Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 3

Doet ie of doet ie het niet ??

Doet ie het of doet ie het niet ??

De bel voor de volgende ronde

Op donderdagmiddag 16 juni had Tjeenk Willink een gesprek met fractievoorzitters Rutte, Buma en Pechtold. Eerder op de middag sprak hij afzonderlijk met D66-fractievoorzitter Pechtold over het vervolg van de formatie.

Informateur Herman Tjeenk Willink richt zich op een meerderheidskabinet waarvan in elk geval VVD, CDA en D66 deel uitmaken. Dat zei hij donderdagmiddag 15 juni 2017 in een persconferentie over de voortgang van de kabinetsformatie in de Oude Zaal van de Tweede Kamer. Tjeenk Willink heeft na gesprekken met fractievoorzitters Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA) en Emile Roemer (SP) geconcludeerd dat het op ‘inhoudelijke gronden’ niet mogelijk is om een meerderheidskabinet te formeren met de PVV of de SP.

Op woensdag 15 maart 2017 ging Nederland naar de stembus. Kiezers bepaalden zo welke 150 Nederlanders namens hen vier jaar lang volksvertegenwoordiger mogen zijn. 28 partijen deden mee aan de verkiezingen. De Tweede Kamerleden controleren de regering en maken en beoordelen wetsvoorstellen.

Net als tijdens de eerste formatiepoging, klapte de tweede ronde toen bleek dat de afstand tussen de partijen op het gebied van migratie te groot is. Al snel bleek dat GroenLinks geen handtekening wilde zetten onder het voorstel van informateur Tjeenk Willink, omdat het plan niet de bescherming zou bieden aan oorlogsvluchtelingen waar ze recht op hebben, aldus Klaver.

Tja, en wat nu ???

Tja, en wat nu ???

Formatie geklapt: VVD, CDA en D66 boos om vluchtelingeneis van Klaver

Volgens een peiling van RTL snapt ruim 55 procent van de GroenLinkskiezers niet waarom Klaver de handdoek in de ring gooit. Ook de Volkskrant publiceerde een aantal woedende brieven, van kiezers die zich door Klaver bedrogen voelen.

Na het mislukken van de formatiegesprekken reageert zelfs de ngo Vluchtelingenwerk Nederland verrast over het gewicht van het thema migratie. In een interview met De Telegraaf vraagt adjunct-directeur Jasper Kuipers zich af waarom migratie het grote struikelblok is: ‘In Zuid-Europa, waar echt problemen zijn, lukt het politiek wel.’

Telegraaf 14.06.2017

Internationale verdragen

Dat eindvoorstel gaat over de vraag of de Europese Unie (EU) deals mag sluiten met andere landen waarbij ze geld ontvangen in ruil voor het opvangen van migranten, naar het voorbeeld van de Turkijedeal die in 2015 werd gesloten.

Vluchtelingenwerk vindt het prijzenswaardig van Tjeenk Willink dat hij vastlegt dat de afspraken alleen mogen worden gemaakt wanneer alle partijen zich aan de internationale verdragen houden. ‘Dat biedt ook mogelijkheden om Turkije aan te spreken op het niet nakomen van de mensenrechten. Zo gaan daar veel kinderen niet naar school,’ aldus Kuipers, die daarmee verwijst naar een uitspraak van Klaver, die hij eerder op de dag gebruikte om zijn starre houding te rechtvaardigen.

Ferme kritiek op Klaver

Klavers koppigheid kon ook vanuit de Tweede Kamer op flinke kritiek rekenen.  ‘Gesprekken liepen stuk op een punt waarover iedereen het eens is. De afspraken die de Europese Unie met Turkije heeft gemaakt zijn conform het internationaal recht, en bovendien effectief. Zelfs de meest linkse lidstaten van de Europese Unie zijn het hierover eens,’ zei premier Mark Rutte eerder op de dag.

Nu wenden de ogen zich weer langzaam tot de ChristenUnie. Die partij is weliswaar bereid te praten, maar dan moet er verandering in de houding van D66 komen. Gert-Jan Segers: ‘We kunnen niet eindeloos wachten op een nieuw kabinet.’ D66 wees een samenwerking met ChristenUnie eerder resoluut af, omdat de partijen op het gebied van medisch-ethische kwesties te zeer verschillen.

Ik krijg er hoofdpijn van !!!

Ik krijg er hoofdpijn van !!!

Lees ook;
Sybrand Buma: ‘Principiële ondergrens even onbegrijpelijk als ongelofelijk’

Weer mislukt

VVD en CDA hebben het natuurlijk ook aan zichzelf te wijten. Hadden ze de PVV vooraf níet uitgesloten, dan hadden ze Jesse Klaver (GroenLinks) onder druk kunnen zetten: ‘Blijf jij moeilijk doen over een rem op de massa-immigratie, dan wenden wij ons tot Wilders en dat wil jij zeker niet.’ Maar de leiders van de middenpartijen ontkenden pertinent die optie en doordat D66 feitelijk ook nog de ChristenUnie uitsluit, zit de formatie muurvast.

Pragmatisch zijn, is te moeilijk voor GroenLinks

GroenLinks wilde het onderste uit de kan. Volgens ‘verkenner’ Herman Tjeenk Willink was het verschil te overbruggen. Maar in plaats van pragmatisch te zijn, redeneerde Klaver teveel vanuit de eigen ideologische positie.

Volgens bronnen in de andere partijen boog hij voor de pro-immigratie-belangenorganisaties en actiegroepen, die in GroenLinks een flinke stem hebben. Klaver deed een beetje mee met de grote jongens over een nieuwe interpretatie van het Vluchtelingenverdrag maar eiste later toch weer dat grote aantallen vluchtelingen per vliegtuig naar Nederland werden overgebracht. Een onbegrijpelijke nederlagenstrategie.

De formatiegesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn mislukt, meldde informateur Herman Tjeenk Willink maandagavond. Langzaam maar zeker komt toch ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers weer in beeld. Hoe denkt hij over het onderwerp waarover de partijen het niet eens werden?

Aanpassingen van Klaver

In eerste instantie leek het obstakel migratie te zijn overwonnen, maar GroenLinks-leider Jesse Klaver had nog wat aanpassingen. Daaronder viel onder meer zijn eis om 5.000 tot 25.000 extra vluchtelingen op te nemen in Nederland. De andere partijen gingen daar niet mee akkoord.

‘Libië-deal is onvermijdelijk’

Hoe kijkt de ChristenUnie naar dit soort deals? Voor de verkiezingen zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers duidelijk het ‘eens’ te zijn met de stelling ‘een Libië-deal is onvermijdelijk’ die het Nederlands Dagblad hem voorlegde. ‘Er moet in Noord-Afrika onder strikte voorwaarden opvang komen. Libië is een volstrekte chaos. We kunnen het niet aan hen overlaten hoe mensen worden opgevangen. De VN-vluchtelingenorganisatie moet daarbij betrokken zijn. Als goede en veilige opvang geregeld kan worden, is zo’n deal een optie.’

AD 14.06.2017

AD 14.06.2017

Gaat D66 in zee met ChristenUnie?

Na de eerste formatiepoging tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, schoof Segers kort aan tafel met D66-leider Alexander Pechtold. De gesprekken liepen op niets uit, onder meer omdat Pechtold een lijst met eisen zou hebben gehad, waaraan Segers moest voldoen om een plekje te verdienen aan de formatietafel.

Segers zegt dinsdag dat de situatie ‘onveranderd’ is. Volgens de CU-leider heeft Pechtold de deur dichtgedaan. ‘Pas als hij van gedachten verandert, komen wij in beeld.’

AD 14.06.2017

AD 14.06.2017

D66 geeft aan dat de partij niet in een kabinet wil met de ChristenUnie. De partij hoopt dat de SP of de PvdA een einde maakt aan de blokkades die ze hebben opgeworpen, om aan te sluiten bij de VVD, CDA en D66.

Pechtold sluit echter nog niet uit dat de partijen in zee gaan met gedoogsteun van de ChristenUnie. Progressief D66 staat vooral op het gebied van medisch-ethische lijnrecht tegenover de ChristenUnie.

We komen er wel uit !!

We komen er wel uit !!

Lees verder: jonge D66’ers hadden vertrouwen in kabinet met CU

Toch zegt de voorzitter van jongerenvereniging de Jonge Democraten wel wat te zien in samenwerking met de ChristenUnie, op voorwaarde dat de stappen niet worden teruggedraaid die D66 heeft gemaakt op het gebied van bijvoorbeeld wietregulering en andere ethische kwesties.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Terugblik;

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

 

26.06.2017

26.06.2017

Banvloek op PVV maakt de formatie erg spannend  Elsevier 26.06.2017

Zalm moet Rutte-III in elkaar sleutelen Trouw 26.06.2017

Gerrit Zalm volgt Tjeenk Willink op als informateur  NU 26.06.2017

Gerrit Zalm nieuwe informateur Telegraaf 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt de nieuwe informateur  Trouw 26.06.2017

Gerrit Zalm volgt Tjeenk Willink op als informateur en moet Rutte III gaan smeden VK 26.06.2017

Gerrit Zalm (VVD) wordt de nieuwe informateur Elsevier 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt nieuwe informateur  AD 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt de nieuwe informateur Trouw 26.06.2017

Tjeenk Willink hoort ‘bekende standpunten’ van oppositie  NU 26.06.2017

Informateur Tjeenk Willink hoort bekende standpunten van oppositie AD 26.06.2017

Oppositie langs bij informateur Telegraaf 26.06.2017

Toekomstige oppositie bij informateur Telegraaf 26.06.2017

‘Informateur Tjeenk Willink houdt het voor gezien’  Elsevier 26.06.2017

‘Tjeenk Willink wil stoppen als informateur, Gerrit Zalm mogelijke opvolger’  NU 26.06.2017

Tjeenk Willink wil niet verder als informateur VK 26.06.2017

Tjeenk Willink wil stoppen als informateur AD 26.06.2017

Tjeenk Willink stopt ermee Telegraaf 26.06.2017

Partijleiders nog een keer langs informateur Tjeenk Willink, Wilders grote afwezige AD 26.06.2017

25.06.2019 

25.06.2019 

Het probleem is dat er zes, zeven partijen menen dat het Torentje binnen handbereik is Trouw 25.06.2017

Partijleiders nog een keer naar informateur  Telegraaf 25.06.2017

Informateur Tjeenk Willink ontvangt nogmaals alle partijleiders  NU 25.06.2017

AD 24.06.2017

AD 24.06.2017

Den Haag heeft geen formateur nodig, maar een tovenaar  VN 24.06.2017

De gesprekken over een nieuw klimaatbeleid beloven ingewikkeld te worden Trouw 24.06.2017

Slob (CU): ‘Pragmatische Pechtold kiest voor coalitie van lef’ Elsievier 24.06.2017

Roemer: VVD, CDA en D66 hebben zich verloofd AD 24.06.2017

SP moet ’hot’ worden  Telegraaf 24.06.2017

Welke strijd wordt het hevigst aan de onderhandeltafel?  VK 24.06.2017

Van de honderd dagen sinds de verkiezingen is er niet één verspild Trouw 24.06.2017

Formatiedag 100: na twee etentjes naar de volgende fase  NOS 24.06.2017

AD 23.06.2017

AD 23.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU gaan woensdag onderhandelen  VK 23.06.2017

Partijen eindelijk bij elkaar: ‘Er moet wel een keer een kabinet komen’  Elsevier 23.06.2017

Motorblok gaat met CU onderhandelen  Telegraaf 23.06.2017

VVD, CDA en D66 gaan met ChristenUnie onderhandelen over kabinet  AD 23.06.2017

Nieuw hoofdstuk in ka­bi­nets­for­ma­tie begonnen Trouw 23.06.2017

Rutte 3 moet inzetten op digitaal, technologie en klimaat Telegraaf 23.06.2017

De formatieworsteling in zes ronden AD 23.06.2017

Wil een beweging iets bereiken, dan moet ze toch weer partij worden Trouw 23.06.2017

Tjeenk Willink levert perfect werk af  Trouw 23.06.2017

Deze hobbels staan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie te wachten  NU 23.06.2017

AD 23.06.2017

AD 23.06.2017

 

VVD, CDA, D66 en CU zijn begonnen  Telegraaf 23.06.2017

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voor het eerst samen bij informateur  NU 23.06.2017

Leiders ‘motorblok’ en ChristenUnie samen bij informateur  AD 23.06.2017

Lang wachten op kabinet Telegraaf 23.06.2017

Na honderd dagen kunnen we vandaag starten! AD 23.06.2017

Gert-Jan Segers weigert het kleine broertje te zijn Trouw 23.06.2017

Alleen Tjeenk Willink krijgt de fractieleiders stil  Trouw 23.06.2017

Formeren zoals wij dat doen, is hopeloos verouderd  Trouw 23.06.2017

AD 22.06.2017

AD 22.06.2017

Brengt dit D66-wetsvoorstel formatie in gevaar?  Elsevier 22.06.2017

Pijnpunten formatie na weekend  Telegraaf 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vrijdag naar Tjeenk Willink  Elsevier 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU vrijdag naar informateur  NU 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en Christenunie vrijdag naar informateur  AD 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU vrijdag naar informateur  Telegraaf 22.06.2017

AD 22.06.2017

AD 22.06.2017

 

Achterban CU ziet D66 wel zitten Telegraaf 22.06.2017

Achterban ChristenUnie wil graag met D66 in zee  AD 22.06.2017

Het optimisme van Pechtold is ongeloofwaardig AD 22.06.2017

Rijsttafel klaart lucht tussen Segers en Pechtold: hoe verder?  Elsevier 22.06.2017

AD 21.06.2017

AD 21.06.2017

Doorbraak in formatie  AD 21.06.2017

Rutte: eerst even bellen Telegraaf 21.06.2017

Pechtold en Segers opgetogen over formatiediner: ‘Smaakt naar meer’  Elsevier 21.06.2017

De formatie: alle ingrediënten voor een voorspoedig vervolg zijn nu aanwezig

Na bijna 100 dagen gloort Rutte III  VK 21.06.2017

Schouten (CU) onderhandelt mee over nieuw kabinet  AD 21.06.2017

Etentje Pechtold en Segers Telegraaf 21.06.2017

Pechtold en Segers opnieuw in gesprek over nieuw kabinet Trouw 21.06.2017

Pechtold en Segers praten met elkaar tijdens diner  Elsevier 21.06.2017

D66 niet toe aan uitnodiging CU Telegraaf 21.06.2017

Alsnog formatiepoging VVD, CDA, D66 en ChristenUnie NU 21.06.2017

Kogel is door de kerk: CU aan tafel met VVD, CDA en D66 VK 21.06.2017

‘Motorblok’ van VVD, CDA en D66 gaat met ChristenUnie om tafel AD 21.06.2017

CU wil ’een faire kans’ Telegraaf 21.06.2017

Segers: ik wil wel, maar informateur moet checken of ik gewenst ben aan formatietafel  Elsevier 21.06.2017

Gert-Jan Segers is aan zet, zo navigeert hij  VK 21.06.2017

CU-leider Segers legt druk in formatieproces bij VVD, CDA en D66  NU 21.06.2017

Het is CU of nooit Telegraaf 21.06.2017

ChristenUnie-leider Segers wacht op uitnodiging van ‘motorblok’  AD 21.06.2017

ChristenUnie staat sterk na afhaken PvdA  AD 21.06.2017

Na ‘nee’ van Asscher zijn VVD, CDA en D66 aangewezen op Segers  Elsevier 21.06.2017

Voorman ChristenUnie woensdag naar informateur Tjeenk Willink   NU 21.06.2017

Leden op congres: Dat Asscher weigert te regeren, is prima  Trouw 21.06.2017

Formeren is een strijd om politieke prioriteiten en macht  Trouw 21.06.2017

20.06.2017

20.06.2017

Tjeenk Willink zet streep door Asscher; alleen de ChristenUnie blijft over  VK 20.06.2017

Gert-Jan, kom er maar in; de PvdA blijft nee zeggen tegen VVD, CDA en D66 VK 20.06.2017

Asscher zegt nee; weg vrij voor coalitie met ChristenUnie Trouw 20.06.2017

Asscher: ‘Drie letters voor de informateur: nee’  Elsevier 20.06.2017

Asscher is niet beschikbaar voor plek in kabinet met VVD, CDA en D66 NU 20.06.2017

Asscher zegt ‘njet’ tegen regeringsdeelname  AD 20.06.2017

’Kabinet moet links en rechts verbinden’ Telegraaf 20.06.2017

Is de PvdA klaar om te regeren na de grote verkiezingsnederlaag? VK 20.06.2017

Rutte: nieuw kabinet moet links en rechts verbinden  AD 20.06.2017

Segers voert druk op VVD, CDA en D66 op: ‘CU is geen tussengerecht’ Elsevier 20.06.2017

Deadline nodig voor ka­bi­nets­for­ma­tie Trouw 20.06.2017

19.06.2017

19.06.2017

’Duurdere tabak in regeerakkoord’ Telegraaf 19.06.2017

Zo’n ouderwets regeerakkoord kan echt niet meer Trouw 19.06.2017

PvdA-burgemeesters zetten Asscher onder druk  Elsevier 19.06.2017

PvdA-burgemeesters: we moeten meedoen met de formatie VK 19.06.2017

Sheila Sitalsing: meeregeren, waarom zou Asscher? Hij lijkt het prima naar zijn zin te hebben VK 19.06.2017

18.06.2017

18.06.2017

Asscher: ‘We gaan Rutte niet aan een meerderheid helpen’  Elsevier 18.06.2017

Formatie toont de tragiek van links  Trouw 18.06.2017

Roemer wil geloofwaardigheid behouden  Trouw 18.06.2017

AD 17.06.2017

AD 17.06.2017

Het wordt tijd dat Asscher zijn knopen telt Trouw 17.06.2017

Een formatierecord komt snel dichterbij Trouw 17.06.2017

‘In een coalitie met een meerderheid in beide Kamers zal achterdocht het cement zijn’ Trouw 17.06.2017

Meeregeren? Of niet? Tweespalt binnen de PvdA  AD 17.06.2017

Segers: ‘De informateur kan beter eerst met de PvdA gaan praten’  Trouw 17.06.2017

‘IK DOE HET NIET. PUNT’

Alleen zij kunnen VVD, CDA en D66 nog aan meerderheid helpen AD 17.06.2017

Alleen zij kunnen VVD, CDA en D66 nog aan meerderheid helpen  Trouw 17.06.2017

Rutte en Buma spelen de vermoorde onschuld  VN 17.06.2017

Segers bedankt voor formatie, kaatst de bal weer naar Asscher  Elsevier 17.06.2017

Het wordt tijd dat Asscher zijn knopen telt Trouw 17.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Zoek de overeenkomsten: welke partij vult het ‘motorblok’ het best aan?  VK 16.06.2017

VVD, CDA en D66 praten dinsdag verder NU 16.06.2017

Informateur praat dinsdag verder met ‘motorblok’  AD 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Pechtold zet deur op kier voor ChristenUnie  Elsevier 16.06.2017

Formatie: D66 moet minder dogmatisch denken  Elsevier 16.06.2017

 

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Asscher bepleit migratiedeals Telegraaf 16.06.2017

Asscher hengelt echt niet naar plek aan formatietafel, zegt hij  Elsevier 16.06.2017

Waarom mengt Lodewijk Asscher zich met een opinie-artikel in het asieldebat? VK 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

‘PvdA wél bereid vluchtelingen terug te sturen naar Noord-Afrika’ AD 16.06.2017

Is Asscher toch uit op regeringsdeelname?  Elsevier 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

GroenLinks offert de rechtsstaat op aan een ideaal dat al in 2015 achterhaald was Trouw 16.06.2017

Twee opties Tjeenk Willink Telegraaf 16.06.2017

AD 16.06.2017

AD 15.06.2017

 

 

 

 

Tjeenk Willink sluit SP en PVV uit van kabinetsformatie Elsevier 15.06.2017

Rutte en Buma sluiten Wilders uit, zwart op wit VK 15.06.2017

AD 15.06.2017

AD 15.06.2017

Informateur Tjeenk Willink roept partijen op te bewegen NU 15.06.2017

Meerderheid blijft inzet Telegraaf 15.06.2017

SP buitenspel in formatie, Tjeenk Willink wil verder met ChristenUnie of PvdA VK 15.06.2017

Tjeenk Willink sluit SP en PVV uit van kabinetsformatie  Elsevier 15.06.2017

Leiders motorblok moeten elkaar weer zien te vinden AD 15.06.2017

Roemer vindt dat VVD en CDA elkaar los moeten laten NU 15.06.2017

Roemer wil VVD en CDA uit elkaar trekken Elsevier 15.06.2017

SP volhardt: Geen deelname aan kabinet met VVD  AD 15.06.2017

Roemer wil echt niet Telegraaf 15.06.2017

Informateur wil variant met CU óf PvdA onderzoeken  Trouw 15.06.2017

‘Het is slim dat Jesse Klaver wegblijft van de schuldvraag’  Trouw 15.06.2017

Klaver had tijdens formatie geen vertrouwen in halen doelen Parijs NU 15.06.2017

GroenLinks is nooit een echte groene partij geweest  Trouw 15.06.2017

Heel goed dat Klaver zijn rug recht heeft gehouden VK 15.06.2017

Drukte in de achterkamertjes  Telegraaf 15.06.2017

Klaver: ik ben niet teruggefloten door onzichtbare partijbazen  Elsevier 15.06.2017

Het was niet alleen migratie, zegt Klaver: ‘Op andere dossiers zag ik ook geen compromis doorschemeren’   VK 15.06.2017

Telegraaf 14.06.2017

Rutte baalt van mislukte formatie, en Roemer aan tafel bij Tjeenk Willink Elsevier 14.06.2017

Zoek de overeenkomsten: welke partij vult het ‘motorblok’ het best aan?  VK 14.06.2017

SP op gesprek bij informateur Telegraaf 14.06.2017

SP-leider Roemer morgen bij informateur op bezoek AD 14.06.2017

Rutte en Buma richten zich nu op kabinet met SP, PvdA of ChristenUnie NU 14.06.2017

Tjeenk Willink probeert formatie weer vlot te trekken AD 14.06.2017

VVD verwijt GL koudwatervrees Telegraaf 14.06.2017

LIVE: Jesse Klaver geeft tekst en uitleg aan achterban  AD 14.06.2017

Informateur opnieuw om tafel met Rutte en Buma  AD 14.06.2017

PvdA komt langs bij D66  Telegraaf 14.06.2017

Asscher houdt hoop op kabinetsdeelname levend AD 14.06.2017

Rutte vreest lange formatie en sluit nieuwe verkiezingen niet uit NU 14.06.2017

Rutte: zaak is ingewikkeld Telegraaf 14.06.2017

Jesse Klaver heeft de milieuliefhebbers bedonderd  Elsevier 14.06.2017

Informateur weer verder in Stadhouderskamer  Telegraaf 14.06.2017

Klaver kort gehouden’ Telegraaf 14.06.2017

Felle kritiek op uitleg Klaver over mislukken formatie NU 14.06.2017

Helaas heeft Jesse Klaver een verkeerde afweging gemaakt Trouw 14.06.2017

Waarom de Turkije-deal niet te kopiëren is in Noord-Afrika  Trouw 14.06.2017

Er wordt te gretig naar de wereldvreemde Klaver gewezen Trouw 14.06.2017

De informateur trekt, maar wie helpt?  Trouw 14.06.2017

Misschien moet er nu geen regeerakkoord komen, maar een regeeragenda VK 14.06.2017

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

Aanhang GroenLinks verbijsterd over manoeuvre Klaver  Elsevier 13.06.2017

Onbegrijpelijk: Jesse Klaver liet gouden kans liggen  Elsevier 13.06.2017

Schuift CU aan bij formatiegesprek? Dit zegt Segers over migratiedeals  Elsevier 13.06.2017

juni 14, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, CDA, CU-SGP, formatie, groenlinks, politiek, verkiezingen 2017, VVD, VVD-CDA-D66 | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

Begrotingstekort

Het kabinet dat de opvolger moet worden van Rutte II dacht te kunnen profiteren van extra financiële ruimte, maar daarvan blijkt geen sprake. Vanwege tekorten op het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Onderwijs, moet het nieuwe kabinet zelfs rekening houden met een tekort.  Dat melden althans NOS en De Telegraaf op basis van bronnen in Den Haag.

lees ook: Weer enorme financiële domper bij VWS Telegraaf 24.05.2017

Prognose CPB

In maart publiceerde het Centraal Planbureau een prognose, waaruit bleek dat de nieuwe coalitie kon rekenen op een begrotingsoverschot van ongeveer 3,5 miljard euro in 2017. Door tegenvallers in de zorg en het onderwijs, gaat het nu om een tekort van 1 miljard.

#Formatie: VVD en CDA kunnen D66 niet overhalen om met CU te formeren

‘Juridische blunders’ door Van Rijn

Volgens De Telegraaf valt het tekort vooral te wijten aan het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie zou een aantal ‘juridische blunders’ zijn begaan. De overheid heeft ervoor gezorgd dat het ministerie de komende jaren miljarden moet investeren in de verpleeghuiszorg, veel eerder dan verwacht.

Het gaat om een uitspraak van het Zorginstituut. Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) liet het instituut bepalen hoeveel geld er nodig is voor betere verpleeghuiszorg. Omdat de staatssecretaris deze opdracht heeft gegeven, is de uitspraak juridisch bindend geworden. Het bedrag kan oplopen tot 2 miljard in 2021, zeggen anonieme bronnen.

lees ook: Flink prijskaartje aan betere verpleeghuiszorg AD 24.05.2017

Voorjaarsnota besproken in ministerraad

Het ministerie van Financiën ontkent dat er sprake is van een tekort. Het kabinet bespreekt de Voorjaarsnota woensdag 31.05.2017 in de ministerraad – die een half uur eerder begint dan normaal. Dan moet meer duidelijk worden over de berichten. Volgende week wordt de voorjaarsnota gepubliceerd.

Voorjaarsnota 2017 – 01.06.2017

aanbiedingsbrief-voorjaarsnota-2017

bijlage-1-kamerbrief-voorjaarsnota-2017

bijlage-2-meerjarig-uitgavenbeeld

bijlage-3-verticale-toelichting

Verantwoordingsbrief 2016: Van overheidstekort naar begrotingsoverschot  RO 17.05.2017

Financieel Jaarverslag 2016: voor het eerst in jaren een begrotingsoverschot  RO 17.05.2017

Economische groei op hoogste niveau sinds de crisis  RO 16.05.2017

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 deel 1  

Mooie groei Nederlandse economie

Telegraaf 23.06.2017 De economie is in het eerste kwartaal met 0,4 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat blijkt uit een tweede raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het groeicijfer is gelijk aan dat van de eerste berekening.

De tweede berekening van het bbp wordt altijd 90 dagen na afloop van het kwartaal gepubliceerd. Het beeld van de economie blijft hetzelfde. De groei is vooral te danken aan de investeringen, aldus het statistiekbureau.

Het bruto binnenlands product (bbp) groeit al twaalf kwartalen achter elkaar. Ten opzichte van een jaar eerder groeide de economie in het eerste kwartaal overigens met 3,2 procent. Volgens de eerste berekening was dat 3,4 procent.

Nederlandse staatsschuld voor het eerst in zes jaar onder de Europese norm

VK 23.06.2017 De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee is de staatsschuld voor het eerst in zes jaar lager dan de Europese norm, van 60 procent van het bbp. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger dan 60 procent van het bbp mag zijn, óf daar naartoe moet bewegen. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent.

De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro. Dat is bijna 25 duizend euro per Nederlander. In zijn raming van juni rekent het Centraal Planbureau (CPB) eind 2017 op een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp.

De staatsschuld krimpt wanneer de economie groeit, omdat de schuld wordt uitgedrukt als percentage van de omvang van die economie. Hoe groter de totale Nederlandse omzet, hoe kleiner (relatief) de staatsschuld.

Chique balans voor nieuw kabinet

Nu Nederland voldoet aan het in Brussel afgesproken plafond begint het volgende kabinet de rit met een chique balans. Het vorige kabinet moest juist 50 miljard bezuinigen om het tekort en de te hoge staatsschuld onder controle te krijgen.

De positieve cijfers zijn te danken aan een groeiende economie. Meer werkgelegenheid, meer bedrijvigheid en meer consumptie betekenen meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan uitkeringen. Opgeteld rekent Dijsselbloem op een meevaller van bijna 8 miljard in 2017. Daardoor blijft onderaan de streep geld over.

Betekenen deze positieve cijfers dat een nieuwe regering straks een grote zak geld ter beschikking heeft om naar hartelust te spenderen? Niet direct. Die 9,1 miljard overschot in 2021 is nog ver weg en komt er enkel als een volgende ministersploeg de hand strak op de knip houdt. Dat zal niet gebeuren. Zelfs het demissionaire kabinet is al aan het interen op de meevallers, zo bleek uit Dijsselbloems voorjaarsnota.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   ECONOMIE   POLITIEK   KABINET-RUTTE II

Overheidsschuld onder Europese norm

Telegraaf 23.06.2017 De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het is voor het eerst in zes jaar dat de schuld lager is dan de Europese norm, van 60 procent van het bbp. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp of daar naartoe moet bewegen. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent, aldus het CBS.

De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro, oftewel bijna 25.000 euro per Nederlander. Het Centraal Planbureau (CPB) raamt voor eind 2017 een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp in zijn raming van juni.

Overheidsschuld voldoet voor het eerst in zes jaar aan Europese norm

NU 23.06.2017 De schuld van de Nederlandse overheid voldoet voor het eerst in zes jaar aan de Europese norm.

De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp), meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent.

De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp of daar naartoe moet bewegen.

Begroting

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro, oftewel bijna 25.000 euro per Nederlander.

Het Centraal Planbureau (CPB) raamt voor eind 2017 een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp in zijn raming van juni.

Economische groei

Het CBS maakte vrijdag ook bekend dat de economie in het eerste kwartaal met 0,4 procent is gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dit was een tweede raming. Het groeicijfer is gelijk aan dat van een eerdere berekening.

De tweede berekening van het bruto binnenlands product (bbp) wordt altijd negentig dagen na afloop van het kwartaal gepubliceerd. Het beeld van de economie blijft hetzelfde. De groei is vooral te danken aan de investeringen, aldus het statistiekbureau.

Het bbp groeit al twaalf kwartalen achter elkaar. Ten opzichte van een jaar eerder groeide de economie in het eerste kwartaal overigens met 3,2 procent. Volgens de eerste berekening was dat 3,4 procent.

Lees meer over: Staatsschuld Economische groei

CBS: Consumenten onverminderd positief

AD 21.06.2017 Consumenten hebben weer meer vertrouwen in de markt dan vorig jaar. Tijdens het winkelen is meer geld uitgegeven. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag.

De vertrouwensindex kwam uit op een niveau van 23. Het statistiekbureau constateerde daarbij dat het oordeel over het economische klimaat nauwelijks veranderde en de koopbereidheid iets toenam.

Met 23 ligt het consumentenvertrouwen in juni ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (min 3). Het vertrouwen bereikte in januari 2000 de hoogste stand ooit op 36. Het dieptepunt werd bereikt in maart 2013 met min 41.

Meer besteed

Het CBS maakte ook bekend dat consumenten in april 2,7 procent meer hebben besteed dan een jaar eerder. De groei was daarmee ook hoger dan de maand ervoor. Vooral aan kleding en woninginrichting werd meer uitgegeven.

Groei dit jaar verwacht van 2,4%

CPB: Seinen economie staan op groen

Telegraaf 14.06.2017 Het Centraal Planbureau (CPB) is in zijn nieuwe ramingen positiever geworden over de economische groei in het land.

Het CPB gaat voor 2017 uit van een plus van 2,4 procent, waar eerder nog op 2,1 procent groei werd gerekend. Voor volgend jaar wordt 2 procent groei voorzien, wat betekent dat het stevige aantrekken van de economie voorlopig aanhoudt. Bij de vorige raming eind maart voorzag het CPB voor 2018 nog een plus van 1,8 procent.

De werkloosheid daalt naar verwachting verder, naar 4,9 procent dit jaar en 4,7 procent volgend jaar. Ook de overheidsfinanciën zijn gezond aldus het CPB, met een overschot van 0,5 procent in 2017 en 0,7 procent in 2018.

Eerder deze week verhoogde De Nederlandsche Bank (DNB) zijn prognoses voor de economie ook al. Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken reageert dan ook verheugd: ,,Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd”, verklaart hij. ,,De uitdaging is nu om de groei voor de komende jaren veilig te stellen.”

Net als de centrale bank plaatst het CPB wel kanttekeningen. Zo blijft de ontwikkeling van de lonen nog achter. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dit mogelijk door de flexibilisering van de arbeidsmarkt.

De contractlonen gaan volgens de voorspellingen dit jaar gemiddeld met 1,7 procent omhoog en volgend jaar met 2,0 procent. Ook de inflatie blijft wat onder de maat. Deze komt volgens het CPB waarschijnlijk uit op 1,4 procent in beide jaren. Het licht voor de Nederlandse economie kan daarbij weer ,,op oranje springen”, als internationale onzekerheden veranderen in tegenvallers, waarschuwt het planbureau.

Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk wat de uitkomst van de brexit-onderhandelingen zullen zijn. Buiten Europa is onder meer de koers van de Verenigde Staten onder president Donald Trump een punt van onzekerheid, aldus het CPB.

Economie groeit verder

Telegraaf 14.06.2017 Het blijft goed gaan met de Nederlandse economie. Volgens het Centraal Planbureau groeit de economie dit jaar met 2,4 procent en volgend jaar met 2,0 procent. Vooral de woningmarkt staat in volle bloei.

Dat blijkt uit de cijfers die het rekeninstituut vanochtend heeft gepubliceerd. Op de banenmarkt zijn de cijfers eveneens gunstig, waardoor de koopkracht in Nederland toeneemt. In 2018 daalt de werkloosheid naar 4,7 procent.

Wel blijft de hoogte van de lonen achter, net als de prijzen waardoor de inflatie niet erg stijgt. Volgens de rekenmeesters is dat mede vanwege de flexibilisering van de arbeidsmarkt en vanwege de internationale concurrentie.

Goed nieuws

Minister Kamp van Economische Zaken reageert: „Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd. Dat is goed nieuws voor iedereen: meer kansen voor ondernemers, meer werk, meer koopkracht.”

Wel zegt Kamp nu dat het de ’uitdaging’ is om de groei voor de komende jaren veilig te stellen. „Daarom is het nodig meer te investeren in innovatie en de intensieve samenwerking tussen bedrijven, overheden en kennisinstellingen onverminderd voort te zetten.”

zie ook: Nederlanders tevredener over eigen financiën

CPB: groeiverwachtingen voor 2017 en 2018 flink omhoog

AD 14.06.2017 De seinen voor de Nederlandse economie staan op groen. Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB), die in zijn nieuwe ramingen vandaag positiever is geworden over de economische groei in het land.

Het CPB gaat voor 2017 uit van een plus van 2,4 procent, waar eerder nog op 2,1 procent groei werd gerekend. Voor volgend jaar wordt 2 procent groei voorzien, wat betekent dat het stevige aantrekken van de economie voorlopig aanhoudt. Bij de vorige raming eind maart voorzag het CPB voor 2018 nog een plus van 1,8 procent.

De economie wordt onder meer geholpen door de toenemende wereldhandel. Daarbij loopt de consumptie op en trekken de investeringen aan. De werkloosheid daalt naar verwachting verder, tot 4,9 procent dit jaar en 4,7 procent volgend jaar. Ook de overheidsfinanciën zijn gezond aldus het CPB, met een begrotingsoverschot van 0,5 procent in 2017 en 0,7 procent in 2018.

Eerder deze week verhoogde De Nederlandsche Bank (DNB) zijn prognoses voor de economie ook al. Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken reageert dan ook verheugd: ,,Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd”, verklaart hij. ,,De uitdaging is nu om de groei voor de komende jaren veilig te stellen.”

Kanttekeningen

Net als de centrale bank plaatst het CPB wel kanttekeningen. Zo blijft de ontwikkeling van de lonen nog achter. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dit mogelijk door de flexibilisering van de arbeidsmarkt. De contractlonen gaan volgens de voorspellingen dit jaar gemiddeld met 1,7 procent omhoog en volgend jaar met 2,0 procent. Ook de inflatie blijft wat onder de maat. Deze komt volgens het CPB waarschijnlijk uit op 1,4 procent in beide jaren.

Het licht voor de Nederlandse economie kan daarbij weer ,,op oranje springen”, als internationale onzekerheden veranderen in tegenvallers, waarschuwt het planbureau. Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk wat de uitkomst van de brexit-onderhandelingen zullen zijn. Buiten Europa is onder meer de koers van de Verenigde Staten onder president Donald Trump een punt van onzekerheid, aldus het CPB.

‘Waar blijft onze koopkracht?’

Telegraaf 14.06.2017 Het CPB heeft de verwachtingen over de Nederlandse economie naar boven bijgesteld, eerder deze week kwam DNB ook al met positieve berichten. Maar DFT’s Martin Visser plaatst ook een kanttekening.

Nederland groeit het hardst in tien jaar tijd

Telegraaf 12.06.2017  De Nederlandse economie groeit dit jaar in het hoogste tempo in tien jaar tijd. Goed nieuws voor de overheid, die hierdoor steeds meer overhoudt op de begroting. En voor huishoudens, aangezien de lonen langzaamaan omhoog gaan.

Dat schrijft De Nederlandsche Bank in de vandaag gepubliceerde Economische Ontwikkelingen en Vooruitzichten. Dit jaar groeit het bruto binnenlands product (bbp) naar verwachting 2,5%. Het is het vijfde opeenvolgende jaar dat het bbp hoger is dan het jaar ervoor.

Dat onze economie zo goed draait, is onder meer te danken aan de aantrekkende wereldhandel en een stijging van investeringen door bedrijven. Zowel de overheid als de Nederlandse consument staan er beter voor. „Je moet tien jaar terug in de tijd voor vergelijkbare cijfers” zei Job Swank, directielid van De Nederlandsche Bank (DNB).

Groei zwakt af

De hoge economische groei zwakt de komende jaren wel wat af. In 2018 en 2019 zakt de groei naar 2,1 respectievelijk 1,9%.

De steeds beter draaiende economie betekent ook dat het begrotingsoverschot blijft oplopen, van 0,4% van het bbp vorig jaar tot 1,1% in 2019. Dat is met name omdat de overheid meer geld binnenkrijgt uit inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en btw.

’Bouw buffer op’

DNB schreef in de EOV opnieuw dat ze hoopt dat het nieuwe kabinet dit overschot gebruikt als een buffer voor slechtere tijden. „We zijn kampioen procyclisch beleid”, zei Swank over de neiging om af te remmen in economisch slechtere tijden en gas te geven als het goed gaat.

De betere groei is ook te merken op het salarisstrookje. Vorig jaar stegen de contractlonen bij bedrijven met 1,6%. Dat is het hoogste niveau sinds de kredietcrisis. Maar wat DNB betreft, mogen de lonen nog wel wat verder omhoog. Het percentage dat bedrijven van hun inkomsten aan lonen uitbetalen, ligt onder het langjarig gemiddelde, en het loopt maar mondjesmaat op.

Volgens Swank is dat omdat er nog veel onbenut arbeidspotentieel is, bijvoorbeeld mensen die ontmoedigd zijn over de arbeidsmarkt maar wel weer aan het werk willen, of mensen die part-time werken maar graag meer uren willen maken.

Economische vooruitzichten onverminderd positief

RO 12.06.2017 De nieuwe raming, die de Nederlandsche Bank (DNB) vandaag naar buiten heeft gebracht, voorspelt opnieuw gunstige ontwikkelingen voor de Nederlandse economie. DNB verwacht dat de economische groei van de afgelopen jaren doorzet. In 2017 wordt een economische groei van 2,5% verwacht, in 2018 een groei van 2,1%.

De Nederlandse economie groeit inmiddels twaalf kwartalen op rij, de werkloosheid daalt snel en het vertrouwen van consumenten en producenten ligt op een hoog niveau.

Minister Kamp, Economische Zaken: “In het begin van deze kabinetsperiode gaf ik aan het oneens te zijn met de voorspellingen van veel economen dat een hogere economische groei dan 1 of 1,5 % er niet meer in zou zitten voor Nederland. We kunnen nu gezamenlijk vaststellen dat de Nederlandsche Bank voor dit jaar een groei van 2,5 procent verwacht.

Voor het vijfde achtereenvolgende jaar zal de groei hoger uitvallen dan in het voorgaande jaar. Steeds meer mensen vinden werk en merken in hun portemonnee dat het beter gaat. Nederland staat sterk met de meest concurrentiekrachtige economie van Europa.”

Dalende werkloosheid

In 2016 was er sprake van de snelste werkgelegenheidsgroei sinds 2007. De werkgelegenheid blijft dit jaar en de komende jaren stevig doorgroeien. Daardoor daalt de werkloosheid in 2017 naar 5%, oftewel 539 duizend personen en in 2018 naar 4,6% van de beroepsbevolking, oftewel 444 duizend personen. Omdat sommige delen van de arbeidsmarkt krapper worden, zullen de lonen in 2017 en 2018 naar verwachting sneller toenemen dan in voorgaande jaren.

Gezonde overheidsfinanciën

Het overschot op de begroting verbetert de komende jaren verder en de overheidsschuld neemt hard af. Door de gezonde positie van de overheidsfinanciën neemt de schuld in 2019 naar verwachting af tot 51,3% van het  bbp, ruimschoots onder het schuldencriterium van de EU.  De begroting is in de afgelopen kabinetsperiode met moeilijke maatregelen op orde gebracht.

Daarmee is er in het begrotingsbeleid een solide basis gelegd voor het volgende kabinet om de Nederlandse economie duurzaam te versterken door de energietransitie te versnellen en te investeren in maatregelen die het groeipotentieel verhogen, zoals extra middelen voor het innovatiebeleid.

Zie ook;

Economie blijft groeien: tijd voor hogere lonen, vindt De Nederlandsche Bank

Trouw 12.06.2017 Er viel vandaag niks te klagen in het pand van De Nederlandsche Bank waar directeur Job Swank de economische vooruitzichten voor Nederland schetste. De economie groeit en blijft dat doen, de werkloosheid daalt, het vertrouwen is groot.

Goed, de inflatie had iets hoger gekund en er is natuurlijk die Amerikaanse president, maar dat weerhoudt de Nederlandse economie er niet van vol gas door te razen. Daarom moet een volgend kabinet niet nog harder op het gaspedaal trappen, waarschuwt Swank. Die neiging is bij Nederlandse politici namelijk moeilijk te onderdrukken.

Scandinavische aanpak

Nederland kent een zogeheten procyclisch beleid. Gaat het goed met de economie, dan geeft de overheid volop geld uit. Gaat het slecht, dan volgen de lastenverzwaringen en bezuinigingen elkaar snel op. Het kan ook anders. In Scandinavische landen bijvoorbeeld trappen overheden zachtjes op de rem als de economie snel vooruit gaat en geven zij gas bij als de snelheid terugloopt.

Door lagere belastingen en investeringen verkleinen landen als Denemarken en Zweden de gevolgen van een recessie.

Volgens DNB is dit het moment waarop Nederland het procyclische beleid kan veranderen in een meer Scandinavische aanpak. Dit jaar komt het begrotingsoverschot uit op 0,7 procent. Volgend jaar is dat 1 procent, zo blijkt uit de ramingen van DNB. In 2019 houdt de minister van financiën 1,1 procent van het bruto binnenlands product over; ongeveer 8 miljard euro.

“Dat is geen reden de sluizen open te zetten”, zegt Swank. “Pas bij een percentage boven de één procent ontstaat er ruimte.” Oftewel: als het aan DNB ligt geeft het nieuwe kabinet pas in 2019 de 0,1 procent uit, wat neerkomt op een voor begrotingsbegrippen klein bedrag van 80 miljoen euro.

Dat geld zou het kabinet kunnen steken in de lonen van ambtenaren. Want over de lonen heeft DNB nog wel wat te wensen. President Klaas Knot heeft al meerdere malen gezegd dat de salarissen in Nederland sneller omhoog moeten. Swank herhaalde die boodschap, waarbij hij ook zei dat de overheid als werkgever niet de eerste moet zijn om haar medewerkers royaler te belonen. De publieke sector volgt de markt, niet andersom, zei hij.

In de markt zullen de contractlonen de komende jaren met ongeveer 2 procent stijgen. Toch is er ruimte voor meer. Kijk maar naar de winsten van bedrijven, zegt Swank. Dat DNB zo op loonsverhoging hamert, “iets dat een centrale bank niet snel doet”, heeft te maken met de hardnekkig lage inflatie. De Europese Centrale Bank heeft ondertussen alle mogelijke instrumenten gebruikt, nu is het aan de markt. Als zij de lonen verhogen, volgt de inflatie vanzelf, zo wil de economische wetmatigheid.

Bij al het goede nieuws wilde DNB ook even stilstaan bij de Verenigde Staten, die dreigen met protectionisme. Voor een open economie als Nederland kan dat schadelijk zijn. Maar volgens Swank zijn de gevolgen van een protectionistische politiek beperkt. Tenzij Europa terug gaat pesten en zelf ook importtarieven verhoogt voor Amerikaanse producten.

Dan neemt de handel sterk af. “Toch kan dreigen met tegenmaatregelen handig zijn”, zegt Swank. “Al is het maar om de scherpe kanten van het protectionisme te halen.” Het grootste slachtoffer van dichte grenzen in de Verenigde Staten zijn de Amerikanen zelf, zegt Swank. In het slechtste geval kan hun inkomen met 3 procent dalen.

Prognoses van DNB;

  • In 2017 zal de economie met 2,5 procent groeien, het hoogste percentage in tien jaar.
  • De werkloosheid daalt verder en komt in 2019 uit op 4,4 procent van de beroepsbevolking.
  • De lonen stijgen de komende jaren met ongeveer 2 procent.

Inflatie daalt naar 1,1 procent

Telegraaf 08.06.2017 De inflatie in Nederland is in mei gedaald naar 1,1 procent. Een maand eerder werd door consumenten voor goederen en diensten nog 1,6 procent meer betaald dan een jaar eerder.

Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. Vooral door goedkopere vliegtickets en vakanties op bungalowparken stegen de consumentenprijzen in mei minder. De maand ervoor piekten de prijzen van deze diensten door de schoolvakanties die eind april begonnen, aldus het statistiekbureau. In mei nam de vraag naar vakanties weer af waardoor de prijzen zakten.

Autobrandstoffen werden in mei goedkoper en ook dit had een drukkend effect op de inflatie van consumentenprijzen, zo stelde het CBS.

Prijsontwikkeling energie

Omdat de prijsontwikkeling van energie als autobrandstoffen, gas en electriciteit en voeding sterk fluctueert en de prijzen van alcohol en tabak vaak stijgen door belastingmaatregelen, wordt ook gekeken naar de inflatie exclusief deze productgroepen. De inflatie in mei volgens deze maatstaf steeg met 0,8 procent op jaarbasis. In april was dat nog 1,3 procent.

Op basis van de geharmoniseerde Europese meetmethode daalden de consumentenprijzen vorige maand, van 1,4 procent in april naar 0,7 procent in mei. De inflatie in de eurozone daalde van 1,9 procent naar 1,4 procent. De inflatie in Nederland is vanaf mei 2016 lager dan in de eurozone, aldus het CBS.

Rabo: Nederlandse economie trekt verder aan

Telegraaf 07.06.2017 De Nederlandse economie groeit dit jaar ondanks internationale onzekerheid door. Dat verwachten economen van de Rabobank. Het bbp groeit dit jaar naar verwachting met 2,2 procent. In 2018 is de groei iets minder hoog: 1,9 procent. Vooral de export groeit gestaag.

De economie groeit verder door woninginvesteringen en de consumptie voor huishoudens. Voor een deel zijn dat tijdens de crisis uitgestelde investeringen en aan die inhaalgroei komt na 2018 een einde.

De Rabobank-economen verwachten dat de werkloosheid in 2018 afneemt naar 4,5 procent, maar maken zich zorgen om het besteedbaar inkomen. Dat groeit niet hard genoeg. Een manier om het besteedbaar inkomen te verhogen is om het verschil tussen netto- en brutoloon te verkleinen zodat werknemers meer geld krijgen en werkgevers niet meer kwijt zijn. ,,Zowel de hoogte van het besteedbaar inkomen als de werking van de arbeidsmarkt heeft baat bij verkleining van de wig tussen nettoloon en werkgeverslasten.”

De wereldeconomie groeit dit jaar waarschijnlijk iets harder dan vorig jaar. De groei in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk komt lager uit dan eerder verwacht, maar de eurozone en China presteren juist beter.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

CPB: risico’s economie

Telegraaf 06.06.2017 Onzekerheid over de politieke koers in Europa, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten en de aanhoudend lage rente vormen grote economische risico’s in Nederland.

Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn dinsdagochtend gepresenteerde Risicorapportage Financiële Markten. Vooral het negatieve sentiment in Europa vormt een gevaar voor de Nederlandse economie.

De harde toon in de Brexit-onderhandeling tussen Brussel en Londen vergroten het risico op een harde scheiding tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie en hogere economische kosten. Vragen over de houdbaarheid van de eurozone en onzekerheid rondom de Italiaanse verkiezingen wakkeren het risico nog eens extra aan.

Trump

Ook het beleid van president Donald Trump kan de Nederlandse economie negatief beïnvloeden. Veel is afhankelijk hoe de Verenigde Staten zich opstellen tegenover internationale instellingen, handel en regulering van de financiële sector.

Naast de geopolitieke onzekerheden speelt de aanhoudend lage rente parten. Deze ondermijnt de vermogenspositie van pensioenfondsen en levensverzekeraars.

Pensioen

Vooral voor levensverzekeraars is de situatie penibel. Zij hebben weinig herstelmogelijkheden, zitten in een afkalvende markt en de onzekere afwikkeling van de woekerpolisaffaire staan een herstructurering van de sector in de weg.

Pensioenfondsen kunnen de lage rente nog wel ondervangen door bijvoorbeeld niet te indexeren. Deze maatregelen doen echter wel pijn, aldus het CPB.

Hypotheken

Hoewel Nederlandse banken er beduidend beter voor staan dan enkele jaren geleden, maakt het CPB zich wel zorgen over de toekomstige hypotheekverstrekking. Het Bazels Comité stelt voor om een minimumvloer voor risicogewichten in te stellen, waardoor het gemiddelde risicogewicht voor hypotheken van grote Nederlandse banken toeneemt van de huidige 11,5% naar 35-45%.

Dat zou betekenen dat de de banken €6 miljard extra kapitaal nodig hebben. In plaats van extra geld ophalen om te herkapitaliseren, kiezen banken volgens de rekenmeesters van de politiek er meestal voor de hypotheekkraan dicht te draaien.

De vraag is of andere partijen dit kunnen compenseren. Het marktaandeel van pensioenfondsen (11%) en verzekeraars (17%) op de hypotheekmarkt is afgelopen jaren gestegen, maar lijkt zich nu weer te stabiliseren, concludeert het CPB.

Exit-strategie

Onduidelijkheid over wat er gaat gebeuren met de afbouw van de obligatieportefeuille van de Europese Centrale Bank (ECB) kan volgens het planbureau leiden tot volatiliteit op de financiële markten en hogere rentes. De ECB heeft nog geen exit-strategie gepubliceerd. In de huidige vorm loopt het aankoopprogramma door tot het einde van het jaar, waarbij de bank tot wel €60 miljard per maand aan staatsobligaties opkoopt.

Het CPB brengt op verzoek van de Tweede Kamer sinds 2012 minimaal een keer per jaar een rapportage over de internationale en nationale macro-economische ontwikkelingen in samenhang met ontwikkelingen in de financiële sector. De regelmatige publicatie was een aanbeveling van Commissie-De Wit die onderzoek deed naar de financiële crisis.

Consument laat kassa’s rinkelen

Telegraaf 02.06.2017 Winkeliers hebben in het eerste kwartaal van dit jaar 4,8 procent meer omzet geboekt dan in de eerste drie maanden van 2016.

Ook het aantal verkopen steeg, blijkt uit de Kwartaalmonitor detailhandel van het CBS.

De omzet van onlineverkopen groeide met 14,8 procent. Opvallend is dat bedrijven die zowel een webwinkel als fysieke winkels hebben een sterkere omzetgroei hebben dan pure webwinkels: 16,4 procent tegen 13,6 procent.

De groei van winkels die voedingsmiddelen verkopen bedroeg 3 procent. Het waren vooral de supermarkten die goed boerden. In de non-foodsector, die met 4,1 procent op jaarbasis groeide, waren de woningwinkels de sterkhouders.

Zij profiteerden van de herstelde woningmarkt. De omzet van winkels in doe-het-zelfartikelen en keukens was ten opzichte van een jaar eerder 10,8 procent hoger.

Fysieke elektronicawinkels blijven onder druk staan door de concurrentie van webwinkels. De omzet van elektronicazaken kromp met 3,4 procent. Dat was het negende kwartaal op rij met krimp.

Het aantal openstaande vacatures was het hoogst van de afgelopen twintig jaar. Er stonden 20.000 vacatures open.

Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

RUIMTE VOOR LOONSVERHOGING AMBTENAREN

BB 01.06.2017 Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Pensioenpremies
Het kabinet maakt 342 miljoen extra vrij om de lonen van ambtenaren te verhogen. Daarmee wil de regering de pijn verzachten van de pensioenpremies bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Die stegen meer dan verwacht. Het extra geld komt beschikbaar om het begrotingsoverschot verder toeneemt, naar 1,3 procent in 2012. Dit jaar gaat het waarschijnlijk om 0,2 procent van het bruto binnenlands product. Dat is iets minder dan de 0,4 procent (2,9 miljard euro) vorig jaar, toen er voor het eerst sinds 2008 weer een overschot was. Maar de komende jaren stijgt het overschot weer.

Tegenvallers
Er zijn dit jaar financiële tegenvallers, maar ook meer extra inkomsten. Er is ruimte voor onder meer een loonsverhoging voor ambtenaren, voor meer geld voor de verpleeghuizen en voor meer marechaussees, meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag in de zogenoemde voorjaarsnota. Het gaat om een tussentijdse stand van zaken over de lopende begroting. In de verpleeghuiszorg stelt het kabinet, naast de eerder aangekondigde eenmalige extra honderd miljoen euro, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar om de kwaliteit te verbeteren. Daarnaast komt er tot 2021 in totaal 145 miljoen euro bij om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.
Meevallers
Het kabinet verwacht bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd, mede doordat de economische groei doorzet. Daardoor dalen ook de uitgaven voor werkloosheid. Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg lager uit verwacht. In de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW, waarbij de AOW lager zou worden als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. (ANP/Red.)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Tientallen miljoenen extra voor zorg van huisartsen

NU 01.06.2017 Huisartsen mogen volgend jaar voor enkele tientallen miljoenen euro’s meer zorg verlenen. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid gunt de artsen meer ruimte, omdat langer thuiswonende ouderen en psychiatrisch patiënten steeds meer van hen vragen.

Schippers en de huisartsen, patiënten en zorgverzekeraars spraken donderdag af dat het budget voor huisartsen in 2018 2,5 procent mag stijgen naar een totaal van 3,5 miljard euro. De partijen verlengen daarmee in feite de afspraken die ze in 2014 hadden gemaakt.

Als huisartsen taken overnemen van medisch specialisten, zoals de bedoeling is, kunnen ze nog meer extra geld krijgen. Daarvoor is 75 miljoen euro uit het budget van de specialisten beschikbaar.

Huisartsen staan onder steeds grotere druk, waarschuwen ze. Vooral aan oudere patiënten hebben ze veel werk. Ze krijgen komend jaar meer tijd voor deze patiënten en ook extra ruimte om samen te werken met bijvoorbeeld wijkverpleegkundigen.

Lees meer over: Zorg Huisartsen

‘Staat leent in 2017 wat minder dan gedacht’

Telegraaf 01.06.2017 De Nederlandse staat hoeft dit jaar naar verwachting iets minder geld te lenen dan eerder werd gedacht. Het agentschap van de generale thesaurie van het ministerie van Financiën schat de financieringsbehoefte op dit moment op 56,8 miljard euro, waar eerder nog werd uitgegaan van 58,7 miljard euro.

De bijstelling komt vooral door een stijging van het verwachte kasoverschot. Deze daling wordt echter voor een groot deel tenietgedaan door het terugkopen van leningen die aflopen in 2018 en 2019 en door een afname van het onderpand in contanten.

De volgende actualisatie van de financieringsbehoefte vindt plaats in september, na de publicatie van de Miljoenennota 2018.

LEES MEER OVER; STAATSLENINGEN NEDERLANDSE STAAT OBLIGATIES RENTE ECB

Jeroen Dijsselbloem

Het begrotingsoverschot neemt van 0,2 procent in 2017 verder toe naar 1,3 procent in 2021

RO 01.06.2017  Het begrotingsoverschot loopt naar verwachting op van 0,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2017 naar 1,3 procent van het bbp in 2021. Dat is een verbetering van het EMU-saldo, de inkomsten min de uitgaven van de collectieve sector, van 0,7 procentpunt ten opzichte van de Miljoenennota van vorig jaar en komt vooral door de toename van de verwachte inkomsten in 2017.

De EMU-schuld komt dit jaar naar verwachting uit op 59,4 procent bbp, een verbetering van 2,7 procentpunt (13 miljard euro) ten opzichte van de raming uit de Miljoenennota 2017. In 2010 kwam de staatsschuld voor het laatst onder de zestig procent uit. Dit schrijft minister Dijsselbloem van Financiën in de Voorjaarsnota 2017 die vandaag aan de Tweede Kamer is gestuurd. In verband met de kabinetsformatie is dit jaar een overzicht van de verwachte inkomsten en uitgaven in de komende jaren toegevoegd.

Extra uitgaven

Er is in 2017 ruimte gevonden voor noodzakelijke extra uitgaven aan de verpleeghuiszorg. Het kabinet stelt, naast de eenmalige extra honderd miljoen euro in 2017, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar voor betere kwaliteit in de verpleeghuizen. Dit is een structurele investering vanaf 2017 in de verpleeghuiszorg. Daarnaast wordt er in de periode 2017 – 2021 in totaal 145 miljoen euro beschikbaar gesteld om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Vanwege de hoger dan verwachte pensioenpremie bij het ABP heeft het kabinet 342 miljoen extra vrijgemaakt, zodat er toch ruimte voor loonsverhoging voor ambtenaren is.

Het kabinet heeft 50 miljoen euro extra vrijgemaakt voor veiligheid, stabiliteit, migratiesamenwerking en opvang in de regio. Verder stijgt het budget voor ontwikkelingssamenwerking in 2017 met 62 miljoen euro, vanwege de koppeling aan het hogere geraamde bruto nationaal inkomen (bni).

Daarnaast werkt de lagere asielinstroom in 2016 door in lagere uitgaven van 170 miljoen euro aan asielopvang in 2017. Dit geld wordt teruggeboekt naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

Verder stelt het kabinet structureel 20 miljoen euro extra beschikbaar voor de uitbreiding van de capaciteit van de Koninklijke Marechaussee. Hierdoor kunnen in de komende jaren ongeveer 200 extra marechaussees worden ingezet voor grensbewaking op lucht- en zeehavens.

Meevallers

Het kabinet verwacht in 2017 bijna 8 miljard euro meer aan belasting- en premieontvangsten te ontvangen dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd. Vooral de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard) vallen hoger uit dan verwacht. Dit komt mede doordat de verwachte economische groei in 2017 doorzet.

De uitgaven aan de werkloosheid dalen met 234 miljoen euro in 2017. De werkloze beroepsbevolking komt naar verwachting dit jaar uit op 4,9 procent, waar ten tijde van de Miljoenennota 2017 nog werd uitgegaan van 6,2 procent. Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in zorg in 2017 164 miljoen euro lager uit verwacht.

Tegenvallers

Vanaf 2017 is er een tegenvaller van gemiddeld 200 miljoen euro per jaar op de OCW-begroting, voornamelijk als gevolg van hogere leerling- en studentenaantallen dan eerder geraamd. Het kabinet heeft besloten de tegenvaller in 2017 op te lossen door de inzet van meevallers. Daardoor hoeft er dit jaar niet bezuinigd te worden op de bekostiging van onderwijsinstellingen.

Ook in de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro in 2017, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW.

Deze regeling hield in dat de AOW lager wordt als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. De keuze hoe om te gaan met structurele dekking van deze tegenvallers wordt overgelaten aan nieuw kabinet.

Zie ook; Overheidsfinanciën

GroenLinks-leider Jesse Klaver schoof gisteren aan bij informateur Herman Tjeenk Willink. © ANP

Echte meevaller is er niet voor nieuw kabinet

Trouw 01.06.2017 Het nog te formeren kabinet kan niet rekenen op extra geld, want dat is grotendeels al uitgegeven.

Er is voor het volgend kabinet veel minder extra geld beschikbaar dan optimisten tijdens de verkiezingscampagne begin dit jaar dachten. De economie groeide harder dan gedacht en dus zou het geld tegen de plinten klotsen. Niets is minder waar, blijkt uit de Voorjaarsnota van minister Dijsselbloem van financiën.

Al tijdens het eerste deel van de kabinetsformatie, toen VVD, CDA, D66 en GroenLinks nog met elkaar onderhandelden, sijpelde uit de gesprekken naar buiten dat de partijen gewaarschuwd waren dat al dat beloofde geld er niet zou zijn.

Uit de Voorjaarsnota, het jaarlijkse overzicht over de uitvoering van de begroting van dat jaar en het eerste doorkijkje naar komende jaren, blijkt dat er dermate veel tegenvallers zijn, dat de meevallers al voor een groot deel weer uitgegeven zijn. Ook de komende jaren, want het gaat niet om eenmalige uitgaven.

Zo is er 200 miljoen euro per jaar extra naar de verpleeghuizen gegaan. Dat bedrag komt jaarlijks terug. Ook de tegenvallers bij onderwijs (meer leerlingen en studenten) zijn terugkerend en souperen dus een deel van het extra geld de komende jaren op.

Optimisten verwachtten eerder dit jaar dat er genoeg extra geld zou zijn de komende jaren om een ingrijpende belastingherziening te financieren. Daarvoor is naar schatting 5 miljard euro nodig, waarmee alle negatieve koopkrachtgevolgen van een belastingherziening zouden moeten worden voorkomen. Dat geld is er zeker niet als een nieuw kabinet niet besluit er nieuwe bezuinigingen tegenover te stellen.

Volgens het doorkijkje van Dijsselbloem zal het begrotingsoverschot (0,2 procent), dat dit jaar door alle tegenvallers toch lager uitkomt dan verwacht, de komende jaren wel groeien. Tot uiteindelijk 1,4 procent (rond 12 miljard euro) aan het einde van de nieuwe kabinetsperiode in 2021.

Vergrijzing

Dat overschot kan niet zomaar uitgegeven worden. Opeenvolgende kabinetten pleitten voor een overschot om extra uitgaven door de vergrijzing in de jaren na 2021 op te kunnen vangen. Het zogeheten houdbaarheidstekort, waarin wel met die extra uitgaven rekening wordt gehouden, laat dan ook een veel lager cijfer zien. Daarmee komt de begroting in 2021 grosso modo uit op noch een tekort, noch een overschot.

