Snel belooft schadevergoeding aan gedupeerden kinderopvangtoeslag

NOS 04.07.2019 Alle gedupeerde ouders van ten onrechte ingehouden kinderopvangtoeslag krijgen een schadevergoeding. Staatssecretaris Snel van Financiën belooft alle 302 gezinnen “zo snel mogelijk” een financiële vergoeding, maar kan nog geen details geven. Snel erkent dat de Belastingdienst “onbehoorlijk” heeft opgetreden. Ook erkent hij, op aandringen van onder meer coalitiepartij CDA, dat het stopzetten onrechtmatig was.

De Tweede Kamer is zeer verontwaardigd over het optreden van de Belastingdienst, waardoor ruim driehonderd gezinnen uit de regio Eindhoven jarenlang in de problemen zaten. Op basis van oude, achterhaalde informatie had de Belastingdienst de kinderopvangtoeslag stopgezet. Veel partijen in de Tweede Kamer vinden dat de ouders direct moeten worden gecompenseerd, niet alleen voor de misgelopen toeslagen, maar ook voor immateriële schade.

Rommelig

De staatssecretaris erkende ruiterlijk dat de Belastingdienst veel fouten heeft gemaakt; de ouders werden te lang behandeld als “potentiële fraudeurs”, er was sprake van een “tunnelvisie” en ondanks veel vragen was er bij de dienst weinig behoefte om informatie over hun optreden te delen. “Ik baal ervan dat het zo’n rommelig beeld gaf”, zei Snel, verwijzend naar de Kamerleden die het gevoel hebben onvoldoende informatie te hebben gekregen over de zaak.

Stopgezette kinderopvangtoeslagen

In 2011 kreeg de GGD signalen dat een gastouderbedrijf uit Eindhoven fraude pleegde met toeslagen. Bij een tweede inspectie, een jaar later, bleek dat niet te kloppen.

Maar de kinderopvangtoeslag van 302 gezinnen was toen al geruime tijd stopgezet. De Belastingdienst besloot daartoe op basis van verouderde informatie.

Bovendien vroeg de Belastingdienst geld terug dat al was uitgekeerd. Bij veel van de gezinnen ging het om bedragen die opliepen tot tienduizenden euro’s. Daardoor raakten zij in de financiële problemen. Bovendien hebben veel ouders last van emotionele of psychische problemen, door de manier waarop ze door de Belastingdienst zijn behandeld.

De gedupeerde gezinnen zullen nog enige maanden moeten wachten op duidelijkheid over hun schadevergoeding. Snel vraagt eerst nog een commissie, onder voorzitterschap van ex-politicus en jurist Donner, advies om dit zorgvuldig te regelen. “Het moet in één klap geregeld worden, met een vergoeding die blijft”, zei de staatssecretaris. Hij bedoelt daarmee dat hij een precedent schept, waardoor niet-betrokkenen ook een schadevergoeding kunnen krijgen.

De Kamer vindt het jammer dat er in de zomer nog geen vergoeding gegeven kan worden. In oktober 2019 moet de commissie-Donner klaar zijn met het advies.

Bekijk ook;

Snel aan ouders en Kamer: we gaan het gewoon regelen

AD 04.07.2019 De 305 ouders van wie de kinderopvangtoeslag in 2014 onterecht werd stopgezet horen in oktober hoe zij gecompenseerd zullen worden. Dat zei staatssecretaris Menno Snel vanmiddag in debat met de Tweede Kamer. ,,We gaan het gewoon regelen”, aldus de D66-bewindsman.

Helemaal tevreden is de Kamer daarmee niet. Zij wil dat de gedupeerde gezinnen zo snel mogelijk, het liefst nog in het zomerreces, schadevergoeding krijgen, zeker omdat het alweer vijf jaar geleden is dat de fiscus hen onterecht als fraudeurs aanpakte. Daardoor verloren zij niet alleen opeens honderden euro’s per maand aan kinderopvangtoeslag, maar werden zij sindsdien ook geconfronteerd met terugvorderingen, die tot vorige maand nog voortduurden.

‘Vijf keer met 150 per uur door rood’

Het belang van de ouders moet voorop staan, aldus CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Dat is te lang niet gebeurd, ook niet na kritiek door instituties als de Nationale Ombudsman, de Kinderombudsman, de Hoge Raad, de Raad van State en de Tweede Kamer zelf. ,,De Belastingdienst is vijf keer met 150 kilometer per uur door rood gereden”, zei hij.

Snel ging in het debat over de slepende kwestie nogmaals diep door het stof vanwege het handelen van de Belastingdienst. Zo maakte hij in het bijzijn van gedupeerden op de publieke tribune nogmaals excuses. Op aandringen van de Kamer erkende hij bovendien dat de fiscus niet alleen ‘onbehoorlijk’ heeft opgetreden, maar deels ook ‘onrechtmatig’. Zo had de dienst de toeslag nooit helemaal mogen beëindigen.

Niet eenvoudig

Snel waarschuwde dat het niet eenvoudig is om een compensatieregeling op te tuigen, omdat bestaande wetgeving hem in de weg zit. Daarom heeft hij een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner aangesteld. Die heeft volgens hem de kennis en de creativiteit in huis die nodig is om de ouders tegemoet te komen. ,,Het moet op een manier die standhoudt en rechtmatig is”, benadrukte hij. In oktober ‘of zo mogelijk eerder’ moet Donner een tussentijds advies afscheiden.

Een grote Kamermeerderheid steunt de aanpak van Snel, al ziet SP-Kamerlid de route via Donner niet zitten. Zij is bang dat de voormalig vicepresident van de Raad van State zich zal verliezen in ‘juristerij’, waardoor de gedupeerden nog langer moeten wachten. Snel vindt die bezorgdheid niet terecht: ,,In verzekeringstermen heb ik de schade allang erkend. De vraag is nu hoe we het gaan doen. Ik heb een manier nodig om het buiten bestaande regelgeving te doen.”

Rommelig

Snel erkende ook dat hij de Kamer niet altijd juist heeft geïnformeerd over de zaak, omdat achteraf soms bleek dat dingen anders waren gelopen dan hij had gemeld. Snel sprak van een ‘rommelig beeld’.

Snel erkent: stopzetten toeslag was onrechtmatig

Telegraaf 04.07.2019 De Belastingdienst heeft onrechtmatig gehandeld door in 2014 de kinderopvangtoeslag van ruim 300 ouders stop te zetten, terwijl er van fraude geen sprake was. Dat erkende staatssecretaris Menno Snel (Financiën) na aandringen uit de Kamer. Er komt een schadevergoeding voor gedupeerde ouders.

Voor hen was het hardvochtige handelen van de fiscus een hard gelag. Ze kwamen in zware geldproblemen. Sommigen van hen moesten hun baan opzeggen, kwamen in de schuldsanering of zelfs in een scheiding.

Ze werden tegengewerkt toen ze bezwaar wilden indienden, waarbij de dienst hen anderhalf jaar in onzekerheid hield en de wettelijke reactietermijnen steevast overschreed. Zelfs toen bij de dienst duidelijk was dat er fouten waren gemaakt, gingen de terugvordering van (terecht) betaalde toeslagen gewoon door.

Uit documenten die deze week openbaar werden, blijkt dat werknemers van de Belastingdienst in 2015 aangaven moeite te hebben met stopzetting van de kinderopvangtoeslag van de betreffende ouders omdat er slechts sprake was van ’kleine onvolkomenheden’ in de dossiers. Desondanks werden rechtszaken tegen ouders doorgezet.

Ook nadat de Ombudsman, de Raad van State, de Hoge Raad en de Tweede Kamer alarm hadden geslagen, werden de fouten nog steeds niet erkend, laat staan opgelost. Zoals CDA-Kamerlid Omtzigt het tijdens het debat verwoordde: „Vijf keer reed de Belastingdienst met 150 kilometer per uur door rood.” In plaats van energie te steken in een oplossing, ging de fiscus achter medewerkers aan die met ontlastende informatie over de ouders kwamen.

Door het stof

Nadat Snel al eens in de Kamer sorry had gezegd en ook aan de ouders zijn excuses had gemaakt, ging de staatssecretaris donderdag andermaal door het stof. „Het kan niet bij excuses blijven.” Hoe de schadevergoeding voor de ouders eruit komt te zien, is echter nog onduidelijk. De bewindsman wil het ’zorgvuldig’ doen en het advies afwachten van de commissie-Donner, die de uitvoering van de toeslagen onder de loep neemt.

Dat ziet niet iedereen in de Kamer zitten. „Ik zie eerlijk gezegd niks in die commissie-Donner”, zei SP-Kamerlid Leijten. Wat haar betreft komt Snel deze zomer al met een schadeloosstelling. Ook de PVV vroeg zich af waarom het zo lang moet duren. g moet duren voordat Snel over de brug komt met een schadevergoeding: „Bij een commercieel bedrijf wordt dit binnen twee maanden geregeld, al is het maar om van het gezeik af te zijn. Regel het gewoon.”

Bekijk meer van; menno snel belastingdienst toeslagen

Snel: stopzetten kinderopvangtoeslag was onrechtmatig

AD 04.07.2019 Staatssecretaris Menno Snel (Belastingdienst) geeft op aandringen van de Tweede Kamer toe dat de fiscus onrechtmatig heeft gehandeld met het stopzetten van de kinderopvangtoeslag voor honderden ouders.

Het onrechtmatig verklaren van het handelen van de Belastingdienst was belangrijk voor de Kamer, omdat de term juridisch zwaarder weegt dan bijvoorbeeld ‘onbehoorlijk’. Snel onderstreepte overigens dat alleen het stopzetten daadwerkelijk onrechtmatig was.

In een zwaar debat over het stopzetten van de toeslag ging de staatssecretaris opnieuw door het stof. De Kamer oordeelde vernietigend over het handelen van de Belastingdienst de afgelopen jaren in de toeslagenaffaire. De fiscus moet de gedupeerde ouders zo snel mogelijk tegemoetkomen en de staatssecretaris moet erop toezien dat de onderste steen boven komt in de zaak.

Geen toezegging

Hoewel Snel streeft naar een oplossing en snelle afhandeling voor de gedupeerden, wil hij geen officiële belofte doen. Ook kan hij niet toezeggen direct werk te maken van de schadevergoedingen. Hij vraagt om begrip van de Kamer voor het feit dat het afhandelen van de schadevergoedingen tijd kan kosten, omdat dit volgens de regels moet worden gedaan. Dit stuit op verzet van een deel van de Kamer, omdat de ouders juist in de problemen zijn gekomen omdat er wetten zijn overtreden.

De toeslagenaffaire wordt onderzocht door een commissie onder leiding van oud-vicevoorzitter van de Raad van State Piet Hein Donner. Snel wil ook rekening houden met de bevindingen van de commissie, die in oktober worden verwacht. Hij zegt de Kamer toe dat hij ook in de tussentijd voortgang wil maken met de schadevergoedingen. ,,We gaan heus niet op onze handen zitten tot er een advies ligt.’’

Kamer wil snelle compensatie gedupeerden kinderopvangtoeslag

NOS 04.07.2019 Kamerleden eisen van staatssecretaris Snel van Financiën dat ouders bij wie de kinderopvangtoeslag ten onrechte is ingehouden direct worden gecompenseerd. Eerst de portemonnee trekken, dan pas uitzoeken wat er is misgegaan. Dat is de volgorde, vindt de Kamer.

Het gaat om ruim driehonderd gezinnen uit de regio Eindhoven die ernstig in de problemen zijn geraakt omdat de Belastingdienst ten onrechte hun toeslagen heeft stopgezet.

Pittig debat

Op de laatste vergaderdag voor het zomerreces staat de staatssecretaris een pittig debat te wachten. Kamerleden willen weten hoe het zo fout heeft kunnen lopen, en waarom gedupeerde ouders nog geen compensatie hebben gekregen.

Snel heeft erkend dat er veel is misgegaan en zijn excuses aangeboden. Ook heeft hij beloofd de Toeslagenwet aan te passen. Daarbij heeft hij toegezegd dat zal worden onderzocht hoe mensen die gedupeerd zijn een tegemoetkoming kunnen krijgen.

Juridisch lastig

Maar dat gaat veel Kamerleden lang niet ver genoeg. “Ik wil vandaag van de staatssecretaris duidelijk horen dat er op individuele basis voor mensen een compensatieregeling komt,” zegt CDA-Kamerlid Omtzigt. “Dat zal vast juridisch lastig zijn, maar dit had de Belastingdienst zichzelf kunnen besparen als ze zich aan de wet hadden gehouden.”

Alle ouders moeten een schadevergoeding krijgen, zegt ook SP’er Leijten. “Dan heb ik het niet alleen over compensatie voor het geld dat ze nooit hebben gekregen, maar ook voor de schade die ze door deze kwestie hebben geleden.”

Zwaar weer

Omdat het juridisch ingewikkeld is om alle gedupeerden direct te compenseren, heeft Snel een driekoppige commissie ingesteld, die bestaat uit voormalig minister Piet Hein Donner (CDA), oud-staatssecretaris Jetta Klijnsma (PvdA) en hoogleraar Willemien den Ouden.

Maar zo’n commissie helpt de mensen niet, vindt Henk Nijboer van de PvdA. “Zolang Snel de mensen niet fatsoenlijk heeft gecompenseerd, zit hij in zwaar weer.”

Zeggen is een ding, vervolgens moeten we zorgen dat het ook voor de ouders merkbaar opgelost wordt, vindt ook VVD’er Lodders. “Die mensen verdienen zo snel mogelijk duidelijkheid.”

Stopgezette kinderopvangtoeslagen

In 2011 kreeg de GGD signalen dat een gastouderbedrijf uit Eindhoven fraude pleegde met toeslagen. Bij een tweede inspectie, een jaar later, bleek dat niet te kloppen.

Maar de kinderopvangtoeslag van 302 gezinnen was toen al geruime tijd stopgezet. De Belastingdienst besloot daartoe op basis van verouderde informatie.

Bovendien vroeg de Belastingdienst geld terug dat al was uitgekeerd. Bij veel van de gezinnen ging het om bedragen die opliepen tot tienduizenden euro’s. Daardoor raakten zij in de financiële problemen. Bovendien hebben veel ouders last van emotionele of psychische problemen, door de manier waarop ze door de Belastingdienst zijn behandeld.

Motie van wantrouwen

Denk-Kamerlid Azarkan spreekt zelfs van ‘staatsterreur’. “De Staat die mensen op de meest pijnlijke wijze kapotmaakt. Dit kunnen we niet uitleggen aan de burger.” Azarkan zal dan ook een motie van wantrouwen indienen tegen de staatssecretaris, al hoeft hij daarbij niet op veel steun te rekenen.

“Hij had dit sneller moeten oplossen, maar ik denk dat hij wel zijn best doet om die cultuurverandering bij de Belastingdienst in gang te zetten”, zegt Omtzigt (CDA). Andere Kamerleden zeggen het debat te willen afwachten, maar laten doorschemeren weinig nut te zien in het wegsturen van Snel.

Toch zal de staatssecretaris in ieder geval moeten beloven dat de gedupeerden zo spoedig compensatie krijgen, als hij het debat zonder al te veel kleerscheuren wil overleven.

Het debat is vanaf 13.00 uur live te volgen op NPO Politiek.

Bekijk ook;

Snel wil cultuuromslag bij Belastingdienst

NOS 02.07.2019 Naast de bedrijfsvoering, de ICT en het personeelsbeleid wordt ook de bedrijfscultuur bij de Belastingdienst grondig tegen het licht gehouden. Staatssecretaris Snel schrijft aan de Tweede Kamer dat uit een rapport van de Auditdienst Rijk (ADR) blijkt dat dat nodig is.

Er bestaan bij de dienst veel ongeschreven regels, waardoor het personeel niet open en kritisch kan zijn. Zo is het niet gebruikelijk om kritiek te hebben op collega’s, terwijl loyaal zijn aan leidinggevenden wel gewaardeerd wordt. Verder is het uitgangspunt bij de fiscus vaak dat de bewindspersoon niet in de problemen mag komen.

Dat moet anders, vindt ook de staatssecretaris. Hij wil een open en veilig klimaat creëren voor de medewerkers. “Een klimaat waar fouten op het juiste niveau worden gemeld en nadrukkelijk van die fouten wordt geleerd.” In contacten met de burgers moet de Belastingdienst “meer oog hebben voor de menselijke maat”.

Toeslagenaffaire

De Belastingdienst ligt al een tijd onder vuur, onder meer door de toeslagenaffaire. Ouders kregen op onterechte gronden geen toeslag meer voor de kinderopvang. Snel heeft zijn excuses al aangeboden voor die fouten. Gedupeerden krijgen een tegemoetkoming.

Donderdag is er nog een debat in de Tweede Kamer over die kwestie. Aangenomen wordt dat het voor de staatssecretaris een lastig debat zal worden.

Bekijk ook;

Bij de Belastingdienst zijn, zoals inmiddels bekend, wel meer problemen. De staatssecretaris wacht donderdag een buitengewoon pittig debat in de Tweede Kamer over de fouten die zijn gemaakt met de kinderopvangtoeslag. Ⓒ Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Belastingdienst kent ook cultuurprobleem

Telegraaf 02.07.2019  Na vele andere problemen, moet staatssecretaris Snel (Financiën) erkennen dat de Belastingdienst ook nog een cultuurprobleem kent. Dat blijkt uit onderzoek van de Auditdienst Rijk.

In het onderzoek staat dat het personeel allerlei ongeschreven regels hanteert. Zoals: ’zorg dat je bewindspersonen niet in de problemen komen’ en ‘op je collega’s moet je niet te kritisch zijn’. Terwijl het natuurlijk belangrijk zou moeten zijn voor een ambtenaar om de waarheid boven tafel te halen in plaats van penibele situaties voor bewindspersonen en collega’s te voorkomen.

Ander werkklimaat

Snel erkent dat de cultuur anders moet bij de dienst. Daar wil hij op inzetten bij de vernieuwing van de fiscus. Hij wil daar een werkklimaat ’waar fouten op het juiste niveau worden gemeld, nadrukkelijk van die fouten wordt geleerd, dilemma’s worden besproken en moreel leiderschap en rechtsstatelijk handelen de mores zijn’.

Pittig debat

Bij de Belastingdienst zijn, zoals inmiddels bekend, wel meer problemen. De staatssecretaris wacht donderdag een buitengewoon pittig debat in de Tweede Kamer over de fouten die zijn gemaakt met de kinderopvangtoeslag. Pas nadat de ombudsman, de Hoge Raad en talloze anderen zich ermee bemoeiden, gaf het ministerie toe dat er fouten zijn gemaakt bij het stopzetten van de toeslagen bij een groep ouders.

Dit terwijl ouders jarenlang voor die erkentenis moesten knokken, in de financiële problemen raakten en de fiscus stukken achterhield waarmee onderbouwd kon worden dat die ouders gelijk hadden.

Het zint de Kamer totaal niet dat Snel zelf de fouten zo langzaam toegaf en nu nog steeds maar heel moeizaam de gevraagde informatie over het dossier geeft. Trouw en RTL Nieuws onthulden dat de klokkenluider die de fouten van de fiscus naar buiten bracht, op non-actief is gesteld. CDA-Kamerlid Omtzigt geërgerd: „Het lijkt er op dat men meer moeite heeft gedaan om de klokkenluider te vinden dan het probleem op te lossen.”

Slecht luisteren

In zowel coalitie als oppositie valt te horen dat Snel zo slecht luistert en dat die houding hem nog verder in de problemen brengt. Als er problemen met de kinderopvangtoeslag worden gezien, gaat hij in het verzet. Als de Rekenkamer zegt dat er fouten zijn gemaakt met de bijtelling, zegt hij dat hun sommen niet kloppen. En als de Kamer iets wil veranderen aan het belastingplan, gaat hij uitleggen waarom dat niet kan en dat zijn idee het beste is. Het zorgt voor veel ergernis.

Denk gaat donderdag sowieso een motie van wantrouwen indienen. Onder meer omdat ook bleek uit de onthullingen van Trouw en RTL dat de fiscus etnisch geprofileerd heeft, al ziet de Belastingdienst dat anders. Maar zelfs oppositiepartijen als PvdA gaan die motie van wantrouwen niet steunen, zo is de verwachting, laat staan de coalitie.

Blaffen

Omtzigt heeft het felst gestreden tegen de fouten van de Belastingdienst op dit gebied. Hem wordt door de oppositie echter verweten dat hij telkens hard blaft, maar niet bijt door bijvoorbeeld een motie van wantrouwen te steunen of de fiscus onder curatele te laten stellen. Omtzigt zegt daarop dat het om het resultaat gaat.

Hij kreeg voor elkaar dat de fouten werden toegegeven, benadrukt hij. „Als mensen in de knel komen, ga ik dat proberen recht te breien. Dan kunnen ze bij me terecht. Dat is mijn primaire focus”, zegt Omtzigt. De focus ligt dus niet bij het wegsturen van mensen.

Nog meer fouten

Om het allemaal nog erger te maken moet Snel vanavond erkennen dat er meer mis was rond de kinderopvangtoeslagen. Ondanks dat in antwoord op allerlei Kamervragen beweerd werd dat bepaalde onderliggende documenten er niet zouden zijn, zijn er nu toch intern weer oude documenten gevonden die aantonen dat de fiscus al eerder doorhad dat het stopzetten van de toeslagen eigenlijk niet goed onderbouwd was. Desondanks kregen gedupeerde gezinnen geen gelijk en werd er stevig tegen ze geprocedeerd door de fiscus.

Staatssecretaris Snel moet toegeven: „Opnieuw wordt duidelijk dat deze gezinnen door het optreden van de Belastingdienst/Toeslagen tekort zijn gedaan en dat zij daardoor in de problemen zijn geraakt.”

Menno Snel op ramkoers met Kamer over falen Belastingdienst

RTL 01.07.2019 Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) wacht een harde confrontatie met het parlement, nu hij erkent dat hij de Kamer meermalen onjuist en onvolledig heeft ingelicht over de toeslagenaffaire. In de Kamer groeit ergernis en kritiek, omdat Snel tegelijk weigert reeksen documenten aan het parlement te geven om opheldering te verschaffen.

Uit een brief die Snel vrijdagavond naar de Kamer stuurde blijkt dat van oude beschuldigingen tegen een gastouderbureau en ruim 300 ouders niets klopt.

Pittig debat

Kamerleden reageren getergd. Pieter Omtzigt (CDA) stelt dat Snel een ‘pittig’ debat wacht. “Alleen omdat we achttien maanden doorgegraven hebben is er veel meer boven tafel gekomen dan de Belastingdienst meedeelde aan de ouders of rechters.” Hij wil dat Snel alle relevante stukken alsnog aan de Kamer verstrekt. Renske Leijten (SP) spreekt van een ‘beschamende’ affaire, waarin feiten werden ‘verdoezeld’, ook door de Landsadvocaat. Ze wijst erop dat Snel vorig jaar wel excuses aanbood ‘maar hij pas afgelopen vrijdag tot de conclusie is gekomen dat het echt over de gehele linie fout is gegaan’.

Farid Azarkan (Denk) noemt de werkwijze van de Belastingdienst en de afhandeling door Menno Snel ‘pijnlijk, gemeen en ondemocratisch’. Hij hekelt de ontkenningen en het vastgraven in het eigen gelijk en spreekt van ‘hét voorbeeld van misbruik van macht door de overheid’. “Er rest mij niets dan een motie van wantrouwen in te dienen.” Donderdag moet Snel in een debat verantwoording afleggen.

Lees ook:

Belastingdienst gebruikte nepbewijs om fraude aan te tonen

Uit een reconstructie van Trouw en RTL Nieuws blijkt dat Snel persoonlijk pas deze maand begreep hoe fout zijn Belastingdienst had geopereerd. Dat was ná onthullingen over het verwerken van tweede nationaliteit en het sjoemelen met verouderd ‘bewijsmateriaal‘ en nadat de Kamer anderhalf jaar en talloze keren opheldering vroeg.

Onderste steen

Pas in juni gelastte hij een ‘dieper’ en ‘grondiger’ onderzoek naar de onderste steen. Snel noemt dit nu ‘mijn eigen diepgravende exercitie‘. Vorig jaar was al onderzoek gedaan naar documenten die waren achtergehouden voor ouders, rechters en Kamer, maar dat was niet compleet. Het gaat om de zaak van de onrechtmatige stopzetting van toeslagen voor kinderopvang in 2014, waardoor honderden ouders van één gastouderbureau in Eindhoven jarenlang in de problemen kwamen.

Valsheid in geschrifte?

In de brief van vrijdagavond biecht Snel dat verouderde, informatie uit 2011 is misbruikt om in 2013 een fraudeonderzoek tegen dat gastouderbureau te rechtvaardigen. De Kamer wil nog steeds weten of er sprake is van valsheid in geschrifte. Snel geeft daar geen antwoord op: “De signalen uit 2011 zijn benoemd als signalen in 2013.” Hij weigert de Kamer inzage in eerdere versies van het fraudeonderzoek, waaruit kan blijken of er doelbewust is gemanipuleerd.

Snel geeft nu een mail uit 2013 vrij, van de GGD aan de Belastingdienst, over één gastouder uit Den Haag. Uit die mail blijkt nu dat er helemaal geen aanwijzingen waren dat het gastouderbureau uit Eindhoven fraudeerde. Uit interne stukken waarover Trouw en RTL Nieuws beschikken blijkt dat de Belastingdienst al jarenlang wist dat hier geen bewijs voor was. Toch werd de opdracht gegeven om bij ruim 300 ouders de toeslag stop te zetten. Zij werden vervolgens jarenlang het bos in gestuurd. Een ouder die haar kinderen bij die ene gastouder in Den Haag bracht, won haar zaak recent bij de Raad van State.

Lees ook:

Onderzoek naar etnisch profileren door Belastingdienst

Geen nepfacturen

Snel wil ook andere ‘bewijsvoering’ voor het vermeende misbruik niet openbaar maken. De Tweede Kamer wil inzage in ‘actualiteitsbezoeken’ uit november 2013 bij een aantal gastouders. De Belastingdienst en Snel hebben informatie uit die rapporten publiekelijk steeds gebruikt om de keiharde ingreep te rechtvaardigen. Uit de rapportages die Trouw en RTL Nieuws inzagen blijkt helemaal geen bewijs voor fraude.

Snel geeft nu uiteindelijk toe dat het niet klopt. De staatssecretaris neemt afstand van zijn eerdere uitspraken over het gastouderbureau uit Eindhoven. In maart zei hij nog dat er ‘nepfacturen’ werden aangetroffen, en dat het geen ‘lichtzinnig moment’ was, toen honderden ouders vervolgens werden aangepakt. De ondernemer vroeg eerder al om eerherstel en een faire schadevergoeding omdat zijn bedrijf kapot is gemaakt.

Klokkenluider

Opmerkelijk is dat Snel vrijdagavond bevestigt dat zijn Belastingdienst en de Landsadvocaat jarenlang informatie uit de ondeugdelijke onderzoeken tegen de ouders en het bureau inbracht in juridische procedures. Een deel van deze documenten gaf Snel eerder juist niet aan de Tweede Kamer; een van de stukken kreeg het parlement pas in november vorig jaar.

De staatssecretaris legt niet uit waarom een klokkenluider in deze zaak op non-actief is gesteld. Hij wil ook niet vertellen welke sancties zijn getroffen tegen ambtenaren die betrokken waren bij het ontspoorde fraudeonderzoek, en bij de afhandeling, die in strijd was met allerlei wetten.

Lees ook:

Belastingdienst neemt disciplinaire maatregelen tegen klokkenluider

Dossiers niet compleet

De Belastingdienst heeft overigens na vijf jaar de dossiers van ouders tegen wie werd geprocedeerd nog steeds niet compleet, zo blijkt nu. Zij moeten wachten op een adviescommissie die moet adviseren over schadevergoeding.

Eerder gaf Snel toe dat bij het samenstellen van de ‘onderzoekspopulatie’ van ouders in het ‘fraudeonderzoek’, de tweede nationaliteit van hen is verwerkt. Voor de Kamer is nog steeds niet duidelijk waarom die afkomst werd vastgelegd. De Belastingdienst loog hierover tegen de Autoriteit Persoonsgegevens.

‘Klokkenluider in zaak kinderopvangtoeslag door fiscus op non-actief gezet’

NU 25.06.2019 De ambtenaar die interne stukken rond de zaak over kinderopvangtoeslag naar buiten zou hebben gebracht, is door de fiscus op non-actief gesteld, melden Trouw en RTL Nieuws dinsdag op basis van anonieme bronnen. De persoon wordt verdacht van schending van zijn ambtseed. Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) kwam door de kwestie onder vuur te liggen.

De stukken zouden eerder door de Belastingdienst zijn achtergehouden in rechtszaken tegen gedupeerde ouders.

Deze ouders ontvingen in 2014 plotseling geen kinderopvangtoeslag meer. Bij in totaal zo’n driehonderd gezinnen werden al uitgekeerde bedragen door de fiscus teruggevorderd. Zij raakten hierdoor in financiële problemen.

De ambtenaar zou zichzelf niet zien als klokkenluider, maar als iemand die een “ernstige misstand” wilde voorkomen, schrijft Trouw.

Staatssecretaris Snel moet voor woensdag antwoord geven op negentig vragen over de zaak van de Tweede Kamer. De Kamer vraagt zich vooral af hoe het kan dat de fiscus informatie lijkt achter te houden.

Snel beperkte onderzoek naar fouten fiscus

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzoekt nog of de Belastingdienst zich schuldig heeft gemaakt aan etnisch profileren, omdat met name bij ouders met een migratieachtergrond toeslagen zouden zijn ingetrokken.

Trouw en RTL Nieuws meldden eerder dat Snels ambtenaren het door de bewindsman ingestelde onderzoek naar de affaire hebben bemoeilijkt.

Bovendien zou Snel het onderzoek hebben laten inperken. Dit was tegen de wens van de onderzoekers die de zaak onder de loep namen, meldden Trouw en RTL Nieuws. Dit wordt door een woordvoerder van het ministerie van Financiën ontkend. “Er is de onderzoekers geen strobreed in de weg gelegd”, stelde Snel.

Zie ook: Staatssecretaris beperkte onderzoek naar fouten fiscus met opvangtoeslag

Van Vollenhoven: Klokkenluiders van grote betekenis

Mr. Pieter van Vollenhoven, oud-hoogleraar risicomanagement en oud-voorzitter van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, reageerde dinsdag op Twitter op het bericht. Hij brak een lans voor klokkenluiders en journalisten.

“Waarschuwingen van klokkenluiders en van onderzoeksjournalisten zijn voor onze samenleving van grote betekenis”, schrijft de echtgenoot van prinses Margriet. “Zeker als zij de waarheid spreken verdienen zij geen disciplinaire straf. Deze gang van zaken stimuleert niet het vertrouwen in het functioneren van onze overheid.”

Avatar
PietervVol
Auteur
PietervVol

Waarschuwingen van klokkenluiders en van onderzoeksjournalisten zijn voor onze samenleving van grote betekenis. Zeker als zij de waarheid spreken verdienen zij geen een disciplinaire straf. Deze gang van zaken stimuleert niet het vertrouwen in het functioneren van onze overheid.

Lees meer over: Binnenland

Belastingdienst pakt klokkenluider aan

Telegraaf 25.6.2019 De Belastingdienst heeft disciplinaire maatregelen genomen tegen een ambtenaar in de toeslagen-affaire. Het gaat om een klokkenluider die door de dienst begin dit jaar op non-actief is gezet; de ambtenaar wordt beschuldigd van schending van zijn ambtseed en het verspreiden van interne informatie.

Dat schrijven Trouw en RTL Nieuws op basis van anonieme bronnen. De geschorste ambtenaar wordt er door de Belastingdienst van beschuldigd onder meer deze informatie te hebben gelekt, zo bevestigen ingewijden. Volgens bronnen van Trouw en RTL Nieuws ziet de betrokken ambtenaar zich niet als klokkenluider, maar is het iemand die een ‘ernstige misstand’ wilde voorkomen en slechts ‘ontbrekende gegevens’ doorgaf, omdat die volgens de wet in een dossier horen te zitten.

Bekijk meer van; klokkenluiders

Snel weigert openheid over onderzoek naar toeslag-affaire

RTL 21.06.2019 Ondanks zware druk vanuit de Tweede Kamer weigert staatssecretaris Snel (Financiën) stukken openbaar te maken over de beïnvloeding door zijn ministerie van een onafhankelijk onderzoek naar de toeslagen-affaire.

Dit blijkt uit een brief die Snel zojuist naar de Tweede Kamer stuurde. Eerder deze week meldden Trouw en RTL Nieuws dat dit onderzoek door het ministerie werd ingeperkt in een ‘vervolgopdracht’ aan zogeheten auditors. Dat zijn onderzoekers die de ICT-systemen juist grondig moesten doorlichten, op zoek naar informatie die eerder voor de Tweede Kamer en voor rechters was achtergehouden.

Het gaat om de affaire rond de massale, onrechtmatige stopzetting van betaling van kinderopvangtoeslag aan honderden ouders, in 2014. Voor hen is er nog steeds geen oplossing.

Lees ook:

Kamer kraakt ‘machtsmisbruik’ Belastingdienst in toeslagenaffaire

Snel zegt dat onderzoekers ‘geen strobreed’ in de weg is gelegd. Toch weigert hij nu de ‘vervolgopdracht’ van zijn eigen ministerie openbaar te maken, ondanks dringende oproepen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt en SP-Kamerlid Renske Leijten.

De staatssecretaris maakt er nu van dat de onderzoekers ná de onderzoeksopdracht  van zijn ministerie van 2 oktober 2018 niet zelf ‘alsnog’ om toegang hebben gevraagd tot meer documenten en computerschijven. En dat ze daarom niet belemmerd zouden zijn.

Bestanden FIOD doorzoeken

Op 2 oktober kregen zij de expliciete opdracht van Financiën om alleen de systemen van ‘Toeslagen’ te onderzoeken. Terwijl de auditors in hun eerste, eigen rapport juist duidelijk vroegen om ook in de systemen van de Belastingdienst te kunnen kijken.

Ook wilden zij de bestanden van de FIOD doorzoeken, nadat ze op 1 oktober hadden gehoord dat hier belangrijke informatie op stond. Dat was volgens hen noodzakelijk. Zij stelden daarom dat in het vervolgonderzoek de FIOD-schijf ‘hierin meegenomen moet worden’. Dit vermeldt Snel niet in zijn brief van vandaag.

Lees ook:

Belastingdienst frustreerde onderzoek naar eigen falen in toeslag-affaire

Volgens de Kamerleden Omtzigt en Leijten komt Snel zijn eigen toezegging in een debat van woensdag niet na dat hij de inhoud van de opdracht exact zou beschrijven. Snel zei toen dat ‘u daar op moet vertrouwen’. Omtzigt (CDA) zegt dat die ‘heel heldere vraag’ nu wordt omzeild, en dat hij een ‘nadere uitleg’ van Snel wil.

90 Kamervragen

Leijten (SP) zegt dat ze ‘moedeloos’ wordt van de manier waarop de staatssecretaris de Kamer informeert. “Het zou moeten gaan over een oplossing voor gedupeerde ouders en over het functioneren van de Belastingdienst. Maar dan moet wel de juiste informatie op tafel, en die hebben we dus nog steeds niet.”

Trouw en RTL Nieuws hebben een verzoek ingediend op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) om de opdracht en onderliggende mailwisseling boven tafel te krijgen. Volgende week woensdag moet Snel nog eens 90 vragen van de Kamer beantwoorden. Een week later moet de staatssecretaris zich in een Kamerdebat verantwoorden.

Etnisch profileren

Staatssecretaris Snel kwam de afgelopen weken steeds verder in het nauw, door onthullingen over de afhandeling van de toeslagenaffaire. Zo blijkt dat er een onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens loopt naar ‘etnisch profileren’ door de Belastingdienst. Ook werd duidelijk dat een fraudeonderzoek volledig ontspoorde, dat verouderd nep-bewijs werd gebruikt, en dat honderden mensen daarvan de dupe werden.

meer: Pieter Klein Menno Snel Belastingdienst

Snel: ‘Onderzoek naar kinderopvangtoeslagaffaire niet beïnvloed’

NU 19.06.2019 Het onderzoek naar de affaire rond het stopzetten van de kinderopvangtoeslag is niet beïnvloed door het ministerie, zegt staatssecretaris Menno Snel van Financiën. Hij gaat daarmee in tegen berichten van vorige week waaruit juist zou blijken dat dat wel zou zijn gebeurd.

“Wij hebben de onderzoekers geen strobreed in de weg gelegd”, zegt Snel woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer. De hulp van de Belastingdienst werd door de auditors gezien als ‘constructief en niet als belemmerend'”, aldus de bewindsman.

Vorige week publiceerden Trouw en RTL Nieuws op basis van interne documenten dat een ambtenaar bij de fiscus het proces frustreert door belangrijke stukken achter te houden en het falen van de Belastingdienst verhult.

Bovendien, zo concludeerden Trouw en RTL Nieuws, kregen ambtenaren die al jaren betrokken zijn bij het stopzetten van de toeslagen, belangrijke posities in het onderzoek. Snel noemde de fraudebestrijding in dit geval nog “hardvochtig” en bood de gedupeerden zijn excuses aan. Dat was voor de tweede keer in korte tijd.

Het gaat om honderden ouders van wie in 2014 de kinderopvangtoeslag is stopgezet en teruggevorderd. Sommige ouders moeten tienduizenden euro’s terugstorten. Die terugvordering is nu bevroren totdat een speciale commissie de zaak heeft onderzocht.

‘Wij hebben het onderzoek niet belemmerd of gedirigeerd’

Met name Renske Leijten (SP) en Pieter Omtzigt (CDA) maken zich hard voor de ouders in deze zaak. De Kamerleden willen heel precies van Snel weten of er een sturende rol is geweest vanuit het departement. Ze baseren zich op een dossier van de auditors zelf waaruit je zou kunnen concluderen dat ze onderzoeksopdrachten hebben meegekregen terwijl ze onafhankelijk hun werk zouden moeten doen.

Maar Snel bleef elke bewering uit die hoek tegenspreken. “Wij hebben het onderzoek niet belemmerd of gedirigeerd.”

Ook GroenLinks en PvdA hadden nog veel vragen over dit punt, maar Snel wilde en kon er verder niet op ingaan omdat het onderwerp niet op de agenda staat. De Kamer debatteert hier volgende week over.

Er staan bovendien nog zo’n negentig Kamervragen over de fraudebestrijding open. Omtzigt wil dat Snel de mogelijke beïnvloeding door de Belastingdienst vóór die tijd schriftelijk aan de Kamer meldt.

Lees meer over: Belastingdienst Politiek Economie

Kamer kraakt ‘machtsmisbruik’ Belastingdienst in toeslagenaffaire

MSN 19.06.2019 De Tweede Kamer heeft keiharde kritiek op het optreden van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Door optreden van de Belastingdienst verloren honderden ouders onterecht hun kinderopvangtoeslag. “Er lijkt sprake van machtsmisbruik”, zegt PvdA-kamerlid Nijboer.

Uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw blijkt dat de Belastingdienst in de nasleep van de Bulgarenfraude de jacht op fraude opschroefde. Zorgvuldig onderzoek en bewijsvoering werden overgeslagen. Honderden ouders werden daarvan het slachtoffer. Zij verloren hun kinderopvangtoeslag en zijn vaak al jaren bezig om hun gelijk te halen.

‘Gemangeld door anonieme bureaucratie’ 

“Als het misgaat zit je meteen heel diep in de problemen”, zegt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. “Er zijn mensen die vijf jaar dwangbevelen hebben gehad van de Belastingdienst terwijl er misschien niet eens een fout was gemaakt.”

Pogingen om de beslissing aan te vechten liepen door tegenwerking van de Belastingdienst steevast op niets uit. “Daardoor hebben mensen het gevoel gemangeld te worden door een anonieme bureaucratie waar ze nooit tegenop kunnen”, zegt GroenLinks-Kamerlid Bart Snels.

Parlementair onderzoek

Al maanden proberen Kamerleden duidelijkheid te krijgen over hoe het nu precies zit met de toeslagenaffaire. “Dan hebben we een staatssecretaris die kribbig is: ‘Vertrouwen jullie me niet? Waarom zoeken jullie dingen die er niet zijn?'” zegt SP-Kamerlid Renske Leijten.

“We krijgen van alle kanten informatie dat die er wel zijn en dat we die niet boven tafel krijgen”, zegt Leijten. Voor haar is de maat vol. Zij pleit voor een parlementair onderzoek.

‘Belastingdienst doorgeschoten’ 

Staatssecretaris Snel geeft toe dat de Belastingdienst bij aanpak van fraude met kinderopvangtoeslagen is doorgeschoten. En dat het lang heeft geduurd voordat het ministerie van Financiën erkende dat er iets fout was gegaan.

“Maar u heeft mij die draai zien maken. Dat was misschien laat”, erkende de staatssecretaris. Volgens Snel was bij de aanpak van toeslagenfraude de balans zoek, en ging handhaving boven de bescherming van kwetsbare groepen die juist afhankelijk zijn van toeslagen.

Pittig debat op komst

Kamerleden maakten hun opmerkingen tijdens een breed overleg over de Belastingdienst. Binnenkort is er een apart debat over de toeslagenaffaire. Staatssecretaris Snel gaat dan dieper in op wat er is mis gegaan. Wel wilde hij vandaag al reageren op berichtgeving van Trouw en RTL Nieuws dat hij het onderzoek naar de ingehouden toeslagen zou hebben beperkt. Volgens Snel is dat niet waar. “Wij hebben de onderzoekers geen strobreed in de weg gelegd.”

Het nog te houden debat over de kinderopvangtoeslagaffaire wordt pittig voor staatssecretaris Snel, zegt politiek verslaggever Roel Schreinemachers. “Hij lijkt nog wel wat krediet te hebben bij de Kamer, maar Snel kan zich geen grote fouten veroorloven”, schat hij in.

Snel moet Kamer overtuigen

“Er is veel chagrijn over de gebrekkige informatievoorziening over de affaire aan de Tweede Kamer. Veel vragen zijn nog onbeantwoord. En Snel zal de Kamer er echt van moeten overtuigen dat hij de juiste persoon is die de cultuur bij de Belastingdienst kan veranderen.”

Belastingadviseur krijgt fiscus niet te pakken: ‘Post raakt zoek, mailen kan niet’

MSN 19.06.2019 Er valt steeds slechter te praten met de Belastingdienst, vinden commerciële belastingadviseurs. Mailen of bellen gaat moeizaam, post raakt zoek en adviseurs kunnen lastig afspraken maken. “Je krijgt ze gewoon niet te pakken.”

Gemiddeld geven belastingadviseurs de kwaliteit van de dienstverlening van de fiscus het rapportcijfer 5,9. Dat blijkt uit een enquête van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) en de Register Belastingadviseurs (RB) onder zo’n 3000 leden.

Zorgen over boetes en bescherming

NOB en RB onderzochten in 2016 ook al de relatie tussen de adviseurs en de fiscus. De helft van de fiscale dienstverleners (51 procent) vindt dat hun relatie met de Belastingdienst de afgelopen jaren hetzelfde is gebleven. Iets meer dan een kwart zegt dat de verhouding verslechterd is.

“Vorige keer was het al niet best en het is alleen maar erger geworden”, zegt Fons Overwater, voorzitter van RB. “De communicatie is primitief geregeld. De Belastingdienst werkt liever niet per email, omdat de fiscus bang is dat gevoelige informatie uitlekt. Maar er is al lang technologie beschikbaar om dat op te lossen.”

Aangetekende post raakt kwijt

Mailen zou een stuk sneller gaan, vinden de belastingadviseurs. Omdat inspecteurs niet willen mailen, moeten de adviseurs brieven per post sturen. En die post raakt regelmatig kwijt, klagen ze. Zelfs aangetekende brieven.

Overwater legt uit dat de post naar een algemene postkamer gestuurd wordt. Voordat ze daar hebben uitgezocht naar welke inspecteur een brief moet, ben je ‘al twee weken verder’, zegt hij. “Maar je weet niet of hij is aangekomen, dus dan moet je weer naar de Helpdesk bellen.”

Ook bellen is omslachtig. De bereikbaarheid van de telefonische Helpdesk Intermediairs van de Belastingdienst is met 50 procent afgenomen, blijkt uit de enquête. Overwater: “Bij de Helpdesk kun je sowieso geen inhoudelijke antwoorden krijgen, je kunt hooguit een belafspraak maken.”

Rekening komt bij de klant

Al met al kost het steeds meer moeite om informatie te krijgen van de Belastingdienst, merken de adviseurs. “Het is heel belangrijk om contact te hebben met inspecteurs, omdat er duizenden onduidelijke situaties zijn”, vertelt Overwater. “Het belastingstelsel is verouderd, er is een groot grijs gebied. Dan wil je advies, maar je krijgt de inspecteurs niet te pakken.”

En dat heeft uiteindelijk gevolgen voor klanten, waarschuwt Overwater. “Als jouw belastingadviseur vier keer moet bellen om duidelijkheid te krijgen, dan kost dat tijd. En dat komt uiteindelijk op jouw rekening als klant.”

Sneller boetes

Uit het onderzoek blijkt dan ook dat de persoonlijke relatie tussen adviseurs en inspecteurs is fiscus is verslechterd. De commerciële experts beoordelen de relatie met een 5,6.

Fiscaal dienstverleners ervaren ‘een verharding’ in de manier waarop medewerkers van de Belastingdienst zich opstellen. Ze zijn formeler en leggen eerder boetes op, merken ze. Adviseurs maken zich daarom zorgen over de rechtszekerheid en -bescherming voor hun opdrachtgevers. Twee derde van de respondenten merkt dat het moeilijker is afspraken te maken met de Belastingdienst.

Frustratie voor beide

De onderzoekers vermoeden twee oorzaken. Ten eerste de discussie in de samenleving over belastingontwijking, waardoor sommige inspecteurs zich strenger opstellen. En ten tweede een personeelstekort bij de Belastingdienst.

Overwater: “Het is geen kwestie van onwil, maar het gevolg van jarenlange bezuinigingen. Er is jaren geen nieuw personeel aangenomen, er zijn veel inspecteurs weggegaan. Pas heel recent neemt de Belastingdienst nieuw personeel aan, maar dit is nog te weinig.”

NOB en RB hebben het onderzoek vrijdag aangeboden aan de baas van de Belastingdienst, directeur-generaal Jaap Uijlenbroek. “We hebben alle punten besproken en hij begrijpt het”, vertelt Overwater. “Maar ze kunnen niet anders, ze zijn gebonden aan het budget van de politiek. Het is voor beide kanten frustrerend: zowel voor ons als adviseurs als voor de fiscus.”

Problemen zijn bekend

Helemaal als een verrassing zal het advies niet gekomen zijn voor de Belastingdienst. Burgers en ondernemers klagen al jaren over de gebrekkige communicatie van de Belastingdienst.

Zo duurt het nog jaren voor de Belastingdienst de ICT op orde heeft, de wachttijden voor de Belastingtelefoon zijn ellenlang en de antwoorden zijn vaak ondermaats.

De Belastingdienst was op moment van schrijven niet bereikbaar voor commentaar.

Consumentenbond: BelastingTelefoon nog steeds ondermaats

De BelastingTelefoon, de hulplijn voor belastingproblemen, krijgt ook dit jaar weer een onvoldoende. De Consumentenbond kwam al voor de zesde keer tot de conclusie dat de hulp voor belastingbetalers ondermaats is.

En dat is pijnlijk, want vorig jaar beloofde toenmalig staatssecretaris Eric Wiebes nog verbetering nadat het onderzoek van de Consumentenbond aantoonde dat het fouten regende bij de beantwoording van fiscale vragen.

Nog slechter rond jaarwisseling

Het onderzoek werd twee keer uitgevoerd: een keer rond de jaarwisseling en een keer afgelopen maand. Het rapportcijfer over het eerste onderzoek was een povere 4,8, in maart was dat wat gestegen naar een 5,4.

Medewerkers van de Consumentenbond stelden vijf verschillende vragen allemaal tien keer aan de BelastingTelefoon. Twee vragen werden bedroevend slecht beantwoord.

Nul goede antwoorden

Op de vraag: “Vorig jaar is mijn moeder naar een verzorgingshuis gegaan. Mijn vader woont nog alleen in de echtelijke woning. Hebben mijn ouders recht op de alleenstaande-ouderenkorting”, werd nul keer een goed antwoord genoteerd. Tweemaal kwam er een onvolledig antwoord, acht keer helemaal fout.

Ook de vraag of je handmatig de gegevens over je banksaldo op 31 december kan wijzigen, als je bank last-minute transacties niet heeft verwerkt in het jaaroverzicht, werd maar liefst nul keer goed beantwoord.

Lichtpuntjes

Toch zijn er ook positieve zaken te benoemen. Een vraag over aftrekbaarheid van medicijnkosten werd in maart aanzienlijk beter beantwoord dan rond de jaarwisseling, zegt de bond. Dat is een direct gevolg van een beleidsverandering die wel is doorgevoerd.

Specialistische vragen zouden vaker worden doorgestuurd naar specialisten binnen de dienst: in dit geval bleek dat tot veel betere resultaten te leiden, ondervond de Consumentenbond.

RTL Z

Belastingdienst

Belastingdienst schiet tekort in aanpak ondermijning

BB 18.06.2019 De Belastingdienst kan op dit moment niet altijd de gevraagde bijdrage leveren in de aanpak van ondermijning. Verschillende burgemeesters stelden het onlangs al vast, maar de minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus geeft het nu ook toe in zijn antwoorden op vragen van de SP.

Oproep burgemeesters
Eind april noemden een aantal burgemeesters in een opinieartikel in NRC de samenwerking met de fiscus in het afnemen van crimineel verdiend geld via hennepzolders en drugslaboratoria succesvol, maar uitten zij hun zorgen over de terugval in capaciteit door stevige bezuinigingen de laatste jaren.

Fiscale handhaving komt daarmee ook onder druk te staan en daardoor boet de Belastingdienst zichtbaar aan kracht in als partner bij de ondermijning van criminaliteit. Het kabinet stelde via het ondermijningsfonds 100 miljoen beschikbaar voor de versterking van de aanpak van ondermijning, maar omdat de Belastingdienst als cruciale partner onvoldoende menskracht kan leveren wordt de aanpak behoorlijk in de wielen gereden.

De oproep aan het kabinet was om 10 miljoen te investeren in extra regionale teams, zo’n 100 extra formatieplaatsen, voor fiscale handhaving. Daarmee zou ook weer extra crimineel geld kunnen worden afgepakt: een slimme noodzakelijke investering.

Bestedingsvoorstel niet gehonoreerd
Op de vraag van de SP wat de minister gaat doen aan de zorgen van de burgemeesters over de bijdrage van de Belastingdienst aan de versterking van de aanpak van ondermijning antwoordt hij dat hij een bestedingsvoorstel van de Belastingdienst voor de toedeling van extra gelden uit onder meer het Ondermijningsfonds niet heeft gehonoreerd.

‘De Belastingdienst kan op dit moment niet altijd de gevraagde bijdrage leveren.’ Grapperhaus nam dit besluit op advies van het Strategisch Beraad Ondermijning (SBO), dat onder onafhankelijk voorzitterschap staat van Peter Noordanus, voormalig burgemeester van Tilburg.

Dat besluit noemt Leijten in een reactie op de antwoorden ‘zorgelijk’. ‘Hij schrijft ‘we hebben dat bestedingsvoorstel niet gehonoreerd’, maar dan wordt het een beetje een kip-en-ei-verhaal: niet investeren en dus geen capaciteit of andersom. Dat is gek. Ik ben benieuwd naar die aanvraag en het advies.’

Landelijke prioriteiten
Voor de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit stelt de Belastingdienst een substantieel deel van de capaciteit ter beschikking, schrijft Grapperhaus, zowel in de samenwerkingsverbanden van het LIEC en RIEC, als binnen de aanpak van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams.

Grapperhaus begrijpt dat burgemeesters vanuit hun rol en verantwoordelijkheid een hogere inzet wenselijk achten. ‘De Belastingdienst is echter een landelijke organisatie met landelijke prioriteiten en maakt op landelijk en regionaal niveau een afweging ten aanzien van de eigen inzet op basis van onder andere het fiscale belang, het maatschappelijke belang en de beschikbare capaciteit.’

Beetje dubbel, vindt Leijten. ‘Hij is het eens met de burgemeesters, maar tegelijk maakt de Belastingdienst als landelijke organisatie eigen afwegingen. Dat is juist de noodkreet. Ik heb niet echt inzicht in wat hij met die noodkreet gaat doen.’

Goede afstemming ‘cruciaal’
Binnen de beschikbare capaciteit deelt Grapperhaus de mening van de burgemeesters dat een effectieve aanpak van crimineel geld gewenst is en het van groot belang is om in de samenwerking met gemeenten en het OM te komen tot ‘een optimale capaciteitsinzet van het bestuursrechtelijke, strafrechtelijke en fiscale instrumentarium’. Ook vindt hij dat een goede afstemming tussen politie, gemeenten en OM cruciaal is voor een effectieve en efficiënte aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Terugverdienen investering niet het doel
Maar het doel van het afpakken van crimineel vermogen is volgens Grapperhaus dan ook niet het terugverdienen van de investering. ‘Het is onduidelijk in hoeverre een extra investering zal leiden tot extra inkomsten. Afpakken van crimineel vermogen is zeer complex en arbeidsintensief. Het kan soms jaren duren voordat uiteindelijk succesvol kan worden ingevorderd door OM of de Belastingdienst.’

Leijten leest hieruit dat Grapperhaus afwijst dat investeringen zich terugverdienen. ‘Natuurlijk gaat het eerst om rechtvaardigheid, maar door samen op te trekken kun je wel dat geld claimen. Je moet ze goed plukken. Zij zijn ook ondermijnend via het geld dat ze verdienen.’

Substantieel deel capaciteit tegen ondermijning
De Belastingdienst stelt voor de integrale aanpak van ondermijnende criminaliteit een substantieel deel van de capaciteit ter beschikking, aldus Grapperhaus. ‘De landelijke bandbreedte voor de aanpak van fiscale fraude en de aanpak van ondermijnende criminaliteit en arbeid gerelateerde fraude (LSI) bedraagt 5 tot 8 procent van de totale capaciteit van de directie Midden- en Kleinbedrijf’, aldus de minister.

Structureel 29 miljoen beschikbaar
Niettemin kan hij het bestedingsvoorstel voor extra ondermijningsgelden dus niet honoreren. Wel is vanuit het structurele budget voor ondermijning aan de Belastingdienst een bedrag van 1 miljoen euro voor 2019 en 8,5 ton voor 2020 en de jaren erna toegekend voor data-analyse om bij te dragen aan het maken van ondermijningsbeelden.

Ook intensiveert het kabinet bij de Belastingdienst de aanpak van fraude, witwassen en ondermijning. Hiervoor wordt een bedrag van 1 miljoen euro in 2019 oplopend tot structureel 29 miljoen beschikbaar gesteld. Leijten: ‘We weten niet hoe die middelen tot stand komen en of het voldoende is.

Als het OM en gemeenten de Belastingdienst nodig hebben, moet de overheid dat faciliteren. Maak op landelijk en regionaal niveau een afweging en maak integraal die 29 miljoen vrij. Daarmee erken je het probleem.’

Gerelateerde artikelen

Staatssecretaris perkte onderzoek falen fiscus in

RTL 18.06.2019 Staatssecretaris Snel (Financiën) heeft een onderzoek naar het falen van de Belastingdienst in de toeslag-affaire laten inperken. Dit was nadrukkelijk tegen het advies van de onderzoekers die hij zelf inhuurde. Zij adviseerden om veel dieper te graven om de onderste steen boven te krijgen.

Dit blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Vrijdag ontkende het ministerie van Financiën nog in alle toonaarden dat dit onderzoek werd gefrustreerd.

Het gaat om het onderzoek naar de massale, onrechtmatige stopzetting van toeslagen voor kinderopvang in 2014. Daarna werd voor burgers belangrijke informatie consequent achtergehouden.

lees ook: Het ministerie heeft inmiddels gereageerd

Niet alle bestanden

Snel stelde dit onderzoek eind september in, nadat hij erachter kwam dat de Kamer onvolledig was geïnformeerd en de rechtsgang door zijn eigen Belastingdienst werd gehinderd.

Zaterdag bleek al dat de onderzoekers slechts een selectie kregen van documenten van de dienst Toeslagen, en niet alle computerbestanden.

Lees ook:

Hoe Menno Snel zich steeds dieper in de nesten werkt

Verzoeken afgewezen

De onderzoekers stelden in een tussenrapport dat zij ook toegang moesten krijgen tot computerschijven van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD), dat ook informatie bevat over het ontspoorde fraude-project. “Dit moet in ieder geval worden meegenomen”, schreven de onderzoekers.

Ook wilden de onderzoekers toegang tot documenten van Blauw, de Belastingdienst zelf. Die deed namelijk de fraude-onderzoeken op locatie voor de dienst Toeslagen, die zelf ‘geen buitendienst’ heeft, en daarom ligt ook daar informatie.

Beide verzoeken van de onderzoekers werden onder verantwoordelijkheid van Snel afgewezen. Het ministerie zegt nu dat het bij de werkwijze hoort dat zij ‘toelichting krijgen van de organisatie waar het onderzoek plaatsvindt’. Het ministerie wil geen verder commentaar geven. Zaterdag meldden we al dat de onderzoekers ook gehinderd werden bij de selectie van documenten.

Lees ook:

Staatssecretaris Snel informeerde Kamer onjuist over schimmig rekenmodel

Ouders keihard aangepakt

Uit de rapportage bleek dat de ‘auditors’, zoals de experts in ICT heten, toch honderden en honderden documenten vonden. De Kamer kreeg slechts een paar stukken, en Snel beloofde dat documenten die relevant waren voor individuele burgers, alsnog overlegd zouden worden.

Voor een deel gaat het om documenten van Toeslagen over individuele burgers. Tegelijk worden nog steeds interne stukken van Toeslagen én de Belastingdienst achtergehouden.

Het gaat over het project ‘CAF11 Hawaï’ waar zonder grondig onderzoek bij gastouders en een gastouderbureau, 302 ouders daarna keihard werden aangepakt. Voor hen is er vijf jaar later nog geen oplossing.

Column:

Hoe Menno Snel zich steeds dieper in de nesten werkt

Per ongeluk

Bij de geheimgehouden stukken gaat het onder meer om ‘actualiteitsbezoeken’ van de Belastingdienst in november 2013. De Belastingdienst, de landsadvocaat en staatssecretaris Snel gebruiken die informatie wel, ook in procedures, maar betrokkenen kunnen zich er niet tegen verweren. Dat is tegen de wet. Eerder bleek al dat de Belastingdienst verouderde informatie uit 2011 aangreep om het aanpakken van burgers te rechtvaardigen.

Het ministerie van Financiën heeft vorige week per ongeluk een versie van een document dat RTL Nieuws en Trouw onthulden, naar de Tweede Kamer gestuurd, in plaats van het origineel, dat de Kamer in al die jaren ervoor niet kreeg.

Staatssecretaris beperkte onderzoek naar fouten fiscus met opvangtoeslag

NU 18.06.2019 Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) heeft het onderzoek naar het handelen van de fiscus omtrent het stopzetten van kinderopvangtoeslag laten inperken, melden RTL Nieuws en Trouw dinsdag. Dit was tegen de wens van de onderzoekers die hij zelf had gevraagd de zaak door te lichten.

Zij pleitten met klem voor een breder onderzoek naar de problemen en de fouten met de kinderopvangtoeslag. Zo zouden de FIOD en de afdeling MKB van de Belastingdienst mogelijk over belangrijke informatie beschikken.

Dit advies is door het ministerie niet overgenomen. Volgens een woordvoerder van Snel “merken de onderzoekers in het eindrapport op dat op een aantal andere locaties mogelijk nog relevante informatie voorhanden is.”

Het oriënterende onderzoek was ingesteld naar aanleiding van rechtszaken over het stopzetten van de kinderopvangtoeslagen waar de Belastingdienst in was verwikkeld. “Er zijn nu al miljoenen documenten gevonden en er is een onderzoekscommissie aangesteld”, aldus een woordvoerder van Snel. “Het leek ons niet zinvol en niet relevant om op dit moment nog verder onderzoek in te gaan stellen.”

Belastingdienst zette onterecht toeslagen van 300 gezinnen stop

Snel heeft een onderzoekscommissie opgedragen zich over de zaak te buigen. Zij staat onder leiding van oud-minister en voormalig vicepresident van de Raad van State Piet Hein Donner. Deze commissie moet voor het eind van het kalenderjaar een eindrapport presenteren.

De Belastingdienst verdacht de ouders van kinderen die naar een gastouderbureau werden gebracht ten onrechte van fraude. De dienst zette in 2014 hun toeslag stop en vorderde al uitgekeerde bedragen terug. Zo’n driehonderd gezinnen zouden hierdoor in de problemen zijn gekomen.

Trouw en RTL Nieuws meldden eerder dat Snels ambtenaren het onderzoek naar de affaire dat de bewindsman had ingesteld bemoeilijkten.

‘Belastingdienst heeft wellicht etnisch geprofileerd’

Het ministerie zegt dat het terughoudend moet zijn in zijn reactie op de onthullingen door Trouw en RTL, omdat het ministerie eerst de Tweede Kamer moet informeren. De Kamer heeft een groot aantal vragen gesteld en wil Snel voor de zomer opnieuw aan de tand voelen.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzoekt naar aanleiding van eerdere berichtgeving van Trouw en RTL Nieuws of de Belastingdienst zich schuldig heeft gemaakt aan etnisch profileren.

De AP kreeg meerdere signalen waaruit bleek dat de toeslagen van ouders met een migratieachtergrond op grote schaal zouden zijn ingetrokken. In zeker één geval werd de tweede nationaliteit van de ouders in kwestie vermeld.

Lees meer over: Politiek

‘Staatssecretaris Snel beperkte zelf onderzoek naar falen fiscus’

NOS 18.06.2019 Staatssecretaris Snel beperkte zelf het onderzoek naar het falen van de Belastingdienst in de kinderopvangtoeslag-affaire. Dat melden RTL Nieuws en Trouw. Snel zou daarmee tegen het nadrukkelijke advies zijn ingegaan van de onderzoekers die hij zelf had ingehuurd om de zaak door te lichten. Zij wilden breder onderzoek doen.

Het gaat om een onderzoek naar de onrechtmatige stopzetting van kinderopvangtoeslagen van honderden ouders in 2014. Zo’n 300 ouders kwamen in de problemen nadat een gastouderbureau in Eindhoven onderwerp was geworden van een groot fraude-onderzoek. Achteraf bleek die zaak gebaseerd op achterhaalde informatie, maar de toeslagen van de ouders werden wel stopgezet.

Staatssecretaris Snel gaf opdracht tot het onderzoek, nadat hij erachter was gekomen dat de Tweede Kamer onvolledig was geïnformeerd en de rechtsgang door de fiscus werd gehinderd. Trouw en RTL Nieuws meldden zaterdag al dat ambtenaren het onderzoek van Snel ernstig hebben gefrustreerd.

Verzoeken afgewezen

Volgens diezelfde media blijkt nu dat de onderzoekers toegang wilden tot computerschijven van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD). Ook zouden ze toegang hebben willen krijgen tot informatie van het onderdeel MKB van de Belastingdienst, dat op locatie onderzoek deed voor de dienst Toeslagen. Onder verantwoordelijkheid van Snel zouden die verzoeken zijn afgewezen.