Belangrijke tegenvallers voor de overheidsbegroting zijn, naast de hogere zorguitgaven en de tegenvallers bij onderwijs, de veel lagere inkomsten uit het aardgas.

De Voorjaarsnota is voor de formerende politici extra slecht nieuws als bijvoorbeeld de brief van staats-secretaris Van Rijn van volksgezondheid aan de Kamer erbij betrokken wordt. In die brief becijferde hij dat er voor de verpleeghuiszorg de komende jaren 2 miljard euro extra nodig is om die sector aan de kwaliteitsnormen te laten voldoen die de Kamer wil stellen.

De cijfers van Dijsselbloem gaan overigens uit van de puur theoretische veronderstelling dat een nieuw kabinet het beleid ongewijzigd laat. Door bijvoorbeeld te bezuinigen op bestaande uitgaven zou ruimte voor nieuw beleid kunnen worden gecreëerd.

Bovendien zijn zijn cijfers gebaseerd op aannames over de prestaties van de economie de komende jaren. Of die aannames nog kloppen kan voor het eerst media deze maand worden nagegaan als het Centraal Planbureau met de nieuwste doorrekeningen komt.

Het kabinet houdt dit jaar geld over, maar minder dan verwacht

Trouw 01.06.2017 Demissionair minister van financiën Jeroen Dijsselbloem benadrukte wel dat een nieuw kabinet een aantal problemen snel zal moeten aanpakken. © ANP

Een nieuw kabinet krijgt dit jaar en de komende jaren te maken met flinke meevallers. In 2021 is er naar verwachting 10,7 miljard euro over. Bovendien zakt de staatsschuld voor het eerst sinds 2010 onder de 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee voldoet het kabinet aan het in Brussel afgesproken maximum.

De meevallers zijn onder meer te danken aan een groeiende economie, waardoor er meer werkgelegenheid is en meer geld wordt uitgegeven en doordat er meer belasting binnenkomt bij het rijk. 

Toch valt het overschot wat tegen vergeleken met eerdere voorspellingen. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde in maart nog een overschot van 0,5, maar in zijn vandaag gepubliceerde voorjaarsnota houdt demissionair minister van financiën Jeroen Dijsselbloem rekening met een overschot van 0,2.

Er zijn daarnaast veel problemen die een nieuw kabinet snel zal moeten aanpakken, benadrukte Dijsselbloem vanmorgen bij de presentatie van de voorjaarsnota. Zo loopt de woningmarkt loopt vast en is er in het onderwijs is er behoefte aan veel extra ondersteuning, aldus Dijsselbloem.

Hoewel het demissionaire kabinet geen nieuw beleid uit mag voeren, wordt er op verschillende terreinen meer geld uitgegeven. Zo werd eerder al bekend dat er extra geld zou gaan naar de verpleeghuizen. Het kabinet stelt, naast de eenmalige extra honderd miljoen euro in 2017, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar die de kwaliteit van de zorg in de verpleeghuizen moet verbeteren. Het kabinet wil daarnaast tot en met 2021 meer geld beschikbaar stellen om extra mensen op te leiden en bij te scholen.

Rustiger vaarwater

Het demissionair kabinet heeft daarnaast een streep gezet door plannen om de mantelzorg te schrappen. Hierdoor worden ouderen die bij hun kind inwonen niet gekort op AOW. Ook is er geld vrijgemaakt voor het uitbreiden van de Koninklijke Marechaussee, een loonsverhoging voor ambtenaren en kan het budget voor ontwikkelingssamenwerking met 62 miljoen omhoog.

Dat er op dit moment nog geen nieuw kabinet is gevormd is volgens Dijsselbloem geen ramp. “De begroting is nu in rustig vaarwater gebracht en met deze economische ontwikkeling gaat dat heel snel verder de goeie kant op”. Voor een gezonde begroting maakt het niet zo veel uit of een nieuw kabinet snel aantreedt of het oude nog even blijft zitten, aldus Dijsselbloem.

Maar mocht het demissionaire kabinet nog de begroting 2018 voor Prinsjesdag moeten opstellen, dan is het “onvermijdelijk” dat er nieuw beleid inkomt, zegt de minister. Er zal extra geld beschikbaar worden gesteld voor knelpunten, bijvoorbeeld om de koopkracht voor bepaalde groepen op peil te houden. “We gaan niet problemen laten ontstaan of laten oplopen.”

Voorjaarsnota: 8 mld naar staatskas

Telegraaf 01.06.2017 Nederland draagt dit jaar in totaal bijna 8 miljard euro meer naar de staatskas aan belastingen en premies dan eerder geraamd. Vooral de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard) vallen hoger uit dan gedacht.

Dat blijkt uit de tussentijdse stand van zaken van de begroting van 2017, de zogenaamde voorjaarsnota, die het kabinet donderdag bekend maakt. De extra miljarden zijn te danken aan de economische groei en zorgen voor overschotten op de begroting. Ook daalt de werkloosheid harder dan eerder gedacht en komt daarmee dit jaar naar verwachting uit op 4,9 procent. Een andere meevaller zit in de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg. Die vallen 164 miljoen lager uit dan geraamd.

Dit jaar nog gebruikt het demissionaire kabinet een deel van het geld om de verpleeghuiszorg te spekken. Ook wordt er 342 miljoen euro gereserveerd voor de verwachte stijging van de ambtenarenpensioenpremies, zodat er financiële ruimte overblijft voor stijging van loonsverhoging voor ambtenaren.

Verder gaat er nog 50 miljoen extra naar opvang in de regio en 62 miljoen naar ontwikkelingssamenwerking, vanwege de koppeling aan het hoger geraamde nationaal inkomen. Doordat er minder asielzoekers ons land inkomen, dalen de uitgaven daarvoor met 170 miljoen euro. Dat geld wordt teruggeboekt naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

Voor de uitbreiding van de Koninklijke Marechaussee stelt het kabinet 20 miljoen euro beschikbaar. Hierdoor kunnen in de komende jaren zo’n 200 extra marechaussees worden ingezet voor onder andere luchthaven Schiphol.

Ook is er geld nodig om enkele tegenvallers op de begroting op te vangen. Zo is er vanaf 2017 een gat van zo’n 200 miljoen euro binnen de Onderwijsbegroting doordat er meer leerlingen en studenten zijn dan gedacht. Ook stijgen de kosten voor de zorg voor ouderen en gehandicapten met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke zorg.

Wat er overblijft van het begrotingsoverschot, gaat naar de staatsschuld. Die komt daarmee dit jaar uit op 59,4 procent, voor het eerst sinds 2010 onder de Europa geëiste grens van 60 procent.

Het demissionaire kabinet gaat vandaag ook met de billen bloot wat betreft openstaande rekeningen voor het volgende kabinet. Zo werkt het extra geld voor de verpleeghuiszorg en de problemen binnen de Onderwijsbegroting de komende jaren nog door. Verder wordt de mantelzorgboete geschrapt, wat een bezuiniging van 200 miljoen moest opleveren, maar dat is inmiddels in de boeken weggewerkt.

Door de groeiende economie wordt echter alsnog een begrotingsoverschot van zo’n 11 miljard euro verwacht tegen 2021. Veel partijen willen daarmee onder andere inzetten op lastenverlichting.

Kabinet verwacht meevaller van 8 miljard euro in 2017

NU 01.06.2017 Het kabinet verwacht voor dit jaar bijna 8 miljard euro meer op te halen aan belastingen en premies dan eerder in de Miljoenennota op Prinsjesdag vorig jaar werd geraamd.

De meevallers komen vooral van de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard). 

Dat staat in de Voorjaarsnota die demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem donderdag naar de Tweede Kamer stuurt. De Voorjaarsnota laat zien welke wijzigingen er door het kabinet zijn doorgevoerd ten opzichte van de Miljoenennota.

De meevaller is te danken aan de aantrekkende economie, die doet het in 2017 beter dan aanvankelijk werd gedacht.

Zo daalt de werkloosheid met de huidige verwachting naar 4,9 procent van de beroepsbevolking. Bij de presentatie van de Miljoenennota in september vorig jaar werd uitgegaan van een werkloosheidspercentage van 6,2 procent.

Daardoor dalen de kosten aan uitkeringen met 234 miljoen euro. Tegelijkertijd wordt er meer inkomstenbelasting geïnd omdat er meer mensen aan het werk zijn. Ook aan hulpmiddelen in de zorg wordt minder uitgegeven dan verwacht: 164 miljoen euro.

In de Voorjaarsnota staat verder dat het begrotingsoverschot dit jaar uitkomt op 0,2 procent van het bbp en verder oploopt naar 1,3 procent in 2021. De staatsschuld blijft dit jaar net onder de door Europa gestelde grens van 60 procent van het bbp. Ook dit is een gunstiger beeld vergeleken met de Miljoenennota op Prinsjesdag.

Tegenvallers

Bij de positieve cijfers is een kanttekening op zijn plaats. Het Centraal Planbureau (CPB) becijferde in maart dat het begrotingsoverschot dit jaar zou uitkomen op een half procent.

Het ministerie van Financiën legt dit verschil van 0,3 procentpunt uit als gevolg van beleid. Het planbureau presenteert de kale cijfers, vervolgens kunnen die in dit geval lager uitvallen als gevolg van politieke keuzes.

Er zijn sowieso tegenvallers te melden. Eerder sprak Dijsselbloem van een tekort op de begroting van het ministerie van Onderwijs van “enkele honderden miljoenen”. Nu is het duidelijk dat het om 200 miljoen euro per jaar gaat. Een gevolg van te laag ingeschatte leerling- en studentenaantallen.

De langdurige zorg valt voor dit jaar 176 miljoen euro duurder uit omdat sommigen aanspraak hebben op meer zorg.

Ook de voorgenomen bezuiniging van de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. De Tweede Kamer had grote problemen met de plannen waarop het kabinet afzag van de bezuiniging. De tegevallers voor dit jaar worden gedekt met de meevallers.

Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) liet woensdag aan de Kamer weten dat de verpleeghuizen per jaar 2,1 miljard euro nodig hebben om op een gewenst niveau te blijven. Daarmee legt de demissionair bewindsman deze opdracht neer bij een volgend kabinet.

Nieuw beleid

Dankzij de goede economische ontwikkelingen, maakt het niet zoveel uit of een nieuw kabinet snel aantreedt of dat het huidige nog even blijft zitten, laat Dijsselbloem in een reactie weten.

Mocht het demissionaire kabinet nog de begroting 2018 voor Prinsjesdag moeten opstellen, dan is het ”onvermijdelijk” dat er nieuw beleid inkomt, zegt de minister. Er zal extra geld beschikbaar worden gesteld voor knelpunten, bijvoorbeeld om de koopkracht voor bepaalde groepen op peil te houden. ”We gaan niet problemen laten ontstaan of laten oplopen.”

Hoewel het overschot aan het eind van een volgende kabinetsperiode vermoedelijk oploopt tot ongeveer 11 miljard euro, vindt Dijsselbloem het vooral belangrijk te kijken naar hoe de overheidsfinanciën er op de langere termijn voor staan.

“Kunnen we dan ook de AOW, de zorg en het onderwijs betalen?”, vraagt de bewindsman zich af. Hij waarschuwt zijn opvolger daarom voor een te los uitgavebeleid.

Mantelzorgboete

De zogenoemde ‘mantelzorgboete’ is definitief van de baan. Op het plan van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) kwam veel kritiek, omdat het immers financieel minder aantrekkelijk zou worden om als ouder een kind of als kind een ouder in huis te nemen om mantelzorg te verlenen. Volgens sommigen wordt het daardoor zelfs onmogelijk gemaakt.

Eerder werd al duidelijk dat de plannen de ijskast ingaan, waardoor de wijziging geen verrassing is voor de lopende begroting. Hoe de lagere inkomsten voor de komende jaren moet worden opgelost, is aan een volgend kabinet.

Uitgaven

Om een volgend kabinet meer inzicht te geven in de financiën, is er een overzicht van de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren toegevoegd.

Voor 2017 stelt het kabinet 100 miljoen euro beschikbaar voor de verpleeghuiszorg. Dat komt bovenop de al eerder aangekondigde eenmalige 100 miljoen euro extra. Daarbij is er 145 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2021 om extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Ambtenaren kunnen een loonsverhoging tegemoetzien dankzij hogere inkomsten van het rijk uit pensioenpremies. Het gaat in totaal om 342 miljoen euro.

Verder gaat er 50 miljoen euro extra naar veiligheid, stabiliteit, migratiesamenwerking en opvang in de regio. Het budget voor ontwikkelingssamenwerking stijgt dit jaar met 62 miljoen euro.

De lagere asielinstroom in 2016 heeft ook nog effect op dit jaar. Er is 170 miljoen euro minder nodig dan gedacht voor de opvang. Dit geld gaat terug naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

De Koninklijke Marechaussee krijgt er structureel 20 miljoen euro bij van het kabinet. Hiermee moeten tweehonderd extra marechaussees worden ingezet voor de grensbewaking op lucht- en zeehavens.

Lees meer over: Voorjaarsnota

Minister Dijsselbloem van Financiën.
Groeiende economie doet wonderen voor staatskas: in 2021 ruim 9 miljard ‘over’

Dijsselbloem heeft goed nieuws voor nieuw te vormen kabinet in voorjaarsnota

VK 01.06.2017 In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product (de omvang van de economie). In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 9,1 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft. Dat is het goede nieuws dat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in zijn voorjaarsnota meegeeft aan de partijen die onderhandelen over een nieuw te vormen kabinet.

Nog een opsteker: dit jaar zakt de staatsschuld voor het eerst sinds 2010 onder de 60 procent van het bbp. Daarmee voldoet Nederland aan het in Brussel afgesproken plafond. Moest het vorige kabinet nog 50 miljard bezuinigen om het tekort en de te hoge staatsschuld onder controle te krijgen, het volgende kabinet begint de rit met een chique balans waar de Europese Commissie enkel goedkeurend bij zal kunnen knikken.

De positieve cijfers zijn te danken aan een groeiende economie. Meer werkgelegenheid, meer bedrijvigheid en meer consumptie betekenen meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan uitkeringen. Opgeteld rekent Dijsselbloem op een meevaller van bijna 8 miljard in 2017. Daardoor blijft onderaan de streep geld over.

De staatsschuld krimpt wanneer de economie groeit, omdat de schuld wordt uitgedrukt als percentage van de omvang van die economie. Hoe groter de totale Nederlandse omzet, hoe kleiner (relatief) de staatsschuld.

Betekenen deze positieve cijfers dat een nieuwe regering straks een grote zak geld ter beschikking heeft om naar hartelust te spenderen? Niet direct. Die 9,1 miljard overschot in 2021 is nog ver weg en komt er enkel als een volgende ministersploeg de hand strak op de knip houdt. Dat zal niet gebeuren. Zelfs het demissionaire kabinet is al aan het interen op de meevallers, blijkt uit Dijsselbloems voorjaarsnota.

Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde in maart dat het overschot dit jaar zou uitkomen op 0,5 procent, maar wat blijkt: het wordt een overschotje van 0,2 procent. Want hoewel de vertrekkende ministersploeg geen nieuw beleid mag maken, slaagt ze er wel in op tal van terreinen nog wat extra geld uit te geven. En naast meevallers zijn er ook tegenvallers, kosten die hoger uitvallen dan vooraf was ingeboekt.

De verpleeghuiszorg krijgt er 100 miljoen bij, een bedrag dat in de komende jaren nog zal oplopen. De langdurige zorg kost 176 miljoen meer dan was geraamd, omdat meer mensen recht blijken te hebben op dagbesteding en huishoudelijke hulp. Door stijgende pensioenpremies moet het kabinet 340 miljoen extra uitgeven aan ambtenarensalarissen.

De regering besteedt zo’n 130 miljoen extra aan veiligheid, migratie en ontwikkelingssamenwerking. De onderwijskosten vallen hoger uit doordat het aantal leerlingen hoger blijkt dan geraamd: een tegenvaller van 200 miljoen euro. En de beruchte ‘mantelzorgboete’ is van de baan.

Een p.s. van Dijsselbloem: het volgende kabinet mag zelf uitzoeken hoe ‘om te gaan met de structurele dekking van deze tegenvallers’.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   NEDERLAND   ECONOMIE

Voorjaarsnota: kabinet rekent op meevaller van miljarden

Elsevier 01.06.2017 Het kabinet verwacht dit jaar bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies op te halen dan in eerste instantie werd gedacht. De staatskas profiteert van de aantrekkende economie.

Het gaat om een meevaller van bijna 8 miljard ten opzichte van de schatting die in de Miljoenennota op Prinsjesdag werd gepresenteerd. Dat blijkt uit de voorjaarsnota – de tussentijdse update van de begroting van dit jaar – die het kabinet donderdag publiceerde.

Er is groei. 

Waarom blijft koopkracht zorgenkindje

Economische groei

De meevaller komt vooral uit hogere inkomsten van de BTW (2,4 miljard euro) en de vennootschapsbelasting (2,3 miljard). Daarnaast viel de loon- en inkomensheffing 1,2 miljard euro hoger uit dan verwacht.

Het ministerie van Financiën meldt donderdag ook dat het begrotingsoverschot oploopt van 0,2 procent van het bruto binnenlands product in 2017 naar 1,3 procent in 2021. Daarnaast daalt de werkloosheid sneller en eerder dan is ingecalculeerd.

De economische groei heeft een duidelijk effect op de financiën van de overheid. Het werkloosheidspercentage ligt in 2017 naar verwachting rond de 4,9 procent. In de Miljoenennota ging het kabinet nog uit van 6,2 procent. De uitgaven aan werkloosheid dalen met meer dan 200 miljoen euro.

Ook tegenvallers

Omdat het aantal asielzoekers dit jaar daalde, wordt er minder aan asielzoekersopvang uitgegeven: een adling van 170 miljoen euro. Wel besteedt het kabinet meer geld aan opvang in de regio (50 miljoen meer).

Meer: dit verandert er in 2017 in uw portemonnee

Niet bij alle ministeries verloopt alles voorspoedig. Structureel moet het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 200 miljoen euro meer aan onderwijs besteden, vanwege te laag ingeschatte studentencijfers. Het kabinet trekt ook meer geld uit voor de zorg, Justitie (de politie en de Marechaussee) en Ontwikkelingssamenwerking.

Het kabinet lost ook een deel van de staatsschuld af en geeft veel geld uit aan de loonsverhoging voor ambtenaren.

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

RUIMTE VOOR LOONSVERHOGING AMBTENAREN

BB 01.06.2017 Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Pensioenpremies
Het kabinet maakt 342 miljoen extra vrij om de lonen van ambtenaren te verhogen. Daarmee wil de regering de pijn verzachten van de pensioenpremies bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Die stegen meer dan verwacht. Het extra geld komt beschikbaar om het begrotingsoverschot verder toeneemt, naar 1,3 procent in 2012.

Dit jaar gaat het waarschijnlijk om 0,2 procent van het bruto binnenlands product. Dat is iets minder dan de 0,4 procent (2,9 miljard euro) vorig jaar, toen er voor het eerst sinds 2008 weer een overschot was. Maar de komende jaren stijgt het overschot weer.

Tegenvallers
Er zijn dit jaar financiële tegenvallers, maar ook meer extra inkomsten. Er is ruimte voor onder meer een loonsverhoging voor ambtenaren, voor meer geld voor de verpleeghuizen en voor meer marechaussees, meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag in de zogenoemde voorjaarsnota.

Het gaat om een tussentijdse stand van zaken over de lopende begroting. In de verpleeghuiszorg stelt het kabinet, naast de eerder aangekondigde eenmalige extra honderd miljoen euro, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar om de kwaliteit te verbeteren. Daarnaast komt er tot 2021 in totaal 145 miljoen euro bij om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Meevallers
Het kabinet verwacht bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd, mede doordat de economische groei doorzet. Daardoor dalen ook de uitgaven voor werkloosheid.

Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg lager uit verwacht. In de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW, waarbij de AOW lager zou worden als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. (ANP/Red.)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

De staatsschuld is weer EU-proof

AD 01.06.2017 De staatsschuld bedraagt dit jaar 13 miljard euro minder dan op Prinsjesdag nog werd verwacht. Voor het eerst sinds 2010 voldoet Nederland daarmee aan de Europese staatsschuldnorm. 

Daarnaast zal Nederland ook in 2017 een begrotingsoverschot boeken, van 0,2 procent, stelt demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in zijn voorjaarsnota.

De staatsschuld mag maximaal 60 procent van het nationaal inkomen bedragen, zo luidt de afspraak in Brussel. Nederland voldeed daar jarenlang niet aan, als gevolg van opeenvolgende begrotingstekorten en de redding van banken zoals ABN Amro. Dit jaar duikt de staatsschuld met 59,4 procent voor het eerst weer onder de afgesproken norm. Ter vergelijking: de Griekse staatsschuld bedraagt nog altijd ruim 170 procent van het bruto binnenlands product.

Niet alleen hosanna

Door de groeiende economie regent het belastingmeevallers. Zo verwacht Dijsselbloem meer btw (2,4 miljard), vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en loon- en inkomensheffing (1,2 miljard). In totaal komt er bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies binnen dan hij op Prinsjesdag verwachtte.

Maar het is niet alleen hosanna. De Onderwijsbegroting komt de komende jaren 200 miljoen euro per jaar tekort, doordat meer leerlingen naar school gaan dan verwacht. Voor dit jaar heeft het kabinet dat tekort weten op te lossen, maar de gaten in de jaren daarna mag een volgend kabinet dichten. Datzelfde geldt voor een tegenvaller van 176 miljoen euro in de langdurige zorg.

Meer geld voor zorg

Tegelijkertijd heeft het demissionaire kabinet besloten meer geld uit te trekken voor de verpleeghuiszorg. Behalve een eenmalige impuls van 100 miljoen euro komt er ook een langjarige stimulans voor eenzelfde bedrag om de kwaliteit in verpleeghuizen te verhogen. Daarnaast is er tussen 2017 en 2021 in totaal 145 miljoen euro beschikbaar om extra zorgmedewerkers op te leiden of om- of bij te scholen. Deze bedragen tellen echter bij lange na niet op bij de 2,1 miljard euro die volgens demissionair staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) op jaarbasis extra nodig is voor de verpleeghuiszorg. Ook dat mag een volgend kabinet regelen.

Verder is er goed nieuws voor ambtenaren. Het kabinet trekt alsnog 342 miljoen euro uit om de hogere pensioenpremies bij ambtenarenpensioenfonds ABP te kunnen betalen. Hierdoor is er toch ruimte voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Waar komt die ‘miljardentegenvaller voor nieuw kabinet’ vandaan?

Elsevier 24.05.2017 Het kabinet dat de opvolger moet worden van Rutte II dacht te kunnen profiteren van extra financiële ruimte, maar daarvan blijkt geen sprake. Vanwege tekorten op het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Onderwijs, moet het nieuwe kabinet zelfs rekening houden met een tekort.  Dat melden althans NOS en De Telegraaf op basis van bronnen in Den Haag.

In maart publiceerde het Centraal Planbureau een prognose, waaruit bleek dat de nieuwe coalitie kon rekenen op een begrotingsoverschot van ongeveer 3,5 miljard euro in 2017. Door tegenvallers in de zorg en het onderwijs, gaat het nu om een tekort van 1 miljard.

#Formatie: VVD en CDA kunnen D66 niet overhalen om met CU te formeren

‘Juridische blunders’ door Van Rijn

Volgens De Telegraaf valt het tekort vooral te wijten aan het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie zou een aantal ‘juridische blunders’ zijn begaan. De overheid heeft ervoor gezorgd dat het ministerie de komende jaren miljarden moet investeren in de verpleeghuiszorg, veel eerder dan verwacht.

Het gaat om een uitspraak van het Zorginstituut. Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) liet het instituut bepalen hoeveel geld er nodig is voor betere verpleeghuiszorg. Omdat de staatssecretaris deze opdracht heeft gegeven, is de uitspraak juridisch bindend geworden. Het bedrag kan oplopen tot 2 miljard in 2021, zeggen anonieme bronnen.

Voorjaarsnota besproken in ministerraad

Het ministerie van Financiën ontkent dat er sprake is van een tekort. Het kabinet bespreekt de voorjaarsnota woensdag in de ministerraad – die een half uur eerder begint dan normaal. Dan moet meer duidelijk worden over de berichten. Volgende week wordt de voorjaarsnota gepubliceerd.

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier

Nieuw kabinet zit financieel minder ruim dan gedacht – hoe ernstig is het?

Vijf vragen over tegenvallers voor nieuwe kabinet

VK 24.05.2017  Het nieuwe kabinet heeft het financieel niet zo ruim als tijdens de verkiezingscampagne nog werd gedacht. Onverwachte tegenvallers duiken nu op. Hoe ernstig is de situatie?

Tegenvallers? En de economische groei dan?

Volgens informateur Edith Schippers kwam minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën gedurende de formatie – toen GroenLinks nog met het ‘motorblok’ van CDA, VVD en D66 onderhandelde – met een vervelende boodschap. Het nieuw te vormen kabinet moet niet denken dat er door de economische groei opeens ook exponentieel veel te besteden zal zijn. Dijsselbloem kondigde volgens Schippers een aantal financiële tegenvallers aan en zei dat er ook in ‘lopende dossiers’ van het huidige, demissionaire kabinet nog financiële addertjes onder het gras zitten.

Wat zijn de tegenvallers?

Jeroen Dijsselbloem van Financiën kwam gedurende de formatie naar informateur Edith Schippers met een vervelende boodschap. © ANP

Het gaat daarbij om uitgaven aan onder meer onderwijs, justitie en verpleegzorg. De onderwijsuitgaven vallen enkele honderden miljoenen euro’s hoger uit dan begroot doordat de leerlingenaantallen verkeerd zijn ingeschat. Bij het ministerie van Veiligheid en Justitie zit mogelijk een tegenvaller doordat de al begrote verhoging van griffierechten niet doorgaat.

Bovendien heeft het huidige kabinet beloofd meer extra geld voor justitie vrij te maken. Dat deed het ook rondom de verpleegzorg. De Telegraaf meldt vandaag dat staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid er per ongeluk voor heeft gezorgd dat het komende kabinet meteen bij aantreden honderden miljoenen naar de verpleeghuiszorg moet loodsen. Het bedrag loopt op tot ruim 2 miljard in 2021.

De bedoeling was om geld uit te geven zodra duidelijk was waar welke behoefte aan was. De Telegraaf stelt dat Van Rijn een advies heeft bedoeld te vragen aan het Zorginstituut over de verpleegzorgkosten, maar nu vast zit aan een juridisch bindende uitspraak daarover en verplicht is het geld uit te geven. Volgens Van Rijn is dit geen onaangename, onverwachte tegenvaller. Alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren, zei de staatssecretaris, en dat kost nu eenmaal geld.

Er is bovendien sprake van een ruilvoettegenvaller. Wat is dat?

Er schuilen tegenvallers in de ruilvoetproblematiek en in de monumentenaftrek

De zogenoemde ruilvoetproblematiek levert vanaf 2019 een tegenvaller op van circa 600 miljoen euro. Kort gezegd komt dat probleem erop neer dat de miljardenuitgaven van de overheid aan vooral ambtenarensalarissen niet in de pas lopen met de gewone loonontwikkeling. Vooraf is de afspraak: de uitgaven van het Rijk mogen niet meer stijgen dan de inflatie. Maar als de lonen in de markt harder stijgen dan de inflatie, geldt dat ambtenarensalarissen daar niet bij mogen achterblijven. Gevolg is dat departementen meer loonkosten hebben, terwijl ze volgens eerdere afspraken minder mogen uitgeven. Dat is een ruilvoettegenvaller.

Om het rijtje tegenvallers compleet te maken: Er schuilt er ook nog een in de monumentenaftrek. Die belastingaftrek voor het onderhoud van monumenten zou geschrapt worden, maar dat gaat niet door.

Om hoeveel geld gaan al die tegenvallers?

Dat is niet exact te specificeren zonder de zogenoemde Voorjaarsnota. Dat overzicht van hoe de overheidsfinanciën er in het lopende begrotingsjaar voor staan, komt volgende week van het ministerie van Financiën. Volgens bronnen van de NOS zou eruit blijken dat het volgende kabinet niet begint met een overschot op de begroting, maar een tekort van 1 miljard.

Minister Dijsselbloem ontkent het bericht krachtig. ‘Pertinent onjuist.’ De bron die de NOS heeft ingefluisterd snapt niets van begrotingen, zei de bewindsman. Dijsselbloem erkende dat er ‘forse tegenvallers’ in de Voorjaarsnota zullen staan, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot.

De tegenvallers waar het nu over gaat, zijn acuut. Die spelen al volgend jaar of het jaar daarna. © ANP

Waar komt het idee vandaan dat er geld genoeg zou zijn?

De tegenvallers waar het nu over gaat, zijn acuut. Die spelen al volgend jaar of het jaar daarna. Waar het in de verkiezingscampagne over ging was de financiële situatie in 2021, het laatste jaar van het volgende kabinet als het de vier jaar volmaakt. Dat heeft te maken met de doorrekening van het Centraal Planbureau van de verkiezingsprogramma’s. De bedragen die daaruit rolden gingen allemaal over 2021. In dat jaar voorspelt het CPB een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product – in euro’s is dat dan 9,1 miljard. Het CBS stelde het overschot in 2016 op 3 miljard.

Maar een begrotingsoverschot is een keuze. Er zijn tal van politieke wensen die in de formatie geregeld moeten worden die geld kosten. Denk aan kleinere klassen, de krijgsmacht, verpleegzorg en een nieuw belastingstelsel. Zonder te bezuinigen op andere posten, is het voorspelde overschot in een oogwenk veranderd in een begrotingstekort zodra er geld gaat naar de grote verlangens van het nieuwe kabinet.

Volg en lees meer over:  POLITIEK  ECONOMIE  NEDERLAND

‘Tekort van 1 miljard op begroting nieuw kabinet’

AD 24.05.2017 Door tegenvallers is het overschot op de begroting van het kabinet volledig verdampt. Er zou nu zelfs sprake zijn van een tekort van 1 miljard euro, zo bevestigen bronnen in Den Haag aan de NOS. Het ministerie van Financiën ontkent de berichtgeving tegen deze redactie. Vandaag wordt de voorjaarsnota besproken in de ministerraad. Naar verwachting wordt dan meer bekend over eventuele tegenvallers. Vooral in de zorg en het onderwijs liep het financieel minder voorspoedig dan berekend en ook op andere gebieden waren er tegenvallers, aldus de NOS.

Het nieuws zou een flinke domper voor het nog te vormen kabinet zijn. In eerste instantie ging men ervan uit dat het nieuwe kabinet zo’n 3,5 miljard extra te besteden zou hebben.

Paniek om fikse tegenvaller

Telegraaf 24.05.2017 Een nieuw kabinet moet door een juridische blunder van het ministerie van Volksgezondheid stevig de hand op de knip houden, melden bronnen aan De Telegraaf.

Onbedoeld heeft het departement ervoor gezorgd dat de overheid de aankomende jaren al verplicht is om aan verpleeghuiszorg miljarden euro’s uit te geven. Het gaat volgend jaar al om honderden miljoenen, oplopend tot zo’n 2,1 miljard in 2021, wordt gemeld. Verwacht werd dat dit pas op termijn het geval zou zijn.

Een ander een gapend gat van 600 miljoen op de begroting is ontstaan vanwege ruilvoetproblematiek. Eerder werd al bekend dat er ook bij het ministerie van Onderwijs grote tekorten zijn. Ingewijden reageren ontsteld.

Het miljardentekort voor de verpleeghuiszorg is in principe uit goede bedoelingen ontstaan. Ruim voor de verkiezingen was compleet politiek Den Haag – van PVV tot GroenLinks – het er over eens dat de kwaliteit in de verpleeghuiszorg tekortschiet. Meer handen aan het bed, was het credo.

Een aantal partijen wilde echter dat dit geld pas zou worden ingeboekt, als het ook daadwerkelijk nodig was. Onverklaarbaar is het namelijk nog steeds dat het ene verpleeghuis veel meer geld opslurpt dan het andere, terwijl hun bewoners evenveel zorg krijgen. Personeel opleiden kost bovendien tijd, zo klonk het. Pas op termijn hoeft er dus pas meer geld naar extra krachten.

Bezuinigen

Politieke partijen die aan de onderhandelingstafel hebben gezeten zijn echter ruw wakker geschud door nieuws vanuit het ministerie van Volksgezondheid en Financiën. Doordat staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) het Zorginstituut heeft laten bepalen wat er nodig is voor betere verpleeghuiszorg, is de uitspraak van deze instelling juridisch bindend geworden. Het betekent dat er al veel sneller en veel meer geld naar de ouderenzorg moet. Het gaat volgend jaar al om honderden miljoenen, oplopend tot zo’n 2,1 miljard in 2021, wordt gemeld.

Het verraste onderhandelaars aan de formatietafel, bevestigen betrokkenen. Toch kwamen zij mede vanwege de ’aap uit de mouw’ met elkaar overeen om iets te doen aan de ’houdbaarheid van de overheidsfinanciën’, oftewel te gaan hervormen en bezuinigen. Hoe die bezuinigingen moesten worden ingevuld, daar kwamen VVD, CDA, D66 en GL niet meer aan toe. De gesprekken waren toen al afgeketst op strubbelingen over migratie.

Bij meerdere fracties wordt het verpleeghuisincident als ’angstaanjagend onhandig’ beschouwd. Gevreesd wordt namelijk dat het ook voor andere sectoren ingrijpende gevolgen heeft. „Gaan we nu straks ook juridisch vastleggen hoeveel leerlingen er maximaal in een klas mogen zitten en welk bedrag daar tegenover staat?”, schetst een geschrokken betrokkene het probleem.

LEES MEER OVER; KABINET BEGROTING MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEIDMARTIN VAN RIJN

Tegenvallers begroting

Telegraaf 24.05.2017 Het kabinet moet forse tegenvallers op de begroting incasseren, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot. Dat heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën woensdagochtend benadrukt. ,,We bereiken dit jaar al een mooi overschot en dat loopt de komende jaren behoorlijk op”, zei Dijsselbloem.

Hij veegde de vloer aan met berichten dat het overschot zou omslaan in een tekort. Wie ,,dit verhaal heeft verspreid heeft geen verstand van begrotingen”, zei hij. ,,Ja, er zijn tegenvallers. En die zullen in de voorjaarsnota worden gepresenteerd. Maar die vallen echt in het niet bij de gunstige ontwikkeling.”

Voor verpleeghuizen is volgend jaar 200 miljoen euro extra nodig. In 2021 kost deze zorg zelfs 2,1 miljard extra. Maar volgens staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) mag dat geen onaangename verrassing heten. Nagenoeg alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren en dat kost nu eenmaal geld, aldus Van Rijn. Haast iedere partij heeft dat volgens hem in haar verkiezingsprogramma al onder ogen gezien.

Het kabinet heeft afgesproken kwaliteitsnormen op te stellen waar de verpleeghuizen aan moeten voldoen. Omdat die eisen bindend zijn, kan het kabinet niet onder de hogere kosten uit die daarvoor moeten worden gemaakt.

Vanaf 2019 is er bij het ministerie van Volksgezondheid bovendien een tegenvaller van ongeveer 600 miljoen. Ook de uitgaven van het ministerie van Onderwijs vallen een paar honderd miljoen hoger uit dan begroot.

 

Weer enorme financiële domper bij VWS

Telegraaf 24.05.2017 Nu het kabinet de deur bijna achter zich dicht kan trekken blijven er maar lijken uit de kast vallen. Dit keer gaat het om een tegenvaller van bijna 750 miljoen euro, opnieuw op de begroting van het ministerie van Volksgezondheid.

Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) moet de nieuwe financiële domper incasseren na een rechterlijke uitspraak. Door een weeffout in de wet blijken veel meer mensen recht te hebben op langdurige zorg. Het kost de Staat opgeteld 745 miljoen euro extra.

De financiële pijn wordt naar achter geduwd en uitgesmeerd. Zo’n 140 miljoen euro is ingeboekt voor het jaar 2019. De jaren daarna gaat het steeds om zo’n 200 miljoen euro.

Eerder werd ook al bekend dat het Rijk zich onbedoeld juridisch heeft vastgepind op extra geld voor de verpleeghuiszorg. Veel politieke partijen wilden daarvoor de knip wel trekken, maar wilden de regie houden over het tempo en de hoogte van het bedrag. Inmiddels is duidelijk dat dat een gepasseerd station is. De overheid moet volgend jaar al 200 miljoen euro betalen, op termijn oplopend naar 2,1 miljard euro.

Lees ook: Paniek om miljardentegenvaller

Een andere tegenvaller van bijna twee miljard euro zit op de begroting van minister Bussemaker (Onderwijs). De blunder is hoofdzakelijk te wijten aan het te laag inschatten van studentenaantallen. Een zeer kostbare blunder, zo blijkt. Ook op dit departement wordt de pijn uitgesmeerd. Volgend jaar prijkt er een min van 470 miljoen euro. De jaren daarna gaat het steeds om zo’n 400 miljoen euro.Bij politieke partijen die eerder aan de formatietafel zaten, zijn de tegenvallers ingeslagen als een bom. Ondanks de economische voorspoed blijken ze miljarden euro’s minder te spenderen te hebben dan kabinet-Rutte II. Hierdoor zullen ze veel zuiniger aan moeten doen, dan menigeen had gedacht.

Het maakt de formatie er niet makkelijker op. Partijen die in het kabinet durven te stappen zullen waarschijnlijk moeten hervormen of zelfs bezuinigen, willen ze voldoende geld overhouden voor de stokpaardjes uit hun verkiezingsprogramma.

LEES MEER OVER; KABINET BEGROTING MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEIDMARTIN VAN RIJN

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Koenders wil meer geld voor BZ

Telegraaf 24.05.2017  Om de veiligheid in Nederland te verbeteren, moet een nieuw kabinet ’tientallen miljoenen’ extra uitgeven aan buitenlands beleid. Daarvoor pleit demissionair minister Koenders (Buitenlandse Zaken). Hij wil meer Nederlandse diplomaten in gevaarlijke landen rondom Europa.

„Diplomaten zijn geen sherrydrinkers”, zegt Koenders. „Ze werken aan de frontlinie aan grote problemen als migratie, terrorisme, criminaliteit en cyberdreigingen. Ze zorgen voor reisadviezen en inlichtingen.”

Koenders reageert met zijn oproep op een rapport waarmee de Adviesraad Internationale Vraagstukken vandaag naar buiten komt. De AIV stelt vast dat er afgelopen decennia een ’verdunning’ heeft plaatsgevonden in de vertegenwoordigingen. Momenteel heeft Buitenlandse Zaken 834 medewerkers in het buitenland. In 2012 lag dit aantal nog op 948 en in 1997 op 1250. Op veel posten zet Nederland noodgedwongen stagiairs in, schrijft de adviesraad.

„Terwijl de situatie op de wereld ingewikkelder is”, zegt Koenders. „Lang hebben we kunnen leven in een wereld die relatief veilig is. Maar onze wereld is onveiliger geworden en dat hangt samen met wat er in het buitenland gebeurt.” De afgelopen jaren is er wel weer wat meer personeel op de diplomatieke posten gezet. „De weg terug is ingezet, maar het is nog niet genoeg”, vindt de minister.

Het ministerie wil vooral versterking van zijn diplomatieke posten in de ’instabiele ring’ rond Europa. In het oosten komt het mankracht te kort in landen als Moldavië en Wit-Rusland. Om migratiestromen vanuit Afrika in te dammen, wil Koenders vooral meer mankracht in landen als Tsjaad en Niger. Nederland heeft daar momenteel geen diplomatieke post.

Ook in grote, staatsgeleide economieën zoals China moet Nederland zijn aanwezigheid vergroten, vindt de PvdA-bewindsman.

De wens van Koenders en het AIV-advies komen overeen met een advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Die schreef dat een nieuw kabinet meer moet uitgeven aan veiligheid door de defensie-uitgaven te verhogen met zo’n 2,5 miljard euro en ambassades moet versterken.

Kabinet incasseert tegenvallers begroting, maar behoudt overschot

NU 24.05.2017 Het kabinet moet forse tegenvallers op de begroting incasseren, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot. Dat heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën woensdagochtend benadrukt.

”We bereiken dit jaar al een mooi overschot en dat loopt de komende jaren behoorlijk op”, zei Dijsselbloem.

Hij veegde de vloer aan met berichten dat het overschot zou omslaan in een tekort. Wie ”dit verhaal heeft verspreid heeft geen verstand van begrotingen”, zei hij. ”Ja, er zijn tegenvallers. En die zullen in de voorjaarsnota worden gepresenteerd. Maar die vallen echt in het niet bij de gunstige ontwikkeling.”

Voor verpleeghuizen is volgend jaar 200 miljoen euro extra nodig. In 2021 kost deze zorg zelfs 2,1 miljard extra. Maar volgens staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) mag dat geen onaangename verrassing heten. Nagenoeg alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren en dat kost nu eenmaal geld, aldus Van Rijn. Haast iedere partij heeft dat volgens hem in haar verkiezingsprogramma al onder ogen gezien.

http://media.zie.nl/e/?v=d8yz67pf2q6s

Kwaliteitsnormen

Het kabinet heeft afgesproken kwaliteitsnormen op te stellen waar de verpleeghuizen aan moeten voldoen. Omdat die eisen bindend zijn, kan het kabinet niet onder de hogere kosten uit die daarvoor moeten worden gemaakt.

Vanaf 2019 is er bij het ministerie van Volksgezondheid bovendien een tegenvaller van ongeveer 600 miljoen.

Ook de uitgaven van het ministerie van Onderwijs vallen een paar honderd miljoen hoger uit dan begroot, bevestigt Financiën. Minister Jet Bussemaker had eigenlijk afgesproken wat te bezuinigen, maar de Tweede Kamer stak daar een stokje voor. Daardoor moeten er echter wel extra miljoenen naar dat departement. Bovendien zijn er volgens ingewijden meer leerlingen en studenten dan het ministerie verwachtte en ook dat kost extra geld.

Lees meer over: Staatsbegroting

Staatsschuld valt 32 miljard euro lager uit dan gedacht

NU 17.05.2017 De staatsschuld is eind vorig jaar 32 miljard euro lager uitgevallen dan eerder werd verwacht bij de presentatie van de Miljoenennota 2016.

Dat blijkt woensdag uit het Financieel Jaarverslag van het Rijk dat op Verantwoordingsdag door minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) is aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. Deze dag wordt in de volksmond ook wel gehaktdag genoemd.

De overheidsschuld bedroeg eind 2016 434 miljard euro. Dat komt neer op 62,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Overigens is dit nog wel hoger dan volgens de EU-norm van 60 procent. De schuld per Nederlander komt nu uit op ongeveer 26.000 euro.

Staatsbezit

De schuld kromp onder meer sneller dan verwacht door een hogere opbrengst bij de verkoop van staatsbezit en nog enkele andere meevallers.

Zo is vorig jaar een eerste deel van verzekeraar ASR voor 1,1 miljard euro naar de beurs gebracht. Verder ging een tweede deel van het overheidsbelang in ABN Amro naar de beurs. Dit zorgde voor 1,3 miljard euro aan inkomsten. En de verkoop van Propertize, de voormalige vastgoedtak van SNS, leverde bijna 0,9 miljard euro op.

Eind 2014 kwam de overheidsschuld nog uit op 450 miljard euro. Een jaar later was de schuld afgenomen naar 441 miljard euro. Naar verwachting zal de schuld dit jaar dalen tot net onder de EU-grens van 60 procent van het bbp. Voor 2018 wordt een verdere daling voorzien.

Begroting

Het Rijk heeft vorig jaar voor het eerst sinds 2008 minder geld uitgegeven dan er binnenkwam. Dit resulteerde in een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro.

Dit zat vooral in een hogere opbrengst uit belastingen en premies dan verwacht. Bovendien heeft het Rijk minder uitgegeven dan eerder is begroot.

Eind 2015 was er nog sprake van een begrotingstekort van 14,1 miljard euro. Een jaar eerder bedroeg het tekort nog 15 miljard euro.

Staatsschuld en begrotingstekort of -overschot

Groei

De Nederlandse economie is vorig jaar met 2,2 procent gegroeid. Dat is het hoogste groeitempo sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008.

Daarnaast is het aantal werklozen met 75.000 afgenomen en daalde het werkloosheidspercentage naar 5,4 procent. Dat is het laagste niveau sinds eind 2011.

Woningmarkt

Ook op de woningmarkt ging het vorig jaar beter. Het aantal verkochte woningen bereikte een record en het aandeel mensen dat een hogere schuld heeft dan hun woning waard is (‘onder water’), nam flink af.

Eind 2015 had nog 25,6 procent van de huishoudens een onderwaterhypotheek. Vorig jaar was dat nog 17,6 procent.

Uithoudingsvermogen

Volgens Dijsselbloem heeft de economie dankzij het uithoudingsvermogen “van een Tom Dumoulin” na een lange klim de voorkant van het peloton bereikt. Het is nu wel zaak onverstoorbaar door te trappen, zei hij.

In het jaarverslag legt het kabinet verantwoording af over de economische en budgettaire ontwikkelingen in 2016. Volgens het kabinet was de rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk in 2016 “opnieuw hoog”, maar ging niet alles goed. Zo kwam de financiële besluitvorming van de Belastingdienst onder verscherpt toezicht te staan.

“De Belastingdienst is druk bezig met een jarenlange en omvangrijke renovatie van de dienst. Daarnaast heeft het ministerie van Financiën maatregelen genomen om het financiële toezicht op de Belastingdienst te verbeteren.”

Op 31 mei volgt er dan in de Tweede Kamer het zogenoemde Verantwoordingsdebat.

Dijsselbloem presenteert Financieel Jaarverslag

Lees meer over: Staatsschuld

Staatsschuld 32 miljard euro lager dan verwacht

AD 17.05.2017 De staatsschuld is vorig jaar 32 miljard euro meer gedaald dan was verwacht door het kabinet. Uiteindelijk bedroeg de schuld eind 2016 434 miljard euro, zo’n 26.000 euro per Nederlander.

Dat maakte minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) vandaag bekend in de Tweede Kamer. Hij presenteerde het Financieel Jaarverslag van het Rijk over 2016 op de zogenoemde Verantwoordingsdag. Op deze ‘gehaktdag’ legt het kabinet verantwoording af over het afgelopen jaar aan het parlement. De schuld zakte sneller door onder meer een hogere opbrengst bij de verkoop van staatsbezit en andere meevallers.

Volgens Dijsselbloem heeft de economie dankzij het uithoudingsvermogen ‘van een Tom Dumoulin’ na een lange klim de voorkant van het peloton bereikt. Het is nu wel zaak onverstoorbaar door te trappen, zei hij.

In 2014 was de overheidsschuld nog 450 miljard euro, 27.000 euro per Nederlander. Het jaar daarop daalde de schuld naar 441 miljard (26.000 euro per Nederlander). Met de schuld van 2016, die 62,3 procent van het bruto binnenlands product uitmaakte, zat Nederland nog wel boven de Europese limiet van 60 procent. Verwacht wordt dat de schuld dit jaar net onder die grens zakt, en in 2018 verder vermindert.

Het Rijk gaf vorig jaar voor het eerst sinds 2008 minder geld uit dan er binnenkwam. Dat zorgde voor een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro, meldde Dijsselbloem verder. De opbrengst uit belastingen en premies was hoger dan verwacht en de uitgaven vielen juist wat lager uit.

De Nederlandse economie groeide in 2016 met 2,2 procent in het hoogste tempo sinds het begin van de financiële crisis in 2008. De werkloosheid kwam uit op 5,4 procent, het laagste niveau sinds eind 2011. Voor het eerst sinds 2009 daalde daarnaast het aantal langdurig werklozen, ook onder ouderen.

Het aantal verkochte woningen bereikte een recordniveau. Het aantal huishoudens met een huis onder water, die dus een grotere hypotheekschuld hadden dan hun woning waard is, daalde naar 17,6 procent. Eind 2015 had nog een kwart van de huishoudens een onderwaterhypotheek.

Niet alles ging goed in 2016, erkent de bewindsman. Hij wijst op de problemen bij de Belastingdienst, waarvan een deel onder verscherpt toezicht is gekomen.

mei 25, 2017 Posted by | 2e kamer, begroting, begroting 2017, formatie, miljoenennota 2017, politiek, prinsjesdag, Prinsjesdag 2017, verkiezingen 2017 | , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

Nieuwe verkenningsronde

Informateur Edith Schippers ontvangt vrijdag 26.05.2017 in een nieuwe verkenningsronde wederom alle fractievoorzitters van grote partijen, in een ultieme poging de kabinetsformatie vlot te trekken.

Schippers spreekt tussen tien uur ’s ochtends en half vijf ’s middags vanwege haar verkennend onderzoek met achtereenvolgens Henk Krol, Geert Wilders, Jesse Klaver, Mark Rutte, Sybrand van Haersma Buma, Lodewijk Asscher, Gert-Jan Segers en Alexander Pechtold.

Met de leiders van de SP, de Partij voor de Dieren, DENK, SGP en Forum voor Democratie neemt Schippers telefonisch contact op.

Hoewel de formatie van een nieuw kabinet muurvast lijkt te zitten, gooit de informateur het bijltje er nog niet bij neer. In een brief aan Kamervoorzitter Khadija Arib schreef ze vanmiddag dat ze nog steeds op zoek is naar opties voor een meerderheidskabinet.

Hoe nu verder?

De grote vraag in Den Haag is hoe het verder moet !!!  Juist nu is gebleken dat een kabinet van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie ook niet tot de mogelijkheden behoort. Verkennende gesprekken tussen D66 en de ChristenUnie mislukten eerder deze week. Eerder viel GroenLinks al af als regeringspartner.

Het enige waar alle partijen het over eens lijken te zijn, is dat de bal nu weer bij Schippers ligt. De voltallige Tweede Kamer wil volgende week in debat over de formatie, mogelijk dinsdag al. Voorwaarde is wel dat er eerst een rapport van de informateur komt.

Uiteindelijk zag D66 gisteren toch geen heil in formele onderhandelingen. ,,Het zat er gewoon niet in,’’ aldus Segers, die zich geen buil valt aan die mislukking.

Strategie

En inderdaad: het onbehagen zal de andere partijen ook bekruipen. Een dezer dagen moet gedebatteerd worden over de impasse. Met de breuk die Pechtold geforceerd heeft met ChristenUnie, zal hij opnieuw op SP en PvdA een appèl doen. Goeddeels is dat strategie. Pechtold wil niet de enige linkse partij in een nieuw kabinet worden, bang als hij is dan felle oppositie te krijgen uit die hoek de komende vier jaar. Op hun beurt zijn SP en PvdA bang om (verder) uitgekleed te worden, als ze wél regeringsverantwoordelijkheid gaan dragen.

Formatie gestrand

De formatieonderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn gestrand. De vier partijen zijn er niet uitgekomen om samen een kabinet te vormen.

Dat heeft informateur Edith Schippers al eerder bekendgemaakt. “Er is ontzettend hard gewerkt, maar de inhoudelijke verschillen zijn te groot gebleken”, aldus Schippers in een persconferentie.

Volgens haar waren de standpunten over asiel en migratie onverenigbaar. “We hebben echt alles geprobeerd om die kloof kleiner te maken, maar uiteindelijk was dat kleine stukje niet te overbruggen.”

De gesprekken over de vorming van een coalitie gingen inmiddels weer verder. Dat heeft informateur Schippers bekendgemaakt. Ze riep de partijen op opnieuw na te denken over hun eigen positie en voorkeur.

De tweede poging een nieuwe regering te vormen blijkt een ingewikkelde puzzel. Alle partijen willen iets anders en niemand wil opschuiven naar de ander.

,,Ik moet constateren dat er in alle varianten altijd onvoldoende steun bestaat bij een of meerdere partijen binnen die combinatie”, aldus Schippers in een korte toelichting. ,,Daarom geef ik de partijen vandaag een moment van reflectie, waarin ze zich kunnen zich beraden op hun positie.”

  View image on Twitter  Deborah Jongejan @djongejan

Een minderheidscoalitie kan ook, zegt Schippers, “maar land is gebaat bij meerderheid”

10:37 AM – 19 May 2017  Twitter Ads info & Privacy

De tweede poging een nieuwe regering te vormen blijkt een ingewikkelde puzzel. Alle partijen willen iets anders en niemand wil opschuiven naar de ander.

De PvdA van Lodewijk Asscher is niet beschikbaar voor een coalitie met VVD, CDA, D66 en SP. Dat heeft Asscher gezegd na een gesprek met informateur Edith Schippers. D66-leider Alexander Pechtold had een vijfpartijenvariant voorgesteld.

Asscher wil dat VVDCDA en D66 en GroenLinks het nog een keer met elkaar proberen. Hij zei dat vorige week ook al, voordat Schippers de partijen opriep om nog een keer over hun standpunten na te denken. Asscher vindt dat de winnaars van de verkiezingen een serieuzere poging moeten doen.

Op de vraag of er varianten zijn waar de PvdA wel beschikbaar voor is, antwoordde Asscher dat dit tot nu toe niet zo is. ,,En ik zie het ook niet gebeuren, want ik vind dat de verkiezingsuitslag moet worden vertaald in een regering”, aldus Asscher.

AD 11.05.2017

AD 11.05.2017

Ook een centrumlinkse coalitie met het CDA zoals die is voorgesteld door Emile Roemer van de SP vindt Asscher niet realistisch. ,,Ik heb nog niet heel erg de indruk dat het CDA daarom staat te springen. Als ik nou een ander signaal krijg van meneer Buma, dan wil ik best over die variant ook nog eens een keer nadenken”, aldus Asscher die daarmee wel de deur op een kier houdt.

Debat 30.05.2017

Het debat start rond 15.30 uur. De Kamer stemt na afloop direct over het voorstel om Tjeenk Willink aan te wijzen als nieuwe informateur. Volg alle ontwikkelingen vanmiddag in ons liveblog.

Zwaargewicht Herman Tjeenk Willink is volgens Schippers de aangewezen persoon om de impasse te doorbreken in de volgende fase van de formatie. Hij zou direct ‘gericht combinaties van partijen’ moeten uitnodigen voor een gesprek. Daarbij moeten alle opties op tafel komen. ,,Het kan, zoals de meesten blijven nastreven, een meerderheidskabinet zijn, maar ook een minderheidskabinet in welke vorm dan ook”, schrijft Schippers.

De Kamer reageerde gistermiddag positief op het voorstel Tjeenk Willink aan te wijzen als nieuwe informateur. De VVD noemt het een ‘prima keuze’, en vindt daarin ook CDA, D66, PvdA, SP, ChristenUnie en SGP aan zijn zijde. Asscher zegt over zijn partijgenoot dat het ‘verstandig is iemand te vragen die zoveel gezag heeft en boven de partijen staat om te kijken of hij schot in de formatie kan brengen’. SP-voorman Emile Roemer hoopt dat de sociaaldemocratische minister van staat ‘de frisheid heeft om tot nieuwe inzichten te komen’.

Verslag

Schippers diende 29.05.2017  haar eindverslag in. Ze concludeert dat er vooralsnog onvoldoende steun is voor welke meerderheidscoalitie dan ook. Toch, stelt ze optimistisch, ziet ze nog ruimte voor beweging. ,,Het vraagt om een gerichte tussenstap waarin partijen nieuwe bereidheid kunnen vinden om zonder voorwaarden vooraf het onderlinge gesprek aan te gaan.”

Ook debatteert de Tweede Kamer dinsdag 30.05.2017 met Schippers over haar eindverslag en over het vervolg van de formatie. Tjeenk Willink kan wellicht dezelfde dag nog zijn gespreksuitnodigingen de deur uit doen.

 

Wie kan met wie regeren? Bekijk het in deze coalitiewijzer

Wie kan met wie?