Het ministerie van Financiën laat weten dat het zich niet herkent in de berichtgeving van RTL Nieuws en Trouw. De onderzoekers hebben hun werk “in volledige vrijheid” kunnen doen.

Bekijk ook;

‘Belastingdienst frustreerde onderzoek naar kinderopvangtoeslagaffaire’

NU 15.06.2019 De Belastingdienst zou een onderzoek naar de affaire rond het stopzetten van de kinderopvangtoeslag gefrustreerd hebben. Ambtenaren die betrokken waren bij het onjuist en hardhandig aanpakken van honderden ouders konden belangrijke stukken achterhouden voor de auditors, zo blijkt uit berichtgeving van RTL Nieuws en Trouw.

De auditors die vorig najaar door staatssecretaris Menno Snel (Financiën) zijn gevraagd om onderzoek te doen, kregen niet alle documenten te zien.

De ambtenaar van de Belastingdienst die de selectie maakte van de bestanden die de onderzoekers mochten inzien, was voorstander van een harde aanpak van frauderende ouders. In interne stukken, die in handen zijn van RTL Nieuws en Trouw, dringt deze ambtenaar erop aan het falen van de dienst niet door te vertellen aan de gedupeerde ouders.

Ook bepaalde de Belastingdienst welke stukken “potentieel relevant” waren om door staatssecretaris Snel aan de Tweede Kamer verschaft te worden. Daardoor heeft Snel honderden documenten die uiteindelijk wel gevonden zijn, niet naar de Kamer gestuurd. Onder deze documenten zijn waarschijnlijk verslagen van bezoeken van eind 2013 aan gastoudergezinnen, op basis waarvan de fiscus in 2014 besloot de kinderopvangtoeslag stop te zetten.

De Belastingdienst stelt in een reactie aan RTL Nieuws en Trouw dat “volledige medewerking is verleend” aan het onderzoek.

Vooral toeslagen van ouders met dubbele nationaliteit stopgezet

Het draait in deze zaak om een langslepend conflict tussen de Belastingdienst en ouders die opeens geen kinderopvangtoeslag meer ontvingen.

Een gastouderbureau uit Eindhoven staat centraal in de zaak. In 2014 werden de toeslagen van vooral ouders met een dubbele nationaliteit zonder enig bewijs voor fraude stopgezet. Ouders procederen al jaren om de toeslagen alsnog te krijgen.

Omdat er zo veel ouders met een migratieachtergrond bij betrokken waren, wordt door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzocht of de fiscus zich schuldig maakte aan etnisch profileren.

Staatssecretaris Snel zei eerder deze week dat de Belastingdienst te hardvochtig is omgegaan met ouders van wie de kinderopvangtoeslag onterecht is stopgezet. De fraudebestrijding in combinatie met strikte regels leidde tot “tunnelvisie” bij de fiscus, zei de bewindsman dinsdag.

Een adviescommissie is sinds twee weken bezig uit te zoeken wat er precies mis is gegaan en of de gedupeerde ouders recht hebben op een schadevergoeding. Een uitkomst wordt na de zomer verwacht.

Lees meer over: Politiek

Belastingdienst frustreerde onderzoek naar eigen falen in toeslag-affaire

RTL 14.06.2019 De Belastingdienst heeft een onderzoek naar eigen falen in de affaire-kinderopvangtoeslag gefrustreerd. Stukken werden achtergehouden door medewerkers, die zelf betrokken waren bij de jarenlange onjuiste en hardhandige aanpak van honderden ouders.

Het ‘bewijs’ voor vermoedens van fraude blijkt daarnaast nog dubieuzer dan staatssecretaris Snel van Financiën deze week moest toegeven, blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw.

Na eerdere onthullingen moest Snel dinsdag voor de tweede keer diep door het stof en bood de Kamer en honderden ouders weer excuses aan. Gezinnen raakten in grote problemen door de onterechte stopzetting van toeslagen voor kinderopvang in 2014. Tot op de dag van vandaag is er voor hen geen oplossing.

Lees ook:

Belastingdienst gebruikte nepbewijs om fraude aan te tonen

Belangrijke schijf

Uit onze reconstructie van de affaire blijkt nu dat de Belastingdienst het onderzoek naar de eigen fouten tegenwerkte. Eerst werd niet goed gezocht. Daarna werden stukken achtergehouden voor de accountants (auditors), blijkt uit een ongecensureerde versie (pdf) van het rapport.

Zij doorzochten de systemen van de Belastingdienst, maar kregen geen toegang tot een belangrijke schijf. De ICT-auditors mochten ook de documenten zelf niet zien. De Belastingdienst bepaalde aan de hand van inventarislijsten zelf, in overleg met de Landsadvocaat, welke stukken alsnog aan de Kamer of aan rechters zou worden overlegd.

Lees ook:

Staatssecretaris: onderste steen moet boven over gerommel Belastingdienst

Harde aanpak ouders

De auditors waren vorig najaar juist ingeschakeld om de onderste steen boven te krijgen. Dat gebeurde nadat de Belastingdienst stelselmatig informatie achterhield in rechtszaken tegen gedupeerde ouders.

De ambtenaar van de Belastingdienst die de selectie maakte voor de bestanden die auditors mochten doorzoeken, was bij de afhandeling voorstander van een harde aanpak van ouders die niets misdaan hadden.

Geen nieuwe munitie

Uit interne verslagen blijkt dat deze ambtenaar ouders, ondanks waarschuwingen van collega’s, niet correct wilde informeren. Deze ambtenaar wilde ‘geen nieuwe munitie’ te geven.

De Belastingdienst bestrijdt de conclusie in het rapport van de auditors – experts in elektronische data – dat zij niet volledig werden geïnformeerd.

Lees ook:

Ahmet in gevecht met Belastingdienst: ‘Ik wil dat mijn naam gezuiverd wordt’

Moedeloos en woedend

Op basis van ons onderzoek blijkt dat Snel honderden documenten over de affaire nog niet heeft verstrekt aan de Kamer. Dat geldt bijvoorbeeld voor veertien actualiteitsbezoeken aan gastouders in november 2013. Daarin werd geen bewijs gevonden voor fraude. Het vormde zonder verder onderzoek wel de aanleiding om in april 2014 ruim 300 ouders keihard aan te pakken, en daarna jaren het bos in te sturen.

Ook blijkt nu zwart op wit dat stukken die de accountants pas in oktober vonden, al in 2017 en in de zomer van 2018 door de Belastingdienst en de Landsadvocaat werden gebruikt in juridische procedures om tegen beter weten in gelijk te halen.

Lees ook:

Boevenstreken van de Belastingdienst

‘Verdrietig, moedeloos en woedend’

In de Kamer wordt verbolgen gereageerd. “De Belastingdienst lijkt haar rol in de democratische rechtsstaat niet te begrijpen en dat is heel ernstig”, zegt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Hij vraagt al anderhalf jaar om opheldering.

Renske Leijten (SP) zegt ‘verdrietig, moedeloos en woedend tegelijk’ te worden. “Wat ik echt mis bij de staatssecretaris, is de erkenning dat het mis zit in zijn dienst.” Omtzigt en Leijten willen nu snel een oplossing voor gedupeerde ouders.

Oude emails

Uit onze reconstructie blijkt verder dat de aanleiding voor het fraude-onderzoek nog meer rammelde dan eerder gemeld. Staatssecretaris Snel hield tot recent vol dat er in oktober 2013 ‘concrete signalen’ waren dat een gastouderbureau in Eindhoven fraudeerde.

Steeds duidelijker wordt dat hier niets van klopt. De zogenaamde ‘signalen’ blijken twee oude, achterhaalde mails uit april 2011.

Lees ook:

Reconstructie: hoe ouders ‘efficiënt en effectief’ kapot werden gemaakt

Verbijsterd

Advocate Eva González Pérez, die tientallen gedupeerde ouders bijstaat, is verbijsterd. “Met iedere dag wordt duidelijker dat er met bewijsmateriaal is gerommeld om ouders zonder enige vorm van bewijs keihard aan te pakken”, vertelt ze.

“Zij werden achtervolgd door onjuiste verdachtmakingen”, volgens de advocate. “Het wordt tijd dat dit eindelijk wordt toegegeven en dat de ouders snel recht wordt gedaan. Het heeft al veel- en veel te lang geduurd.”

Lees ook:

Advocate gedupeerde ouders: ook zonder uitnodiging naar gesprek met Snel

Waslijst aan vragen

De Kamer stuurde vrijdagavond een nieuwe waslijst met 90 kritische vragen aan Snel. Juist vandaag bleek dat de Belastingdienst met het Openbaar Ministerie heeft overlegd over een mogelijk strafbaar feit door een ambtenaar in deze zaak, maar dat geen vervolging wordt ingesteld.

Financiële problemen voor Fatma door dubieus onderzoek Belastingdienst

De Belastingdienst blijkt de tweede nationaliteit van burgers bij te houden. De dienst lijkt zelfs aan de hand daarvan strenger te handelen.

Meer: Pieter Klein Menno Snel Belastingdienst  Fraude Den Haag

‘Fiscus frustreerde onderzoek naar falen in affaire kinderopvangtoeslag’

NOS 14.06.2019 De Belastingdienst heeft een onderzoek naar het eigen handelen in de affaire rond het stopzetten van kinderopvangtoeslagen ernstig gefrustreerd. Dat melden RTL Nieuws en Trouw na eigen onderzoek. Volgens die media hadden ambtenaren die al jaren betrokken waren bij het stopzetten van de toeslag van honderden ouders sleutelposities in het onderzoek. Zo zouden ze stukken hebben achtergehouden voor de Tweede Kamer.

Zo’n 300 ouders zijn in de problemen gekomen omdat een gastouderbureau in Eindhoven centraal kwam te staan in een groot fraude-onderzoek. Achteraf bleek de zaak gebaseerd op achterhaalde informatie, maar de toeslagen die de ouders kregen van de Belastingdienst werden wel stopgezet. Staatssecretaris Snel zegde deze week toe dat de gedupeerde ouders een tegemoetkoming krijgen.

Trouw en RTL hebben nu een reconstructie gemaakt van de affaire, waaruit zou blijken dat in eerste instantie niet goed is gezocht naar de fouten. Daarna zouden stukken, die slecht zouden uitpakken voor de fiscus, zijn achtergehouden voor accountants die de dienst onderzochten. Een belangrijke schijf waarop documenten stonden, mochten de onderzoekers niet inzien, volgens RTL en Trouw.

‘Geen nieuwe munitie’

Volgens de media heeft een ambtenaar die al jaren procedeert tegen ouders een belangrijke rol in het achterhouden van de stukken. Hij zou er in interne documenten, ingezien door Trouw en RTL, op hebben aangedrongen het falen van de dienst niet te laten blijken.

Uit interne documenten zou blijken dat de ambtenaar gewaarschuwd was door collega’s, maar dat hij desondanks de ouders niet goed wilde informeren. De ambtenaar zou zo hebben willen voorkomen dat de gedupeerden “nieuwe munitie” kregen.

Oude signalen

RTL en Trouw schrijven verder dat staatssecretaris Snel honderden documenten die uiteindelijk wel zijn gevonden, niet naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Onder die achtergehouden stukken zitten mogelijk verslagen van bezoeken die de Belastingdienst eind 2013 bracht aan de ouders, op basis waarvan de dienst besloot de toeslagen stop te zetten.

Ook zou blijken dat de signalen die tot het fraude-onderzoek door de fiscus leidden uit begin 2011 stammen. Het daadwerkelijke onderzoek begon pas eind 2013. Volgens Trouw en RTL Nieuws werden positieve bevindingen uit de tussenliggende periode genegeerd.

Bekijk ook;

Snel: tegemoetkoming voor gedupeerde ouders, toeslagenwet op de schop

‘Druk vanuit Tweede Kamer op staatssecretaris Snel loopt op’

‘Belastingdienst gebruikte nepbewijs om toeslagen stop te zetten’

’Fiscus frustreerde onderzoek naar kinderopvangtoeslag’

Telegraaf 14.06.2019 De Belastingdienst heeft een onderzoek naar eigen falen in de affaire-kinderopvangtoeslag gefrustreerd. Stukken werden achtergehouden door medewerkers die zelf betrokken waren bij de jarenlange onjuiste en hardhandige aanpak van honderden ouders.

Het ‘bewijs’ voor vermoedens van fraude blijkt daarnaast nog dubieuzer dan staatssecretaris Menno Snel van Financiën deze week moest toegeven, blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw.

Uit de reconstructie van de affaire blijkt nu dat de Belastingdienst het onderzoek naar de eigen fouten tegenwerkte. Eerst werd niet goed gezocht. Daarna werden stukken achtergehouden voor de accountants (auditors), blijkt uit een ongecensureerde versie van het rapport die in bezit is van RTL en Trouw.

De auditors waren vorig najaar juist ingeschakeld om de onderste steen boven te krijgen. Dat gebeurde nadat de Belastingdienst stelselmatig informatie achterhield in rechtszaken tegen gedupeerde ouders.

Bekijk ook: 

Bewindsman: wet toeslagen op de schop 

Bekijk ook: 

Belastingdienst blundert met toeslagen 

Bekijk meer van; belastingdienst kinderopvang kinderopvangtoeslag menno snel

Ambtenaren kon­den in het onderzoek naar de kinderopvangtoeslag stukken achterhouden voor de Kamer.

Fiscus frustreerde onderzoek naar kinderopvangtoeslag

Trouw 14.06.2019 De Belastingdienst heeft een onderzoek naar het eigen handelen in de affaire rond het stopzetten van kinderopvangtoeslag ernstig gefrustreerd. Ambtenaren die al jaren betrokken waren bij de hardhandige en onterechte aanpak van honderden ouders kregen sleutelposities in het onderzoek, en konden zo stukken achterhouden voor de Kamer, blijkt uit onderzoek van Trouw en ‘RTL Nieuws’.

Deze week nog ging staatssecretaris Menno Snel (D66) opnieuw door het stof vanwege het handelen van de Belastingdienst in de zaak. Er zou sprake zijn geweest van ‘tunnelvisie’ bij ambtenaren in de jacht op fraude met kinderopvangtoeslag. Maar voor de honderden ouders bij wie in 2014 toeslagen werden stopgezet en teruggevorderd is er nog altijd geen oplossing. Een door Snel ingestelde adviescommissie komt waarschijnlijk pas eind dit jaar met aanbevelingen.

Fraudeonderzoek

Vorig najaar stelde Snel al een onderzoek in nadat Trouw onthulde dat de dienst in rechtszaken tegen gedupeerde ouders bewust interne stukken achterhield die voor de fiscus slecht uitpakten. De onderzoekers hebben hem laten weten dat hun beeld niet volledig is, omdat ambtenaren van de Belastingdienst eerst zelf een selectie hebben gemaakt van welke stukken zij mochten bekijken. Die informatie is niet door Snel aan de Tweede Kamer gemeld.

Nog opvallender is dat een ambtenaar die al jaren betrokken is bij het procederen tegen ouders een hoofdrol speelt in het achterhouden van stukken. In interne stukken in handen van Trouw en RTL dringt hij erop aan het falen van de dienst niet aan ouders te laten blijken.

Dat zou niet alleen de ouders helpen in procedures, maar ook het gastouderbureau dat centraal staat in het fraudeonderzoek, waarschuwt hij. Hoe het kan dat juist die ambtenaar vooraf mocht bepalen welke stukken de onderzoekers al dan niet te zien krijgen, is niet duidelijk.

De Belastingdienst stelt in een reactie dat ‘volledige medewerking is verleend’ aan het onderzoek. In tegenstelling tot wat de onderzoekers schrijven, stelt die: “De auditors hebben gedurende het hele onderzoek zelf de selectie gemaakt van de documenten zonder beïnvloeding (…).” Juist vrijdag liet staatssecretaris Snel aan de Kamer weten dat de fiscus in deze zaak met het OM heeft overlegd over een mogelijk strafbaar feit door een ambtenaar, maar dat dit niet tot vervolging heeft geleid.

Moedeloos

Verder blijkt dat Snel honderden documenten die uiteindelijk wel gevonden zijn, niet naar de Kamer heeft gestuurd. Ook hier bepaalde de Belastingdienst zelf welke stukken ‘potentieel relevant’ zouden zijn, omdat de onderzoekers de documenten niet zelf konden inzien. Onder de achtergehouden stukken zitten waarschijnlijk verslagen van bezoeken eind 2013 van de Belastingdienst aan gastouders, op basis waarvan de fiscus in 2014 besloot de toeslagen van de honderden ouders stop te zetten.

Ook blijkt nu dat alle ‘signalen’ die de aanleiding waren voor het fraude-onderzoek uit begin 2011 stammen. Pas eind 2013 gebruikte de Belastingdienst die verouderde signalen om het gastouderbureau en de honderden ­ouders aan te pakken. Positieve be­vindingen uit de tussenliggende ­periode werden genegeerd. Snel liet deze week weten dat de ernst van de zaak pas onlangs tot hem doordrong ‘toen hij zelf de stukken ging bestuderen’.

Kamerleden reageren verbijsterd. Pieter Omtzigt (CDA) eist een ‘echt extern onderzoek’ naar het overtreden van wetten en ‘kwijtraken’ van documenten. “De Belastingdienst lijkt haar rol in de democratische rechtsstaat niet goed te begrijpen en dat is heel ernstig.” Renske Leijten (SP) zegt ‘verdrietig, moedeloos en woedend tegelijk’ te worden van het handelen door de Belastingdienst.

Lees ook:

Snel erkent fouten bij kinderopvangtoeslag en hoopt met nieuwe excuses de affaire af te ronden

Voor de tweede keer gaat staatssecretaris Snel door het stof vanwege een opeenstapeling van fouten bij het stopzetten van kinderopvangtoeslag. De Belastingdienst leed aan tunnelvisie, zegt hij.

Belastingdienst zette kinderopvangtoeslag stop naar aanleiding van achterhaalde informatie

Signalen van de GGD waren volgens de fiscus aanleiding om bij honderden ouders kinderopvangtoeslag stop te zetten. Die signalen waren al lang achterhaald, blijkt uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws.

Meer over; Belastingdienst politiek misdaad, recht en justitie misdaad overheidsbeleid Jan Kleinnijenhuis

Vooral ouders zuchten onder toeslagschulden

MSN 13.06.2019 Huishoudens met kinderen, en met name eenoudergezinnen, kampen het vaakst en het langst met belastingschulden als gevolg van te veel ontvangen toeslagen. Dat meldt de Algemene Rekenkamer op basis van onderzoek bij zeven miljoen huishoudens die tussen 2012 en 2017 toeslagen ontvingen.

De huur-, zorg- en kinderopvangtoeslagen en het kindgebonden budget worden als voorschotten uitbetaald. Achteraf wordt definitief vastgesteld op welk bedrag de ontvanger recht had en wordt eventueel te veel ontvangen geld teruggevorderd. Drie op de vier mensen die in de onderzochte periode toeslagen ontvingen, kregen te maken met minstens een terugvordering.

De meeste huishoudens kunnen zo’n toeslagschuld relatief snel terugbetalen. “Er is echter ook een groep van enkele honderdduizenden huishoudens die langdurig te maken heeft met toeslagschulden”, zegt collegelid Ewout Irrgang van de Rekenkamer. Vaak zijn dat dus mensen met kinderen.

Toeslagen worden verstrekt door de Belastingdienst. Wie te veel ontvangt, moet terugbetalen. Dit systeem brengt sommige gezinnen echter in de problemen, stelt de Rekenkamer. © ANP

Minima in de knel door onterecht uitgekeerde toeslagen

AD 13.06.2019 Vooral eenoudergezinnen en huishoudens met een lager inkomen kampen het vaakst en langst met de terugbetaling van onterecht uitgekeerde toeslagen. De ene terugvordering volgt de andere op, terwijl de schuld zich opstapelt.

Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een onderzoek naar de uitkering van toeslagen. Volgens Rekenkamerlid Ewout Irrgang slagen de meeste huishoudens erin hun toeslagschulden snel weer terug te betalen. ,,Er is echter ook een groep van enkele honderdduizenden huishoudens die langdurig te maken heeft met toeslagschulden.’’

Behalve eenoudergezinnen gaat het ook om huishoudens met een jaarinkomen van 20.000 euro (minimuminkomen) tot 71.000 euro bruto (twee keer modaal).

Voorschotten

De Rekenkamer analyseerde gegevens van 7 miljoen huishoudens die tussen 2012 en 2017 toeslagen ontvingen. Daarbij gaat het om huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget.

Deze toeslagen worden als voorschot uitbetaalt. Als de situatie van gezinnen tussentijds verandert, heeft dat gevolgen voor de hoogte van de toeslag. Kinderen gaan bijvoorbeeld uit huis, mensen gaan meer verdienen of gaan trouwen of juist scheiden. Juist door het systeem van voorschotten gaat het vaak mis en volgen terugvorderingen.

Irrgang: ,,Dit leidt ertoe dat huishoudens vaak meer geld ontvangen dan waar ze recht op hebben, dat ze soms jaren later weer terug moeten betalen. In de zes jaar die we onderzochten, van 2012 tot en met 2017, zagen we dat de 7 miljoen huishoudens te maken kregen met 23 miljoen terugvorderingen.’’

23 miljoen terugvorderingen

Bijna driekwart van de negen miljoen onderzochte personen (die samen 7 miljoen huishoudens vormen) kreeg in de onderzochte periode minstens één keer te maken met een verlaging van de toeslag. Van 2012 tot en met 2017 verlaagde de Belastingdienst toeslagen 27,6 miljoen keer. Dit leidde in bijna 23 miljoen gevallen tot een terugvordering.

Voor 62% van alle huishoudens die toeslagen moeten terugbetalen gaat het om één terugvordering tegelijk. Maar daartegenover staat dat er bij 616.000 huishoudens (9%) 4 of meer terugvorderingen tegelijk liepen.

Belastingdienst loopt ruim 800 miljoen mis

NOS 12.06.2019 De Belastingdienst heeft de afgelopen twaalf jaar 24 miljard euro aan toeslagen ten onrechte uitbetaald. Het merendeel daarvan komt uiteindelijk terug, maar 1,5 miljard staat nog uit en daarvan is 806 miljoen euro afgeschreven als ‘oninbaar’, zo blijkt uit cijfers die Nieuws en Co en Nieuwsuur hebben opgevraagd.

De Belastingdienst betaalt sinds 2005 de kinderopvangtoeslag uit, en sinds 2006 kwamen daar de huur- en zorgtoeslag bij. Drie jaar later volgde het kindgebondenbudget. Tot eind 2018 betaalde de Belastingdienst in totaal een bedrag van 150 miljard euro uit aan deze vier toeslagen. Dat ging in 16 procent van de gevallen niet goed; zo’n 24 miljard euro werd in die twaalf jaar ten onterecht uitgekeerd.

Inschatten

Bewindvoerder Alessandro Bos is niet verbaasd over de miljarden die foutief worden uitgekeerd. “Een fout is snel gemaakt. Het toeslagensysteem is complex. Je moet bijvoorbeeld inschatten wat je denkt te gaan verdienen. Dat is voor veel mensen lastig. Ze weten vaak überhaupt niet of ze werk krijgen.

Hoeveel uur ze gaan werken, en hoeveel ze gaan verdienen. En als ze bijvoorbeeld gaan samenwonen, heeft dat ook gevolgen voor de hoogte van de toeslagen.”

Als je van 50 euro per week moet leven, is 2 of drie euro per week terugbetalen een enorm bedrag, Aat van Rhijn, bewindvoerder.

Zes miljoen Nederlandse huishoudens ontvangen een of meerdere toeslagen. Als er veranderingen in zo’n huishouden plaatsvinden, moeten de toeslagaanvragers die wijzigingen doorgeven aan de Belastingdienst. Dat gaat regelmatig fout, zo vertelt bewindvoerder Aat van Rhijn.

Onbewust, en soms ook bewust. “Als je van 50 of 60 euro in de week moet rondkomen, is een toeslag laten doorlopen waar je eigenlijk geen recht meer op hebt wel makkelijk. Natuurlijk is dat fraude. Maar ik geef het je te doen om van zo weinig geld te moeten rondkomen.”

Omdat de Toeslagen voorschotten zijn, zit je sowieso al snel fout”, vult hij aan. “Zelfs al geef je veranderingen snel door, heb je voor je het weet al een maand te veel geld gekregen.” In het geval van kindgebondenbudget en huurtoeslag gaat het dan al snel om honderden euro’s.”

Risico

“Voor mensen die hun financiën op orde hebben en een regelmatig inkomen, is terugbetalen veelal geen probleem. Maar voor mensen die al in de schulden zitten, kan zo’n navordering een ramp zijn. “Als je van 50 euro per week moet leven, is 2 of drie euro per week terugbetalen een enorm bedrag”, zegt Van Rhijn.

Van de 24 miljard die ten onrechte is overgemaakt, is 1,5 miljard euro nog niet terugbetaald aan de Belastingdienst. Ruim 800 miljoen zal ook nooit meer terugkomen. Een bedrag dat naar verwachting van de Belastingdienst de komende jaren zal blijven stijgen.

“Aangezien het bedrag aan toeslagen zal toenemen, zal ook het bedrag dat als ‘oninbaar’ moet worden beschouwd toenemen”, vertelt een woordvoerder van de Belastingdienst. “Dat is een risico dat we in het systeem hebben ingecalculeerd.”

Video afspelen

1/3 Het ‘oninbare’ bedrag zal verder stijgen

Video afspelen

2/3 ‘Mensen kunnen het teveel ontvangen geld niet meer terugbetalen’

Video afspelen

3/3 ‘Omdat toeslagen voorschotten zijn, zit je sowieso al snel fout’

Bekijk ook;

Nieuwe problemen UWV: onterechte uitkeringen voor gevangenen

Snel: tegemoetkoming voor gedupeerde ouders, toeslagenwet op de schop

‘Druk vanuit Tweede Kamer op staatssecretaris Snel loopt op’

‘Belastingdienst gebruikte nepbewijs om toeslagen stop te zetten’

Rekenkamer: belastingbetaler soms dupe van risicomodellen fiscus

MSN 12.06.2019 Belastingaangiften controleren met behulp van risicomodellen die zijn gebaseerd op data zorgt weliswaar voor meer belastinginkomsten, maar er zit ook een flink nadeel aan. Foutjes in de aangifte die in het nadeel zijn van de belastingbetaler, worden over het hoofd gezien.

Het gebruik van alle data die al bij de Belastingdienst bekend zijn om te checken hoe hoog het risico is dat er een fout in de aangifte zit, maakt het werk van de fiscus makkelijker en leuker.

Maar dat geldt niet voor de belastingbetaler, ontdekte de Algemene Rekenkamer. Deze onafhankelijke overheidsinstelling controleert of overheidsgeld wel goed wordt uitgegeven. Het onderzocht de risicomodellen die de fiscus gebruikt om efficiënter en beter de belastingaangiften te controleren.

Fout blijft onduidelijk

In de oude situatie werd namelijk maar op één of een select groepje gegevens gelet om te kijken of er mogelijk iets mis was met de aangifte. Door meer gegevens te gebruiken, wordt het makkelijker om in de 12 miljoen jaarlijkse aangiften voor de inkomstenbelasting te kijken of er mogelijk iets mis mee is.

Maar het risicomodel blijkt minder goed te werken dan gehoopt. Het wordt niet duidelijk waar in de aangifte de fout zit, waardoor een belastinginspecteur die alsnog helemaal handmatig moet controleren.

Bijvangst

Bovendien zijn de risicomodellen ontwikkeld met als doel de opbrengsten te maximaliseren, concludeert de Rekenkamer. Ze signaleren dus ook alleen foutjes die de opbrengst van de schatkist verhogen en geen foutjes die de burger onterecht geld kosten.

Die worden ‘alleen als bijvangst gecontroleerd’, constateert de Rekenkamer. Maar omdat de aangiften door het systeem niet als ‘fout’ worden gezien, is de kans kleiner dat een controleur dit nog recht zet.

Dat is niet zonder gevolgen. Want als dat wel zou gebeuren, zou het belastbaar inkomen dalen. En dat wordt uiteindelijk geregistreerd en gebruikt bij inkomensafhankelijke regelingen zoals toeslagen of studiefinanciering. Als dat niet juist genoteerd staat, kan het financiële gevolgen hebben, waarschuwt de Rekenkamer.

60 miljoen extra

Bij het controleren van btw-teruggave aan ondernemers werkt het risicomodel wél naar behoren, aldus de Algemene Rekenkamer. In plaats van 32.000 aangiften werden met de nieuwe methode 40.000 aangiften gecheckt.

De kans dat daarbij een foutje werd gevonden, steeg van 17 naar 34 procent. En dat levert ongeveer 60 miljoen aan extra belastingopbrengst op, stelt de Rekenkamer.

Staatssecretaris Snel: ‘Fiscus te hardvochtig bij fraudebestrijding toeslagen’

NU 11.06.2019 Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) vindt dat de Belastingdienst te hardvochtig is omgegaan met ouders van wie de kinderopvangtoeslag onterecht is stopgezet. De fraudebestrijding in combinatie met strikte regels leidde tot “tunnelvisie” bij de fiscus, zegt de bewindsman dinsdag.

Snel wil eventuele openstaande schulden bij de fiscus bevriezen. Vanwege juridische argumenten is er volgens hem geen sprake van kwijtschelding.

Een commissie is sinds twee weken bezig uit te zoeken wat er precies mis is gegaan en of de gedupeerde ouders recht hebben op een schadevergoeding. Een uitkomst wordt na de zomer verwacht.

De bewindsman noemt het “hardvochtig” dat er zo strikt volgens de wet wordt gehandeld. “Er wordt te veel gewerkt vanuit fraudebestrijding en te weinig vanuit dienstverlening.” Hij wil de Toeslagenwet, die hier wordt toegepast, daarom op termijn aanpassen.

Draait om langlopend conflict

Het draait in deze zaak om een langslepend conflict tussen de Belastingdienst en ouders die opeens geen kinderopvangtoeslag meer ontvingen.

Een gastouderbureau uit Eindhoven staat centraal in de zaak. In 2014 werden de toeslagen van vooral ouders met een dubbele nationaliteit zonder enig bewijs stopgezet. Ouders procederen al jaren om de toeslagen alsnog te krijgen.

Omdat er zo veel ouders met een migratieachtergrond bij betrokken waren, wordt door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzocht of de fiscus zich schuldig maakte aan etnisch profileren. Vooruitlopend op de uitkomst van dat onderzoek zegt Snel dat dat niet aan de orde is. “Etnisch profileren wordt uiteraard afgekeurd”, aldus de bewindsman.

In oktober bood Snel ook zijn verontschuldigingen aan voor de gang van zaken. Het verschil met nu is dat hij alle relevante documenten heeft gelezen. “Dat kan ik mezelf verwijten.” Over het algemeen is er met een te juridische blik naar de dossiers gekeken en ontbrak het de Belastingdienst aan een menselijke maat, zei de schuldbewuste Snel.

‘Pittig gesprek’ met gedupeerde ouders

De Belastingdienst kreeg naar aanleiding van deze zaak al flinke kritiek van de Raad van State, de Hoge Raad, de nationale ombudsman, de kinderombudsman en de Tweede Kamer.

Snel sprak dinsdagmiddag met de gedupeerde ouders. Die waren teleurgesteld, boos en hadden geen vertrouwen meer in de Belastingdienst, liet Snel weten op vragen van CDA, SP en GroenLinks. “Het was een pittig gesprek”, vatte hij samen.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën ANP

Snel: tegemoetkoming voor gedupeerde ouders, toeslagenwet op de schop

NOS 11.06.2019 Ouders die de dupe zijn geworden van het onderzoek naar fraude met kinderopvangtoeslagen krijgen een tegemoetkoming. De terugvorderingen van de Belastingdienst worden stopgezet. Dat heeft staatssecretaris Snel van Financiën de ouders beloofd in een persoonlijk gesprek.

Zo’n 300 ouders zijn in de problemen gekomen omdat het gastouderbureau in Eindhoven dat hun kinderen opving centraal kwam te staan in een groot fraude-onderzoek. Achteraf bleek de hele zaak te zijn gebaseerd op oude, achterhaalde informatie, maar de toeslagen die de ouders ontvingen van de Belastingdienst werden wel stopgezet.

Na afloop van het gesprek zei Snel dat hij erkent dat er veel is misgegaan en dat de ouders onrecht is aangedaan. “Dat wil ik graag rechtzetten.” Hij heeft de ouders zijn excuses aangeboden. “Het vertrouwen is geschonden. Daar baal ik van.” De gedupeerden hoeven voorlopig niets meer terug te betalen. Voor later sluit Snel een schadevergoeding niet uit.

Huidige wet werkt niet

Volgens de staatssecretaris toont de affaire aan dat de huidige wet die over de toeslagen gaat niet werkt. Die moet op de schop. De regels zijn nu te veel gericht op het bestrijden van fraude, terwijl de dienstverlening aan kwetsbare groepen centraal zou moeten staan. “De menselijke maat is uit het oog verloren.”

Een commissie, onder leiding van oud-minister Donner, doet onderzoek naar de manier waarop de Belastingdienst om gaat met toeslagen. Die kijkt ook naar de beschuldiging dat de dienst zich bij het fraudeonderzoek schuldig heeft gemaakt aan etnisch profileren.

Volgens staatssecretaris Snel hebben de meeste gedupeerde ouders inderdaad een migratieachtergrond. Maar dat is volgens hem niet zo verbazend, omdat het bewuste gastouderbureau veel klanten met zo’n achtergrond had.

Bekijk ook;

‘Druk vanuit Tweede Kamer op staatssecretaris Snel loopt op’

Ombudsman tegen kabinet: zet fout met kinderopvangtoeslag nu eens recht

‘Belastingdienst gebruikte nepbewijs om toeslagen stop te zetten’

Bewindsman: wet toeslagen op de schop

Telegraaf 11.06.2019 De wet die gaat over de toeslagen, moet anders. De regels zijn nu te veel gericht op bestrijding van fraude. Terwijl het meer zou moeten gaan om dienstverlening aan kwetsbare groepen, vindt staatssecretaris Menno Snel (Financiën).

„Er is een nieuw boek nodig. Het huidige werkt niet. De menselijke maat is uit het oog verloren”, aldus de bewindsman. Hij wil overleg met de verantwoordelijke bewindslieden van Sociale Zaken.

Snel is verantwoordelijk voor de Belastingdienst, die volgens hem met een „tunnelvisie” de regels over de toeslagen toepast. De staatssecretaris reageert daarmee op een spraakmakende affaire rond de kinderopvangtoeslag. Honderden gastouders raakten die toeslag kwijt omdat het leek dat zij fraudeerden.

In afwachting van een oplossing laat hij alvast de invordering stopzetten van wat teveel aan toeslagen zou zijn uitgekeerd. Voor later sluit hij een schadevergoeding of een andere tegemoetkoming niet uit.

Bekijk meer van; toeslagen

Staatssecretaris biedt opnieuw excuses aan omdat Belastingdienst gezinnen in grote problemen bracht

AD 11.06.2019 Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) heeft opnieuw zijn excuses aangeboden omdat de Belastingdienst gezinnen in grote problemen heeft gebracht door de kinderopvangtoeslag stop te zetten. Hij stelt dat de fiscus last heeft gehad van ‘tunnelvisie’ en daardoor de ‘menselijke maat’ uit het oog is verloren.

De Belastingdienst zette de toeslagen in september 2014 stop, omdat ze daar geen recht op zouden hebben. De toeslagen over dat hele jaar moesten worden terugbetaald, omdat niet alle opvangkosten waren betaald. Destijds al concludeerde de ombudsman dat dat was besloten zonder de zaken goed te onderzoeken.

Snel sprak eerder vandaag persoonlijk met 21 gedupeerden. ,,Dat waren geen makkelijke verhalen om te horen”, zegt hij in een toelichting aan de pers. ,,Het ongemak en onrecht kan ik niet ongedaan maken.” Wel kondigt hij aan nog lopende invorderingen van volgens de fiscus onterecht uitgekeerde toeslagen te bevriezen.

Lees ook;

Lees meer

In oktober maakte Snel ook al excuses nadat de Nationale Ombudsman eerder al een vernietigend rapport had geschreven over de werkwijze van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst. Toen zette Snel de invordering echter nog niet stop.

Volgens de staatssecretaris was hij in oktober ‘nog niet zo diep’ op de hoogte van de specifieke kwesties. Inmiddels is hij van mening dat de zaak ‘veel te lang duurt’. ,,Ik wil nu een oplossing.”

Piet Hein Donner

Een definitieve uitweg laat echter nog op zich wachten. De Ombudsman vroeg Snel eind mei van dit jaar 235 gedupeerde gezinnen alsnog een behoorlijke oplossing te bieden. De staatssecretaris laat die regeling over aan een commissie onder leiding van Piet-Hein Donner.

De vraag die Donner moet beantwoorden is wat er voor de gedupeerden gedaan kan worden als de menselijke maat meer op de voorgrond wordt gezet. Een tegemoetkoming voor de gezinnen is volgens Snel een ‘logische’ uitkomst, maar daar wil hij niet op vooruitlopen.

Snel verschuilt zich naar eigen zeggen niet achter de commissie. Volgens hem is het probleem nu dat de Belastingdienst in de zaken die lopen vrijwel altijd gelijk krijgt, omdat de fiscus zich volgens de rechter aan de wet houdt. ,,De wetgeving is hoekig en puntig”, aldus Snel. ,,Als ik met deze wet blijf zitten, verandert er niks.”

Kamer onjuist geïnformeerd

De wet zal dus veranderd moeten worden en de commissie-Donner moet daar een voorstel voor neerleggen, inclusief een eventuele compensatie. Volgens Snel is de nadruk van de wet destijds gelegd op ‘stevige fraudebestrijding’. Kamerleden en de toenmalige staatssecretaris ‘buitelden over elkaar heen’ na geruchtmakende fraudezaken met toeslagen, stelt hij. ,,De combinatie van een strenge wet en een legalistische uitvoerder (de Belastingdienst, red.) brengt ons in de problemen”, aldus Snel.

In de brief geeft Snel ook toe dat hij de Kamer eerder onjuist heeft geïnformeerd. In eerdere brieven aan het parlement schreef Snel nog dat de Belastingdienst het onderzoek naar de fraude begon op basis van signalen van de GGD uit 2013. Enkele dagen geleden, ‘vlak voor Pinksteren’, bleek volgens de staatssecretaris dat het onderzoek echter gebaseerd is op bevindingen uit 2011.

Snel bestrijdt dat het onderzoek destijds is gestart doordat de Belastingdienst op basis van etniciteit zou hebben geprofileerd. Die suggestie werd eerder gewekt omdat de slachtoffers van het handelen van de fiscus allemaal mensen met een migratieachtergrond betreffen. Volgens Snel is de nationaliteit van de ouders weliswaar vastgelegd, maar is die nooit de aanleiding geweest voor het fraudeonderzoek. Die was geënt op ‘GGD-signalen’.

CDA en andere partijen verbolgen over fiscus

Telegraaf 11.06.2019 Regeringspartij CDA en oppositiepartijen GroenLinks en SP zijn verbolgen over de gang van zaken rond de fiscus en het stopzetten van toeslagen. Zij vragen zich af of de Belastingdienst wel goed omgaat met ouders die de dupe zijn geworden van het beëindigen van toeslagen, en of gesprekken wel op een „nette manier” plaatsvinden.

De drie partijen willen van verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel het naadje van de kous weten na berichtgeving door RTL Nieuws en Trouw. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën waren er al eerder groepsgesprekken met gedupeerden en vinden er ook individuele gesprekken plaats met ouders.

De zegsman spreekt tegen dat dat achter de rug om van de advocaat van de ouders gebeurt, zoals is gemeld. Zij mogen er gewoon iemand bij hebben voor juridische bijstand. Dinsdag later op de middag is er ook nog een gesprek tussen Snel en zo’n twintig ouders.

De ouders vinden dat hun kinderopvangtoeslagen onterecht zijn gestopt. De Belastingdienst is hierover al op de vingers getikt door een reeks instanties.

Advocaat Eva Gonzalez Perez die een aantal ouders vertegenwoordigt vindt het „niet juist” dat de staatssecretaris en de Belastingdienst buiten haar weten de ouders heeft benaderd. „Ik vind dit niet de juiste weg. Je hoort eerst de gemachtigde te benaderen. Wat kunnen die mensen nou daar zonder advocaat?”

Gonzalez bevestigt dat er dinsdag gesprekken zijn. „Via mijn cliënten ben ik daarvan op de hoogte en ik ben aanwezig. Of ik nu uitgenodigd ben of niet.” De raadsvrouw wil geen verdere kwalificatie over de gang van zaken geven. „De feiten spreken voor zich. Ik hoop vooral op een correct einde.”

Bekijk meer van; belastingdienst

‘Druk vanuit Tweede Kamer op staatssecretaris Snel loopt op’

NOS 10.06.2019 Staatssecretaris Snel van Financiën komt verder in het nauw door de problemen met de ten onrechte gestopte kinderopvangtoeslag, melden Trouw en RTL Nieuws. Vijf jaar geleden werd die toeslag voor honderden ouders stopgezet en teruggevorderd, waardoor veel gezinnen en sommige opvangorganisaties in de problemen kwamen. Een oplossing is er nog altijd niet.

De Belastingdienst heeft ouders tijdens de Pinksterdagen benaderd voor “persoonlijke gesprekken”, zonder dat daarbij de advocaat van de ouders is geraadpleegd. Die is al jaren bezig met een proces vanwege de onrechtmatige stopzetting van de toeslagen.

Het CDA, de SP en GroenLinks hebben spoedvragen aan Snel gesteld over de gang van zaken en willen antwoord nog voordat de staatssecretaris met de ouders praat. Ze willen dat de ouders alsnog met de advocaat mogen komen, en willen bovendien weten of het klopt dat de Belastingdienst de ouders wel een schadevergoeding wil bieden, maar alleen onder de voorwaarde dat ze een zwijgcontract tekenen. Morgen praat de staatssecretaris met de ouders.

‘Advocaat welkom’

Het ministerie van Financiën liet maandagavond laat in een reactie weten dat de advocaat welkom is bij het gesprek dat de ouders hebben met de staatssecretaris. Volgens een woordvoerder van het ministerie zijn de ouders tijdens een informatieavond van de Belastingdienst over de fouten rond de kinderopvangtoeslag gevraagd of ze prijs zouden stellen op een gesprek met de staatssecretaris.

Ook ontkent de woordvoerder dat er morgen tijdens het gesprek schadevergoedingen worden aangeboden. Er zouden geen documenten of een zwijgcontract ter ondertekening op tafel komen.

Crisisteam

Op het ministerie van Financiën is volgens Trouw en RTL Nieuws een crisisteam ingesteld om de schade zoveel mogelijk te beperken. CDA, GroenLinks en de SP willen niet alleen antwoord op de spoedvragen, maar ook antwoord op de vijftig Kamervragen die ruim zes weken geleden al over de kwestie zijn gesteld. Uit de antwoorden daarop moet blijken of de staatssecretaris de Tweede Kamer wel goed heeft geïnformeerd.

Er wordt volgens RTL zowel binnen de coalitie als de oppositie betwijfeld of Snel de juiste persoon is om de problemen bij de fiscus op te lossen.

Nepbewijs

De laatste maanden komen RTL en Trouw vaker met onthullingen affaire rond de kinderopvangtoeslag. Zo bleek twee weken geleden dat de dienst nepbewijs gebruikte om een gastouderbureau in Eindhoven en honderden ouders hard aan te pakken.

Ook bleek dat de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoekt of de dienst zich in dezelfde zaak schuldig heeft gemaakt aan etnisch profileren. Naar verwachting is nog voor het zomerreces een debat met Snel over het functioneren van de Belastingdienst.

Bekijk ook;

Ombudsman tegen kabinet: zet fout met kinderopvangtoeslag nu eens recht

‘Onderzoek naar etnisch profileren bij controles door Belastingdienst’

Kabinet komt met spoedmaatregelen om mensen met schulden te helpen

CDA en andere partijen verbolgen over fiscus

Telegraaf 10.06.2019 Regeringspartij CDA en oppositiepartijen GroenLinks en SP zijn verbolgen over de gang van zaken rond de fiscus en het stopzetten van toeslagen. Zij vragen zich af of de Belastingdienst wel goed omgaat met ouders die de dupe zijn geworden van het beëindigen van toeslagen, en of gesprekken wel op een „nette manier” plaatsvinden.

De drie partijen willen van verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel het naadje van de kous weten na berichtgeving door RTL Nieuws en Trouw. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën waren er al eerder groepsgesprekken met gedupeerden en vinden er ook individuele gesprekken plaats met ouders.

De zegsman spreekt tegen dat dat achter de rug om van de advocaat van de ouders gebeurt, zoals is gemeld. Zij mogen er gewoon iemand bij hebben voor juridische bijstand. Dinsdag later op de middag is er ook nog een gesprek tussen Snel en zo’n twintig ouders.

De ouders vinden dat hun kinderopvangtoeslagen onterecht zijn gestopt. De Belastingdienst is hierover al op de vingers getikt door een reeks instanties.

Bekijk meer van; belastingdienst

Staatssecretaris Snel verder in nauw door fouten kinderopvangtoeslag

AD 10.06.2019 De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst heeft tijdens Pinksteren individuele gedupeerde ouders benaderd voor een persoonlijk gesprek met staatssecretaris Menno Snel van Financiën. Dat gebeurde achter de rug om van de advocaat van die ouders – die al jarenlang procedeert tegen de overheid vanwege de onrechtmatige stopzetting van toeslagen. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw.

De Kamerleden Omtzigt (CDA), Leijten (SP) en Snels (GroenLinks) eisten maandag in een reeks schriftelijke spoedvragen dat ouders zich alsnog konden laten bijstaan door hun advocaat. Uit die vragen blijkt dat zij vrezen dat Snel probeert de ouders nu snel af te kopen met een schadevergoeding, en dat deze gedupeerden ‘geheimhouding’ krijgen opgelegd. De drie partijen willen voor dinsdag 12.00 uur antwoord van Snel. Dinsdag praat staatssecretaris Snel met gedupeerde ouders.

Regeringspartij CDA en oppositiepartijen GroenLinks en SP zijn verbolgen over de gang van zaken rond de fiscus en het stopzetten van toeslagen. Zij vragen zich af of de Belastingdienst wel goed omgaat met ouders die de dupe zijn geworden van het beëindigen van toeslagen, en of gesprekken wel op een ‘nette manier’ plaatsvinden.

De ouders vinden dat hun kinderopvangtoeslagen onterecht zijn gestopt. De Belastingdienst is hierover al op de vingers getikt door een reeks instanties.

© ANP Staatssecretaris Snel (l) met minister Hoekstra

Staatssecretaris onder zware druk om toeslagen: Kamer eist oplossing voor ouders

MSN 10.06.2019 De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst heeft tijdens Pinksteren individuele gedupeerde ouders benaderd voor een persoonlijk gesprek met staatssecretaris Menno Snel van Financiën. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws en Trouw.

De advocaat van die ouders – die al jarenlang procedeert tegen de overheid vanwege de onrechtmatige stopzetting van toeslagen- werd daarbij door de Belastingdienst bewust gepasseerd. Dit is in strijd met alle regels van het recht.

Geheimhouding

De Kamerleden Omtzigt (CDA), Leijten (SP) en Snels (GroenLinks) eisten vandaag in een reeks schriftelijke spoedvragen dat ouders zich alsnog konden laten bijstaan door hun advocaat. Uit die vragen blijkt dat zij vrezen dat Snel probeert de ouders nu snel af te kopen met een schadevergoeding, en dat deze gedupeerden ‘geheimhouding’ krijgen opgelegd. De drie partijen willen voor morgen 12.00 uur antwoord van Snel. Dinsdag praat staatssecretaris Snel met gedupeerde ouders.

Staatssecretaris Snel kwam in politieke problemen toen RTL Nieuws en Trouw onthulden dat onderzoek werd gedaan naar de vraag of ‘tweede nationaliteit’ een rol speelde in een doorgeschoten, onrechtmatige aanpak van fraude. De problemen voor Snel verergerden toen daarna werd onthuld dat zijn Belastingdienst zelfs rommelde met bewijs. Het dwong Snel tot de instelling van een officieel onderzoek, onder leiding van oud -minister Donner. Over het handelen van de Belastingdienst is al vernietigend geoordeeld door de Nationale Ombudsman, de Raad van State en de Hoge Raad.

Crisisteam

Rond Menno Snel is een ‘crisisteam’ opgezet om de schade voor de staatssecretaris te beperken. CDA, SP en GroenLinks willen nu dat hij op de kortst mogelijke termijn alsnog met een brief komt waarin alle openstaande vragen over de affaire alsnog worden beantwoord. Vrijdag eiste de Kamercommissie Financiën dat de staatssecretaris interne onderzoeken van accountants naar de affaire openbaar maakt. Betwijfeld wordt of Snel de Kamer juist en volledig heeft ingelicht.

Voor de zomervakantie volgt nog een debat, waarin Snel zich moet verantwoorden voor gemaakte fouten. In Den Haag wordt verwacht dat dat niet alleen zal gaan over een oplossing voor gedupeerde ouders, maar ook over de informatievoorziening aan de Kamer. Ook komt de vraag op tafel of Snel de juiste persoon is om te zorgen dat de Belastingdienst op orde komt. Daarover groeit twijfel, in de oppositie, maar ook in coalitiekringen.

Rammelend onderzoek

Een kernprobleem bij de fraudeaanpak van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst was dat er in strijd met alle regels van het recht werd gehandeld. Belangrijke informatie werd stelselmatig achtergehouden, er werd zoals dat hoort geen hoor- en wederhoor gepleegd, en Toeslagen baseerde zich op rammelend onderzoek. Honderden ouders – van wie toeslagen werden stopgezet – kwamen in grote problemen. Het gastouderbureau dat de opvang voor hen regelde ging er ook aan onderdoor, terwijl er geen bewijs was dat dit bureau íets fout had gedaan.

Fiscus benaderde ouders voor gesprek met staatssecretaris Snel

NU 10.06.2019 De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst heeft tijdens Pinksteren individuele gedupeerde ouders benaderd voor een persoonlijk gesprek met staatssecretaris Menno Snel van Financiën. Dat blijkt uit onderzoek van Trouw en RTL Nieuws.

De fiscus handelt daarmee in strijd met de Algemene wet bestuursrecht. De advocaat van de gedupeerde ouders – die al jarenlang produceert tegen de overheid vanwege de onrechtmatige stopzetting van toeslagen – werd namelijk gepasseerd door de Belastingdienst.

De Kamerleden Omtzigt (CDA), Leijten (SP) en Snels (GroenLinks) eisten maandag in een reeks schriftelijke spoedvragen dat ouders zich alsnog konden laten bijstaan door hun advocaat.

Zie ook: ‘Fiscus zette kinderopvangtoeslag stop op basis van verouderde informatie’

Uit die vragen blijkt dat zij vrezen dat Snel probeert de ouders nu snel af te kopen met een schadevergoeding, en dat deze gedupeerden ‘geheimhouding’ krijgen opgelegd.

De drie partijen willen voor dinsdag 12.00 uur antwoord van Snel. Diezelfde dag praat de staatssecretaris met gedupeerde ouders.

‘Kinderopvangtoeslag met verouderde informatie stopgezet’

De kinderopvangtoeslag van honderden ouders is in 2014 op basis van achterhaalde informatie stopgezet.

Eind mei onthulden Trouw en RTL Nieuws al dat de fiscus kinderopvangtoeslag van honderden ouders op basis van achterhaalde informatie had stopgezet. Een woordvoerder van de belastingdienst gaf toen nog aan dat “de bovenste steen boven moet komen”.

Vijftig Kamervragen van het CDA, SP en GroenLinks over de zaak zouden al zes weken onbeantwoord bij het ministerie liggen. Daaruit moet blijken of Snel de Tweede Kamer wel juist en volledig heeft geïnformeerd. Nog voor het zomerreces wil de Tweede Kamer in debat met Snel over de zaak.

Lees meer over: Binnenland

juni 11, 2019 Posted by | 2e kamer, Belastingdienst, D66, Eric Wiebes, etnisch profileren, Menno Snel D66, politiek, Staatssecretaris Menno Snel, Staatssecretaris Menno Snel D66, toeslagen | , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 9 – nasleep

AD 20.07.2019

AD 24.05.2019

AD 03.06.2019

Aanpak versnellen

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat wil het tempo van de schadeafhandeling van de aardbevingsschade in Groningen opvoeren en een snellere afbouw van de gasproductie in de regio. Tegelijkertijd raakt het geduld in de Kamer over de aanpak langzamerhand op.

AD 04.07.2019

Telegraaf 18.06.2019

AD 11.06.2019

AD 28.05.2019

Op woensdag 22.05.2019, de dag dat de provincie Groningen wederom te maken kreeg met een forse aardbeving, stond er later op de woensdag toevallig al een Kamerdebat gepland met Wiebes over de gaswinning en hersteloperatie in het gebied.

AD 14.06.2019

Nieuwe aardbevingen

En ook de nacht op 23.05.2019 hebben zich weer twee aardbevingen voorgedaan in Groningen. Deze waren met een kracht van 0,9 en 1,1. wel veel lichter dan de beving van gisteren (3,4). Dat meldt het KNMI.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Wekelijks doen zich lichte bevingen voor in het noorden. De beving van gisteren was de zwaarste in tijden. Daarvan lag het epicentrum bij Westerwijtwerd.

Schadevergoeding

Detail van een scheur in het asfalt na de zware aardbeving in de provincie Groningen. © ANP

Na de zware aardbeving bij Westerwijtwerd zijn bij het schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) 841 meldingen van schade binnengekomen. In 28 gevallen was de schade zo ernstig dat er melding werd gedaan van een zogenoemde Acuut Onveilige Situatie (AOS).

Bij een AOS gaat het volgens een woordvoerder van TCMG bijvoorbeeld om scheve muren of krakende en onveilige constructies. Twaalf van deze huizen en gebouwen zijn inmiddels geïnspecteerd en veilig genoeg bevonden. De overige gebouwen worden vandaag of morgen, in ieder geval binnen 48 uur na de melding, geïnspecteerd.

Volgens het TCMG komen de meeste meldingen, 415 in totaal, uit de gemeente Groningen. Uit de provincie Drenthe kwamen twintig meldingen. Vanwege de drukte zitten er komende dagen extra mensen bij het schadeloket en zijn de telefoonlijnen ook zondag geopend.

Groningers willen actie

We doen al ontzettend veel, maar het gaat niet goed en niet snel genoeg, aldus Ollongren.

De versterking van huizen en de aanpak van de problemen in het Groningse aardbevingsgebied moeten nu echt van de grond komen. Dat is vandaag de boodschap van regionale bestuurders tijdens een bezoek van de ministers Wiebes en Ollongren aan Westerwijtwerd.

Wiebes (Economische Zaken) en Ollongren (Binnenlandse Zaken) werden donderdagochtend door burgemeester Hans Engels ontvangen op het gemeentehuis in Loppersum. ,,Ze krijgen hier een update van de situatie en we willen ze het gevoel van urgentie overbrengen dat het echt anders moet. De aanpak van de problemen moet nu echt worden versneld.”

De Groningse actievoerder Jan Dales schoot de bewindslieden bij aankomst aan. Dales moet op doktersadvies verhuizen naar Drenthe. ,,Je voelt de enorme frustratie van de Groningers”, zegt minister Ollongren. ,,We doen al ontzettend veel, maar het gaat niet goed en niet snel genoeg.”

Minister Wiebes zei dat hij samen met Ollongren naar Groningen is gekomen om van de Groningers zelf te horen hoe ze de aardbeving van gisterochtend in Westerwijtwerd hebben ontvangen. ,,Ik wil vandaag met bestuurders gaan praten over hoe we de aanpak van de problemen kunnen versnellen. Maar eerst wil ik luisteren.” De minister wilde niet zeggen of hij de Groningers donderdag nog een belofte kon doen. Ollongren wil vandaag geen beloftes doen die ze niet kan waarmaken.

Wiebes en Ollongren gingen ook nog in gesprek met bewoners. Zeker honderd boze Groningers voerden daar actie. De noodklok werd geluid op het moment dat de ministers in een licht grimmige sfeer door de menigte werden geleid. ,,Tempo! Tempo!”, klonk het vanuit de Groningers. ,,Genoeg is genoeg” en ,,Wiebes Weg” viel te lezen op spandoeken.

Sneller

De Tweede Kamer vindt dat de schadeafhandeling in Groningen nog altijd niet snel genoeg gaat. In een al eerder gepland debat, dat voor een groot deel in het teken stond van de jongste aardbeving in Groningen, klonk gisteren felle kritiek van zowel oppositie- als coalitiepartijen.

,,Een vuistslag in de maag”, zo omschreef SP’er Sandra Beckerman de beving met een kracht van 3.4 van woensdagochtend. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer sprak van ,,een crisis. Mensen worden vermalen in de bureaucratie.”

De minister is naar eigen zeggen bereid tot ‘onorthodoxe maatregelen’ om de schades aan huizen sneller te herstellen, en hoopt daar binnen enkele weken meer over te kunnen zeggen. ,,Het tempo is al omhooggegaan, maar het is niet genoeg.”

Wiebes onderschreef veel van de kritiek gisteren, maar benadrukte ook dat er al veel maatregelen zijn getroffen om het proces uit het slop te trekken. ,,Nu nieuwe dingen verzinnen, dat zou erg goedkoop zijn. Dan zou ik het eerder achter de hand hebben gehouden.”

De hele Kamer wil snel opnieuw in debat over de situatie in Groningen. Bij dat debat  op 04.06.2019 zal ook premier Rutte aanwezig zijn.

Geachte kamerleden,

Met het oog op het debat morgen 04.06.2019 spreek ook ik uit Den Haag mijn bezorgdheid uit. Vandaar het volgende voorstel.

Het verdient volgens mijn bescheiden mening de hoogste prioriteit het onderwerp de “Groningse aardbevingen” uit de huidige portefeuille te halen van Eric Wiebes. En tijdelijk een minister te benoemen die zich volledig kan gaan richten op dit Paracetamoldossier.

Waarom ???

Eerstens al vanwege de maatschappelijke impact bij de bewoners daar dit inmiddels al zo’n langlopend probleem is geworden. De voorgangers van Eric Wiebes hebben hem dit probleem als “afscheidskado” achtergelaten.

Anderszijds is dit noodzakelijk ook vanwege de complexiteit van de kwestie. In de toekomst kunnen er zelfs nasleepeffecten komen o.a. in de vorm van geleden trauma’s en daaruit voortvloeiende schadeclaims. De kwestie kent dus namelijk niet slechts een materiele kant maar ook een emotioneel/psychische kant.

En juist nu er ook een chronische tekort is ontstaan op de landelijke huizenmarkt, moet de provincie ook af zien te komen van het “Schade-lidteken” om hierdoor nieuwe bewoners te kunnen gaan verwelkomen. Kortom dit probleem is ook stigmatiserend voor potentiele nieuwe huurder en kopers. Terwijl hierdoor ook verkopende partijen blijven zitten met hun in de verkoop staande woning.

Heel veel sukses met het komende debat morgen.

Reactie provincie Groningen 03.06.2019

Vandaag 03.06.2019 heeft Minister Wiebes een brief gestuurd aan de Tweede Kamer. Daarin maakt hij bekend dat hij van plan is enkele belangrijke maatregelen te nemen waar onze regio zich hard voor heeft gemaakt:

  • een radicaal gewijzigde aanpak van de versterking met een centrale rol voor aannemers, minder technici maar praktijkdeskundigheid en waarbij inwoners de regie over hun woning terugkrijgen;
  • één uitvoeringsorganisatie met ruim (financieel) mandaat; 
  • compensatie voor mensen die afzien van versterken en 
  • een Nationaal Bouwakkoord Groningen waarin aannemers nauw betrokken worden bij de versterking, zonder ingewikkelde aanbestedingsprocedures;
  • een boete als de overheid zich niet houdt aan termijnen en afspraken dat inwoners een uitkering krijgen; 
  • een voorstel van TCMG voor het versneld en in een keer afhandelen van schade.

We zijn blij met deze maatregelen, maar we zijn er nog niet. We hebben daarom aan de minister en de woordvoerders in de Tweede Kamer een mail gestuurd, waarin we aandacht vragen voor de volgende aanvullende maatregelen.

  • dat de gaswinning terug moet naar het niveau volgens het advies van SodM: 12 miljard kuub in 2020;
  • dat mensen die zich opgesloten voelen in hun eigen huis een beroep moeten kunnen doen op een opkoop/garantieregeling á la Moerdijk;
  • geen twee soorten Groningers met schade, maar dat voor alle mensen die schade hebben gemeld (voor 1 juni 2019) het aanbod geldt van de TCMG;
  • dat mensen dit jaar al een voorschot kunnen ontvangen op de waardedalingsregeling en 
  • dat de Nieuwbouwregeling wordt verlengd.

Ook deze, aanvullende maatregelen zijn voor ons belangrijk om te bereiken, in het bestuurlijk overleg van woensdagavond 05.06.2019. En voor veel Groningers zijn ook dit signalen dat het langzaam de goede kant uitgaat.

Morgenavond 04.06.2019 voert de Tweede Kamer een spoeddebat met de minister-president, de minister van EZK en de minister van BZK. Ik hoop dat dat mag leiden tot de maatregelen waarmee Groningen wakker kan worden uit wat de premier terecht een ‘nachtmerrie’ noemt.

Dossier; Gaswinning

Provincie Groningen; Nieuws

lees: Kamerbrief Verkenning maatregelen om gaswinning Groningen te verlagen naar 12 miljard Nm3 in het gasjaar 2019-2020 17.06.2019

lees: Bijlage 1 Ontwerp vaststellingsbesluit Groningen gasveld 2019-2020

lees: Bijlage 2 Voorlopig advies over maatregelen om de Groningenproductie te reduceren 11.06.2019

lees: Kamerbrief Stuwmeerregeling Groningen 13.06.2019

lees: Kennisgeving Staatscourant instemmingsbesluit gaswinning Pieterzijl-Oost 12.06.2019

lees ook: Brief Eric Wiebes 03.06.2019

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 8 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 7 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 6 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 5

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

 

Wiebes: niet meer gas uit kleine velden

Telegraaf 06.09.2019 „We zijn niet meer gaan winnen in kleine velden omdat Groningen wordt dichtgedraaid. Ook de kleine velden zijn een aflopende zaak.” Dat zegt minister Eric Wiebes (Economische Zaken) in reactie op een brandbrief aan het kabinet van een aantal gemeenten buiten de provincie Groningen met kleine gasvelden.

Zij vrezen dat de gaswinning in de kleine velden wordt opgevoerd nu er een eind in zicht komt aan de winning in Groningen. „De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren”, aldus wethouder Klaas Valkering van de Noord-Hollandse gemeente Bergen.

Dat klopt niet, aldus minister Wiebes. „Afgelopen jaar is al een miljard kuub minder gewonnen in de kleine velden.” Er wordt alleen nog maar gas gewonnen in kleine velden waar onafhankelijke experts zeggen dat het veilig is, voegt hij eraan toe. Hij snapt wel de bezorgdheid van de gemeenten en haar burgers. Er is volgens hem intensief contact met de gemeenten over de gaswinning.