Stel hier je eigen coalitie samen en bekijk welke partijen eigenlijk inhoudelijk door één deur kunnen – of juist niet.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Terugblik:

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

Formatie opnieuw muurvast: Hoe nu verder? NU 13.06.2017

Hoelang moeten we nog wachten op Rutte-III? AD 13.06.2017

LIVE Debat over ‘Klaver-klucht’  Telegraaf 13.06.2017

Schuift CU aan bij formatiegesprek? Dit zegt Segers over migratiedeals  Elsevier 13.06.2017

Tjeenk Willink strandde op exact hetzelfde punt als Schippers  Trouw 13.06.2017

‘Plan Tjeenk Willink best goed’ Telegraaf 13.06.2017

Zelfs Vluchtelingenwerk verbaasd over eisen Klaver Elsevier 13.06.2017

Vluchtelingenorganisaties bezorgd, milieuorganisaties bedroefd over stuklopen formatie  Trouw 13.06.2017

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

 

Harde kritiek Tweede Kamer op afhaken GroenLinks Trouw 13.06.2017

Ondergrens GroenLinks: ‘Wij sturen oorlogsvluchtelingen niet terug’ VK 13.06.2017

Formatiemagie Tjeenk Willink mocht niet baten: overleg met Klaver strandt opnieuw op vluchtelingenbeleid VK 13.06.2017

LIVE: Tjeenk Willink: We zijn ver gekomen, maar niet ver genoeg AD 13.06.2017

Felle kritiek op uitleg Klaver over mislukken formatie NU 13.06.2017

‘Principiële ondergrens even onbegrijpelijk als ongelooflijk’  Elsevier 13.06.2017

SP-leider Roemer: Rutte jaagt alle partijen de gordijnen in  AD 13.06.2017

Rutte verbijsterd dat overleg stukliep op ‘detail’  Elsevier 13.06.2017

Partijen uiten fel kritiek op afhaken GroenLinks  AD 13.06.2017

Was het onwil van GroenLinks of wilden VVD, CDA en D66 niet bewegen? VK 13.06.2017

VVD, CDA en D66 boos om vluchtelingeneis van Klaver Elsevier 13.06.2017

Tjeenk Willink strandde op exact hetzelfde punt als Schippers  Trouw 13.06.2017

Debat over formatie dinsdag  Telegraaf 13.06.2017

Dan maar een minderheidskabinet? Dit is waarom bijna niemand dat wil VK 13.06.2017

 

Overzicht kabinetsformatie: Ook tweede poging met GroenLinks mislukt  NU 13.06.2017

VVD-coryfee Neelie Kroes: Minderheidskabinet zeker een optie  AD 13.06.2017

VVD, CDA en D66 ontstemd over GroenLinks na mislukken formatie NU 13.06.2017

Reconstructie: Formatie bleek al binnen een paar dagen kansloos Parool 13.06.207

Zo klapten de formatiegesprekken met Jesse Klaver  AD 13.06.2017

Debat over formatie waarschijnlijk dinsdag Telegraaf 13.06.2017

Rutte: ontzettend teleurgesteld Telegraaf 13.06.2017

Jesse wilde niet. Ik ben daar blij om Parool 13.06.2017

ChristenUnie en PvdA: Voor ons is er niks veranderd  AD 13.06.2017

Klaver wilde 25.000 extra vluchtelingen naar Nederland halen  Elsevier 13.06.2017

Overleg met Klaver strandt opnieuw op vluchtelingenbeleid  VK 13.06.2017

AD 10.06.2017

AD 12.06.2017

Tjeenk Willink: ‘GroenLinks kon mijn voorstel niet steunen’  Elsevier 12.06.2017

Pechtold neemt verbitterd afscheid van Klaver, Rutte ‘ontzettend teleurgesteld’ en ‘verbijsterd’ VK 12.06.2017

Tjeenk Willink: meerderheidscoalitie VVD, CDA, D66 en GroenLinks niet mogelijk 2deK 12.06.2017

Kabinetsformatie op dood spoor  Trouw 12.06.2017

Tjeenk Willink: GroenLinks wees eindvoorstel over migratie af  NOS 12.06.2017

Overleg tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks klapt opnieuw: ‘Dit is niet mogelijk’ VK 12.06.2017

Tjeenk Willink: ‘GroenLinks kon mijn voorstel niet steunen’   Elsevier 12.06.2017

Geen nieuwe onderhandelingen VVD, CDA, D66, GroenLinks  NOS 12.06.2017

Formatie met GroenLinks mislukt wéér door migratie AD 12.06.2017

Herstart formatie VVD, CDA, D66 en GroenLinks mislukt NU 12.06.2017

Herstart formatie mislukt  Telegraaf 12.06.2017

Partijen praten verder in Catshuis  Telegraaf 12.06.2017

Formatiepartijen handelen uit angst  AD 12.06.2017

Partijen praten verder over oppakken formatie  AD 12.06.2017

Belastingbetaler de dupe van slome formatie  Elsevier 12.06.2017

Vluchtelingen zetten politiek schaak AD 12.06.2017

Trage formatie belastingstrop  Telegraaf 12.06.2017

11.06.017

11.06.017

De smalle marge maakt de formatie moeizaam  Trouw 11.06.2017

10.06.2017

10.06.2017

Kabinet met D66 en GroenLinks is gedoemd te mislukken  Elsevier 10.06.2017

Bij gebrek aan nieuws is een ruzie altijd leuk  Trouw 10.06.2017

Jesse, ga je steriele positie over Afrikaanse ‘oorlogsvluchtelingen’ herzien  Trouw 10.06.2017

AD 09.06.2017

AD 09.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks praten maandag verder over heikel punt migratie VK 09.06.2017

Formatiegesprekken VVD, CDA, D66 en GroenLinks maandag verder NU 09.06.2017

Catshuisoverleg gaat na het weekend verder  AD 09.06.2017

Zelfbewust GroenLinks stelt hoge eisen aan CDA bij terugkeer aan formatietafel Trouw 09.06.2017

Formatie: ‘motorblok’ en GroenLinks weer bij elkaar in Catshuis  Elsevier 09.06.2017

Vier partijen klaar voor overleg Telegraaf 09.06.2017

De formatie: met man en macht wordt koortsachtig overlegd op dag 86 VK 09.06.2017

AD 08.06.2017

AD 08.06.2017

Overzicht kabinetsformatie: tweede poging met GroenLinks NU 08.06.2017

Vier partijen schorten formatie-overleg op NU 08.06.2017

Overleg Catshuis afgebroken Telegraaf 08.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks spreken verder op het Catshuis  Trouw 08.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks vanavond verder in het Catshuis AD 08.06.2017

Eindelijk beweging: VVD, CDA, D66 en GroenLinks samen in Catshuis VK 08.06.2017

Nieuw formatieoverleg  Telegraaf 08.06.2017

‘Motorblok’ spreekt stiekem met Klaver Elsevier 08.06.2017

AD 07.06.2017

AD 07.06.2017

De formatie is nog altijd geruststellend kneuterig, maar zit muurvast VK 07.06.2017

Angst voor verongelijkte achterban helpt niet in de formatie  Trouw 07.06.2017

Formatie-aan-huis moet de impasse doorbreken  AD 07.06.2017

Geheim overleg Rutte en Klaver bij informateur thuis  AD 07.06.2017

Praten bij informateur Tjeenk Willink thuis, net als zeven jaar terug  Trouw 07.06.2017

Rutte en Klaver op de koffie bij Tjeenk Willink thuis  Elsevier 07.06.2017

Ontmoeting Rutte (VVD) en Klaver (GroenLinks) bij informateur thuis VK 07.06.2017

Rutte en Klaver thuis bij informateur Tjeenk Willink NU 07.06.2017

Rutte en Klaver bij informateur Telegraaf 07.06.2017

Informateur Tjeenk Willink wil ‘nadenkdagje’  AD 07.06.2017

Nog geen groen licht voor Klaver, de bedachtzame Tjeenk Willink heeft meer tijd nodig

06.06.2017

Opties met GroenLinks komen langzaam weer in beeld in de formatie Trouw 06.06.2017

Nog geen groen licht voor Klaver, de bedachtzame Tjeenk Willink heeft meer tijd nodig VK 06.06.2017

Nog geen formatie-onderhandelingen in zicht  NU 06.06.2017

Nog geen beweging in formatie na gesprek VVD, CDA en D66  VK 06.06.2017

Mist trekt niet weg na ‘cruciaal gesprek’ met Tjeenk Willink  Elsevier 06.06.2017

CDA en D66: goed gesprek Willink Telegraaf 06.06.2017

Tjeenk Willink: partijen moeten verder kijken dan vier jaar  Trouw 06.06.2017

Formatie: ‘motorblok’ naar Tjeenk Willink  Elsevier 06.06.2017

Klaver schept geen helderheid Telegraaf 06.06.2017

GL en CU naar informateur  Telegraaf 06.06.2017

GroenLinks bereid te onderhandelen, Segers staat open voor D66 NU 06.06.2017

Informateur loopt op eieren  Telegraaf 06.06.2017

04.06.2017

04.06.2017

Een ontkoningde formatie levert ook verlies op  Trouw 04.06.2017

AD 03.06.2017

AD 03.06.2017

Kunnen we wel zonder de koning?  Trouw 03.06.2017

Tjeenk Willink heeft een schat aan ervaring, maar is alles hetzelfde?  Trouw 03.06.2017

Van der Staaij: ‘D66 meet met dubbele maat’  Elsevier 03.06.2017

Harde eisen minderheidskabinet  Telegraaf 03.06.2017

Opmerkelijk advies Aboutaleb: laat de PVV regeren VK 03.06.2017

Aboutaleb: ‘PVV hoort aan de formatietafel’  Elsevier 03.06.2017

Achterdocht over rentree GroenLinks Telegraaf 03.06.2017

AD 02.06.2017

AD 02.06.2017

Aan zet: Tjeenk Willink, klusjesman van de Koning  VN 02.06.2017

Formatie na weekend verder Telegraaf 02.06.2017

Formatie na Pinksteren verder  AD 02.06.2017

Formatiegesprekken na Pinksterweekend verder  NU 02.06.2017

Brandbrief aan informateur: ‘Verdeel zorggeld evenwichtig AD 02.06.2017

VVD’er Elias: Ik vond Schippers niet juiste type voor formatie  AD 02.06.2017

Tjeenk Willink hult zich in nevelen  AD 02.06.2017 

En plots is er weer de mogelijkheid van een formatie met VVD, CDA, D66 en GroenLinks VK 02.06.2017

AD 01.06.2017

AD 01.06.2017

Rutte en Buma zwijgen: ‘In het belang van voortgang’ AD 01.06.2017

Informateur ontvangt Rutte en Buma samen  AD 01.06.2017

Rutte en Buma samen naar Willink Telegraaf 01.06.2017

Herhaling van zetten: Pechtold wil GroenLinks  Elsevier 01.06.2017

Pechtold houdt vast aan GL Telegraaf 01.06.2017

Pechtold mikt op nieuwe formatiegesprekken met Klaver  NU 01.06.2017

Pechtold: Kans dat GroenLinks weer aanschuift  AD 01.06.2017

Plots klinkt er geen kwaad woord meer over Klaver VK 01.06.2017

Klaver: Altijd gezegd dat regeren onze ambitie is  AD 01.06.2017

Klaver: verschillen blijven heel groot Telegraaf 01.06.2017

‘Wonder nodig voor D66 + CU’ Telegraaf 01.06.2017

GroenLinks en ChristenUnie komen terug aan tafel Trouw 01.06.2017

ChristenUnie gaat pas formeren als D66 dat graag wil  AD 01.06.2017

11:04 Dijsselbloem: uitdagingen kabinet  Telegraaf 01.06.2017

Informateur vraagt de partijen om lef  AD 01.06.2017

Topambtenaar van justitie: Houd ‘superministerie’ heel  AD 01.06.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

Wij, het volk, kunnen prima formeren zonder staatshoofd  VK 31.05.2017

Rutte wil haast maken met de formatie  AD 31.05.2017

Tjeenk Willink richt zich eerst alleen op VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie  VK 31.05.2017

Tjeenk Willink zet in op meerderheidskabinet  AD 31.05.2017

Nieuwe informateur Tjeenk Willink richt zich op vijftal partijen  NU 31.05.2017

Willink praat met Schippers Telegraaf 31.05.2017

Klaver duikt weer op Telegraaf 31.05.2017

GroenLinks en ChristenUnie komen terug aan tafel Trouw 31.05.2017

Rutte meldt zich voor gesprek Tjeenk Willink: ‘Ik ga het zien’  AD 31.05.2017

AD 30.05.2017

AD 30.05.2017

Formatie: beleefdheid maakt plaats voor harde verwijten  Trouw 30.05.2017

‘Kabinet moet roken terugdringen’ Telegraaf 30.05.2017

Met aantreden van Tjeenk Willink komt GroenLinks weer in beeld VK 30.05.2017

Informateur Tjeenk Willink moet impasse doorbreken, Kamer is akkoord VK 30.05.2017

Waarom wil het maar niet lukken met de formatieonderhandelingen?  VK 30.05.2017

Informateur Tjeenk Willink niet ‘vooropgezet’ aan de slag  AD 30.05.2017

Herman Tjeenk Willink moet vastgelopen formatie gladstrijken  AD 30.05.2017

Tjeenk Willink benoemd tot informateur  AD 30.05.2017

Buma hekelt Pechtold in grimmig debat  Elsevier 30.05.2017

Motorblok hoopt dat Tjeenk Willink GroenLinks weer aan tafel krijgt  Elsevier 30.05.2017

Irritatie Rutte en Buma over houding Pechtold in formatie  NU 30.05.2017

PvdA-achterban verdeeld  Telegraaf 30.05.2017

PvdA-achterban diep verdeeld over onderhandelen  EenVandaag 30.05.2017

Word wakker, makke schapen in de Tweede Kamer!  Elsevier 30.05.2017

De VVD kan Wilders de doodskus geven  Trouw 30.05.2017

‘Mark Rutte, u kunt de PVV niet blijven negeren bij de formatie’  AD 30.05.2017

Herrijzenis van de ‘onderkoning’  AD 30.05.2017

De druk op de partijen om te bewegen neemt toe  Trouw 30.05.2017

Kamer debatteert vanmiddag over impasse bij formatie  AD 30.05.2017

Tjeenk Willink: net geen wetenschapper, net geen politcus, wel adviseur Parool 30.05.2017

Schippers neemt taken als minister weer op  Parool 30.05.2017

AD 29.05.2017

AD 29.05.2017

Commentaar: Na 75 dagen formatie is de vrijblijvendheid voorbij VK 29.05.2017

Pechtold moet zich minder arrogant opstellen  Elsevier 29.05.2017

Schippers neemt ministertaken op Telegraaf 29.05.2017

Herman Tjeenk Willink: gezag, en afstand tot actuele politiek  Trouw 29.05.2017

Wilders over Willink: ’Bah!’ Telegraaf 29.05.2017

Fracties positief over Tjeenk Willink, behalve…PVV-leider Geert Wilders    Elsevier 29.05.2017

Kamer positief over Tjeenk Willink als informateur  AD 29.05.2017

’Onderkoning van Nederland’ Telegraaf 29.05.2017

‘Laat Tjeenk Willink het doen’ Telegraaf 29.05.2017

Schippers wil formatie overdragen aan Tjeenk Willink  Elsevier 29.05.2017

Schippers adviseert Tjeenk Willink (PvdA) als nieuwe informateur  VK 29.05.2017

Schippers adviseert Tjeenk Willink als nieuwe informateur  NU 29.05.2017

Schippers komt er niet uit: ‘Stel nieuwe informateur aan’  AD 29.05.2017

Dijsselbloem: ‘Wij sluiten onszelf uit’  Elsevier 29.05.2017

PvdA’er Dijsselbloem: Wij sluiten onszelf uit  AD 29.05.2017

Dijsselbloem: Wij sluiten onszelf uit Telegraaf 29.05.2017

Dijsselbloem wil niet dat PvdA meedoet aan formatiegesprekken  NU 29.05.2017

PvdA-kopstukken: Asscher, word wakker!  AD 29.05.2017

Houd de PvdA nu wel uit het Catshuis  Trouw 28.05.2017

De formatie is vastgelopen: moet Rutte gewoon beginnen met een regeerakkoord?  Trouw 28.05.2017

27.05.2017

27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

Wierd Duk peilt de stemming: ‘Klaver mag best realistischer’  AD 27.05.2017

Of Schippers premier had willen worden, weet niemand  Trouw 27.05.2017

Van Baalen pleit voor PvdA Telegraaf 27.05.2017

Formatie stagneert: meeste partijen zien minderheidskabinet als laatste redmiddel  VK 27.05.2017

De linkse dagdroom van Max van Weezel  VN 27.05.2017

AD 26.05.2017

AD 26.05.2017

Schippers brengt maandag verslag uit  Elsevier 26.05.2017

Schippers ziet beweging in vastgelopen formatie  NU 26.05.2017

Formatie: Schippers verwacht dat de boel in beweging komt  AD 26.05.2017

Formatie blijft muurvast  Telegraaf 26.05.2017

Binnenhof wacht op een Houdini-act  Trouw 26.05.2017

De formatie moet verder, de zelfgekozen dood liever niet  Trouw 26.05.2017

Formatie is net ’n midweekje Drenthe plannen AD 26.05.2017

Schippers ondanks impasse optimistisch over ka­bi­nets­for­ma­tie  Trouw 26.05.2017

De druk op GroenLinks neemt toe in de formatie Trouw 26.05.2017

Klaver wil terug aan tafel als VVD, CDA en D66 bewegen op migratie  VK 26.05.2017

Rutte en Buma staan open voor nieuwe gesprekken met GroenLinks NU 26.05.2017

Schippers: ‘Kom met compromis of accepteer minderheidskabinet’  Elsevier 26.05.2017

Wilders: benoem drie informateurs  Telegraaf 26.05.2017

Wilders: informateur Agema moet optie VVD, PVV, CDA onderzoeken  Elsevier 26.05.2017

Buma zou wel gek wezen als-ie nu over links gaat  Elsevier 26.05.2017

Roemer werkt achter de schermen nog steeds aan Kabinet-Buma I  Elsevier 26.05.2017

Roemer wil twee nieuwe informateurs  AD 26.05.2017

Reddingsplan Henk Krol Telegraaf 26.05.2017

De strohalmen van de formatie zijn Roemer en Asscher VK 26.05.2017

Overzicht kabinetsformatie: Van verkiezingsuitslag tot impasse  NU 25.05.2017

Waarom de angst van D66 terecht is  Trouw 25.05.2017

Nu dreigt minderheidskabinet  Telegraaf 25.05.2017

Schippers zegt dat minderheidskabinet ‘dreigt’  NU 25.05.2017

Schippers: Zonder beweging dreigt minderheidskabinet  AD 25.05.2017

‘Houdini’ Mark Rutte neemt regie in vastgelopen formatie  AD 25.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

Totale patstelling in formatie, wat is er nog wel mogelijk?  NU 24.05.2017

Deze vrolijkheid leverde geen doorbraak op VK 24.05.2017

Weinig vertrouwen in formatie  Telegraaf 24.05.2017

Hoe moet het verder met de formatie?  Trouw 24.05.2017

Ascher wil debat  Telegraaf 24.05.2017

Kamer wil na weekend debat over formatie  Telegraaf 24.05.2017

Kamer wil na weekend debat  Telegraaf 24.05.2017

Informateur doet vrijdag opnieuw verkenningsronde AD 24.05.2017

Rutte geeft formatie met D66 en CU niet op  NU 24.05.2017

Rutte houdt optie CU open  Telegraaf 24.05.2017

Buma teleurgesteld in mislukte gesprekken, maar Rutte is optimistischer  Elsevier 24.05.2017

Toekomstige afsplitsingen PVV schuiven aan bij formatie  VK 24.05.2017

Wilders boos om zonnig overleg Telegraaf 24.05.2017

Wilders boos: Rutte zit liever op strand dan aan tafel met mij  Elsevier 24.05.2017

Rutte en Pechtold houden formatieoverleg op Scheveningen OmroepWest 24.05.2017

Rutte en Pechtold blijven twisten; geen coalitie in zicht waarover beiden het eens zijn VK 24.05.2017

VVD en CDA moeten zinspelen op kabinet met PVV  Elsevier 24.05.2017

Jongerenafdeling D66 snapt afwijzen CU: ‘Met veel programmapunten afgelopen zijn’ VK 24.05.2017

Jonge D66’ers hadden vertrouwen in kabinet met CU  Elsevier 24.05.2017

VVD en CDA kunnen Pechtold niet overhalen om met CU te formeren  Elsevier 24.05.2017

’MH17 moet in regeerakkoord’ Telegraaf 24.05.2017

Koenders wil meer geld voor BZ  Telegraaf 24.05.2017

Schippers wil door met verkenning formatie NU 24.05.2017

Formatie nog geen stap verder Telegraaf 24.05.2017

D66 weigert nieuw gesprek na mislukt overleg met ChristenUnie NU 24.05.2017

D66 wil niet praten met partijen Telegraaf 24.05.2017

D66 houdt poot stijf: geen coalitie met ChristenUnie  VK 24.06.2017

23.05.2017

23.05.2017

Schippers: ‘Het ontbreekt aan politieke wil’ Elsevier 23.05.2017

Rutte, Buma willen opheldering Telegraaf 23.05.2017

Schippers weet ’t ook niet meer Telegraaf 23.05.2017

Kabinet met ChristenUnie nu al van de baan  Elsevier 23.05.2017

Verkenning D66 en CU mislukt Telegraaf 23.05.2017

D66 begint met tegenzin aan verkennend gesprek met ChristenUnie  VK 23.05.2017

D66 en ChristenUnie akkoord met verkenning formatie  NU 23.06.2017

D66 en ChristenUnie toch in gesprek over vorming coalitie   AD 23.05.2017

Egeltjesdans Pechtold en Segers nadert ontknoping  VK 23.05.2017

Pechtold bereid met ChristenUnie te praten  Elsevier 23.05.2017

Alle ogen gericht op D66: komt Pechtold met een formatievoorstel?  Elsevier 22.05.2017

Geen formatie-onderhandelingen met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie NU 23.05.2017

D66 en ChristenUnie gaan niet onderhandelen over de vorming van een kabinet Trouw 23.05.2017

22.05.2017

22.05.2017

Waarom Pechtold niet met de ChristenUnie wil regeren Trouw 22.05.2017

Schippers: ‘Formatie met ChristenUnie is laatste optie’  Elsevier 22.05.2017

Formatie: Waarom Schippers toch bij D66 en ChristenUnie uitkomt  NU 22.05.2017

D66 heeft bijna geen keus meer: nu is de ChristenUnie aan de beurt  VK 22.05.2017

Schippers: Coalitie tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderzoeken  NU 22.05.2017

SP doet beroep op ‘premier’ Buma NU 22.05.2017

D66 wil coalitie met SP en PvdA  NU 22.05.2017

Informateur Schippers ontvangt opnieuw fractieleiders  NU 22.05.2017

Fracties D66 en ChristenUnie beslissen over samenwerking VK 22.05.2017

Fracties D66 en ChristenUnie beslissen over samenwerking  VK 22.05.2017

Schippers zet D66 en CU voor het blok  Trouw 22.05.2017

21.05.2017

21.05.2017

D66-prominenten zien geen kans op slagen met ChristenUnie NU 21.05.2016

Van Rutte wordt nu leiderschap gevraagd  Trouw 21.05.2017

20.05.2017

20.05.2017

Werkgeversvoorman Van Straalen: ‘Lange formatie kent risico’s’ NU 20.05.2017

Geen enkele reden om zo geheimzinnig te doen rond de formatie  Trouw 20.05.2017

Laat Rutte vijf heldere voornemens op A4’tje zetten: wie meedoet, krijgt drie ministers  VK 20.05.2017

De ChristenUnie hoopt op een uitnodiging van Schippers  Trouw 20.05.2017

CU-leider Segers hekelt smoesjes van Alexander Pechtold  AD 20.05.2017

De VVD is nog niet helemaal over de breuk met GroenLinks heen Trouw 20.05.2017

Moet de koning weer een rol krijgen in de formatie?  Trouw 20.05.2017

Er zullen in deze formatie waarschijnlijk nog vele schimmige debatten volgen  Trouw 20.05.2017

Maak van voltooid leven geen breekpunt tijdens de formatie Trouw 20.05.2017

Bert Wagendorp: ‘Lodewijk, de PvdA stapt in, of het land gaat ten onder’  VK 20.05.2017

19.05.2017

19.05.2017

Schippers wil nog niet van impasse spreken en last ‘moment van reflectie’ VK 19.05.2017

Schippers wil nog niet spreken van impasse in formatie NU 19.05.2017

Bijna-impasse in formatie: wie schuift al mokkend toch nog aan?  VK 19.05.2017

Rutte zag al een kabinet met GroenLinks  Trouw 19.05.2017

Rutte ‘onder de indruk’ van Jesse Klaver  AD 19.05.2017

18.05.2017

18.05.2017

Impasse dreigt in kabinetsformatie: Pechtold en Roemer houden voet bij stuk VK 18.05.2017

Buma vreest voor impasse in kabinetsformatie NU 18.05.2017

ChristenUnie staat open voor onderhandelingen met D66  NU 18.05.2017

Pechtold ziet in coalitie met ChristenUnie weinig kans van slagen NU 18.05.2017

17.05.2017

17.05.2017

Pechtold verhoogt druk op PvdA en SP om te praten over coalitie NU 17.05.2017

Rutte wil SP, PvdA of Christenunie als vierde partij NU 17.05.2017

Partijen roepen SP op te onderhandelen met VVD NU 17.05.2017

Migratie levert cynisch spel op  AD 17.05.2017

Schippers weer informateur, wil volgende week ‘met nieuwe ploeg aan tafel’ VK 17.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

Woensdag debat over mislukte formatie NU 16.05.2017

De formatie, welke opties zijn er nog over?   NU 16.05.2017

Kamervoorzitter Arib ontvangt fractieleiders na mislukte formatiepoging NU 16.05.2017

15.05.2017

15.05.2017

Partijleiders willen geen schuldige voor mislukken formatie aanwijzen NU 15.05.2017

Formatiepoging VVD, CDA, D66 en GroenLinks geklapt  NU 15.05.2017

mei 25, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, 50 plus, CDA, CU-SGP, D66, Denk NL, formatie, geert wilders, henk krol, politiek, PvdA, PVV, sp, verkiezingen 2017, VVD | , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3

Nieuw kabinet

Het nieuwe kabinet zal allereerst moeten zorgen dat meer mensen in hun portemonnee gaan voelen dat het economisch beter gaat. Dat stelt vakbond FNV in een reactie op de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).

Volgens het CPB stijgt de koopkracht de komende jaren nauwelijks, terwijl de economie verder groeit en het begrotingsoverschot oploopt. ,,Het geld is er, dus er staat een nieuw kabinet niets in de weg om te investeren in mensen en de kwaliteit van de samenleving’´, aldus FNV-voorzitter Han Busker.

Ook met het Nederlandse bedrijfsleven gaat het na jaren van crisis weer beter. ,,Nu zijn de gewone man en vrouw aan de beurt om te merken dat de economie aantrekt’´, vindt Busker. FNV pleit onder meer voor een betere aanpak van verdringing op de arbeidsmarkt en meer vaste banen in de publieke sector.

De overheid behaalde in 2016 een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Het overschot betreft 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was er nog een tekort van 2,1 procent. De zogenoemde schuldquote van de overheid daalt sinds 2015 en kwam eind 2016 uit op 62,3 procent van het bbp.

De overheid behaalde voor het laatst een overschot in 2008. Het jaar daarop volgde door het uitbreken van de financiële crisis een tekort van 5,4 procent. Van 33,5 miljard euro tekort in 2009 ging de overheid naar 2,9 miljard euro overschot in 2016, constateerde het statistiekbureau.

Volgens het CBS bedroegen de inkomsten van de Nederlandse overheid vorig jaar 307 miljard euro, een stijging van meer dan 14 miljard euro ten opzichte van 2015. Dat is te danken aan hogere opbrengsten uit belastingen en sociale premies. Lagere aardgasbaten hadden juist een negatief effect van 3 miljard euro op de inkomsten van de overheid.

De overheidsuitgaven gingen vorig jaar met bijna 3 miljard euro omlaag tot ruim 304 miljard euro. Het statistiekbureau merkte daarbij op dat de afdrachten aan de Europese Unie vorig jaar bijna 4 miljard euro lager waren. Daarvan is 3 miljard euro eenmalig. De rentelasten namen af met bijna 1 miljard euro. Wel stegen de uitgaven aan lonen en salarissen van ambtenaren, evenals de lasten voor sociale uitkeringen.

De staatsschuld stond eind vorig jaar op 434 miljard euro, een afname met 7 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder. Met een schuld van iets meer dan 62 procent van het bbp voldoet Nederland bijna aan de Europese norm die stelt dat een EU-lidstaat geen hogere schuld mag hebben dan 60 procent van het bbp. De cijfers die het CBS vrijdag heeft gepresenteerd, zullen ook aan de Europese Commissie worden gerapporteerd.

De gepubliceerde cijfers – het planbureau komt elk jaar in maart met een prognose over de economische ontwikkelingen voor de komende jaren – kunnen een vliegende start geven aan de onderhandelingen over een mogelijke coalitie tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, die volgende week moeten beginnen.

Onderhandelingen

De onderhandelingen over de formatie van een nieuw kabinet gaan volgende week onder een uniek gunstig economisch gesternte van start. Nog nooit in de politieke geschiedenis na de oorlog kon een formatie rekening houden met een begrotingsoverschot in de volledige reguliere kabinetsperiode.

Volgens het vanmorgen door het Centraal Planbureau (CPB) gepubliceerd Centraal Economisch Plan zal de begroting tot en met 2021 een overschot laten zien, mocht tenminste een nieuw kabinet niet alles aan nieuw beleid gaan uitgeven. In 2021 zou het overschot uit kunnen komen op 11 miljard euro, 1,3 procent van de omvang van de totale economie.

Vorig jaar sloegen de rode cijfers om in zwarte. Minister Dijsselbloem van Financiën hield in 2016 onder de streep 2,9 miljard euro over, terwijl hij de Kamer vorige maand nog meldde 200 miljoen euro over te houden. De economie groeide in 2016 met 2,2 procent, ondanks dat er minder gas werd opgepompt in Groningen. Die reductie scheelde 0,2 procent groei.

Tegenover de gunstige financiële cijfers staat echter wel de waarschuwing van het planbureau dat Nederland rekening moet houden met de mogelijkheid dat de groei van de economie blijvend op een veel lager niveau uit zal komen. 3 procent groei, zoals in het verleden, zal niet meer voorkomen. Hooguit breidt de economie tot 2021 met gemiddeld 1,7 procent uit.

Regeersakkoord nieuw kabinet

Donderdag kwamen de lijsttrekkers van VVD, CDA, D66 en GroenLinks bijeen voor een formatiegesprek, onder toeziend oog van verkenner Edith Schippers. Kunnen de vier – zeer verschillende – partijen tot een Regeerakkoord komen?

Ook VVD-coryfee Frank de Grave heeft zijn partij opgeroepen prioriteit te geven aan het klimaatbeleid. Daar ontstaan direct problemen: volgens doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) zorgen alleen al de kilometer- en spitsheffing van GroenLinks voor een lastenverzwaring van 4 miljard euro, terwijl de VVD de lasten voor automobilisten juist wil verlagen met 200 miljoen euro.

De totale lastenverzwaring door de klimaatplannen van GroenLinks komt uit op 16,4 miljard euro. In de plannen van D66 kost het klimaatbeleid de belastingbetaler zo’n 9,5 miljard euro; als het aan de VVD ligt, geeft Nederland er maar 500 miljoen euro aan uit. Het CDA heeft de kosten van zijn klimaatplannen niet laten doorrekenen.

(De)nivellering?

Daarnaast willen CDA en VVD een einde maken aan het langdurige ‘nivelleringsfeestje’, terwijl het partijprogramma van GroenLinks door Klaver zelf ‘een groot aanvalsplan om ongelijkheid aan te pakken’ wordt genoemd. De partijen verschillen veel in hun ideeën over wie het meest moet profiteren van de economische groei nu de crisis voorbij is.

Als het aan de VVD en het CDA ligt, profiteren vooral werkenden en huishoudens met een middeninkomen. GroenLinks richt zich meer op de lage inkomens. Zo gaan uitkeringsontvangers er bij GroenLinks net zoveel op vooruit in koopkracht als werkenden (beiden 1,3 procent). Bij de VVD gaan werkenden erop vooruit en uitkeringsgerechtigden erop achteruit.

Ondernemers blijken helemaal niet zo laaiend over de winst van GroenLinks: ‘Plannen zijn doodsteek bedrijfsleven’

De partij van Klaver zal ook moeten inleveren bij de zorg: D66, CDA en VVD hebben aangegeven er niet nog meer in te willen investeren. GroenLinks vindt een toename van de zorgkosten minder een probleem.

zie ook:  Op weg naar kabinet Rutte-3

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – miljoenennota versus rijksbegroting 2017

zie ook: Algemene Beschouwingen Miljoenennota Begroting 2017

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Op weg naar de Begroting 2017

Nederland hoeft 80 miljoen minder aan EU af te dragen

NU 11.05.2017 Nederland kan een meevaller van zo’n 80 miljoen euro uit Brussel verwachten. Dat is wat Den Haag minder aan de Europese Unie hoeft af te dragen, omdat daar vorig jaar meer geld binnenkwam dan verwacht.

De EU ontving in 2016 1,7 miljard euro meer dan begroot, vooral door hogere inkomsten aan boetes en door rente op late betalingen. Dat meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag aan de Tweede Kamer.

Brussel gaf vorig jaar ook 4,9 miljard euro minder uit dan in de begroting stond. Zo was er veel geld gereserveerd voor steun aan achtergebleven gebieden, maar het kwam bij de uitvoering tot vertragingen. De verwachting is dat dat geld de komende jaren alsnog wordt uitgegeven.

Lees meer over: Nederland EU

Meevaller uit Brussel voor schatkist

 

Telegraaf 11.05.2017 Nederland kan een meevaller van zo’n 80 miljoen euro uit Brussel verwachten. Dat is wat Den Haag minder aan de Europese Unie hoeft af te dragen, omdat daar vorig jaar meer geld binnenkwam dan verwacht.

De EU ontving in 2016 1,7 miljard euro meer dan begroot, vooral door hogere inkomsten aan boetes en door rente op late betalingen. Dat meldde minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag aan de Tweede Kamer.

Brussel gaf vorig jaar ook 4,9 miljard euro minder uit dan in de begroting stond. Zo was er veel geld gereserveerd voor steun aan achtergebleven gebieden, maar het kwam bij de uitvoering tot vertragingen. De verwachting is dat dat geld de komende jaren alsnog wordt uitgegeven.

‘Meevallers gebruiken voor verlaging staatsschuld’

Telegraaf 04.04.2017 Peiling DFT – De extra inkomsten voor de Nederlandse schatkist dankzij de aantrekkende economie moeten door het nieuwe kabinet worden besteed aan het verder terugbrengen van de staatsschuld.

Althans dat meent ruim een derde van de respondenten aan een poll van DFT.nl

Het Nederlandse kabinet heeft vorig jaar €4,3 miljard aan extra inkomsten gekregen doordat het economische klimaat in ons land zich beter heeft ontwikkeld dan verwacht.

De keus om de meevallers te gebruiken voor het verlagen van de staatsschuld is voor 35% van de respondenten de beste optie.

Het omlaag brengen van de BTW krijgt van 27% de voorkeur. Iets meer dan een kwart meent dat een verlaging van de AOW-leeftijd het meest voor de hand ligt.

Het opschroeven van de ontwikkelingshulp of een verhoging van de defensie-uitgaven is voor 3% respectievelijk 9% favoriet.

Pechtold noemt DNB-advies niet achterover te leunen ‘verstandig’

NU 31.03.2017 D66-leider Alexander Pechtold vindt het advies dat de president van De Nederlandse Bank (DNB) Klaas Knot voor het volgende kabinet heeft, om ondanks de economische groei toch op de centen te letten, “verstandig”.

“In Nederland zijn we altijd heel zuinig en zorgvuldig als het om geld gaat”, zei hij vrijdag na afloop van het gesprek dat de onderhandelaars van de VVD, CDA, D66 en GroenLinks hadden met de DNB, het Centraal Planbureau en de Studiegroep Begrotingsruimte.

VVD-leider Mark Rutte wilde niet reageren op het advies van de DNB. “U kunt ongeveer bedenken hoe een VVD’er daarover denkt, maar mij past enige terughoudendheid”, aldus Rutte die daaraan toevoegde dat alles wat hij in dit stadium hierover zegt, geïnterpreteerd zal worden in de context van de formatie.

Ook CDA-voorman Sybrand Buma en Jesse Klaver (GroenLinks) wilden niet ingaan op de inhoud van de gesprekken.

Geen grote uitgaven

Knot zei donderdag dat het volgend kabinet de extra miljarden die er beschikbaar zijn niet zomaar moet uitgeven.

Verstandiger zou zijn om een buffer op te bouwen zodat er bij een volgende economische crisis niet drastisch bezuinigd hoeft te worden. Ruimte voor grote uitgaven ziet hij dan ook niet.

Wel moet er een serieus klimaatbeleid komen en er moet werk gemaakt worden van de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Ook de verschillen tussen flex- en vast werk moeten de aandacht van een volgend kabinet krijgen.

De onderhandelaars spraken met de experts om inzicht te krijgen in de financieel-economische ruimte die zij hebben voor de komende vier jaar. Volgende week gaan de echte formatieonderhandelingen van start.

Zie ook: Vooruitblik op de formatie: Verschillen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks

Lees meer over: Verkiezingen 2017

 President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank staat de pers te woord op het Binnenhof.

Knot pleit voor stabieler beleid

Telegraaf 31.03.2017 De president van De Nederlandsche Bank Klaas Knot heeft bij onderhandelaars VVD, CDA, D66 en GroenLinks gepleit voor een stabieler financieel beleid.

Sinds de economie aantrekt is er meer financiële ruimte, maar Knot wil dat de partijen, die misschien wel samen in een kabinet stappen, voorzichtig zijn met spenderen. Verstandiger vindt hij het dat er nu een flinke buffer wordt opgebouwd. Hij hekelt het „hollen-of-stilstaan-karakter van de Nederlandse economie”, zei hij na afloop van een anderhalf uur durend gesprek aan het Binnenhof. „Het ging vooral om de begrotingsruimte”, liet hij weten.

Ook topvrouw Laura van Geest van het Centraal Planbureau en Manon Leijten van de Studiegroep Begrotingsruimte waren uitgenodigd voor het gesprek onder leiding van informateur Edith Schippers.

’Gaan hier ons voordeel mee doen’

De fractievoorzitters van VVD, CDA, D66 en GroenLinks lieten na afloop weinig los over de adviezen van de financiële kopstukken. „We gaan hier ons voordeel mee doen”, zei Sybrand Buma (CDA).

Ook VVD-leider Mark Rutte hield het vaag. Wel maakte hij op het zonnige Binnenhof tijd om met dagjesmensen op de foto te gaan. „U kent de regels, hè? Een selfie is tien euro, tenzij u de rest van uw leven op de VVD stemt”, grijnsde hij tegen een dame in een roze jasje.

LEES MEER OVER; KLAAS KNOT FORMATIE POLITIEK EDITH SCHIPPERSDE NEDERLANDSCHE BANK

Knot waarschuwt weer: temper over­heids­uit­ga­ven

AD 31.03.2017 President van De Nederlandsche Bank Klaas Knot heeft de onderhandelaars over een nieuw kabinet nog eens op het hart gedrukt het beschikbare extra geld niet meteen geheel uit te geven.

De economie had de afgelopen jaren helaas een ,,hollen-en-stilstaankarakter”. ,,Het zou een goede zaak zijn daaraan geen extra impuls te geven”, zei Knot na afloop van een gesprek vrijdag met VVD, CDA, D66 en GroenLinks onder leiding van informateur Edith Schippers.

Of de onderhandelaars de boodschap van de centralebankpresident ter harte nemen zal moeten blijken, zei Knot. De vier beoogde regeringspartners hebben vooral gesproken over hoeveel geld zij verstandig kunnen uitgeven, zei hij. Een andere wens van de centralebankpresident, een hervorming van het belastingstelsel, kwam nog niet ter tafel.

  >Tobias den Hartog @DenhartogT

Eensgezinde boodschap: het waren fijne gesprekken. #formatie   1:46 PM – 31 Mar 2017

Over de inhoud van het gesprek wilden de vier partijleiders na afloop weinig kwijt. Alexander Pechtold vond het een nuttige bijeenkomst en noemde het advies van Knot ,,verstandig”. ,,Het is heel belangrijk om je te laten bijpraten door mensen die goed zicht hebben op de overheidsfinanciën”, aldus de D66-voorman. ,,Goede gesprekken, hier gaan we ons voordeel mee doen”, zei Sybrand Buma (CDA) op weg naar buiten.

Premier en VVD-leider Mark Rutte gaf aan voorzichtig te willen zijn met commentaar op de gesprekken. ,,Een kabinetsformatie is ingewikkeld genoeg”, zei hij. ,,En alles wat ik zeg is in de context van de formatie.”

DNB-president Klaas Knot adviseert Nederlandse politici zich voor het nieuwe kabinet niet rijk te rekenen.

Knot: Financiële ruimte kabinet beperkt

Telegraaf 30.03.2017 De financiële armslag van het komende kabinet is veel kleiner dan veel politici nu denken. Het is aan te raden een stevige buffer op de begroting aan te houden om bij een volgende crisis bezuinigingen te voorkomen.

http://content.tmgvideo.nl/embed/account=Kx1PKc/item=1aZgdqvDBgcV/player=LakMO-EKGMsh/embed.html

Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) donderdag bij de presentatie van het jaarverslag.

”Het is zaak dat de overheid in gunstige economische tijden streeft naar een begrotingsoverschot”, aldus Knot. Hij mikt op een overschot op de begroting van 1% van het bruto binnenlands product (bbp).

Bezuiniging voorkomen

Volgens de laatste cijfers van het Centraal Planbureau kan een nieuwe kabinet in 2021 een begrotingsoverschot van 1,3% behalen. Daarmee blijft er voor de middellange termijn maximaal €2 miljard over aan extra geld.

“Er moet niet de indruk ontstaan dat geld tegen de plinten klotst”, licht Knot in een interview met De Financiële Telegraaf toe.

“De Nederlandse economie kent een hoge mate van hollen en stilstaan. Dat geldt helaas ook voor onze overheidsfinanciën. Als we willen voorkomen dat wij in een volgende recessie weer moeten bezuinigen, moeten we nu zorgen voor een begrotingsoverschot van zo’n 1%.”

Positief gestemd 

Knot is zeer positief over de stand van de Nederlandse economie. “De economische groei trekt duidelijk aan. Ook in vergelijking met veel andere Europese landen deed Nederland het in 2016 goed.”

De DNB-president wijst onder meer op de snel dalende werkloosheid. “Het tempo waarmee de werkloosheid daalt blijft ons maar positief verrassen. Voor een fenomeen als ‘baanloze groei’ is geen aanwijzing.”

DNB bepleit voor een komende kabinetsperiode hervormingen op het gebied van de arbeidsmarkt, huizenmarkt en pensioenen.

Lees hier alles over de kabinetsformatie

GERELATEERDE ARTIKELEN

DNB-baas Klaas Knot maant kabinet tot zuinigheid: ‘Geen nieuwe uitgaven’

VK 30.03.2017 Van DNB-directeur Klaas Knot hoeft het nieuwe kabinet niet te bezuinigen, maar blijft de hand wel op de knip. Dat zei Knot donderdag bij de presentatie van het jaarverslag van De Nederlandsche Bank. Als de nieuwe regeringspartijen deze boodschap ter harte nemen, betekent dat geen extra uitgaven in de komende kabinetsperiode.

De directeur van de centrale bank wil dat het kabinet streeft naar een structureel begrotingsoverschot van 1 procent. Het Centraal Planbureau liet vorige week vrijdag weten dat het begrotingsoverschot zonder aanvullend beleid naar die 1 procent kruipt. Knots pleidooi vloeit voort uit de grilligheid van de Nederlandse economie. Gaat het goed, dan gaat het heel goed. Gaat het slecht dan lopen de overheidstekorten hard op.

Een structureel overschot zorgt ervoor dat bij recessies forse bezuinigingen kunnen worden voorkomen, schrijft DNB in het jaarverslag: ‘een overschot van 1 procent van het bruto binnenlands product in economisch goede tijden is nodig om voldoende marge te hebben ten aanzien van de Europese 3%-norm voor het begrotingstekort.’ Die grilligheid is het gevolg van het huidige overheidsbeleid, dat in de ogen van Knot grondig moet worden herzien.

Sinds zijn aantreden als DNB-directeur in 2011 pleit Knot al voor een grondige renovatie van de economie. Huishoudens hebben hoge hypotheken en hoge pensioenvoorzieningen, maar nauwelijks vrij beschikbaar vermogen. Dat maakt dat huishoudens bij economisch ontij nauwelijks geld hebben om klappen op te vangen. Bovendien zijn zowel het pensioen als de hypotheek zeer vatbaar voor bewegingen op de financiële markten.

Minder hoge hypotheken

Knot pleit dan ook voor minder hoge hypotheken en minder hoge pensioenopbouw. Te bereiken door het verminderen van de fiscale voordelen van ons pensioenstelsel (dat volgens Knot over de houdbaarheidsdatum is). Huizenkopers mogen wat Knot betreft straks nog maar maximaal 90 procent van de waarde van de woning lenen (nu is dat nog 101 procent).

Niet alleen Den Haag krijgt advies van Knot, ook bij de Europese Centrale Bank in Frankfurt mag het roer om. ‘Door de oplopende inflatie is de rationale voor het ruime monetaire beleid weggevallen,’ zei Knot, die niet wilde aangeven met welk tempo de ECB het opkoopprogramma moet afbouwen.

De ECB koopt elke maand voor 60 tot 80 miljard euro obligaties op, om de rente in het eurogebied laag te houden. De lage rente moet inflatie, investeringen en economische groei aanwakkeren. Knot waarschuwde donderdag voor de bubbels die kunnen ontstaan als gevolg van de aanhoudend lage rente. Die bubbels vertalen zich in stijgende vastgoedprijzen en bedrijfsinvesteringen die bij een wat hogere rente niet rendabel zouden zijn.

Daarnaast werken de financiële markten niet meer disciplinerend, vindt Knot. Nogal wat Europese landen zien te weinig noodzaak om de overheidsbegroting op orde te brengen, omdat geld lenen door de lage rente nu nauwelijks geld kost.

Lees meer;

De Nederlandse economie blijft de komende jaren doorgroeien en het overschot op de rijksbegroting loopt op, zo blijkt uit nieuwe ramingen die het Centraal Planbureau (CPB) afgelopen vrijdag publiceerde. Of dat goed nieuws is voor de formatie? Vier vragen.

Intussen blijft Nederland wel onverminderd kwetsbaar voor een crisis: we sparen en lenen te veel.

Toen Klaas Knot in 2011 als president  aantrad, had zelfs De Nederlandsche Bank enige averij opgelopen van de financiële crisis. Sindsdien pleit hij al voor een renovatie van de economie.

Volg en lees meer over:   POLITIEK   KLAAS KNOT   ECONOMIE   NEDERLAND   DE NEDERLANDSCHE BANK (DNB)

Kopafbeelding cijfers CPB

Nu meer in de knip!

Telegraaf 25.03.2017  Het is hoog tijd dat de de koopkracht van de werkende Nederlander wordt hersteld. Die roep klinkt nu de schatkist de komende jaren wordt gespekt door miljarden euro’s aan begrotingsoverschotten.

Na jaren van tientallen miljarden aan lastenverzwaringen en bezuinigingen, heeft het nieuwe kabinet een rekening te vereffenen. Onder Rutte is in zes jaar tijd 47,4 miljard euro aan snij- en zaagwerk verricht. Maar nu staan de overheidsfinanciën er zo gunstig voor, dat het Centraal Planbureau dikke plussen op de begrotingen verwacht. Vooral de middengroepen waren de klos, zij moeten dus flink profiteren, vinden vakbonden en het bedrijfsleven.

Lees ook: ’Kom maar op met die centen’

Een formatie van vier jaar levert 11 miljard euro op

VK 24.03.2017 Het Centraal Planbureau kwam vanochtend met gunstige cijfers over de Nederlandse economie. Die groeit aardig, alleen blijft de koopkracht wat achter. Wel knapt de schatkist op en daalt de werkloosheid. Goed nieuws voor de formatie? Vier vragen.

Wat betekenen de CPB-cijfers voor de formatie?

Dat de economie groeit en het overschot op de begroting van het volgende kabinet fors is, maakt de formatie er niet eenvoudiger op. Natuurlijk is er meer geld. In het laatste kabinetsjaar, 2021, staat de begroting niet zoals in september vorig jaar nog gedacht 7 miljard euro in de plus, maar bijna 11 miljard. Dat voorspelt de economisch adviseur en rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau. Maar dat bedrag is de premie op nietsdoen.

Althans, zo rekent het CPB: hoe ziet de economie eruit als het beleid niet verandert? En beleid veranderen is nou net waarover vanaf volgende week VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen. Als die formatie vier jaar duurt, ja dan is er een begrotingsoverschot in 2021 van 1,3 procent van het bruto binnenlands product, zeg maar de omvang van de Nederlandse economie. Dan bedraagt de staatsschuld nog maar 46,6 procent van het bbp. Dan is de werkloosheid 4,7 procent van de beroepsbevolking. En dan is de koopkracht gestegen met een magere 0,2 procent.

Veel extra geld om uit te geven, dat maakt een formatie toch een peulenschil?

Fractievoorzitters Mark Rutte (VVD) verlaat de Tweede Kamer na een gesprek met Edith Schippers. © ANP

Niet in politiek Den Haag. Denk nog even aan eind 2015 toen het kabinet, nu demissionair, 5 miljard te verdelen had. Zou zo maar worden weggegeven omdat de eigenlijke bestemming, het versoepelen van de overgang naar een simpeler belastingstelsel, wegviel. In de jaren daarvoor werden miljarden bezuinigd, maar dat ging eenvoudiger dan het uitgeven van 5 miljard extra. Elke politieke partij kan wel de ‘drank en vrouwen’ bedenken waarnaar dat geld met de hoogst mogelijke prioriteit heen moet. Dat zal gedurende de formatie niet anders zijn.

VVD en CDA willen meer geld naar veiligheid en defensie, D66 wil meer voor onderwijs, en GroenLinks véél meer voor duurzaamheid. Tegelijk is het volgens CPB-directeur Laura van Geest onverstandig voor de betaling van die wensen enthousiast in te teren op het door haar voorspelde begrotingsoverschot. Niet alleen is die enorme plus toch nog te klein om alle wensen mee te betalen. Het is ook riskant omdat bijvoorbeeld door inflatie – die volgens het CPB sterker gaat stijgen – of door rente – die volgens het CPB flink kán gaan stijgen – een begrotingsevenwicht zomaar kan omslaan naar een tekort.

Kijk dus uit dat je niet zo veel geld uitgeeft, dat je later weer moet bezuinigen, aldus CPB-directeur Laura van Geest.

‘Kijk dus uit dat je niet zo veel geld uitgeeft, dat je later weer moet bezuinigen’, waarschuwt Van Geest. Bovendien kan ze wel wat andere posten bedenken waar ook geld naartoe moet. Het belastingstelsel moet nog steeds flink worden vereenvoudigd en dat is niet gratis. Hetzelfde geldt voor het dichten van de kloof tussen werknemers met een vast contract en met een flexibele arbeidsovereenkomst.

De arbeidsmarkt, de woningmarkt en de pensioenen, allemaal zaken waarvoor Van Geest aandacht gaat vragen zodra ze wordt uitgenodigd om aan de formatietafel een presentatie te geven over van de stand van de economie.

Hoe komen die economische cijfers eigenlijk zo gunstig?

Door de lage rente is het kabinet ook minder kwijt aan de financiering van de staatsschuld en hypotheekrenteaftrek.

In tegenstelling tot eerdere jaren, toen de economie vooral dreef op de export, komt de groei nu uit alle hoeken en gaten. Weliswaar is de uitvoer nog steeds het belangrijkst, maar dat ook consumenten meer zijn gaan uitgeven helpt de economie aan een groei van 2,1 procent dit jaar, 1,8 procent volgend jaar en 1,7 procent de jaren daarna.

Dat pakt ook gunstig uit voor de schatkist, want er komt meer aan btw binnen. Door de lage rente is het kabinet ook minder kwijt aan de financiering van de staatsschuld en hypotheekrenteaftrek. Met enige vertraging heeft de economische groei ook geleid tot een dalende werkloosheid naar 4,7 procent. Dat is weer gunstig als het gaat om het aantal uit te betalen werkloosheidsuitkeringen. Van Geest noemt de 4,7 procent een evenwichtsniveau.

Het grootste deel van de daling komt volgens haar op het conto van het huidige kabinet. ‘De daling van de werkloosheid van de laatste twee jaar is één keer eerder voorgekomen, maar toen groeide de economie met liefst 4 procent.’

Wat tegenvalt is de koopkracht. Het CPB voorspelt dat de burger de economische groei niet in gelijke mate voelt in de portemonnee, want de koopkracht stijgt bij nietsdoen met maar een paar tienden van procent. Dat zullen de onderhandelende partijen vermoedelijk aangrijpen om hun eigen plannen erdoor te drukken aan de formatietafel.

Waardoor blijft de koopkracht achter?

De lonen stijgen nauwelijks harder dan de prijzen. ‘De lonen lagen al vast voordat de inflatie ging stijgen’, legde Van Geest vanmorgen uit.

De inflatie stijgt dit en volgend jaar wat meer dan verwacht: 1,6 procent dit jaar en 1,4 procent in 2018. Tegelijk stijgen de lonen nauwelijks meer dan de prijzen. ‘De lonen lagen al vast voordat de inflatie ging stijgen’, legde Van Geest vanmorgen uit. Het inkomen stijgt maar een heel klein beetje meer dan het geld minder waard wordt met als gevolg een bescheiden plus voor de koopkracht. Nederland volgt met de inflatie de eurozone, zei Van Geest, en die is het afgelopen half jaar spectaculair gestegen door hogere energietarieven en hogere prijzen voor grondstoffen zoals met name olie.

Ten opzichte van vorig jaar daalt de koopkracht spectaculair. Dat komt door de 5 miljard die Rutte II heeft teruggegeven aan de burgers. Want uiteindelijk wisten alle partijen het daar op de valreep toch over eens te worden doordat bijna elke partij die nodig was voor een meerderheid in de Eerste Kamer iets kreeg waarmee zij bij de eigen achterban voor de dag kon komen. Een voorbode van de huidige formatie.

Volg en lees meer over:   ECONOMIE   NEDERLAND

CPB: Hoge groei voorbij

Telegraaf 24.03.2017 Hoewel de robuuste economische groei in Nederland aantrekt, waarschuwt het Centraal Planbureau dat er ook niet heel veel meer in het vat zit.

Het CPB schrijft in het vanochtend gepubliceerde Centraal Economisch Plan dat de vette jaren van voor de financiële crisis niet meer terugkomen. “Groeicijfers van 3,4 of zelfs 5% behoren tot het verleden. Lagere groei is het voorland, niet alleen voor Nederland, maar ook voor veel andere westerse landen. Dit is onder andere het gevolg van vergrijzing en afnemende productiviteitsgroei. Potentiële groei is mogelijk, maar weerbarstig”, zegt CPB-directeur Laura van Geest.

Vergrijzing

Dat is onder andere een gevolg van de vergrijzing. Daardoor krimpt de beroepsbevolking en op termijn de werkgelegenheid. Volgens het CPB zal de groei in de toekomst vooral moeten komen van een hogere arbeidsproductiviteit. Voor een stijging daarvan, zijn we vooral aangewezen op technologische vooruitgang.

Zonder een grote technologische doorbraak, blijft onze productiviteitsgroei steken op 1 tot 1,5% per jaar. “Niet niets, maar ook geen herleving van de tijden van weleer”, schrijft het CPB.

Recessies

Die lagere economische groei betekent dat we te maken krijgen met meer en langere recessies. Het duurt langer voordat we er na een economische dip weer bovenop zijn. Dat fenomeen is nu al te zien in de cijfers. In de jaren 80 duurde het slechts een jaar voordat de economie weer terug was op het oude niveau. Maar hoe lager de economische groei, hoe langer de herstelperiode.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Flinke pot geld voor kabinet

Telegraaf 24.03.2017 Het nieuw te vormen kabinet heeft ruimschoots financiële spelingsruimte om alle plannen en ideeën te verwezenlijken. Volgens de nieuwste cijfers van het Centraal Planbureau zijn er de komende regeerperiode jaar na jaar fikse overschotten op de begroting.

Bij ongewijzigd beleid groeit de economie tot aan 2021 met gemiddeld 1,7 procent per jaar. Er wordt namelijk flink geëxporteerd en bedrijven gaan weer meer investeren. Ook consumeren huishoudens meer. Voor dit jaar wordt een groei van 2,1 procent verwacht.

De werkloosheid daalt ook een stuk sneller dan gedacht. Dit jaar al naar 4,9 procent en de rest van de periode naar 4,7 procent.

In 2021 overschot van 11 miljard

Die gunstige cijfers betekenen dat er tegen 2021 een overschot op de begroting te noteren is van 1,3 procent, dat komt neer op zo’n 11 miljard euro. Politieke partijen gingen bij het opstellen van hun verkiezingsprogramma’s nog uit van 7 miljard euro.

Dit jaar is er ook al sprake van een overschot van 0,5 procent en volgend jaar van 0,8. De plussen zijn te danken aan de extra belastinginkomsten bij de overheid en de lagere uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen nu er meer mensen aan de bak komen. Wel dempen de teruglopende gasbaten de gunstige cijfers.

Door de overschotten ligt de staatsschuld in 2017 met 58,5 procent van het bruto binnenlands product voor het eerst sinds 2010 onder de Europese schuldnorm van 60 procent. In 2021 is die schuld zelfs gedaald naar 46,6 procent.

’Groei vlakt af’

Het Centraal Planbureau waarschuwt wel dat de Nederlandse economie de komende decennia op lagere economische groei kan rekenen dan voor de economische crisis. „Groeicijfers van 3, 4 en 5 procent horen tot het verleden”, stelt CPB-directeur Laura van Geest. Dat komt onder meer door de vergrijzing en afnemende productiviteitsgroei. „Potentiële groei stimuleren is mogelijk, maar weerbarstig”, waarschuwt ze.

De partijen VVD, CDA, D66 en GroenLinks die met elkaar aan de onderhandelingstafel gaan zitten, vinden allemaal dat er in meer of mindere mate voor lastenverlichting moet worden gekozen. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor de overschotten en de staatsschuld omdat daarmee minder belastinginkomsten kunnen binnenkomen.

Van Geest waarschuwt dan ook om „niet in de val te trappen” dat het nieuwe kabinet flink veel geld gaat uitgeven omdat er nu begrotingsruimte ontstaat. „Ik constateer dat het geld bij iedereen in de zakken brandt. Maar het zou mooi zijn als de overheidsfinanciën nu eindelijk op orde zijn, om die ook op de lange termijn gezond te houden.”

FNV: geld voor koopkrachtverbetering is er

Telegraaf 24.03.2017 Het nieuwe kabinet zal allereerst moeten zorgen dat meer mensen in hun portemonnee gaan voelen dat het economisch beter gaat. Dat stelt vakbond FNV in een reactie op de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).

Volgens het CPB stijgt de koopkracht de komende jaren nauwelijks, terwijl de economie verder groeit en het begrotingsoverschot oploopt. ,,Het geld is er, dus er staat een nieuw kabinet niets in de weg om te investeren in mensen en de kwaliteit van de samenleving’´, aldus FNV-voorzitter Han Busker.

Ook met het Nederlandse bedrijfsleven gaat het na jaren van crisis weer beter. ,,Nu zijn de gewone man en vrouw aan de beurt om te merken dat de economie aantrekt’´, vindt Busker. FNV pleit onder meer voor een betere aanpak van verdringing op de arbeidsmarkt en meer vaste banen in de publieke sector.

Inkomen huishoudens gestegen

Telegraaf 24.03.2017 Het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens is vorig jaar met 1,4 procent gestegen. Vooral de lonen van werknemers hebben aan de inkomensstijging bijgedragen. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Zowel de hoogte van de lonen nam toe, als het aantal werkenden. De hypotheekschuld is, ondanks een afname in het vierde kwartaal, in het afgelopen jaar toegenomen. De toename van het beschikbaar inkomen was kleiner dan in 2015.

Een belangrijke bron van de inkomensstijging, zo merkt het statistiekbureau op was het loon van werknemers. Dit nam in 2016 met 8,1 miljard euro toe, een groei van 3,2 procent. De cao-lonen lagen 1,9 procent hoger dan een jaar eerder, de grootste toename sinds 2009.

Hogere hypotheekschuld

Aan het eind van 2016 hadden huishoudens wel een hogere hypotheekschuld dan een jaar eerder. Aan het eind van het vierde kwartaal was de hypotheekschuld 664,4 miljard euro. ,,Per saldo namen huishoudens voor 8,1 miljard euro meer hypotheken op dan ze aflosten. Deze toename van de schuld heeft in de eerste drie kwartalen plaatsgevonden, in het vierde kwartaal werd er per saldo afgelost”, aldus het CBS.

Tegenover de hogere schuld stonden ook hogere spaartegoeden en andere deposito’s.

Groei economie 2016 hoger

Telegraaf 24.03.2017 De groei van de Nederlandse economie is in 2016 iets sterker uitgevallen dan eerder werd gedacht. Volgens een vrijdag gepubliceerde nieuwe raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de groei 2,2 procent, terwijl bij een eerdere schatting 2,1 procent werd gemeld.

De sterkere vooruitgang is onder meer te danken aan een opwaartse bijstelling van de economische groei in het vierde kwartaal. Die is nu aangepast tot 2,5 procent op jaarbasis, van een eerder gemelde 2,3 procent. Op kwartaalbasis ging de Nederlandse economie in de laatste drie maanden van 2016 met 0,6 procent vooruit, 0,1 procentpunt hoger dan eerder werd aangenomen door het CBS.

De groei in het vierde kwartaal is volgens het statistiekbureau vooral te danken aan de export en de consumptie van huishoudens.

Meer banen

Het CBS liet verder weten dat het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in het afgelopen kwartaal met 62.000 is toegenomen ten opzichte van de voorgaande periode. Bij de eerste berekening werd nog een stijging met 53.000 banen gemeld.

Volgens het CBS blijven de economische fundamenten positief. Het conjunctuurbeeld is deze maand verder verbeterd. Het vertrouwen van consumenten ligt op het hoogste niveau in bijna tien jaar en het producentenvertrouwen is het hoogst in ongeveer negen jaar.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Groei economie in 2016 opwaarts bijgesteld

Telegraaf 24.03.2017 De groei van de Nederlandse economie is in 2016 iets sterker uitgevallen dan eerder werd gedacht. Volgens een vrijdag gepubliceerde nieuwe raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de groei 2,2 procent, terwijl bij een eerdere schatting 2,1 procent werd gemeld.

De sterkere vooruitgang is onder meer te danken aan een opwaartse bijstelling van de economische groei in het vierde kwartaal. Die is nu aangepast tot 2,5 procent op jaarbasis, van een eerder gemelde 2,3 procent. Op kwartaalbasis ging de Nederlandse economie in de laatste drie maanden van 2016 met 0,6 procent vooruit, 0,1 procentpunt hoger dan eerder werd aangenomen door het CBS.

De groei in het vierde kwartaal is volgens het statistiekbureau vooral te danken aan de export en de consumptie van huishoudens.

Het CBS liet verder weten dat het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in het afgelopen kwartaal met 62.000 is toegenomen ten opzichte van de voorgaande periode. Bij de eerste berekening werd nog een stijging met 53.000 banen gemeld.

Volgens het CBS blijven de economische fundamenten positief. Het conjunctuurbeeld is deze maand verder verbeterd. Het vertrouwen van consumenten ligt op het hoogste niveau in bijna tien jaar en het producentenvertrouwen is het hoogst in ongeveer negen jaar.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Bijna 3 miljard begrotingsoverschot

Telegraaf 24.03.2017 De overheid behaalde in 2016 een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Het overschot betreft 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was er nog een tekort van 2,1 procent. De zogenoemde schuldquote van de overheid daalt sinds 2015 en kwam eind 2016 uit op 62,3 procent van het bbp.

De overheid behaalde voor het laatst een overschot in 2008. Het jaar daarop volgde door het uitbreken van de financiële crisis een tekort van 5,4 procent. Van 33,5 miljard euro tekort in 2009 ging de overheid naar 2,9 miljard euro overschot in 2016, constateerde het statistiekbureau.

Volgens het CBS bedroegen de inkomsten van de Nederlandse overheid vorig jaar 307 miljard euro, een stijging van meer dan 14 miljard euro ten opzichte van 2015. Dat is te danken aan hogere opbrengsten uit belastingen en sociale premies. Lagere aardgasbaten hadden juist een negatief effect van 3 miljard euro op de inkomsten van de overheid.

De overheidsuitgaven gingen vorig jaar met bijna 3 miljard euro omlaag tot ruim 304 miljard euro. Het statistiekbureau merkte daarbij op dat de afdrachten aan de Europese Unie vorig jaar bijna 4 miljard euro lager waren. Daarvan is 3 miljard euro eenmalig. De rentelasten namen af met bijna 1 miljard euro. Wel stegen de uitgaven aan lonen en salarissen van ambtenaren, evenals de lasten voor sociale uitkeringen.

De staatsschuld stond eind vorig jaar op 434 miljard euro, een afname met 7 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder. Met een schuld van iets meer dan 62 procent van het bbp voldoet Nederland bijna aan de Europese norm die stelt dat een EU-lidstaat geen hogere schuld mag hebben dan 60 procent van het bbp. De cijfers die het CBS vrijdag heeft gepresenteerd, zullen ook aan de Europese Commissie worden gerapporteerd.

Hoera, een overschot van 3 miljard. Uitgeven maar?

AD 24.03.2017 De economie draait als een lier en dat betekent dat de schatkist weer overloopt. Dit jaar komt er 3 miljard euro meer binnen dan er uitgaat, zegt het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2021 is het begrotingsoverschot zelfs 11 miljard euro, berekent het Centraal Plan Bureau (CPB).

Nederlandse politici hebben altijd de neiging om meevallers direct uit te geven

Het kabinet heeft de uitgaven goed in de hand. De werkloosheid loopt fors terug, en dat scheelt behoorlijk aan uitkeringen. De lage rente bespaart de overheid nu 1 miljard aan rentebetaling op de staatsschuld.

Ook aan de inkomstenkant is het feest. Er komt meer loon- en inkomstenbelasting binnen, omdat meer mensen werken en de lonen wat stijgen. Door de lage rente is ook de hypotheekrenteaftrek lager, wat meer belasting oplevert. Omdat we meer consumeren, komt er ook meer btw binnen.

De bedrijven maken meer winst en betalen daarom meer winstbelasting. De inkomsten van het aardgas waren wel lager, omdat er in Groningen minder gas wordt opgepompt. Dat scheelde ruim een miljard aan inkomsten.

Kater

Kunnen we nu weer met een gerust gemoed het geld gaan uitgeven? Het lijkt er immers op dat de bomen weer tot in de hemel groeien. En na jaren van bezuinigen zijn er genoeg doelen te bedenken, die wel wat extra geld kunnen gebruiken. Nee, niet doen, waarschuwt het CPB. Nederlandse politici hebben altijd de neiging om meevallers direct uit te geven.

Daarmee wordt de economie over de kop gejaagd. En als de groei vervolgens terugvalt, moet er meteen extra worden bezuinigd. Dat zet de economie nog meer onder druk. Zorg daarom voor buffers als het goed gaat, dan kun je wat meer uitgeven als het slecht gaat. Zo voorkom je dat het feestje van de groei te wild wordt en de kater na afloop te heftig.

Er vallen in de formatie miljarden te verdelen

Trouw 24.03.2017 De onderhandelingen over een nieuw kabinet gaan volgende week onder een uniek gunstig economisch gesternte van start. Nog nooit in de politieke geschiedenis na de oorlog kon een formatie rekening houden met een begrotingsoverschot in de volledige reguliere kabinetsperiode.

Volgens het vanmorgen door het Centraal Planbureau (CPB) gepubliceerd Centraal Economisch Plan zal de begroting tot en met 2021 een overschot laten zien, mocht tenminste een nieuw kabinet niet alles aan nieuw beleid gaan uitgeven. In 2021 zou het overschot uit kunnen komen op 11 miljard euro, 1,3 procent van de omvang van de totale economie.

Vorig jaar sloegen de rode cijfers om in zwarte. Minister Dijsselbloem van Financiën hield in 2016 onder de streep 2,9 miljard euro over, terwijl hij de Kamer vorige maand nog meldde 200 miljoen euro over te houden. De economie groeide in 2016 met 2,2 procent, ondanks dat er minder gas werd opgepompt in Groningen. Die reductie scheelde 0,2 procent groei.

Tegenover de gunstige financiële cijfers staat echter wel de waarschuwing van het planbureau dat Nederland rekening moet houden met de mogelijkheid dat de groei van de economie blijvend op een veel lager niveau uit zal komen. 3 procent groei, zoals in het verleden, zal niet meer voorkomen. Hooguit breidt de economie tot 2021 met gemiddeld 1,7 procent uit.

De gepubliceerde cijfers – het planbureau komt elk jaar in maart met een prognose over de economische ontwikkelingen voor de komende jaren – kunnen een vliegende start geven aan de onderhandelingen over een mogelijke coalitie tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, die volgende week moeten beginnen.

Directeur Laura van Geest van het planbureau gaf echter een schot voor de boeg. Zij wees erop dat Nederlanders er ‘erg goed in zijn om in goede tijden te veel uit te geven’. “Het zou leuk zijn om eens niet in die val te trappen”, aldus Van Geest.

Wensen

Er komt de komende jaren door de mogelijke overschotten geld vrij voor een aantal al langer in vrijwel de gehele politiek levende wensen. Daarbij staat een hervorming van het belastingstelsel voorop. Het vorige kabinet berekende dat er rond vijf miljard euro nodig is om dat stelsel te hervormen zonder dat bepaalde groepen er te veel in koopkracht op achteruit gaan.

Geld kan dus niet meer het probleem zijn, al hebben de vier partijen die nu gaan onderhandelen geheel verschillende wensen voor een belastingstelsel. Gemeenschappelijke wens is wel de lasten op arbeid te verlagen. Maar bijvoorbeeld GroenLinks wil dat vooral doen door milieuheffingen drastisch te verhogen.