Bekijk meer van; gaswinning groningen

Gemeenten met kleine gasvelden vrezen hevige aardbevingen

AD 06.09.2019 Op veel plaatsen in Nederland kunnen aardbevingen door gaswinning plaatsvinden. Enkele gemeenten, buiten de provincie Groningen, waar zich kleine gasvelden bevinden, waarschuwen daar vrijdag voor in een brief aan minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

,,De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren’’, aldus wethouder Klaas Valkering van de Noord-Hollandse gemeente Bergen. ,,In onze gemeente worden de gasvelden nu versneld leeggepompt, waardoor aardbevingen kunnen ontstaan die zwaarder zijn dan die er in Groningen zijn geweest. Dat heeft grote gevolgen voor de veiligheid van onze inwoners.’’.

Andere gemeenten die de brief hebben ondertekend zijn onder meer Westland, Waalwijk en Noordoostpolder.
De Raad van State vernietigde in twee jaar tijd tot twee keer toe een gasbesluit. De raad vond vooral dat Wiebes niet goed heeft onderbouwd waarom hij de gaswinning in de komende jaren niet sneller kan beperken.

Uit onderzoek van de dienst Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) van het ministerie van Wiebes blijkt volgens de gemeenten dat ze te maken kunnen krijgen met hevige aardbevingen.

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) © ANP

Gemeenten vrezen meer gaswinning uit kleine velden, ministerie ontkent

NOS 06.09.2019 Gemeenten met kleine gasvelden zijn bang voor aardbevingen doordat velden mogelijk versneld worden leeggepompt, nu de gaswinning in Groningen in hoog tempo wordt verlaagd.

In een brandbrief aan minister Wiebes van Economische Zaken waarschuwen ze dat het Rijk de gaswinning niet abrupt moet verhogen. Volgens hen zijn er dan aardbevingen mogelijk met een kracht van 4,0, zwaarder dan de zwaarste aardbeving tot nu toe in Groningen.

De brief is een initiatief van de gemeente Bergen. Hij is ook ondertekend door Beemster, Nissewaard, Noordoostpolder, Smallingerland, Waalwijk en Westland.

125 velden

Naast het Groningerveld is er op land een groot aantal kleinere velden. Uit tientallen velden wordt ook gas gewonnen. Regionale omroepen meldden onlangs dat daar sinds kort de gaswinning wordt opgevoerd. De briefschrijvers zijn ook bang dat dat gebeurt.

“De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren”, zegt wethouder in Bergen Klaas Valkering.

“In onze gemeente worden de gasvelden nu versneld leeggepompt waardoor aardbevingen kunnen ontstaan die zwaarder zijn dan die er in Groningen zijn geweest. Dat heeft grote gevolgen voor de veiligheid van onze inwoners. Dan trilt het van Groningen tot Zeeland en weer terug.”

Het ministerie van Economische Zaken zegt in een reactie dat de suggestie dat er meer en sneller wordt gewonnen uit de kleine gasvelden feitelijk onjuist is. De winning uit kleine velden neemt juist elk jaar af. “In 2018 is een miljard kuub minder gas gewonnen uit kleine velden dan in 2017”, zegt een woordvoerder. “De afbouw van de gaswinning in Groningen leidt dus niet tot een hogere productie uit kleine velden. Dat neemt niet weg dat er kleine gasvelden zijn waarvan de winning recent is opgestart. Maar in totaal daalt de gaswinning.”

Onderzoek

Uit onderzoek van het Staatstoezicht op de Mijnen blijkt volgens de gemeenten dat ze te maken kunnen krijgen met hevige aardbevingen. De dienst zegt dat dat klopt, maar dat die kans erg klein is.

Vorig jaar waren er zes aardbevingen bij kleinere velden, waarvan drie zwaarder dan 1,5. In Groningen waren negentig aardbevingen, waarvan vijftien zwaarder dan 1,5.

Bekijk ook;

Gemeenten boos om gaswinning buiten Groningen

 

Telegraaf 06.09.2019 Op veel plaatsen in Nederland kunnen aardbevingen door gaswinning plaatsvinden. Enkele gemeenten, buiten de provincie Groningen, waar zich kleine gasvelden bevinden, waarschuwen daar vrijdag voor in een brief aan minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

„De gaswinning in deze velden zou volgens de minister worden afgebouwd, maar het tegenovergestelde lijkt te gebeuren”, aldus wethouder Klaas Valkering van de Noord-Hollandse gemeente Bergen. „In onze gemeente worden de gasvelden nu versneld leeggepompt waardoor aardbevingen kunnen ontstaan die zwaarder zijn dan die er in Groningen zijn geweest. Dat heeft grote gevolgen voor de veiligheid van onze inwoners.”

Andere gemeenten die de brief hebben ondertekend zijn onder meer Westland, Waalwijk en Noordoostpolder.

De Raad van State vernietigde in twee jaar tijd tot twee keer toe een gasbesluit. De raad vond vooral dat Wiebes niet goed heeft onderbouwd waarom hij de gaswinning in de komende jaren niet sneller kan beperken.

Uit onderzoek van de dienst Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) van het ministerie van Wiebes blijkt volgens de gemeenten dat ze te maken kunnen krijgen met hevige aardbevingen.

Met de stuwmeerregeling kunnen gedupeerden sinds juli kiezen voor een eenmalige vergoeding voor hun aardbevingsschade. Ⓒ ANP

80 miljoen aan schadevergoedingen aardbevingen

Telegraaf 12.08.2019 De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft tot nu toe ruim 80 miljoen euro uitgekeerd aan inwoners die door de aardbevingen in het noorden van het land zijn getroffen. Ruim de helft is uitgekeerd vanuit de reguliere procedure en 34,5 miljoen euro aan schadevergoedingen in het kader van de stuwmeerregeling.

Nog eens 4,8 miljoen euro ging naar bijkomende kosten, gevolgschade en wettelijke rente, aldus de commissie in een nieuw overzicht van de stand van zaken. Vorige week zijn er 462 nieuwe schades gemeld. De TCMG heeft nu 17.978 van de 35.672 schademeldingen afgehandeld.

Met de stuwmeerregeling kunnen gedupeerden sinds juli kiezen voor een eenmalige vergoeding voor hun aardbevingsschade. Ruim 16.000 adressen komen daarvoor in aanmerking. Inmiddels zijn 7546 huishoudens en bedrijven ingegaan op het aanbod van 5000 euro. In ruil daarvoor trekken ze hun schadeclaims in, zodat het ’stuwmeer’ aan lang openstaande meldingen kan worden weggewerkt.

Bekijk meer van; aardbevingen vergoedingen groningen

Ruim 80 miljoen euro aan aardbevingsschade uitgekeerd in Groningen

NOS 12.08.2019 De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft sinds vorig jaar maart in totaal 80 miljoen euro uitgekeerd aan Groningers die zijn getroffen door aardbevingen. Een groot deel daarvan, 34,5 miljoen euro, is afgelopen maand uitgekeerd vanuit de nieuwe stuwmeerregeling.

Deze regeling ging begin juli van start en is door minister Wiebes in het leven geroepen om iets te doen aan het enorme aantal schadegevallen dat wacht op afhandeling. De stuwmeerregeling houdt in dat mensen kunnen kiezen voor een vaste vergoeding, zonder te hoeven wachten op een individuele beoordeling van hun schade. Ruim 16.000 adressen komen daarvoor in aanmerking. Inmiddels zijn meer dan 7000 Groningers daar op ingegaan.

Nieuwe schades blijven binnenstromen

Bijna 41 miljoen aan schadevergoedingen is uitgekeerd vanuit de reguliere procedure, waarbij individuele gevallen onafhankelijk worden beoordeeld. Tot slot is 4,8 miljoen euro uitgekeerd voor bijkomende kosten, gevolgschade en wettelijke rente, meldt TCMG.

Hoewel er hard wordt gewerkt aan het afhandelen van de tienduizenden schademeldingen, zijn er nog altijd meer dan 17.000 dossiers niet afgehandeld. Er blijven ook nog altijd nieuwe meldingen binnenkomen. Vorige week zijn 462 nieuwe schades gemeld.

Bekijk ook;

Gronings echtpaar stelt de NAM aansprakelijk voor hun gaswinningstrauma

Trouw 27.07.2019 Een echtpaar uit het Groningse Losdorp stelt de Nam en de staat aansprakelijk voor de psychische schade die zij hebben geleden door de gaswinning in hun regio. Zij zijn de eersten die dat doen.

Na talloze paniekaanvallen, veelvuldig flauwvallen en een op het nippertje afgekapte suïcide poging, is de maat vol voor Alison Meldrum uit het Noordoost-Groningse Losdorp. Samen met haar man Henk Gerritsen stelt ze als eerste de Nederlandse staat, het gaswinningsbedrijf Nam en het bedrijf EBN aansprakelijk voor ernstig psychisch letsel.

De klachten van de van oorsprong Schotse Meldrum begonnen nadat ze vanuit Glasgow verhuisde naar Losdorp. Nu, zeven jaar later, is hun arbeidershuisje vanwege aardbevingsschade onbewoonbaar verklaard en bivakkeren ze in een noodwoning.

Het is niet voor het eerst dat gedupeerde Groningers de Nam, Energie Beheer Nederland en de staat als schuldigen aanwijzen voor hun immateriële schade, ofwel gevoelens van onrust, onveiligheid en boosheid. Daar hoort een schadevergoeding tegenover te staan, oordeelde de rechter twee jaar terug al.

Maar deze zaak voert veel verder, zegt letselschade-expert Yme Drost die het echtpaar bijstaat. “Dit gaat niet over wat gespannenheid, maar over ernstig psychisch letsel. Mevrouw is gediagnosticeerd met de posttraumatische stressstoornis (PTSS) door de gaswinning.” Drost zal via de stichting ‘Ons Laand Ons Luu’ (‘Ons land, onze mensen’) ook een aantal andere gedupeerden met ernstige psychische klachten bijstaan.

Schuld bekennen

Na de uitspraak van de Hoge Raad van afgelopen 19 juli moeten de staat en de Nam wel schuld bekennen, meent Drost. In die uitspraak stelt de rechter dat wie psychische schade heeft geleden (en dat kan bewijzen) recht heeft op een vergoeding. Niet alleen van de Nam, maar mogelijk ook van de staat.

Ook het mensenrechtencomité van de Verenigde Naties vindt dat Nederland meer moet doen voor gedupeerden van de gaswinning, meldden de VN donderdag in een rapport. Het comité maakt zich zorgen over de mentale gezondheid en de fysieke veiligheid van de Groningers. In het rapport wordt genoemd dat slachtoffers een schadevergoeding behoren te krijgen als zij schade ondervinden van de gaswinning.

Die schadevergoeding kan behoorlijk oplopen, zegt Drost. Iemand die door de psychische klachten niet meer in staat is om te werken en daardoor zijn inkomen ziet slinken, kan dat verhalen op de verantwoordelijken. Ook het niet meer kunnen uitvoeren van huishoudelijke taken is te verhalen.

Gezondheidsklachten

Erkennen de Nam en de staat toch geen verantwoordelijkheid, dan stapt het echtpaar naar de rechter. Drost: “Ze zouden zich moeten schamen als het zo ver komt. Ik snap niet dat deze mensen er zo lang op moeten wachten om schadeloos gesteld te worden. Het kan toch niet zo zijn dat ze in een noodwoninkje in het aardbevingsgebied wonen, terwijl mevrouw juist in dat gebied PTSS opliep.

Mensen met dit soort klachten zouden bovenaan de lijst moeten staan om geholpen te worden.” Wat ook meespeelt: meneer Gerritsen moet vanwege een hersentumor rust houden, maar heeft dit al jaren nauwelijks kunnen doen.

Onderzoekers Tom Postmes en Katherine Stroebe van de Rijksuniversiteit Groningen zien al langer dat de gezondheidsklachten van Groningers in het aardbevingsgebied toenemen. Uit hun onderzoek blijkt dat 40 tot 50 procent van de Groningers die vaker werden opgeschrikt door aardbevingsschade, zich thuis onveilig voelt.

Gedupeerden kampen onder andere met angststoornissen, depressies, somberheid en burn-out. Klachten die gepaard kunnen gaan met hartproblemen en zelfs suïcide, weten de onderzoekers. Postmes en Stroebe rekenden vorig jaar uit dat er vijf of meer Groningers met meervoudige schade zullen overlijden.

Tweede Kamerleden Sandra Beckerman (SP) en Henk Nijboer (PvdA) zeggen aandacht te zullen vragen voor de kwestie. Nijboer: “De hele Kamer is het erover eens dat er fatsoenlijke psychische hulp moet komen voor deze mensen.”

Lees ook:

Nam moet tonnen voorschieten aan Groningse boer in afwachting van procedure

Aardgasbedrijf Nam moet een melkveehouder uit het Groningse dorp Rasquert een voorschot van ruim 400.000 euro betalen voor schade aan zijn bedrijf als gevolg van aardbevingen. Daarmee is een faillissement voor de betreffende boer voorlopig van de baan, en kan zijn bedrijf weer worden opgebouwd.

dossier:  Aardbevingen Noord-Nederland

Aardbevingsschade aan een woning in Groningen (archief) NOS

Niet alleen NAM, ook staat indirect aansprakelijk voor schade Groningen

NOS 19.07.2019 Niet alleen de NAM, ook de Nederlandse staat is (indirect) aansprakelijk voor schade die ontstaat door gaswinning in Groningen. Dat stelt de Hoge Raad in antwoorden op vragen die daarover door een lagere rechtbank waren gesteld.

De rechtbank Noord-Nederland wilde van de Hoge Raad weten hoe bepaalde rechtsregels moeten worden toegepast. Bij deze rechtbank is een zaak aangespannen door een echtpaar met aardbevingsschade aan hun huis. Niet alleen de NAM is in deze zaak de gedaagde partij, maar ook de staat, Energie Beheer Nederland (EBN) en de Maatschap Groningen.

Desgevraagd zegt de Hoge Raad dat de antwoorden van vandaag een versnelling van procedures kan opleveren voor de zaken die nu bij rechtbanken liggen. Gedupeerden kunnen daardoor eerder zekerheid krijgen.

De rechtbank zal nu de vraag moeten beantwoorden of de staat na 2005 voldoende heeft gedaan om ernstige schade te voorkomen.

2005 cruciaal jaartal

De Hoge Raad oordeelt dat niet alleen de NAM, maar ook EBN aansprakelijk is voor schade door gaswinning. Bovendien had de staat al vanaf 2005 “op de hoogte moeten zijn van de reële kans op ernstige of wijdverbreide schade door aardbevingen als gevolg van gaswinning”. In 2003 deed zich namelijk al een piek voor in het aantal aardbevingen, die bovendien ook sterker werden. Het ging ook toen al om meerdere bevingen met een kracht van boven de 3.

Daar kwam bij dat het KNMI in 2004 een rapport publiceerde, waarin stond dat de situatie in de Groningse ondergrond niet langer “stationair” was. “De formule die tot die tijd was gebruikt om de maximaal te verwachten magnitude van een aardbeving te berekenen, was daardoor niet goed bruikbaar.”

De gaswinning uit het Groningenveld vindt plaats op basis van een concessie (vergunning) die door de staat aan de NAM is verleend. De NAM is een samenwerkingsverband van Shell en Exxon. De NAM werkt samen met EBN (Energie Beheer Nederland) in de Maatschap Groningen. De staat is de enige aandeelhouder van EBN.

Ide Jan Woltman is de advocaat van het Groningse echtpaar. Zijn cliënten hadden naast de NAM ook de staat gedaagd, omdat die volgens hen mede-veroorzaker is van de aardbevingsschade. “Terwijl de overheid, zeiden ze, juist de plicht heeft om haar burgers te beschermen.”

Het oordeel van de Hoge Raad is volgens Woltman van belang voor alle zaken over aardbevingsschade. Want niet alleen is nu bepaald dat de staat indirect verantwoordelijkheid draagt, ook spreekt de Hoge Raad zich uit over waardedaling van huizen en immateriële schade, oftewel smartegeld.

Woltman: “De Hoge Raad geeft nu een duidelijk spoorboekje hoe rechters en gerechtshoven kunnen handelen. Je kunt daarmee wel spreken van een kleine aardverschuiving binnen de rechtsorde.”

Parlementaire enquête

De Groninger Bodem Beweging kan nog niet goed inschatten wat de antwoorden van de Hoge Raad zullen betekenen voor individuele gevallen. Wel is de GBB verheugd over de strekking ervan. “Wij hebben altijd al gezegd dat niet alleen de NAM verantwoordelijk is, maar ook de staat. Het is heel mooi dat de Hoge Raad dat nu bevestigt”, zegt Derwin Schorren.

Omdat de Rijksoverheid bepaalt hoeveel gas er in Groningen wordt opgepompt, draagt de staat ook verantwoordelijkheid voor de gevolgen, was de gedachte. In ieder geval onderstreept het oordeel van de Hoge Raad wat hem betreft de noodzaak dat de eerder aangekondigde parlementaire enquête ook daadwerkelijk snel van start gaat. “Het zal heel goed moeten worden uitgezocht hoe die innige verstrengeling van de staat en de multinationals Shell en Exxon er precies uitziet.”

Bekijk ook;

Landelijk schadeloket mijnbouw, maar bewijslast ligt bij gedupeerden

NOS 13.07.2019 Er komt een Landelijk Loket Mijnbouwschade. De problemen met de gaswinning in Groningen hebben ertoe geleid dat er nu voor het hele land een schadeprotocol komt. Maar anders dan in Groningen moeten gedupeerden zelf aantonen dat hun schade het gevolg is van mijnbouwactiviteiten.

Voor Groningen geldt dat schade aan een pand in het gaswinningsgebied per definitie is veroorzaakt door de gaswinning. Het gaswinningsbedrijf NAM moet met bewijs komen als zij denkt dat het anders zit. Die omgekeerde bewijslast gaat niet voor anderen gelden.

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt dat dat wel zou moeten voor gebieden waar mijnbouw plaatsvindt. Volgens de VNG heeft zo’n 30 procent van de gemeenten te maken met mijnbouw. De verwachting is dat door de energietransitie het gebruik van de diepe ondergrond alleen maar zal toenemen.

De Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie (Nogepa) is, net als verantwoordelijk minister Wiebes van Economische Zaken, geen voorstander van het invoeren van de omgekeerde bewijslast. Volgens Wiebes is de situatie door de grootte van het Groningenveld niet vergelijkbaar met andere mijnbouwactiviteiten. En daarom is het niet nodig om af te wijken van de bestaande regel, “wie stelt, bewijst”.

Wantrouwen

Een onafhankelijke Commissie Mijnbouwschade moet de schades afhandelen. Er is veel wantrouwen tegen mijnbouwactiviteiten, vooral bij mensen die boven kleine gasvelden wonen. De Groningse aardbevingsellende voedt dat wantrouwen. Met de grootste moeite krijgt het ministerie van Economische Zaken het voor elkaar om vergunningen te verstrekken voor ondergrondse activiteiten, zoals in de kleine gasvelden.

Gemeenten, provincies en bewoners proberen die vaak tegen te houden uit vrees voor vergelijkbare problemen als boven het grote Groningse gasveld. Een schadeprotocol moet bewoners minder sceptisch maken.

Het schadeprotocol gaat eerst gelden voor gaswinning in de vele kleine gasvelden, voornamelijk in het noorden van het land. De bedoeling is dat eind dit jaar ook andere types mijnbouw eronder gaan vallen, zoals zoutwinning, geothermie, ondergrondse opslag van CO2 en waterstof.

Mijnwaterschade Limburg

Er is ook goed nieuws voor de Limburgers, waar de mijnbouw allang is gestopt. Na een jarenlange lobby in Den Haag kunnen ook zij vanaf volgend jaar terecht bij de Commissie Mijnbouwschade. Bovendien komt er een schadefonds, waar de schade uit betaald kan worden. Schade verhalen is lastig in Limburg omdat de mijnbouwbedrijven niet meer actief zijn.

Bekijk hier het verhaal van René en Tonia Ruitenbeek. Hun huis is onbewoonbaar, maar wie betaalt de schade?

Video afspelen

‘Veel mensen krijgen in deze kamer evenwichtsstoornissen’

Voorzitter Jan de Wit van het Limburgse calamiteitenfonds Mijnwaterschade is blij dat het landelijke schadeprotocol ook voor Limburg gaat gelden. Het betekent dat mensen die schade hebben door het stijgende mijnwater, ook ergens naartoe kunnen met hun klacht. Het calamiteitenfonds, grotendeels gefinancierd door de provincie zelf, is nu alleen bedoeld voor acuut onveilige situaties.

In de Mijnbouwwet is geregeld dat dertig jaar na een mijnbouwactiviteit er door het winningsbedrijf geen schade meer hoeft te worden vergoed. Tijdens de steenkoolwinning werd het mijnwater weggepompt. Dat gebeurt sinds 1994 niet meer en nu komt het vervuilde mijnwater en daardoor de bodem omhoog.

In twaalf Limburgse gemeenten klagen mensen over schade aan hun panden door problemen met de fundering. In tien jaar tijd is 87 keer de TCBB, de Technische Commissie Bodem Beweging, om een advies gevraagd over schade door mijnbouw. In slechts zeventien gevallen oordeelde de TCBB dat schade het directe gevolg is van de nawerking van de voormalige mijnbouw in Limburg.

De onduidelijkheid over wat wel en niet mijnbouwschade is dan ook de reden dat Jan de Wit de omgekeerde bewijslast die voor Groningen geldt, ook voor Limburg wil. Hij denkt dat dat nog geen gelopen race is. De rechtbank in Roermond heeft klagende bewoners daar in het gelijk gesteld en de bewijslast bij het ministerie van Economische Zaken gelegd. Minister Wiebes wil dat eerst laten toetsen door de hoogste bestuursrechter.

Meldingstermijn

De VNG heeft niet alleen kritiek op de bewijslast. De termijn van melden van schade is een jaar na de bodembeweging. “Deze vinden wij niet passen bij de schade die ontstaat door bodemdaling. Ervaringen in Zuid-Limburg laten zien dat die schade pas na vele jaren zichtbaar kan worden.” Ook vindt de VNG dat er meer meetapparatuur moet worden geplaatst bij winningslocaties. Die zogenoemde versnellingsmeters moeten de nulmeting overbodig maken.

Bekijk ook;

Meer bevingsgedupeerden kiezen voor geld

Telegraaf 08.07.2019 Steeds meer inwoners van het noorden kiezen voor een eenmalige vergoeding voor hun aardbevingsschade. Dat kan sinds vorige week en inmiddels zijn 3227 huishoudens en bedrijven ingegaan op het aanbod van 5000 euro. In ruil daarvoor trekken ze hun schadeclaims in, zodat het ’stuwmeer’ aan lang openstaande meldingen kan worden weggewerkt.

Eind vorige week, in de eerste dagen van de regeling, hadden 851 adressen gekozen voor het geld, aldus de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Daarnaast zijn er 24 adressen die ervoor hebben gekozen een aannemer de schade te laten herstellen. Zij kunnen daar tot 11.000 euro voor krijgen. Verder zetten 166 adressen hun schadeclaim voort.

In totaal komen ruim 16.000 adressen in aanmerking voor de stuwmeerregeling. De meeste gedupeerden komen uit de provincie Groningen, maar ook mensen uit het uiterste noorden van Drenthe, het noordoosten van Friesland en Schiermonnikoog zouden een vergoeding kunnen krijgen. De aardbevingen houden zich namelijk niet aan de provinciegrenzen. Mensen hebben tot 1 januari de tijd om een keuze te maken.

Einde nabij voor GasTerra, handelaar in Gronings gas

NOS 05.07.2019 De honderd werknemers van GasTerra, het enige bedrijf dat mag handelen in Gronings gas, krijgen vandaag meer te horen over de aflopende toekomst. Met het dichtdraaien van de gaskraan in het vooruitzicht, is het niet de vraag of, maar wanneer de deuren sluiten.

Wanneer het zover is, is afhankelijk van het tempo waarin de gaswinning naar 0 gaat. Dat kan zijn in 2030, zoals minister Wiebes in 2017 aankondigde, of al in 2022, waar het steeds meer naar uitziet. De ondernemingsraad wil duidelijkheid voor de werknemers.

GasTerra is eigendom van Shell, Exxon en de Nederlandse staat. Het bedrijf verkoopt het door de NAM gewonnen gas.

Eerste bevingsgedupeerden kiezen vergoeding

Telegraaf 05.07.2019 Meer dan achthonderd huishoudens en bedrijven in het noorden van het land met aardbevingsschade krijgen een vergoeding van vijfduizend euro. Ze hebben ervoor gekozen om gebruik te maken van de zogenoemde stuwmeerregeling. Die is bedoeld om de lang openstaande schademeldingen weg te werken.

Het gaat om 851 huishoudens en bedrijven, aldus de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Het is de eerste groep die voor de vergoeding kiest. In totaal komen ruim 16.000 adressen in aanmerking voor de stuwmeerregeling. De meeste gedupeerden komen uit de provincie Groningen, maar ook mensen uit het uiterste noorden van Drenthe, het noordoosten van Friesland en Schiermonnikoog zouden een vergoeding kunnen krijgen. Mensen hebben tot 1 januari de tijd om een keuze te maken.

Inmiddels hebben volgens de commissie 46 huishoudens en bedrijven ervoor gekozen in de lopende procedure te blijven, omdat ze denken dan een hogere schadevergoeding te krijgen.

Bekijk meer van; vergoedingen huishoudens groningen

Raad van State vernietigt gaswinningsbesluit, geen gevolgen voor dit jaar

NU 03.07.2019 De Raad van State heeft woensdag opnieuw het gaswinningsbesluit voor het komende jaar van minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vernietigd. Wel mag de NAM de geplande 19,4 miljard kuub gas dit jaar nog winnen, omdat het eind van dit gasjaar, namelijk oktober 2019, al in zicht is.

Volgens de Raad van State heeft de minister op drie punten onvoldoende aangetoond waarom de gaswinning niet sneller kan worden afgebouwd. Gelet op de veiligheid van de Groningers stelt de hoogste bestuursrechter hoge eisen aan de onderbouwing.

Zo werd in het gasbesluit eerder de intentie uitgesproken dat de grootverbruikers van het in Groningen gewonnen laagcalorisch gas zouden overstappen naar hoogcalorisch gas. In totaal zou de vraag naar Gronings gas daarmee met 4,4 miljard kuub gas afnemen.

Wiebes heeft deze voorname echter laten vallen omdat het te weinig “meerwaarde” zou hebben. Hierdoor moeten alleen de negen grootste gebruikers gedwongen overstappen. Volgens de Raad heeft de minister dit besluit onvoldoende gemotiveerd.

Zie ook: Hoe euforie over gasveld Groningen omsloeg in hoofdpijndossier

Onderbouwing export van gas en gasgebruik in glastuinbouw ook niet duidelijk

Verschillende partijen die beroep aantekenen, vonden ook dat de export van gas naar het buitenland sneller moet worden verminderd. De komende jaren gaat de vraag naar Gronings gas vanuit Duitsland, België en Frankrijk met 2 miljard kuub per jaar afnemen.

Wiebes heeft aangegeven dat hij in gesprek is met buitenlandse overheden om de afname te verminderen, maar dat andere maatregelen niet mogelijk zijn. De Raad van State acht dit aannemelijk, maar vindt dat niet duidelijk is welke stappen door Wiebes zijn genomen, waardoor ook niet beoordeeld kan worden of er daadwerkelijk geen andere mogelijkheden zijn.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Verder staat in het gasbesluit dat het gasverbruik in de glastuinbouw de afgelopen jaren met een kwart is gedaald tot 3 miljard kuub per jaar. Het is daarnaast volgens Wiebes aannemelijk dat de vraag naar gas in deze sector is verminderd en het gebruik verder wordt afgebouwd. De Raad stelt echter dat de minister niet duidelijk heeft gemaakt welke concrete maatregelen hiervoor nodig zijn om dit te realiseren.

“De minister heeft slechts in algemene zin een aantal alternatieven voor Groningengas opgesomd”, aldus de Raad. Zo is er niet gelet op de technische mogelijkheden, de kosten daarvan en de uitvoerbaarheid van eventuele maatregelen.

Minister moet voor komende gasjaren nieuw besluit maken

Wiebes stelde in november 2018 de gaswinning in Groningen vast op 19,4 miljard kuub gas per jaar. Dit is inmiddels bijgesteld tot 15,9 miljard kuub.

Tegen het gasbesluit werden meerdere beroepen aangetekend door onder andere individuele burgers, de provincie Groningen, negentien Groningse gemeenten, de Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad.

Voor dit jaar mag de gaswinning dus volgens plan doorgaan, maar minister Wiebes moet voor de komende gasjaren een nieuw besluit nemen.

De gaskraan in Groningen moet uiterlijk in 2030 helemaal dicht zijn. In 2022 moet de Nederlandse gasproductie onder 12 miljard kuub per jaar liggen. Zo zou de kans op (zware) aardbevingen in het gebied lager komen te liggen.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

Activisten bij de opening van een loket voor Groningers die problemen hebben door de gaswinning ANP

Groningse gaskraan hoeft niet per direct verder dicht, uitleg moet wel beter

NOS 03.07.2019 Het kabinet hoeft niet per direct de gaskraan in Groningen verder dicht te draaien. Dat heeft de Raad van State bepaald in de zaak rond het zogenoemde gasbesluit van minister Wiebes van Economische Zaken. Wel moet Wiebes beter uitleggen waarom hij de gaswinning na dit jaar niet sneller afbouwt.

De zaak was aangespannen door negentien gemeenten, de provincie, de Veiligheidsregio en twee waterschappen.

Momenteel is de gaswinning in Groningen voor dit gasjaar, dat loopt tot 1 oktober, vastgesteld op 19,4 miljard kuub. Volgend jaar zou de winning volgens Wiebes verder omlaag kunnen tot het door het Staatstoezicht op de Mijnen veilig geachte 12 miljard kuub.

De rechter vindt dat Wiebes beter moet betogen waarom de gaswinning niet sneller naar helemaal nul kan. De Raad van State noemt het gasbesluit van Wiebes voor de gaswinning na 2019 daarom “onvoldoende onderbouwd en onvoldoende gemotiveerd”. Voor het huidige gasjaar verandert er niets.

‘Zelfde liedje’

Volgens belangengroep Groninger Bodem Beweging moet Wiebes nu “echt aan de bak”. Zo verwacht de groep een duidelijk tijdpad van de minister. “Er moet gewoon zekerheid komen voor de Groningers dat er een eind komt aan de gaswinning.”

Ook milieuorganisatie Milieudefensie vindt dat Wiebes snel concreet moet maken hoe hij de gaswinning naar nul wil brengen. “En in welk jaar.” Volgens de organisatie is het namelijk “elk jaar hetzelfde liedje”. “Hij doet zijn huiswerk niet, vindt de Raad van State. Wij vragen ons af hoelang de overheid Groningers nog in de steek denkt te kunnen laten.”

De laatste jaren wordt Groningen steeds vaker opgeschrikt door aardbevingen die zijn veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Woningen raken daardoor beschadigd, bewoners kampen met stress en andere gezondheidsklachten. Het kabinet heeft eerder al besloten de gaswinning in het gebied de komende jaren af te bouwen. Uiterlijk in 2030 moet in de huidige plannen de gaswinning zijn gestopt.

Wiebes werkt al aan maatregelen om bij 12 miljard kuub te komen.

In een reactie benadrukt Wiebes dat de uitspraak van de Raad van State geen gevolgen heeft voor de gaswinning van dit moment. Maar hij voegt eraan toe dat hij het gasbesluit voor het komende jaar “vanzelfsprekend” beter zal motiveren.

Wiebes beschouwt de uitspraak als een signaal dat hij beter zijn best moet doen om de gasbesluiten uit te leggen. “Dat vinden wij zelf ook, want dat is in het belang van de Groningers.” De minister wijst er verder op dat hij op dit moment maatregelen uitwerkt om volgend jaar al dicht bij de 12 miljard kuub te komen.