In principe is er ook geld om één of meerdere kolencentrales extra te sluiten, de grote wens van D66 en GroenLinks.

Het planbureau verwacht de komende jaren een aanzienlijke stijging van de energieprijzen. Die zijn er voornamelijk verantwoordelijk voor dat de koopkracht bij de economische groei achterblijft.

Ook de werkloosheid zal minder afnemen dat op grond van de gunstige economische vooruitzichten verwacht zou mogen worden.

Het planbureau is onzeker over de werkgelegenheid en voorspelt in 2021 rond 450.000 werkzoekenden, honderdduizend minder dan nu. Veel is afhankelijk van de vraag of, nu er meer werk komt, zich ook meer mensen op de arbeidsmarkt zullen melden.

maart 25, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting, begroting 2017, formatie, politiek, verkiezingen 2017, VVD, Zorg | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Op weg naar kabinet Rutte-3

Formatie kabinet

Verkenner Edith Schippers (VVD) praat dinsdag verder met de partijleiders van VVD, CDA, D66 en GroenLinks over de vorming van een nieuwe regering. Een coalitie van dit viertal aan partijen werd door de meeste partijen aangeraden, waarbij VVD, CDA en D66 samen als motorblok gelden.

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

Schippers ontving maandag de gekozen lijsttrekkers van alle 13 politieke partijen om hun advies voor de kabinetsformatie aan te horen.

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

Motorblok

Een regeringscoalitie van dit viertal is door de meeste partijen aangeraden, waarbij VVD, CDA en D66 samen als motorblok of rompkabinet gelden.

Maar liefst 46 procent van de 639 sitebezoekers die de poll invulden is ervan overtuigd dat een uitbreiding van het zogenaamde ‘motorblok’ van VVD, CDA en D66 met de ChristenUnie de beste kans van slagen heeft. Een coalitie met GroenLinks maakt volgens 30 procent van de stemmers de meeste kans.

Lees ook

In tegenstelling tot Asscher wil Kuzu PvdA wel in kabinet

VVD-leider Mark Rutte wil graag in zee met CDA en D66, maar liet in het midden of GroenLinks of de ChristenUnie dit drietal aan een meerderheid zou moeten helpen. D66-voorman Alexander Pechtold koos wel ondubbelzinnig voor GroenLinks. CDA-leider Sybrand Buma sprak zich nog helemaal niet uit over de coalitie van zijn voorkeur, terwijl Jesse Klaver graag eerst nog zou onderzoeken of een christelijk-progressief kabinet mogelijk is.

AD 22.03.2017

AD 22.03.2017

Dat Schippers nu verder spreekt met de vier partijen wijst erop dat deze combinatie de eerste coalitie is die in aanmerking komt. De verkenner neemt voor de onderonsjes met de vier partijleiders ruim de tijd. Om 10.00 uur treedt als eerste haar partijgenoot Rutte aan, gevolgd door Buma, Pechtold en als laatste om 15.30 uur Klaver.

VVD, CDA, D66 en GroenLinks hebben in zowel de Eerste als de Tweede Kamer een meerderheid.

Dit zijn de voorkeuren van de partijen;

Wat willen de partijen precies? Een overzicht van de lijsttrekkers die met Schippers hebben gesproken.

  • Mark Rutte (VVD): een stabiele meerderheid

Mark Rutte hoopt op een coalitie die in de Tweede Kamer en de Eerste Kamer een meerderheid heeft. Zo hoopt hij ook een stabiele regering te vormen. Als het aan de demissionair premier ligt, werkt de VVD samen met het CDA en D66.
PVV, de grootste partij na de VVD, moet buiten de deur worden gehouden van Rutte

  • Jesse Klaver (GroenLinks): christelijk progressieve coalitie

Jesse Klaver, de grote winnaar van de verkiezingen, hoopt zonder de VVD te kunnen regeren. De wens van GroenLinks is een ‘christelijk progressieve’ coalitie. Dat zou betekenen dat bijvoorbeeld de ChristenUnie wordt betrokken. Naar verwachting is Klaver vooral enthousiast over de klimaatplannen van de partij van Gert-Jan Segers

AD 11.05.2017

AD 11.05.2017

  • Sybrand Buma (CDA): vruchtbare samenwerking met beide Kamers ….!!

Het nieuwe kabinet moet hoe dan ook een vruchtbare samenwerking hebben met de Eerste Kamer en de Tweede Kamer, zegt CDA-leider Sybrand Buma. De voorstellen van Klaver noemt hij ‘onlogisch’, en het lijkt erop dat het CDA vooral met de VVD wil regeren.
Buma pleit tevens voor een formateur van de VVD, ‘de partij die wellicht heeft verloren, maar toch de grootste partij is geworden’.
Het CDA schrijft in een brief aan Schippers dat het hoopt op een kabinet met een meerderheid.

  • Alexander Pechtold (D66): progressief midden

De formateur moet straks kijken naar de mogelijkheden voor een kabinet dat het progressieve midden vertegenwoordigt, vindt Alexander Pechtold. De D66-leider hoopt met GroenLinks, VVD en D66 te regeren, waarbij vooral Klaver en Rutte tot compromissen zullen worden gedwongen. ‘Ik weet niet hoe Klaver naar de VVD kijkt,’ geeft Pechtold toe. ‘Maar ik ga uit van wat ik wil.’
Alleen op die manier, met zowel GroenLinks als de VVD, wordt het progressieve midden volgens Pechtold ‘vanuit beide kanten’ ondersteund.

  • Geert Wilders (PVV): luisteren naar PVV-Kiezer

Ook Geert Wilders, de voorman van de PVV, schuift aan bij Schippers. Hij wordt door veel grote partijen uitgesloten, maar hoopt toch te zoeken naar regeringsmogelijkheden voor de PVV. In dat geval wil hij graag in zee met VVD, CDA, 50Plus, SGP en Forum voor Democratie.
De PVV-kiezer moet gehoord worden, stelt Wilders. ‘Het is onverkoopbaar en ondemocratisch als je bij voorbaat al 1,3 miljoen kiezers zou negeren.’

Formatie

In een honderden pagina’s tellend stuk sommen zij op waar een volgend kabinet op kan bezuinigen of extra geld aan kan uitgeven.

Het levert een uitgebreide menukaart (.pdf) op van maatregelen waaruit de partijen die onderhandelen over een regeerakkoord kunnen kiezen.

ombuigings-en-intensiveringslijst-2017

AD 21.03.2017

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie

verslag_verkenner_schippers  27.03.2017

KABINETSFORMATIE  VK

Formatie Elsevier

zie ook: Fusie PvdA, GroenLinks, SP ??

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 2

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 1

Verder;

Schippers over vastgelopen formatie: “Migratie was te hoge drempel”  Trouw 15.05.2017

Reacties mislukte formatie Telegraaf 15.05.2017

Immigratiekloof GroenLinks buitenspel in vorming van kabinet met VVD, CDA en D66  VK 15.05.2017

Partijleiders willen geen schuldige voor mislukken formatie aanwijzen NU 15.05.2017

Besprekingen formatie vastgelopen  Telegraaf 15.05.2017

Formatiepoging VVD, CDA, D66 en GroenLinks geklapt  NU 15.05.2017

Formatie VVD, CDA, D66 en GroenLinks stukgelopen op migratie  VK 15.05.2017

Partijen eensgezind: kloof niet te dichten Elsevier 15.05.2017

Liveblog mislukte formatie: migratie bleek struikelblok  AD 15.05.2017

Rutte reageert amper op GL-kritiek  Telegraaf 15.05.2017

Jong GroenLinks wil dat Klaver CDA uitsluit  Elsevier 15.05.2017

‘VVD heeft milieubeleid op de kaart gezet’  Elsevier 14.05.2017

‘Rutte is ’t probleem niet qua milieu’  AD 14.05.2017

Wiegel: ‘Spelen op de man’ Telegraaf 14.05.2017

‘Zet Buma drie dagen op Spitsbergen, misschien is dat wat hij nodig heeft’  VK 14.05.2017

‘Betrek PvdA bij de formatie’ Telegraaf 14.05.2017

De vijfentachtig Kamerleden weten redelijk te zwijgen Trouw 13.05.2017

‘VVD’ers beste milieuministers’ Telegraaf 13.05.2017

GroenLinks: beste milieuministers komen van VVD  Elsevier 13.05.2017

Zo bouwt Schippers aan haar vierpartijenkabinet  Trouw 13.05.2017

VVD-kiezers krijgen déjà-vu  Telegraaf 13.05.2017

Alleen slim kabinet kan nieuwe economie overleven  Telegraaf 12.05.2017

Keuze voor Klaver Telegraaf 12.05.2017

Zo denken partijen over immigratie  Elsevier 12.05.2017

Waarom Schippers zo schimmig doet over de formatie  AD 12.05.2017

Kleine dictator Wijffels is een komediant  Elsevier 12.05.2017

Overzicht kabinetsformatie: Van verkiezingsuitslag tot bordesfoto  NU 11.05.2017

Vaart in formatie Telegraaf 11.05.2017

‘Inzet kabinet voor zomer’ Telegraaf 11.05.2017

Schippers op koers: streven blijft voor de zomer kabinet te vormen  Trouw 11.05.2017

Schippers: onderhandelende partijen botsen over deze onderwerpen  Elsevier 11.05.2017

Partijen ‘botsen flink’ maar schrijven wel aan regeerakkoord  NU 11.05.2017

Na ‘klimaatlek’ CDA sluiten de rijen van de formatie weer  AD 11.05.2017

Formatie CDA geen probleem Telegraaf 11.05.2017

CDA: ‘Het hoeft niet altijd op GroenLinks-manier’  Elsevier 05.2017

GroenLinks gijzelt VVD  Telegraaf 11.05.2017

CDA’ers geven Buma een duwtje richting Klaver  Trouw 11.05.2017

Formatiepartners pareren kritiek Wijffels op ‘Nederlandse Trump’ Buma  VK 11.05.2017

CDA-coryfee gooit formatie open met aanval op Buma  VK 11.05.2017

CDA-prominent Wijffels haalt uit naar partijleider Buma  NU 11.05.2017

CDA-prominent Wijffels haalt uit naar partijleider Buma  NU 11.05.2017

Als De Telegraaf lawaai maakt Trouw 10.05.2017

Informateur stuurt Kamer brief over formatie  NU 10.05.2017

Schippers informeert Kamer, ondanks verzet  Elsevier 10.05.2017

Informateur komt Kamer tegemoet met brief over formatie  AD 10.05.2017

Onderhandelaars willen geen openheid geven over kabinetsformatie  NU 10.05.2017

Geen openheid voortgang formatie Telegraaf 10.05.2017

PVV wil brief over formatie  Telegraaf 10.05.2017

SP en PVV worden ongeduldig van formatiegesprekken  Elsevier 10.05.2017

Struikelt de formatie over verplichte weidegang voor koeien?  Trouw 10.05.2017

Stad vreest korting van miljoenen  AD 09.05.2017

Waarschijnlijk meer bewindslieden in nieuw kabinet AD 09.05.2017

Rutte: wij ploeteren voort  Telegraaf 08.05.2017

Formatienieuws: ‘We ploeteren voort’  Elsevier 08.05.2017

Schippers belooft ‘tempo’ in onderhandelingen AD 08.05.2017

Een lange traditie: hoe De Telegraaf zich mengt in kabinetsformaties  VN 06.05.2017

Gedram? Daar kan ze niet tegen   NRC 06.05.2017

Nieuw Kamerlid Ingrid van Engelshoven: ‘Ik zeg heel vaak ‘uh”  Trouw 05.05.2017

Ergernis over trage formatie neemt toe Telegraaf 05.05.2017

Waarom willen bedrijven zo graag een groen kabinet?  VK 04.05.2017

Informateur Schippers wil vaart maken met onderhandelingen NU 04.05.2017

Schippers wil meters gaan maken Telegraaf 04.05.2017

Schippers belooft hoger tempo in kabbelende formatie AD 04.05.2017

Buma: ‘Absoluut geen gesprekken over ministersposten’  Elsevier 04.05.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks hervatten formatiegesprekken NU 03.05.2017

Mark Rutte morgen niet bij onderhandelingen AD 03.05.2017

Formatiebesprekingen verder: ‘We gaan weer serieus onderhandelen’ AD 03.05.2017

De formatie gaat verder, en kan geen enkele verrassing gebruiken  VK 03.05.2017

Topbestuurders vragen nieuw kabinet duurzaam ondernemen te belonen NU 03.05.2017

Topbestuurders vragen steun politiek bij duurzaam ondernemen  VK 03.04.2017

Formatie gaat verder  Telegraaf 02.05.2017

 Formatie gaat verder, knop moet om AD 02.05.2017

Gerdi Verbeet roept formerende partijen op: maak van 5 mei een nationale vrije dag VK 01.05.2017

Ministerie waarschuwt: wegen worden alleen maar drukker, stop niet met investeren in infrastructuur VK 01.05.2017

Gerdi Verbeet roept formerende partijen op: maak van 5 mei nou eens een nationale vrije dag VK 01.05.2017

Boven formatietafel neemt de bewolking toe Telegraaf 29.04.2017

Een lange traditie: hoe De Telegraaf zich mengt in kabinetsformaties  Telegraaf 29.04.2017

VVD en GroenLinks botsen over douchegedrag Buma  VK 28.04.2017

Dinsdag geen formatiegesprekken vanwege overlijden moeder Klaver   NU 28.04.2017

Formatienieuws: overleg ligt even stil na dood moeder Klaver  Elsevier 28.04.2017

Een beroep op het nieuwe kabinet om verstedelijking vaart en schwung te geven  VK 28.04.2017

Kabinet, verbeter positie van vrouw op arbeidsmarkt en geef vaders 12 weken ouderschapsverlof  VK 26.04.2017

De Stadhouderskamer is een succeslocatie voor formaties Trouw 26.04.2017

Dit wordt (vermoedelijk) het milieubeleid van de komende jaren  Elsevier 26.04.2017

Milieucommissies formatiepartijen schrijven gezamenlijk advies AD 26.04.2017

Nieuw kabinet zal burgers meer privacy-bewust moeten maken  Trouw 25.04.2017

Achterban van politieke partijen wil groen akkoord bij formatie  Trouw 25.04.2017

Groene partijleden: klimaatparagraaf regeerakkoord is klaar  VK 25.04.2017

Hoogleraren: zet alles op alles voor een groene economie  Trouw 24.04.2017

Brief 90 hoogleraren: ‘Maak Nederland koploper in de nieuwe, groene economie’  Trouw 24.04.2017

Deze 90 hoogleraren roepen het kabinet op Nederland groener te maken  Trouw 24.04.2017

Wc-eend-hoogleraren willen meer groene gekte en klimaathysterie  Elsevier 24.04.2017

Activistische hoogleraar Jan Rotmans: transitie naar duurzame economie gaat pijn doen  VK 24.04.2017

Partijen voelen zich tot elkaar veroordeeld tijdens deze formatie  AD 22.04.2017

Wordt rekeningrijden wéér een splijtzwam in de kabinetsformatie?  VN 22.04.2017

Correctief referendum door initiatiefnemers op de lange baan geschoven  Trouw 21.04.2017

Commentaar: er hangt te weinig enthousiasme rond formatie Rutte III  VK 21.04.2017

Formatie-update: Kantelpunt in formatiegesprekken? Eerst vakantie  NU 21.04.2017

Extra 340 miljoen naar ziekenhuizen Telegraaf 21.04.2017

Onderhandelaarsakkoord medisch-specialistische zorg 2018  RO 21.04.2017

Ziekenhuizen mogen honderden miljoenen extra besteden AD 21.04.2017

‘Het kan nog vreselijk misgaan’, maar de formatiegesprekken gaan door VK 20.04.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks onderhandelen na reces verder NU 20.04.2017

Kabinetsformatie tot 1 mei in de koelkast Elsevier 20.04.2017

Formatie na vakantie verder Telegraaf 20.04.2017

Schippers over formatie: We zijn er nog lang niet  AD 20.04.2017

Financiële tegenslag formatie Telegraaf 20.04.2017

Hoe groen wil het CDA het land doorgeven? Trouw 20.04.2017

JOVD: ‘Mastodonten van 75+ aan het woord over GroenLinks’  Elsevier 20.04.2017

VVD’ers zeggen nee Telegraaf 20.04.2017

VVD-prominenten zien kabinet met GroenLinks echt niet zitten: ‘Dit is onhaalbaar’ Elsevier 20.04.2017

Ka­bi­nets­for­ma­tie vordert gestaag Trouw 20.04.2017

Pechtold ziet vooruitgang Telegraaf 20.04.2017

D66-leider Pechtold wil duidelijkheid over status formatie  NU 20.04.2016

Pechtold wil vandaag duidelijkheid: ‘Formatie soms wel heftig’ Elsevier 20.04.2017

Bert Wagendorp: formatiewatcher is moeilijkste beroep van Nederland  VK 20.04.2017

Formatiereces heeft geen diepere betekenis, zegt Rutte  Elsevier 20.04.2017

GroenLinks moet nog wennen aan nieuwe ‘rechtse vrienden’ VK 19.04.2017

Druk in formatiebesprekingen neemt toe: langzaam komt de Rubicon in zicht VK 19.04.2017

Rutte: geen week v/d waarheid Telegraaf 19.04.2017

Formatienieuws: week vrij heeft geen diepere betekenis, zegt Rutte Elsevier 19.04.2017

EEN DUURZAAM REGEERAKKOORD BB 18.04.2017

Druk groeit in formatiebesprekingen: compromissen liggen op tafel  VK 18.04.2017

Dijsselbloem bij de formatie Telegraaf 18.04.2017

Klaver terug aan formatietafel Telegraaf 17.04.2017

Klaver dinsdag weer aanwezig bij formatiegesprekken NU 17.04.2017

Wordt Rutte de derde liberale staatsman  Trouw 16.04.2017

Wordt er eigenlijk nog geformeerd? Trouw 15.04.2017

Schippers: zo nodig zomer door Telegraaf 15.04.2017

Het belang van die vreselijke radiostilte tijdens de formatie  VN 15.04.2017

Buma hoeft Ab Klink niet te bellen voor ministerspost  AD 15.04.2017

Waarom Klaver tóch het kabinet in wil AD 14.04.2017

Henk Kamp weet het zeker: het is nu menens met GroenLinks  VK 13.04.2017

Formatie: komende week spant het erom  AD 13.04.2017

Utrecht goed voorbeeld voor kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks AD 12.04.2017

Schippers: stevige formatie Telegraaf 12.04.2017

Schippers ziet ‘stevige onderhandelingen soms knetteren’ AD 12.04.2017

Donderdag geen formatiegesprekken vanwege afwezigheid Klaver NU 12.04.2017

Formatie tijdelijk opgeschort Telegraaf 12.04.2017

Formatie even op pauze: moeder Klaver met spoed opgenomen VK 12.04.2017

Formatieonderhandelingen met Klaver verschoven naar dinsdag AD 12.04.2017

Pijnlijke beginnersfout Bram van Ojik: formatiedocument gelekt AD 12.04.2017

Onthulling formatiedocument Telegraaf 12.04.2017

Formatienieuws: Klavers moeder ziek, en Van Ojik begaat blunder Elsevier 12.04.2017

Moeder Jesse Klaver in ziekenhuis, Van Ojik vervangt hem AD 12.04.2017

Formatie: meer geld voor Defensie Telegraaf 12.04.2017

Klaver niet bij formatie om moeder  Telegraaf 12.04.2017

Klaver weg van formatietafel Telegraaf 12.04.2017

‘Als het niet serieus was, dan was het allang geklapt’ Trouw 12.04.201

‘Heerlijke reus’ waakt bij formatie over CDA AD 12.04.2017

HERINDELING VAN ‘BOVENAF’ MOET IN DE BAN BB 12.04.2017

Maatschappelijke organisaties willen 100 miljoen voor nationale parken NU 12.04.2017

Pechtold: meer geld veiligheid Telegraaf 12.04.2017

Formatie kijkt naar veiligheid Telegraaf 11.04.2017

‘VVD en CDA zetten vol in op succes met GroenLinks’ AD 11.04.2017

Waarom de formatie nog wel even duurt AD 11.04.2017

Radiostilte tijdens formatie is goed teken: ‘Hoe meer lekken, hoe meer onwil’  VK 10.04.2017

Formatie door in de avonduren Telegraaf 10.04.2017

Is GroenLinks al volwassen genoeg om mee te besturen? Trouw 09.04.2017

Tijdens de formatie is het schipperen tussen openheid en vertrouwelijkheid  Trouw 08.04.2017

Partijen kleuren het altijd samen wel in Trouw 08.04.2017

Een beetje Trumpiaans denken kan geen kwaad bij de formatie VN 08.04.2017

Formeren-in-slakkengang past niet meer in wereld van Trump en Poetin VK 08.04.2017

Wat mag de Kamer nog wél bespreken? Trouw 07.04.2017

‘Nog geen enkel zicht op uitkomst in formatiegesprekken’  NU 07.04.2017

Papa-dag voor Klaver Telegraaf 07.04.2017

Formatie ligt stil op vrijdag, want Jesse Klaver wil papa-dag Elsevier 07.04.2017

Wat mag de Kamer nog wél bespreken? Trouw 07.04.2017

Schippers praat koning bij  Telegraaf 06.04.2017

‘Nog geen enkel zicht op uitkomst in formatiegesprekken’ NU 06.04.2017

Nieuw kabinet is nog ver weg Telegraaf 06.04.2017

Klaver: Het gaat de goede kant op Telegraaf 06.04.2017

Schippers: formatie ‘ingewikkeld proces’, kabinet nog ver weg Elsevier 06.04.2017

Schippers: Formatie duurt nog wel even  AD 06.04.2017

De secondant van nu is morgen de minister Trouw 05.04.2017

 Overzicht kabinetsformatie: van verkiezingsuitslag tot bordesfoto NU 05.04.2017

Hamer schuift aan bij informateur Telegraaf 05.04.2017

Formatiepartijen praten over de arbeidsmarkt  AD 05.04.2017

Tweede Kamer zet omstreden onderwerpen in de ijskast AD 05.04.2017

Dit kosten de plannen van CDA en GroenLinks met het eigen risico  Elsevier 04.04.2017

Klaver: over inhoud gesproken  Telegraaf 04.04.2017

Formatie: het gaat erom spannen  AD 04.04.2017

Ruim 150 organisaties willen duurzaam regeerakkoord NU 04.04.2017

Ruime keuze op formatiemenu: 750 voorstellen – maar haast is geboden VK 04.04.2017

Tada, daar is het klimaatkonijn Trouw 04.04.2017

Klimaat ‘urgent’ bij formatie  AD 03.04.2017

Planbureau benadrukt urgentie klimaatkwestie tijdens formatie NU 03.04.2017

Van Olympische Spelen tot incontinentieluiers: keuzes voor de formatie RTL 03.04.2017

De kloof is voelbaar: van ‘optimistisch’ tot ‘mislukt’ RTL 03.04.2017

Overleg over formatie dinsdagmiddag verder Telegraaf 03.04.2017

Formatie: alle adviezen zijn binnen AD 03.04.2017

Ruime keuze op formatie-menu: 750 voorstellen à 150 miljard – maar haast is geboden VK 03.04.2017

Planbureau benadrukt urgentie klimaatkwestie tijdens formatie  NU 03.04.2017

Pechtold hand in hand met Koolmees Telegraaf 03.04.2017

Schippers weet het nu al: dit gaat nog even duren Trouw 01.04.2017

Een groen-rechtse regering maakt nu meer kans dan in 2010 VN 01.04.2017

‘Groen’ akkoord opgesteld Telegraaf 31.03.2017

Prestige op het spel voor vier heren  AD 31.03.2017

Het religieuze fanatisme van GroenLinks is niet ongevaarlijk  Elsevier 31.03.2017

Onderhandelende partijen staan al met één been in coalitie VK 31.03.2017

Pechtold noemt DNB-advies niet achterover te leunen ‘verstandig’ NU 31.03.2017

Knot pleit voor stabieler beleid Telegraaf 31.03.2017

Knot waarschuwt weer: temper over­heids­uit­ga­ven AD 31.03.2017

DNB-baas Klaas Knot maant kabinet tot zuinigheid: ‘Geen nieuwe uitgaven’ VK 30.03.2017

 Nieuw kabinet kan volgens DNB niet achteroverleunen NU 30.03.2017

Wilders hekelt Rutte om coalitieonderhandelingen: ‘Volgende keer worden wij de grootste’ Elsevier 30.03.2017

CDA en D66: Tegenpolen die het goed met elkaar kunnen vinden Trouw 31.03.2017

Druk op informatiepartijen Telegraaf 29.03.2017

Onderhandelende partijen willen nog geen extra geld verpleeghuiszorg   NU 29.03.2017

Niet voor Pasen, maar wel voor de zomer een nieuw kabinet – daar zet de informateur op in VK 29.03.2017

Informateur Schippers streeft naar kabinet voor de zomer  Elsevier 29.03.2017

Formatie nu echt van start Telegraaf 29.03.2017

Rechts voert hoogste woord in nieuwe Kamer VK 29.03.2017

Klaver wil meer dan ‘scherpe randjes van rechts beleid halen’  Elsevier 29.03.2017

Schippers blijft demissionair minister Telegraaf 28.03.2017

Ook Rutte zet het klimaat op de agenda  Trouw 28.03.2017

Wilders haalt uit naar VVD over GroenLinks Telegraaf 28.03.2017

Kamer geeft groen licht voor onderhandelen over motorblok met opvoersetje AD 28.03.2017

Debat met verkenner: Kamer wijst Schippers aan als informateur  VK 28.03.2017

Rechts voert hoogste woord in nieuwe Kamer VK 28.03.2017

Schippers vol vertrouwen Telegraaf 28.03.2017

Wilders: ‘Klaver en zijn vriendjes gaan het Torentje kraken’ Elsevier 28.03.2017

Klaver: Doe niet mee om scherpe randjes eraf te halen  AD 28.03.2017

Klaver neemt geen genoegen met ‘een beetje minder rechts beleid’  NU 28.03.2017

Lobbyen voor een alinea in het coalitieakkoord Trouw 28.03.2017

Kamerdebat over verkenning Telegraaf 28.03.2017

AMBTENAREN: VVD, CDA, D66 EN CU MAAKT MEESTE KANS BB 27.03.2017

Dagkoersen: Klavers vermijdbaarheid maakt hem kwetsbaar VK 27.03.2017

Wie verzorgingsstaat wil beschermen, moet migratie stoppen  Elsevier 27.03.2017

Roemer laat deur op kier voor VVD Telegraaf 27.03.2017

SP laat deur op kier voor VVD: dit valt op in rapport Schippers Elsevier 27.03.2017

Schippers: Met GroenLinks proberen AD 27.03.2017

‘Schippers gaat door als enige informateur’ NU 27.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks willen verder met Schippers Trouw 27.03.2017

Schippers wordt informateur Telegraaf 27.03.2017

Geen tweede informateur, Schippers blijft als enige de formatie leiden VK 27.03.2017

Schippers biedt verslag verkenning aan NU 27.03.2017

Schippers biedt rapport aan  Telegraaf 27.03.2017

Schippers biedt rapport aan Telegraaf 27.03.2017

Informateur Edith Schippers biedt rapport verkenning aan  AD 26.03.2017

Geen tweede informateur, Schippers blijft als enige de formatie leiden VK 27.03.2017

Rutte III steunt op hoogopgeleide kiezer, laagopgeleiden stemden oppositie VK 26.03.2017

Edith Schippers gaat door als enige informateur VK 26.03.2017

Denkend aan Holland zie ik Klaver regeren  Trouw 26.03.2017

Edith Schippers hoopte zelf al op een vrouw als informateur Trouw 26.03.2017

Edith Schippers wordt informateur  AD 26.03.2017

‘Edith Schippers gaat door als enige informateur’ NU 26.03.20217

Schippers door als informateur Telegraaf 26.03.2017

Voorkeur voor ChristenUnie  Telegraaf 26.03.2017

Kabinet met GroenLinks: meer innovatie en geen hogere belastingen Telegraaf 25.03.2017

Wilders wil nog steeds regeren, anders ‘guerrilla-oppositie’  Elsevier 25.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen over vormen coalitie NU 24.03.2017

Verkenning maandag afgerond  Telegraaf 24.03.2017

Rutte III? De jongeren van CDA en GroenLinks moeten het nog zien VK 24.03.2017

Jongeren CDA: Geen basisbeurs, geen kabinet AD 24.03.2017

Een formatie van vier jaar levert 11 miljard euro op VK 24.03.2017

Er vallen in de formatie miljarden te verdelen  Trouw 24.03.2017

GroenLinks huiverig voor PvdA-script Trouw 24.03.2017

Formatienieuws: deze onderhandelaars nemen de 4 partijen mee Elsevier 23.03.2017

Bij Rutte, Buma, Pechtold en Klaver domineren bedenkelijke gezichten en zuinige teksten VK 23.03.2017

Niemand heeft haast met Rutte III VK 23.03.2017

Kunnen VVD en GroenLinks genoeg water bij de wijn doen? Trouw 23.03.2017

Hierover zijn de partijen het oneens bij de formatiegesprekken  Elsevier 23.03.2017

Kabinetsformatie: onderhandeling ‘GroenRechts’ begint volgende week  Elsevier 23.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen over vormen coalitie  NU 23.03.2017

Acht onderhandelaars bij overleg Telegraaf 23.03.2017

Kamerleden snuffelen aan elkaar Telegraaf 23.03.2017

‘We zien je wel hoor, Lodewijk Asscher!’  AD 23.03.2017

Protest tegen uitsluiting PVV Telegraaf 23.03.2017

Haalbaarheid coalitie onder de loep Telegraaf 23.03.2017

Rutte als Kamerlid die premier Rutte aan de tand voelt? Het kan in demissionair kabinet VK 22.03.2017

Poker en patience ineen: formatiespel zet relaties tussen partijen op scherp  VK 22.03.2017

Onderzoek coalitie GroenLinks Telegraaf 22.03.2017

Wat wil Jesse Klaver precies? Het GroenLinks-programma in vijf punten Elsevier 22.03.2017

VVD-Jongeren willen graag een kabinet met GroenLinks Trouw 22.03.2017

Klaver vraagt zich af of gesprek met VVD, CDA en D66 zinvol is NU 22.03.2017

Wilders wil ‘werken aan herstel van vertrouwen’, VVD en CDA blijven PVV uitsluiten VK 22.03.2017

Formatienieuws: Rutte en Buma willen nog altijd niet met PVV praten Elsevier 22.03.2017

Wilders: PVV niet met VVD en CDA Telegraaf 22.03.2027

‘VVD en CDA willen niet met PVV om tafel’  NU 22.03.2017

Slechte rekenaar, die Geert Wilders Trouw 22.03.2017

Harde kritiek vertrekkend Kamerlid Elias: ‘VVD gaat gebukt onder ja en amen-cultuur’ VK 22.03.2017

Elias haalt uit: ‘Onder Rutte heerst bij VVD ja-knikkerscultuur’ Elsevier 22.03.2017

‘Regeren met Wilders werkt niet’ Telegraaf 22.03.2017

Formatienieuws: verkenner Schippers heeft meer tijd nodig Elsevier 21.03.2017

Verkenner Schippers heeft week extra nodig, spreekt nogmaals met Wilders VK 21.03.2017

Wilders weer langs Schippers Telegraaf  21.03.2017

Schippers wil week extra voor verkenning  NU 21.03.2017

Schippers wil week extra voor verkenning Telegraaf 21.03.2017

‘Verschillen met VVD megagroot’ Telegraaf 21.03.2017

Vijfpartijencoalitie? Dat wordt knokken! AD 21.03.2017

Wat zij bedoelen: ‘Ik ga dat f*cking kabinet in’ AD 21.03.2017

D66: coalitie GroenLinks optie Telegraaf 21.03.2017

Pechtold: regeren met GroenLinks is een serieuze optie AD 21.03.2017

GroenLinks nadrukkelijk in beeld voor nieuw kabinet Trouw 21.03.2017

‘Houd GroenLinks buiten de coalitie, omwille van de stabiliteit’ Trouw 21.03.2017

GroenLinks-jongeren waarschuwen Klaver: niet te snel regeren  AD 21.03.2017

Rutte laat weinig los over gesprek verkenner Telegraaf 21.03.2017

Dit zei Mark Rutte in 2008 over Groen Rechts  Elsevier 21.03.2017

 Schippers praat dinsdag door met VVD, CDA, D66 en GroenLinks NU 20.03.2017

In het hoofd van Geert Wilders zit Rutte IIIc AD 20.03.2017

Rutte wil CDA en D66 in nieuw kabinet  NU 20.03.2017

Met deze partijen praat Schippers verder over kabinetsvorming Elsevier 20.03.2017

Schippers praat dinsdag door met VVD, CDA, D66 en GroenLinks NU 20.03.2017

Formatienieuws: Thieme wil ‘klimaatkabinet’ met VVD Elsevier 20.03.2017

Wilders houdt vol: PVV wil regeren met VVD, zonder Rutte Elsevier 20.03.2017

Nog steeds hoopt Klaver VVD buiten coalitie te houden Elsevier 20.03.2017

Rutte wil CDA en D66 in nieuw kabinet  NU 20.03.2017

Rutte regeert liefst met CDA, D66 en een vierde  Telegraaf 20.03.2017

Schippers niet in nieuw kabinet Telegraaf 20.03.2017

In het hoofd van Geert Wilders zit Rutte IIIc AD 20.03.2017

Het ‘formatieflirten’ is begonnen in Den Haag Trouw 20.03.2017

Schippers begint verkenningsproces Telegraaf 20.03.2017

Sheila Sitalsing: ‘Advies’ vanuit VVD: niet te veel noten op je zang, Klaver VK 20.03.2017

Een centrum-groen kabinet? Gewoon. Doen.  Trouw 19.03.2017

Waarom we die ellenlange formatiefasen beter kunnen overslaan Elsevier 19.03.2017

Lange formatie fnuikt vertrouwen Trouw 19.03.2017

Senator: CDA ‘Wilders light’ Telegraaf 19.03.2017

CDA-senator noemt CDA ‘Wilders light’ AD 19.03.2017

Het klimaat wordt een sleutelkwestie in de formatie Trouw 18.03.2017

Weg naar Rutte III is er een vol hobbels Trouw 17.03.2017

Fractievoorzitters maandag langs bij Schippers   NU 17.03.2017

Fractieleiders maandag bij Schippers  Telegraaf 17.03.2017

Een versnipperd land, maar blauwer dan ooit Trouw 17.03.2017

Uitslagen per Haags stadsdeel: Van PVV tot DENK AD 17.03.2017

Schippers druk met formatie Telegraaf 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag Elsevier 16.03.2017

Verkenner Schippers: weinig tijd, alles kan Telegraaf 16.03.2017

Edith Schippers (VVD) wordt verkenner van de nieuwe formatie AD 16.03.2017

VVD’er Edith Schippers gaat coalitiewensen verkennen VK 16.03.2017

Schippers gaat verkennen Telegraaf 16.03.2017

Dossier: formatie van start Telegraaf 16.03.2017

 

Schaakspel fracties begonnen Telegraaf 16.03.2017

Lijsttrekkers donderdagmiddag bijeen over formatie NU 16.03.2017

 

Achter de schermen van de formatie: dit is de volgende stap  Elsevier 16.03.2017

Chemie ontbreekt: hoe moet het verder tussen Rutte en Buma?  Elsevier 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag  Elsevier 16.03.2017

 

 

 

 

maart 21, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, formatie, politiek, verkiezingen, verkiezingen 2017, VVD | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 reacties

PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Einde Rode bolwerk PvdA in het Noorden

De uitslag van de 2e kamerverkiezingen 15.03.2017  betekent het (voorlopig) einde van het noorden als sociaal-democratisch bolwerk. De PvdA leidt ook in Friesland, Groningen en Drenthe verpletterende verliezen. Toch weet de SP in het hart van het aardbevingsgebied – Loppersum – maar mondjesmaat te profiteren.

Wel domineren in Oost-Groningen de socialisten samen met de PVV die daar in bijna elke gemeente haar beste resultaat ooit neerzette.

Stemmen tellen op het stembureau Foto: Rob Ramaker/Elsevier

Aardbevingen als belangrijk campagnethema

‘Het is toch niet te geloven dat je in de rij moet staan?’ Hardop verbaasden bewoners van Loppersum zich woensdagavond over de rij stemmers die zich vanuit de raadskamer naar buiten slingerde. De opkomst was ook hier met ruim 82 procent flink hoger dan in 2012. In dat jaar had in het naburige Huizinge een aardbeving plaats met een kracht van 3,6. De start, zo bleek achteraf, van het protest tegen de door de gaswinning veroorzaakte bevingen en schade.

De aardbevingen waren een belangrijk campagnethema, zeker in Loppersum. Burgemeester Albert Rodenboog (CDA) ziet de impact hiervan zeker in de uitslag. Tegen de landelijke trend in groeit de SP hier met 4 procentpunten. ‘De SP heeft zich hier altijd sterk geprofileerd op het aardbevingsdossier.’ Toch is de invloed beperkt. De meeste kiezersbewegingen passen beter in het landelijke beeld. GroenLinks won fors, net als het CDA dat hier de grootste is geworden.

Veel kiezers in Loppersum bevestigden dat de bevingen meewogen in hun keuze. ‘Zeker weten,’ zegt Sander Eisinga (30), die de VVD verruilde voor D66. Hij hoorde hoe premier Mark Rutte bij Pauw & Jinek de schadeafhandeling ‘netjes’ noemde. ‘Daar denken wij anders over,’ zegt hij. Hij voelt het in ‘kopzorgen, tijd en in de portemonnee’. Eisinga verkocht zijn huis met 20 tot 25 procent verlies en kreeg slechts een deel gecompenseerd. Na de uitzending stuurde hij een mail naar de VVD, maar kreeg geen reactie. ‘Dat is prima, maar dan ben je deze stem kwijt.’

‘De kraan moet dicht’

Net als Eisinga ondervinden veel mensen die in de rij staan voor het gemeentehuis persoonlijk gevolgen van de bevingen. Ze hebben schade, hun huis moet bevingsbestendig worden gemaakt en in één geval zelfs nieuw worden gebouwd. ‘Dat kost erg veel tijd,’ zegt Anita Weistra (51). Om de scheuren in haar huis te laten repareren, kreeg ze te maken met bureaucratie, keuringen en contra-expertises. ‘Dat zijn we wel erg zat.’

Kiezers die de bevingen laten meewegen, doen dat elk op hun eigen manier. Meer mensen sloten net als Eisinga de VVD uit. Anderen stemmen voor een partij met ‘aandacht voor alternatieve energie’; dat wil zeggen: GroenLinks. Sommigen zien in de onrust een directe aanleiding PVV of SP te stemmen. Joyce Alders (27) verhuisde een jaar geleden vanuit Groningen naar Loppersum. Afgelopen zaterdag voelde ze voor het eerst een aardbeving. Het heeft haar letterlijk geschokt, en ze stemt PVV. ‘Er moet echt iets veranderen.’ Greetje Groen (58) stemt dit maal SP. Ze voelt mee met de mensen die psychologisch lijden onder de bevingen. ‘De kraan moet dicht.’

Lees ook: PvdA wil eenderde van aardgasopbrengst investeren in Groningen

De uitslag markeert het (voorlopig) einde van de provincie Groningen als rood bolwerk. De PvdA die hier traditioneel domineert, lijdt een onthutsend verlies.

In Loppersum hebben PVV en SP slechts licht geprofiteerd van de afstraffing van de PvdA. Maar in Oost-Groningen, een regio die kampt met bevolkingskrimp en hoge werkloosheid, beleven deze partijen een verdere opmars. In bijna alle gemeentes benaderden (SP) of verbeterden (PVV) ze hun beste score ooit. En in heel Oost-Groningen, behalve Stadskanaal, is één van beide de grootste.

Tags:  ‘rode noorden’  aardbevingen  gaswinning  Oost-Groningen

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

zie ook: VVD fronst de wenkbrauwen na uitspraken Samsom over schaliegas

zie ook: Onderzoek schaliegas gaat door

zie ook: PvdA sluit schaliegas uit

NAM doet Groningers aanbod

Telegraaf 18.06.2017  7900 mensen in het Groningse aardbevingsgebied hebben een aanbod gekregen van de NAM voor een tegemoetkoming van maximaal 1500 euro. Het accepteren van de voucher is niet zonder gevolgen, waarschuwt RTV Noord.

„Dan betekent dat u afziet van eventuele procedures en processtappen voor de geïnspecteerde schades die in uw rapporten staan”, staat in de brief die de afgelopen dagen is bezorgd. Mensen zouden binnen acht weken moeten reageren om van het aanbod gebruik te maken.

Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen, zei afgelopen weken nog dat gedupeerden een jaar bedenktijd hebben om te besluiten of ze de voucher wel of niet accepteren.

Protest

Mark Rutte bezocht vrijdag de provincie om te praten over de omstreden gaswinning en de gevolgen ervan. Ongeveer dertig actievoerders versperden Rutte bij een vestiging van de Nationaal Coördinator Groningen de weg. Ze hadden spandoeken, sirenes en toeters bij zich. ,,Rutte komt er hier niet meer in”, riepen ze. Ook betichtten ze de premier van loze beloftes.

Afbeelding weergeven op Twitter    Volgen

AnnemarieHeite @AnnemarieHeite

Geachte meneer @MinPres Beste Mark, dit kregen Groningers in de brievenbus tijdens uw bezoek. U voelt ’t nu, u weet ’t nu. Wat gaat u doen? 19:07 – 17 Jun 2017 · Bedum, Nederland

NAM doet 7900 Groningers aanbod

AD 18.06.2017 Nog eens 7900 mensen in het Groningse aardbevingsgebied hebben een aanbod gekregen van de NAM voor een tegemoetkoming van maximaal 1500 euro. Het accepteren van de voucher is niet zonder gevolgen, waarschuwt RTV Noord.

,,Dan betekent dat u afziet van eventuele procedures en processtappen voor de geïnspecteerde schades die in uw rapporten staan”, staat in de brief die de afgelopen dagen is bezorgd. Mensen zouden binnen acht weken moeten reageren om van het aanbod gebruik te maken.

Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen, zei afgelopen weken nog dat gedupeerden een jaar bedenktijd hebben om te besluiten of ze de voucher wel of niet accepteren.

De Groningers lusten Rutte wel rauw

Trouw 16.06.2017 Mark Rutte reisde naar het Groninger aardbevingsgebied. Hoon was zijn deel. ‘Nu praat hij wéér alleen met de bobo’s.’

“Is die klootzak der nog nait?’’ Ook voor niet-Groningers is het duidelijk hoe Bram van Dam uit Stedum over demissionair premier Mark Rutte denkt. Ze lusten hem rauw. Van Dam parkeert zijn fiets en voegt zich bij een groepje bekenden. “Tuig van de richel is het.’’

De minister-president is in het aardbevingsgebied. Annemarie ­Heite, gedupeerde en bevingsboegbeeld, had hem uitgenodigd. Bij het versterkingspunt in Appingedam hebben woedende Groningers hem met veel kabaal ontvangen. Hier in Loppersum, waar hij twee tijdelijke scholen komt bekijken, is het rustiger. “Met bussenvol komen ze ­hierheen, en dan hebben ze allemaal een grote mond’’, moppert Van Dam. ‘’Maar in Den Haag zijn ze het weer vergeten.’’

Ook Klaas ten Hove is he-le-maal klaar met de politiek. “U presenteert zich als volksvertegenwoordiger, maar u bent een volksverlákker’’, beet de Groninger Diederik Samsom toe, toen die op bezoek was. “Vond-ie niet mooi. Maar het is wel zo.’’ De mannen sommen hun bevingsschade op. Menne Tillema’s huis in Stedum is dertigduizend euro in waarde gedaald. “En overal moet je zelf achteraan. De buurman heeft dezelfde schade, maar bij hem wordt het erkend. Bij ons is het zogenaamd geen bevingsschade. Doodmoe word je ervan.’’

Freek de Jonge overhandigde Rutte de ruim 200.000 getekende petities. © Kees van de Veen

De premier arriveert een uur later dan gepland – onderweg is hij nog bij een woning gaan kijken. Onder veel belangstelling van schoolkinderen en cameraploegen treden Rutte en zijn gevolg de OBS Prinses Beatrix binnen. Twee vrouwen blijven teleurgesteld achter op het schoolplein. “Nu praat hij wéér alleen maar met de bobo’s, krijgt hij weer een mooiweerverhaal. Wij wilden zo graag ons verhaal kwijt’’, verzucht Hanneke Haaksema. De jarinowoning van waaruit ze trouwde en waar de drie kinderen werden geboren, is gesloopt. Tot de nieuwe woning klaar is, zit ze al 2,5 jaar in een tijdelijk huis in Wirdum. De hele buurt is verscheurd, zegt ze, sommige kinderen gaan nu naar de ene school, vriendjes naar de andere. “De kinderen snappen het niet, en wij kunnen het niet uitleggen, want wij weten het zelf ook niet.’’

Na Loppersum volgt de laatste stop: het provinciehuis in Groningen, waar Freek de Jonge de petitie ‘Laat Groningen niet zakken’ overhandigt. Rutte belooft actie. Niet wachten op een missionair kabinet, snelheid is geboden, de problematiek is zeer ingrijpend, zegt hij.

Roadtrip

Ter afsluiting is er nog een besloten diner. Twee stoelen werden gereserveerd voor de Groninger Bodem Beweging. Eén daarvan, die van Dick Kleijer, bleef leeg. Uit protest. “Vijf jaar had hij de kans als missionair premier, maar hij schitterde door afwezigheid’’, licht Kleijer toe. “Hij kon wél veertig miljard ombuigen, maar geen lange-termijnplan voor ons gebied bedenken. En nu gaat hij op een roadtrip: kijk, ik ben in Groningen! En dan moeten wij opzitten en de rode loper uitrollen: ‘Oh Majesteit, wat goed dat u ons te woord staat?’’

Waarom dan niet beide stoelen leeg laten? Omdat, zegt Kleijer, ze het wél waarderen dat hij zijn afspraak nakomt en het gebied bezoekt. “Wij hebben leden die het vertrouwen in de overheid totaal kwijt zijn, en leden die in gesprek willen. Ik ben blij dat mijn collega gaat, ik zou het niet kunnen opbrengen zonder emotioneel te worden. Ik voel me moreel verplicht, maar elke vezel in mij verzet zich.’’

Protest bij bezoek van Rutte aan Groningen

AD 16.06.2017 Enkele tientallen Groningers hebben vanmiddag in Appingedam geprotesteerd bij het bezoek van premier Mark Rutte aan Groningen. Rutte is in de provincie om te praten over de omstreden gaswinning en de gevolgen ervan.

De ongeveer dertig actievoerders versperden Rutte bij een steunpunt van het Centrum Veilig Wonen de weg. Ze hadden spandoeken, sirenes en toeters bij zich. ,,Rutte komt er hier niet meer in”, riepen ze. Ook betichtten ze de premier van loze beloftes.

Rutte verzekerde de gedupeerden dat hij een einde wil maken aan de ,,bestuurlijke spaghetti”. Daarmee doelt hij op de manier waarop het kabinet met de problemen in Groningen is omgesprongen. ,,Ik begrijp dat de Groningers hun vertrouwen helemaal hebben verloren”, aldus Rutte. ,,En dat zal ik vandaag ook niet kunnen herstellen.”

Half uur

De premier, die meer dan een half uur met de actievoerders sprak, had verder geen concrete toezeggingen. ,,Ik ben hier vooral om te praten met de gedupeerden”, zegt Rutte. ,,De plannen voor versterking van woningen en een betere schadeafwikkeling, met de NAM op afstand, zijn klaar. We moeten ons nu richten op uitvoeren, uitvoeren en uitvoeren. En de snelheid moet omhoog, want er zijn hier nog ontzettend veel problemen die we moeten oplossen. Ik wil vandaag kijken wat daar voor nodig is.”

Rutte bezocht vrijdag ook nog een tijdelijke basisschool in Loppersum, sprak met gedupeerde Jan Dales en nam in het Provinciehuis van Groningen de petitie ‘Laat Groningen niet zakken’ in ontvangst uit handen van cabaretier Freek de Jonge. ,,Er is veel aandacht voor geweest. Niemand kan ooit zeggen dat we niet hebben geweten dat de situatie hier zo slecht is”, aldus De Jonge.

De premier liet weten onder de indruk te zijn van alle verhalen. ,,Trots is omgeslagen in een nachtmerrie”, zegt Rutte. ,,Achter elke voordeur schuilt een ander verhaal en dat is heel erg indrukwekkend. Soms moeten honderden buurtbewoners tegelijk hun huis uit omdat die moet worden versterkt. Dat is heel ingrijpend.”

Trots is omgeslagen in een nachtmerrie

Macron

Rutte was eerder op dag nog in Frankrijk. Daar bracht hij een bezoek aan de nieuwe Franse president Emmanuel Macron. Ze spraken in het Élysée-paleis, de officiële residentie van het staatshoofd in Parijs, over onder meer de samenwerking tussen Frankrijk en Nederland, het sociaaleconomisch beleid en de Europese Unie.

View image on Twitter

   Follow  Martijn vander Zande  ✔@vanderzande

Rutte neemt de tijd om met boze Groningers te praten over aardbevingsschade en gaswinning, ze worden het niet eens 3:28 PM – 16 Jun 2017

Protest bij bezoek van Rutte

Telegraaf 16.06.2017 Enkele tientallen Groningers hebben vrijdagmiddag in Appingedam geprotesteerd bij het bezoek van premier Mark Rutte aan Groningen. Rutte is in de provincie om te praten over de omstreden gaswinning en de gevolgen ervan.

De ongeveer dertig actievoerders versperden Rutte bij een vestiging van de Nationaal Coördinator Groningen de weg. Ze hadden spandoeken, sirenes en toeters bij zich. ,,Rutte komt er hier niet meer in”, riepen ze. Ook betichtten ze de premier van loze beloftes.

Rutte verzekerde de gedupeerden dat hij een einde wil maken aan de ,,bestuurlijke spaghetti”. Daarmee doelt hij op de manier waarop het kabinet met de problemen in Groningen is omgesprongen. ,,Ik begrijp dat de Groningers hun vertrouwen helemaal hebben verloren”, aldus Rutte. ,,En dat zal ik vandaag ook niet kunnen herstellen.”

Foto: ANP

De premier, die meer dan een half uur met de actievoerders sprak, had verder geen concrete toezeggingen. ,,Ik ben hier vooral om te praten met de gedupeerden”, zegt Rutte. ,,De plannen voor versterking van woningen en een betere schadeafwikkeling, met de NAM op afstand, zijn klaar. We moeten ons nu richten op uitvoeren, uitvoeren en uitvoeren. En de snelheid moet omhoog, want er zijn hier nog ontzettend veel problemen die we moeten oplossen. Ik wil vandaag kijken wat daar voor nodig is.”

Rutte bezocht vrijdag ook nog een tijdelijke basisschool in Loppersum, sprak met gedupeerde Jan Dales en nam in het Provinciehuis van Groningen de petitie ‘Laat Groningen niet zakken’ in ontvangst uit handen van cabaretier Freek de Jonge. ,,Er is veel aandacht voor geweest. Niemand kan ooit zeggen dat we niet hebben geweten dat de situatie hier zo slecht is”, aldus De Jonge.

De premier liet weten onder de indruk te zijn van alle verhalen. ,,Trots is omgeslagen in een nachtmerrie”, zegt Rutte. ,,Achter elke voordeur schuilt een ander verhaal en dat is heel erg indrukwekkend. Soms moeten honderden buurtbewoners tegelijk hun huis uit omdat die moet worden versterkt. Dat is heel ingrijpend.”

Rutte opnieuw geconfronteerd met boze Groningers

Elsevier 16.06.2017 Enkele tientallen Groningers zijn vanmiddag bij elkaar gekomen in Appingedam om te protesteren tegen het bezoek van premier Mark Rutte aan Groningen. Hij is in de provincie om te praten over de omstreden gaswinning.

Zo’n 30 demonstranten versperden Rutte de weg bij een steunpunt van het Centrum Veilig Wonen. Ze droegen spandoeken, toeters en sirenes bij zich.

Geen concrete toezeggingen

Ze riepen leuzen als: ‘Rutte komt er niet meer in’. Ook doet de premier volgens deze demonstranten alleen maar loze beloftes. De premier sprak de actievoerders toe en verzekerde hen dat hij een einde wil maken aan de ‘bestuurlijke spaghetti’. Daarmee verwijst hij naar de manier waarop het kabinet met de problemen in Groningen als gevolg van de gaswinning is omgegaan.

huisinloppersum

Lees ook
Een moedeloze situatie: heeft Groningen nog potentie?

‘Ik begrijp dat de Groningers hun vertrouwen helemaal hebben verloren, en dat zal ik vandaag ook niet kunnen herstellen,’ zei Rutte. Hij kon de actievoerders verder ook geen concrete toezeggingen doen. Naast het centrum in Appingedam bezocht hij ook een tijdelijke basisschool in Loppersum, een gemeente die relatief vaak werd getroffen door de aardbevingen. Vervolgens neemt hij een petitie ‘Laat Groningen niet Zakken’ in ontvangst van cabaretier Freek de Jonge, waarna hij een besloten bijeenkomst heeft met bestuurders en gedupeerden.

Pauw en Jinek

Het was niet de eerste keer dat Rutte geconfronteerd werd met emotionele Groningers. In maart zat de premier bij de talkshow Pauw en Jinek, waar ook een aantal boze burgers uit die provincie waren uitgenodigd. Het werd een gênante vertoning, nadat Rutte de groep probeerde uit te leggen dat de gaswinning in Groningen al verminderd werd.

Al snel werd er gejoeld en geschreeuwd en werden allerlei leuzen naar de premier geroepen. ‘Nee, nee, nee,’ ‘bullshit’, ‘u bent premier-onwaardig’. Een aantal mensen hield vellen papier omhoog met de tekst ‘not my premier’. Rutte liet zich niet van de wijs brengen. Hij had wel moeite met het formuleren van zijn antwoord, omdat de boze Groningers hem veelal niet lieten uitspreken.

Elif Isitman  Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

Rutte komt naar Groningen om te praten over gaswinning

NU 09.06.2017 Demissionair premier Mark Rutte komt volgende week vrijdag naar Groningen om zich bij te laten praten over de gas- en aardbevingsproblematiek. Rutte gaat onder andere in gesprek met bestuurders, de Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad.

Er wordt onder andere gesproken over het nieuwe schadeprotocol, de versterkingsoperatie en de rol van de staat. Ook neemt hij de petitie Laat Groningen niet zakken in ontvangst. De Groningse cabaretier Freek de Jonge verzamelde meer dan 200.000 steunbetuigingen.

Het bezoek wordt voor een groot deel geregisseerd door de Groningse Commissaris van de Koning René Paas. De minister-president zou zelf hebben aangegeven met gedupeerden in gesprek te willen.

Boze Groningers

De laatste keer dat Rutte in gesprek ging met Groningers over de gaswinning, was in maart bij de talkshow Pauw en Jinek. In het publiek zaten boze inwoners uit de provincie Groningen, die borden omhoog hielden met teksten als “not my premier”. Ook meldden ze dat “De heer Rutte ons 6,5 jaar lang heeft uitgezogen”.

De premier zei destijds de woede van de Groningers te begrijpen en noemde de gaswinning een “nachtmerrie”. Dit zorgde er echter niet voor dat de Groningers bedaarden.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Rutte naar Groningen

Telegraaf 09.06.2017 Premier Mark Rutte brengt vrijdag 16 juni een werkbezoek aan Groningen om met bewoners, bestuurders en instanties te spreken over de gevolgen van de gaswinning. In Loppersum spreekt hij met gedupeerden van aardbevingen en bezoekt hij een tijdelijke school.

In Appingedam gaat Rutte naar een zogenoemd versterkingspunt van de Nationaal Cöordinator Groningen, waar bewoners terecht kunnen met bijvoorbeeld vragen over inspecties en eventuele versterking van woningen.

Ontvangst petitie

Verder neemt de premier in het Provinciehuis uit handen van initiatiefnemer en cabaretier Freek de Jonge de petitie ’Laat Groningen niet zakken’ in ontvangst. Rutte rondt zijn bezoek aan Groningen af met een besloten buffet waaraan gedupeerde bewoners, maatschappelijke organisaties en meerdere bestuurders, onder wie commissaris van de Koning René Paas, deelnemen.

Rutte bezocht twee jaar geleden ook al gedupeerden in Groningen.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN MARK RUTTE LOPPERSUMFREEK DE JONGE

Zesduizend claims voor immateriële schade gaswinning Groningen

NU 02.06.2017 Zesduizend Groningers claimen immateriële schade zoals angst en hoofdpijn te hebben als gevolg van de gaswinning in de provincie. Dit bevestigt Pieter Huitema, advocaat van de gedupeerden, vrijdag aan NU.nl.

De advocaat spande namens 127 Groningers de zaak aan tegen Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). De zaak, die diende in maart, draaide om geestelijk lijden van Groningers als gevolg van gaswinning. De NAM werd voor een aantal van deze zaken aansprakelijk gesteld.

De rechtbank achtte bewezen dat de aardbevingen het woongenot aantasten van bewoners in het Groningenveld, waar de frequentie van de bevingen hoger ligt. “De NAM bagatelliseert de situatie”, aldus de rechtbank. “De bevingen hebben invloed op het leven van veel inwoners.”

Huitema eist een schadevergoeding voor zijn cliënten, waarvan de hoogte nog bepaald moet worden. Deze zou volgens de advocaat ergens tussen de 3.000 tot 30.000 euro per persoon komen te liggen.

De NAM maakte eerder deze maand bekend in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak.

Hoger beroep

In diezelfde zaak was ook de Nederlandse Staat aangeklaagd. De Staat werd niet aansprakelijk gesteld, maar de rechtbank stelde wel dat het onrechtmatig heeft gehandeld in de periode van januari 2013 tot november 2015, omdat ondanks kennis van de aardbevingen is nagelaten de gaswinning terug te schroeven.

Tegen deze uitspraak gaat de Staat niet in hoger beroep. In een brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer, verstuurd op 19 april, wordt gesteld dat een hoger beroep een schaduw zal werpen over het vertrouwensherstel van de Groningers in de overheid. De termijn voor het indienen van het beroep verliep donderdag.

“De uitspraak tegen de Staat zal voor altijd blijven staan”, zegt Huitema vrijdag tegen NU.nl. “Dit betekent dat Groningers nu meer mogelijkheden hebben om hun schade te verhalen op de Staat.”

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

6000 claims tegen NAM

Telegraaf 02.06.2017  Ongeveer 6000 Groningers hebben tot nu toe een claim tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ingediend voor immateriële schade. Dat meldt het Groningse De Haan Advocaten vrijdag, dat namens honderden Groningers een smartengeld-zaak tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij NAM had aangespannen.

De bewoners van het aardbevingsgebied willen smartengeld omdat ze zich zorgen maken over hun veiligheid of omdat ze psychische klachten hebben door de aardbevingen als gevolg van de gaswinning.

De rechtbank oordeelde op 1 maart dat de NAM smartengeld moet betalen. Het olie- en gasbedrijf ging in hoger beroep. De rechtbank liet echter weten dat de schadeclaims al wel kunnen worden ingediend. In totaal kunnen zo’n 170.000 Groningers nu aanspraak maken op een schadevergoeding. Daarvoor moeten ze wel met bijvoorbeeld een doktersverklaring kunnen aantonen dat ze psychische klachten hebben als gevolg van de bevingen en de onrust.

Het advocatenkantoor heeft berekend dat elke individuele bewoner een bedrag van 3000 tot 30.000 euro kan claimen. Daar komen ook nog eens kosten voor gederfd woongenot overheen, zoals een deel van de betaalde hypotheekrente of huur.

Het advocatenkantoor maakte vrijdag ook bekend dat de Nederlandse Staat niet tegen de uitspraak in de smartengeldzaak in hoger beroep is gegaan. De rechtbank oordeelde dat de Staat tussen januari 2013 en november 2015 onrechtmatig heeft gehandeld door de gaswinning niet te verlagen. Ze worden echter niet verantwoordelijk gehouden voor het betalen van smartengeld.

De Haan Advocaten verwacht de eerste claims nog voor het einde van dit jaar in te dienen.

6000 Groningse schadeclaims tegen NAM

AD 02.06.2017 Ongeveer 6000 Groningers hebben tot nu toe een claim tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ingediend voor immateriële schade. Dat meldt het Groningse De Haan Advocaten vandaag, dat namens honderden Groningers een smartengeldzaak tegen de NAM had aangespannen. De bewoners van het aardbevingsgebied willen smartengeld omdat ze zich zorgen maken over hun veiligheid of omdat ze psychische klachten hebben door de aardbevingen als gevolg van de gaswinning.

De rechtbank oordeelde op 1 maart dat de NAM smartengeld moet betalen. Het olie- en gasbedrijf ging in hoger beroep. De rechtbank liet echter weten dat de schadeclaims al wel kunnen worden ingediend. In totaal kunnen zo’n 170.000 Groningers nu aanspraak maken op een schadevergoeding. Daarvoor moeten ze wel met bijvoorbeeld een doktersverklaring kunnen aantonen dat ze psychische klachten hebben als gevolg van de bevingen en de onrust.

Het advocatenkantoor heeft berekend dat elke individuele bewoner een bedrag van 3000 tot 30.000 euro kan claimen. Daar komen ook nog eens kosten voor gederfd woongenot overheen, zoals een deel van de betaalde hypotheekrente of huur.

Smartengeld

Het advocatenkantoor maakte ook bekend dat de Nederlandse Staat niet tegen de uitspraak in de smartengeldzaak in hoger beroep is gegaan. De rechtbank oordeelde dat de Staat tussen januari 2013 en november 2015 onrechtmatig heeft gehandeld door de gaswinning niet te verlagen. Ze worden echter niet verantwoordelijk gehouden voor het betalen van smartengeld.

De Haan Advocaten verwacht de eerste claims nog voor het einde van dit jaar in te dienen.

NAM boekt forse winst

Telegraaf 02.06.2017 De NAM heeft vorig jaar 526 miljoen euro winst geboekt op de gaswinning in Nederland. Het bedrijf maakte 496 miljoen daarvan over aan de beide aandeelhouders, Shell en ExxonMobil.

Het resultaat is na afdracht aan Nederlandse overheden, waar circa 3 miljard euro naartoe ging. Dat valt op te maken uit de jaarcijfers van het bedrijf. De omzet kwam uit op 3,5 miljard euro. Het is de eerste keer dat de NAM jaarcijfers publiceert, vanwege nieuwe Europese wetgeving. Het is niet duidelijk hoe de winst zich verhoudt tot die in eerdere jaren.

De NAM zette 495 miljoen euro opzij in een voorziening die vooral betrekking heeft op schadeherstel, versterking van gebouwen en compensatiemaatregelen wegens de aardbevingen in Groningen. Er is geen voorziening voor immateriële schade.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Gehele woonwijk in Appingedam op de schop voor aardbevingsbestendigheid

NU 01.06.2017 Alle 398 huizen van de wijk Opwierde-Zuid in het Groningse Appingedam moeten ingrijpend gerenoveerd of zelfs herbouwd worden om aardbevingsbestendig te worden.

Dat is de uitkomst van een onderzoek aan de huizen dat afgelopen jaar is gedaan in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders.

Woensdag en donderdag zijn de bewoners ingelicht. Alders zei donderdag dat het gaat om ”ingrijpende maatregelen die de bewoners persoonlijk zullen raken. De komende tijd zullen we samen met de bewoners het traject vormgeven.”

In de wijk staan verschillende typen woningen van verschillende eigenaren en woningcorporaties. Woningcorporaties hebben al aangegeven dat zij graag samen met NCG in gesprek willen met de huurders en de eigenaren om samen een zorgvuldige afweging te maken tussen het versterken van de woningen of het slopen en herbouwen van de woningen.

Pas daarna is bekend wanneer de werkzaamheden voor deze woningen plaatsvinden.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

Versterking wijk Appingedam

Telegraaf 01.06.2017 Alle 398 huizen van de wijk Opwierde-Zuid in het Groningse Appingedam moeten ingrijpend gerenoveerd of zelfs herbouwd worden om aardbevingsbestendig te worden. Dat is de uitkomst van een onderzoek aan de huizen dat afgelopen jaar is gedaan in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders.

Woensdag en donderdag zijn de bewoners ingelicht. Alders zei donderdag dat het gaat om „ingrijpende maatregelen die de bewoners persoonlijk zullen raken. De komende tijd zullen we samen met de bewoners het traject vormgeven.”

In de wijk staan verschillende typen woningen van verschillende eigenaren en woningcorporaties. Woningcorporaties hebben al aangegeven dat zij graag samen met NCG in gesprek willen met de huurders en de eigenaren om samen een zorgvuldige afweging te maken tussen het versterken van de woningen of het slopen en herbouwen van de woningen. Pas daarna is bekend wanneer de werkzaamheden voor deze woningen plaatsvinden.

LEES MEER OVER; APPINGEDAM AARDBEVINGEN OPWIERDE-ZUIDNATIONAAL COÖRDINATOR GRONINGEN HANS ALDERS

Na beving vijftien meldingen

Telegraaf 28.05.2017 Bij het Centrum Veilig Wonen zijn vijftien meldingen binnengekomen over de aardbeving zaterdagmiddag bij Slochteren. De beving had een kracht van 2,6.

Volgens Läslo Evers, seismoloog bij het KNMI, is dit de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015. Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. „Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

LEES OOK: Zwaarste aardbeving in jaren treft Slochteren

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen. Het Centrum Veilig Wonen inventariseert onder meer de meldingen.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN SLOCHTEREN

Tientallen schademeldingen na aardbeving Groningen

AD 28.05.2017 Bij het Centrum Veilig Wonen (CVW) zijn tot vanavond 39 schademeldingen binnengekomen over de aardbeving die zaterdagmiddag plaatsvond bij het Groningse Slochteren.

De woordvoerder van het CVW ,,acht het zeer wel mogelijk dat de komende dagen het aantal meldingen nog verder stijgt”. De beving had een kracht van 2,6. Volgens het KNMI, was het de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015. Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. ,,Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen. Het Centrum Veilig Wonen inventariseert onder meer de meldingen.


Tientallen meldingen na aardbeving Groningse Slochteren

NU 28.05.2017  Bij het Centrum Veilig Wonen (CVW) zijn tot zondagavond 39 schademeldingen binnengekomen over de aardbeving die zaterdagmiddag plaatsvond bij het Groningse Slochteren.

De woordvoerder van het CVW ”acht het zeer wel mogelijk dat de komende dagen het aantal meldingen nog verder stijgt”.

De beving had een kracht van 2,6. Volgens het KNMI was het de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015. Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. ”Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen. Het Centrum Veilig Wonen inventariseert onder meer de meldingen.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Zwaarste aardbeving sinds 2015 in Groningse Slochteren

NU 27.05.2017 Inwoners van de provincie Groningen hebben zaterdagmiddag rond 15.30 uur een aardbeving gevoeld. Het epicentrum lag volgens het KNMI in Slochteren, de beving had daar een magnitude van 2,6, op een diepte van drie kilometer.

Volgens Läslo Evers, seismoloog bij het KNMI, is dit de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015.

Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. “Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen.

Zie ook: Dit moet u weten over het Groningse gas en de bevingen

Lees meer over: Slochteren

Aardbeving in Slochteren

Telegraaf 27.05.2017 Oost-Groningen is zaterdag tegen het einde van de middag opgeschrikt door een aardbeving. De beving had een kracht van 2,6 op de schaal van Richter.

Het epicentrum lag volgens het KNMI in Slochteren maar ook in andere plaatsen werd de beving gevoeld onder meer in Sappemeer, Noordbroek, Zuidbroek en Schildwolde. Volgens het KNMI is dit de zwaarste beving sinds een aantal jaar.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN SLOCHTEREN GRONINGEN KNMI

NAM overweegt beroep voor besluit mindering gaswinning Groningen

NU 24.05.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is het niet eens met het besluit van minister Henk Kamp (Economische Zaken) om de gaswinning in Groningen te verlagen, en overweegt in beroep te gaan bij de Raad van State.

Dit schrijft de NAM woensdag op haar website. Kamp besloot vorige maand de gaswinning per 1 oktober met 10 procent te verlagen. Dit zou neerkomen op 21,6 miljard kuub per jaar.

De verlaging was op advies van de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Deze stelde dat dit de enige manier was om de kans op het aantal en op zwaardere bevingen te verminderen.

“Er is een veiligheidsnorm voor seismisch risico vastgesteld, maar deze lijkt niet toegepast te worden in het nu genomen besluit”, aldus de NAM. Het bedrijf zegt in een zienswijze het besluit van Kamp buitenproportioneel te vinden. Op een later moment zal NAM bepalen of het in beroep gaat bij de Raad van State.

In 60 seconden: De gaswinning in Groningen

Verlagingen

Door het winnen van gas in de Groningse provincie, zijn in de afgelopen jaren met regelmaat aardbevingen. Deze zorgen voor beschadigde huizen en leiden ook tot stress en slapeloze nachten, zeggen de Groningers.

Kamp besloot daarom in 2015 de gasproductie te verlagen naar 24 miljard kuub. In 2014 werd nog 42 miljard kuub uit de bodem gepompt.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

NAM wil betere uitleg gaswinning

Telegraaf 24.05.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is het niet eens met de argumenten waarmee minister Henk Kamp (Economische Zaken) de gaswinning verder wil verlagen. Het gasbedrijf heeft in een brief aan de bewindsman laten weten dat het voornemen van Kamp tot onduidelijkheden leidt.

Wat Kamp betreft gaat de gaswinning in oktober met 10 procent omlaag. De hoop is dat dit het risico op aardbevingen verkleint en de veiligheid van de bewoners ten goede komt. Maar volgens de NAM laat Kamp met zijn plan de bestaande veiligheidsnorm los. ,,Dit bevreemdt ons.” Het bedrijf vindt dat ,,niet langer duidelijk is op welke basis het de gaswinning uitvoert” en wil dus meer duidelijkheid.

De NAM kan eventueel in beroep gaan bij de Raad van State, maar daarover valt pas later een besluit.

NAM kwaad over beperking gaswinning

Telegraaf 24.05.2017 Gaswinningsbedrijf NAM is het niet eens met het besluit van minister Kamp (Economische Zaken) om de gasproductie in Groningen vanaf 1 oktober met nog eens 10% terug te brengen tot 21,3 miljard kubieke meter per jaar.

In een zienswijze naar aanleiding van het besluit schrijft de Nam dan ook dat het overweegt naar de Raad van State te stappen om de beslissing aan te vechten. Aanleiding voor de minister was het voordoen van nieuwe aardbevingen rond de Groningse plaats Loppersum.

De minister nam het besluit op advies van het Staatstoezicht op de Mijnen, dat constateerde dat een eerder gestelde norm voor aardbevingen dicht genaderd was. De joint-venture van Shell en Exxon vindt echter dat de gaswinning pas teruggebracht mag worden als de norm wordt overschreden. Door dit nu al te doen, zou sprake zijn van ’rechtsonzekerheid’.

Geld voor bevingsschade gaswinning Groningen bijna op

NU 17.05.2017 Het geld dat is uitgetrokken om de gevolgen van de gaswinning voor Groningen op te vangen, is bijna op. Van de 1,3 miljard euro is nog 50 miljoen over.

Dat blijkt uit het woensdag gepubliceerde verslag van de Algemene Rekenkamer.

Het gereserveerde geld moest de uitgaven van 2014 tot 2018 dekken. Maar eind vorig jaar, halverwege die periode, was 96 procent al uitgegeven. Vooral de afhandeling van door aardbevingen aangerichte schade viel veel duurder uit. Daaraan is al ruim een half miljard euro uitgegeven, terwijl het kabinet rekende op 250 miljoen.

Aan het versterken van huizen en gebouwen is juist minder besteed dan verwacht.

NAM

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), die het gas in Groningen wint, is aansprakelijk voor de bevingsschade en moet extra de portemonnee trekken.

Maar uiteindelijk lijdt de schatkist eronder, omdat de NAM daardoor minder aan het Rijk zal afdragen. De schatkist strijkt ook al minder op omdat de gaskraan verder is dichtgedraaid.

Dichtdraaien

Op advies van de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), heeft Kamp vorige maand besloten dat er minder gas mag worden gewonnen in Groningen. In 2016 mocht de NAM maximaal 24 miljard kuub gas winnen. In 2017 wordt dit nog eens met 10 procent verlaagd. Dit zou neerkomen op 21,6 miljard kuub per jaar.

Door het terugschroeven van de gaswinning komt er volgens minister Kamp in 2017 wel 345 tot 360 miljoen euro minder in de staatskas.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Opkoopregeling

Woensdag heeft de Nationaal Coordinator Groningen (NCG) laten weten dat de pilot voor de opkoopregeling die in mei 2016 van start ging, een vervolg moet krijgen. Bij de regeling wordt 95 procent van de taxatiewaarde van een huis uitgekeerd aan de gedupeerden.

Huiseigenaren die in een ruime cirkel rond Loppersum wonen, konden zich afgelopen jaar aanmelden bij de NCG. Er kwamen 179 aanmeldingen waarvan er 117 aan de voorwaarden voldeden. 55 woningen zijn uiteindelijk geselecteerd voor de regeling.

Mogelijkheden

De NCG liet de TU Delft de regeling evalueren. Deze hield een enquête en interviewden de betrokken partijen en kwam hierna tot de conclusie dat de opkoopregeling een vervolg moet krijgen.

De NCG, Hans Alders, zegt dat hij zich hard gaat maken voor een nieuw opkoopinstrument. “Met NAM en het ministerie van Economische Zaken ga ik in gesprek over de mogelijkheden voor een vervolg van de proef.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Meer schade door gaswinning

Telegraaf 09.05.2017 Meer Groningers hebben zich in het eerste kwartaal van dit jaar gemeld met schade aan hun woningen die zij wijten aan de gaswinning. Ten opzichte van een kwartaal eerder steeg het aantal meldingen met 28 procent, tot 2435, liet de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) dinsdag weten.

Van de gevallen die al zijn beoordeeld, was in 63 procent de conclusie dat de schade niét kwam door aardbevingen. Een kwartaal eerder was dat 67 procent. Mensen die het niet eens zijn met de bevindingen, kunnen een contra-expertise aanvragen. Wie gelijk krijgt, kan kiezen tussen herstel en uitbetaling. Een op de drie gedupeerden koos in de eerste drie maanden van 2017 voor herstel. In het laatste kwartaal van vorig jaar ging een kwart voor deze optie.

De cijfers komen van het Centrum voor Veilig Wonen. Dat handelt nu nog de schade af, maar staat volgens critici te dicht bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) die het gas uit de grond haalt. Deze zomer gaat het systeem op de schop. Vanaf 1 juli gaat een geheel onafhankelijke commissie de schademeldingen beoordelen.

LEES MEER OVER; 

AARDBEVINGEN GRONINGENNATIONAAL COÖRDINATOR GRONINGEN NCG NAM

‘Onafhankelijk onderzoek gas’

Telegraaf 09.05.2017 Er moet een onafhankelijk onderzoek komen naar hoeveel aardgas minimaal moet worden gewonnen om aan de vraag in Nederland te voldoen. Die wens heeft een meerderheid in de Tweede Kamer dinsdag uitgesproken.

Bij het onderzoek moet wat de Kamer betreft het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) worden betrokken. De regering besloot vorige maand op basis van een advies van het SodM de gaswinning verder terug te schroeven.

Hoeveel gas er nodig is voor de zogenoemde leveringszekerheid wordt momenteel nog vastgesteld door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Gasunie Transport Services, de eigenaar en beheerder van het Nederlandse gasnet.

De NAM zit in politiek Den Haag en in het winningsgebied in Groningen al langer in het verdomhoekje, vanwege de aardbevingen als gevolg van de gaswinning. Eind maart werd bekend dat de NAM niet langer betrokken zal zijn bij de afhandeling van schadeclaims.

Een Kamermeerderheid schaarde zich ook achter een voorstel om de belangen van de gaswinning bij verschillende ministeries neer te leggen. De indieners van het voorstel willen dat in ieder geval de veiligheid niet langer wordt ondergebracht bij Economische Zaken, dat ook over de inkomsten uit de gaswinning gaat. Initiatiefnemer Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren noemt deze belangen „tegenstrijdig.”

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN AARDGAS NAMTWEEDE KAMER

Kamer wil onafhankelijk onderzoek naar gaswinning

NU 09.05.2017 Er moet een onafhankelijk onderzoek komen naar hoeveel aardgas minimaal moet worden gewonnen om aan de vraag in Nederland te voldoen. Die wens heeft een meerderheid in de Tweede Kamer dinsdag uitgesproken.

Bij het onderzoek moet wat de Kamer betreft het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) worden betrokken. De regering besloot vorige maand op basis van een advies van het SodM de gaswinning verder terug te schroeven.

Hoeveel gas er nodig is voor de zogenoemde leveringszekerheid wordt momenteel nog vastgesteld door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Gasunie Transport Services, de eigenaar en beheerder van het Nederlandse gasnet.

De NAM zit in politiek Den Haag en in het winningsgebied in Groningen al langer in het verdomhoekje, vanwege de aardbevingen als gevolg van de gaswinning. Eind maart werd bekend dat de NAM niet langer betrokken zal zijn bij de afhandeling van schadeclaims.

dit-is-waarom-de-gaswinning-in-groningen-wordt-verlaagd

Belangen

Een Kamermeerderheid schaarde zich ook achter een voorstel om de belangen van de gaswinning bij verschillende ministeries neer te leggen.

De indieners van het voorstel willen dat in ieder geval de veiligheid niet langer wordt ondergebracht bij Economische Zaken, dat ook over de inkomsten uit de gaswinning gaat. Initiatiefnemer Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren noemt deze belangen ”tegenstrijdig”.

Het terugschroeven van de gaswinning heeft gevolgen voor de schatkist. In 2017 kost het terugschroeven van de gaskraan het kabinet 80 miljoen euro. Vanaf volgend jaar scheelt het de schatkist 300 miljoen euro.

Zie ook: Schademeldingen door gaswinning in Groningen gestegen

Menselijke maat

Ook heeft een meerderheid van de Kamer zich uitgesproken over het feit dat de persoonlijke omstandigheden van Groningers als uitgangspunt worden genomen. De motie werd twee weken geleden ingediend door het Groningse SP-Kamerlid Sandra Beckerman en Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren (PvdD).

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

NAM in beroep tegen aansprakelijkheid immateriële bevingsschade 

NU 05.05.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaat in hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank om het bedrijf aansprakelijk te stellen voor de immateriële schade van een aantal Groningse aardbevingsgedupeerden.

“Wij zijn het principieel niet eens met deze uitkomst en gaan daarom in hoger beroep”, is te lezen in een kort persbericht op de website van de NAM.

Volgens de verklaring betwist de NAM niet dat ze aansprakelijk zijn voor enkele gevallen, maar verdient de uitspraak “juridisch gezien verduidelijking”. Het bedrijf wil vragen als ‘waar moet een aanspraak tot vergoeding aan voldoen’ beantwoord hebben, en vraagt zich ook af wat de drempel voor een vergoeding is.

In de zaak, die door advocaat Pieter Huitema namens 127 gedupeerden van de Groningse aardbevingen was aangespannen, ging het om immateriële schade zoals hoofdpijn en angst. De rechtbank in Assen oordeelde woensdag 1 maart dat NAM aansprakelijk gesteld kan worden voor een aantal van deze zaken.

Woongenot

Pieter Huitema, advocaat van de gedupeerden, eist een schadevergoeding voor zijn cliënten. De hoogte hiervan moet nog via een vervolgprocedure bepaald worden. “Deze kan uiteenlopen van 3.000 tot 30.000 euro per persoon. Experts gaan hier nog naar kijken”, zei Huitema eerder tegen NU.nl.

NAM zegt vrijdag te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om bewoners tegemoet te komen, “zonder dat ze opnieuw naar de rechtbank hoeven”. Huitema laat namens zijn cliënten weten graag in gesprek te willen met de NAM. “Iedereen heeft baat bij een collectieve regeling.”

Inmiddels hebben drieduizend Groningers met vergelijkbare klachten zich gemeld bij de advocaat. “We zijn de individuen aan het clusteren. De zaak is omvangrijk, dus dit neemt veel tijd in beslag.”

Angst

De zaak is in februari 2014 namens 127 Groningers aangespannen. De gedupeerden stellen dat de aardbevingen hun woongenot hebben aangetast en dat sprake is van geestelijk lijden. Een aantal van die personen is vorige week door de rechtbank in het gelijk gesteld.

“Bij sommige van mijn cliënten is de angst zo groot dat ze slechter functioneren. Ook spreken ze van hinder, omdat ze constant aannemers over de vloer krijgen in verband met de schade aan hun huis. Al deze klachten zijn samengevat onder de noemer immateriële schade”, aldus Huitema.

Nederlandse staat

De Nederlandse staat was ook aangeklaagd door Huitema, maar de rechtbank vond onvoldoende grond om de staat aansprakelijk te stellen. “Ze bevinden zich niet in hetzelfde maatschappelijke verkeer”, verklaarde de rechtbank.

Wel werd gesteld dat de staat onrechtmatig heeft gehandeld in de periode van januari 2013 tot november 2015, omdat ondanks kennis van de aardbevingen is nagelaten de gaswinning terug te schroeven. Volgens de rechtbank onderbouwden de eisers niet dat zij geen schade hadden geleden wanneer de staat wel tot reductie was overgegaan.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

NAM gaat in hoger beroep

Telegraaf 05.05.2017 De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter in Assen dat het bedrijf aansprakelijk is voor immateriële schade door aardbevingen. „Wij zijn het principieel niet eens met deze uitkomst en gaan daarom in hoger beroep”, aldus de NAM vrijdag in een korte persverklaring.

De rechtbank in Assen bepaalde op 1 maart dat de gaswinning door de NAM, verantwoordelijk voor de bevingen, het woongenot van de Groningers meer dan gewoon aantast. Volgens de rechtbank is sprake van „aantasting in de persoon.” De rechter vindt dat duidelijk is dat de aardbevingen „diep ingrijpen in levens” en veel inwoners de situatie als „zeer belastend” ervaren. De NAM maakt volgens het vonnis een onrechtmatige inbreuk op hun ongestoorde woongenot.

Vragen

De NAM zit naar eigen zeggen na de uitspraak nog met veel vragen. Het bedrijf gaat in beroep „niet omdat we onze aansprakelijkheid in alle gevallen betwisten, maar omdat we van mening zijn dat deze uitspraak juridisch gezien verduidelijking verdient.”

„Vragen zoals ’waar moet een aanspraak tot vergoeding aan voldoen?’, ’wat is de drempel daarvoor?’ zijn in onze ogen onvoldoende beantwoord”, aldus de NAM.

NAM in beroep tegen aan­spra­ke­lijk­heid immateriële schade

AD 05.05.2017 De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter in Assen dat het bedrijf aansprakelijk is voor immateriële schade door aardbevingen.

,,Wij zijn het principieel niet eens met deze uitkomst en gaan daarom in hoger beroep”, aldus de NAM vandaag in een korte persverklaring.

De rechtbank in Assen bepaalde op 1 maart dat de gaswinning door de NAM, verantwoordelijk voor de bevingen, het woongenot van de Groningers meer dan gewoon aantast. Volgens de rechtbank is sprake van ‘aantasting in de persoon’.

Zeer belastend

De rechter vindt dat duidelijk is dat de aardbevingen ‘diep ingrijpen in levens’ en veel inwoners de situatie als ‘zeer belastend’ ervaren. De NAM maakt volgens het vonnis een onrechtmatige inbreuk op hun ongestoorde woongenot.

De NAM zit naar eigen zeggen na de uitspraak nog met veel vragen. Het bedrijf gaat in beroep ,,niet omdat we onze aansprakelijkheid in alle gevallen betwisten, maar omdat we van mening zijn dat deze uitspraak juridisch gezien verduidelijking verdient.”

,,Vragen zoals ‘waar moet een aanspraak tot vergoeding aan voldoen?’, ‘wat is de drempel daarvoor?’ zijn in onze ogen onvoldoende beantwoord”, aldus de NAM.

 

Met de breipennen in actie tegen het gas

Trouw 04.05.2017 Breien voor een betere wereld: het kan. En het gebeurt. Overal in het land zijn mensen driftig vierkante lapjes aan het breien voor een deken, die eind juni ergens bij het Binnenhof wordt uitgespreid, dichtbij de plek die nu het centrum is van de onderhandelingen over een nieuw kabinet.

‘We breien een einde aan het gas’ heet de actie die Milieudefensie organiseert, samen met de Groningse kunstenares Agnes Bakker. Met de grootste deken ooit willen ze aandacht vragen voor de aardbevingsellende van de Groningers. Daar kan, zo is hun overtuiging, alleen een einde aan komen als de gaskraan helemaal dicht gaat.

Milieudefensie heeft de 100 dagen na de verkiezingen uitgetrokken voor de actie, morgen zijn ze halverwege. Bij het hoofdkantoor in Amsterdam zijn nu bijna vijftig pakketten binnen. Dat klinkt bescheiden, maar woordvoerster van Milieudefensie Jorien de Lege ziet met eigen ogen dat in één zak soms vele vierkante meters aan lapjes zitten, keurig aan elkaar gemaakt. Van een verpleeghuis in Haren, bijvoorbeeld. “En er komt nog meer’, stond er op een begeleidend briefje.

De Lege heeft ook al mannen gesignaleerd met breipennen in de handen. Freek de Jonge, die door Groningen trok tegen het gas. Aldert Rodenboog, burgemeester van Loppersum, middenin het aardbevingsgebied. Maar de meeste breiers zijn vrouwen, van hen komen volgens haar ‘de echte kunstwerkjes’.

Ondertussen maken deze handwerkers voor een betere wereld deel uit van een veel bredere, internationale beweging. Craftivism heet die in het Engels, een samentrekking van kunst en activisme. En of er nou een groen-rechts kabinet komt of iets anders, de opdracht van de creatieve actievoerders voor het nieuwe kabinet blijft hetzelfde: brei een eind aan het gas!

Wad­den­ver­e­ni­ging schrikt van gevolgen gasboringen

Trouw 04.05.2017 Door het winnen van gas daalt de bodem van de Waddenzee zozeer dat het unieke karakter wordt bedreigd. Zelfs als er vandaag met de boringen zou worden gestopt, dan heeft de Waddenzee de komende tientallen jaren nog te lijden van de gevolgen.

De Waddenvereniging trekt deze conclusies uit de nieuwste rapportages van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, die niet alleen op het Groningse land gas wint, maar ook boort in de Waddenzee. Voor de Waddenvereniging is nu zonneklaar dat de gevolgen veel groter zijn dan gedacht.

Uitgerekend is wat de gevolgen zouden zijn als de gaskraan nog vandaag dicht zou gaan. Het verschil met wel doorgaan met boren is minimaal; ook als de Nam zou stoppen, dan nog blijft de bodem de komende tientallen jaren dalen, zij het ietsje minder dan als er wél gas wordt gewonnen.

Ook een andere belofte wordt niet waargemaakt, zegt Esme Gerbens, woordvoerder van de Waddenvereniging. Er mag geboord worden zolang de voorspellingen over de gevolgen nauwkeurig zijn. “Maar de marges zijn enorm”, zegt Gerbens op basis van deze studie.

Nieuw bewijs 

De Waddenvereniging heeft zich altijd verzet tegen de boringen. In deze recente studie ziet ze nieuw bewijs dat het het beste is nu te kappen met de boringen of op zijn minst de productie aanzienlijk te verminderen. De verwachting dat de daling van de bodem zou worden gecompenseerd door toevoer van zand is niet uitgekomen, zegt Gerbens.

Daar komen de gevolgen van de klimaatverandering bij. Ook stijging van de zeespiegel vormt een bedreiging voor de Waddenzee, terwijl verwacht wordt dat ook de zoutwinning de bodem doet dalen.

In de Waddenzee vallen bij eb platen droog. Die trekken vogels aan, en zeehonden. Door de combinatie van bodemdaling en stijging van de zeespiegel komt dat unieke karakter van het gebied in gevaar. De Waddenvereniging vreest dat de Waddenzee uiteindelijk een gewone zee zal worden.

De Waddenzee heeft de beschermde status van Werelderfgoed. Economische activiteiten zijn niet verboden, maar wel aan strenge voorwaarden verbonden. Aan de toestemming voor de boringen is jarenlange politieke strijd vooraf gegaan, waarbij links tegen was en de VVD voor. Het CDA heeft een periode gehad van verzet, maar sprak zich uiteindelijk toch weer uit voor de boringen.

Er zou worden geboord ‘met de hand aan de kraan’: als de bodem te veel zou dalen, dan zou er worden gestopt. “De studie van de Nam laat nu zelf zien dat van dat hele verhaal niks is terechtgekomen”, zegt Gerbens van de Waddenvereniging.

Naar verwachting volgende week komt het Staatstoezicht op de mijnen met een advies over het Nam-rapport aan demissionair minister van economische zaken Henk Kamp (VVD).

De Nam wacht het advies van het staatstoezicht af. Volgens het bedrijf zijn er de afgelopen dertig jaar geen nadelige effecten voor de natuur geconstateerd.

Schokkende gevolgen gaswinning

Telegraaf 04.05.2017  Als de kraan van de gaswinning onder de Waddenzee nu zou worden dichtgedraaid, kan het nog tientallen jaren duren voordat de bodemdaling uit zichzelf stopt. Dat concludeert milieuorganisatie de Waddenvereniging op basis van onderzoek door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

De organisatie wil dat de gaswinning geheel wordt stopgezet of in ieder geval aanzienlijk wordt verminderd. „Uit onderzoek van de NAM blijkt dat de langetermijneffecten voor de bodemdaling zeer onzeker zijn”, zegt Esme Gerbens van de Waddenvereniging.

Het betrouwbaar voorspellen daarvan is volgens de milieuclub essentieel omdat de bodem van het Werelderfgoed niet meer mag dalen dan door natuurlijke processen kan worden aangevuld. „Als de bodem te snel daalt, verdwijnen de karakteristieke wadplaten, of vallen ze minder lang droog. Dat zet het unieke karakter van dit natuurgebied op het spel”, zegt Gerbens.

‘Stellingen Milieudefensie over schadevergoeding Groningen onjuist’

NU 04.05.2017 In een rapport van Milieudefensie, opgesteld door onderzoeksbureau Profundo, wordt gesteld dat het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen te klein is. NAM laat donderdag weten dat deze veronderstelling onjuist is.

In samenwerking met GIC

In het rapport dat woensdag is gepubliceerd staat dat de NAM per jaar 217 miljoen euro reserveert, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

“Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, laat Jorien de Lege van Milieudefensie weten.

De NAM stelt donderdag dat de kosten waar zij voor aansprakelijk zijn worden vergoed en dat het rapport slechts gebaseerd is op inschattingen. “De suggestie dat wij onvoldoende financiële middelen zouden hebben voor de betaling van schadeafhandeling, schetst een onjuist beeld van de werkelijke situatie.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen

GBB wil opnieuw in gesprek met Alders over schadeprotocol Groningen

NU 04.05.2017  Belangenorganisatie de Groninger Bodem Beweging (GBB) wil opnieuw in gesprek met Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders over het nieuwe schadeprotocol voor de gaswinning in Groningen, maar alleen als hun uitganspunten worden geaccepteerd.

In samenwerking met GIC

De GBB heeft in samenspraak met belangenorganisatie Groninger Gasberaad de uitgangspunten naar Alders gestuurd, bevestigt secretaris Dick Kleijer aan NU.nl.

In april had de belangenorganisatie de gesprekken met Alders gestaakt omdat de GBB vond dat er geen open overleg mogelijk was. Dit besluit kwam na een Kamerbrief van demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken.

In die brief legde de minister uit hoe het nieuwe schadeprotocol tot stand komt. Volgens de GBB was de brief eenzijdig opgesteld en leek verder overleg zinloos, omdat veel beslissingen volgens de belangenvereniging al waren gemaakt.

Uitgangspunten

Kleijer benadrukt dat dit nieuwe overleg een verkenning is. “Als deze uitgangspunten geaccepteerd worden, gaan we daadwerkelijk in overleg over het opstellen van het schadeprotocol.”

De uitgangspunten die de GBB en het Gasberaad hebben opgesteld, omvatten een rechtvaardige schadebepaling waarbij de burgerwet bepalend moet zijn. Ook moet de menselijke maat volgens de belangenverenigingen leidend zijn.

Als derde uitgangspunt willen de groepen dat de schadeafwikkeling onafhankelijk van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Economische Zaken moet verlopen.

Gesprek

Of en wanneer het gesprek over de uitgangspunten met de NCG plaats zal vinden, is nog niet bekend. “De uitgangspunten zijn vandaag ter kennisgeving aangenomen”,  aldus Kleijer.

Op de hoogte blijven van al het Groningse nieuws? Like de Facebookpagina van NUgroningen.

Lees meer over: Groningen

‘Schadevergoeding Groningen kan oplopen tot een miljard per jaar’

NU 03.05.2017  Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door onderzoeksbureau Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. “Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien de Lege.

Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

Nieuw schadeprotocol

Op 31 maart stapte de NAM uit de schadeafhandeling na problemen rondom de gaswinning in Groningen. Dit werd sterk aanbevolen door een rapport van De Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV), omdat “er geen ruimte is voor de bemoeienis van de NAM”. Hierdoor staat de aardoliemaatschappij op afstand van de schadeafhandeling.

Vanaf 1 juli komt er een nieuw schadeprotocol, waarbij een onafhankelijke commissie in het leven wordt geroepen om de schadeafhandeling voort te zetten. De verantwoordelijkheid van het opstellen van het protocol ligt bij de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

Eerder waren er geruchten dat de NAM tweewekelijks overleg had met de NCG over het opstellen van het nieuwe schadeprotocol. Dit werd later door NAM-directeur Gerald Schotman in een interview met de Volkskrant ontkend. Volgens Schotman zal de NAM de schade die Groningers volgens het nieuwe protocol lijden volledig vergoeden, er “geldt geen bovengrens”.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

‘Schadepot NAM veel te klein’

Telegraaf 03.05.2017 AMSTERDAM – Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. ,,Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien De Lege. Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

‘Schadepot NAM te klein’

Telegraaf 03.05.2017 Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. ,,Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien De Lege. Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

De NAM zegt in een reactie niet te weten waarop Milieudefensie het bedrag van ruim een miljard euro baseert. ,,Het zijn maar scenario’s. De lijn van de NAM is onveranderd: als er schade is door gaswinning waarvoor de NAM aansprakelijk is, wordt de schade vergoed”, aldus een woordvoerder.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN MILIEUDEFENSIE

Milieudefensie: schadepot NAM is te klein

AD 03.05.2017 Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. ,,Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien De Lege.

Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

Strafrechtelijk onderzoek

Vorige maand maakte het Hof Arnhem-Leeuwarden bekend dat het Openbaar Ministerie strafrechtelijk onderzoek moet doen naar de aardbevingsschade veroorzaakt door gaswinning van de NAM. Het hof stelde vast dat aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan ‘het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is’.

De NAM zegt in een reactie niet te weten waarop Milieudefensie het bedrag van ruim een miljard euro baseert. ,,Het zijn maar scenario’s. De lijn van de NAM is onveranderd: als er schade is door gaswinning waarvoor de NAM aansprakelijk is, wordt de schade vergoed”, aldus een woordvoerder.

‘Nog meer dan duizend gasbevingen in Groningen’

AD 01.05.2017 De provincie Groningen moet tijdens het leegpompen van de gasvelden rekening houden met nog eens 1100 aardbevingen, waaronder een aantal zware. Dat zegt hoogleraar Jacques Hagoort in een interview in tijdschrift De Ingenieur. De zwaarste wordt volgens zijn berekeningen 4.4 op de schaal van Richter.

De provincie krijgt naar verwachting nog dertien zware bevingen met een kracht tussen de 3.0 en 4.0 te verwerken, zo stelt emeritus hoogleraar reservoirtechniek Jacques Hagoort van de Technische Universiteit Delft. De zwaarste aardbeving tot nu toe was die van 2012 bij Huizinge met een kracht van 3.6 op de schaal van Richter. Hagoort verwacht verder vierhonderd bevingen met een kracht van 1.5 of meer en honderden kleine bevingen.

Statistiek
Hagoort heeft onlangs een rapport geschreven waarin hij uitlegt hoe hij tot zijn bevindingen is gekomen. Hij baseert zich daarbij op statistiek. Er blijkt volgens Hagoort een bijna perfect verband te bestaan tussen het totale aantal aardbevingen en de totaal gewonnen hoeveelheid gas uit het Groningse veld.

Het leegraken van de gasvelden zal tot meer bevingen leiden. Volgens Hagoort komt dat omdat de druk in het gasveld door de winning inmiddels is gedaald van 350 tot 100 bar. Hierdoor klinkt de bodem in en komt er spanning op te staan. Die spanningen leiden tot bevingen door verschuivingen langs de breukvlakken.

Honderden mensen breiden mee aan dit huis, om aandacht te vragen voor de gevolgen van de aardgaswinning in Groningen. © annet eveleens

In Groningen is een bouwpastoor nodig

Trouw 30.04.2017 Om het vertrouwen van de Groningers terug te winnen is een radicaal plan van aanpak nodig. Alex Kalverboer, emeritus hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen geeft een voorzet.

In Warffum bezocht ik de expositie ‘Art-Schok’, gewijd aan de aardbevingsellende. Ik ontmoette daar een stel, man en vrouw. Zeventien jaar geleden kochten ze een authentieke boerderij, hielden die zorgvuldig bij met de bedoeling daar ooit oud te worden.

Intussen krijgen ze nu al grijze haren. Hun boerderij is tot onbewoonbaarheid toe beschadigd. Ze hebben oeverloze discussies gevoerd met schade-experts, volstrekt ontoereikende voorstellen gekregen tot ‘vergoedingen’. Zij voelen zich platgeslagen. Ik voel dan woede opkomen.

Een prachtland wordt opgeofferd ter wille van ongehoord gewin. En intussen wordt er gesjoemeld over oorzaken, hoogte van schades, met eindeloze procedures, gemanipuleerd door organisaties als NAM en Shell en een ministerie als Economische Zaken, met coördinator Hans Alders.

Hier moet een fundamentele omslag komen, acuut, los van momenteel lopende, politiek getriggerde formatie-discussies. Inmiddels is de psychologische onrust en gevarendreiging dieper dan die in de bodem. Onderschat niet wat die op termijn met deze getarte mensen doet.

Integrale aanpak

Daarom pleit ik met klem voor het volgende. Stel ten spoedigste een doortastende commissie in, met een ruim mandaat, die onafhankelijk is van de mastodonten Shell en NAM en van een belanghebbend ministerie als Economische Zaken.

Zet aan het hoofd daarvan een ‘bouwpastoor’ met vergaande bevoegdheden. Een doortastend type, met overzicht, die kan coördineren en benul heeft van de sentimenten.

Geef deze commissie een eerste budget, zeg vijf miljard euro (zo’n 2 procent van de 260 miljard die inmiddels door uitbuiting is verkregen). Benut dit bedrag direct voor de afhandeling van al aangerichte schade. Stop met het gesteggel met inspecteurs of adviseurs.

Stel een royaal budget in voor een eigen kenniscentrum waar bewoners kunnen meebeslissen over onderzoeken, onderzoeksvragen en het laten installeren van tiltmeters, zoals geoloog Peter van der Gaag adviseert. Dit kenniscentrum moet inspelen op vragen van bewoners.

Kies onmiddellijk voor een integrale aanpak. Niet alleen de schade aan de oppervlakte en de directe omgeving moeten bij de afhandeling betrokken worden, maar ook de diepere tot diepste trillingsrisico’s in de brede omgeving. Ook die aan de fundamenten. We moeten nu niet volstaan met het bekende oppervlakkige lapwerk. Herstel of, indien nodig, herbouw met de grootste voortvarendheid.

Betrek ook de bredere omgeving erbij, want de schade reikt verder dan het zogeheten risicogebied. Ook in het Drentse Steenbergen en in bijvoorbeeld Kiel-Windeweer in Zuidoost-Groningen, is sprake van schade. Bewoners klagen dat zij buiten het risicogebied vallen en dat zij daarom met hun schadeclaim nergens terecht kunnen. En vergeet niet de psychologische en sociale schade.

Plan van actie

Ten slotte is er een integraal plan van actie nodig, waarin alle essentiële aspecten zo concreet mogelijk zijn opgenomen. Daar horen alle financiële en andere consequenties bij, zoals noodzakelijke tijdelijke voorzieningen, verhuizingen en eventuele loonderving. Maar allereerst is het nodig dat de overheid het vertrouwen terugwint van een gedesillusioneerde bevolking. Dat kan alleen door betrouwbare, onafhankelijke mensen op cruciale plekken aan te stellen, met procedures waarvan men voelt: die zijn in ons belang. Want daar zijn we nu mijlenver vanaf.

Wat betreft het verdere verloop van de gaswinning is het zaak deze ten snelste geheel terug te brengen. Met als oogmerk optimale veiligheid voor de bevolking.

Betrek wetenschappelijke onderzoekers erbij, onafhankelijk, zoals universiteiten, solide onderzoeksinstituten en ook kernen van meedenkende mensen uit de samenleving: de Groninger Bodem Beweging, het Gasberaad, OMEM (Onafhankelijk Meten Effecten Mijnbouw), scholen, zorginstellingen.

Het einddoel is om van Groningen weer dat prachtige land te maken dat het was. Waar je veilig kan leven. Waar je weer aan een toekomst kan denken. En teken de door Freek de Jonge geïnitieerde petitie ‘Laat Groningen niet zakken’. Het kan nu nog.

In veertig jaar tijd verdiende de overheid niet zo weinig aan aardgas

VK 26.04.2017 De overheid verdiende vorig jaar 2,4 miljard euro aan de winning van aardgas. Dat is de laagste opbrengst in ruim veertig jaar, volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2013 leverde aardgas nog een recordopbrengst op van 15,4 miljard euro. Sindsdien zijn de gasbaten met 85 procent gedaald.

Dat is niet verwonderlijk: in drie jaar tijd is de aardgaswinning in Nederland sterk teruggebracht. Waar in 2013 nog bijna 85 miljard kuub gas uit de bodem gehaald werd, daalde dit vorig jaar tot ongeveer 48,5 miljard kuub.

Vooral in Groningen wordt minder aardgas gewonnen vanwege het risico op aardbevingen. Werd drie jaar geleden 54 miljard kubieke meter aardgas gewonnen,  inmiddels is de toegestane hoeveelheid gas die gewonnen mag worden verlaagd tot 24 miljard kuub per jaar.

In april besloot demissionair minster Henk Kamp (VVD, economische zaken) per oktober de gaskraan verder dicht te draaien tot 21,6 miljard kubieke meter per jaar. Ook in de Noordzee is de gaswinning sinds 2000 gehalveerd.

In de Noordzee is de gaswinning sinds 2000 gehalveerd

Daarnaast brengt aardgas minder op: sinds 2013 zijn de producentenprijzen tot de helft gedaald. De opbrengsten uit gaswinning maken daarmee slechts 0,8 procent uit van de totale overheidsinkomsten in 2016.

Sinds in de jaren vijftig begonnen werd met de winning van aardgas, is volgens het CBS meer dan drieënhalf duizend miljard kuub aan aardgas uit de bodem gehaald. Dat is 80 procent van de totale gasreserve in Nederland. De gaswinning heeft de schatkist ongeveer 280 miljard euro opgeleverd.

NAM aansprakelijk gesteld voor psychisch leed na beving: ‘Dit is een doorbraak’

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is aansprakelijk voor de immateriële schade die inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen ervaren. Dat heeft de rechtbank in Assen woensdag bepaald. ‘Dit is een doorbraak’, zei advocaat Pieter Huitema namens de eisers. Hoe groot de financiële genoegdoening wordt, zal per geval moeten worden bepaald.

Volg en lees meer over:  ENERGIE   AARDGAS  MILIEU  NEDERLAND  NATUUR & MILIEU  FOSSIELE BRANDSTOFFEN

NAM

NAM

Groningers halen stilaan hun gelijk

Er komt een strafrechtelijk onderzoek naar de Nam. Het bedrijf heeft mogelijk mensen in levensgevaar gebracht.

Trouw 20.04.2017 De uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van vandaag mag gerust baanbrekend worden genoemd: er moet strafrechtelijk onderzoek komen naar de Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam), met als hoofdvraag: heeft de instantie door gaswinning in Groningen bewoners in levensgevaar gebracht?

“De strafrechtelijke kogel is eindelijk door de kerk”, reageert advocaat Gerard Spong. Hij spande de zaak aan namens de Groninger Bodem Beweging en individuele gedupeerden. Het Openbaar Ministerie voelde niks voor vervolging van de Nam; de gaskwestie moet volgens justitie ‘in de politieke arena’ worden uitgevochten, juridische geschillen hierover zijn voer voor de bestuursrechter.

Spong en de getroffen Groningers namen hier geen genoegen mee. Een jaar geleden stapten ze naar het gerechtshof om het Openbaar Ministerie tot vervolging van de Nederlandse Aardolie Maatschappij te dwingen. “Het OM en de Nam hebben zich hevig, hevig verzet”, vertelt Spong.

Verrassende beslissing

Een aantal Groningers heeft het hof verteld over financiële zorgen, psychische problemen, gevoelens van onveiligheid, woede en machteloosheid als gevolg van de aardbevingen. Het resulteerde in de opmerkelijke en (ook voor Spong) verrassende beslissing van het hof.

Het gerechtshof verklaart dat er ‘aanwijzingen’ zijn dat de Nam zich schuldig heeft gemaakt aan overtreding van artikel 170 in het Wetboek van Strafrecht: ‘het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is’. Het hof merkt op dat al in 1993 duidelijk werd dat er een relatie is tussen het winnen van gas en het ontstaan van aardbevingen. ‘Talrijke onderzoeksrapporten hebben dit wetenschappelijk aangetoond’, aldus de rechters. Toch gingen de boringen door, met als ‘voorzienbare gevolg’ dat de onveiligheid toenam.

Het Openbaar Ministerie moet nu bepalen of het echt tot strafrechtelijke vervolging van de Nam komt. Dat kan nog vele maanden duren. Volgens Spong zal vervolging ook de mogelijkheid openen voor Groningers om geleden schade via het strafproces vergoed te krijgen. De Nam laat in een korte reactie weten ‘verrast te zijn door deze uitspraak’ en zegt volledige medewerking aan het onderzoek toe.

Erkenning

Beetje bij beetje neemt bij Groningers het gevoel toe dat er erkenning komt voor het leed dat hen is aangedaan. Secretaris Dick Kleijer van de Groninger Bodem Beweging zei vandaag tegen RTV Noord: “Het gaat ons er niet om dat er hoge straffen uit komen. Er moet recht worden gedaan. Dat het hof alleen al zegt dat er vervolgd moet worden, is mooi.”

Enkele weken geleden maakte de Nam bekend zich terug te trekken uit het proces van de schadeafhandeling. Gedupeerde Groningers vroegen daar al jaren om, met als argument dat de veroorzaker van de problemen zich niet heeft te bemoeien met het beoordelen ervan. De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft eerder vastgesteld dat het herstellen van de schade ‘traag en moeizaam’ gaat.

Minister Henk Kamp (VVD, economische zaken) zei vandaag in de Tweede Kamer dat er nog te veel ‘gestold wantrouwen’ is in Groningen. Hij benadrukte dat tijdens deze kabinetsperiode de gaswinning is gehalveerd en het aantal aardbevingen daalde. Kamp: “Er zijn 80.000 schademeldingen gedaan, dat is vreselijk om te zeggen. 85 procent van die meldingen is afgehandeld, dat helpt bij het herstellen van het vertrouwen.” Over die openstaande 15 procent wordt gesteggeld. Hoe het nu verder moet met de schadeafhandeling, is nog onduidelijk.

‘Gaskraan nog verder dicht’

Telegraaf 20.04.2017 De gaswinning in Loppersum moet verder beperkt worden, dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer.

Het parlement debatteert voor het eerst in nieuwe samenstelling over de bevingen in Groningen. Daarbij is extra aandacht voor Loppersum, daar vinden de laatste maanden plotseling weer meer aardbevingen plaats.

Een motie van GroenLinks-Kamerlid Van Tongeren, die het kabinet oproept om de gaswinning in het dorp te beperken, krijgt brede steun in de Kamer. Minister Kamp heeft hier nog niet op gereageerd.

Kritiek op Kamp

Alle politici zijn tevreden met het verder dichtdraaien van de gaskraan, zoals eerder deze week is aangekondigd door minister Kamp (Economische Zaken).

Maar er is ook veel kritiek op de bewindsman. Veel partijen hekelen de slechte afhandeling van schades. CDA-Kamerlid Mulder roept Kamp op om meer openheid te geven over hoe het nu zit met de leveringszekerheid.

’Opeens wel mogelijk’

Eerder liet de minister weten dat de gaskraan niet verder kan worden dichtgedraaid, omdat er anders mogelijk niet genoeg is om alle huishoudens te verwarmen. Deze week was er opeens wel ruimte.

PvdA-Kamerlid Nijboer vond dat het de afgelopen jaren niet goed geregeld is. “Dat mag de hele Kamer zich aantrekken, maar zeker ook de PvdA. Wij zaten immers in de regering.”

’Veel stappen gezet’

Minister Kamp herhaalde dat het kabinet in zijn ogen veel stappen heeft gezet. Zo is de gaswinning gehalveerd en wordt de NAM uit het schadeproces gehaald. De bewindsman zei verder dat de winning in Loppersum niet beperkt kan worden, omdat er anders problemen kunnen komen met de levering in koude winters.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN HENK KAMP GASWINNINGPOLITIEK VAN TONGEREN

Groningers voorzichtig positief

Telegraaf 20.04.2017 „Dit is echt historisch.” De eerste reacties vanuit Groningen op het opvallende nieuws van strafrechtelijk onderzoek naar aardbevingsschade zijn positief. Toch blijven Groningers voorzichtig, want na eerdere afwijzing was deze uitslag zeker geen vanzelfsprekendheid.

Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft beslist dat het Openbaar Ministerie onderzoek moet onderzoeken of de NAM vervolgd kan worden voor „het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is”.

Sommige inwoners van het door aardschokken en verzakkingen door gaswinning getroffen Groningen zouden het liefst zien dat verantwoordelijken in de cel belanden. De meesten willen vooral dat hun beschadigde huis netjes wordt opgeknapt.

LEES OOK: Hof: strafrechtelijk onderzoek aardbevingsschade tegen NAM

Ze beseffen bovendien dat Nederland voorlopig gas nodig heeft voor verwarming en koken, maar eisen wel dat hun belangen stevig meetellen. Ook moet het allemaal geen tientallen jaren langer meer duren, klinkt het steevast.

Fanatiek

Deze opmerkelijke zaak werd fanatiek aangejaagd door onder meer de prominente Groninger Bodem Beweging (GBB). De belangenvereniging deed met toppleiter Spong afgelopen jaar aangifte. Daarbij werden de stevige termen niet geschuwd. „Dit is echt historisch”, aldus donderdagmiddag een opgetogen GBB-secretaris Dick Kleijer. „Dit is serieus werk straks. Er staat tot vijftien jaar cel op de feiten waar het hier om gaat.”

GBB en andere klagende Groningers denken dat als gewone ondernemers en burgers zoveel schade veroorzaakten met hun werkzaamheden de boel allang was opgedoekt. De uitgesproken Kleijer en medestanders hebben het vertrouwen in NAM en de politiek goeddeels verloren. „Daar moeten we het niet van hebben. Wel van rechters – daar zit wel beweging.”

Bezorgd

Bezorgde Groningers zoals Ger Warink uit Loppersum wijzen erop dat het in eerste instantie nu om een onderzoek naar de mogelijkheden gaat. Wederom is het dus eerst even zien waar het op uitdraait. „Ik had dit echter niet gedacht”, aldus Warink, die zelf inmiddels al heel wat schade aan zijn woning had.

Juist de laatste tijd rommelt het weer onder zijn mooie dorp Loppersum. De gaskranen leken er dichtgedraaid door het kabinet, maar recent bleek dat er in een jaar bijna een miljard kubieke meter gas gewonnen was. „Dat is niet gering, als je dat even voor je ziet. De zorgen blijven dus.”

NAM ’verrast’

De NAM zegt in een eerste reactie „verrast” te zijn door de beslissing van het hof, gelet op eerdere uitspraken waarin werd besloten geen strafrechtelijk onderzoek te doen. Het bedrijf zal volledig meewerken aan het strafrechtelijk onderzoek, aldus een woordvoerder.

Hof: strafrechtelijk onderzoek tegen NAM

Telegraaf 20.04.2017 Het Openbaar Ministerie moet strafrechtelijk onderzoek doen naar de aardbevingsschade die is veroorzaakt door de gaswinning van de NAM. Dat heeft het Hof Arnhem-Leeuwarden donderdag bekendgemaakt. Het hof heeft vastgesteld dat aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan ,,het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is”.

Het OM liet eerder weten de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet te willen vervolgen, omdat dit onderwerp volgens het OM niet in het strafrecht thuishoort. Maar het hof beslist dat dat toch moet gebeuren. ,,Naar het oordeel van het hof is een onderzoek naar de bewijsbaarheid van dat feit ten onrechte achterwege gebleven. Een dergelijk onderzoek moet nu eerst worden verricht, waarna definitief kan worden beoordeeld of vervolging moet plaatsvinden.”

De officier van justitie moet bij de rechter-commissaris een nader onderzoek in laten stellen naar vernieling of beschadiging van gebouwen, voor zover daarvan levensgevaar voor mensen te duchten is. Het gaat om schade toegebracht door de NAM in de periode tussen 1 januari 1993 en 14 april 2015 in de provincie Groningen.

De zaak is aan het rollen gebracht door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. Veel mensen in de provincie Groningen hebben schade aan hun huizen door aardbevingen, die veroorzaakt worden door de gaswinning daar.

De juristen die namens de Groninger Bodem Beweging om deze strafrechtelijke vervolging hadden verzocht, reageren verheugd op – wat zij noemen – ,,deze historische beslissing”. Volgens de advocaten opent het onderzoek voor Groningers die schade hebben geleden de mogelijkheid om via het strafproces hun schade geheel of gedeeltelijk vergoed te krijgen.

De NAM zegt in een eerste reactie ,,verrast” te zijn door de beslissing van het hof, gelet op eerdere uitspraken waarin werd besloten geen strafrechtelijk onderzoek te doen. Het bedrijf zal volledig meewerken aan het strafrechtelijk onderzoek, aldus een woordvoerder.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGENNEDERLANDSE AARDOLIE MAATSCHAPPIJ

Hof: toch strafrechtelijk onderzoek naar bevingsschade door gaswinning Groningen

VK 20.04.2017 Er moet toch een strafrechtelijk onderzoek komen naar de rol van de Nederlandse Aardolie Maatschappij  (NAM) voor het beschadigen van huizen door de gaswinning in Groningen, waardoor levensgevaar valt te duchten.

Dat oordeelde het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vandaag in een zogeheten artikel 12-procedure. Het Openbaar Ministerie wilde eerder niet overgaan tot vervolging, omdat de kwestie geen zaak zou zijn voor het strafrecht. Het hof denkt daar dus anders over. Er zijn genoeg aanwijzingen om vermeende strafbare feiten nader te onderzoeken, aldus de uitspraak.
De zaak is aangespannen door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. ‘Fantastisch. Dit is wereldnieuws’, reageert voorzitter Derwin Schorren. ‘Voor ons is dit de erkenning dat wat de NAM in Groningen heeft gedaan enorm veel leed heeft veroorzaakt en tot levensgevaar heeft geleid.’

De gasopslag van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in Langelo.© ANP

‘Wij willen dat mensen in Groningen schadevrij kunnen wonen. De gaswinning moet omlaag. De NAM moet met de billen bloot. Het vertrouwen in de NAM en de overheid is in Groningen op een dieptepunt beland, maar gelukkig laat de rechtsstaat ons niet in de steek. Hier is de trias politica aan het werk.’

Het hof vindt dat er nader onderzoek gedaan moet worden naar wat de NAM wanneer precies wist over de risico’s van de gaswinning in de periode 1993 (toen het verband tussen gaswinning en aardbevingen voor het eerst erkend werd) en 2015 (toen de Raad van State de gaswinning rond Loppersum uit veiligheidsoverwegingen stillegde). Daarna wordt beslist of de NAM daadwerkelijk vervolgd wordt.

Bestuurders van de NAM kunnen aansprakelijk worden gesteld en riskeren een gevangenisstraf tot 15 jaar, zegt advocaat Emile van Reydt, die met Gerard Spong de gedupeerden bijstaat. ‘Dit is een historische beslissing zonder precedent’, zegt hij. ‘Het hof is omgegaan.’

We zijn verrast, omdat het OM en het hof eerder hebben geoordeeld dat er geen reden is voor strafvervolging

Een inwoner plaatst ijzeren pennen in de oudste woning van Zeerijp. © ANP

Volgens Van Reydt is niet eerder in zo’n politiek gevoelige maatschappelijke kwestie met zoveel gedupeerden tot strafrechtelijke vervolging overgegaan. ‘De onderste steen moet boven komen. Als bijvoorbeeld uit directieverslagen blijkt dat risico’s op de koop toe zijn genomen, is dat strafrechtelijk explosief materiaal.’

De NAM heeft kennis genomen van de uitspraak, zegt woordvoerder Hein Dek. ‘We zijn verrast, omdat het OM en het hof eerder hebben geoordeeld dat er geen reden is voor strafvervolging. We zullen volledig meewerken aan het onderzoek.’

Eerder verweerde NAM zich door te stellen dat het bedrijf gas wint met een vergunning van de Nederlandse overheid, in het belang van de samenleving.

Meer lezen?

NAM aansprakelijk gesteld voor psychisch leed na beving: ‘Dit is een doorbraak’.
‘Hele gezinnen zijn kapotgemaakt. Nu moet NAM over de brug komen.’ Lees hier het hele artikel (+).

Groningers claimen immateriële bevingsschade: ‘Het gaat in je lijf zitten’
Na rechtszaken over scheuren en waardedaling van hun huizen, voeren 127 Groningers nu een juridische strijd voor erkenning van geestelijk leed.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   MENS & MAATSCHAPPIJ   NEDERLAND   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN

Hof: Strafrechtelijk onderzoek tegen NAM

AD 20.04.2017 Het Openbaar Ministerie moet strafrechtelijk onderzoek doen naar de aardbevingsschade veroorzaakt door de gaswinning van de NAM. Dat maakt het Hof Arnhem-Leeuwarden vandaag bekend. Het gasbedrijf is verrast door de uitspraak. 

Het OM liet eerder weten de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet te willen vervolgen, omdat dit onderwerp niet in het strafrecht zou thuishoren. Maar het hof beslist dat dat toch moet gebeuren.

Het hof stelde vast dat aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan ‘het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is’.

De officier van justitie moet nu bij de rechter-commissaris een nader onderzoek  vorderen naar vernieling of beschadiging van gebouwen, voor zover daarvan levensgevaar voor een ander te duchten is. Het gaat om schade toegebracht door de NAM in de periode tussen 1 januari 1993 en 14 april 2015 in de provincie Groningen.

Gaswinning

De zaak is aan het rollen gebracht door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. Veel mensen in de provincie Groningen hebben onder meer schade aan hun huizen door aardbevingen, die veroorzaakt worden door de gaswinning daar.

De juristen die namens de Groninger Bodem Beweging om deze strafrechtelijke vervolging hadden verzocht, reageren verheugd op – wat zij noemen – ‘deze historische beslissing’.

Onderzoek 

Het gasbedrijf laat in een eerste reactie weten ‘verrast’ te zijn. In eerdere uitspraken werd namelijk besloten juist géén strafrechtelijk onderzoek te doen.  Volgens een woordvoerder werkt het bedrijf volledig mee aan het strafrechtelijk onderzoek.

Vorige maand oordeelde de rechtbank in Assen dat de NAM verantwoordelijk is voor de immateriële  schade van inwoners. Duizenden bewoners kunnen nu bij het gasbedrijf aankloppen voor een schadevergoeding.

Lees hier het commentaar van chef Parlement Hans van Soest over de gaswinning in Groningen.

Demonstranten uit Groningen voeren actie tegen de NAM. ANP ANJO DE HAAN © ANP

Door de aardbevingsproblematiek is de relatie tussen de NAM en de Groninger bevolking afgelopen jaren tot het nulpunt gedraaid. Inmiddels wonen ruim 100.000 mensen in een huis met bevingsschade, bleek afgelopen najaar uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Een kwart heeft zelfs meer dan eenmaal schade gehad. Veel bewoners voelen zich daardoor niet meer veilig in hun huis. Ook ondervindt een deel van de Groningers psychische klachten hierdoor.

Karig

De NAM – een joint venture tussen Shell en ExxonMobil – heeft de relatie tussen alle schades en de bevingen lange tijd ontkend. Ook blijkt de Nederlandse Aardolie Maatschappij al jarenlang uiterst karig met compenseren van de schade. Via het inhuren van allerlei dure adviseurs wordt getracht aan te tonen dat scheuren niet het gevolg van de bevingen zijn. Het bedrijf wordt daarom op afstand geplaatst, maakte het kabinet onlangs bekend.

Eerder oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid begin 2015 al dat veiligheid geen rol speelde bij de gaswinning. Het economisch gewin – sinds 1959 heeft het Groninger gasveld al zeker 300 miljard euro opgebracht – stond bij de NAM en de Staat voorop.

Inmiddels is de gaswinning onder druk van de toenemende protesten de laatste jaren gehalveerd. Maandag besloot minister Kamp (EZ) de winning nog eens met tien procent extra terug te brengen naar 21,6 miljard kuub gas jaar. Dat deed de bewindsman op advies van waakhond Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Lees ook: tien vragen over de gaswinning.

Kabinet verlaagt gaswinning Groningen met 10 procent 

NU 18.04.2017 Het kabinet gaat de gaswinning in Groningen per oktober van dit jaar 10 procent verminderen van 24 miljard kuub naar 21,6 miljard kuub. Minister Henk Kamp (Economische Zaken) schrijft dit dinsdag naar aanleiding van het winningsadvies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

De toezichthouder schrijft dat “alleen verdere verlaging van de gasproductie van het Groningenveld gelijktijdig met het vermijden van fluctuaties in de winning de kans op het aantal en op zwaardere bevingen kan verminderen.” Om te beginnen moet de productie met 10 procent worden teruggeschroefd, aldus de SodM.

Stapjes

Dit moet in stapjes gebeuren omdat een drastische verlaging er juist voor kan zorgen dat er meer bevingen kunnen plaatsvinden. “Begin met 10 procent;  een eerste stap naar 21,6 miljard kuub en bekijk hoe seismiciteit zich dan ontwikkelt”, aldus de toezichthouder.

Kamp wil niet tot oktober wachten om het winningsbesluit voor 2018 bekend te maken en schrijft in de brief het advies over te nemen. Onder andere omdat de bevingen in het gebied rond Loppersum zijn toegenomen, zet hij de voorbereidingen in gang ” om het productieplafond voor de gaswinning in Groningen ingaande het eerstvolgend gasjaar – dat gaat lopen vanaf 1 oktober 2017 – met 10 procent te verlagen.”

Kosten

Dit jaar kost het terugschroeven van de gaskraan het kabinet 80 miljoen euro. Vanaf 2018 scheelt het de schatkist 300 miljoen euro.

De gaswinning in Groningen is in 2015 door minister Kamp, op advies van SodM, verlaagd naar 30 miljard kuub gas. In 2014 was dit nog meer dan 42 miljard. In 2016 stelde Kamp de cijfers nog verder bij: de NAM mag daardoor nog jaarlijks hooguit 24 miljard kuub uit de Groningse bodem halen.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

Minister Henk Kamp van Economische Zaken © ANP

Kamp verlaagt gaswinning na druk toezichthouder

Trouw 18.04.2017 De gaswinning in Groningen gaat verder naar beneden. Minister Henk Kamp (VVD, economische zaken) heeft dit besloten ‘gelet op de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum’.

De winning uit het Groningenveld gaat vanaf oktober met 10 procent omlaag, naar maximaal 21,6 miljard kuub gas per jaar. Ter vergelijking: vier jaar geleden haalde de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) nog 53 miljard kuub uit de grond. Door deze nieuwe verlaging loopt de schatkist honderden miljoenen euro’s mis.

Kamp volgt met zijn besluit het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De toezichthouder liet vandaag weten dat de gaswinning langzaam moet worden afgebouwd: ‘Begin met 10 procent, een eerste stap naar 21,6 miljard kuub en bekijk hoe de seismiciteit zich dan ontwikkelt’.

Vlakke winning

Om de kans op aardbevingen zo klein mogelijk te houden, is volgens het SodM niet alleen van belang dat de gasproductie opnieuw naar beneden gaat. De winning moet ‘vlak’ zijn, dus met zo min mogelijk uitschieters naar boven of beneden. Met name het gebied rond Loppersum, met een ‘kritisch gespannen ondergrond’, loopt verhoogd risico. ‘Bij het eventueel opschalen van de productie uit de Loppersum-clusters in het geval van een koude winter zal rekening gehouden moeten worden met het mogelijk optreden van meer en zwaardere bevingen’.

De toezichthouder merkt ook op dat het, ondanks vele onderzoeken, onmogelijk is om aan te geven wat een veilig niveau van gaswinning is. De grenzen lijken bereikt ‘van wat wetenschappelijk haalbaar is’.

De Tweede Kamer debatteert donderdag over de gaswinning. Dan zal het ongetwijfeld ook gaan over de rol van Hans Alders. De gemeenteraden van het Groningse Ten Boer en Loppersum hebben weinig vertrouwen meer in het door hem geleide instituut Nationaal Coördinator Groningen (NCG), een samenwerkingsverband van 12 gemeenten in het aardbevingsgebied, de provincie en de rijksoverheid.

De raad van Loppersum liet zich maandag al zeer kritisch uit over de NCG, de raad van Ten Boer heeft aangekondigd morgen met een raadsbrede motie te komen voor een ‘nieuw onafhankelijk instituut met eigen wettelijke bevoegdheden’. Volgens de gemeenteraad heeft de NCG de afgelopen twee jaar vrijwel niks bereikt en onvoldoende middelen tot zijn beschikking. Provinciale Staten van Groningen buigen zich morgen over de kwestie.