“Dus ik vind het niet alleen belangrijk om het goed te onderbouwen, maar ik wil ook gewoon zo min mogelijk gas winnen. Hoe meer tijd ik neem om allemaal mogelijkheden te onderzoeken, hoe lager het uitkomt”, zegt de minister.

Bekijk ook;

Raad van State vernietigt opnieuw gasbesluit

Telegraaf 03.07.2019 De Raad van State heeft opnieuw een gasbesluit van het kabinet vernietigd. Maar de voor dit jaar geplande gaswinning mag wel doorgaan, oordeelt de hoogste bestuursrechter.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat stond voor dit jaar toe dat er 19,4 miljard kubieke meter uit het Groninger gasveld wordt gehaald. Dat is al een stuk minder dan voorheen, maar voor onder meer de provincie Groningen, negentien gemeenten uit de regio en belangenclub Groninger Bodem Beweging ging dat niet ver genoeg.

De Raad van State vindt vooral dat Wiebes niet goed onderbouwt waarom hij de winning in de komende gasjaren niet sneller kan beperken. In het huidige gasjaar heeft de minister wel genoeg oog gehad voor de balans tussen het veiligheidsbelang van de Groningers en de leveringszekerheid van het gas. Verder is er genoeg waarde gehecht aan het kabinetsbesluit de gaswinning uiteindelijk te beëindigen.

Maar op de lange termijn moet de minister beter communiceren hoe hij een einde wil maken aan de gaswinning. Volgens de Raad van State moet Wiebes duidelijker maken waarom de vraag naar gas van de industriële grootverbruikers en de glastuinbouw en de export naar het buitenland niet sneller omlaag kunnen.

Het nieuwe ’gasjaar’ begint in oktober. Wiebes wilde dat jaar nog toestaan dat er 15,8 miljard kubieke meter wordt gewonnen, maar moet dat dus beter uitleggen.

Twee jaar geleden vernietigde de Raad van State ook al eens een gasbesluit.

Kamer positief

De Tweede Kamer reageert positief op de uitspraak van de Raad van State over de gaswinning in Groningen. De RvS oordeelt dat de gaskraan dit gasjaar niet verder dicht hoeft, maar dat de minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes de komende jaren wel meer moet doen om de gaswinning af te bouwen.

„Een verstandig besluit”, vindt VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz. „Voor de Groningers is het van belang dat duidelijk is dat de afbouw zo snel mogelijk gebeurt. Daarnaast moeten we blijven zorgen dat we niet ineens zonder gas komen te zitten, zolang er onvoldoende alternatieven zijn.” Het is volgens Yesilgöz een goede zaak dat de Raad van State om betere toelichting vraagt over hoe Wiebes snellere afbouw van de gaswinning wil realiseren.

Volgens oppositiepartij SP is het „echt groot” dat de RvS opnieuw een gasbesluit heeft vernietigd. „Aan de ene kant voel ik enorme opluchting”, zegt Kamerlid Sandra Beckerman. „Tegelijkertijd is het heel jammer dat dit geen consequenties heeft.” Beckerman wil Wiebes via een motie oproepen direct actie te ondernemen.

Bekijk meer van; gaswinning raad van state

Raad van State eist dat minister beter kijkt naar afbouwen gaswinning volgend jaar

AD 03.07.2019 De Raad van State heeft opnieuw een gasbesluit van het kabinet vernietigd. Maar de voor dit jaar geplande gaswinning mag wel doorgaan, oordeelt de hoogste bestuursrechter.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat stond voor dit jaar toe dat er 19,4 miljard kubieke meter uit het Groninger gasveld wordt gehaald. Dat is al een stuk minder dan voorheen, maar voor onder meer de provincie Groningen, negentien gemeenten uit de regio en belangenclub Groninger Bodembeweging ging dat niet ver genoeg.

De minister van Economische Zaken en Klimaat moet nu beter motiveren waarom de Groningse gaswinning na afloop van het huidige gasjaar 2018-2019 niet sneller kan worden afgebouwd naar nul. De minister heeft niet duidelijk gemaakt welke inspanningen tegen welke kosten mogelijk zijn om de gasvraag van industriële grootverbruikers, de glastuinbouw en de gasexport sneller af te bouwen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Gasjaar

Voor het huidige gasjaar 2018-2019 heeft de minister het gaswinningsniveau wel juist vastgesteld. De minister heeft voor dit jaar namelijk aannemelijk gemaakt dat het winnen van minder gas grote maatschappelijke gevolgen kan hebben.

Bovendien is de norm die de minister hanteert voor de berekening van de kans op het grootste veiligheidsrisico – een overlijden als gevolg van een aardbeving – voor dit gasjaar aanvaardbaar en aan die norm wordt ook voldaan. De minister heeft voor dit gasjaar dan ook geen lager gaswinningsniveau hoeven vast te stellen.

Veroordeling

De uitspraak waarin de Raad van State (RvS) het gasbesluit van het kabinet heeft vernietigd, is ‘een sterk wijzende en veroordelende vinger naar minister Wiebes’, aldus een woordvoerder van de Groninger Bodem Beweging in een reactie. ,,Hiermee wordt gezegd: doe veel beter je best en wordt concreter met plannen om de gaswinning naar nul te krijgen”, aldus de zegsman.

De belangenclub, een van de partijen in de bezwaarprocedure waarin de RvS uitspraak deed, zegt dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken nu ‘echt aan de bak moet’. ,,Er moet een duidelijk tijdpad komen over wanneer we echt stoppen met gaswinning. Er is een verschil over dingen met de mond belijden of daadwerkelijk doen. Er moet gewoon zekerheid komen voor de Groningers dat er een eind komt aan de gaswinning.”

Volgens de Groninger Bodem Beweging kijkt de RvS ook anders naar het begrip veiligheid als het gaat om de gaswinning. ..Voor Wiebes is dat als je levend uit je huis komt na een aardbeving. Maar de Raad van State vindt dat mensen veilig moeten zijn ten opzichte van een overheid waaraan je overgeleverd bent.”

Bevingsschade aan een boerderij in Wirdum ANP

Raad van State doet uitspraak over veiligheidsclaim Groningers

NOS 03.07.2019 De Raad van State doet vandaag een belangrijke uitspraak over het tempo waarin de gaswinning in Groningen wordt afgebouwd. Het draait allemaal om de vraag: worden Groningse huizen snel genoeg veilig? Groningers vinden dat het nog lang niet zo veilig is als minister Wiebes beweert. Bovendien hebben ze weinig vertrouwen dat daar op korte termijn verandering in komt.

De minister van Economische Zaken bepaalt ieder jaar hoeveel gas er maximaal in Groningen mag worden gewonnen. Dat heet het gasbesluit. Negentien gemeenten, de provincie, de Veiligheidsregio en twee waterschappen vochten het gasbesluit van de minister aan bij de Raad van State. Eerder gebeurde dat al met succes en werd de minister gedwongen de gaswinning te beperken, of, zoals in Loppersum, zelfs helemaal te stoppen.

De uitspraak van de Raad van State gaat over het lopende gasjaar, van 1 oktober 2018 tot 1 oktober 2019. Daarin is bepaald dat er maximaal 19,6 miljard kuub gas in Groningen mag worden gewonnen. Aan dat productieplafond zal deze uitspraak weinig meer veranderen. Het gasjaar is immers al bijna voorbij.

Maar het kan wel consequenties hebben voor het komende gasjaar. De rechter zou kunnen oordelen dat, zolang de versterking van Groningse huizen niet op gang komt, Groningers niet veilig zijn. En dat daarom de gaskraan toch nog verder dicht moet dan de minister van plan is.

Aardbeving Westerwijtwerd

De zaak diende inhoudelijk al in april. Maar een nieuwe stevige aardbeving een maand geleden, in Westerwijtwerd, zette de hele boel weer op scherp. De toezichthouder op de mijnbouw, het SodM, sprak zelfs van een crisissituatie.

De inspecteur-generaal Theodor Kockelkoren van het SodM adviseerde dan ook de maatschappelijke ontwrichting in Groningen mee te nemen in het gasbesluit van de minister. Wiebes beloofde daarop zijn best te doen om de gaskraan al eerder dicht te draaien naar 12 miljard kuub. Dat is volgens het SodM waarschijnlijk het veiligste niveau, zolang er nog gas gewonnen wordt.

Versterking ‘onvoldoende op gang gekomen’

Een belangrijk ander kritiekpunt van het SodM is de versterking van huizen in het gaswinningsgebied. Die versterking is nodig vanwege de kans op zwaardere aardbevingen in het gebied. De operatie om duizenden huizen te versterken is het afgelopen jaar “onvoldoende op gang gekomen”, oordeelde de toezichthouder.

De veiligheid en de versterkingsoperatie zijn kwesties die de Raad van State in zijn afweging mee moet nemen. Besluit de Raad van State dat de gaswinning onmiddellijk naar 12 miljard moet, dan kan er een tekort aan gas komen. Dat kan gevolgen hebben voor een aantal fabrieken. Die krijgen dan geen gas meer in periodes van langdurige kou.

Het hoeft niet zo ver te komen. De minister kan ook afspraken maken met Shell en Exxon over het opslaan van een reservevoorraad gas in hun gasopslag in Norg. Die opslag dient als buffer voor koude periodes. In het verleden werd die opslag in de zomer, bij een lage vraag, opgevuld met gas uit het Groningenveld. Nu zou er ook ander gas dan alleen het uit Groningen afkomstige gas in opgeslagen moeten worden.

In een recente brief aan de Tweede Kamer zinspeelde Wiebes daarop. Hij waarschuwde wel dat de afspraken lastig te maken zijn, omdat hij daar niet alleen over gaat. Gashandelsbedrijf Gasterra gaat daarover. En de aandeelhouders van Gasterra zijn naast de Staat ook Shell en Exxon. Zij moeten dus mee willen werken.

De uitspraak van de Raad van State vandaag kan de minister extra munitie geven voor die onderhandelingen.

Bekijk ook;

© Schokkend-Groningen (via Twitter) Groningse protesten bij een winlocatie van de NAM

Raad van State vernietigt gasbesluit van het kabinet

MSN 03.07.2019De Raad van State heeft opnieuw een gasbesluit van het kabinet vernietigd. Maar de voor dit jaar geplande gaswinning mag wel doorgaan, oordeelt de hoogste bestuursrechter.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat stond voor dit jaar toe dat er 19,4 miljard kubieke meter uit het Groninger gasveld wordt gehaald. Dat is al een stuk minder dan voorheen, maar voor onder meer de provincie Groningen, 19 gemeenten uit de regio en belangenclub Groninger Bodembeweging ging dat niet ver genoeg.

Wiebes moet volgens de Raad van State concreet duidelijk maken waarom de gaswinning in Groningen niet sneller kan worden afgebouwd. Hij heeft dat volgens de raad voor de sectoren industriële grootverbruikers, glastuinbouw en gasexport niet gedaan. Daarom vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak het instemmingsbesluit van de minister.

Volgend jaar afbouwen

Voor dit gasjaar, dat loopt van oktober 2018 tot oktober 2019, heeft de minister het gaswinningsniveau wel juist vastgesteld. Wiebes heeft aannemelijk gemaakt dat het winnen van minder gas grote maatschappelijke gevolgen kan hebben.

Maar de uitspraak is wel van betekenis voor de beoordeling die de minister zal moeten maken voor de gaswinning ná dit gasjaar. Hij zal dus opnieuw moeten afwegen welke maatregelen mogelijk zijn om de gaswinning zo snel mogelijk af te bouwen naar nul.

Afhandeling schade door gaswinning in Groningen wordt volledig publiek

RO 28.06.2019 De afhandeling van alle verzoeken om vergoeding van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg in Groningen wordt volledig publiekrechtelijk georganiseerd. De Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen, die sinds maart 2018 onafhankelijk van de NAM en de overheid beslissingen neemt over schadevergoedingen, wordt omgezet in een zelfstandig bestuursorgaan.

De ministerraad heeft op voorstel van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat ermee ingestemd dat de Tijdelijke Wet Groningen aan de Tweede Kamer wordt gezonden. De ambitie van het kabinet is erop gericht om schadeafhandeling en versterken in één wet, de Tijdelijke Wet Groningen, te regelen. Het wetsvoorstel zoals nu wordt ingediend geeft invulling aan het eerste deel van de wettelijke regeling: de afhandeling van schade.

Het wetsvoorstel regelt de afhandeling van alle vormen van schade als gevolg van bodembeweging als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag bij Norg. Het wetsvoorstel richt daarnaast een onafhankelijk zelfstandig bestuursorgaan op, het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Tenslotte legt minister Wiebes met dit wetsvoorstel een heffing op aan de NAM ter financiering van de afhandeling van schade door het zbo.

De wettelijke regeling die nodig is voor de invulling van de versterkingsoperatie zal worden toegevoegd aan de Tijdelijke Wet Groningen en zo spoedig mogelijk in procedure worden gebracht.

Zie ook; Gaswinning in Groningen

René Paas: ‘Hoe sneller minder gas, hoe beter’

BB 17.06.2019 De Groningse commissaris van de Koning, René Paas, is blij dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken onderzoek doet naar een pakket van maatregelen om de gaswinning volgend jaar opnieuw fors te verlagen. Hij doet dat in de richting van het volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SoDM) veilige niveau van 12 miljard kuub. ‘Dat zou een grote stap in de goede richting zijn’, zegt Paas. ‘Hoe sneller de gaskraan dichtgaat, hoe beter dat is voor Groningen.’

Kansrijk scenario

Paas werd maandagmiddag zelf door de minister geïnformeerd over de plannen, waarbij er een kansrijk scenario ligt om de gaswinning in het nieuwe gasjaar te verlagen van 16 naar 12,8 miljard kuub aardgas. ‘Minister Wiebes laat zien dat hij bereid is om grote stappen te zetten in het verlagen van de gaswinning, maar het veilige niveau van 12 miljard kuub is dan nog niet bereikt’, zegt Paas.

‘Daar komt de leveringszekerheid weer in beeld, maar het systeem mag niet zijn dat de minister een afweging maakt op basis van alleen die leveringszekerheid. Je moet de hoogte van de gaswinning en de leveringszekerheid afwegen tegen de veiligheid van de Groningers.’

Grote belofte

Toch spreekt Paas wel van een grote belofte. ‘Deze verlaging van meer dan 3 miljard kuub is fors meer dan het aanvankelijke plan voor het komende gasjaar en dat is pure winst. Ze waren al aan het afbouwen naar nul, maar na de recente beving in Westerwijtwerd en de onrust die daardoor in Groningen ontstond, is men gaan inzien dat het sneller moet.’

Gaskraan uiteindelijk helemaal dicht

Paas gelooft dan ook dat de gaskraan, zoals door Wiebes beloofd, uiteindelijk helemaal dichtgaat. “Het was de minister die besloot om de gaskraan helemaal dicht te draaien. Wij als regio wilden een veilig niveau en we hebben nooit een getal genoemd. Dat de minister de gaswinning stop wil zetten was dan ook een grote verrassing en opluchting.

Nu moet de minister doen wat hij zegt en alles wijst er nu ook op dat hij z’n beloftes waarmaakt.” Minister Wiebes heeft Paas beloofd dat hij eerst onderzoek laat doen naar de eventuele risico’s van het verlagen van de gaswinning naar 12 miljard kuub en dat hij na de zomer een besluit neemt. (ANP)

Gerelateerde artikelen

CdK Paas: ‘Hoe sneller minder gas, hoe beter’

MSN 17.06.2019 De Groningse commissaris van de Koning, René Paas, is blij dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken onderzoek doet naar een pakket van maatregelen om de gaswinning volgend jaar opnieuw fors te verlagen.

Hij doet dat in de richting van het volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SoDM) veilige niveau van 12 miljard kuub. “Dat zou een grote stap in de goede richting zijn”, zegt Paas. “Hoe sneller de gaskraan dichtgaat, hoe beter dat is voor Groningen.”

Paas werd maandagmiddag zelf door de minister geïnformeerd over de plannen, waarbij er een kansrijk scenario ligt om de gaswinning in het nieuwe gasjaar te verlagen van 16 naar 12,8 miljard kuub aardgas.

“Minister Wiebes laat zien dat hij bereid is om grote stappen te zetten in het verlagen van de gaswinning, maar het veilige niveau van 12 miljard kuub is dan nog niet bereikt”, zegt Paas. “Daar komt de leveringszekerheid weer in beeld, maar het systeem mag niet zijn dat de minister een afweging maakt op basis van alleen die leveringszekerheid.

Je moet de hoogte van de gaswinning en de leveringszekerheid afwegen tegen de veiligheid van de Groningers.”

Gaswinning Groningen volgend jaar mogelijk al richting 12 miljard kuub

RO 17.06.2019 Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat laat aanvullende maatregelen uitwerken die naar verwachting volgend jaar al zorgen voor een extra daling van de gaswinning in Groningen met 3,1 miljard Nm3 naar in totaal 12,8 miljard Nm3. Daarnaast wordt onderzocht of de gaswinning op het niveau van 12 miljard Nm3 kan worden gebracht door de reservebuffer in de gasopslag Norg niet geheel aan te vullen.

Eind juli moet netbeheerder Gasunie Transport Services (GTS) aangeven of de aanvullende maatregelen daadwerkelijk haalbaar zijn. Daarna zal het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) een oordeel geven over de veiligheidseffecten van de nieuwe maatregelen. Op basis van beide adviezen zal minister Wiebes voor 1 oktober een besluit nemen.

Op basis van de ervaring van de afgelopen maanden ziet GTS mogelijkheden om de inzet van stikstof tot een maximum op te voeren. Door hoogcalorisch gas uit andere gasvelden te mengen met stikstof kan laagcalorisch gas (pseudo-Groningengas) worden gemaakt als alternatief voor Groningengas.

Daarnaast onderzoekt GTS de mogelijkheid om meer pseudo-Groningengas naar Duitsland te exporteren. Ook wordt bekeken of de gasopslag bij Norg deels gevuld kan worden met pseudo-Groningengas. Deze maatregelen bij elkaar kunnen leiden tot een extra reductie van de winning uit het Groningenveld met 3,1 miljard Nm3.

Op verzoek van minister Wiebes heeft GTS onderzocht wat er moet gebeuren om komend gasjaar daadwerkelijk op het door SodM geadviseerde niveau van 12 miljard Nm3 te komen. Het gaat daarbij om het afkoppelen van eindverbruikers en het niet aanvullen van gasopslag Norg. Beide maatregelen hebben gevolgen voor de leveringszekerheid.

Om de benodigde besparing te behalen zouden meerdere industriële grootverbruikers moeten worden afgesloten. Dit leidt onder andere tot bedrijfssluitingen, grote werkloosheid en risico’s voor de elektriciteits- en voedselvoorziening. Ook het afsluiten van regionale netwerken heeft grote maatschappelijke gevolgen omdat dan zowel particulieren, bedrijven en instellingen, zoals verpleeghuizen en scholen, geen gas meer krijgen. Deze maatregel wordt niet verder uitgewerkt.

Ook het niet aanvullen van de gasopslag Norg raakt aan de leveringszekerheid omdat dit kan betekenen dat op koude dagen pieken in de vraag naar laagcalorisch gas niet kunnen worden opgevangen. Daarnaast kan deze maatregel leiden tot grotere fluctuaties in de gasproductie uit het Groningenveld en daarmee ook gevolgen hebben voor het seismische risico. Minister Wiebes zal daarom het SodM vragen deze risico’s in kaart te brengen.

Het kabinet is sinds het besluit om de gaswinning uit het Groningenveld te beëindigen permanent op zoek naar nieuwe maatregelen om de winning zo snel mogelijk naar nul te brengen. Door de extra inkoop van de stikstof en de versnelde afbouw van de export naar Duitsland ligt de afbouw nu al voor op het schema dat in maart 2018 is afgesproken: bij een gemiddelde temperatuur daalt de gaswinning in het gasjaar 2020/21 naar 12 miljard Nm3 en in 2021/22 naar 4 miljard Nm3.

De vandaag aangekondigde maatregelen zouden daar nog bovenop komen. De nieuwe maatregelen zijn nog niet opgenomen in het concept-ontwerpbesluit dat deze week ter inzage wordt gelegd. Dat wordt aangepast zodra er zekerheid is over de extra maatregelen.

De snellere afbouw van de gaswinning leidt tot lagere opbrengsten uit het Groningenveld. Naar verwachting gaat het om honderden miljoenen euro’s. Daarnaast zijn er kosten verbonden aan de aanvullende maatregelen. Minister Wiebes gaat daarover de komende periode in gesprek met de aandeelhouders van NAM: Shell en ExxonMobil. De financiële gevolgen voor de staat zullen volgens de begrotingsregels worden ingepast binnen het uitgavenplafond.

Documenten;

Kamerbrief – Verkenning maatregelen om gaswinning Groningen te verlagen naar 12 miljard Nm3 in het gasjaar 2019-2020

Kamerstuk: Kamerbrief | 17-06-2019

Zie ook;

Wiebes waarschuwt: Versneld dichtdraaien gaskraan niet zonder risico

AD 17.06.2019 Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) waarschuwt voor de gevolgen van het versneld terugschroeven van de gaswinning in Groningen. Voor 1 oktober zal de minister besluiten of de kraan verder wordt dichtgedraaid, laat hij weten in een brief aan de Kamer.

De Groningse netbeheerder Gasunie Transport Servies (GTS) heeft de afgelopen tijd, in opdracht van Wiebes, onderzocht wat er moet gebeuren om komend jaar het niveau van de gaswinning al te laten dalen naar een zogeheten veilig niveau (12 miljard Nm3 per jaar).

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Aan deze maatregelen zitten de nodige risico’s verbonden, waarschuwt de minister. Zo kan de leveringszekerheid in het geding komen en zullen grootverbruikers in de industrie worden afgesloten. Dit heeft weer gevolgen voor de werkloosheid en electriciteits- en voedselvoorzieningen. Daarnaast kunnen ook particulieren en maatschappelijke instellingen als verpleeghuizen worden getroffen.

Eind juli moet duidelijk zijn of de maatregelen daadwerkelijk haalbaar zijn. Daarnaast wordt gekeken naar de veiligheidseffecten van de nieuwe maatregelen. Vervolgens is het aan minister Wiebes om voor 1 oktober van dit jaar een beslissing te nemen.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) zegt dat bij een winningsniveau van maximaal 12 miljard kubieke meter gas per jaar het risico op aardbevingen in Groningen tot een aanvaardbaar niveau daalt. Tot dusver werd voor het komende ‘gasjaar’, dat in oktober begint, uitgegaan van een kleine 16 miljard kubieke meter.

Groningse gaswinning ‘kan mogelijk volgend jaar al veiliger’

NU 17.06.2019 De gaswinning in Groningen gaat mogelijk volgend jaar al naar een veiliger niveau van 12 miljard kuub per gasjaar. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat “laat aanvullende maatregelen uitwerken”, wordt maandag gemeld.

De maatregelen die onderzocht worden houden onder meer in dat de gasopslag niet geheel aangevuld zal worden.

Netbeheerder Gasunie moet eind volgende maand aangeven of deze aanvullende maatregelen haalbaar zijn.

Vervolgens zal de toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) kijken wat de veiligheidseffecten zijn en met een advies komen. Wiebes zal op 1 oktober zijn besluit kenbaar maken.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

12 miljard kuub moet veiligheid vergroten

Het SodM adviseert al jaren dat de gaswinning naar 12 miljard kuub moet om de veiligheid van de Groningers te kunnen vergroten. In het gebied waar gas wordt gewonnen, vinden met regelmaat aardbevingen plaats die schade aan de huizen als gevolg hebben.

De toezichthouder pleit ervoor dat de maatschappelijke ontwrichting in Groningen mee wordt gewogen bij het vaststellen van de zetten voor de komende tijd.

Wiebes laat weten de komende periode in gesprek te gaan met de aandeelhouders van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), Shell en ExxonMobil omdat de snellere afbouw van de gaswinning leidt tot “lagere opbrengsten”. “Naar verwachting gaat het om honderden miljoenen euro’s. Daarnaast zijn er kosten verbonden aan de aanvullende maatregelen.”

In dit artikel stond eerst op basis van het persbericht dat het afsluiten van bedrijven ook een maatregel zou kunnen zijn. Dit is later mondeling door Economische Zaken en Klimaat ingetrokken: deze maatregel wordt niet onderzocht.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Groningen  Gaswinning Groningen

 

Een gaswinningslocatie in Muntendam (Groningen) ANP

Gaswinning Groningen mogelijk al in 2020 op veilig niveau

NOS 17.06.2019 Mogelijk kan de gaswinning in Groningen volgend jaar al worden teruggeschroefd naar een veilig niveau. Minister Wiebes van Economische Zaken laat aanvullende maatregelen uitwerken om die extra daling te kunnen realiseren. Dat schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.

Vorige week liet de Gasunie al weten mogelijkheden te zien om het veilige niveau van 12 miljard kuub, waar het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) al jaren op aandringt, eerder te kunnen bewerkstelligen dan in 2021. Het SodM zegt dat bij dat winningsniveau het risico op aardbevingen tot een aanvaardbaar niveau daalt.

Aanvullende maatregelen zijn onder andere de inzet van gas uit andere velden, dat moet worden gemengd met stikstof om als alternatief te dienen voor Gronings gas. Dat zogenoemde pseudo-Groningse gas zou ook naar Duitsland kunnen worden geëxporteerd en geschikt zijn voor noodvoorraden. Met dergelijke maatregelen kan de gaswinning volgend jaar omlaag naar 12,8 miljard kuub.

Risico voor koude winterdagen

Als dat nog wordt aangevuld met het besluit de gasopslag in Norg niet volledig te vullen, kan volstaan worden met de winning van 12 miljard kuub. Het niet maximaal vullen van de opslag kan ertoe leiden dat een sterk gestegen vraag naar gas op koude winterdagen niet kan worden opgevangen, schrijft Wiebes. In de huidige plannen wordt voor het volgende ‘gasjaar’, dat loopt van oktober tot oktober, uitgegaan van de winning van 16 miljard kuub gas.

Eind juli moet de Gasunie laten weten of de extra maatregelen haalbaar zijn. Daarna moet het SodM een oordeel geven over de gevolgen voor de veiligheid. Met beide adviezen op zak komt de minister voor 1 oktober met een eindoordeel.

Bedrijfssluitingen en banenverlies vermijden

Waar Wiebes níet voor kiest, schrijft hij aan de Kamer, zijn vergaande maatregelen als het afkoppelen van grootgebruikers zoals bedrijven. Dat zou kunnen leiden tot bedrijfssluitingen, werkloosheid en risico’s voor de elektriciteits- en voedselvoorziening.

In dit artikel, gebaseerd op het persbericht van het ministerie, stond oorspronkelijk dat een van de mogelijke nieuwe maatregelen ernstige gevolgen als banenverlies en bedrijfssluitingen tot gevolg zou hebben. Dit is later door het ministerie aangevuld met de zin “Deze maatregel wordt niet verder uitgewerkt”.

Op 4 juni diende de oppositie in de Tweede Kamer nog een motie van afkeuring in tegen Wiebes. De oppositie begreep niet waarom hij het advies van het SodM niet overneemt om snel naar 12 miljard kuub terug te gaan, en drong aan op een snellere afbouw. Maar de motie kreeg uiteindelijk geen meerderheid.

Ook vanuit de bewoners van de gaswinningsregio, die geregeld getroffen worden door aardbevingen, is de druk op Den Haag groot.

‘Tussenstand’

René Paas, commissaris van de koning in Groningen, is blij met de aankondiging van Wiebes en spreekt van “een grote stap naar beneden”. Hij voegt eraan toe: “We blijven zeggen dat de gaswinning zo snel mogelijk naar nul moet.” Paas noemt de 12 miljard kuub waarnaar nu wordt gestreefd “een tussenstand”.

Het SodM vindt dat de maatschappelijke ontwrichting in Groningen ook meegewogen moet worden bij het bepalen van het gaswinningsniveau. Er zijn lange wachttijden voor de schadeafhandeling en de versterking komt moeizaam op gang.

“Voor een deel van de getroffen burgers is de impact dermate dat het hun leven overheerst”, staat in een advies van 8 mei. Ook adviseert het SodM om meer gebouwen toe te voegen aan het versterkingsprogramma.

Bekijk ook;

Gasunie bekijkt of gaskraan toch sneller dicht kan

‘Absolute ondergrens’ voor gaswinning steeds verder omlaag

Gaswinning mogelijk in 2020 op veilig niveau

Telegraaf 17.06.2019 De gaswinning in Groningen kan mogelijk al volgend jaar uitkomen op het niveau dat door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) als veilig is aangemerkt. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) laat aanvullende maatregelen uitwerken waarmee dat kan lukken.

Het SodM zegt dat bij een winningsniveau van maximaal 12 miljard kubieke meter gas per jaar het risico op aardbevingen in Groningen tot een aanvaardbaar niveau daalt. Tot dusver werd voor het komende ’gasjaar’, dat in oktober begint, uitgegaan van een kleine 16 miljard kubieke meter. Een lagere gaswinning zou de leveringszekerheid voor huishoudens en bedrijven in gevaar kunnen brengen.

Na opnieuw een stevige aardbeving vorige maand raadde SodM de minister opnieuw aan de gaswinning toch verder te verlagen. Op aandringen van vrijwel de gehele Tweede Kamer beloofde Wiebes te laten onderzoeken wat er nodig zou zijn om uit te komen op het door de toezichthouder geadviseerde niveau.

Dat onderzoek wijst uit dat het mogelijk is meer gebruik te maken van gas uit andere velden. Dat moet dan door bijmenging van stikstof geschikt worden gemaakt als alternatief voor Gronings gas. Ook voor de export naar Duitsland en voor het vullen van de ondergrondse reserveopslag in Norg kan dat aangelengde gas mogelijk worden gebruikt.

Deze maatregelen worden als „kansrijk” gezien, zegt een woordvoerder van Wiebes. Ze kunnen bij elkaar zorgen voor een extra daling van de gaswinning in Groningen naar 12,8 miljard kubieke meter. Eind juli moet netbeheerder Gasunie zeggen of ze haalbaar zijn.

Daarnaast wordt gekeken wat de gevolgen zijn als de gasopslag in Norg, bedoeld als buffer voor koude winterdagen, niet meer helemaal wordt gevuld. Die buffer wordt gebruikt om fluctuaties in de gaswinning te voorkomen. Als die wegvalt, kan dat gevolgen hebben voor het bevingsrisico. Het SodM gaat dat nader onderzoeken.

Andere manieren om op 12 miljard kubieke meter te komen, leiden volgens Wiebes tot grote risico’s. Dan komen door gedwongen bedrijfssluitingen duizenden banen op de tocht, en lopen de elektriciteits- en voedselproductie gevaar.

Bekijk meer van; gaswinning staatstoezicht op de mijnen (sodm) eric wiebes

Alle gemelde schades in aanmerking voor stuwmeerregeling Groningen

RO 13.06.2019 Alle Groningers die tot vandaag schade hebben gemeld bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) komen in aanmerking voor de stuwmeerregeling. Zij kunnen gebruik maken van een vaste vergoeding van 5000 euro en hoeven niet meer te wachten op een opname en beoordeling van hun schade.

Met deze eenmalige maatregel wordt in circa 19.000 gevallen een aanbod gedaan. Daarmee kan naar verwachting het grootste deel van het stuwmeer aan schademeldingen worden  opgelost en komen nieuwe schades sneller aan de beurt.

Mede gelet op de vele schademeldingen na de bevingen bij Westerwijtwerd en Garrelsweer vindt minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat dat aan het grootst mogelijke aantal gedupeerden een aanbod moet worden gedaan zonder dat daarmee de onafhankelijke schadeafhandeling door de TCMG wordt doorkruist.