Brief

Burgemeester André van de Nadort van Ten Boer probeerde de gemoederen tot bedaren te brengen met een opmerkelijke open brief aan de raad. Hij geeft de leden daarin gelijk als het om hun kritiek op de traagheid van de NCG gaat, maar onderstreept dat de NCG ‘goed werk’ doet. ‘Zij voert inmiddels regie over alle partijen die met schadeherstel en versterkingsprogramma’s te maken hebben. De eerste 1450 woningen zijn geïnspecteerd en 43 woningen zijn gesloopt en bij herbouwd.’

Volgens Van de Nadort kan dit nog sneller, maar voorwaarde is volgens hem wel dat de gemeenten blijven samenwerken. Met Loppersum wil hij daarom de komende weken tot een gemeenschappelijk standpunt van 12 gemeenten komen, dat Alders als persoon ontziet, maar waarin wel een effectievere organisatie vorm moet krijgen.

Kort gezegd komt de Groningse kritiek neer op een trage schadeafhandeling en versterking van de getroffen woningen, de niet-ruimhartige toekenning van schade en de rol van de NAM hierin. Alders zou ook onvoldoende bevoegdheden hebben. Idealiter zou de NCG de rekening voor het herstel bij de minister van economische zaken moeten kunnen leggen, die op zijn beurt die schade maar op de NAM moet verhalen, vinden de gemeenten.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) oordeelde vorige maand dat de problemen door de gaswinning in Groningen niet goed worden aangepakt. Cruciale beslissingen worden genomen zonder overleg met andere relevante betrokkenen. Volgens de OVV zou voortaan één organisatie integraal verantwoordelijk moeten worden voor de afhandeling van de problemen in Groningen.

‘Bewoners worden door een veelheid aan regelingen, geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces. De tot dusverre getroffen maatregelen ‘doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien’, schreef de Onderzoeksraad. Bij die afhandeling is geen ruimte voor bemoeienis van de Nederlandse Aardolie Maatschappij. Die trok zich daarop terug uit het proces.

Gaskraan gaat verder dicht

Telegraaf 18.04.2017 De gaskraan gaat met 10 procent omlaag om de kans op aardbevingen in Groningen te verminderen. Dat heeft demissionair minister Kamp (Economische Zaken) besloten in reactie op een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen.

“Gelet op de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum en het naderen van de grenswaarde aldaar, zet ik de voorbereiding in gang om de gaswinning in Groningen in het volgende gasjaar, dat gaat lopen vanaf 1 oktober, met tien procent te verlagen”, schrijft de bewindsman aan de Tweede Kamer.

10 procent

Het Staatstoezicht adviseert dinsdag om “een eerste stap van 10 procent” te zetten. Het winningsplafond wordt daarmee teruggeschroefd van 24 miljard kuub naar 21,6 miljard kuub. Inspecteur-generaal Harry van der Meijden stelt wel dat de minister moet kijken of de leveringszekerheid in gevaar komt. Overigens hoeft de minister nu nog niet in te grijpen, Kamp heeft dat zelf besloten.

De toezichthouder komt verder met alarmerende informatie over Loppersum. Zo zou de ondergrond door drukafname ‘kritisch gespannen’ zijn. “Als je ertegen schopt gaat de grond bewegen. Als hier meer gas wordt gewonnen in een koude winter, dan kunnen er meer en zwaardere aardbevingen komen.”

Aanleiding voor het rapport van het Staatstoezicht is de plotselinge toename van aardbevingen rond Loppersum. Dit was tegen alle verwachtingen in. Eerder nam het aantal bevingen juist spectaculair af.

Tegenvaller voor schatkist

Het verder terugdraaien van de gaskraan betekent een flinke tegenvaller voor de schatkist. Waarschijnlijk loopt de staat honderden miljoenen aan inkomsten mis.

PvdA-Kamerlid Nijboer steunt de verlaging van de gaswinning, “Maar het roept wel vragen op. Voorheen kon er niet lager dan 24 miljard kuub gewonnen worden vanwege leveringszekerheid. En nu opeens wel. Leg dat maar eens uit.”

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN GASKRAAN NAM HENK KAMP

Kamp: Groningse gaswinning met 10 procent omlaag

Elsevier 18.04.2017 De maximale gaswinning in Groningen wordt vanaf oktober verlaagd met 10 procent, maakt demissionair minister van Economische Zaken Henk Kamp (VVD) dinsdag bekend. Hij reageert daarmee op een advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

‘Gelet op de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum en het naderen van de grenswaarde aldaar, zet ik de voorbereiding in gang om het productieplafond voor de gaswinning in Groningen ingaande het eerstvolgende gasjaar met 10 procent te verlagen,’ schrijft Kamp aan de Tweede Kamer in reactie op het advies van het SodM.

Kamp verlaagde al eerder

Het ‘eerstvolgende gasjaar’ gaat lopen vanaf 1 oktober 2017. Kamp zei afgelopen jaar dat er jaarlijks 24 miljard kubieke meter mocht worden gewonnen. Bij zeer koude winters zou dat omhoog kunnen naar 27 miljard. Dit was al een flinke verlaging vergeleken met eerdere jaren. Volgens het SodM moet dat dus nog sneller naar beneden.

Volgens Elsevier;  Gertjan van Schoonhoven: ‘Geef geen miljarden ‘ereschuld’ aan Groningen’

De toezichthouder adviseert dat ‘zo nodig’ in stappen te doen. ‘Begin met 10 procent; een eerste stap naar 21,6 miljard kuub en bekijk hoe de seismiciteit zich dan ontwikkelt. Bovendien moeten fluctuaties worden vermeden,’ aldus inspecteur-generaal Harry van der Meijden dinsdag in het advies.

Het gaat Kamp vooral om de ‘veiligheid van de inwoners van Groningen,’ schrijft hij dinsdag. Hij wil niet wachten met het zetten van stappen, maar wil gelijk beginnen met de voorbereidingen van de verlaging van 10 procent.

  Elif Isitman  (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier.

Gaswinning Groningen verder omlaag

RO 18.04.2017 Minister Kamp van Economische zaken heeft vandaag aangekondigd de gaswinning in Groningen verder te verlagen. Hij zet de voorbereidingen in gang om per eerstvolgende gasjaar, dat start op 1 oktober 2017, het productieplafond met 10 procent te verlagen. De bewindsman heeft hiertoe besloten na ontvangst van advies van de onafhankelijke toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) over de ontwikkeling van de seismiciteit in het Groningse gasveld.

Minister Kamp: “Voor het kabinet is de veiligheid van de inwoners van Groningen leidend bij het nemen van besluiten over de gaswinning. De aanpak van het kabinet is er de afgelopen jaren op gericht om de veiligheidsrisico’s en de schade voor de Groningers zoveel mogelijk te beperken. Daarom heb ik besloten per direct voorbereidingen te treffen die ertoe leiden dat in het eerstvolgende gasjaar, het productieplafond 10 procent lager komt te liggen. De verwachting is dat hiermee de seismiciteit zal afnemen en de veiligheid van de Groningers zal toenemen.”

Loppersum

In het Groningenveld als geheel is het aantal bevingen meer dan gehalveerd en ook de zwaarte ervan is significant gedaald. Rond Loppersum zien we echter de seismiciteit recent – vanuit de verbeterde situatie – weer toenemen. Als de seismiciteit rond Loppersum in de toekomst nog verder toeneemt, dan adviseert SodM om de gaswinning stapsgewijs terug te brengen, te beginnen met een reductiestap van 10 procent. De bewindsman geeft vandaag aan niet te wachten met het zetten van deze stappen, maar per direct te starten met de voorbereiding om het productieplafond met 10 procent te verlagen.

Advies SodM

Het kabinet besloot vorig jaar de gaswinning uit het Groningenveld voor de komende vijf jaar te maximeren op 24 miljard m3 per jaar. Er wordt gestreefd naar een zo vlak mogelijke winning met zo min mogelijk fluctuaties. Bij een jaarlijks ijkmoment kan blijken dat nieuw verworven kennis of verandering van feiten en omstandigheden, aanleiding geven om aanpassing van het instemmingsbesluit te overwegen.

In het instemmingsbesluit van het winningsplan zijn grenswaarden ten aanzien van de seismiciteit vastgesteld om tijdig te kunnen anticiperen op trends in het aardbevingsgebied. De seismiciteit in het Groningenveld wordt daartoe nauwlettend in de gaten gehouden. Het advies dat SodM heeft gepubliceerd vloeit daar uit voort. Minister Kamp wacht het ijkmoment niet af, en neemt op basis van het tussentijdse SodM-advies maatregelen.

Documenten

Kamerbrief over Advies SodM betreft seismiciteit Groningenveld

Kamerstuk: Kamerbrief | 18-04-2017

Zie ook;

Minister Henk Kamp van Economische Zaken © ANP

Kamp gaat gaswinning Groningen verder terugschroeven

Trouw 18.04.2017 De maximale gaswinning in Groningen wordt vanaf oktober verlaagd met 10 procent. Dat heeft minister Henk Kamp van Economische Zaken dinsdag aan de Tweede Kamer geschreven.

Het afgelopen jaar is het aantal bevingen rond Loppersum weer toegenomen. “Gelet op de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum en het naderen van de grenswaarde aldaar, zet ik de voorbereiding in gang om het productieplafond voor de gaswinning in Groningen ingaande het eerstvolgende gasjaar – dat gaat lopen vanaf 1 oktober 2017 – met 10 procent te verlagen”, schrijft Kamp.

Hij reageerde daarmee op een kritisch rapport van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), dat eerder vandaag gepubliceerd was. Alleen een verdere verlaging van de productie, in combinatie met het vermijden van grote schommelingen, kan de kans verminderen op meer en zwaardere aardbevingen, zo adviseert SodM.

Harry van der Meijden, Inspecteur-generaal der Mijnen: “Bij overschrijding van één van de grenswaarden van het SodM-alarmeringsprotocol adviseer ik de huidige productie van 24 miljard kuub per jaar omlaag te brengen. Doe dat zo nodig in stappen. En begin met 10 procent; een eerste stap naar 21,6 miljard kuub en bekijk hoe de seismiciteit zich dan ontwikkelt.”

Kamp beloofde inderdaad om na de aanvankelijke verlaging met tien procent te bekijken hoe de productie verder teruggebracht kan worden.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) oordeelde vorige maand al dat de problemen door de gaswinning in Groningen niet goed worden aangepakt. Cruciale beslissingen worden genomen zonder overleg met andere relevante betrokkenen. Volgens de OVV zou voortaan één organisatie integraal verantwoordelijk moeten worden voor de afhandeling van de problemen in Groningen. “Bewoners worden door een veelheid aan regelingen, geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces.

De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien”, schreef de Onderzoeksraad. Bij die afhandeling is geen ruimte voor bemoeienis van de Nederlandse Aardolie Maatschappij. Die trok zich daarop terug uit het proces.

Kritiek

De Groninger Bodem Beweging is verbaasd over het besluit van Kamp. “Dat betekent dat hij al die tijd heeft zitten jokken dat het niet lager kon dan het plafond van 24 miljard kubieke meter per jaar dat hij vorig jaar had ingesteld”, zegt een woordvoerder tegen het ANP. Ook op het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen is de beweging kritisch. “Ze zijn rijkelijk laat met het advies. Wij stellen al langer dat de gaskraan verder dicht moet en het is conform ons beroep dat in mei dient bij de Raad van State”,

Kamp verlaagt gaswinning Groningen na waarschuwing voor meer bevingen 

VK 18.04.2017 De gaswinning in Groningen gaat verder omlaag naar 21,6 miljard kubieke meter per jaar. Dit besloot demissionair minister Henk Kamp (VVD, Economische Zaken) dinsdag na een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen.

Het kabinet stelde vorig jaar nog vast dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij de komende vijf jaar 24 miljard kuub gas per jaar uit de Groningse bodem mocht halen. Jaarlijks wordt op 1 oktober bekeken of de gaskraan verder dicht moet. Maar dat ijkmoment wil Kamp niet afwachten, schrijft hij aan de Tweede Kamer. De productiebeperking van 10 procent gaat per 1 oktober in.

Kamp reageert zo op een nieuw advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Dat onderzocht de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum. De Raad van State legde in 2015 de gaswinning in dat meest kwetsbare gebied stil. Toch won NAM daar vorig jaar een miljard kuub gas, naar eigen zeggen op de productieputten in bedrijf te houden. Dat zou nodig zijn voor de leveringszekerheid.

Na eigen onderzoek concludeerde NAM dat er geen verband is tussen de winning en de toegenomen bodemactiviteit onder Loppersum. Het SodM denkt daar anders over. ‘Een relatief beperkte verandering in het systeem zoals een versnelling van de drukafname kan een aantal bevingen veroorzaken, waardoor de aardbevingsdichtheid sterk toeneemt.’

‘We weten niet’ wat veilig is

Een relatief beperkte verandering in het systeem zoals een versnelling van de drukafname kan een aantal bevingen veroorzaken, waardoor de aardbevingsdichtheid sterk toeneemt, aldus SodM.

De relatief grote toename van het aantal bevingen in vrij korte tijd is ‘een reden tot zorg’, schrijft de toezichthouder. De kritieke grenswaardes uit het zogeheten ‘alarmeringsprotocol’ zijn nog niet overschreden. Pas dan zou de gaswinning stapsgewijs moeten worden teruggeschroefd, adviseert het SodM feitelijk. Maar Kamp laat het daar niet op aankomen.

Voor de verkiezingen spraken verschillende politieke partijen zich al uit voor verdere verlaging van de gaswinning, waaronder GroenLinks. VVD, CDA en D66 beloofden daartoe over te willen gaan als uit nieuw onderzoek zou blijken dat vermindering om veiligheidsredenen nodig is.

Over een veilig niveau van gaswinning bestaat echter nog steeds onduidelijkheid, stelt het SodM. Ondanks talloze studies. ‘We weten het niet. Een wetenschappelijke doorbraak is nodig maar deze wordt op dit moment niet binnen afzienbare tijd voorzien.’

Hoewel NAM zich twee weken geleden terugtrok uit de schade-afhandeling, blijft het in Groningen rommelen. Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders beloofde de komende maanden een nieuw, onafhankelijk schadeproces uit te werken, in overleg met betrokkenen. Vorige week nam demissionair minister Kamp in een brief naar de Tweede Kamer echter plotseling een voorschot op een ‘versnelde en vereenvoudigde schadeafhandeling’.

Bodem Beweging en Gasberaad furieus

Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken © ANP

De contra-expertise en de arbiter (in te roepen bij onenigheid over een afgewezen claim) worden geschrapt. En de Onafhankelijke Commissie die schade gaat beoordelen, wordt ingesteld door het ministerie van EZ – dat volgens de Groningers (en de Onderzoeksraad voor Veiligheid) toch al te veel petten op heeft.

De Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad reageerden furieus. Zij vinden bovendien dat de minister voor zijn beurt praat. ‘Een bloedig einde aan elk geloofwaardig overleg over een ander schadeprotocol met de NCG’, aldus de Bodembeweging, die zich terugtrekt uit het overleg. Het Gasberaad overweegt hetzelfde. De gemeenteraad van Ten Boer zei het vertrouwen op in de NCG.

Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders laat via een woordvoerder weten dat over het nog niets besloten is. ‘Het is noodzakelijk om gezamenlijk met bestuurlijke en maatschappelijke partners te komen tot een schadeprotocol dat op draagvlak kan rekenen.’

Meer over de bevingen in Groningen;

Interview NAM-directeur
De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) trok zich onlangs terug uit de afhandeling van schade die het bedrijf met gaswinning in Groningen veroorzaakt. Bijna 80 duizend schademeldingen verder blikt NAM-directeur Gerald Schotman terug. Lees het interview met hem terug: ‘Dit overkwam ons. Wij waren absoluut niet toegerust.’ (+)

Commentaar
Het zal nog lang duren voordat het vertrouwen van de getroffen Groningers in de overheid is hersteld. Lees het Commentaar van de Volkskrant.

Schadeafhandeling zonder NAM
De beoordeling van de bevingschade is nu in handen van onafhankelijke commissie. Is dat een Pyrrusoverwinning voor de Groningers?

Volg en lees meer over:  AARDBEVINGEN  NATUURRAMPEN  AARDBEVINGEN IN GRONINGEN  NEDERLAND  RAMPEN EN ONGEVALLEN

Vermilion is teleurgesteld over die stap van de toezichthouder. Volgens het SodM heeft Vermilion de put in gebruik genomen voordat het ministerie van Economische Zaken daar toestemming voor had gegeven. Inmiddels heeft Vermilion Energy Netherlands, een werkmaatschappij van het beursgenoteerde Vermilion Energy Inc. met het hoofdkantoor in Canada, een gewijzigd winningsplan ingediend.

GASWINNING HEERENVEEN STOPT

BB 12.04.2017 Gaswinningsbedrijf Vermilion is dinsdag gestopt met het winnen van gas uit een put bij Heerenveen. Het bedrijf nam die stap nadat Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dreigde met een dwangsom van maximaal 10 miljoen euro.

Nog geen toestemming
Vermilion is teleurgesteld over die stap van de toezichthouder. Volgens het SodM heeft Vermilion de put in gebruik genomen voordat het ministerie van Economische Zaken daar toestemming voor had gegeven. Inmiddels heeft Vermilion Energy Netherlands, een werkmaatschappij van het beursgenoteerde Vermilion Energy Inc. met het hoofdkantoor in Canada, een gewijzigd winningsplan ingediend. De gaswinning uit twee andere putten uit hetzelfde gasveld Langezwaag bij Heerenveen gaat wel gewoon door. (ANP)

Gaswinningsbedrijf Vermilion stopt in Heerenveen na dwangsom

NU 11.04.2017 Gaswinningsbedrijf Vermilion is dinsdag gestopt met het winnen van gas uit een put bij Heerenveen. Het bedrijf nam die stap nadat Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dreigde met een dwangsom van maximaal 10 miljoen euro.

Vermilion is teleurgesteld over die stap van de toezichthouder. Volgens het SodM heeft Vermilion de put in gebruik genomen voordat het ministerie van Economische Zaken daar toestemming voor had gegeven.

Inmiddels heeft Vermilion Energy Netherlands, een werkmaatschappij van het beursgenoteerde Vermilion Energy Inc. met het hoofdkantoor in Canada, een gewijzigd winningsplan ingediend.

De gaswinning uit twee andere putten uit hetzelfde gasveld Langezwaag bij Heerenveen gaat wel gewoon door.

Lees meer over: Vermilion Heerenveen Gaswinning

Bedrijf stopt gaswinning Heerenveen

Telegraaf 11.04.2017  Gaswinningsbedrijf Vermilion is dinsdag gestopt met het winnen van gas uit een put bij Heerenveen. Het bedrijf nam die stap nadat Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dreigde met een dwangsom van maximaal 10 miljoen euro.

Vermilion is teleurgesteld over die stap van de toezichthouder. Volgens het SodM heeft Vermilion de put in gebruik genomen voordat het ministerie van Economische Zaken daar toestemming voor had gegeven. Inmiddels heeft Vermilion Energy Netherlands, een werkmaatschappij van het beursgenoteerde Vermilion Energy Inc. met het hoofdkantoor in Canada, een gewijzigd winningsplan ingediend.

De gaswinning uit twee andere putten uit hetzelfde gasveld Langezwaag bij Heerenveen gaat wel gewoon door.

Vermilion stopt met gaswinning in Heerenveen

AD 11.04.2017  Gaswinningsbedrijf Vermilion is vandaag gestopt met het winnen van gas uit een put bij Heerenveen. Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dreigde eerder met een dwangsom van maximaal 10 miljoen euro als ze dit niet deden.

Vermilion is teleurgesteld over die stap van de toezichthouder. Vermilion heeft de put in gebruik genomen voordat het ministerie van Economische Zaken daar toestemming voor had gegeven, stelt het SodM. Inmiddels heeft Vermilion Energy Netherlands, een werkmaatschappij van het beursgenoteerde Vermilion Energy Inc. met het hoofdkantoor in Canada, een gewijzigd winningsplan ingediend.

De gaswinning uit twee andere putten uit hetzelfde gasveld Langezwaag bij Heerenveen gaat wel gewoon door.

Sheila Sitalsing: ‘Er was geen plan voor Groningen. Nooit geweest. Nog steeds niet’

VK 10.04.2017 Het was een uitknipwaardig interview, afgelopen zaterdag in de Volkskrant (+), met Gerald Schotman, directeur van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, gesel van Groningen, boeman van het gas. Met verve vervulde hij de rol van de partij die het ook maar allemaal overkomen is, de partij die de zware verantwoordelijkheid draagt voor het verwarmen van het ganse land, de partij die ook maar zijn stinkende best doet en binnen de grenzen van redelijkheid het beste met de mensen voor heeft en roeit met de riemen die hij heeft en ook maar kop van jut is en in vreedzaamheid naar fatsoenlijke alternatieven zoekt et cetera.

Klachten over scheuren en verzakkingen zijn er al minimaal een decennium en vermoedelijk nog veel langer

Dat eerste zegt Schotman letterlijk: ‘Het overkwam ons ook. Er was geen plan.’ Waarbij ‘het’ slaat op de constatering van de interviewer dat de NAM de opgave wellicht onderschat heeft, aangezien we bijna 80 duizend schademeldingen en een hoop verdriet en boosheid verder zijn sinds de aardbeving bij Huizinge op 16 augustus 2012. Dat was lang niet de eerste, of de tweede, of de derde, want er waren er al honderden geweest. Maar het was wel een knoeperd die zelfs Amsterdammers even afleidde van het bewonderen van de eigen navel, en die als een scharnierpunt wordt gezien in de discussie over de schaamteloze exploitatie van Groningen en de Groningers.

Het gros van de betrokkenen bij het gasdrama was nog niet geboren toen in Nederland voor het eerst naar gas werd geboord, de premier en Gerald Schotman incluis. Alleen Henk Kamp was er al. Aardbevingen van enige omvang zijn er in Groningen al een kwart eeuw, de frequentie loopt al sinds de eeuwwisseling rap op, in de grafieken van de Onderzoeksraad voor Veiligheid wemelt het van de jaarlijks groeiende gekleurde staafjes – elk streepje is een aardschok. Klachten over scheuren in muren, verzakkingen van huizen en ander ongerief zijn er al minimaal een decennium en vermoedelijk nog veel langer.

In het gasdebat heeft de NAM jarenlang de rol van de handelaar in twijfel gespeeld

Maar het overkwam ons ook. Er was geen plan.

Handelaren in twijfel heb je overal waar omvangrijke belangen zijn te verdedigen. In oorlogen zijn ze op hun actiefst, al kon je ze decennialang ook tegenkomen in de tabaksindustrie, desinformatie verspreidend over de gezondheidsondermijnende effecten van het roken. Tegenwoordig zie je ze opduiken in klimaatdiscussies, ijverig alternatieve feiten aandragend en wetenschappelijk onderzoek betwistend, het zaad van de twijfel zaaiend in de harten van de mensen.

In het gasdebat heeft de NAM jarenlang de rol van de handelaar in twijfel gespeeld: uw schade komt door mollen, blikseminslag of door opkruipend vocht. Ook in de Volkskrant kwijt Schotman zich uitstekend van die rol: ‘Bijna alles in het gasdossier had sneller gemoeten. Maar het kon niet eerder. We wisten nog te weinig. De vraag of iets aardbevingsschade is, kunnen we nu met veel meer zekerheid beantwoorden.’

We wisten te weinig.

Er was geen plan.

Arm Groningen. Er was één plan: om gas uit de bodem te halen. Verder was er geen plan voor de regio, of voor de mensen. Nooit geweest. Nog steeds niet.

Volg en lees meer over: AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   SHEILA SITALSING   PROVINCIE GRONINGEN   OPINIE  GRONINGEN

NAM-directeur: wij praten niet mee over nieuw schadeprotocol

VK 08.04.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft geen enkele inspraak meer op het vaststellen van de schade door gaswinning in Groningen. Dat zegt NAM-directeur Gerald Schotman vandaag in een interview met de Volkskrant.

Schotman reageert op het bericht dat deze week rond zoemde, dat NAM tweewekelijks met Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders gaat praten over het nieuwe protocol voor schadeafhandeling. Dat leidde in Groningen tot veel ophef en boosheid. ‘Het is te gek voor woorden. Wij willen geen enkele bemoeienis van de NAM met het nieuwe schadeprotocol’, zei Dick Kleijer van de Groningen Bodem Beweging in Dagblad van het Noorden.

Als billijk en eerlijk vastgesteld wordt dat schade te maken heeft met gaswinning, dan betalen wij, aldus NAM-directeur Gerald Schotman.

Interview

NAM-directeur Gerald Schotman blikt voor het eerst terug. ‘Dit overkwam ons.’

Schotman spreekt het gerucht met klem tegen. ‘Wij praten niet mee over het schadeprotocol. Als billijk en eerlijk vastgesteld wordt dat schade te maken heeft met gaswinning, dan betalen wij. Daarover is geen enkele discussie. Mijn belangrijkste doel, het herstel van vertrouwen, is zonder onafhankelijkheid onbereikbaar.’

Vorige week maakte NAM bekend terug te treden uit de afhandeling van schade die het bedrijf met gaswinning in Groningen veroorzaakt. De kritiek was dat de slager zijn eigen vlees keurde. De regie wordt overgenomen door Nationaal Coördinator Groningen. Schotman zegt dat NAM voortaan betaalt en niet langer bepaalt. ‘Ik heb er vertrouwen in dat het proces van schade-afhandeling redelijk wordt. Dan is de rekening de rekening, daarvoor geldt geen bovengrens.’

Het overkwam ons. Er was geen plan, aldus NAM-directeur Gerald Schotman.

Schotman erkent dat NAM ‘absoluut niet toegerust’ was op het afhandelen van 80 duizend schademeldingen sinds de zware aardbeving bij Huizinge in 2012, terwijl het bedrijf daar wel wettelijk aansprakelijk voor is. ‘Het overkwam ons. Er was geen plan.’

Om Groningen tegemoet te komen en vertrouwen te herstellen, vindt Schotman dat de provincie een deel van de gasbaten moet krijgen. ‘Daarmee kunnen we Groningen een duw geven in de energietransitie, als energieprovincie van de toekomst.’

Ook NAM wil een rol spelen in de overgang naar een duurzame energievoorziening. ‘De energietransitie gaat niet alleen over windturbines en zonnepanelen. Het gaat ook over transport, opslag, verhandelen, conversie. Die kennis hebben wij. NAM is veel meer dan gaswinning in Groningen. Dat willen we bewijzen.’

Volg en lees meer over:   PROVINCIE GRONINGEN   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN

'Burgers rekenen op een betrouwbare overheid. We staan aan het begin van nieuwe kansen met een nieuw aan te treden kabinet. We moeten leren van voorgaande jaren en daar lessen uit trekken. De bestuurlijke spaghetti moet van het bord. De overheid is er voor de burger. En niet andersom. Groningers verdienen van de overheid een volmondig 'Ja, wij staan dichtbij u' en een haarscherpe, concrete blik op de toekomst', stelt ombudsman Reinier van Zutphen.

OMBUDSMAN: ‘VERTROUWEN GRONINGERS MOET WORDEN HERSTELD’

BB 06.04.2017 Het nieuwe kabinet moet zo snel mogelijk het vertrouwen van inwoners van het Groningse aardgasgebied in de overheid herstellen. Te lang zijn de mensen aan hun lot overgelaten waardoor het vertrouwen grote scheuren vertoont, stellen de Nationale ombudsman en kinderombudsman in een donderdagochtend gepubliceerde oproep.

‘Bestuurlijke spaghetti
‘Burgers rekenen op een betrouwbare overheid. We staan aan het begin van nieuwe kansen met een nieuw aan te treden kabinet. We moeten leren van voorgaande jaren en daar lessen uit trekken. De bestuurlijke spaghetti moet van het bord. De overheid is er voor de burger. En niet andersom. Groningers verdienen van de overheid een volmondig ‘Ja, wij staan dichtbij u’ en een haarscherpe, concrete blik op de toekomst’, stelt ombudsman Reinier van Zutphen.

Verantwoordelijkheid nemen

De rijksoverheid moet onder meer verantwoordelijkheid tonen door bijvoorbeeld de schadevergoedingen en schadeherstel zelf ter hand te nemen. Vergoedingen en herstel moeten bovendien ruimhartig zijn. De veiligheid van de bewoners moet voorop worden gesteld door huizen snel te versterken en de gaswinning te verminderen, aldus Van Zutphen en kinderombudsman Margrite Kalverboer. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

‘Herstellen vertrouwen Groningers moet prioriteit nieuw kabinet krijgen’

NU 06.04.2017 De Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman roepen gezamenlijk het nieuwe kabinet op om de problemen van de Groningers door de aardgaswinning serieus te nemen.

Volgens Reinier van Zutphen en Margrite Kalverboer is het “fundament van vertrouwen” tussen de overheid en de burgers in de provincie Groningen op een onaanvaardbare manier geschaad.

Het is de eerste maal dat de twee ombudsmannen gezamenlijk een oproep doen aan de overheid, meldt een woordvoerder aan NU.nl.

“De overheid is er voor de burger en niet andersom. Groningers verdienen van de overheid volmondig te horen: ja, wij staan dichtbij”, stellen zij.

Wees betrouwbaar

Het tweetal heeft zes aanbevelingen op papier gesteld voor het nieuwe kabinet dat nu wordt geformeerd. De belangrijkste rode draad is dat de overheid moet luisteren naar de Groningers, iets wat de afgelopen jaren niet is gebeurd.

“Wees betrouwbaar in gedrag en woord. Erken oprecht en met compassie dat wat er in Groningen gebeurt en nog gaat gebeuren”, aldus de twee ombudsmannen in het Dagblad van het Noorden.

Veiligheid

Ook moet de overheid nog meer haar verantwoordelijkheid nemen waar het de negatieve gevolgen van de gaswinning betreft. “De veiligheid van de burgers moet altijd voorop staan.”

De Kinderombudsman kondigde vorige week een apart onderzoek aan naar de gevolgen die de aardbevingen door de gaswinning in Groningen voor kinderen in het gebied heeft. Er wonen 30.000 kinderen in de regio die regelmatig wordt getroffen door bevingen.

Mensenrechtencommissie

De Groninger Bodem Commissie (GBB) zegt in een gesprek met de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties dat er duidelijke criteria moeten komen om schending van de mensenrechten bij de gaswinning in Groningen te voorkomen.

Dit laat mensenrechtenadvocaat Jan van de Venis, die ook bij het gesprek is, weten. In het gesprek zijn een aantal aanbevelingen gedaan. De GBB wil dat de schade die wordt veroorzaakt door de gasboringen ‘verzacht wordt’ en dat de opbrengst van de gaswinning gelijk verdeeld wordt.

Om dit te bewerkstelligen, zou de overheid volgens de GBB de situatie regelmatig moeten evalueren.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

De potentie van Groningen: op zoek naar perspectief

Elsevier 06.04.2017 Krimp, economische achterstand en dan ook nog eens het slepende bevingsdossier: de situatie in Groningen is om moedeloos van te worden. Toch zoeken ondernemende burgers en bestuurders naar aanknopingspunten voor de toekomst. Waar zit de potentie?

Groningen staat niet alleen voor deze uitdaging. Tijdens de verkiezingscampagne beloofden bijna alle partijen dat de provincie meer gaat profiteren van de gaswinning. Het thema ligt dus op de formatietafel en het aankomende Regeerakkoord brengt mogelijk nieuw geld voor investeringen. Dit komt boven op de 97,5 miljoen euro die – los van alle schadevergoedingen – de komende vijf jaar al wordt gestoken in het bevingsgebied. Investeringen moeten zorgen voor een vitaler platteland, nieuwe banen en een positiever image.

NED open_09

Lees hier het hele verhaal: Groningen gaat stug door: waar zit de potentie?

En dus wordt er nagedacht over de sterke punten van de streek. Zo probeert Groningen al langer een cluster van onderzoek, onderwijs en bedrijvigheid rond (hernieuwbare) energie te vormen. De energiesector is dankzij de gaswinning al relatief groot, en zijn er hoogwaardige kennis- en onderwijsinstellingen aanwezig. Het is niet het enige aanknopingspunt. Zo heeft de stad Groningen veel jeugdige, hoogopgeleide bewoners, heeft de provincie een groot Duits achterland en vestigen steeds meer bedrijven zich in de Eemshaven.

De vraag is of de plannen voldoende zijn de Groningse problemen het hoofd te bieden. En of er voor alle bewoners een positief toekomstperspectief is. Lees het hier.

Rob Ramaker  Rob Ramaker  (1986) is sinds december 2016 redacteur Nederland.

Tags: aardbevingen Groningen

Vertrouwen Groningers

Telegraaf 06.04.2017  Het nieuwe kabinet moet zo snel mogelijk het vertrouwen van inwoners van het Groningse aardgasgebied in de overheid herstellen. Te lang zijn de mensen aan hun lot overgelaten waardoor het vertrouwen grote scheuren vertoont, stellen de Nationale ombudsman en kinderombudsman in een donderdagochtend gepubliceerde oproep.

„Burgers rekenen op een betrouwbare overheid. We staan aan het begin van nieuwe kansen met een nieuw aan te treden kabinet. We moeten leren van voorgaande jaren en daar lessen uit trekken. De bestuurlijke spaghetti moet van het bord. De overheid is er voor de burger. En niet andersom. Groningers verdienen van de overheid een volmondig ’Ja, wij staan dichtbij u’ en een haarscherpe, concrete blik op de toekomst”, stelt ombudsman Reinier van Zutphen.

De rijksoverheid moet onder meer verantwoordelijkheid tonen door bijvoorbeeld de schadevergoedingen en schadeherstel zelf ter hand te nemen. Vergoedingen en herstel moeten bovendien ruimhartig zijn. De veiligheid van de bewoners moet voorop worden gesteld door huizen snel te versterken en de gaswinning te verminderen, aldus Van Zutphen en kinderombudsman Margrite Kalverboer.

Groningers willen van VN erkenning schending mensenrechten: ‘Gaswinning maakt levens kapot’

AD 06.04.2017 De Groninger Bodem Beweging (GBB), de organisatie die opkomt voor de belangen van mensen die schade ondervinden van de aardbevingen, wil de gaswinning in hun provincie laten erkennen als schending van de mensenrechten. De Groningers spraken vandaag in Genève bij de VN-Mensenrechtencommissie.

Nederland heeft op het punt van de problemen door de gaswinning in Groningen internationale belangstelling gewekt. Daarom is de vice-voorzitter van de GBB, Derwin Schorren, uitgenodigd om met verschillende VN-ambassadeurs in Zwitserland te spreken.

Schorren heeft goede hoop dat de boodschap is overgekomen bij de VN. ,,We hebben verschillende ambassadeurs gesproken en ook in de wandelgangen gelobbyd. Iedereen die we spraken was verwonderd over wat er in Groningen gebeurt.”  De VN-ambassadeurs geven 10 mei advies over een resolutie van de Mensenrechtenraad richting Nederland.

 

  Derwin Schorren @derwinstits

GBB uitgenodigd om donderdag 6 april in Genève te praten met VN ambassadeurs. Wingewest Groningen op de agenda voor de Rechten van de Mens. 9:19 PM – 2 Apr 2017

Volgens Schorren wordt de toekomst van Groningen door de Nederlandse overheid te grabbel gegooid. ,,Het gaat over veilig wonen en leven. Levens worden kapotgemaakt; hypotheken kunnen niet meer betaald worden en mensen zijn hartstikke bang. Mensen moeten hun huis uit. Dat zorgt voor enorm psychisch leed.”

‘Ramp in slow motion’

Eens in de vier jaar komt de VN voor Nederland met een nieuwe mensenrechtenresolutie voor ons land. De nieuwste wordt verwacht in mei.

Het is te gek voor woorden dat wij als Groningers naar Genève moeten afreizen om ons verhaal te doen, aldus Derwin Schorren.

De GBB wil dat de gasproblematiek wordt opgenomen in de resolutie en hoopt dat Nederland de komende vier jaar andere keuzes gaat maken: de gaskraan moet verder – en uiteindelijk helemaal – dicht. ,,Het is te gek voor woorden dat wij als Groningers naar Genève moeten afreizen om ons verhaal te doen, maar de Nederlandse overheid is gasverslaafd. En Shell en Exxon Mobile profiteren daarvan.”

Tot nu toe heeft Schorren vooral in de wandelgangen gepraat met VN-ambassadeurs. Gaat het nog lukken om de Mensenrechtenraad plenair toe te spreken? ,,Ja, daar zorg ik wel voor. Een echte Groninger pakt die tijd gewoon.”

Mensenrechten 

Marysha Molthoff van het College voor de Rechten van de Mens denkt dat de GBB zeker een kans heeft om de gaswinning te laten erkennen als schending van de mensenrechten. ,,De VN neemt dit soort geluiden altijd serieus. De kans is aanwezig dat de de VN hierover vragen stelt aan Nederland en dat het uiteindelijk resulteert in een aanbeveling. Maar ook al wordt het niet geagendeerd, dan wil dat niet zeggen dat er geen sprake is van het schenden van mensenrechten.”

Wanneer er aanbevelingen worden gedaan moet Nederland daarop reageren. ,,De vragen zijn vrij algemeen geformuleerd, bijvoorbeeld: wat doet Nederland om de mensenrechten te waarborgen? Maar vrijblijvend is het zeker niet. Verschillende instanties, waaronder het College, controleren of dit daadwerkelijk ook gebeurt.”

Eerdere voorbeelden zijn het aannemen van het  VN-verdrag voor mensen met een beperking en de oproep een actieplan tegen discriminatie te maken. De Tweede Kamer besloot vorig jaar dat alle gebouwen, winkels en het openbaar vervoer toegankelijk moeten zijn voor mensen met een beperking.

Vertrouwen Groningers kan volgens Schotman alleen worden herwonnen als NAM zich geheel afzijdig houdt

Groningers stappen naar mensenrechtencommissie VN

NU 03.04.2017 De Groninger Bodem Beweging (GBB) gaat donderdag in gesprek met de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties.

De organisatie die opkomt voor de belangen van de mensen die schade hebben opgelopen door de aardbevingen is uitgenodigd om de situatie met een aantal VN-ambassadeurs te bespreken.

“Ze houden de mensenrechtensituatie in elk land in de gaten en hebben nu ook belangstelling getoond voor de de situatie in Groningen”, zegt Derwin Schorren van de GBB naar aanleiding van een bericht van RTV Noord.

“Het gaat er vooral om of we veilig kunnen wonen en leven. We denken dat een krachtig signaal van de VN-commissie kan helpen om de gasverslaafde Nederlandse overheid tot andere keuzes te dwingen en te dwingen om normaal te doen.”

De GBB vindt dat de gaskraan in Groningen verder dicht moet.

Megaclaim

Bewoners in het zogenoemde buitengebied, die volgens de huidige schaderegeling niet in aanmerking komen voor een vergoeding, bereiden een megaclaim voor tegen Nationaal Coördinator Hans Alders. Dat meldt het Dagblad van het Noorden maandag.

Veel van de 1.600 gedupeerden in dit gebied zijn woedend dat zij, afgezien van een coupon van 1.500 euro, geen enkele vergoeding krijgen. Details over de megaclaim zijn nog niet bekend.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Groninger Bodem Beweging naar de VN

Telegraaf 03.04.2017  De Groninger Bodem Beweging (GBB) gaat donderdag in gesprek met de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties. De organisatie die opkomt voor de belangen van de mensen die schade hebben opgelopen door de aardbevingen is uitgenodigd om de situatie met een aantal VN-ambassadeurs te bespreken.

„Ze houden de mensenrechtensituatie in elk land in de gaten en hebben nu ook belangstelling getoond voor de de situatie in Groningen”, zegt Derwin Schorren van de GBB.

’Veilig wonen en leven’

„Het gaat er vooral om of we veilig kunnen wonen en leven. We denken dat een krachtig signaal van de VN-commissie kan helpen om de gasverslaafde Nederlandse overheid tot andere keuzes te dwingen en te dwingen om normaal te doen.”

De GBB vindt dat de gaskraan in Groningen verder dicht moet.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Schadeafhandeling zonder NAM: historische dag of Pyrrusoverwinning?

VK 31.03.2017 ‘Vandaag om 12 uur is het oude systeem gesloten. De NAM is uit het systeem.’ Sprak Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders vrijdagmiddag verlossende woorden voor Groningen?

Ja, het was ‘een historische dag’, zoals de maatschappelijke organisaties verenigd in het Groninger Gasberaad lieten optekenen. Het buitenspel zetten van schadeveroorzaker NAM in de afwikkeling van de schade is al jaren een van de belangrijkste eisen van Groningers.

  NAM @NAMbv

Nationaal Coördinator Groningen neemt regie voor
schadeafhandeling en -beoordeling aardbevingen over. Proces wordt sneller en
efficiënter. 3:18 PM – 31 Mar 2017

Het is ook een pyrrusoverwinning. Die typering koos Annemarie Heite, de spreekbuis van Groningse onvrede die met haar gezin het bevingsleed belichaamde in de documentaire De Stille Beving. De aftocht van de Nederlandse Aardolie Maatschappij was een treuzelgang en het is maar de vraag of alles nu anders wordt.

Vijf jaar na de zwaarste beving tot nu toe (Huizinge, augustus 2012) staat de teller op bijna 80 duizend schademeldingen. De meeste claims zijn afgehandeld, maar in veel gevallen moest daar eindeloos voor worden gestreden.

Het gevoel heerste dat de veroorzaker bepaalde wat hij wel en niet zou vergoeden

De schadeafhandeling wordt sinds 2015 uitgevoerd door het Centrum Veilig Wonen (CVW). Dat werkt in opdracht van de NAM, volgens een NAM-protocol en een NAM-handboek voor inspecteurs. NAM is immers wettelijk aansprakelijk en betaalt. Dat hield het gevoel in stand dat de veroorzaker van schade bepaalde wat hij wel en niet zou vergoeden.

Het resultaat was georganiseerde argwaan in een schadecircus van experts, contra-experts en arbiters. Het steggelen over het herstellen van een scheur van 500 euro kostte soms het twintigvoudige.

Wantrouwen en onzekerheid

View image on Twitter

  >NationaalCoördinator @NCGroningen

nieuw #schadeprotocol en 1.500 euro#compensatie https://www.nationaalcoordinatorgroningen.nl/actueel/nieuws/2017/maart/31/nieuwe-schadeprocedure … #schonelei #aardbeving

1:45 PM – 31 Mar 2017

Een heilloze weg, zo concludeerde Alders gisteren. De NAM trok zich uiteindelijk terug uit de schadeafhandeling na nu al het derde onderzoek, door ingenieursbureau Witteveen+Bos dit maal, naar 1.600 schademeldingen uit de rand van het aardbevingsgebied. Na een uitvoerige en peperdure studie werden de claims massaal afgewezen: geen bevingsschade.

Geconfronteerd met het diepgewortelde wantrouwen en de onzekerheid waarin mensen jarenlang verkeerden, wist Alders dat die boodschap onverkoopbaar was. Volkswoede zou zijn deel worden, terwijl hij met een ingrijpende versterkingsopgave voor duizenden huizen voor de boeg nog jaren verder moet in Groningen.

In plaats van de NAM gaat Hans Alders nu het CVW aansturen, de organisatie die verantwoordelijk is voor de afhandeling van schadeclaims.© ANP

Alders gaat nu in plaats van de NAM het CVW aansturen. Schadebeoordeling komt in handen van een onafhankelijke commissie. Per 1 juli treedt een nieuw schadeprotocol in werking. Kleine schades worden dan zonder inspectie hersteld.

Voor achtduizend openstaande schademeldingen (ook afgewezen claims en die uit het buitengebied) komt een coulanceregeling: een voucher van 1500 euro te besteden bij een aannemer. Zo hoopt Alders de bevlekte lei die hij overgedragen krijgt schoon te vegen. Op het prijskaartje van nog meer gesteggel zit niemand te wachten.

Ook de NAM niet. Directeur Gerald Schotman liet eerder dit jaar al weten bereid te zijn terug te treden uit de schadeafhandeling, die het bedrijf al ruim een miljard kostte. Maar een ‘blanco cheque’ wilde hij niet tekenen.

Hoe de nieuwe deal tussen NAM en Staat er precies uit ziet, is onbekend. Minister Kamp van Economische Zaken hintte gisteren op een fonds. ‘Overeind blijft dat schade vergoed wordt en dat schade gedragen wordt door de NAM.’

Herstel van vertrouwen

De Groningse boosheid richtte zich de afgelopen periode in toenemende mate op Den Haag

Of dit ‘een fundamentele stap op weg naar herstel van vertrouwen’ is, zoals Alders zei, moet nog blijken. De Groningse boosheid richtte zich de afgelopen periode in toenemende mate op Den Haag. De gaswinning is weliswaar stapsgewijs teruggeschroefd, maar niet nadat er in 2013 nog een recordhoeveelheid gas uit de bodem was gepompt. De Raad van State moest de Staat een halt toeroepen.

Sinds het leeghalen van het Groningerveld in 1963 begon, is bijna 300 miljard euro aan aardgasbaten naar de schatkist gestroomd. Wel de lusten, niet lasten, leek het. Ergernis is er ook over de pettenverzameling op het ministerie van Economische Zaken. Hoe kan het departement dat de opbrengsten en de leveringszekerheid van het gas moet garanderen tegelijkertijd waken over de veiligheid van Groningers?

De NAM mag 24 miljard kuub gas per jaar uit de Groningse bodem halen

De Onderzoeksraad voor Veiligheid kraakte deze dubbelrol donderdag nog eens. Ook het ‘gasgebouw’, een ‘gesloten bolwerk’ van de Staat, de NAM, Shell, ExxonMobil, EBN en GasTerra, waarin de winning en verkoop van aardgas is georganiseerd, vertoont nog geen scheur.

De komende jaren mag de NAM 24 miljard kuub gas per jaar uit de Groningse bodem halen. Consensus over een veilig winningsniveau ontbreekt echter nog steeds, constateert de Onderzoeksraad. Terwijl veiligheid de kern van de zaak is. Daarvoor blijven Groningers aan de overheid overgeleverd.

Volg en lees meer over:  AARDBEVINGEN IN GRONINGEN  NEDERLAND

Groningers blijven argwanend over schadeafhandeling

Trouw 31.03.2017 Het bericht dat gasbedrijf Nam zich niet meer bemoeit met de afhandeling van schade die is veroorzaakt door gaswinning, werd niet door alle Groningers toegejuicht. Met name aan de kant van actievoerders lijkt het cynisme diep te zitten.

Nationaal coördinator Groningen Hans Alders snapt dit wantrouwen. Tijdens een persconferentie zei hij vanmiddag toch een brug te willen slaan naar een nieuwe situatie.

De taak van de schadeafhandeling komt per 1 juli in handen te liggen van Alders zelf, die in 2015 door het kabinet werd aangesteld om te bemiddelen tussen de Nam en gedupeerde bewoners. Hij stelt een onafhankelijke commissie samen die de nieuwe schades gaat beoordelen. Door de Nam uit de afhandeling van schade terug te trekken, komt hij tegemoet aan een al jaren bestaande eis van Groningers. Die vonden dat de betrokkenheid van de Nam neerkwam op een ‘slager die zijn eigen vlees keurde’.

Nieuw schadeprotocol

Nog niet bekend is hoe het nieuwe proces er precies gaat uitzien. Alders wil samen met overheden en de actiegroepen een nieuw schadeprotocol uitwerken dat door de onafhankelijke commissie zal worden toegepast op nieuwe schadegevallen. Duidelijk is wel dat kleine schades binnen het gebied waar een beving is geweest vanaf 1 juli direct worden hersteld, zonder dat daar eerst aanvullend onderzoek voor nodig is.

Voor alle schademeldingen die zijn gedaan voor vandaag en die nog niet zijn afgehandeld, komt een zogenoemde schone-leiconstructie. De wooneigenaren met geringe schade kunnen in aanmerking komen voor een bouwvoucher van 1500 euro die zij bij een aannemer kunnen inleveren. Eigenaren met grotere schades krijgen een aanbod.

Directeur Thijs Jurgens van de Nam verwacht dat het nieuwe proces van schadeafhandeling sneller en efficiënter zal verlopen. Hij zei blij te zijn er een streep onder te kunnen zetten. De Nam blijft wel de aansprakelijke partij. “Als de onafhankelijke commissie straks een schademelding heeft beoordeeld en de nationaal coördinator geeft daar een klap op, dan zullen wij gewoon betalen”, bevestigt hij.

Onafhankelijkheid

De Groningse actiegroepen twijfelen hevig aan de mate waarin deze commissie onafhankelijk wordt. Zo zei Pi van Weert van Schokkend Groningen dat er met de nieuwe situatie niets wezenlijks zou veranderen. Alders ziet zij expliciet als een verlengstuk van Economische Zaken. De afhandeling gaat daarom ‘van uitvoerder Nam naar opdrachtgever de staat’.

Annemarie Heite, bekend van haar rol in de documentaire ‘De stille beving’, noemde het besluit in een tweet een ‘regelrechte pyrrusoverwinning’. Ook zij blijft de nationaal coördinator zien als een marionet van het kabinet in Den Haag. “Het is nog steeds Economische Zaken dat hier straks bepaalt wat er gebeurt. Ik ben daar niet echt positief over.”

Leden van de Partij van het Noorden zijn net zo sceptisch over de nieuwe structuur. De landelijke overheid en politiek laten Groningen opnieuw zakken, zegt PvhN-Statenlid Be Zwiers.

Een contrast daarmee vormden de reacties uit Den Haag op het nieuws dat de Nam buiten de schadeafwikkeling komt te staan. “Langzaam maar zeer zeker winnen Groningers van gasgiganten”, zo reageerde het Groningse SP-Kamerlid Sandra Beckerman. VVD-Kamerlid André Bosman noemde het besluit een ‘positieve stap’ en ‘een beter signaal voor de mensen in Groningen’.

Paas blij met terugtrekking NAM

Telegraaf 31.03.2017 De slager keurt eindelijk zijn eigen vlees niet meer. Zo reageert René Paas, commissaris van de Koning in Groningen, op het besluit om de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet langer een rol te geven in de afhandeling van schadeclaims in Groningen. „De NAM betaalt nog wel, maar bepaalt niet meer”, aldus Paas. „Het systeem dat de NAM hanteerde bij de afhandeling van schades was versleten, failliet en verdacht.”

Wat de terugtrekking van de NAM doet met het vertrouwen van de Groningers is volgens Paas lastig te zeggen. „Groningers zijn jarenlang niet serieus genomen en daardoor diep gefrustreerd. Het is ze overkomen, niemand heeft hierom gevraagd. Dus of het vertrouwen hiermee te herstellen is, lijkt me de vraag. Eén ding staat wel vast: als de rol van de NAM bij het oude was gebleven, was het nooit goed gekomen met dat vertrouwen.”

ZIE OOK: Alle schades buiten bevingsgebied Groningen afgewezen

Paas zegt zich voor te kunnen stellen dat er teleurgesteld gereageerd is op het feit dat alle 1600 schades uit het buitengebied zijn afgewezen. Uit onderzoek in opdracht van het Centrum Veilig Wonen blijkt dat de schades aan ruim 1600 huizen niet veroorzaakt kunnen zijn door aardbevingen. „Ik ga ervan uit dat er grondig onderzoek is gedaan, maar kan me voorstellen dat er veel mensen niet blij zijn met de uitkomst.”

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN NEDERLANDSE AARDOLIE MAATSCHAPPIJRENÉ PAAS

Schadeclaims bewoners buiten aardbevingsgebied Groningen afgewezen

NU 31.03.2017 De 1.600 schadeclaims die zijn ingediend door bewoners buiten het officiële aardbevingsgebied in Groningen, zijn allemaal afgewezen.

In samenwerking met GIC

Wel krijgen de schadeclaimers een bouwvoucher van 1.500 euro. Dit heeft Centrum Veilig Wonen (CVW) vrijdag bekend gemaakt.

Bij de 1.600 schadegevallen ging het onder anderen om inwoners uit Veendam, Oldambt, Zuidhorn en De Marne. Vorig jaar heeft advies- en ingenieursbureau Witteveen+Bos de schade aan de woningen onderzocht. De conclusie is dat het c-schade betreft, wat inhoudt dat het bureau oordeelt dat de schade niet door aardbevingen is veroorzaakt.

“CVW heeft het proces van het onderzoek begeleid. Een van de belangrijkste elementen is dat zorgvuldigheid voorop heeft gestaan”, zegt algemeen directeur Peter Kruyt.

Fysieke schade

Volgens het CVW zijn in totaal 34.000 schades bij de 1.600 adressen in kaart gebracht. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om scheuren in muren. Naast onderzoek naar de fysieke schade aan de woningen, is ook gekeken naar de ondergrond waarop de woningen zich bevinden. “Dit zorgt ervoor dat we een volledig en objectief beeld konden vormen”, laat het CVW weten.

De scheuren in de woningen zijn volgens het onderzoek voor een groot deel veroorzaakt doordat de bouwblokken waarmee gebouwd is, zijn gaan krimpen. “We hebben geen aanleiding gevonden dat de gaswinning voor schade heeft gezorgd aan deze woningen”, aldus het CVW.

Burgemeester

Pieter Smit, burgemeester van Oldambt, dat voor een deel in het bevingsgebied ligt, reageert verbijsterd. Smit zegt dat er nu meer gas wordt gewonnen onder het deel van zijn gemeente dat net wel in het bevingsgebied ligt. “Even verderop zou dan niets aan de hand zijn. Dat valt lastig te rijmen”, zegt hij.

Ook de Groninger Bodem Beweging (GBB) is teleurgesteld. “We kunnen ons eerlijk gezegd niet voorstellen dat de aardbevingen geen rol hebben gespeeld”, zegt secretaris Dick Kleijer. “Het onderzoek lijkt heel zorgvuldig, maar ik denk dat de methode geen aardbevingsschade kan herkennen.”

Aardbevingsgebied

Het CVW laat weten in 2016 in totaal 75.141 schaderapporten te hebben opgesteld voor gedupeerden binnen het officiële aardbevingsgebied. In 65.434 van deze gevallen is de bewoner hiermee akkoord gegaan.

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

Afwijzingen schades Groningen

Telegraaf 31.03.2017 Alle 1600 schademeldingen aan huizen net buiten het bevingsgebied in Groningen zijn afgewezen. Bij de woningen werden tijdens onderzoek in totaal 34.000 schades aangetroffen maar die zijn volgens het Centrum Veilig Wonen (CVW) niet het gevolg van gaswinning, aldus directeur Peter Kruyt van het Centrum Veilig Wonen (CVW). De schade zou komen van onder andere verzakkende funderingen en muren.

De woningeigenaren krijgen ter compensatie wel een bouwvoucher van 1500 euro die kan worden gebruikt om aannemers te betalen voor het herstel van schades. Ook eigenaren van woningen met schade in het aardbevingsgebied zelf krijgen zo’n voucher.

’Lastig te rijmen’

In Groningen is met verbijstering gereageerd. Volgens burgemeester Pieter Smit van Oldambt, dat voor een deel buiten het bevingsgebied ligt, zijn ook rondom het bevingsgebied al veel vaker schades wel erkend als bevingsschade. „Ik ben veel bij mensen met schade thuis geweest en de schades die nu worden afgewezen komen volgens mij overeen met schades die eerder wel als bevingsschade werden erkend.”Smit zegt verder dat er nu meer gas wordt gewonnen onder het deel van zijn gemeente dat net wel in het bevingsgebied ligt. „Even verderop zou dan niets aan de hand zijn. Dat valt lastig te rijmen”, zegt hij.

’Klap in het gezicht’

Volgens aardbevingsgedupeerde Annemarie Heite was de presentatie van het onderzoek „een klap in het gezicht van alle gedupeerden in het buitengebied.” De gaswinning leidt tot bodemdaling en daardoor verzakken de funderingen, stelt Heite. „Ze wimpelen dat nu af als schade door de manier van bouwen en andere factoren. Dat klopt niet, want het is gewoon veroorzaakt door de gaswinning en daarom moet het vergoed worden.”

Ook de Groninger Bodem Beweging (GBB) is teleurgesteld. „We kunnen ons eerlijk gezegd niet voorstellen dat de aardbevingen geen rol hebben gespeeld”, zegt secretaris Dick Kleijer. „Het onderzoek lijkt heel zorgvuldig, maar ik denk dat de methode geen aardbevingsschade kan herkennen”, zegt hij.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN CENTRUM VEILING WONEN CVWC-SCHADES

‘Tevreden over NAM-besluit’

Telegraaf 31.03.2017 Partijen in Den Haag reageren vrijdag eensgezind positief op het besluit om de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet langer een rol te geven in de afhandeling van schadeclaims in Groningen. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) krijgt in de toekomst de volledige regie over claims naar aanleiding van aardbevingsschade.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) adviseerde in een donderdag verschenen rapport al de afhandeling van claims door één enkele organisatie te laten uitvoeren. „Heel goed”, zegt Carla Dik-Faber van de ChristenUnie over het daaropvolgende besluit van de NAM. „Was heldere aanbeveling Onderzoeksraad voor de Veiligheid en vurige wens van de Kamer.”

„Langzaam maar zeer zeker winnen Groningers van gasgiganten”, juicht Sandra Beckerman van de SP. „We zijn er nog lang niet, maar dit is een grote stap.” Ze waarschuwt wel een „slecht systeem niet te vervangen door een nieuw slecht systeem” en bepleit een onafhankelijk schadefonds.

Ook D66’er Stientje van Veldhoven is te spreken over het NAM-besluit. „De slager moet zijn eigen vlees niet keuren. Ik hoop dat de Groningers nu snel krijgen waar ze recht op hebben.” Haar collega-Kamerlid Jaco Geurts (CDA) „verwacht dat de NCG de afhandeling van schade voortvarend oppakt” nu de afhandeling „eindelijk onafhankelijk wordt.”

Henk Nijboer van de PvdA benadrukt dat de Groningers er al langer voor pleiten de NAM uit de schadeafhandeling te halen. „De NAM moet betalen, niet bepalen. Maar er moet nog veel meer gebeuren om het vertrouwen van de Groningers te herstellen. Dit is slechts de eerste stap.”

„De zorg van de VVD was steeds dat NAM wel uit het proces moest worden gehaald, maar niet van haar verantwoordelijkheid moest worden ontslagen”, aldus Kamerlid André Bosman (VVD), die spreekt van een „positieve stap” en een „beter signaal voor de mensen in Groningen.”

Kamp blij zonder NAM

Telegraaf 31.03.2017  Minister Henk Kamp van Economische Zaken zou het goed vinden als de NAM, die in Groningen gas wint, ,,een stap terugzet en niet meer voor de mensen in beeld is voor de afhandeling van de schade” die door aardbevingen is aangericht. Kamp reageerde op het nieuws dat de NAM de afhandeling van aardbevingsschade voortaan overlaat aan de Nationaal Coördinator Groningen, Hans Alders.

Kamp wilde niet bevestigen dat Alders inderdaad verantwoordelijk wordt voor de schadeafhandeling en al helemaal niets zeggen over hoe dat in de praktijk zou werken. Maar het was voor hem duidelijk dat ,,tussen de NAM en degene die schade heeft iets moest gaan veranderen”, zei hij vrijdagochtend. ,,Het is heel slecht voor iemand die schade heeft om bij dat grote bedrijf terecht te moeten, een bedrijf dat er ook niet op ingericht is om dat goed af te handelen.”

,,Dus we zijn al een aantal maanden bezig dat te veranderen”, aldus Kamp. Hij wees erop dat de overheid de zeggenschap over de schadeafhandeling de afgelopen jaren al naar zich toe had getrokken. Eerst werd het zogeheten Centrum Veilig Wonen ermee belast, waar de NAM nog een flinke vinger in de pap hield. ,,Nu is het ook mogelijk om de NAM zich helemaal te laten terugtrekken.”

Met het terugtreden van de NAM gaat een langgekoesterde wens van gedupeerde Groningers in vervulling. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde donderdag al dat er bij de afhandeling geen ruimte zou moeten zijn voor bemoeienis van de NAM.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN HENK KAMP GRONINGEN NAM

GERELATEERDE ARTIKELEN;

 

Alle schades buiten bevingsgebied Groningen afgewezen

AD 31.03.2017 Alle 1600 schademeldingen aan huizen net buiten het bevingsgebied in Groningen zijn afgewezen. Bij de woningen werden tijdens onderzoek in totaal 34.000 schades aangetroffen, maar die zijn volgens het Centrum Veilig Wonen (CVW) niet het gevolg van gaswinning, aldus directeur Peter Kruyt van het Centrum Veilig Wonen (CVW). De schade zou komen van onder andere verzakkende funderingen en muren.

De woningeigenaren krijgen ter compensatie wel een bouwvoucher van 1500 euro die kan worden gebruikt om aannemers te betalen voor het herstel van schades. Ook eigenaren van woningen met schade in het aardbevingsgebied zelf krijgen zo’n voucher.

Verbijstering

Het is een klap in het gezicht van alle gedupeerden in het buitengebied, aldus Aardbevingsgedupeerde Annemarie Heite.

In Groningen is met verbijstering gereageerd. Volgens burgemeester Pieter Smit van Oldambt, dat voor een deel buiten het bevingsgebied ligt, zijn ook rondom het bevingsgebied al veel vaker schades wel erkend als bevingsschade. ,,Ik ben veel bij mensen met schade thuis geweest en de schades die nu worden afgewezen komen volgens mij overeen met schades die eerder wel als bevingsschade werden erkend.” Smit zegt verder dat er nu meer gas wordt gewonnen onder het deel van zijn gemeente dat net wel in het bevingsgebied ligt. ,,Even verderop zou dan niets aan de hand zijn. Dat valt lastig te rijmen”, zegt hij.

Volgens aardbevingsgedupeerde Annemarie Heite was de presentatie van het onderzoek ,,een klap in het gezicht van alle gedupeerden in het buitengebied”. De gaswinning leidt tot bodemdaling en daardoor verzakken de funderingen, stelt Heite. ,,Ze wimpelen dat nu af als schade door de manier van bouwen en andere factoren. Dat klopt niet, want het is gewoon veroorzaakt door de gaswinning en daarom moet het vergoed worden.”

Ook de Groninger Bodem Beweging (GBB) is teleurgesteld. ,,We kunnen ons eerlijk gezegd niet voorstellen dat de aardbevingen geen rol hebben gespeeld”, zegt secretaris Dick Kleijer. ,,Het onderzoek lijkt heel zorgvuldig, maar ik denk dat de methode geen aardbevingsschade kan herkennen”, zegt hij.

NAM

Vandaag werd ook bekend dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) per direct niet meer betrokken is bij de afhandeling van schade die is veroorzaakt is door aardbevingen in de regio. Dat was een lang gekoesterde wens van Groningse burgers en actiegroepen.

Nieuw protocol schade Groningen

Telegraaf 31.03.2017 Schades aan Groningse huizen en gebouwen worden vanaf 1 juli beoordeeld door een onafhankelijke commissie. Die commissie wordt ingesteld door Nationaal Coördinator Hans Alders, zo maakt hij vrijdag bekend. De NAM heeft per vrijdag al geen bemoeienis meer met de afhandeling van schades.