Daarom heeft hij besloten de stuwmeerregeling te laten gelden voor alle meldingen die tot 12 juni 12.00 uur ‘s nachts zijn binnengekomen en nog niet zijn afgehandeld. Iedereen die vóór 1 januari 2019 een schademelding heeft gedaan kan in plaats van de vaste vergoeding van 5000 euro ook kiezen voor herstel door een aannemer tot een bedrag van maximaal 11.000 euro.

Overigens kunnen mensen met bestaande en nieuwe schadegevallen binnenkort ook gebruik maken van de aannemersvariant nieuwe stijl. Bij de nieuwe aannemersvariant kunnen bewoners zelf een erkende aannemer kiezen die zorgt voor zowel de opname als het herstel van de schade.

In een brief aan de Tweede Kamer onderkent minister Wiebes dat een eenmalige regeling met een harde grens altijd leidt tot een ongelijke behandeling tussen bestaande en nieuwe gevallen. Gelet op de situatie in het aardbevingsgebied en het belang van het wegwerken van het stuwmeer waardoor toekomstige schades sneller worden afgehandeld, acht hij deze keuze gerechtvaardigd.

Dit uitgangspunt is ook onderschreven in het overleg met de regionale bestuurders en de maatschappelijke organisaties. Verder benadrukt de minister dat de stuwmeerregeling los staat van de onafhankelijke beoordeling door de TCMG van individuele schademeldingen.

Documenten;

Kamerbrief Stuwmeerregeling Groningen

Kamerstuk: Kamerbrief | 13-06-2019

Zie ook; Gaswinning in Groningen

Op 16 mei 2019 bracht koning Willem-Alexander nog een bezoek aan Appingedam om langs te gaan in een wijk waar gedupeerden van de gaswinning wonen. © ANP

Appingedam sloopt 500 woningen om aardbevingsschade: ‘Ons droomhuis gaat plat’

AD 13.06.2019 De gemeente Appingedam gaat ruim 550 koopwoningen slopen en herbouwen vanwege de onherstelbare schade die aardbevingen hebben aangericht. Voor sommige inwoners is dat goed nieuws. De 74-jarige Gerrit is blij dat hij niet meer tegen de schade aan hoeft te kijken. Liza (62) en Eddy (64) daarentegen zien hun droomhuis tegen de vlakte gaan door de gaswinning in hun provincie.

Een scheur in een woning © ANP

Vanmiddag was het weer raak in Appingedam. Een aardbeving van 1,9 op de schaal van Richter trof de Groningse stad. En dat was niet de eerste keer. In totaal werd de gemeente Appingedam 75 keer getroffen door een geïnduceerde aardbeving. Dat zijn bevingen die ontstaan zijn door gaswinning.

Sinds 1986 teisteren geïnduceerde bevingen het noorden van Nederland. En van de 75 aardbevingen die Appingedam troffen, vonden er 35 plaats in de afgelopen vijf jaar. Dat heeft grote consequenties voor de stad. Woningen raakten bijvoorbeeld zwaar beschadigd door alle schokken.

Daarom hakte de gemeente deze week de knoop door om 155 koopwoningen niet meer te versterken, maar ze te slopen en opnieuw te bouwen. Dat aantal komt bovenop 400 woningen in de stad waarvan eerder al werd besloten dat ze tegen de vlakte gaan.

Lees ook;

Lees meer

Kogel door de kerk

De reacties van huiseigenaren zijn gemengd. Zo is Gerrit van de Berg (74) blij dat de kogel door de kerk is. Hij woont al 43 jaar in zijn rijtjeswoning en heeft veel scheuren in huis. „Ik hoef straks niet meer tegen die schade aan te kijken. Al dat gelap, daar heb je niks aan. Nu wordt het eindelijk goed aangepakt.”

Hij maakt zich wel zorgen over de rest van zijn wijk. „Ik kan zelf nog wat doen, weet je wel. Maar er wonen hier ook oudere mensen. Van over de tachtig. Die zijn bang dat ze een nieuw huis niet meer mee gaan maken.”

Zo is het besluit voor Liza (62) en Eddy (64) Steenhuis een drama. De twee-onder-een-kap-woning waar zij al negentien jaar in vertoeven is hun droomhuis. „Toen we een brief kregen over de versterking, kreeg ik al een rolberoerte. Alles moest aangepast. Van de vloeren tot de muren”, zegt Liza. „Maar nu moet ons huis, wat we helemaal zelf hebben opgeknapt en ingericht, opeens tegen de vlakte.”

Nu moet ons huis, wat we helemaal zelf hebben opgeknapt en ingericht, opeens tegen de vlakte, aldus Liza Steenhuis.

„Wat mij het meest beangstigt, is hoeveel tijd dit gaat kosten”, verzucht Eddy. „Hoe lang zitten we straks in een tijdelijke woning? Een jaar is lang hoor, als je zo oud bent als wij.” Liza vreest vooral dat ze niet zo’n mooi huis terugkrijgt als ze nu heeft. „Jarenlang hebben we al ons spaargeld in dit huis gestopt. We hebben het precies aangepast aan onze wensen. In wat voor huis wonen we straks? Onze wijk gaat op de kop.”

De Appingedamse wethouder Annalies Usmany noemt de situatie ‘een grote opgave’ voor de gemeente. Vanaf nu gaan de bewonersbegeleiders en bouwkundigen in gesprek met de huiseigenaren. De kwaliteit van de woning, het woningtype en de inrichting worden bepaald en het huis wordt opgemeten. Over het budget hoeft de gemeente zich geen zorgen te maken. De woningen in dit deel van Appingedam vallen binnen de groep van 1588 huizen waarvoor geld is gegarandeerd door het Rijk.

Een scheur in een woning © ANP

Aardbeving met kracht van 1.9 bij Appingedam

Telegraaf 13.06.2019 Bij het Groningse Appingedam is donderdagmiddag een aardbeving geweest. Die had volgens het KNMI een kracht van 1.9. De trilling gebeurde rond 15.37 uur.

Het is de veertiende aardbeving in een maand tijd in de provincie Groningen en de vierde beving sinds het begin van juni. Zondag was er een beving met een kracht van 2.5 bij Garrelsweer. Op 22 mei was er een relatief zware beving van 3.4 bij het dorp Westerwijtwerd. Na die schok kwamen bijna 4500 schademeldingen binnen.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied rond Loppersum en Appingedam.

Bekijk meer van; aardbevingen gaswinning Appingedam groningen

Appingedam opgeschrikt door nieuwe beving

 KNMI

@KNMI

Recente aardbeving in Nederland: op 2019-06-13 om 13:37:35 UTC (15:37:35 NL) vond in #Appingedam een #aardbeving plaats met een magnitude van 1.9 (reviewed). https://t.co/vhsdE37ubj

NOS 13.06.2019 In Groningen is opnieuw een aardbeving geweest. Die had een kracht van 1,9. Het epicentrum lag bij Appingedam.

De aardbeving is de veertiende in een maand tijd in Groningen en de op twee na zwaarste in die periode. Alleen de bevingen bij Westerwijtwerd van 22 mei, met een kracht van 3,4, en bij Garrelsweer vorige week (2,5) waren heviger.

Vergoeding

Minister Wiebes maakte vanochtend bekend dat Groningers van wie bezittingen beschadigd zijn geraakt door de aardbevingen, een vaste vergoeding van 5000 euro kunnen krijgen.

Video afspelen

Wiebes breidt ‘stuwmeerregeling’ Groningen uit

Oorspronkelijk kwamen alleen mensen die voor 1 januari hun schade hadden gemeld in aanmerking voor de regeling, maar naar aanleiding van de vele schademeldingen na de bevingen bij Westerwijtwerd en Garrelsweer is de regeling nu uitgebreid.

Ondertussen oefent de brandweer in Groningen steeds vaker met hefkussens, die niet alleen bij ongelukken van groot belang kunnen zijn, maar ook bij aardbevingen. RTV Noord volgde woensdagavond zo’n training:

Video afspelen

Groningse brandweer: ‘Hefkussens zijn onze specialiteit’

De aardbevingen in Groningen hebben alles te maken met de gaswinning in de provincie. Waar werd de eerste gasbel in Nederland ontdekt? Sinds wanneer zijn er boringen? En hoe komt het dat boer Boon, bij wie het gasveld onder de akkers werd ontdekt, niet steenrijk is geworden van deze vondst? NPO Focus geeft in deze special de antwoorden.

Bekijk ook;

Meer Groningers kunnen kiezen voor vergoeding van 5000 euro

Rutte biedt driemaal excuses aan ‘voor wat Groningen is aangedaan’

Op 22 mei was het ook raak in Groningen. Toen zorgde een beving met de kracht van 3,4 op de schaal van Richter in Westerwijtwerd voor veel schade. © ANP

Groningen getroffen door vierde aardbeving in twee weken tijd

AD 13.06.2019 Weer is het raak in Groningen: iets na 15.30 uur vanmiddag vond een aardbeving plaats met een kracht van 1,9 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in Appingedam. Het is in de provincie Groningen alweer de vierde beving in minder dan twee weken tijd.

Het KNMI meldt dat de beving vanmiddag om 15.37 uur plaatsvond in Appingedam. De beving had een kracht van 1,9 op de schaal van Richter. Eerdere bevingen deze maand in de provincie hadden een kracht van 0,6, 1,9 en 2,5. Die laatste vond plaats bij Garrelsweer.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Het KNMI laat weten dat zowel het aantal aardschokken als de kracht ervan in het afgelopen decennium aanzienlijk toenamen. De gaskraan wordt daarom geleidelijk dichtgedraaid. Vorig jaar telde het KNMI in totaal 113 aardbevingen in ons land. De meeste (87) deden zich voor in het aardgasgebied in Groningen.

Lees;

Lees meer

Lees meer

Stuwmeerregeling

Voor de Groningers die door de beving vandaag schade hebben aan hun woning is de timing erg slecht. De deadline van de stuwmeerregeling is in de nacht van 12 juni namelijk verstreken. De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding heeft gedaan bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) een vaste vergoeding van 5000 euro kan krijgen, zonder eerst te hoeven wachten op een beoordeling van de schade.

Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ‘stuwmeer’) weg te werken. TCMG laat weten dat ze waarschijnlijk 15.000 van de 20.265 openstaande schademeldingen kan afhandelen met de regeling.

De mensen die vandaag schade hebben gekregen aan hun woning en dus net buiten de stuwmeerregeling vallen, hoeven niet te verwachten dat de deadline wordt verruimd.

In een brief die minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vandaag stuurde aan de Tweede Kamer onderkende hij al dat een eenmalige regeling met een harde grens altijd leidt tot een ongelijke behandeling tussen bestaande en nieuwe gevallen. Maar omdat de regeling er mede voor zorgt dat nieuwe schades sneller worden afgehandeld, acht de minister dat gerechtvaardigd.

Schaderegeling voor Groningers verruimd

Telegraaf 13.06.2019 De zogenoemde stuwmeerregeling voor mensen met aardbevingschade wordt verruimd. Iedereen die tot 12 juni schade heeft gemeld, komt in aanmerking voor een vergoeding. Dat laat het ministerie van Economische Zaken donderdag weten.

De nieuwe regeling leidde eerder tot rumoer, omdat de grens waarop mensen hun melding hadden moeten doen op 1 januari was gesteld. Onder anderen commissaris van de Koning René Paas maakte hier bezwaar tegen.

De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding heeft gedaan bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), een vaste vergoeding van 5000 euro kan krijgen, zonder eerst te hoeven wachten op een beoordeling van de schade. Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ’stuwmeer’) weg te werken.

Mensen die voor 1 januari schade hebben gemeld kunnen er ook voor kiezen een aannemer de schade te laten herstellen, tot een bedrag van 11.000 euro.

Door de datum op te rekken kunnen zoveel mogelijk meldingen snel worden afgehandeld, denkt minister Wiebes, waardoor de TCMG meer tijd en ruimte krijgt om de meer tijdrovende gevallen te behandelen. Verdere verruiming van de stuwmeerregeling lijkt hij uit te sluiten.

„Ik besef dat elke datum onderwerp van discussie zal zijn en een groep aanvragers splitst, waarbij er altijd mensen net buiten de regeling vallen. Een ruimhartige eenmalige regeling als deze is echter alleen hanteerbaar als de grens strikt wordt gehanteerd”, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

Paas laat weten blij te zijn met de verruiming. „Goed nieuws dat zicht biedt op een veel snellere afhandeling van de schade”, schrijft hij op Twitter.

Bekijk meer van; schademeldingen groningen tijdelijke commissie mijnbouwschade groningen (tcmg)

Verruiming herstelvergoeding voor Groningers met aardbevingschade

NU 13.06.2019 De zogenoemde stuwmeerregeling voor mensen met aardbevingschade wordt verruimd, meldt het ministerie van Economische Zaken donderdag. Iedereen die tot 12 juni schade heeft gemeld, komt in aanmerking voor een vergoeding.

De nieuwe regeling leidde eerder tot rumoer, omdat mensen voor 1 januari melding hadden moeten doen. Onder anderen commissaris van de Koning René Paas maakte hier bezwaar tegen.

De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) heeft gedaan een vaste vergoeding van 5.000 euro kan krijgen, zonder eerst op een beoordeling van de schade te hoeven wachten. Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ‘stuwmeer’) weg te werken.

Mensen die voor 1 januari schade hebben gemeld, kunnen er ook voor kiezen een aannemer de schade te laten herstellen, tot een bedrag van 11.000 euro.

Wiebes lijkt verdere verruiming van regeling uit te sluiten

Door de datum op te rekken, kunnen zo veel mogelijk meldingen snel worden afgehandeld, denkt minister Eric Wiebes (Economische Zaken). Daardoor krijgt de TCMG meer tijd en ruimte om de meer tijdrovende gevallen te behandelen.

Verdere verruiming van de regeling lijkt Wiebes uit te sluiten. “Ik besef dat elke datum onderwerp van discussie zal zijn en een groep aanvragers splitst, waarbij er altijd mensen net buiten de regeling vallen. Een ruimhartige eenmalige regeling als deze is echter alleen hanteerbaar als de grens strikt wordt gehanteerd”, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

Commissaris van de Koning Paas laat weten blij te zijn met de verruiming. “Goed nieuws dat zicht biedt op een veel snellere afhandeling van de schade”, schrijft hij op Twitter.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

De schade aan een huis in Westerwijdewerd, na de aardbeving met een kracht van 3,4 in Groningen ANP

Meer Groningers kunnen kiezen voor vergoeding van 5000 euro

NOS 13.06.2019 Meer Groningers kunnen kiezen voor een vergoeding van 5000 euro voor schade door aardbevingen. Minister Wiebes bepaalde vorige week dat mensen die voor 1 januari van dit jaar schade hebben gemeld een vergoeding van 5000 euro kunnen krijgen of een bedrag van maximaal 11.000 euro voor herstel door een aannemer. De Kamer klaagde daarop dat veel mensen daardoor buiten de boot dreigden te vallen.

Mede vanwege de vele schademeldingen na de bevingen bij Westerwijtwerd en Garrelsweer breidt Wiebes de ‘stuwmeerregeling’ nu uit. Alle Groningers die tot vandaag schade hebben gemeld, kunnen de vaste vergoeding van 5000 euro krijgen. Om voor herstel door een aannemer (tot 11.000 euro) in aanmerking te komen, blijft de grens 1 januari.

Wiebes verwacht dat met deze eenmalige maatregel het grootste deel van het stuwmeer aan schademeldingen kan worden opgelost en dat nieuwe schades daardoor sneller aan de beurt komen om te worden afgehandeld. Er ligt nu een ‘werkvoorraad’ van 19.000 meldingen.

Video afspelen

Wiebes breidt ‘stuwmeerregeling’ Groningen uit

Verschil tussen bestaande en nieuwe gevallen

De minister erkent dat een eenmalige regeling met een harde grens altijd leidt tot een ongelijke behandeling tussen bestaande en nieuwe gevallen. Gelet op de situatie in het aardbevingsgebied en het belang van het wegwerken van het stuwmeer vindt hij de keuze bij deze “crisis in slow motion” gerechtvaardigd.

Hij benadrukt dat deze regeling los staat van de onafhankelijke beoordeling van individuele gevallen door de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade. Die zou eigenlijk binnen 15 maanden een besluit over schadevergoeding nemen voor gedupeerden.

Gisteren kregen 5400 Groningers echter een brief in de bus, waarin stond dat die gestelde termijn bij een deel niet wordt gehaald. De Groningers moeten in het ergste geval nog eens 15 maanden wachten. “Dat bericht is een vervelende boodschap die voor extra onzekerheid zorgt. Juist daarom kom ik met deze verruimde stuwmeerregeling”, schrijft Wiebes aan de Tweede Kamer.

Er gaan ook wel stemmen op voor een soort generaal pardon, maar daar wil Wiebes niet aan. “Dit is de regeling die daar het dichtstbij komt: je doet ongezien aan iedereen een aanbod van 5000 euro”, zei hij in het NOS Radio 1 Journaal.

Bekijk ook;

Rutte biedt driemaal excuses aan ‘voor wat Groningen is aangedaan’

Afhandeling aardbevingsschade wordt versimpeld, gaswinning nog niet omlaag

Een scheur in een woning in Westerwijtwerd, waar het epicentrum lag van een aardbeving met een kracht van 3.4. © ANP

Regeling aardbevingsschade voor Groningers verruimd na rumoer

AD 13.06.2019 De zogenoemde stuwmeerregeling voor mensen met aardbevingschade wordt verruimd. Iedereen die tot 12 juni schade heeft gemeld, komt in aanmerking voor een vergoeding.

Dat laat het ministerie van Economische Zaken vandaag weten. De nieuwe regeling leidde eerder tot rumoer, omdat de grens waarop mensen hun melding hadden moeten doen op 1 januari was gesteld. Onder anderen commissaris van de Koning René Paas maakte hier bezwaar tegen.

De regeling houdt in dat iedereen die een schademelding heeft gedaan bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), een vaste vergoeding van 5000 euro kan krijgen, zonder eerst te hoeven wachten op een beoordeling van de schade. Het is de bedoeling op deze manier een groot deel van de al lang openstaande schademeldingen (het ‘stuwmeer’) weg te werken.

Lees ook;

Lees meer

Schade herstellen

Mensen die voor 1 januari schade hebben gemeld kunnen er ook voor kiezen een aannemer de schade te laten herstellen, tot een bedrag van 11.000 euro. Door de datum op te rekken kunnen zoveel mogelijk meldingen snel worden afgehandeld, denkt minister Wiebes, waardoor de TCMG meer tijd en ruimte krijgt om de meer tijdrovende gevallen te behandelen. Verdere verruiming van de stuwmeerregeling lijkt hij uit te sluiten.

,,Ik besef dat elke datum onderwerp van discussie zal zijn en een groep aanvragers splitst, waarbij er altijd mensen net buiten de regeling vallen. Een ruimhartige eenmalige regeling als deze is echter alleen hanteerbaar als de grens strikt wordt gehanteerd”, schrijft hij aan de Tweede Kamer. Paas laat weten blij te zijn met de verruiming. ,,Goed nieuws dat zicht biedt op een veel snellere afhandeling van de schade”, schrijft hij op Twitter.

 

Wachttijd voor Groningers die schadebeoordeling willen is verdubbeld

NU 12.06.2019 De wachttijd voor 5.400 Groningers die schade hebben gemeld bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) is verdubbeld, zo wordt woensdag gemeld. De beslistermijn is als gevolg van “overmacht” tot vijftien maanden verlengd, waardoor de wachttijd voor sommigen is opgelopen tot dertig maanden.

Sinds de TCMG vorig jaar in het leven is geroepen, is de helft van de aanvragen afgehandeld.

“Maar voor de andere helft is dat niet gelukt. Zij maken deel uit van het stuwmeer van niet-afgehandelde schademeldingen.”

De overgebleven schademelders zitten in verschillende fases van de afhandeling. “Het deel dat al een adviesrapport heeft, is het dichtst bij een besluit. Daarom is voor hen een verlenging van de beslistermijn van zes maanden gesteld.”

Voor de groep die al een schadeopname heeft gehad maar nog geen adviesrapport in handen heeft, is de verlenging een jaar. En voor de ruim tweeduizend mensen die nog geen schadeopname hebben gehad, is een extra wachttijd van vijftien maanden ingesteld, terwijl de wachttijd aanvankelijk al vijftien maanden was.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Kamer wil gaswinning naar 12 miljard kuub per gasjaar

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de gaswinning zo snel mogelijk wordt teruggebracht naar maximaal 12 miljard kubieke meter per gasjaar. Dit komt overeen met de adviezen van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Kamerleden hadden eerder al flinke kritiek op minister Eric Wiebes (Economische Zaken), omdat zowel de schadeafhandeling als de versterkingsoperatie in het aardbevingsgebied niet goed verliep.

Veel Groningers zitten in onzekerheid vanwege de aardbevingen. Deze hebben in sommige gevallen schade aan de huizen tot gevolg.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aangepast besluit gaswinning Pieterzijl-Oost vastgesteld

RO 12.06.2019 Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft ingestemd met het winningsplan voor het gasveld Pieterzijl-Oost. Op grond van de uitgebrachte adviezen van onder andere het Staatstoezicht op de Mijnen, de Technische Commissie Bodembeweging, de Mijnraad en de betrokken overheden is er geen grond om de winning uit dit gasveld te weigeren.

Wel is het instemmingsbesluit aangepast. Zo is de winningsperiode met een jaar verkort tot eind 2024.

Het instemmingsbesluit ligt van vrijdag 14 juni 2019 tot en met vrijdag 26 juli 2019 ter inzage bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, de gemeenten Noardeast-Fryslân en Westerkwartier en op www.nlog.nl. Belanghebbenden die eerder een zienswijze hebben ingediend, kunnen eventueel nog beroep aantekenen tegen het besluit.

Gaswinning uit de kleine velden

Het gasveld Pieterzijl-Oost is een zogenaamd ‘klein gasveld’. In Nederland zijn er zo’n 240 kleine gasvelden waarvan ongeveer de helft op land ligt. De kleine gasvelden zijn belangrijk voor Nederland: hoewel Nederland langzaam van het gas af gaat, is gas de komende decennia nog nodig als energiebron. Het gebruik van gas uit eigen land leidt daarbij tot minder uitstoot dan geïmporteerd gas.

De risico’s en impact van gaswinning en kleine velden zijn veel kleiner dan bij de winning in het Groningerveld. Waar het gas uit kleine velden veilig gewonnen kan worden, zoals in Pieterzijl-Oost, wordt de winning dan ook toegestaan. De veiligheid is beoordeeld door onder andere het SodM en de Tcbb.

Hydraulische stimulatie

Pieterzijl-Oost is een klein gasveld waar de NAM van 255 miljoen Nm3 uit wil winnen. Voor een goede winning van het gas moet er eenmalig een zogenaamde ‘hydraulische stimulatie’ worden toegepast. Dit staat ook bekend als een ‘frack’.

Daarbij wordt het gesteente in het gasveld poreus gemaakt om het gas goed uit het veld te kunnen krijgen. Het gebruik van deze techniek is meegenomen in de veiligheidsbeoordeling. Deze techniek wordt wereldwijd toegepast. In Nederland is de techniek sinds de jaren ’50 al meer dan 330 keer toegepast zonder nadelige gevolgen.

Behalve de inkorting van de winningsperiode is het besluit op een tweede punt aangepast. Voortaan is niet langer een bouwkundige nulmeting aan bouwwerken voorgeschreven. In plaats daarvan is ingezet op een voldoende netwerk van versnellingsmeters. Er blijken reeds voldoende versnellingsmeters aanwezig te zijn waardoor hier geen voorschrift voor is opgenomen.

Documenten;

Kennisgeving Staatscourant – Instemmingsbesluit WP Pieterzijl-Oost

Publicatie | 12-06-2019

Zie ook;Gaswinning in Groningen

Groningers komen naar het Binnenhof voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer over de gaswinning in hun provincie ANP

‘Absolute ondergrens’ voor gaswinning steeds verder omlaag

NOS 11.06.2019 De Groningse Commissaris van de Koning René Paas zet vraagtekens bij het gebruik van ‘leveringszekerheid’ als argument tegen het verder omlaag brengen van de gaswinning. Met de leveringszekerheid wordt de minimale hoeveelheid aardgas bedoeld die in Groningen gewonnen moet worden, om alle huishoudens en bedrijven van gas te kunnen voorzien. “Die getallen over de leveringszekerheid zijn vaak van elastiek gebleken. Daar zit rek in als je er heel hard tegenaan gaat duwen.”

In Nederland zijn de Gasunie en Gasterra verantwoordelijk voor de leveringszekerheid. Vandaag liet de Gasunie weten dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller verder naar beneden kan, waardoor het veilige niveau van 12 miljard kuub in zicht komt. Het Staatstoezicht op de Mijnen dringt al jaren aan op een verlaging naar dat niveau.

Op een rijtje

In het recente verleden zijn veel hogere niveaus genoemd als absoluut minimum voor de gaswinning. Toch bleek het telkens mogelijk om minder te winnen, als de omstandigheden dat eisten. Ook als het niveau werd verlaagd onder druk van bijvoorbeeld een rechterlijke uitspraak, bleken mensen en bedrijven niet in de kou te komen zitten.

Overigens was er tot 2014 nooit een jaarlijks productieplafond. Het ministerie van Economische Zaken maakte in de jaren daarvoor afspraken met Shell en Exxon, de eigenaren van het Groningengas, over hoeveel er in 10 jaar maximaal gewonnen mocht worden.

We hebben op een rijtje gezet hoe in de loop van zeven jaar de absolute ondergrens die werd genoemd is verlaagd van 47 miljard kuub in 2012, toen de discussie over de Groningse gaswinning losbarstte, tot 15,9 miljard kuub nu.

2012: 47 miljard kuub

In januari 2013 liet minister Henk Kamp van Economische Zaken aan de Tweede Kamer weten dat de gaswinning echt niet verminderd kon worden. “Vorig jaar werd uit het Groningenveld 47 miljard kuub gas gewonnen”, schreef de minister in een brief. “De Groningse gaswinning kan niet binnen afzienbare tijd vervangen worden door gasimport of door andere maatregelen. Een verminderde beschikbaarheid van Groningengas heeft ernstige gevolgen voor de Nederlandse samenleving en voor de ons omringende landen.”

2013: 54 miljard kuub

Tot verbijstering van Groningers werd in het jaar dat volgde juist een record-hoeveelheid gas gewonnen uit het Groningenveld: bijna 54 miljard kuub. Dat gebeurde direct na de tot nu toe zwaarste aardbeving, in Huizinge, die tot duizenden schademeldingen leidde. Toen onderzoek aantoonde dat de bevingen zonder verlaging van de gaswinning alleen maar sterker zouden kunnen worden, adviseerde het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) de gaskraan zo snel en zo ver mogelijk dicht te draaien.

Het woord ‘mogelijk’ was bewust gekozen, omdat de toezichthouder zich realiseerde dat vanwege exportcontracten en de gasafhankelijkheid van huishoudens de gaswinning niet zo maar kon worden stopgezet. Leveringszekerheid en de inkomsten uit het gas gingen op dat moment boven veiligheid van de Groningers. Was de veiligheid wel het belangrijkste geweest, dan moest direct worden gekoerst op 12 miljard, liet het SodM weten.

2014: 42 miljard kuub

In januari 2014 zei minister Kamp op basis van nieuw onderzoek dat “een Groningenproductie van ongeveer 40 miljard kuub minimaal noodzakelijk” was. Productievermindering zou gevolgen hebben voor de leveringszekerheid en de overheidsfinanciën. “Een grotere beperking brengt in dat geval de gaslevering tijdens de wintermaanden in gevaar”. Wel zei Kamp erbij: “Een maximale inzet van de conversie-installaties maakt het mogelijk om de productie uit het Groningen-veld terug te brengen tot 30 miljard m3 per jaar”.

Hiermee doelde hij op het chemisch veranderen van gas uit andere gasvelden, zodat het geschikt gemaakt wordt voor het gebruik in huizen en bedrijven. Daardoor zou het niveau van de winning in Groningen verder verlaagd kunnen worden.

Toch werd daar niet voor gekozen. Verderop in de brief zei Kamp: “Voor de totale productie uit het Groningen-veld betekent dit dat deze wordt beperkt tot respectievelijk 42,5, 42,5 en 40 miljard m3 over de jaren 2014, 2015 en 2016.”

2015: van 39 naar 27 miljard kuub

Wilde minister Kamp begin 2015 de gaswinning in Groningen nog vaststellen op 39,4 miljard kuub, in de loop van dat jaar werd dat verlaagd tot iets meer dan 30 miljard. “Waar in het kalenderjaar 2015 nog 33 miljard kuub Groningengas nodig was om in de fysieke vraag in een relatief koud jaar te voorzien, is dit niveau inmiddels bijgesteld naar 31 miljard kuub voor het gasjaar 2015/2016 en 30 miljard voor de gasjaren daarna tot het gasjaar 2019/2020”, aldus de minister in een brief van december dat jaar.

Deze verlaging was mogelijk door energiebesparing, en omdat Nederland steeds meer inzette op verduurzaming van de energievoorziening, stelde Kamp. Daardoor “worden Nederlandse huizen en bedrijven steeds minder door gas en meer door duurzame warmte en restwarmte verwarmd.”

Een maand eerder bepaalde de Raad van State dat bij het bepalen van het winningsniveau niet langer mocht worden uitgegaan van een strenge winter, maar dat een gemiddelde winter als uitgangspunt genomen moest worden. De Raad van State stelde het niveau voorlopig vast op 27 miljard kuub.

2016: 24 miljard kuub

In 2016 werd het niveau, onder meer in reactie op duizenden bezwaren van burgers en instanties, nog verder verlaagd. In september van dat jaar liet de minister weten dat het productieniveau werd vastgesteld op 24 miljard kuub per jaar. Wel werd gesteld dat er meer gewonnen moest kunnen worden bij een strenge winter. “Bij een gewonnen jaarlijks volume van 24 miljard kuub, met ruimte voor meer winning in een winter die kouder is dan gemiddeld, is tevens de leveringszekerheid geborgd”, schreef de minister.

2017: 21 miljard kuub

In april 2017 werd duidelijk dat het niveau nog verder naar beneden kon. In een debat met de Tweede Kamer zei minister Kamp dat er met stikstof meer ander gas dan Groningengas kon worden ingezet. “Op dit moment wordt gebruikgemaakt van 65 procent van de capaciteit van stikstoffabrieken, terwijl het mogelijk is om van 85 procent gebruik te maken. Dat betekent dat de hoeveelheid gas uit Groningen die nodig is voor een gemiddelde winter niet 24 miljard kuub is, maar tussen de 21 miljard en 22 miljard kuub ligt.”

2018: 19,4 miljard

In maart 2018 besloot het kabinet Rutte III om de gaswinning in Groningen uiterlijk in 2030 helemaal te beëindigen. Dit besluit volgde op een hevige beving bij Zeerijp. Voor wat betreft de gaswinning in 2018 besloot het kabinet de winning terug te brengen tot een niveau van 19,4 miljard kuub.

2019: ??

Deze maand nog wil het kabinet een nieuw besluit nemen. De Gasunie adviseert een waarde van 15,9 miljard kuub. Hiermee kan de leveringszekerheid gegarandeerd worden, maar het is nog altijd meer dan wat volgens het SodM omwille van de veiligheid wenselijk is.

Wel zegt de Gasunie vandaag dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller naar beneden kan dan werd gedacht. Dat heeft vooral te maken met de huidige stikstofcapaciteit. Inmiddels is er veel meer bekend over de technische mogelijkheden van de al bestaande stikstofinstallaties.

Tweede Kamer: Gaswinning Groningen zo snel mogelijk naar 12 miljard kuub

NU 11.06.2019 Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de gaswinning in de provincie Groningen zo snel mogelijk wordt teruggebracht naar maximaal 12 miljard kubieke meter per (gas)jaar.

Dat plafond moet volgend jaar al gelden, maar alleen onder bepaalde voorwaarden.