Per 1 juli gaat er ook een nieuw schadeprotocol in werking. Kleine schades binnen het effectgebied van een beving worden vanaf dan direct hersteld, zonder dat daar eerst aanvullend onderzoek voor nodig is, aldus Alders. Hij benadrukt dat de NAM wel aan aansprakelijk blijft voor de schades als gevolg van gaswinning.

Handboek voor beoordeling schades

Alders gaat de komende tijd aan de slag met een handboek voor de beoordeling van schades. Schades die de komende tijd worden gemeld, worden afgehandeld volgens de regels van dat handboek, dat per 1 juli in gebruik wordt genomen.

Om met een schone lei te beginnen krijgen ongeveer 15.000 Groningers een voucher van 1500 euro aangeboden. Dat aanbod geldt voor huiseigenaren die schade hebben die niet erkend is als aardbevingsschade, maar ook voor eigenaren met een nog openstaand schadedossier. Het geld moet worden gebruikt om schades te repareren.

’We kunnen verder’

Directeur Thijs Jurgens van de NAM laat in een reactie weten dat hij verwacht dat het proces van schadeafhandeling onder regie van de Nationaal Coördinator sneller en efficiënter zal verlopen. „We waren al langer bereid om uit de schadeafhandeling te stappen. We zetten er nu een streep onder en kunnen dan ook verder.”

De NAM gaat nog praten met Hans Alders over hoe ze de betalingen gaan regelen als de aansprakelijke partij. „Maar als de onafhankelijke commissie straks een schademelding heeft beoordeeld en de Nationaal Coördinator geeft daar een klap op, dan zullen wij gewoon betalen”, bevestigt Jurgens.

LEES MEER OVER;

AARDBEVINGEN GRONINGEN HANS ALDERS NAM

De NAM stapt uit afhandeling aardbevingsschade, maar voor Groningers is het niet genoeg

1.600 schademeldingen net buiten bevingsgebied afgewezen

VK 31.03.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) trekt zich terug uit de afhandeling van schade veroorzaakt door de gaswinning in Groningen. Dit heeft Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders vrijdag bekendgemaakt. Dat de regie vanaf 1 juli bij Alders zelf komt te liggen, stemt veel Groningers allerminst gerust.

De pas op de plaats van de NAM valt samen met de aankondiging van schade-afhandelaar Centrum Veilig Wonen (CVW) dat alle 1.600 schademeldingen aan huizen net buiten het bevingsgebied in Groningen zijn afgewezen. Bij de woningen werden tijdens onderzoek in totaal 34 duizend schades aangetroffen, maar die zijn volgens CVW niet het gevolg van gaswinning. De woningeigenaren krijgen ter compensatie een voucher van 1.500 euro, die kan worden gebruikt om aannemers te betalen voor het herstel van schades.

Als exploitant van het Groninger gasveld is de NAM wettelijk aansprakelijk voor schade als gevolg van de gaswinning. De afhandeling van schade wordt sinds 2015 officieel niet meer uitgevoerd door de NAM, maar door het Centrum Veilig Wonen. Omdat dit in opdracht van de NAM gebeurt, bleef in Groningen het gevoel dat de veroorzaker van schade bepaalt wat wel en niet wordt vergoed. Een einde aan deze vorm van ‘de slager keurt zijn eigen vlees’, is al jaren een van de belangrijkste eisen van Groningers.

‘Dit lost niets op’

Donderdag concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat de aanhoudende rol van de NAM in de schade-afhandeling ervoor heeft gezorgd dat het vertrouwen van Groningers onverminderd laag is. De raad pleitte voor schadeafhandeling zonder de NAM. Voor veel Groningen gaat deze maatregel lang niet ver genoeg.

‘Dit verandert niets, dit lost niets op’, zegt Pi van Weert van actiegroep Schokkend Groningen, dat na het bekend worden van het nieuws een tweet plaatste van Hans Alders met een ingetekende hitlersnor. ‘De schadeafhandeling gaat van uitvoerder NAM naar opdrachtgever de Staat, want Hans Alders is natuurlijk een verlengstuk van Den Haag. Hij heeft als NCG vooralsnog niets gedaan met onze zorgen en voorstellen.’

Van Weert vreest dat de overdracht ook nog eens een enorme ‘vertragingsactie’ wordt. ‘Hoe lang moeten we nog wachten op een echte oplossing’, vraagt Van Weert. ‘We zijn 25 jaar na de eerste rapporten dat het hier vreselijk misgaat. Dit probleem is te groot voor Nederland. Ik denk dat we voor een oplossing naar Europa moeten.’

Annemarie Heite, aardbevingsslachtoffer dat landelijke bekendheid kreeg door haar rol in de documentaire De stille beving, spreekt van een ‘regelrechte pyrrusoverwinning’. ‘Het is van de regen in de drup’, zegt ze. ‘De NCG is een uitvoeringsinstantie van het ministerie van Economische Zaken (EZ), en van hun hebben we meer last dan van de NAM. Alders heeft niets bereikt, hij heeft zijn doel niet gehaald; het vertrouwen is niet hersteld. En dit gaat ook niet gebeuren, over twee jaar komt er weer een rapport dat het niet genoeg was.’

‘Beweging waarneembaar’

Cabaretier en actievoerder Freek de Jonge zegt dat ‘er ontegenzeggelijk beweging waarneembaar is op dit dossier’. De Jonge is de aanjager van de inmiddels ruim 160 duizend keer ondertekende petitie Laat Groningen niet zakken. ‘Een van de belangrijkste punten is ingewilligd.’

Het zal er volgens De Jonge minder geheimzinnig aan toe gaan door de afhandeling helemaal weg te halen bij de NAM, maar idealiter wordt het volgens hem gedaan door een onafhankelijke organisatie. ‘Het onderbrengen bij de NCG lijkt nog steeds een manier om onder de verantwoordelijkheid uit te kunnen komen’, zegt hij. ‘We moeten er bovenop blijven zitten, een gevoel van tevredenheid mag nog niet de kop opsteken.’

Nog een reden voor waakzaamheid is volgens De Jonge dat het nog niet gaat over veiligheid. ‘De gaswinning blijft onverminderd’, zegt hij. ‘Het wachten blijft op een heftige beving waarbij doden vallen.’

Eerder dit jaar zei NAM-directeur Gerald Schotman dat het bedrijf bereid is terug te treden uit de schadeafhandeling, mits er goede afspraken over financiële aansprakelijkheid kunnen worden gemaakt. Hoe dit nu wordt uitgewerkt, is nog onduidelijk.

Minister Henk Kamp van EZ wil niets zeggen over de uitwerking, maar vindt het wel goed dat de NAM ‘een stap terugzet en niet meer voor de mensen in beeld is voor de afhandeling van de schade’, die door aardbevingen is aangericht. In februari werd in de Tweede Kamer een motie aangenomen om NAM buitenspel te zetten.

Meer over het gas in Groningen;

Onderzoeksraad concludeert: aanpak Groningse problemen ‘traag en moeizaam’
Veel aanbevelingen uit 2015 zijn nog altijd niet overgenomen. De aanpak van de problemen die worden veroorzaakt door de gaswinning in Groningen is te gefragmenteerd en bureaucratisch. Het wantrouwen bij burgers is daardoor onverminderd groot. Dat stelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een donderdag verschenen rapport.

Hoogstens zou het servies een keertje rammelen
De Onderzoeksraad voor de Veiligheid concludeert in 2015 in zijn rapport over de gaswinning in Groningen dat op de veiligheid nooit erg is gelet. Hoe het gevaar van aardschokken lang werd ontkend en, toen dat echt niet meer kon, gebagatelliseerd (+).

Deze Groningse burgers nemen heft in eigen handen
Tienduizenden Groningse huizen zouden aardbevingsbestendig gemaakt moeten worden. Maar voorlopig staat de teller op 150. Groningers zijn er niet gerust op (+).

Freek de Jonge: ‘In Groningen voltrekt zich het grootste naoorlogse schandaal’
De geboren Groninger Freek de Jonge is teruggekomen naar zijn provincie, omdat zich daar volgens hem ‘het grootste naoorlogse schandaal’ voltrekt.

Zo probeert Freek de Jonge zijn door gaswinning getroffen regio op te vrolijken
Juist die stalen Groningse wil lijkt broos geworden, door het schokken van de aarde en het gesteggel over schade. ‘De activisten van het eerste uur zijn moegestreden’, overpeinst De Jonge (72). ‘Ik ben gekomen om de geest er weer in te blazen.’

Deze docu zou de Groningendiscussie weleens zou kunnen veranderen
De documentaire De stille beving geeft een huiveringwekkend beeld van de situatie in Groningen. Na een twitteractie is de uitzending vervroegd van april naar begin maart – op tijd voor de verkiezingen.

Volg en lees meer over:  AARDBEVINGEN IN GRONINGEN  NEDERLAND  PROVINCIE GRONINGEN

Verbetering schadeafhandeling Groningen, NAM op afstand

RO 31.03.2017 NAM trekt zich terug uit het schadeproces in Groningen. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) gaat per direct de schadeafhandeling en -beoordeling aansturen. Een nieuw schadeproces zal voor versnelling van de afhandeling zorgen waarbij kleine schades zonder nader onderzoek direct worden hersteld en een onafhankelijke commissie over schades en schadebedragen oordeelt. Om dat nieuwe proces goed te laten starten, komt er een schone lei: bewoners met openstaande schades krijgen een aanbod voor schadevergoeding.

Dit zijn de uitkomsten van intensief overleg tussen het Rijk, de NCG, provinciale en lokale bestuurders en NAM dat afgelopen tijd heeft plaatsgevonden. NCG Alders presenteerde vandaag in Groningen de uitkomsten van dit overleg.

Minister Kamp van Economische Zaken: “Dit is goed nieuws voor de Groningers. Eerst was de schadeafhandeling een zaak tussen de schademelder en NAM. Daar is het Centrum Veilig Wonen (CVW) tussen geplaatst en  vervolgens is de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) aangesteld. Als sluitstuk van dit proces gaat nu de NCG het CVW aansturen. Hiermee wordt recht gedaan aan de mensen in Groningen die veel te lijden hebben gehad en nog te lijden hebben van de door gaswinning veroorzaakte aardbevingsproblematiek.

De afhandeling van de schades gaat beter en sneller verlopen. Natuurlijk blijft NAM wel aansprakelijk, maar de Groningers hebben bij de afhandeling van hun schadeclaims niet meer te maken met NAM. Bovendien maakt NAM met de schone lei-operatie een einde aan veel lopende procedures zodat een frisse start gemaakt kan worden met het schade-afhandelingsproces. Ik ben blij met deze stap van NAM.”

Breed draagvlak

NAM heeft vandaag haar steun uitgesproken voor de nieuwe aanpak waarbij de NCG de regie gaat voeren over schadeafhandeling en -beoordeling. De vandaag aangekondigde maatregelen en veranderingen kunnen ook op brede steun in de regio rekenen. De exacte invulling van de schone lei, is nog onderwerp van gesprek tussen NAM en de bestuurlijke en maatschappelijke partners. In ieder geval staat vast dat bewoners met eenzijdig afgesloten en openstaande schademeldingen een eenmalig aanbod van NAM ontvangen om voor een bedrag van € 1.500,- schade te herstellen.

Dit aanbod zal naar verwachting ongeveer 85% van alle betrokkenen verlichting geven. Ook gaat de NCG de komende maanden met betrokken gemeenten, de Provincie, bewonersorganisaties en maatschappelijke partners een nieuw schadeproces uitwerken dat zal leiden tot een nieuw schadeprotocol, schadehandboek en kwaliteitseisen. Per 1 juli zal het nieuwe schadeproces in werking treden.

Zie ook

Sheila Sitalsing: ‘Echte tragiek van gaswinning is dat er vanuit Den Haag geen serieus antwoord komt’

Naar vertrouwen is het lang zoeken in Groningen

VK 31.03.2017 Bij Stand.nl, het inbelprogramma op NPO Radio 1 dat al gewone mensen aan het woord liet lang voordat eerbiedige interviews met Henk en Ingrid in de mode raakten, werd het gisterochtend nog als een stelling geponeerd waarover debat mogelijk is. Iets waar je voor of tegen kunt zijn: ‘De problemen van de Groningers zijn niet serieus genoeg aangepakt, ja of nee?’

Vroeger informeerde je dan of de paus katholiek was.

Zeker, er is geld gekomen om extra Alabastine in de scheuren te smeren

Voor de constatering dat de Groningers in het aardbevingsgebied al jaren schandelijk worden behandeld, in hun onverkoopbare huizen ver buiten de ring A10, hadden we niet nóg een rapport nodig van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Maar prettig is het wel dat OVV-voorzitter Tjibbe Joustra in de gisteren verschenen evaluatie Aardbevingsrisico’s in Groningen nogmaals helder uitlegt wat alle vrome ik-voel-uw-pijnpraatjes van het vertrekkende kabinet waard zijn: niet veel.

Zeker, er is geld gekomen om extra Alabastine in de scheuren te smeren en een coördinator die door geen hond wordt vertrouwd, alsmede de belofte dat er minder gas zal worden opgepompt – al kan er niet bij worden beloofd dat daarmee de aarde minder zal beven. Ze hebben er schamper de schouders over opgehaald, de 14 duizend Groningers die zich niet veilig voelen in hun huis, en de 4.000 mensen met psychische klachten, en de 76 duizend gedupeerden die schade hebben gerapporteerd, en de 30 gezinnen die met spoed uit hun huis moesten, en de 100 huishoudens wier huis moest worden afgebroken.

Het homerische gelach dat opsteeg, konden we tot diep in de Randstad horen

Het woord ‘vertrouwen’ staat drie keer in het nieuwe evaluatierapport. In de mondelinge toelichting noemde Joustra het veel vaker, want dat is de kern: naar vertrouwen is het lang zoeken in Groningen. Vertrouwen in een overheid die aan de kant van de mensen staat, heel simpel, een overheid die dingen doet die in het belang zijn van de mensen.

Het was inspecteur-generaal Harry van der Meijden van het Staatstoezicht op de Mijnen, de instantie die de risico’s van de gaswinning in het Noorden moet vaststellen, ook al opgevallen: ‘Burgers vragen zich af of overheden het wel goed met hen voorhebben’, constateerde hij afgelopen november in Het Financieele Dagblad. Het homerische gelach dat daarop uit het gaswingebied opsteeg, konden we tot diep in de Randstad horen.

Het is idioot dat de NAM nog steeds een rol speelt bij de afhandeling

Om het vertrouwen terug te winnen – als het al terug te winnen valt – moet veel meer gebeuren dan royale, materiële compensatie voor geleden schade en versterking van wankele huizen, stelt Joustra. Zo is het idioot dat de NAM – veroorzaker van de schade, eerste belanghebbende bij voortgaande gaswinning – nog steeds een rol speelt bij het afhandelen van de schade, of preciezer: bij het traineren van de afhandeling.

En zo is het nog raarder dat het dossier gaswinning in Den Haag de primaire verantwoordelijkheid is van het ministerie van Economische Zaken, een ministerie dat zoveel verschillende petten op heeft dat het er zelf ook geregeld van in de war raakt. Het belangrijkste, Joustra herhaalde het vijf keer, is dat de mensen in het wingebied een nieuw toekomstperspectief krijgen, een antwoord op de vraag waar het heen gaat, met hen, met de grond waarop ze wonen.

Dat vanuit Den Haag geen serieus antwoord op die vraag wordt geformuleerd, is de echte tragiek van de gasbel van Slochteren.

Volg en lees meer over:  AARDBEVINGEN IN GRONINGEN  SHEILA SITALSING  OPINIE  PROVINCIE GRONINGEN

NAM stapt uit schadeafhandeling gaswinning Groningen

NU 31.03.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) stapt uit de schadeafhandeling na de problemen rondom de gaswinning in Groningen.

Hans Alders, Nationaal Coördinator Groningen (NCG), bevestigt vrijdagmiddag het nieuws dat eerder op de dag al naar buiten kwam op basis van bronnen.

“Vandaag, vrijdag 31 maart, is om 12.00 uur het oude systeem van schadeafhandeling gesloten”, zegt Alders tijdens een persconferentie. “Iemand die om 1 minuut over 12.00 uur een schade meldt, komt in de nieuwe situatie terecht.”

Iedereen met een kleine schade, dit gaat volgens de NCG om 85 procent van alle gemelde schades, krijgt een bouwvoucher van 1.500 euro. Dit zou om ongeveer 1.500 Groningers in totaal gaan. “Dit geldt voor zowel de inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen, als de mensen daarbuiten.”

NAM: Laten we stoppen met moeilijk doen

Nieuw handboek

Alders zal een onafhankelijke commissie in het leven roepen die de rol van schadeafhandeling op zich zal nemen. “Tussen nu en 1 juli nemen we de tijd om een nieuw protocol en een nieuw handboek te maken voor de schadeafhandeling door gaswinning in Groningen.”

NAM-directeur Gerald Schotman laat weten achter de stap van de NCG te staan. “Hierdoor wordt de efficiëntie en de snelheid verhoogd. Dit is in het belang van alle betrokkenen en geeft ruimte voor perspectief. NAM staat nu op afstand.”

Overleg

Vrijdag is ook bekendgemaakt dat de 1.600 claims van buiten de contourlijnen van het aardbevingsgebied, niet worden toegekend. Volgens Centrum Veilig Wonen toont onderzoek aan dat de schade aan de woningen niet door aardbevingen als gevolg van gaswinning is veroorzaakt.

Volgens het onderzoek lag het aan het bouwmateriaal van de woningen. Wel hebben deze schadeclaimers ook recht op het bouwvoucher.

Zie ook: Schadeclaims bewoners buiten aardbevingsgebied Groningen afgewezen

Kamp

Minister Henk Kamp van Economische Zaken laat vrijdag weten blij te zijn met de stap van het verwijderen van de NAM uit het proces van de schadeafhandeling. “Hiermee wordt recht gedaan aan de mensen in Groningen die veel te lijden hebben gehad en nog te lijden hebben van de door gaswinning veroorzaakte aardbevingsproblematiek. De afhandeling van de schades gaat beter en sneller verlopen.”

VVD, D66 en ChristenUnie zijn ook tevreden over de terugtrekking van de NAM. Ook de SP spreekt van een “grote stap”, maar laat ook weten dat “we er nog lang niet zijn.”

Het Groninger Gasberaad noemt het vertrek van de NAM uit het proces van schadeafhandeling een historisch hoogtepunt. Volgens de belangenvereniging was het besluit ‘onvermijdelijk’.

Zie ook: Groninger Gasberaad noemt vertrek NAM uit schadeafhandeling ‘onvermijdelijk’

Motie 

In februari is een motie aangenomen waarin vrijwel alle fracties in de Tweede Kamer onder andere schreven dat de gaswinning in Groningen verder moet worden verlaagd en dat de NAM uit het proces van schadeafhandeling moet worden gehaald.

Vorig jaar stemde het kabinet in met de verlaging van de gasproductie in Groningen voor de komende vijf jaar van 27 naar 24 miljard kuub per jaar.

In 60 seconden: De gaswinning in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

NAM stapt uit commissie schadebeoordeling Groningen

Elsevier 31.03.2017 De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) trekt zich terug uit de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen. In plaats van de NAM wordt de afhandeling van schade nu waargenomen door Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen.

De NAM had inzicht in de procedure, omdat ze deelnam aan de uitvoeringsorganisatie Centrum Veilig Wonen. Dit meldde het Dagblad van het Noorden. Al langer werd gevonden dat de NAM zich niet moest bemoeien met de afhandeling van de aardbevingsschade, omdat de NAM zelf belang had bij de beoordeling van de schade.

De NAM werd door de rechtbank aansprakelijk gesteld voor de schade die werd geleden als gevolg van de gaswinning in Groningen. Tot 2015 werd de afhandeling van die geleden schade door de NAM afgewikkeld, daarna door het Centrum Veilig Wonen, waarin de NAM zitting had. Nu wordt er door het ministerie van Economische Zaken gezocht naar een nieuwe oplossing, waarbij het belang van de gedupeerde Groningers centraal staat.

NAM aansprakelijk voor immateriële schade: wat betekent dit? 

Kritiek op schadeherstel

Aanleiding is een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), waarin de aanpak van de schadeherstel wordt bekritiseerd. De overheid zou de afwikkeling van de schadeclaims voor eigen rekening moeten nemen, en dit niet moeten overlaten aan de NAM. Ook vindt de OVV dat het herstel van de schade sneller en beter kan.

De NAM heeft nog geen officiële reactie gegeven, maar komt om 12.00 uur met een persconferentie. De Tweede Kamer stemde op 15 februari al in met het terugschroeven van de gaswinning in Groningen.

Berend Sommer  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn eerste boek verschijnt in 2017 bij Uitgeverij Prometheus. Portefeuille Buitenland Politiek Fusies en overnames Onderwijs

Tags:aardbevingen Groningen NAM

NAM stapt uit afhandeling aardbevingsschade

1.600 schademeldingen net buiten bevingsgebied afgewezen

VK 31.03.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) trekt zich terug uit de afhandeling van schade veroorzaakt door de gaswinning in Groningen. Dit heeft Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders vrijdag bekendgemaakt. Dat de regie vanaf 1 juli bij Alders zelf komt te liggen, stemt veel Groningers allerminst gerust.

De pas op de plaats van de NAM valt samen met de aankondiging van schade-afhandelaar Centrum Veilig Wonen (CVW) dat alle 1.600 schademeldingen aan huizen net buiten het bevingsgebied in Groningen zijn afgewezen. Bij de woningen werden tijdens onderzoek in totaal 34 duizend schades aangetroffen, maar die zijn volgens CVW niet het gevolg van gaswinning. De woningeigenaren krijgen ter compensatie een voucher van 1.500 euro, die kan worden gebruikt om aannemers te betalen voor het herstel van schades.

Als exploitant van het Groninger gasveld is de NAM wettelijk aansprakelijk voor schade als gevolg van de gaswinning. De afhandeling van schade wordt sinds 2015 officieel niet meer uitgevoerd door de NAM, maar door het Centrum Veilig Wonen. Omdat dit in opdracht van de NAM gebeurt, bleef in Groningen het gevoel dat de veroorzaker van schade bepaalt wat wel en niet wordt vergoed. Een einde aan deze vorm van ‘de slager keurt zijn eigen vlees’, is al jaren een van de belangrijkste eisen van Groningers.

‘Dit lost niets op’

Donderdag concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat de aanhoudende rol van de NAM in de schade-afhandeling ervoor heeft gezorgd dat het vertrouwen van Groningers onverminderd laag is. De raad pleitte voor schadeafhandeling zonder de NAM. Voor veel Groningen gaat deze maatregel lang niet ver genoeg.

‘Dit verandert niets, dit lost niets op’, zegt Pi van Weert van actiegroep Schokkend Groningen, dat na het bekend worden van het nieuws een tweet plaatste van Hans Alders met een ingetekende hitlersnor. ‘De schadeafhandeling gaat van uitvoerder NAM naar opdrachtgever de Staat, want Hans Alders is natuurlijk een verlengstuk van Den Haag. Hij heeft als NCG vooralsnog niets gedaan met onze zorgen en voorstellen.’

Van Weert vreest dat de overdracht ook nog eens een enorme ‘vertragingsactie’ wordt. ‘Hoe lang moeten we nog wachten op een echte oplossing’, vraagt Van Weert. ‘We zijn 25 jaar na de eerste rapporten dat het hier vreselijk misgaat. Dit probleem is te groot voor Nederland. Ik denk dat we voor een oplossing naar Europa moeten.’

Annemarie Heite, aardbevingsslachtoffer dat landelijke bekendheid kreeg door haar rol in de documentaire De stille beving, spreekt van een ‘regelrechte pyrrusoverwinning’. ‘Het is van de regen in de drup’, zegt ze. ‘De NCG is een uitvoeringsinstantie van het ministerie van Economische Zaken (EZ), en van hun hebben we meer last dan van de NAM. Alders heeft niets bereikt, hij heeft zijn doel niet gehaald; het vertrouwen is niet hersteld. En dit gaat ook niet gebeuren, over twee jaar komt er weer een rapport dat het niet genoeg was.’

‘Beweging waarneembaar’

Cabaretier en actievoerder Freek de Jonge zegt dat ‘er ontegenzeggelijk beweging waarneembaar is op dit dossier’. De Jonge is de aanjager van de inmiddels ruim 160 duizend keer ondertekende petitie Laat Groningen niet zakken. ‘Een van de belangrijkste punten is ingewilligd.’

Het zal er volgens De Jonge minder geheimzinnig aan toe gaan door de afhandeling helemaal weg te halen bij de NAM, maar idealiter wordt het volgens hem gedaan door een onafhankelijke organisatie. ‘Het onderbrengen bij de NCG lijkt nog steeds een manier om onder de verantwoordelijkheid uit te kunnen komen’, zegt hij. ‘We moeten er bovenop blijven zitten, een gevoel van tevredenheid mag nog niet de kop opsteken.’

Nog een reden voor waakzaamheid is volgens De Jonge dat het nog niet gaat over veiligheid. ‘De gaswinning blijft onverminderd’, zegt hij. ‘Het wachten blijft op een heftige beving waarbij doden vallen.’

Eerder dit jaar zei NAM-directeur Gerald Schotman dat het bedrijf bereid is terug te treden uit de schadeafhandeling, mits er goede afspraken over financiële aansprakelijkheid kunnen worden gemaakt. Hoe dit nu wordt uitgewerkt, is nog onduidelijk.

Minister Henk Kamp van EZ wil niets zeggen over de uitwerking, maar vindt het wel goed dat de NAM ‘een stap terugzet en niet meer voor de mensen in beeld is voor de afhandeling van de schade’, die door aardbevingen is aangericht. In februari werd in de Tweede Kamer een motie aangenomen om NAM buitenspel te zetten.

Meer over het gas in Groningen

Onderzoeksraad concludeert: aanpak Groningse problemen ‘traag en moeizaam’
Veel aanbevelingen uit 2015 zijn nog altijd niet overgenomen. De aanpak van de problemen die worden veroorzaakt door de gaswinning in Groningen is te gefragmenteerd en bureaucratisch. Het wantrouwen bij burgers is daardoor onverminderd groot. Dat stelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een donderdag verschenen rapport.

Hoogstens zou het servies een keertje rammelen
De Onderzoeksraad voor de Veiligheid concludeert in 2015 in zijn rapport over de gaswinning in Groningen dat op de veiligheid nooit erg is gelet. Hoe het gevaar van aardschokken lang werd ontkend en, toen dat echt niet meer kon, gebagatelliseerd (+).

Deze Groningse burgers nemen heft in eigen handen
Tienduizenden Groningse huizen zouden aardbevingsbestendig gemaakt moeten worden. Maar voorlopig staat de teller op 150. Groningers zijn er niet gerust op (+).

Freek de Jonge: ‘In Groningen voltrekt zich het grootste naoorlogse schandaal’
De geboren Groninger Freek de Jonge is teruggekomen naar zijn provincie, omdat zich daar volgens hem ‘het grootste naoorlogse schandaal’ voltrekt.

Zo probeert Freek de Jonge zijn door gaswinning getroffen regio op te vrolijken
Juist die stalen Groningse wil lijkt broos geworden, door het schokken van de aarde en het gesteggel over schade. ‘De activisten van het eerste uur zijn moegestreden’, overpeinst De Jonge (72). ‘Ik ben gekomen om de geest er weer in te blazen.’

Deze docu zou de Groningendiscussie weleens zou kunnen veranderen
De documentaire De stille beving geeft een huiveringwekkend beeld van de situatie in Groningen. Na een twitteractie is de uitzending vervroegd van april naar begin maart – op tijd voor de verkiezingen.

Volg en lees meer over:   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   NEDERLAND   PROVINCIE GRONINGEN

NAM stapt uit schadeafhandeling Groningen

Trouw 31.03.2017 De NAM trekt zich volledig terug uit de schadeafhandeling van aardbevingsschade in Groningen. Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders neemt de verantwoordelijkheid over.

Dat melden verschillende regionale media in Groningen. Dit betekent dat het Centrum Veilig Wonen, de uitvoeringsorganisatie die nu voor de NAM de schade in het gasgebied afhandelt, geen inhoudelijke beslissingen meer in het schadeproces zal nemen. Die verantwoordelijkheid ligt vanaf nu bij NCG Alders.

De NAM is het bedrijf dat gas uit de grond haalt in Groningen waardoor de aardbevingen zijn ontstaan. Bovendien ging het bedrijf ook over het bedrag dat bewoners kregen voor de ontstane schade aan huizen.

‘Menselijke maat’

In februari werd een motie aangenomen waarin vrijwel alle fracties in de Tweede Kamer onder andere schreven dat de gaswinning in Groningen verder moet worden verlaagd en dat de NAM uit het proces van schadeafhandeling moet worden gehaald. Dat proces kwam de afgelopen dagen in een stroomversnelling.

Alders is nog bezig met de ontwikkeling van een nieuw systeem van schadeafhandeling. Uitgangspunt daarbij moet de ‘menselijke maat’ zijn. Met andere woorden: er is afgesproken dat kleine schades soepel en vlot worden afgehandeld. Het nieuwe protocol moet voor de zomer in gebruik zijn genomen.

Voorstel

In Groningen worden vandaag de resultaten bekendgemaakt van een onderzoek naar 1800 schadegevallen in het buitengebied. Onderzoekers van ingenieursbureau Witteveen + Bos hebben alle schades bekeken. In de meeste gevallen zal aardbevingsschade worden afgewezen, zo is al bekend.

Naar aanleiding daarvan komt het Groninger Gasberaad en de Vereniging Eigen Huis vandaag met een eigen voorstel voor de schadeafhandeling, waarbij bewoners nadrukkelijk worden betrokken.

Bij grote schades zal het herstel gelijk met de versterking van een huis worden uitgevoerd. Schade tot 5000 euro dient daarbij direct te worden gerepareerd. Beide partijen redeneren dat de proceskosten zo omlaag kunnen.

Alders geeft vanmiddag om 12.00 uur een persconferentie. Pas daarna wil de NAM ook inhoudelijk reageren.

‘NAM stapt uit schadeafhandeling gaswinning Groningen’

NU 31.03.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) stapt uit de schadeafhandeling na de problemen rondom de gaswinning in Groningen.

Hans Alders, Nationaal Coördinator Groningen (NCG), bevestigt vrijdagmiddag het nieuws dat eerder op de dag al naar buiten kwam op basis van bronnen.

“Vandaag, vrijdag 31 maart, is om 12.00 uur het oude systeem van schadeafhandeling gesloten”, zegt Alders tijdens een persconferentie. “Iemand die om 1 minuut over 12.00 uur een schade meldt, komt in de nieuwe situatie terecht.”

Iedereen met een kleine schade, dit gaat volgens de NCG om 85 procent van alle gemelde schades, krijgt een bouwvoucher van 1.500 euro. Dit zou om ongeveer 1.500 Groningers in totaal gaan. “Dit geldt voor zowel de inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen, als de mensen daarbuiten.”
NAM: Laten we stoppen met moeilijk doen

Nieuw handboek

Alders zal een onafhankelijke commissie in het leven roepen die de rol van schadeafhandeling op zich zal nemen. “Tussen nu en 1 juli nemen we de tijd om een nieuw protocol en een nieuw handboek te maken voor de schadeafhandeling door gaswinning in Groningen.”

NAM-directeur Gerald Schotman laat weten achter de stap van de NCG te staan. “Hierdoor wordt de efficiëntie en de snelheid verhoogd. Dit is in het belang van alle betrokkenen en geeft ruimte voor perspectief. NAM staat nu op afstand.”

Overleg

Vrijdag is ook bekendgemaakt dat de 1.600 claims van buiten de contourlijnen van het aardbevingsgebied, niet worden toegekend. Volgens Centrum Veilig Wonen toont onderzoek aan dat de schade aan de woningen niet door aardbevingen als gevolg van gaswinning is veroorzaakt.

Volgens het onderzoek lag het aan het bouwmateriaal van de woningen. Wel hebben deze schadeclaimers ook recht op het bouwvoucher.

Zie ook: Schadeclaims bewoners buiten aardbevingsgebied Groningen afgewezen

Kamp

Minister Henk Kamp van Economische Zaken laat vrijdag weten blij te zijn met de stap van het verwijderen van de NAM uit het proces van de schadeafhandeling. “Hiermee wordt recht gedaan aan de mensen in Groningen die veel te lijden hebben gehad en nog te lijden hebben van de door gaswinning veroorzaakte aardbevingsproblematiek. De afhandeling van de schades gaat beter en sneller verlopen.”

VVD, D66 en ChristenUnie zijn ook tevreden over de terugtrekking van de NAM. Ook de SP spreekt van een “grote stap”, maar laat ook weten dat “we er nog lang niet zijn.”

Het Groninger Gasberaad noemt het vertrek van de NAM uit het proces van schadeafhandeling een historisch hoogtepunt. Volgens de belangenvereniging was het besluit ‘onvermijdelijk’.

Zie ook: Groninger Gasberaad noemt vertrek NAM uit schadeafhandeling ‘onvermijdelijk’

Motie 

In februari is een motie aangenomen waarin vrijwel alle fracties in de Tweede Kamer onder andere schreven dat de gaswinning in Groningen verder moet worden verlaagd en dat de NAM uit het proces van schadeafhandeling moet worden gehaald.

Vorig jaar stemde het kabinet in met de verlaging van de gasproductie in Groningen voor de komende vijf jaar van 27 naar 24 miljard kuub per jaar.

In 60 seconden: De gaswinning in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

NAM trekt zich terug uit schadeafhandeling Groningen

AD 31.03.2017 Gasbedrijf NAM gaat niet meer beslissen over de afhandeling van door aardbevingen veroorzaakte schades in Groningen. Die taak komt in handen van de Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders te liggen. Dat werd vandaag bekend.

Met het terugtreden van de NAM gaat een langgekoesterde wens van gedupeerde Groningers en actiegroepen in vervulling. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) kwam gisteren al met een rapport waarin werd geconcludeerd dat de NAM de problemen door de gaswinning in Groningen niet goed aangepakt.

Iets veranderen
Het Centrum Veilig Wonen, dat nu voor de NAM de schades afhandelt, zal geen inhoudelijke beslissingen meer nemen over de vergoeding van schades. De afhandeling van schades komt te liggen bij de Nationaal Coördinator Groningen, Hans Alders.

Historische mijlpaal
Volgens het Groninger Gasberaad is het besluit ‘onvermijdelijk’ en ‘een historische mijlpaal’. ,,Het is natuurlijk te bizar voor woorden dat de partij die de schades veroorzaakt, de NAM dus, ook bepaalt of er schadevergoeding wordt uitgekeerd”, aldus een woordvoerster van het Gasberaad, waarin bewoners en maatschappelijke organisaties zich verenigd hebben.

Het Gasberaad en de Vereniging Eigen Huis (VEH) kwamen vandaag met een eigen plan voor schadeafhandeling. Volgens dit plan, waarin ook geen rol is weggelegd voor de NAM, hoeven Groningers niet meer te bewijzen dat de schade aan hun huizen komt door gaswinning.

Ook stellen ze voor dat alle schades die voor een nog af te spreken datum zijn gemeld, worden gerepareerd. Uitgangspunt daarbij is dat de schade het gevolg is van aardbevingen, tenzij heel duidelijk is dat dat niet zo is.

NAM stapt uit commissie schadebeoordeling Groningen

Elsevier 31.03.2017 De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) trekt zich terug uit de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen. In plaats van de NAM wordt de afhandeling van schade nu waargenomen door Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen.

De NAM had inzicht in de procedure, omdat ze deelnam aan de uitvoeringsorganisatie Centrum Veilig Wonen. Dit meldde het Dagblad van het Noorden. Al langer werd gevonden dat de NAM zich niet moest bemoeien met de afhandeling van de aardbevingsschade, omdat de NAM zelf belang had bij de beoordeling van de schade.

De NAM werd door de rechtbank aansprakelijk gesteld voor de schade die werd geleden als gevolg van de gaswinning in Groningen. Tot 2015 werd de afhandeling van die geleden schade door de NAM afgewikkeld, daarna door het Centrum Veilig Wonen, waarin de NAM zitting had. Nu wordt er door het ministerie van Economische Zaken gezocht naar een nieuwe oplossing, waarbij het belang van de gedupeerde Groningers centraal staat.

NAM aansprakelijk voor immateriële schade: wat betekent dit? 

Kritiek op schadeherstel

Aanleiding is een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), waarin de aanpak van de schadeherstel wordt bekritiseerd. De overheid zou de afwikkeling van de schadeclaims voor eigen rekening moeten nemen, en dit niet moeten overlaten aan de NAM. Ook vindt de OVV dat het herstel van de schade sneller en beter kan.

De NAM heeft nog geen officiële reactie gegeven, maar komt om 12.00 uur met een persconferentie. De Tweede Kamer stemde op 15 februari al in met het terugschroeven van de gaswinning in Groningen.

Berend Sommer  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn eerste boek verschijnt in 2017 bij Uitgeverij Prometheus. Portefeuille Buitenland Politiek Fusies en overnames Onderwijs

Tags: aardbevingen Groningen NAM

Onderzoeksraad concludeert: aanpak Groningse problemen ‘traag en moeizaam’

Veel aanbevelingen uit 2015 nog altijd niet overgenomen

VK 31.03.2017 De aanpak van de problemen die veroorzaakt worden door de gaswinning in Groningen is te gefragmenteerd en bureaucratisch. Het wantrouwen bij burgers is daardoor onverminderd groot. Dat stelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een vandaag verschenen rapport.

In 2015 concludeerde de Onderzoeksraad al dat de risico’s van de gaswinning jarenlang genegeerd zijn. De gasbaten gingen boven de veiligheid. In de vandaag verschenen evaluatie gaat de Onderzoeksraad na wat er gebeurd is met de aanbevelingen van twee jaar geleden.

Daarmee is een begin gemaakt, concludeert de Onderzoeksraad. Zo speelt veiligheid inmiddels wel een belangrijke rol in besluiten over gaswinning en is de positie van het Staatstoezicht op de Mijnen onafhankelijker geworden.

Maar dat alles heeft nog weinig effect. Mede doordat Groningers zich nog steeds niet veilig voelen. ‘De bij de gaswinning betrokken partijen zijn er niet in geslaagd hun geschonden relatie met de Groningse bevolking te herstellen en de maatschappelijke onrust is groot.’

Bij de schadeafhandeling moet worden gestreefd naar het hanteren van de menselijke maat

‘Bureaucratisch en procedureel’

‘Overeenstemming over een veilig niveau van gaswinning ontbreekt. Daar moet snel duidelijkheid over komen’, vindt de Onderzoeksraad. Ook is er nog steeds veel onvrede over schade-afhandeling, die ‘traag en moeizaam’ verloopt. De aanpak van verschillende problemen is bovendien verkokerd en te ‘bureaucratisch en procedureel’.

‘De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien. Bij de schadeafhandeling moet niet langer worden gestreefd naar procedurele precisie, maar naar het hanteren van de menselijke maat. Er is daarbij geen ruimte voor bemoeienis van de NAM.’

Versterkingsopgave

Een overkoepelend plan ontbreekt

Ook over de versterkingsopgave die Groningen wacht is nog veel onduidelijkheid. De operatie is ‘zeer groot’ en houdt geen gelijke pas met het aardbevingsrisico. Juist daarom moet de overheid eerlijk zijn over de omvang en impact ervan.

Een overkoepelend plan ontbreekt, evenals één organisatie die alles aanstuurt. ‘Het schaalniveau waarop de problemen nu worden aangepakt, is niet in lijn met de omvang, urgentie en complexiteit van de problemen in Groningen’, aldus de Onderzoeksraad.

‘Voor zowel de aanpak van de problemen binnen het gasdossier als in relatie met de vraagstukken rond economische ontwikkeling en krimp, dient een bundeling plaats te vinden van kennis op gebieden zoals bouwtechnische opgave, seismiciteit economische ontwikkeling, krimp en maatschappelijke effecten.’

Van de aanbeveling uit 2015 dat het gasgebouw opengebroken moest worden, is nog niets terechtgekomen

Gasgebouw

De opgave voor Groningen is volgens de Onderzoeksraad zo breed dat behalve het ministerie van Economische Zaken ook andere departementen een rol moeten krijgen in de besluitvorming, vindt de Onderzoeksraad. Die aanbeveling werd ook al in 2015 gedaan, maar is niet opgevolgd.

Nu dient EZ twee, in grote mate tegenstrijdige, belangen: het waken over de leveringszekerheid en de gasbaten, maar ook over de veiligheid van de Groningen.

De Onderzoeksraad uitte in 2015 ook felle kritiek op het ‘gasgebouw’. Dat is de publiek-private samenwerking van de staat, de NAM, Shell, ExxonMobil, EBN en GasTerra waarin de winning en verkoop van aardgas is georganiseerd. Volgens de Onderzoeksraad was het een ‘gesloten bolwerk’, gericht op maximale winst. Kritische geluiden werden weggewuifd.

Het gasgebouw moet opengebroken worden, luidde één van de aanbevelingen in 2015. Maar daar is nog niets van terechtgekomen, stelt de Onderzoeksraad vast.

Lees terug;

Koos IJzerman voor zijn huis met bevingsschade door gasboringen. © Harry Cock / de Volkskrant

Hoogstens zou het servies een keertje rammelen
De Onderzoeksraad voor de Veiligheid concludeert in 2015 in zijn rapport over de gaswinning in Groningen dat op de veiligheid nooit erg is gelet. Hoe het gevaar van aardschokken lang werd ontkend en, toen dat echt niet meer kon, gebagatelliseerd (+).

Deze Groningse burgers nemen heft in eigen handen
Tienduizenden Groningse huizen zouden aardbevingsbestendig gemaakt moeten worden. Maar voorlopig staat de teller op 150. Groningers zijn er niet gerust op (+).

‘Dit is een doorbraak’
De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is aansprakelijk voor de immateriële schade die inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen ervaren. Dat heeft de rechtbank in Assen in maart bepaald.

Volg en lees meer over:  PROVINCIE GRONINGEN  GRONINGEN

Onder meer de schadeafhandeling moet beter. 'Bewoners worden nu, door een veelheid aan regelingen, geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces. De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien', schrijft de Onderzoeksraad.

PROBLEMEN DOOR GASWINNING MOETEN BETER AANGEPAKT

BB 30.03.2017 De problemen door de gaswinning in Groningen worden niet goed aangepakt. Cruciale beslissingen worden genomen zonder overleg met andere relevante betrokkenen. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een donderdag gepubliceerd verslag over de wijze waarop met eerdere aanbevelingen van de raad is omgegaan. Volgens de OVV zou voortaan één organisatie integraal verantwoordelijk moeten worden voor de afhandeling van de problemen in Groningen. In de provincie doen zich regelmatig aardbevingen voor als gevolg van de gaswinning.

Schadeafhandeling

Onder meer de schadeafhandeling moet beter. ‘Bewoners worden nu, door een veelheid aan regelingen, geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces. De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien’, schrijft de Onderzoeksraad.

Geen bemoeienis van NAM

Bij die afhandeling is geen ruimte voor bemoeienis van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, schrijft de raad stellig. ‘De overheid dient het proces van schadeafhandeling in eigen hand te nemen en de aansprakelijkheid te regelen met de NAM.’ Vorig jaar waren er bijna 18.000 schademeldingen.

In 2015 publiceerde de OVV een rapport over de aardbevingsrisico’s in Groningen. De conclusie was destijds dat de veiligheid van inwoners geen rol speelde bij de besluitvorming tot 2013 over de aardgaswinning en dat er niet zorgvuldig is omgegaan met de veiligheid van inwoners.

Vijf aanbevelingen

In het rapport werden vijf aanbevelingen gedaan. De raad concludeert nu dat de betrokken partijen veel hebben opgevolgd. Maar juist de aanbevelingen die structureel zichtbaar moeten maken dat er aandacht is voor de risico’s, zijn niet voldoende opgepakt. ‘Het schaalniveau waarop de problemen nu worden aangepakt, is niet in lijn met de omvang, urgentie en complexiteit van de problemen in Groningen.’

Versterkingsoperatie

Het is volgens de raad noodzakelijk dat er meer duidelijkheid komt over het plan om gebouwen in het gaswinningsgebied te versterken. ‘De overheid dient realistische verwachtingen te creëren over de kansen en beperkingen die de versterkingsoperatie biedt en zich te realiseren wat de impact is op de bewoners en hun omgeving.’ (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

‘Nog stappen nodig Groningen’

Telegraaf 30.03.2017  Minister Henk Kamp (Economische Zaken) herkent zich in het beeld dat er veel stappen zijn gezet, maar dat ook nog veel stappen nodig zijn om de problemen rond de gaswinning in Groningen aan te pakken. Hij reageert daarmee op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de aardbevingsproblematiek..

De OVV constateert dat cruciale beslissingen om problemen op te lossen worden genomen zonder rekening te houden met andere belangrijke vraagstukken. Ook de schadeafhandeling moet beter, door meer de menselijke maat te hanteren in plaats van de procedures.

Kamp benadrukt dat de OVV zegt dat er al veel stappen zijn gezet om de veiligheid van de Groningers te vergroten. Ook laat hij weten dat hij „op onderdelen nuanceringen plaatst” bij wat de OVV vaststelt.

Volgens Kamp is de OVV er bijvoorbeeld kritisch over dat de zekerheid dat gas geleverd kan blijven worden erg belangrijk blijft in de besluitvorming. Maar tegelijkertijd moet volgens de minister worden voorkomen dat „Nederland geheel of gedeeltelijk in de kou komt te zitten op winterse dagen.” Ook zegt hij dat er juist „breed overleg” met alle betrokkenen heeft plaatsgevonden over bijvoorbeeld het nieuwe winningsplan.

Kamp laat weten dat het kabinet zijn best wil blijven doen om samen de Nationaal Coördinator Groningen en bestuurders in de regio de problemen op te lossen. Zo wijst Kamp erop dat er intensief overleg plaatsvindt over een nieuwe opzet van de schadeafhandeling, op afstand van de Nederlandse Aardolie Maatschappij.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN HENK KAMP

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Kamp erkent dat er nog nog ‘stappen’ nodig zijn in Groningen

NU 30.03.2017 Minister Henk Kamp (Economische Zaken) herkent zich in het beeld dat er veel stappen zijn gezet, maar dat ook nog veel stappen nodig zijn om de problemen rond de gaswinning in Groningen aan te pakken.

Hij reageert daarmee op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de aardbevingsproblematiek.

De OVV constateert dat cruciale beslissingen om problemen op te lossen worden genomen zonder rekening te houden met andere belangrijke vraagstukken. Ook de schadeafhandeling moet beter, door meer de menselijke maat te hanteren in plaats van de procedures.

Kamp benadrukt dat de OVV zegt dat er al veel stappen zijn gezet om de veiligheid van de Groningers te vergroten. Ook laat hij weten dat hij ”op onderdelen nuanceringen plaatst” bij wat de OVV vaststelt.

Volgens Kamp is de OVV er bijvoorbeeld kritisch over dat de zekerheid dat gas geleverd kan blijven worden erg belangrijk blijft in de besluitvorming. Maar tegelijkertijd moet volgens de minister worden voorkomen dat ”Nederland geheel of gedeeltelijk in de kou komt te zitten op winterse dagen”. Ook zegt hij dat er juist ”breed overleg” met alle betrokkenen heeft plaatsgevonden over bijvoorbeeld het nieuwe winningsplan.

Kamp laat weten dat het kabinet zijn best wil blijven doen om samen de Nationaal Coördinator Groningen en bestuurders in de regio de problemen op te lossen. Zo wijst Kamp erop dat er intensief overleg plaatsvindt over een nieuwe opzet van de schadeafhandeling, op afstand van de Nederlandse Aardolie Maatschappij.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

‘NCG kan dit niet oplossen’

Telegraaf 30.03.2017  Het vertrouwen in de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) is zo laag, dat hij niet de juiste persoon is om de problemen in Groningen op te lossen. Dat zegt Annemarie Heite in een reactie op het volgens haar ,,harde rapport” dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) donderdag presenteerde. Heite ontpopte zich de laatste maanden tot boegbeeld van de gedupeerden van de gaswinning, mede door haar vele optredens in landelijke media.

,,Het vertrouwen in de NCG is gedaald tot op een dieptepunt”, zegt Heite. ,,Ik verwijt het Hans Alders niet persoonlijk, want hij voert z’n opdracht van het ministerie van Economische Zaken goed uit. Die opdracht is alleen compleet verkeerd. De NCG is nu een coördinator en verlengstuk van het ministerie zonder enkel mandaat.”

De NAM moet volgens Heite verder uit het systeem en er moet volgens Heite een organisatie komen die boven alle partijen staat en besluiten kan nemen. ,,Ook boven het ministerie van Economische Zaken. Kan de NCG die opdracht uitvoeren? Nee. Er is veel te lang te weinig gebeurd in Groningen”, aldus Heite.

Heite wil dat de problemen in Groningen een integraal onderdeel worden van het nieuwe regeerakkoord. ,,Ook in de begrotingen van andere ministeries moet ruimte komen voor oplossen van de problemen. En uiteindelijk moet dan het echt herstellen van vertrouwen het enige echte doel zijn.”

De aardbevingsdocumentaire ‘De Stille Beving’ werd volledig gewijd aan de jarenlange strijd van Heite tegen de NAM om haar zwaar beschadigde monumentale boerderij op te laten knappen. Uiteindelijk is haar boerderij in Bedum gesloopt en bereikte ze een akkoord met de NAM over nieuwbouw. Nu steekt ze veel tijd in het bijstaan van andere gedupeerden in hun strijd tegen de NAM en het voor het voetlicht brengen van de problemen in Groningen.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN NAM

Overheid moet schade gaswinning Groningen zelf afhandelen

NU 30.03.2017 De overheid moet de aanpak van de problemen rondom de gaswinning in Groningen, waaronder de schadeafhandeling, in eigen hand nemen en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) buiten dit proces laten. Dit concludeert De Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV).

In samenwerking met GIC

De OVV schrijft in een rapport dat de besluitvorming rond de problemen door de gaswinning in Groningen te gefragmenteerd is en dat de overheid het in eigen hand moet nemen.

Eén organisatie zou volgens de OVV verantwoordelijk moeten worden gemaakt voor de afhandeling van de problemen in Groningen. “Er is geen ruimte voor de bemoeienis van de NAM”, laat de raad weten. “De aanpak die nu wordt gehanteerd, doet geen recht aan de omvang, urgentie en complexiteit van problemen in Groningen.”

Hierbij noemt de raad met name de schadeafhandeling voor Groningers. “Bewoners worden nu door een veelheid aan regelingen geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces.”

Conclusies

De raad concludeert dit naar aanleiding van de aanbevelingen die het in 2015 deed na hun onderzoek rondom de besluitvorming rond de gaswinning in Groningen. De raad deed onderzoek naar de periode vanaf de ontdekking van het gasveld in 1959 tot 2014. De conclusieshiervan werden in 2015 gepubliceerd.

Een van de belangrijkste conclusies in dat rapport was dat de veiligheid van de Groningers tot 2013 niet voorop stond bij de besluitvorming rondom het winnen van gas in hun provincie.

Aanbevelingen

De raad schreef dat voor de betrokken partijen, waaronder het ministerie van Economische Zaken, de NAM, Staatstoezicht op de Mijnen, Gasterra, Shell en ExxonMobil, maximale winning van gas voorop stond.

In het rapport werden vijf aanbevelingen gedaan. Zo moesten de bij de gaswinning betrokken partijen volgens de Onderzoeksraad erkennen dat ze tot 2013 niet zorgvuldig zijn omgegaan met de veiligheid van burgers in Groningen.

Veiligheid

Ook moest vanaf 2015 de veiligheid van de inwoners een belangrijke rol spelen bij besluiten over gaswinning, vindt de raad. Een grotere rol voor de bewoners in de besluitvorming behoorde ook tot een van de aanbevelingen.

De OVV concludeert nu dat de meeste van deze aanbevelingen zijn opgevolgd, maar dat juist de aanbevelingen die de institutionele inbedding betreffen niet zichtbaar zijn opgepakt.

Reactie

In een reactie op het rapport laten PvdA’er Henk Nijboer en  Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) weten dat ze het advies van de OVV graag opgevolgd zien.

“Wat er in Groningen gebeurt is een ramp in slow motion en een schandvlek op de Nederlandse industriële geschiedenis”, aldus Van Tongeren. 

Zie ook: Gedupeerden gaswinning Groningen noemen rapport Veiligheidsraad grote steun

Motie

In februari is een motie aangenomen waarin vrijwel alle fracties in de Tweede Kamer onder andere schreven dat de gaswinning in Groningen verder moet worden verlaagd en dat de NAM uit het proces van schadeafhandeling moet worden gehaald.

De NAM heeft hierop desgevraagd aan NU.nl laten weten dat er al stappen zijn gezet in het verwijderen van hun rol in het proces van schadeafhandeling. “Onze directeur gaat graag met de politiek in gesprek over deze kwestie.”

Vorig jaar stemde het kabinet in met de verlaging van de gasproductie in Groningen voor de komende vijf jaar van 27 naar 24 miljard kuub per jaar.

In 60 seconden: De gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

‘Neem advies Groningen over’

Telegraaf 30.03.2017 De regering moet de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) over de gaswinning in Groningen overnemen en de gaswinning terugschroeven. Dat zeggen de PvdA en GroenLinks, in reactie op een donderdag verschenen rapport van de OVV.

De OVV concludeert dat de problemen die bestaan door de gaswinning niet goed worden aangepakt. In de provincie doen zich regelmatig aardbevingen voor. Volgens de OVV zou voortaan één organisatie integraal verantwoordelijk moeten worden voor de afhandeling van de problemen. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) zou zich daar niet mee moeten bemoeien.

Zie ook: Annemarie Heite: NCG kan dit niet oplossen en’Rapport van OVV is steun in onze rug’

„De NAM moet nu echt snel uit de schadeafhandeling en heeft een veel te grote vinger in de pap”, zegt PvdA’er Henk Nijboer.

Ook Liesbeth van Tongeren (GL) wil dat het advies wordt opgevolgd. „Wat er in Groningen gebeurt is een ramp in slow motion en een schandvlek op de Nederlandse industriële geschiedenis.”

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN ONDERZOEKSRAAD VOOR VEILIGHEID GRONINGENNAM GASWINNING

Groningers blij met rapport OVV

Telegraaf 30.03.2017 Belanghebbenden in Groningen zijn blij dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeert dat de NAM zich niet meer zou moeten bemoeien met de afhandeling van schades door aardbevingen. „Dat is voor ons een steun in de rug”, reageert Susan Top van het Groninger Gasberaad, waarin maatschappelijke organisaties en bewoners zich hebben verenigd.

„Nu nog moeten de bewoners zelf met de NAM uitvechten wie er verantwoordelijk is voor de schade. Haal dat conflict weg bij bewoners en leg het bij de Staat neer”, zegt Top.

Al met al heeft de OVV een „hard oordeel” geveld, vindt Top. „Laten we hopen dat het eindelijk wat verandert.” Heel veel vertrouwen heeft het Gasberaad daar niet in.

„Wij roepen al jaren dat de NAM zich niet meer met de schadeafhandeling moet bemoeien”, zegt Dick Kleijer van de Groninger Bodem Beweging (GBB). „Of dat nu ook echt zal veranderen is de vraag. Met al die rapporten kun je inmiddels heel Nederland verwarmen en kan de gaskraan wel dicht. Het zou fijner zijn als er een keer écht iets gebeurt en dat de overheid Groningen niet langer ziet als een wingewest, maar eindelijk wat doet aan de gevolgen.”

Ook het feit dat er volgens de OVV één organisatie verantwoordelijk gemaakt moeten worden voor de afhandeling van de problemen in Groningen, valt in goede aarde bij de GBB. „Maar laat die organisatie dan opereren los van het ministerie van Economische Zaken. Dat is wat ons betreft een harde voorwaarde.”

Milieudefensie stelt dat de politiek snel met een plan moet komen om te stoppen met de gaswinning. „Groningers moeten zich weer veilig voelen in hun huis”, aldus campagneleider Jorien de Lege. „Het is onbegrijpelijk dat de gaswinning doorgaat, zonder dat fatsoenlijk is onderzocht of dat veilig is.”

OVV: aanpak te versnipperd

Telegraaf 30.03.2017 De problemen door de gaswinning in Groningen worden niet goed aangepakt. Cruciale beslissingen worden genomen zonder overleg met andere relevante betrokkenen. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een donderdag gepubliceerd verslag over de wijze waarop met eerdere aanbevelingen van de raad is omgegaan. Volgens de OVV zou voortaan één organisatie integraal verantwoordelijk moeten worden voor de afhandeling van de problemen in Groningen. In de provincie doen zich regelmatig aardbevingen voor als gevolg van de gaswinning.

Onder meer de schadeafhandeling moet beter. ,,Bewoners worden nu, door een veelheid aan regelingen, geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces. De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien”, schrijft de Onderzoeksraad.

Bij die afhandeling is geen ruimte voor bemoeienis van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, schrijft de raad stellig. ,,De overheid dient het proces van schadeafhandeling in eigen hand te nemen en de aansprakelijkheid te regelen met de NAM.” Vorig jaar waren er bijna 18.000 schademeldingen.

In 2015 publiceerde de OVV een rapport over de aardbevingsrisico’s in Groningen. De conclusie was destijds dat de veiligheid van inwoners geen rol speelde bij de besluitvorming tot 2013 over de aardgaswinning en dat er niet zorgvuldig is omgegaan met de veiligheid van inwoners.

In het rapport werden vijf aanbevelingen gedaan. De raad concludeert nu dat de betrokken partijen veel hebben opgevolgd. Maar juist de aanbevelingen die structureel zichtbaar moeten maken dat er aandacht is voor de risico’s, zijn niet voldoende opgepakt. ,,Het schaalniveau waarop de problemen nu worden aangepakt, is niet in lijn met de omvang, urgentie en complexiteit van de problemen in Groningen.”

Het is volgens de raad noodzakelijk dat er meer duidelijkheid komt over het plan om gebouwen in het gaswinningsgebied te versterken. ,,De overheid dient realistische verwachtingen te creëren over de kansen en beperkingen die de versterkingsoperatie biedt en zich te realiseren wat de impact is op de bewoners en hun omgeving.”

Onderzoeksraad concludeert: aanpak Groningse problemen ‘traag en moeizaam’

Veel aanbevelingen uit 2015 nog altijd niet overgenomen

VK 30.03.2017 De aanpak van de problemen die veroorzaakt worden door de gaswinning in Groningen is te gefragmenteerd en bureaucratisch. Het wantrouwen bij burgers is daardoor onverminderd groot. Dat stelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een vandaag verschenen rapport.

In 2015 concludeerde de Onderzoeksraad al dat de risico’s van de gaswinning jarenlang genegeerd zijn. De gasbaten gingen boven de veiligheid. In de vandaag verschenen evaluatie gaat de Onderzoeksraad na wat er gebeurd is met de aanbevelingen van twee jaar geleden.

Daarmee is een begin gemaakt, concludeert de Onderzoeksraad. Zo speelt veiligheid inmiddels wel een belangrijke rol in besluiten over gaswinning en is de positie van het Staatstoezicht op de Mijnen onafhankelijker geworden.

Maar dat alles heeft nog weinig effect. Mede doordat Groningers zich nog steeds niet veilig voelen. ‘De bij de gaswinning betrokken partijen zijn er niet in geslaagd hun geschonden relatie met de Groningse bevolking te herstellen en de maatschappelijke onrust is groot.’

Bij de schadeafhandeling moet worden gestreefd naar het hanteren van de menselijke maat

‘Bureaucratisch en procedureel’

‘Overeenstemming over een veilig niveau van gaswinning ontbreekt. Daar moet snel duidelijkheid over komen’, vindt de Onderzoeksraad. Ook is er nog steeds veel onvrede over schade-afhandeling, die ‘traag en moeizaam’ verloopt. De aanpak van verschillende problemen is bovendien verkokerd en te ‘bureaucratisch en procedureel’.

‘De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien. Bij de schadeafhandeling moet niet langer worden gestreefd naar procedurele precisie, maar naar het hanteren van de menselijke maat. Er is daarbij geen ruimte voor bemoeienis van de NAM.’

Versterkingsopgave

Een overkoepelend plan ontbreekt

Ook over de versterkingsopgave die Groningen wacht is nog veel onduidelijkheid. De operatie is ‘zeer groot’ en houdt geen gelijke pas met het aardbevingsrisico. Juist daarom moet de overheid eerlijk zijn over de omvang en impact ervan.

Een overkoepelend plan ontbreekt, evenals één organisatie die alles aanstuurt. ‘Het schaalniveau waarop de problemen nu worden aangepakt, is niet in lijn met de omvang, urgentie en complexiteit van de problemen in Groningen’, aldus de Onderzoeksraad.

‘Voor zowel de aanpak van de problemen binnen het gasdossier als in relatie met de vraagstukken rond economische ontwikkeling en krimp, dient een bundeling plaats te vinden van kennis op gebieden zoals bouwtechnische opgave, seismiciteit economische ontwikkeling, krimp en maatschappelijke effecten.’

Van de aanbeveling uit 2015 dat het gasgebouw opengebroken moest worden, is nog niets terechtgekomen

Gasgebouw

De opgave voor Groningen is volgens de Onderzoeksraad zo breed dat behalve het ministerie van Economische Zaken ook andere departementen een rol moeten krijgen in de besluitvorming, vindt de Onderzoeksraad. Die aanbeveling werd ook al in 2015 gedaan, maar is niet opgevolgd.

Nu dient EZ twee, in grote mate tegenstrijdige, belangen: het waken over de leveringszekerheid en de gasbaten, maar ook over de veiligheid van de Groningen.

De Onderzoeksraad uitte in 2015 ook felle kritiek op het ‘gasgebouw’. Dat is de publiek-private samenwerking van de staat, de NAM, Shell, ExxonMobil, EBN en GasTerra waarin de winning en verkoop van aardgas is georganiseerd. Volgens de Onderzoeksraad was het een ‘gesloten bolwerk’, gericht op maximale winst. Kritische geluiden werden weggewuifd.

Het gasgebouw moet opengebroken worden, luidde één van de aanbevelingen in 2015. Maar daar is nog niets van terechtgekomen, stelt de Onderzoeksraad vast.

Lees terug

Koos IJzerman voor zijn huis met bevingsschade door gasboringen. © Harry Cock / de Volkskrant

Hoogstens zou het servies een keertje rammelen
De Onderzoeksraad voor de Veiligheid concludeert in 2015 in zijn rapport over de gaswinning in Groningen dat op de veiligheid nooit erg is gelet. Hoe het gevaar van aardschokken lang werd ontkend en, toen dat echt niet meer kon, gebagatelliseerd (+).

Deze Groningse burgers nemen heft in eigen handen
Tienduizenden Groningse huizen zouden aardbevingsbestendig gemaakt moeten worden. Maar voorlopig staat de teller op 150. Groningers zijn er niet gerust op (+).

‘Dit is een doorbraak’
De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is aansprakelijk voor de immateriële schade die inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen ervaren. Dat heeft de rechtbank in Assen in maart bepaald.

Volg en lees meer over:  PROVINCIE GRONINGEN  GRONINGEN

OVV: Problemen door gaswinning in Groningen niet goed aangepakt

AD 30.03.2017 De problemen door de gaswinning in Groningen worden niet goed aangepakt. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een vandaag gepubliceerd verslag over de wijze waarop met eerdere aanbevelingen van de raad is omgegaan. Betrokkenen zijn blij met de conclusies.