Zo mag het voor zowel de veiligheid van de Groningers als de leveringszekerheid geen problemen opleveren en moet er sprake zijn van een gemiddeld temperatuurverloop. Bij een extreem koude winter is er namelijk meer gas nodig om de huizen te verwarmen.

Bijna de gehele oppositie stemde dinsdag in met een motie van coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Toezichthouder adviseerde 12 miljard kuub

Het voorstel om de gaswinning naar 12 miljard kuub terug te schroeven, vloeit voort uit een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) na de forse aardbeving bij het Groningse Zeerijp in januari vorig jaar.

De discussie rondom de gaswinning kwam weer op scherp te staan na de recente aardbeving in het Groningse Westerwijtwerd met een magnitude van 3,4. Er kwamen weer talloze meldingen van inwoners met schade aan hun huizen binnen.

Het ministerie van Economische Zaken ging er eerder van uit dat de bovengrens van 12 miljard kubieke meter uiterlijk in oktober 2022 zou worden behaald. In 2030 moet de gaswinning in de regio helemaal zijn afgebouwd naar nul.

SodM pleitte er vanwege de veiligheid van de Groningers voor de gaskraan per 2020 al dicht te draaien tot maximaal 12 miljard kuub, maar zo ver wilde de coalitie niet gaan. Een motie met die strekking werd niet gesteund door de vier regeringspartijen.

Wiebes: ‘Terugschroeven enorme uitdaging’

De verantwoordelijke minister Eric Wiebes (Economische Zaken) liet vorige week tijdens een debat in de Tweede Kamer weten uit te gaan zoeken of de gaswinning sneller naar beneden kan. Volgens de bewindsman is 12 miljard kuub “een enorme uitdaging”, maar hij beloofde naar mogelijkheden te zoeken.

Gasunie, de organisatie die de infrastructuur van het gastransport beheert en onderhoudt, liet dinsdag aan de NOS weten dat er wellicht toch mogelijkheden zijn om aan het SodM-advies te kunnen voldoen.

Voor 1 oktober moet er duidelijkheid over de gasproductie zijn. Dan begint namelijk het gasjaar, dat dus niet gelijk loopt met een kalenderjaar.

De Kamer wilde dat de andere punten uit het advies van toezichthouder SodM ook worden opgevolgd. Dat betekent onder meer dat de gevolgen van de gaswinning door het kabinet worden behandeld als een crisisaanpak. Ook zou er één loket voor zowel de schadeafhandeling als de versteviging van de huizen moeten komen en één organisatie die dit moet gaan uitvoeren.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Politiek  Gaswinning Groningen

Gaskraan Groningen mogelijk toch eerder dan 2022 dicht

AD 11.06.2019 De Gasunie sluit niet uit dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller naar beneden kan. Daarmee lijkt het veilige niveau van 12 miljard kuub, waar het Staatstoezicht op de Mijnen al jaren op aandringt, eerder in zicht te komen.

Al jaren wordt er gediscussieerd over het verlagen van de gaswinning om de bevingen in Groningen tegen te gaan. Sommige partijen willen de leveringszekerheid desnoods ondergeschikt maken aan de veiligheid van Groningers, zo bleek vorige week tijdens een Kamerdebat.

Minister Wiebes neemt dit nog niet direct over, omdat de Gasunie tot voor kort aangaf dat nog ruim 15 miljard kuub per jaar nodig is om alle huizen en bedrijven in binnen- en buitenland van gas te kunnen voorzien. De veiligheid en deze zogenoemde ‘leveringszekerheid’ verhouden zich slecht.

De minister riep vorige week al dat hij onderzoekt of de gaswinning komend jaar verlaagd kan worden tot maximaal 12 miljard kuub, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) wil. Het advies van SodM volgde na een beving bij Westerwijtwerd vorige maand, die leidde tot duizenden nieuwe schademeldingen.

Maatregelen

De Gasunie bekijkt nu of maatregelen die pas na 2022 gepland zijn, eerder genomen kunnen worden, meldt NOS. ,,Als de vraag is hoe we nog sneller naar een niveau kunnen onder de 15,9 miljard kuub, dan zullen we moeten kijken of er maatregelen naar voren zijn te halen”, zegt een woordvoerder.

Een lastige kwestie, meent gasgroothandelaar Gasterra dat de enige afnemer van het Groningse gas is. Factoren als weer en afname van de vraag spelen daarbij een rol die ‘we niet allemaal in de hand hebben’, zegt een woordvoerder. Ook is de vraag of huishoudens snel genoeg kunnen overschakelen. Op ander gas of warmtebron.

Gasunie ziet mogelijkheden om met stikstof gas uit velden buiten Groningen geschikt te maken. Op die manier zou ook de export van Gronings gas naar Duitsland kunnen worden teruggedraaid. De vijf miljoen huishouden in Duitsland die nu op ons gas zijn aangewezen, zouden ook ander ‘aangepast’ gas kunnen uit het buitenland kunnen gebruiken.

Gasunie bekijkt of gaskraan toch sneller dicht kan

NOS 11.06.2019 De Gasunie sluit niet uit dat de gaswinning in Groningen mogelijk toch sneller naar beneden kan. Daarmee lijkt het veilige niveau van 12 miljard kuub, waar het Staatstoezicht op de Mijnen al jaren op aandringt, eerder in zicht te komen. De Tweede Kamer stemt vandaag over een motie, waarin wordt opgeroepen zo snel mogelijk dat veilige niveau te halen.

Al meer dan zes jaar wordt er gediscussieerd over het verlagen van de gaswinning om de bevingen in Groningen tegen te gaan. Sommige partijen willen de leveringszekerheid desnoods ondergeschikt maken aan de veiligheid van Groningers, zo bleek vorige week tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Minister Wiebes neemt dit nog niet direct over, omdat de Gasunie tot voor kort zei dat nog ruim 15 miljard kuub per jaar nodig is om alle huizen en bedrijven in binnen- en buitenland van gas te kunnen voorzien. Deze zogenoemde leveringszekerheid staat al jaren op gespannen voet met de veiligheid.

Maatregelen naar voren halen

De Gasunie zegt nu mogelijkheden te bekijken of maatregelen die pas na 2022 gepland zijn eerder genomen kunnen worden. “Als de vraag is hoe we nog sneller naar een niveau kunnen onder de 15,9 miljard kuub, dan zullen we moeten kijken of er maatregelen naar voren zijn te halen”, zegt woordvoerder Michiel Bal.

Gasterra, groothandelaar in aardgas en de enige afnemer van het Groningengas, denkt dat het ingewikkeld kan worden om de gaswinning op korte termijn onder de 12 miljard kuub te brengen. “Dat is afhankelijk van een aantal factoren die we niet allemaal in de hand hebben, zoals het weer en de afname van de vraag”, zegt woordvoerder Anton Buijs.

“Kenners van de gasmarkt zeggen dat dat moeilijk kan worden. Die conclusie is mede gebaseerd op historische kennis”, aldus Buijs. De vraag is daarbij ook of bedrijven en huishoudens snel genoeg kunnen overschakelen op ander gas of een andere verwarmingsbron, zoals een warmtepomp.

Gasexport naar Duitsland

De Gasunie zegt dat er wellicht nog meer gebruik kan worden gemaakt van stikstof om gas uit andere velden dan het Groningse geschikt te maken voor huizen en bedrijven. Op dit moment onderzoekt de Gasunie of de export van Groningengas naar een deel van Duitsland niet pas in 2022, maar al eerder vervangen kan worden door buitenlands gas dat met stikstof op dezelfde kwaliteit is gebracht.

In Duitsland zijn nu ongeveer vijf miljoen huishoudens afhankelijk van het Groningengas. Maar ook ander gas kan geschikt worden gemaakt voor de Duitse gasbranders.

Wieringermeer

Gas uit andere velden kan op dezelfde kwaliteit gebracht worden door het te mengen met stikstof. Momenteel wordt getest of een stikstofinstallatie in Wieringermeer meer stikstof kan leveren. Als daar genoeg stikstof kan worden gemaakt, zou de gaswinning uit Groningen volgend jaar al dichter in de buurt kunnen komen van de 12 miljard kuub die het SodM adviseert.

Ook komt er een nieuwe stikstoffabriek in Zuidbroek. Die is volgens de Gasunie in 2022 gereed. Als de nieuwe fabriek draait, is er 7 miljard kuub gas minder uit Groningen nodig. Dan kan de winning in Groningen door stikstofmenging dus al ver onder de 10 miljard kuub uitkomen.

Minimum in plaats van maximum

Gasterra snapt de verwondering over de snelle verlaging van de hoeveelheid Groningengas, die in een paar jaar tijd tientallen miljarden kuubs naar beneden is gebracht.

Buijs: “Het gaat sneller dan ook wij vroeger dachten.” Hij benadrukt dat pas het huidige kabinet het besluit heeft genomen om zo min mogelijk gas uit Groningen te laten winnen en verkopen.

“Onder oud-minister Kamp kregen wij altijd te horen dat er een maximum-hoeveelheid Groningengas mocht worden gewonnen. Wij moesten er dus samen met de producent voor zorgen dat we daar onder bleven zitten. Dat is een andere opdracht dan zo weinig mogelijk verkopen. Een productiemaximum is iets heel anders dan streven naar een minimum”, zegt woordvoerder Buijs.

Onthutsend

Het Groningse PvdA-Tweede Kamerlid Henk Nijboer noemt de uitspraak van Gasterra dat het pas sinds kort zo min mogelijk gas verkoopt “onthutsend en onacceptabel”. Nijboer verwijt het handelsbedrijf dat het niet zelf, op basis van vragen in de Tweede Kamer, de conclusie heeft getrokken minder gas te verkopen. “Ze doen alsof hun neus bloedt. Als je een beetje een fatsoenlijke bedrijf bent en je hebt de Kamerdebatten gezien waarin iedereen zegt: er moet zo weinig mogelijk gas worden gewonnen, dan heb je de informatie te delen dat je niet alléén wint om te voorkomen dat mensen in de kou zitten.”

 

Ruim 300 schademeldingen na aardbeving bij Groningse dorp Garrelsweer

NU 10.06.2019 Het aantal schademeldingen na de aardbeving zondagochtend bij het Groningse dorp Garrelsweer is opgelopen tot 332. Dat meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) maandag.

Volgens het KNMI had de beving, die rond 7.00 uur plaatsvond, een magnitude van 2.5.

Acht nieuwe meldingen gingen over een acuut onveilige situatie (AOS). Die werden in geen van de gevallen gegrond verklaard. Dat betekent dat er geen extra veiligheidsmaatregelen nodig waren.

De vorige beving in Groningen, op 22 mei in Westerwijtwerd, was met een kracht van 3,4 relatief zwaar. Het aantal schademeldingen in verband met die beving was zondag opgelopen tot 4832. Normaal komen bij het TCMG circa 200 schademeldingen per week binnen. De afgelopen tijd waren dat er minstens 200 per dag.

Lees meer over: Groningen Binnenland

Schade na de aardbeving van gisteren, hier in Wirdum ANP

Ruim 300 schademeldingen na aardbeving Garrelsweer

NOS 10.06.2019 Bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen zijn sinds de aardbeving van gisterochtend in Garrelsweer 322 nieuwe schademeldingen binnengekomen. Die aardbeving had een kracht van 2,5, en is daarmee een van de zwaardere bevingen in Groningen.

In acht gevallen meldden mensen dat er sprake was van een zogenoemde acuut onveilige situatie, maar in geen van die gevallen werd de melding gegrond verklaard. Dat houdt in dat er op dat moment geen extra veiligheidsmaatregelen nodig waren.

Het is volgens de commissie niet te zeggen wat het directe effect van de beving in Garrelsweer is. In een normale week krijgt de commissie zo’n 200 nieuwe meldingen binnen.

Simon Timmers woont in Garrelsweer en merkt dat de bevingen leiden tot verdeeldheid in zijn dorp:

Video afspelen

‘Het is niet de scheur die ons in tweeën splitst, maar de situatie’

Bij de commissie zijn sinds de zware beving bij Westerwijtwerd van 22 mei iets meer dan 5500 meldingen binnengekomen. De aardbeving daar had een kracht van 3,4.

De aardbevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Het kabinet heeft besloten de gaswinning in het gebied de komende jaren af te bouwen. Uiterlijk in 2030 moet de gaswinning zijn gestopt.

Bekijk ook;

127 nieuwe schademeldingen na beving Groningen

Oppositie heeft weinig vertrouwen meer in gasbeleid Wiebes

Noodkreet van provincie en bevingsgemeenten voor gasdebat dinsdag

Een bewoonster van Westerwijtwerd wijst schade aan die is ontstaan door een aardbeving met een kracht van 3.4 van amper een maand geleden. © ANP

Wiebes noemt nieuwe aardbeving in Groningen heftig voor bewoners

AD 09.06.2019 In Groningen heeft vanochtend rond 7.00 uur een aardbeving plaatsgevonden met een kracht van 2,5 op de schaal van Richter. Het epicentrum lag in Garrelsweer, vlakbij de gemeente Loppersum. Minister Wiebes heeft gereageerd op de aardbeving. Er zijn inmiddels bij Garrelsweer zo’n veertig nieuwe schademeldingen binnengekomen vandaag.

Minister Wiebes zegt dat het heftig is voor de bewoners om weer opgeschrikt te worden door een beving en mogelijk opnieuw te maken te krijgen met schade. De minister van Economische Zaken heeft vanochtend met burgemeester Hans Engels van de gemeente Loppersum gebeld

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Inmiddels zijn ook de eerste schadegevallen bekend. ‘’We ontvingen twee meldingen van een acuut onveilige situatie in de gemeente Loppersum’’, zegt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). ‘’Hoeveel meldingen het directe effect zijn van de beving in Garrelsweer, is nog niet te zeggen.’’ Volgens Wiebes zal de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) op het einde van de dag met een nieuwe mededeling komen over het aantal gevallen van schade.

Op Twitter doen mensen melding van de aardschok. ,,Weer een flinke dreun’’, schrijft iemand. De aardbeving komt amper drie weken na de vorige grote beving op 22 mei in het Groningse Westerwijtwerd. Bewoners in de omgeving van het epicentrum deden toen bijna 4500 meldingen van schade als gevolg van de aardbeving.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Het KNMI laat weten dat zowel het aantal aardschokken als de kracht ervan in het afgelopen decennium aanzienlijk toenamen. De gaskraan wordt daarom geleidelijk dichtgedraaid. Vorig jaar daalde het aantal bevingen.

‘Gaswinning eerder stoppen’ 

Na de beving in Westerwijtwerd hingen bewoners de vlaggen halfstok. Gerhard Visker, lid van de Groninger Bodem Beweging vertelde toen aan deze site dat voor hem de maat echt vol is. ,,Dit kan gewoon echt niet. De gaswinning moet eerder stoppen. Zo snel mogelijk.”

Het aantal schadeclaims in Groningen als gevolg van de bevingen loopt in de duizenden. De zwaarte van de recentste grote beving in Zeerijp had veel invloed op de gaswinning in het gebied. Zo liet de NAM de dag na die beving weten de gaswinning op meerdere plaatsen te stoppen of terug te schroeven. In een later stadium besloot het kabinet uiteindelijk de gaswinning helemaal te gaan afbouwen, naar nul rond 2030.

‘Bevinkje’

Minister Wiebes kreeg na de vorige aardbeving veel kritiek over zich heen nadat hij de aardbeving in Westerwijtwerd een ‘bevinkje’ noemde. Later ging hij daarvoor diep door het stof tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Dat hij de recente aardbeving in Westerwijtwerd een ‘bevinkje’ noemde, was ‘enorm dom’ en ‘kwetsend voor de Groningers’. Hij herhaalde zijn excuses tegen een kritische Tweede Kamer, waar óók bij de coalitiepartijen wrevel is over het optreden van Wiebes.

Ook maakte premier Rutte tijdens dat debat namens het hele kabinet excuses voor de ‘verschrikkelijke ellende’ waar Groningen de afgelopen vijftig jaar mee te maken heeft gehad. ,,We hebben Groningen een ontzettend slechte dienst bewezen door pas vanaf 2012 naar de veiligheid van het gebied te kijken’’, zei de premier.

Niet eerder maakte Rutte in het parlement excuses voor de manier waarop de aardbevingsoverlast de laatste jaren is aangepakt.

Meer dan honderd schademeldingen na nieuwe aardbeving in Groningen

NU 09.06.2019 Na de aardbeving van zondagochtend bij het Groningse dorp Garrelsweer zijn 127 nieuwe schademeldingen binnengekomen, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Volgens het KNMI had de beving, die rond 7.00 uur plaatsvond, een magnitude van 2.5.

“We ontvingen twee meldingen van een acuut onveilige situatie in de gemeente Loppersum”, aldus de commissie. “Hoeveel meldingen het directe effect zijn van de beving in Garrelsweer, is nog niet te zeggen.”

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken vindt het “heftig” voor de bewoners dat ze weer opgeschrikt worden door een beving en mogelijk opnieuw met schade te maken krijgen.

De bewindsman belde zondagochtend met burgemeester Hans Engels van Loppersum, de gemeente waar Garrelsweer onder valt.

Volgens Wiebes zal de TCMG aan het einde van de dag nieuwe mededelingen over het aantal schadegevallen doen. In de ochtend waren er nog geen meldingen bekend.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

KNMI mat zondag rond 7.00 uur een aardbeving

Het KNMI mat zondagochtend rond 7.00 uur in Groningen een aardbeving met een magnitude van 2.5. Het is het volgens het meteorologisch instituut een van de zwaardere bevingen in Groningen.

Op Twitter melden veel mensen dat ze de schok goed hebben gevoeld. Een half uur later was er nog een lichte naschok.

Zie ook: Waarom Groningen nog steeds met aardbevingen kampt

Lees meer over: Groningen  Gaswinning Groningen

Schade aan een boerderij in het Groningse Wirdum na een aardbeving zondagochtend ANP

127 nieuwe schademeldingen na beving Groningen

NOS 09.06.2019 Na de aardbeving van vanochtend in Groningen zijn er 127 schademeldingen binnengekomen, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG).

Het epicentrum van de beving lag in Garrelsweer, dicht bij Loppersum. De commissie kreeg zes meldingen van een acuut onveilige situatie.

De beving werd gemeten rond 07.00 uur en had een kracht van 2,5. Daarmee is het een van de zwaardere bevingen in Groningen. Volgens de TCMG is moeilijk te zeggen of de meldingen een direct gevolg zijn van de beving van vanochtend.

Simon Timmers woont in Garrelsweer en merkt dat de bevingen leiden tot verdeeldheid in zijn dorp:

Video afspelen

‘Het is niet de scheur die ons in tweeën splitst, maar de situatie’

Bij het schadeloket komen ook nog steeds meldingen binnen over de beving van vorige maand bij Westerwijtwerd. Die had een kracht van 3,4. In totaal is na die beving bijna 5000 keer schade gemeld.

Vijf van de zes meldingen van acuut onveilige situaties zijn inmiddels onderzocht, maar in geen van de gevallen was er ook daadwerkelijk sprake van een acuut gevaarlijke situatie, meldt de commissie.

‘Werd wakker van twee knallen’

Bewoners in de omgeving van Garrelsweer spreken van een “flinke beving”, meldt RTV Noord. In een uur tijd kwamen bij de omroep 130 meldingen binnen.

“Ik werd wakker van twee knallen, een harde en een zachte. De deur van de slaapkamer begon te kraken”, zegt voorzitter Jan Chris Wagenaar van het Actieteam Aardbeving Garrelsweer.

“Dit is de eerste aardbeving sinds die in Huizinge die we echt heftig gevoeld hebben”, zegt Wagenaar. “Je wordt er een beetje lethargisch van. Ik heb me eerst dus nog maar eens omgedraaid en vanochtend gekeken wat de schade is.”

Volgens Wagenaar zijn scheuren die al in zijn muren zaten groter geworden, net als bij de buren. Momenteel wordt bekeken wat de schade in de rest van het dorp is.

De bevingen in Groningen worden veroorzaakt door de gaswinning in het gebied. Die wordt daarom geleidelijk afgebouwd.

  KNMI

@KNMI

Recente aardbeving in Nederland: op 2019-06-09 om 05:00:15 UTC (07:00:15 NL) vond in #Wirdum een #aardbeving plaats met een magnitude van 2.5 (automatisch). https://t.co/UZzGr7L4TK

Minister Wiebes heeft vanmorgen contact gehad met burgemeester Engels van Loppersum.

Om 13.30 uur was er een bewonersbijeenkomst in het dorpshuis van Garrelsweer waarbij de burgemeester aanwezig is.

Groningen opnieuw opgeschrikt door aardbeving met magnitude van 2.5

NU 09.06.2019 Het KNMI heeft zondagochtend rond 7.00 uur in Groningen een aardbeving met een magnitude van 2.5 gemeten.

Het epicentrum lag in de Groningse plaats Garrelsweer. Met een magnitude van 2.5 is het volgens het KNMI een van de zwaardere bevingen in Groningen.

Op Twitter melden veel mensen dat ze de schok goed hebben gevoeld. Een half uur later was er nog een lichte naschok.

Bij het schadeloket van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) waren nog geen meldingen over schade binnengekomen. Een woordvoerder verwacht in de loop van zondag een update te kunnen geven.

Recente aardbeving in Nederland: op 2019-06-09 om 05:00:15 UTC (07:00:15 NL) vond in #Garrelsweer een #aardbeving plaats met een magnitude van 2.5 (reviewed). https://t.co/UZzGr7L4TK

Avatar

  Auteur

KNMI

Afgelopen maand kreeg de provincie ook al te maken met een zwaardere aardbeving. Deze had een magnitude van 3.4.

Het epicentrum van deze beving lag in Westerwijtwerd.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over:  Groningen  Binnenland

Schademeldingen aardbeving naar 4474

Telegraaf 07.06.2019 Het aantal schademeldingen na de aardbeving van 22 mei 2019 bij het Groningse Westerwijtwerd is opgelopen tot 4474. Het aantal meldingen is de afgelopen paar dagen fors toegenomen. Mogelijk heeft dat te maken met het debat van dinsdagavond in de Tweede Kamer over de gaswinning in Groningen.

Er waren 124 meldingen van een mogelijk acuut onveilige situatie (AOS). In 22 situaties waren veiligheidsmaatregelen nodig, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG).

Bij het debat kwam ook de door TCMG voorgestelde Stuwmeerregeling aan de orde, over het sneller afhandelen van schade voor gedupeerden die daar al heel lang op wachten.

Bekijk meer van; schademeldingen aardbevingen groningen tweede kamer

Groningse vluchtelingen op het Plein in Den Haag. Ⓒ De Telegraaf

Groningse ’vluchtelingen’ bouwen kamp voor Tweede Kamer

Telegraaf 05.06.2019 Boze Groningers hebben een ’vluchtelingenkamp’ opgetuigd voor de Tweede Kamer. Gedupeerden uit het aardbevingsgebied kunnen een ’asielaanvraag’ indienen voor het veilige Den Haag.

Het ludieke protest van de Onveiligheidsregio – een knipoog naar de Veiligheidsregio Groningen – is aangekleed met tentjes, de provincievlag én als attractie de mond van Holle Bolle Gijs waar asielaanvragen in kunnen worden geworpen die in een ton vallen.

„Elke gelijkenis met een andere Ton is geheel toevallig”, grappen de Groningers, verwijzend naar de recente rel rond voormalig VVD-Kamerlid Ton Elias. De liberaal ligt nogal onder vuur in de noordelijke provincie nadat hij over de bevingsellende ’shit happens’ zei.

Onveilig

De groep van circa 25 noordelingen blijft voor één dagje in de regeringsstad. „Sommigen van ons moeten morgen gewoon weer aan het werk”, zegt Henk Spiekman van de Onveiligheidsregio. Hoewel de actie een glimlach bij voorbijgangers opwekt, valt er voor de Groningers zelf weinig te lachen. „We staan hier omdat het in Groningen minder veilig is dan in de rest van het land. Die onveiligheid is direct een gevolg van de gaswinning.”

Spiekman legt uit dat ze best begrijpen dat de gaskraan niet van de een op andere dag is dichtgedraaid: „Maar waar ze in Duitsland bezig zijn om over te stappen naar gas uit andere landen, doen grootverbruikers hier helemaal niets.”

Excuses

De excuses van premier Rutte namens de hele regering aan alle Groningers maakt op deze actievoerder weinig indruk: „In excuses kun je niet wonen. Wij hebben Rutte niet nodig, wij hebben iemand nodig die het probleem oplost.”

“’In excuses kun je niet wonen’”

De ’vluchtelingen’ willen vooral meer snelheid zien. Het wantrouwen is na een jarenlange gijzeling in procedures voor schades groot. Met minister Wiebes (Klimaat) en zijn besluit om de gaskraan dicht te draaien was er even hoop, maar de VVD-bewindsman maakt de laatste tijd een slechte indruk.

Zijn recente bezoek aan Groningen na een forse beving – nationaal bekend dankzij zijn bevinkje-blunder – heeft bij Spiekman een slechte indruk achtergelaten. „Wiebes was zeer geïrriteerd. Alsof de beving zijn plannen frustreerde”, zegt de bevingsgedupeerde. „Hij heeft zichzelf bij Zomergasten een kop met pootjes genoemd. In mijn ogen wel één zonder hart.”

LIVE | Wiebes komt weg met nieuwe beloftes aan Groningers

AD 04.06.2019 Meer gedupeerde Groningers krijgen mogelijk met spoed een schadevergoeding en het kabinet trekt alles uit de kast om de gaskraan nóg sneller dicht te draaien. Met die beloftes heeft minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zijn hachje voorlopig gered. Mis niks van het debat met ons liveblog.

Onder het toeziend oog van premier Mark Rutte en minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken is minister Wiebes vanavond flink door het stof gegaan. Dat hij de recente aardbeving in Westerwijtwerd een ‘bevinkje’ noemde, was ‘enorm dom’ en ‘kwetsend voor de Groningers’. Hij herhaalde zijn excuses tegen een kritische Tweede Kamer, waar óók bij de coalitiepartijen wrevel is over het optreden van Wiebes.

Kort daarvoor maakte premier Rutte namens het hele kabinet excuses voor de ‘verschrikkelijke ellende’ waar Groningen de afgelopen vijftig jaar mee te maken heeft gehad. ,,We hebben Groningen een ontzettend slechte dienst bewezen door pas vanaf 2012 naar de veiligheid van het gebied te kijken’’, zei de premier. Niet eerder maakte Rutte in het parlement excuses voor de manier waarop de aardbevingsoverlast de laatste jaren is aangepakt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vergoeding

Toch kwam Wiebes tijdens het debat snel weer in problemen. Zo deed hij de belofte om te onderzoeken of een grotere groep Groningers in aanmerking kan komen voor een snelle vergoeding bij schade door aardbevingen. Eerder zegde hij toe dat zo’n negenduizend gedupeerden die vóór 1 januari 2019 een schade hebben gemeld, eenmalig een bedrag van 5.000 euro krijgen of maximaal 10.000 euro om de schade te laten herstellen door een aannemer.

Oppositie- én coalitiepartijen willen dat die datum wordt verlengd naar 1 juni dit jaar, zodat ook de gedupeerden van de recente beving in Westerwijtwerd snel geholpen kunnen worden. ,,Ik moet heel erg opletten voor juridische risico’s’’, zei Wiebes daarover. Hij kan pas binnen een week duidelijkheid geven over verlenging, tot ongeloof van Tweede Kamerleden van SP en PvdA.

Gaskraan

Als je het te snel doet en er komt een koude winter, dan loop je risico’s met leverings­ze­ker­heid, aldus Premier Rutte.

Ook zei Wiebes er alles aan te willen doen om de gaswinning volgend jaar terug te brengen naar maximaal 12 miljard kuub. Nu mag er het komende jaar nog 15,9 miljard kuub uit de grond worden gehaald. Maar opnieuw kon de minister niet garanderen dat het gaat lukken om onder die 12 miljard kuub te blijven. Ook premier Rutte zou ‘het liefst vandaag nog’ de gaskraan helemaal dichtdraaien. ,,Maar dat gaat niet. Als je het te snel doet en er komt een koude winter, dan loop je risico’s met leveringszekerheid.’’

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseerde vorige week om de gaswinning snel te verlagen naar maximaal 12 miljard kuub, voor de veiligheid van de Groningers. Volgens de toezichthouder is er nog lange tijd kans op zware aardbevingen en leidt dat gevaar tot ‘maatschappelijke ontwrichting’ in Groningen.

SP-Kamerlid Sandra Beckerman noemde het ‘pijnlijk’ dat Wiebes ‘weer geen toezeggingen kan doen’. ,,Ik ben niet bereid om aan te nemen dat dat niet zou kunnen’’, zei Wiebes over het versneld afbouwen naar 12 miljard kuub. ,,Het is buitengewoon ingewikkeld, maar laten we eerst bekijken en dan beoordelen.’’

Rutte biedt driemaal excuses aan ‘voor wat Groningen is aangedaan’

NOS 04.06.2019 Premier Rutte heeft in de Tweede Kamer namens het kabinet “welgemeende excuses” aangeboden aan de Groningers. Hij noemde de situatie die daar is ontstaan door de gaswinning “een crisis in slow motion” en een “nachtmerrie”. “Daar moet een einde aan komen, dat is een erekwestie voor dit kabinet.”

Video afspelen

Rutte: excuses aan alle Groningers

In een tv-programma bood Rutte al eerder excuses aan, maar vanavond voerde hij voor de eerste keer het woord tijdens een debat in de Tweede Kamer over Groningen. Hij begon zijn bijdrage met verontschuldigingen op drie punten. Allereerst voor de jarenlange gaswinning en de schade die dat veroorzaakt heeft. “Veiligheid heeft jarenlang niet voorop gestaan”, zei hij.

Ook zijn volgens Rutte excuses op zijn plaats voor het feit dat het kabinet “volstrekt heeft onderschat welke enorme opgave hier lag voor schadeherstel en versterking”. Veel Groningers met schade aan hun huizen weten nog steeds niet waar ze aan toe zijn.

Juridische zekerheid

En Rutte vindt dat bij de afhandeling van de schade de afgelopen jaren te veel nadruk is komen te liggen op juridische zekerheid. “Dat is ten koste gegaan van de snelheid en ook daar zijn excuses voor op zijn plaats.”

Bijna de hele Tweede Kamer wil dat de gaswinning volgend jaar al teruggaat naar 12 miljard kubieke meter, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert. Tot nu toe heeft het kabinet gezegd dat de gaskraan voorlopig niet verder dicht kan, omdat dan de leveringszekerheid van gas in het geding komt.

Nu zei minister Wiebes dat hij zich toch wil hard maken voor een beperking tot 12 miljard kuub volgend jaar. “Het zal buitengewoon ingewikkeld worden, maar ik ga in kaart brengen wat een wereld met 12 miljard kuub betekent. Wat we daarvoor moeten opofferen, of dat zou kunnen.” Hij wil het liefst deze maand nog met meer duidelijkheid komen.

‘Geld speelt geen rol’

De ministers Wiebes en Ollongren gaan morgen opnieuw naar Groningen om daar te overleggen met lokale bestuurders. Daarbij gelden volgens Rutte geen financiële beperkingen. “Geld speelt geen rol.”

De excuses van Rutte vallen goed bij veel oppositiepartijen. De SP vond dat hij diep door het stof ging. De Partij voor de Dieren noemde de verontschuldigingen “ruiterlijk en historisch”. De PVV was minder onder de indruk: “Gladde praatjes”, vond die partij.

Over het optreden van minister Wiebes waren de oppositiepartijen niet enthousiast. SP, PvdA, 50Plus en PVV dienden een motie van afkeuring in. Die haalde geen meerderheid.

Ik ga in kaart brengen wat een wereld met 12 miljard kuub betekent. Wat we daarvoor moeten opofferen, of dat zou kunnen, aldus Minister Wiebes over het verder dichtdraaien van de gaskraan.

De Ka