De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien

OVV

Volgens de OVV worden cruciale beslissingen genomen zonder overleg met andere relevante betrokkenen. Voortaan zou één organisatie integraal verantwoordelijk moeten zijn voor de afhandeling van de problemen in Groningen, aldus de raad. In de provincie doen zich regelmatig aardbevingen voor als gevolg van de gaswinning.

Onder meer de schadeafhandeling moet beter. ,,Bewoners worden nu door een veelheid aan regelingen geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces. De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien”, schrijft de Onderzoeksraad.

Bij die afhandeling is geen ruimte voor bemoeienis van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), schrijft de raad stellig. ,,De overheid dient het proces van schadeafhandeling in eigen hand te nemen en de aansprakelijkheid te regelen met de NAM.” Vorig jaar waren er bijna 18.000 schademeldingen.

Regeerakkoord

De regering moet de aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) over de gaswinning in Groningen overnemen en de gaswinning terugschroeven. Dat zeggen de PvdA en GroenLinks, in reactie op het rapport. ,,De NAM moet nu echt snel uit de schadeafhandeling en heeft een veel te grote vinger in de pap”, zegt PvdA’er Henk Nijboer.

Ook Liesbeth van Tongeren (GL) wil dat het advies wordt opgevolgd. ,,Wat er in Groningen gebeurt is een ramp in slow motion en een schandvlek op de Nederlandse industriële geschiedenis.”

Eerder rapport

In 2015 publiceerde de OVV een rapport over de aardbevingsrisico’s in Groningen. De conclusie was destijds dat de veiligheid van inwoners geen rol speelde bij de besluitvorming tot 2013 over de winning van aardgas in de provincie en dat er niet zorgvuldig is omgegaan met de veiligheid van inwoners.

In het rapport werden vijf aanbevelingen gedaan. De raad concludeert nu dat de betrokken partijen veel van de aanbevelingen hebben opgevolgd. Maar juist de aanbevelingen die structureel zichtbaar moeten maken dat er aandacht is voor de risico’s, zijn niet voldoende opgepakt. ,,Het schaalniveau waarop de problemen nu worden aangepakt, is niet in lijn met de omvang, urgentie en complexiteit van de problemen in Groningen.” Het is volgens de raad noodzakelijk dat er meer duidelijkheid komt over het plan om gebouwen in het gaswinningsgebied te versterken.

Laag vertrouwen

Het vertrouwen in de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) is zo laag, dat hij niet de juiste persoon is om de problemen in Groningen op te lossen. Dat zegt Annemarie Heite in een reactie op het volgens haar ‘harde rapport’. Heite ontpopte zich de laatste maanden tot boegbeeld van de gedupeerden van de gaswinning, mede door haar vele optredens in landelijke media.

De NAM moet volgens Heite verder uit het systeem en er moet volgens Heite een organisatie komen die boven alle partijen staat en besluiten kan nemen. ,,Ook boven het ministerie van Economische Zaken. Kan de NCG die opdracht uitvoeren? Nee. Er is veel te lang te weinig gebeurd in Groningen”, aldus Heite. Ze wil dat de problemen in Groningen een integraal onderdeel worden van het nieuwe regeerakkoord. ,,Ook in de begrotingen van andere ministeries moet ruimte komen voor oplossen van de problemen. En uiteindelijk moet dan het echt herstellen van vertrouwen het enige echte doel zijn.”

Blij

Laten we hopen dat het eindelijk wat verandert, aldus Susan Top.

Belanghebbenden in Groningen zijn blij dat de OVV concludeert dat de NAM zich niet meer zou moeten bemoeien met de afhandeling van schades door aardbevingen. ,,Dat is voor ons een steun in de rug”, reageert Susan Top van het Groninger Gasberaad, waarin maatschappelijke organisaties en bewoners zich hebben verenigd. ,,Nu nog moeten de bewoners zelf met de NAM uitvechten wie er verantwoordelijk is voor de schade. Haal dat conflict weg bij bewoners en leg het bij de Staat neer”, zegt Top.

Al met al heeft de OVV een ,,hard oordeel” geveld, vindt Top. ,,Laten we hopen dat het eindelijk wat verandert.” Heel veel vertrouwen heeft het Gasberaad daar niet in.

Veranderen

,,Wij roepen al jaren dat de NAM zich niet meer met de schadeafhandeling moet bemoeien”, zegt Dick Kleijer van de Groninger Bodem Beweging (GBB). ,,Of dat nu ook echt zal veranderen is de vraag. Met al die rapporten kun je inmiddels heel Nederland verwarmen en kan de gaskraan wel dicht. Het zou fijner zijn als er een keer écht iets gebeurt en dat de overheid Groningen niet langer ziet als een wingewest, maar eindelijk wat doet aan de gevolgen.”

Ook het feit dat er volgens de OVV één organisatie verantwoordelijk gemaakt moeten worden voor de afhandeling van de problemen in Groningen, valt in goede aarde bij de GBB. ,,Maar laat die organisatie dan opereren los van het ministerie van Economische Zaken. Dat is wat ons betreft een harde voorwaarde.”

Milieudefensie stelt dat de politiek snel met een plan moet komen om te stoppen met de gaswinning.

Kinderombudsman onderzoekt gevolgen aardbevingen Groningen 

NU 29.03.2017 De Kinderombudsman begint een onderzoek naar de gevolgen voor kinderen van de aardbevingen in Groningen. Volgens Kinderombudsman Margrite Kalverboer is er in de hele discussie maar weinig aandacht voor kinderen geweest.

Er wonen ongeveer dertigduizend kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied.

De situatie van volwassenen is wel onderzocht maar die van kinderen niet, stelt Kalverboer. Ze gaat voor dit onderzoek in gesprek met kinderen, belangenorganisaties, professionals en verantwoordelijke partijen.

Ook komt er een enquête die kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied kunnen invullen.

Rond de zomer verwacht Kalverboer met de resultaten te komen.

In 60 seconden: De gaswinning in Groningen

Animatie door In60seconds

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

Onderzoek aardbevingen kind

Telegraaf 29.03.2017 De Kinderombudsman begint een onderzoek naar de gevolgen voor kinderen van de aardbevingen in Groningen. Volgens Kinderombudsman Margrite Kalverboer is er in de hele discussie maar weinig aandacht voor kinderen geweest. Er wonen ongeveer 30.000 kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied.

De situatie van volwassenen is wel onderzocht maar die van kinderen niet, stelt Kalverboer. Ze gaat voor dit onderzoek in gesprek met kinderen, belangenorganisaties, professionals en verantwoordelijke partijen. Ook komt er een enquête die kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied kunnen invullen.

Rond de zomer verwacht Kalverboer met de resultaten te komen.

LEES MEER OVER; KINDEROMBUDSMAN GRONINGEN AARDBEVINGENMARGRITE KALVERBOER KINDEREN

Afhandeling bevingschade traag

Telegraaf 28.03.2017 De afhandeling van aardbevingsschade in Groningen door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) duurt nog te lang. Dat meldt de Onafhankelijke Raadsman Gaswinning in zijn jaarrapport. Raadsman Leendert Klaassen ontving vorig jaar 240 klachten, minder dan in 2015 maar veel meer dan in eerdere jaren.

De raadsman treedt op als centraal meldpunt. De helft van de klachten gaat over de lange afhandelingstermijn, die jaren in beslag kan nemen. Ook is er een toenemend aantal klachten over de beoordeling van schade en het bijbehorende schaderapport.

,,Ik zie dagelijks dat de schadeafhandeling een grote negatieve impact heeft op de inwoners. De betrokken partijen zullen hun uiterste best moeten doen om die negatieve gevolgen te voorkomen”, aldus Klaassen dinsdag.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN NAM BEVINGSCHADEGASWINNING

Meer dan de helft aardbevingsgedupeerden Groningen laat schade uitbetalen

NU 27.03.2017 Ruim 60 procent van de bewoners in het aardbevingsgebied die schade aan hun huis hebben, laat het schadebedrag dat ze krijgen via schadeafhandeling van Centrum Veilig Wonen (CVW) uitbetalen. Ze schakelen in dat geval zelf een bouwbedrijf in.

In samenwerking met GIC

Van de bewoners die de schade laat uitbetalen, laat 90 procent daadwerkelijk de schade herstellen. Volgens het onderzoek van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders is er slechts één persoon die het geld heeft gebruikt om andere goederen van te kopen.

Het resterende aantal mensen geeft aan het geld nog niet te hebben ontvangen of te hebben uitgegeven. Alders ontkracht dan ook de geruchten dat veel gedupeerden het schadebedrag gebruiken voor andere zaken.

Ongeveer 40 procent van de gedupeerden laat de schade afhandelen door het Centrum Veilig Wonen.

Betrouwbaar

Veel bewoners kiezen voor uitbetaling omdat ze een eigen aannemer betrouwbaarder vinden en liever zelf verantwoordelijk zijn voor de financiële afhandeling.

Ook houden ze het geld liever apart, omdat de kans op vervolgschade groter is en ze de problemen liever in één keer aanpakken.

Tevredenheid

Uit het onderzoek blijkt verder dat het proces van schade melden is verbeterd. Wel is zichtbaar dat de bewoners minder tevreden zijn over de afhandeling van de schade, zeker als men langer in het proces zit en de bewoners het niet eens zijn met het schaderapport.

Door: GIC

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

Ruim helft Groningers laat schade uitbetalen

Telegraaf 27.03.2017 In totaal 60 procent van de inwoners van Groningen die aan hun woning schade hebben opgelopen door de aardbevingen door de gaswinning kiest ervoor om de schade uit te laten betalen. Dat blijkt uit onderzoek van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

Bewoners kiezen hier vooral voor, omdat zij de eigen aannemer betrouwbaarder vinden en liever eigen verantwoordelijkheid hebben over de financiële afhandeling. De overige bewoners kiezen voor herstel van de schade via afhandeling door het Centrum Veilig Wonen (CVW).

Van de bewoners die schade laten uitbetalen, laat circa 90 procent de schade herstellen. De resterende 10 procent van de bewoners geeft aan het geld nog niet te hebben uitgegeven of ontvangen. Slechts één persoon heeft de uitkering gebruikt voor de aankoop van andere goederen. Er zouden geruchten gaan dat schademelders het geld aan bijvoorbeeld een nieuwe televisie besteden, maar het onderzoek, dat is uitgevoerd door het beleidsadviesbureau Ecorys, ontkracht dit.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN NCG NAM GASWINNINGSCHADE

1.200 Groningers melden zich bij advocaat voor immateriële schade gaswinning

NU 20.03.2017 Twaalfhonderd Groningers hebben zich bij advocatenkantoor De Haan in Groningen gemeld met immateriële schade als gevolg van de gaswinning. Het gaat hierbij om lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn en psychische klachten zoals angst.

In samenwerking met GIC

Dit bevestigt advocaat Pieter Huitema, advocaat van de gedupeerden, aan NU.nl na berichtgevingvan RTV Noord.

Eerder deze maand heeft de rechtbank in Assen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM)aansprakelijk gesteld voor de immateriële schade van een aantal aardbevingsgedupeerden uit het Groningenveld, het gebied waar de meeste bevingen plaatsvinden. Huitema spande in 2014 namens 127 Groningers de zaak aan tegen de Nederlandse staat en de NAM.

Voor een aantal van die zaken is de NAM aansprakelijk, was het oordeel eerder deze maand. Volgens de rechtbank is echter onvoldoende grond om de staat aansprakelijk te stellen.De advocaat eist een schadevergoeding voor zijn cliënten. De hoogte hiervan moet via een procedure bepaald worden. “Deze kan uiteenlopen van 3.000 tot 30.000 euro per persoon. Experts gaan hier nog naar kijken”, zegt Huitema.

Collectieve schikkingen

Voor de twaalfhonderd inwoners van het gebied die zich de afgelopen weken hebben gemeld, zal Huitema voor collectieve schikkingen proberen te zorgen. “We gaan clusters maken van personen met vergelijkbare klachten, zodat we niet afzonderlijk hoeven te procederen.”

De advocaat meldt de NAM te hebben aangeschreven. “Als zij de deur dichtgooien, gaat de zaak naar de rechter.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

De teloorgang van het rode PvdA-bastion in het Groningse buitengebied

Het Groningse buitengebied was altijd een PvdA-bolwerk. Nu niet meer. ‘Ze hebben ons laten zitten.’

Trouw 17.03.2017 De PvdA was voor Jan Dijk (68) geen optie deze verkiezingen. Ook de VVD viel bij voorbaat af. “Die partijen hebben ons laten zitten”, zegt hij, terwijl hij met een snoeischaartje de struiken in zijn voortuin bijknipt. Op zijn hoofd een pet tegen de lentezon. “Ik ben behoorlijk teleurgesteld over hoe zij de aardbevingsproblemen hebben aangepakt.”

Dijk is een van de vele inwoners van het Groningse dorp Stedum die vier jaar geleden nog stemden op de PvdA. Maar de partij is weggevaagd. Ook en vooral in het noorden van het land, traditioneel het bastion van de sociaal-democraten. In 2012 kleurde het gebied nog PvdA-rood, nu is de partij in geen enkele gemeente meer de grootste.

Van PvdA naar CDA

Het CDA spint daar garen bij, vooral in de gemeentes die veel last hebben van aardbevingen als gevolg van de gaswinning. In Loppersum, Ten Boer, Bedum, Eemsmond en Winsum, waar vier jaar geleden nog dertig procent van de kiezers voor de PvdA ging, is het CDA nu de grootste partij.

Kor en Alie Evenhuis © reyer boxem

In 2012 kleurde het gebied nog PvdA-rood, nu is de partij in geen enkele gemeente meer de grootste

Ook Dijk stemde dit jaar op de christen-democraten. “Die stonden bovenaan in de Stemwijzer”, is zijn verklaring. Of dat betekent dat de partij hem gaat helpen met zijn door de aardbevingen beschadigde huis, weet hij niet. Wat de plannen zijn met de gaswinning evenmin. “Daar heb ik eigenlijk niet naar gekeken.”

Stedum, onderdeel van de gemeente Loppersum, ligt in het hart van het aardbevingsgebied. 28 procent van de stemmers koos voor het CDA. Dat zijn 178 bewoners van het dorp met de grote kerk, waar het café alleen op afspraak is geopend en de twee scholen in september verder moesten als één.

‘Buma kwam gewoon goed over’

De aardbevingsproblematiek blijkt lang niet voor alle van de PvdA-afgekeerde stemmers van belang. De partij heeft niet goed gezorgd voor onze portemonnee, zeggen ze in Stedum. PvdA’ers hebben te weinig gedaan om de werkloosheid in de regio aan te pakken, of om te voorkomen dat de dorpsscholen moesten fuseren.

“Ze hebben hun oren laten hangen naar de VVD”, vat Alie Evenhuis (64) het sentiment samen. Ook zij stapte over van PvdA naar CDA, net als haar man Kor Evenhuis (66). “Buma kwam gewoon goed over”, zegt hij. “Aardbevingen zijn voor ons niet het belangrijkste. We kijken elke verkiezingen opnieuw welke partij bij ons past.”

Ze hebben hun oren laten hangen naar de VVD, aldus Alie Evenhuis.

Het CDA is weliswaar populairder in het aardbevingsgebied dan vier jaar geleden, maar niet zo veel meer dat het verlies van de PvdA er mee verklaard kan worden. In 2012 stemde veertien procent van de inwoners van de gemeente Loppersum voor de christen-democraten, nu achttien procent.

Het haventje van het dorp. © reyer boxem

Alles behalve de PvdA

Ook de SP heeft in deze gemeente meer stemmen gekregen dan in 2012, net als de ChristenUnie, D66, PVV en Partij voor de Dieren. Alles behalve de PvdA, lijken de Groningers te hebben gedacht.

GroenLinks maakt net als in de rest van het land een flinke sprong: van drie naar elf procent van de stemmen. Helma Mulder (51) stemde voor die partij, vertelt ze in haar opnieuw opgeleverde huis. Het oude was door de aardbevingen zo beschadigd dat het tegen de vlakte moest. De foto van de voorgevel die zonder stutten voorover op straat zou vallen, werd bijna iconisch.

Haar huis kan nu bewegingen aan tot dertien centimeter, maar daarvoor moest ze wel vijf jaar strijd leveren en dertigduizend euro bijleggen omdat het nieuwe huis werd opgeleverd zonder plinten of deuren.

Toch waren ook voor haar de aardbevingen niet van doorslaggevend belang bij het bepalen van haar stem. “Het is één van de elementen”, zegt ze. “Er zijn andere dingen die er ook toe doen.”

NCG start opnieuw met compensatie aardbevingsschade Groningen

NU 17.03.2017 De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders heeft opnieuw een waardevermeerderingsregeling voor mensen in Groningen met aardbevingsschade ingesteld. Met dit bedrag kunnen Groningers energiebesparende investeringen aan hun huis doen om zo de waarde te doen stijgen.

In samenwerking met GIC

Woningeigenaren met een erkende aardbevingsschade van minstens 1.000 euro kunnen vanaf maandag 3 april aanspraak maken op een vergoeding van maximaal 4.000 euro, laat de Nationaal Coördinator Groningen weten.

De aardbevingsschade moet erkend zijn door het Centrum Veilig Wonen. Het geld moet door Groningers worden besteed aan energiebesparende maatregelen zoals zonnepanelen, een hoge rendementsketel of isolatie en is bedoeld als compensatie voor de overlast door aardbevingsschade.

De regeling geldt met terugwerkende kracht voor schadegevallen vanaf 1 januari 2016. Voor dit jaar is in totaal 40 miljoen euro beschikbaar gesteld door het ministerie van Economische Zaken.

Motie

In 2015 bestond ook zo’n waardevermeerderingsregeling, maar deze werd in 2016 afgeschaft omdat het geld op was. In februari 2016 stemde de volledige Tweede Kamer voor een motie waarin opgeroepen werd om de waardevermeerderingsregeling voor Groningers te behouden.

“Het is goed dat er nu een vervolg komt op de waardevermeerderingsregeling van 2015. Een grote groep woningeigenaren met aardbevingsschade krijgt zo de kans om te investeren in hun huis”, laat Alders weten.

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

PvdA verliest enorm in ‘rode’ noorden, PVV en SP sterk in Oost-Groningen

Elsevier 16.03.2017 De uitslag van de verkiezingen betekent het (voorlopig) einde van het noorden als sociaal-democratisch bolwerk. De PvdA leidt ook in Friesland, Groningen en Drenthe verpletterende verliezen. Toch weet de SP in het hart van het aardbevingsgebied – Loppersum – maar mondjesmaat te profiteren.

Wel domineren in Oost-Groningen de socialisten samen met de PVV die daar in bijna elke gemeente haar beste resultaat ooit neerzette.

Stemmen tellen op het stembureau Foto: Rob Ramaker/Elsevier

Aardbevingen als belangrijk campagnethema

‘Het is toch niet te geloven dat je in de rij moet staan?’ Hardop verbaasden bewoners van Loppersum zich woensdagavond over de rij stemmers die zich vanuit de raadskamer naar buiten slingerde. De opkomst was ook hier met ruim 82 procent flink hoger dan in 2012. In dat jaar had in het naburige Huizinge een aardbeving plaats met een kracht van 3,6. De start, zo bleek achteraf, van het protest tegen de door de gaswinning veroorzaakte bevingen en schade.

De aardbevingen waren een belangrijk campagnethema, zeker in Loppersum. Burgemeester Albert Rodenboog (CDA) ziet de impact hiervan zeker in de uitslag.Tegen de landelijke trend in groeit de SP hier met 4 procentpunten. ‘De SP heeft zich hier altijd sterk geprofileerd op het aardbevingsdossier.’ Toch is de invloed beperkt. De meeste kiezersbewegingen passen beter in het landelijke beeld. GroenLinks won fors, net als het CDA dat hier de grootste is geworden.

Veel kiezers in Loppersum bevestigden dat de bevingen meewogen in hun keuze. ‘Zeker weten,’ zegt Sander Eisinga (30), die de VVD verruilde voor D66. Hij hoorde hoe premier Mark Rutte bij Pauw & Jinek de schadeafhandeling ‘netjes’ noemde. ‘Daar denken wij anders over,’ zegt hij. Hij voelt het in ‘kopzorgen, tijd en in de portemonnee’. Eisinga verkocht zijn huis met 20 tot 25 procent verlies en kreeg slechts een deel gecompenseerd. Na de uitzending stuurde hij een mail naar de VVD, maar kreeg geen reactie. ‘Dat is prima, maar dan ben je deze stem kwijt.’

‘De kraan moet dicht’

Net als Eisinga ondervinden veel mensen die in de rij staan voor het gemeentehuis persoonlijk gevolgen van de bevingen. Ze hebben schade, hun huis moet bevingsbestendig worden gemaakt en in één geval zelfs nieuw worden gebouwd. ‘Dat kost erg veel tijd,’ zegt Anita Weistra (51). Om de scheuren in haar huis te laten repareren, kreeg ze te maken met bureaucratie, keuringen en contra-expertises. ‘Dat zijn we wel erg zat.’

Kiezers die de bevingen laten meewegen, doen dat elk op hun eigen manier. Meer mensen sloten net als Eisinga de VVD uit. Anderen stemmen voor een partij met ‘aandacht voor alternatieve energie’; dat wil zeggen: GroenLinks. Sommigen zien in de onrust een directe aanleiding PVV of SP te stemmen. Joyce Alders (27) verhuisde een jaar geleden vanuit Groningen naar Loppersum. Afgelopen zaterdag voelde ze voor het eerst een aardbeving. Het heeft haar letterlijk geschokt, en ze stemt PVV. ‘Er moet echt iets veranderen.’ Greetje Groen (58) stemt dit maal SP. Ze voelt mee met de mensen die psychologisch lijden onder de bevingen. ‘De kraan moet dicht.’

Lees ook: PvdA wil eenderde van aardgasopbrengst investeren in Groningen

De uitslag markeert het (voorlopig) einde van de provincie Groningen als rood bolwerk. De PvdA die hier traditioneel domineert, lijdt een onthutsend verlies.

In Loppersum hebben PVV en SP slechts licht geprofiteerd van de afstraffing van de PvdA. Maar in Oost-Groningen, een regio die kampt met bevolkingskrimp en hoge werkloosheid, beleven deze partijen een verdere opmars. In bijna alle gemeentes benaderden (SP) of verbeterden (PVV) ze hun beste score ooit. En in heel Oost-Groningen, behalve Stadskanaal, is één van beide de grootste.

  Rob Ramaker (1986) is sinds december 2016 redacteur Nederland.

Tags: ‘rode noorden’  aardbevingen  gaswinning  Oost-Groningen

PROTESTBORDEN TEGEN GASWINNING BIJ STEMBUREAUS

BB 15.03.2017 Bij vrijwel alle 406 stemlokalen in de provincie Groningen zijn in de nacht van dinsdag op woensdag borden geplaatst om het ongenoegen over de gaswinning kenbaar te maken. Een van de actievoerders, Stef Driessen, zei tegen RTV Noord dat kiezers worden opgeroepen de petitie ‘Laat Groningen Niet Zakken’ te tekenen.

Oproep om petitie te tekenen
Die petitie is een initiatief van cabaretier Freek de Jonge. Hij vraagt aandacht voor de Groningers die aardbevingsschade hebben geleden door het boren naar gas. Driessen hoopt dat door het plaatsen van de protestborden nog meer mensen de petitie gaan tekenen. Op de borden zijn de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en een gestut huis afgebeeld. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN

Borden tegen gaswinning

Telegraaf 15.03.2017 Bij vrijwel alle 406 stemlokalen in de provincie Groningen zijn in de nacht van dinsdag op woensdag borden geplaatst om het ongenoegen over de gaswinning kenbaar te maken. Een van de actievoerders, Stef Driessen, zei tegen RTV Noord dat kiezers worden opgeroepen de petitie ‘Laat Groningen Niet Zakken’ te tekenen.

Die petitie is een initiatief van cabaretier Freek de Jonge. Hij vraagt aandacht voor de Groningers die aardbevingsschade hebben geleden door het boren naar gas. Driessen hoopt dat door het plaatsen van de protestborden nog meer mensen de petitie gaan tekenen. Op de borden zijn de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en een gestut huis afgebeeld.

Lees alles over de verkiezingen in het LIVEBLOG Nederland naar de stembus

Aardbeving van 2,2 in Groningen

Telegraaf 11.03.2017 In het Groningse Zeerijp is zaterdagmiddag een aardbeving gevoeld. De schok had een kracht van 2,2. Dat heeft het KNMI gemeld.

De beving in Zeerijp was zwaarder dan de aardschokken die zich vrijwel dagelijks voordoen in het aardgaswinningsgebied in Groningen.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN NAM AARDGAS

Niet Rutte hoort aan Groningse schandpaal, maar PvdA-politici

Elsevier 10.03.2017 Mark Rutte (VVD) was uitgenodigd bij Pauw en Jinek en werd het slachtoffer van een hetze met voorbedachte rade. Een tribune vol boze Groningers legde hem het vuur na aan de schenen en de minister-president kreeg van de presentatoren nauwelijks gelegenheid tot weerwoord.

Nu is onze premier niet van suikergoed, maar het kan zelfs hem te veel worden, ook al bijt hij liever zijn tong af dan dat toe te geven.

Afshin Ellian schreef eerder deze week over dit ‘volksgericht’ en ik kan het daar alleen maar mee eens zijn. Politiek en rechtspraak hebben steeds minder plaats in het parlement en in de rechtszaal en steeds vaker in praatshows. Uit naam van de democratie.

Maar er is nóg een interessant aspect. Het is belachelijk om de premier van uitgerekend het eerste kabinet dat de grieven van de Groningers serieus heeft genomen, aan de schandpaal te nagelen.

PvdA heeft nooit een poot uitgestoken voor Groningen

De aardgaswinning begon ruim een halve eeuw geleden en de ellende (aardbevinkjes, verzakkingen, wanhoop) ruim een kwarteeuw geleden. In bijna al die jaren was de PvdA oppermachtig in de provincie en stad Groningen. Maar de leiders van de sociaaldemocratie hebben geen poot voor hun burgers en kiezers uitgestoken, uit angst hun partijgenoten in Den Haag voor de voeten te lopen en vooral uit angst voor hun eigen carrière. Ze zijn ook allemaal goed terecht gekomen.

Volgens onze bloggers
Afshin Ellian: ‘Politici kunnen volkstribunaal van Pauw en Jinek beter mijden’

Jacques Wallage, na 11 jaar burgemeesterschap van Groningen professor in iets onduidelijks, multi-commissaris en bestuurder van alles en nog wat. Marc Calon, 10 jaar gedeputeerde en daarna voorzitter van de koepel van woningcorporaties Aedes. Voor 3 dagen per week meer vangend dan zijn voorganger voor een volle werkweek ofwel € 200.000. Hans Alders, tien jaar Commissaris van de Koningin, maar met bijklussen het dubbele van zijn salaris vangend. En na zijn vertrek alle remmen los en nu meer dan 20 nevenfuncties. Daaronder Nationaal Coördinator Groningen, die gaat over aardbevingsschade en versterking panden. Het lijkt sterk op de pyromaan die tevens lid van de vrijwillige brandweer is.

Juist dit kabinet besefte dat de Groningers steun nodig hadden

Ik ben niet bezig met een nummertje PvdA bashen. Want de man die eindelijk aan de bel trok en met zijn natte vinger sprak over ‘minstens een miljard schadevergoeding’ was Alders’ opvolger, Max van den Berg, ooit de ayatollah van de PvdA. Zonder hem had het er nog steeds somber uitgezien voor de inwoners van het aardbevingsgebied.

Van den Bergs actie viel in Den Haag in vruchtbare aarde. Eindelijk ook een kabinet dat beseft dat je niet binnen ons Koninkrijk een wingewest kunt hebben dat opgezadeld wordt met de ellende, terwijl de rest profiteert. Want dat blijft de kern van het verhaal en de Groningers verdienen domweg onze steun in woord en daad.

Dat Pauw en Jinek het nuttig en nodig achten politici aan de schandpaal te nagelen is één ding. Dat ze daarvoor ook nog de verkeerde politicus nemen, is pas echt erg.

  Philip van Tijn  is bestuurder, toezichthouder en adviseur. Schrijft geregeld voor elsevier.nl

Tags: boze burgers  Eva Jinek  Groningen  Groningers  Jeroen Pauw  Mark Rutte  Pauw en Jinek  PvdA

Woningeigenaren starten nieuw proces tegen NAM om compensatie huizen

NU 09.03.2017 Woningeigenaren in Groningen willen in een proces de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) afdwingen meer compensatie te betalen aan mensen die hun huis hebben verkocht in Gronings aardbevingsgebied.

In samenwerking met GIC

Dit bevestigt hun advocaat Pieter Huitema aan NU.nl naar aanleiding van berichtgeving vanDagblad van het Noorden.

Woningeigenaren die hun huis in bevingsgebied van de hand hebben gedaan, komen momenteel al in aanmerking voor een compensatie van de NAM. “Maar deze vergoeding ligt substantieel lager dan de schatting van onze deskundigen”, legt Huitema uit.

“De NAM betaalt tot 3 procent van de woningwaarde. Onze cijfers zeggen dat dit eerder rond de 10 tot 15 procent moet zijn.”

NAM 

De NAM laat desgevraagd aan NU.nl weten dat waardedaling voor hen een belangrijk onderwerp is. “We hebben een pakket aan regelingen ontworpen die bewoners compenseert bij verkoop”, aldus het bedrijf. “Gemiddeld keren we daarbij tussen de 2 en 5 procent van de verkoopprijs uit.”

De woordvoerder stelt in 93 procent van de gevallen er met de bewoners uit te komen.

Hoger beroep

Er loopt nog een hoger beroep van de advocaat en de Stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG) tegen de NAM betreffende de waardevermindering van huizen in Gronings aardbevingsgebied. “Het proces dat we nu starten, moet een precedent scheppen voor deze zaak.”

In het nieuwe proces vertegenwoordigt de advocaat vijf tot tien personen. Het dient naar verwachting over enkele maanden.

Immateriële schade

De rechtbank in Assen heeft de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vorige weekaansprakelijk gesteld voor de immateriële schade van een aantal aardbevingsgedupeerden. Het gaat hierbij om lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en psychische klachten zoals angst.

Huitema spande namens 127 Groningers de zaak aan. Voor een aantal van die zaken is de NAM aansprakelijk, is het oordeel.

De advocaat eist een schadevergoeding voor zijn cliënten. De hoogte hiervan moet via een vervolgprocedure bepaald worden. “Deze kan uiteenlopen van 3.000 tot 30.000 euro per persoon. Experts gaan hier nog naar kijken”, zegt Huitema.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

maart 17, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, Groningen, politiek, verkiezingen 2017 | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 5 reacties

Return van Rita Verdonk TONL ??

Return

Trots op Nederland wil weer meedoen met de Tweede Kamerverkiezingen. De oude partij van voormalig VVD-politica Rita Verdonk gaat daarvoor het partijprogramma van 2010 oppoetsen.

Verdonk richtte Trots tien jaar geleden op nadat de VVD haar uit de Kamerfractie had gezet. Ze verliet de politiek na de landelijke verkiezingen in 2010, die geen zetel opleverde.

In 2012 deed Trots op Nederland zonder succes mee aan de Kamerverkiezingen onder de naam Democratisch Politiek Keerpunt, samen met oud-PVV’er Hero Brinkman

Zie ook:

zie ook: TONL en DPK liggen in een scheiding

Zie ook: Samenvoeging OBP + ToNL = DPK

en zie ook: www.dpkp.nl

Aftrap verkiezingscampagne 12.09.2012 – DPK

Aftrap verkiezingscampagne 12.09.2012 – OBP

Rita Verdonk TON trekt de stekker eruit.

TROTS en de grote Onmin in de partij van Rita Verdonk ToNL – deel 3

TROTS en de grote Onmin in de partij van Rita Verdonk ToNL – deel 2

TROTS en de grote Onmin in de partij van Rita Verdonk ToNL – deel 1

Aftrap verkiezingscampagne 12.09.2012 – Trots op NL

Rita Verdonk ToNL – PVV doet aan kiezersbedrog

Verder: TON NL

TON terug van weggeweest

Telegraaf 30.01.2017  Trots op Nederland wil weer meedoen met de Tweede Kamerverkiezingen. De oude partij van voormalig VVD-politica Rita Verdonk gaat daarvoor het partijprogramma van 2010 oppoetsen.

Verdonk richtte Trots tien jaar geleden op nadat de VVD haar uit de Kamerfractie had gezet. Ze verliet de politiek na de landelijke verkiezingen in 2010, die geen zetel opleverde.

Aan het roer staat nu Sander van den Raadt, gemeenteraadslid in Haarlem. Maandag leverde hij bij de Kiesraad de ondersteuningsverklaringen en de kandidatenlijst in. Daarop staan tien mensen, zegt Van den Raadt. Dat zijn „ervaringsdeskundigen van het leven”. Verdonk geeft hem desgevraagd adviezen.

’Tijd voor een goede partij’

Van den Raadt wil dat Trots in de Kamer komt, omdat „het tijd is voor een goede partij” die de kloof kan dichten tussen burgers en de politiek.

Trots is naast Haarlem nog steeds lokaal vertegenwoordigd in Breda, Purmerend, Nuth, Grave en Pijnacker-Nootdorp. In 2012 deed Trots op Nederland zonder succes mee aan de Kamerverkiezingen onder de naam Democratisch Politiek Keerpunt, samen met oud-PVV’er Hero Brinkman.

LEES MEER OVER; TROTS OP NEDERLAND VERKIEZINGEN RITA VERDONKSANDER VAN DEN RAADT

januari 31, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, TONL, Trots op NL, verkiezingen, verkiezingen 2017 | , , , , , | 1 reactie

Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

Beste Geertje, laat me effe duidelijk zijn !! Wij trappen er niet in !!

Kabinet PVV en VVD? …. ik dacht het van niet !!!!

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra zei zondag dat regeren met de PVV voor zijn partij eigenlijk niet tot de mogelijkheden behoort. Alleen als de PVV bereid is zo goed als al zijn partijpunten weg te geven, wil Zijlstra het overwegen. Dus , helemaal uitsluiten wil hij het niet.

In gesprek met Rik Nieman van het programma WNL op Zondag zei Zijlstra dat de VVD ‘nooit iemand uitsluit’. Maar meteen voegde hij toe: ‘Als je kijkt waar de PVV voor staat, dan is het eigenlijk uitgesloten.’ Zijlstra somt de problemen op: ‘de PVV is sociaaleconomisch linkser dan de SP’  en ‘wil de godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting voor hele groepen in Nederland afschaffen’. Eerder lieten VVD-kopstukken zich in meer voorzichtige termen uit over de partij van Geert Wilders

Wat wil je nou toch jochie ??

Afshin Ellian: Linkse strategie van angst bevordert Wilders versus Rutte alleen maar

Partijen hebben elkaar na verkiezingen wellicht nodig
De peilingen wijzen erop dat de PVV en VVD na 15 maart 2017 wel eens de twee grootste partijen kunnen worden. De partij van Wilders kan volgens Kantar TNS rekenen op zo’n 35 zetels, de VVD van premier Mark Rutte staat rond de 25. Daarachter staat een hele rits partijen op 13 zetels: CDA, D66, SP, GroenLinks en 50PLUS.

Wilders zei afgelopen week de ambitie te hebben om de volgende premier van Nederland te worden, maar er is vrijwel geen enkele partij die met hem wil samenwerken. Een alliantie met de liberale partij is een van de enige opties voor de PVV om te regeren, en ook dan moeten er nog andere partners worden gevonden voor een meerderheid. Bovendien heeft Wilders al eerder gezegd dat samenwerken met premier Rutte niet gaat gebeuren.

Heren, ik heb een plan waarmee we er helemaal uitkomen !!

Heren, ik heb een plan waarmee we er helemaal uitkomen !!

Arendo Joustra: PVV uitsluiten kan weleens schijnsucces zijn

Klein kiertje
‘Inhoudelijk is de kans gewoon nul. Niet Nul komma Een, maar Nul komma Niks,’
besluit Zijlstra.

Toch houdt hij houdt de deur nog op een piepklein kiertje. ‘Ja, stel dat de PVV al zijn standpunten gaat inleveren, wie ben ik dan om te zeggen dat we het niet moeten doen?

Terugblik op het politieke jaar: wat zijn zeges van Rutte waard?

Het politieke jaar 2016 bracht premier Rutte twee belangrijke zeges, schrijft Eric Vrijsen: de Turkije-deal in maart en de feestbegroting in september. En toch maakt de PVV de grootste kans de aankomende verkiezingen te winnen.

Feitelijk was het Bondskanselier Angela Merkel (CDU) die de overeenkomst met de Turken sloot, maar VVD-premier Mark Rutte was er actief bij betrokken en zelfs toenmalig PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom deed of hij het had verzonnen. Het Turkije-akkoord zette een rem op de asielstroom. Daar is van alles op af te dingen, maar voor Nederland verdween het immigratieprobleem hierdoor even van de voorpagina’s. Het kabinet is voorlopig uit de zorgen.

Succes claimen
Op Prinsjesdag was het ouderwets feest. Het geld klotste weer tegen de plinten, want de economie groeit en financiële tekorten verdampen. Ook hier is van alles op af te dingen;  want is het niet vooral de monetaire bazooka van Mario Draghi die de Nederlandse export stimuleert?

Helaas voor de oppositie doet dat allemaal niet ter zake: premierpartij VVD kan het succes van een economisch herstel claimen en daarmee de lastenverhogingen en de inkomensnivellering aan het zicht onttrekken.

Negeren van referendum is curieus
Op electoraal terrein waren er het Oekraïne-referendum en de wekelijkse peilingen. De uitslag van het referendum – een overduidelijk nee – wordt nu genegeerd door partijen als D66 en GroenLinks. Curieus, want zij behoren juist tot de initiatiefnemers van referenda. Nu steunen ze het kabinet-Rutte, dat zich weinig van de uitslag wil aantrekken. Het CDA en de christelijken daarentegen, wantrouwen het referendum, maar willen de uitslag juist wél serieus nemen.

Zo’n paradox illustreert vrij aardig de staat van verwarring op het Binnenhof. 2016 is het jaar waarin de oude voorstanders van directe democratie – geconfronteerd met de opmars van het door hen gehate ‘populisme’ – zich nog eens achter het oor krabben.

Gerry van der List: Opmars van populisme is even verheugend als zorgwekkend

Bij de kabinetsformatie van volgend jaar zullen de dijken worden verhoogd. Er zijn voorstellen te verwachten in de trant van: een raadgevend referendum telt alleen indien de opkomst hoger is dan de opkomst van de laatste Kamerverkiezingen.

Kiezers op zoek naar een vluchtheuvel
Wat die wekelijkse peilingen betreft: er zat eigenlijk weinig beweging in. Stilstaand water. Soms is de VVD wat groter, meestal eindigt de PVV op de eerste plaats. Gevolgd door een aantal partijen rond de 12 zetels: GroenLinks, SP, PvdA, D66, CDA en 50Plus. De conclusie moet eigenlijk zijn dat miljoenen kiezers op zoek zijn naar een vluchtheuvel.

Straks gebeurt er iets in de campagne en kan een van de middelgrote partijen ineens klimmen, waarna veel kiezers strategisch gaan stemmen en de partij nog sterker in de lift zit. Welke partij? Moeilijk te zeggen. Misschien is dat de PvdA, want zoiets gebeurde tenslotte ook bij de laatste verkiezingen in 2012. En ja, de PvdA is taai.

Asschers spoor van mislukkingen: steeds net op tijd vertrokken

Mislukte wet van Asscher
Maar de nieuwe lijsttrekker Lodewijk Asscher heeft een handicap. Zijn belangrijkste project als minister van Sociale Zaken is de Wet Werk en Zekerheid, maar het geldt sinds dit jaar tevens als de grootste mislukking van dit kabinet. De wet moest een nieuw evenwicht zoeken tussen vastigheid en flexibiliteit op de werkvloer. Werkgevers moesten sneller mensen in dienst nemen.

Maar iedereen is ontevreden. Werknemers met een vast dienstverband verliezen rechten, zogenaamd ten gunste van flex-krachten, maar die verliezen nog meer rechten. Ook de werkgevers zegden begin 2016 het  vertrouwen op in de wet die ze aanvankelijk propageerden. Wat op zich weer te denken geeft over de positie van het VNO-NCW. Kennelijk heeft het werkgeversverbond toch een minder vooruitziende blik en minder macht dan lange tijd werd aangenomen.

Politieke avonturiers waren er ook in 2016. Bram Moszkowicz, Sylvana Simons,Jacques Monasch, Jan Roos – ze proberen het gewoon. Maar hoe meer avonturiers, des te groter de kans dat ze elkaar afmaken en onder de kiesdrempel van 1 zetel blijven steken.

Slotsom van 2016. Wilders maakt de meeste kans de verkiezingen van maart volgend jaar te winnen en de daarop volgende kabinetsformatie te verliezen, want zelfs de VVD lust hem niet meer. Bij de verkiezingen gaat het er vooral om wie 2e en 3e worden.

GE DIGITAL CAMERA

AD 28.12.2016

Help, het stemformulier is vol!

Liefst 81 politieke partijen willen meedoen aan de verkiezingen in maart. Ze dreigen zelfs niet allemaal op het stembiljet te passen. Maar wat moeten we met al die partijen?

We hebben het hier wel over de landelijke verkiezingen. In de praktijk zien we dat het merendeel van de partijen het niet redt, aldus Marjolein Walsmit, Kiesraad.

Thuisblijvers

In Den Haag en verre omstreken neemt de nervositeit toe. In de achterkamers nemen de vaste hulpkrachten van de gevestigde orde alle scenario’s door: wat te doen als de vermaledijde Geert Wilders op 15 maart de grootste wordt? Geen maatregel blijft onbesproken. Misschien moet er wel van alles veranderen, opdat alles hetzelfde kan blijven, zoals toplobbyist én CDA-Eerste Kamerlid Niek-Jan van Kesteren pleegt te zeggen.

Arendo Joustra: PVV uitsluiten kan weleens schijnsucces zijn

Want dat is wat er op het spel staat, zo wordt het in de binnenkamers gevoeld: de voortzetting van de macht, het spel en de spelers zoals we die kennen. Of, anders gezegd: de voortzetting van de Haagse lobbycratie, waarin kiezers wel zo nu en dan hun zegje mogen doen, maar alles vooral door moet gaan, zoals het was.

Seinen bij het establishment staan op rood
Wilders en zijn PVV staan al sinds de zomer van 2015 bovenaan in de peilingen, maar het Brexit-referendum van juni 2016 en de verrassende verkiezing vanDonald Trump tot Amerikaans president hebben de seinen bij het Hollandse establishment pas echt op rood gezet. Zij vrezen de Opstand van de Burger, een opstand tegen de gevestigde orde.

Van gebroken beloften, van pensioenen die niet zijn zoals beloofd. Van politici die er geen been in zien om niet de kiezer te dienen maar achter andere belangen aanlopen en vandaag het ene zeggen en morgen het andere doen.

En natuurlijk van aanhoudende immigratie, veelal van mensen die vaak eerder een last dan een verrijking voor de samenleving vormen, van nieuwkomers die hun ideeën willen opleggen aan de rest en van politici die dat laten begaan.

Het CDA is vaak kritisch over het tweede kabinet-Rutte, maar heeft het beleid nooit wezenlijk afgevallen en doet, hoewel verzwakt, in de schaduwwereld van lobbycraten en politieke benoemingen nog altijd volop mee. GroenLinks heeft op cruciale momenten (Kunduz, Lenteakkoord, studielening, Oekraïnereferendum) Rutte er doorheen gesleept, waarmee Jesse Klaver – zelf ook al niet zo vreselijk nieuw – een serieus handicapje heeft. En D66 heeft de afgelopen tien jaar officieel dan wel niet geregeerd, maar Mark Rutte regeert alsof hij Alexander Pechtold heet.

Een van de vele lessen die uit het Brexit-referendum en de verkiezing van Trump kan worden getrokken is dat verlies of winst wordt bepaald door wie de achterban weet te mobiliseren om daadwerkelijk te gaan stemmen.

Wie weet straks zijn kiezers te mobiliseren om te gaan stemmen?
Die les kunnen we trouwens ook uit recente Nederlandse verkiezingen trekken. Het CDA leed in 2010 de grootste nederlaag uit de geschiedenis van de christendemocraten omdat zelfs de vaste aanhang, traditioneel als zeer opkomstvast beschouwd, niet meer de moeite nam om op Jan Peter Balkenende te stemmen. Eén op de vijf stapte niet over naar een andere partij, maar kwam de deur niet uit. Het overkwam ook Geert Wilders, die in 2012 het kabinet Rutte-I liet vallen en vooral verloor door thuisblijvers.

Dat is ook op 15 maart de centrale kwestie: wie weet zijn kiezers te mobiliseren om naar de stembus te gaan? De partijen van de gevestigde orde kunnen maar beter niet te zeker zijn van hun zaak, ook Mark Rutte en zijn VVD niet. Rutte weet dat, natuurlijk. Niet voor niets begon hij zijn campagne al in augustus 2016, zeven maanden voor de verkiezingen, met excuses over gebroken beloften. Rutte hoopt dat de kiezers hem nog gaan belonen voor het economisch herstel, maar daar tippelen de kiezers niet erg op. Als ze het al merken, hebben ze niet het idee dat ze het aan Rutte te danken hebben.

Eric Vrijsen blikt terug op het politieke jaar: wat zijn ‘zeges’ van Rutte waard? 

Tags: 2016 Lodewijk Asscher Mark Rutte Oekraïne oekraïne-referendum Prinsjesdag PvdA PVV  Geert Wilders Halbe Zijlstra Mark Rutte PVV TK2017 Verkiezingen VVD

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_amsterdam

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_arnhem

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_assen

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_bonaire

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_denhelder

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_dordrecht

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_groningen

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_haarlem

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_leeuwarden

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_leiden

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_lelystad

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_maastricht

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_middelburg

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_nijmegen

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_rotterdam

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_s’gravenhage

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_s’hertogenbosch

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_tilburg

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_utrecht

definitieve-kandidatenlijsten_tk2017_zwolle

historisch overzicht registratie en deelname partijen 1994-2017

analyse-verkiezingsprogrammas-2017

Al het nieuws rondom de Tweede Kamerverkiezingen vind je in ons dossier. Omroep West 

dossier “Aanloop verkiezingen Tweede Kamer”  AD

Verkiezingen 2017  AD

Lees alles over de verkiezingen  Telegraaf

Verkiezingen 2017 NU

DOSSIER: Verkiezingen  Telegraaf

Verkiezingsblog  NU

Dossier TK 2017  Elsevier

Het nieuws van alle kanten  NPO

Verkiezingen 2017  Trouw 

Nederland Kiest – Nog 1 jaar te gaan – NOS

Lees alles over de verkiezingen Telegraaf

Campagne-update: Turkije-rel zet campagne op zijn kop  NU

dossier “Aanloop verkiezingen Tweede Kamer” AD

Dossier verkieingen 2017  Trouw

Verkiezingsblog: lijsttrekkers in debat bij Radio 1 – NU

Verkiezingstools – NU

DE VERKIEZINGEN VAN 2017  VK

KOPSTUKKEN VAN 15 MAART  VN

Tweets door ‎@LiseWitteman

zie ook;  Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 2

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 1

zie ook:Kabinet VVD-PvdA op weg naar 2016 of 2017 ???

zie ook: Bijna “Groene” Kabinet Rutte 2 toen en NU !!!

zie ook KABINET GEVALLEN ?

en ook nog: Kabinet VVD-PvdA op weg naar 2016 ???

zie ook: Geert Wilders PVV Premier kabinet Wilders 1 ??? deel 2

zie ook: Geert Wilders PVV Premier kabinet Wilders 1 ??? deel 1

Zie ook

Verder:

De hoogtepunten van een ellenlange verkiezingscampagne Elsevier 15.03.2017

Internationale pers meer dan ooit naar Binnenhof voor de verkiezingen OmroepWest 14.03.2017

Tussen hoop en vrees doen partijen laatste beroep op zwevende kiezers VK 14.03.2017

Het slotdebat was de laatste poging om de zwevende kiezer te overtuigen Trouw 14.03.2017

Nog een keer de kleintjes, maar dan zonder Baudet en Simons VK 14.03.2017

Live factcheck en duiding bij slotdebat: wat klopt er van wat politici beweren?   VK 14.03.2017

Verkiezingsdebat zwaar beveiligd Telegraaf 14.03.2017

Alles wat u moet weten voor het laatste verkiezingsdebat VK 14.03.2017

Live – Het slotdebat is voorbij: ‘Heerlijke confrontatie Rutte-Klaver’ VK 14.03.2017

Handleiding voor kiezers die nog steeds twijfelen Elsevier 14.03.2017

‘Links meest te zien bij Publieke Omroep’ Telegraaf 14.03.2017

In debat is geen sprake van een winnaar, maar van twee verliezers Elsevier 14.03.2017

Campagne-update: Wilders en Rutte krijgen alsnog tweestrijd NU 14.03.2017

Laatste debat Telegraaf 14.03.2017

StemWijzer weer op zwart Telegraaf 14.03.2017

Problemen stemwijzers Telegraaf 14.03.2017

Een stemfie maken, mag dat? Telegraaf 14.03.2017

Kleinste stembureau in Marle Telegraaf 14.03.2017

Aftellen: Nog 1 dag tot stembus Telegraaf 14.03.2017

Rutte-Wilders beter bekeken Telegraaf 14.03.2017

Stemmen op grote hoogte Telegraaf 14.03.2017

Wilders en Rutte hard tegen hard tijdens debat  Elsevier 13.03.2017

In debat met zenuwachtige Wilders scoorde Rutte meer punten  Elsevier 13.03.2017

Buitenland over verkiezingen: ‘Nederland niet langer fatsoenlijk en saai’  AD 13.03.2017

Turkijerel geen effect op peiling Telegraaf 13.03.2017

In debat met zenuwachtige Wilders scoorde Rutte meer punten Elsevier 13.03.2017

Chaoot Wilders houdt het netjes tegen leugenaar Rutte  AD 13.03.2017

Wilders en Rutte hard tegen hard tijdens debat  Elsevier 13.03.2017

Met de ambulance naar de kiezer  Trouw 13.03.2017

Nieuwe partijen moeten knokken voor die ene zetel Trouw 13.03.2017

Vrouwelijke voorkeurstem belandt bij mannelijke kandidaten  Elsevier 13.03.2017

Terugkijken Volkskrantdebat: ook bij runners-up klinkt Turkije-rel door  VK 12.03.2017

Opbieden om gunst zuiden Telegraaf 11.03.2017

Klaar voor de eindsprint: drama bij de PvdA, Wilders hoopt op ‘gordijnbonus’ Trouw 11.03.2017

Kiezers van PvdA en VVD nog op drift  Trouw 11.03.2017

Woensdag stemmen! Maar lees eerst ons gratis ebook  VN 11.03.2017

Aanjagers van nieuw rechts  VN 11.03.2017

De nieuwe premier zou wel eens Buma of Pechtold kunnen heten  VN 11.03.2017

Hoe maak je 15 maart de juiste keuze?  AD 11.03.2017

Clash PvdA en Denk bij Islamdebat  Telegraaf 11.03.2017

Campagne-update: Lijsttrekkers naar Jeugdjournaal  NU 11.03.2017

Waarom coryfeeën Van Agt en Vogelaar niet op hun partij stemmen en flirten met GroenLinks VK 10.03.2017

Peiling: ‘3 coalities mogelijk’ telegraaf 10.03.2017

StemWijzer breekt record Telegraaf 10.03.2017

‘Stemtelling wordt tijdrovend’ Telegraaf 10.03.2017

Stemhulpen weer in de fout  Telegraaf 10.03.2017

In limo naar de stembus Telegraaf 10.03.2017

Deze ver­kie­zings­my­then zijn dus niet waar  Trouw 10.03.2017

‘Arib blokkeert plan voor meer invloed koning bij formatie’ NU 10.03.2017

Arib wil Koning in het duister houden tijdens formatie  Elsevier 10.03.2017

VVD en CDA willen beter contact met koning tijdens formatie, maar Kamervoorzitter Arib ligt dwars VK 10.03.2017

Kinderzorgen over het échte probleem: het milieu  Trouw 10.03.2017

Oproep van moskeeën: Een goed moslim gaat stemmen Den HaagFM 10.03.2017

‘Televisieoptredens politici hebben geen invloed op stemgedrag’  NU 09.03.2017

Campagne biedt ruimte aan uitdagers Trouw 09.03.2017

‘Strijd tussen VVD, PVV en D66’  Telegraaf 09.03.2017

Moskeeën in regio roepen op om te gaan stemmen OmroepWest 09.03.2017

Moskeeën: ‘Ga stemmen!’ Telegraaf 09.03.2017

Droge verkiezingsdag op til Telegraaf 09.03.2017

StembureauApp volgt opkomst op de voet in Den Haag en Zoetermeer  OmroepWest 09.03.2017

StembureauApp volgt opkomst op de voet in DenHaag Den HaagFM 09.03.2017

StembureauApp volgt opkomst Telegraaf 09.03.2017

Rechter: alleen stemmen vanuit buitenland meetellen die op tijd binnen zijn  VK 09.03.2017

‘Nederland beter bereikbaar’  Telegraaf 09.03.2017

Rechts niet bij Moslimdebat Telegraaf 09.03.2017

Stemtermijn buitenland blijft Telegraaf 09.03.2017

Termijn voor stemmen Tweede Kamerverkiezingen in buitenland niet opgerekt NU 09.03.2017

StembureauApp volgt opkomst op de voet AD 09.03.2017

Moet je partijen wel uitsluiten als coalitiepartner?  Trouw 09.03.2017

Waarom kabinet tijdens verkiezingen zal worden weggestemd   Elsevier 09.03.2017

BLOG Nog 7 dagen tot stembus Telegraaf 08.03.2017

Haagse tiener Tim Schaap vlogt met de lijsttrekkers Den HaagFM 08.03.2017

Geen stembus, maar stemtrein in DenHaag  Den HaagFM 08.03.2017

Verkiezingsblog – SP en PVV gaan elkaar met filmpjes en websites te lijf  VK 08.03.2017

Politici in de trein met jonge kiezers  Trouw 08.03.2017

Advies kapper: ga stemmen  Telegraaf 08.03.2017

Geen personen maar formaties op stembiljet  AD 08.03.2017

Buma, het bananenpak en de spaghetticrisis bij Rutte  AD 08.03.2017

‘De Tweede Kamer bestaat te veel uit mannen’  AD 08.03.2017

Dus jij denkt dat je kiest?  VN 08.03.2017

Hoe staat het met de positie van de vrouw in de politiek?  Trouw 08.03.2017

Kruitdampen van de campagne: Klaver, de Turkse invloed en waar is het klimaat? Trouw 08.03.2017

‘Torentje Prik’ met de lijsttrekkers in het NOS Jeugdjournaal  Trouw 08.03.2017

Ed Nijpels: thema klimaat genegeerd in verkiezingsstrijd  Trouw 08.03.2017

De politiek weet zich totaal geen raad met het debat over identiteit Trouw 08.03.2017

Nog een week te gaan, en de campagne verkeert in crisis VK 08.03.2017

Zo helpt u uw favoriete kabinet aan de macht  Elsevier 08.03.2017

Politici kunnen volkstribunaal van Pauw en Jinek beter mijden  Elsevier 08.03.2017

Nog een week te gaan, en de campagne verkeert in crisis  VK 08.03.2017

Veel media-aandacht voor Wilders bij Turkse ambassade  AD 08.03.2017

De schrik van elke politicus: de talkshow-burger  VK 07.03.2017

Niet politici, maar kiezers zorgen voor het debat Trouw 07.03.2017

Met elke politieke partij is wel iets mis  Trouw 07.03.2017

Rechter buigt zich over stemmen Telegraaf 07.03.2017

Ook weer stemmen op stations Telegraaf 07.03.2017

Deze partijen willen 30 eerstehulpposten sluiten, tot ergernis van CDA  Elsevier 07.03.2017

’Moeizame kabinetsformatie’  Telegraaf 07.03.2017

INSTRUCTIE STEMMEN TELLEN GEMEENTEN ‘RIJKELIJK LAAT’  BB 06.03.2017

Enige drive-in stembureau van Nederland op 15 maart in Gemeente Zuidplas OmroepWest 06.03.2017

RTL droeg Diana Matroos niet op toon te matigen tijdens Carré-debat VK 06.03.2017

Facebook helpt handje om jongeren naar stembus te krijgen VK 06.03.2017

Kaj Leers: ‘Campagne kan technische discussies over zorg missen als kiespijn’ VK 06.03.2017

Debat op RTL volgens Groningse hoogleraar ‘historisch nietszeggend’  NU 06.03.2017

Wat klopt er van wat politici beweerden tijdens het Carré-debat?  VK 06.03.2017

Nog geen oplossing voor blinden en slechtzienden die willen stemmen  VK 06.03.2017

Bij de verkiezingen blijft stem van slechtzienden onzichtbaar VK 06.03.2017

Hoe keek de zwevende kiezer naar het Carré-debat? VK 06.03.2017

Verkiezingsblog – Ongunstige loting voor Rutte en Klaver best verzorgde Kamergotchi  VK 06.03.2017

Moddergooien in Carré: lijsttrekkers fel tijdens tv-debat  Elsevier 06.03.2017

Arib: Carré-debat ‘gemiste kans’ Telegraaf 06.03.2017

Facebook: ga stemmen!  Telegraaf 06.03.2017

Matroos ‘staat voor Carré-debat’ Telegraaf 06.03.2017

Lees hier de Verkiezingskrant  Telegraaf 06.03.2017

‘Verkiezingssoftware onveilig, toch gebruikt’  Telegraaf 06.03.2017

Kiezer werd ‘geen steek wijzer’  Telegraaf 06.03.2017

POSTNL FOUT IN MET BEZORGING KIESLIJSTEN BB 05.03.2017

Carré-debat: Rutte moet toekijken hoe Buma naar rechts lonkt VK 05.03.2017

56% wil direct gekozen premier Telegraaf 05.03.2017

05/03/17 Versplinterd electoraat houdt aan

Groep de Mos wil af van voorbedrukte verkiezingsborden  Den HaagFM 05.03.2017

Wat klopt er van wat politici beweerden tijdens het Carré-debat?   VK 05.03.2017

Partijen ruziën om eigen risico Telegraaf 05.03.2017

De toon in de campagne wordt harder Trouw 05.03.2017

Campagne-update: Spanning om Carré-debat stijgt  NU 05.03.2017

Partijen bereiden zich voor op debat Carré  Elsevier 05.03.2017

Liveblog Verkiezingskrant  Telegraaf 05.03.2017

‘PVV daalt, CDA en D66 stijgen’ Telegraaf 05.03.2017

05/03/17 Versplinterd electoraat houdt aan

Lijsttrekkers maken Telegraaf Telegraaf 05.03.2017

Gastcolumn: ‘Deelname verkiezingsdebatten moet worden afgedwongen’  VK 05.03.2017

Strijd om het Torentje is slecht voor de Kamer  Trouw 04.03.2017

Nederlandse kiezers in het buitenland stappen naar de rechter om verlate stem  AD 04.03.2017

‘Zonde dat ze niet stemmen’ Telegraaf 04.03.2017

Lijsttrekkers op pad Telegraaf 04.03.2017

Kort geding stemmen buitenland Telegraaf 04.03.2017

‘Campagne vooral gehakketak’ Telegraaf 04.03.2017

Zonder overkoepelend thema is deze campagne (vooralsnog) bloedstollend saai  VK 04.03.2017

ONDERZOEK: HULPPROGRAMMA KIESRAAD ONVEILIG  BB 03.03.2017

Verkiezingsblog – De invloed van Lubach en het premiersalaris van Roemer  VK 03.03.2017

Plasterk draait: tóch stemsoftware bij verkiezingen  VK 03.03.2017

De verkiezingscampagne is bloedstollend saai  VK 03.03.2017

Christenpartijen geschokt Telegraaf 03.03.2017

Overuren voor verkiezingskrant Telegraaf 03.03.2017

‘Programma Kiesraad onveilig’ Telegraaf 03.03.2017

Kieslijsten fout bezorgd  Telegraaf 03.03.2017

Ik daag u uit: kijk eens goed rond in uw buurt  Trouw 03.03.2017

Rutte heeft echt óveral vrienden en Buma lacht nooit om zijn eigen grappen VK 02.03.2017

Vrouwelijke politici in debat in café Dudok  AD 02.03.2017

Waar staan onze partijen eigenlijk voor?  Elsevier 02.03.2017

Campagnes gaan dit keer over inhoud  Trouw 02.03.2017

VVD en D66 ruziën over lastenverzwaring en klimaat  Elsevier 02.03.2017

‘Crisissfeer rond pensioenen is onzin’ Telegraaf 01.03.2017

Eerste grote tv-debat had weinig invloed op peilingen  NU 01.03.2017

Campagne-update: Spanning in de campagne stijgt  NU 01.03.2017

Verkiezingsblog – Roos botst met Jinek en Rutte lost ‘woesj woesj’ alle problemen op VK 01.03.2017

D66: honderden Nederlanders in buitenland hebben nog geen stembiljet  VK 01.03.2017

Nieuwe politieke partij liet asielzoekers flyers uitdelen: ‘Geen slimme actie’  VK 28.02.2017

Verkiezingsblog – Lubach krijgt zijn elfjesschool en Krol verwart AOW met WAO VK 28.02.2017

Campagne-update: Druk op volgende tv-debat neemt toe  NU 28.02.2017

Zorgen om stemmen uit buitenland  Telegraaf 28.02.2017

LAAT VAN ALLE PARTIJEN DE EFFECTEN VAN MOBILITEITSPLANNEN DOORREKENEN  BB 27.02.2017

Arjen Lubach houdt livestream debat tegen Telegraaf 27.02.2017

RTL-debat een gamechanger? Het lijkt er nu in ieder geval nog niet op  VK 27.02.2017

De grote politieke vooroordelenquiz  AD 27.02.2017

Na RTL-debat is leiderschap op links nog steeds vacant  VK 27.02.2017

Stembureaus maken zich klaar voor de verkiezingen  AD 27.02.2017

Campagne-update: Het gevecht om de kiezer is nu écht begonnen  NU 27.02.2017

Linkse partijen grijpen debat aan om kabinetsformatie te bespreken  Elsevier 27.02.2017

Na RTL-debat is leiderschap op links nog steeds vacant  VK 27.02.2017

Debatrecensies: hoe deden de lijsttrekkers het gisteravond?  VK 27.02.2017

Verkiezingsblog – Achtervolgers vallen elkaar aan en Krol duikt in de peilingen  VK 27.02.2017

Dagkoersen: iedereen tevreden over RTL-debat, Sjaak Afhaak Wilders en de lolly’s van Pechtold  VK 27.02.2017

De Nederlandse identiteit beheerst alle politieke debatten  Trouw 26.02.2017

Live RTL Debat: wat klopt er van wat politici beweren?  VK 26.02.2017

Lijsttrekkers eensgezind: islam geen bedreiging voor Nederland  VK 26.02.2017

Onze coalities zijn een dam tegen despoten   Trouw 26.02.2017

Volg live groot lijsttrekkersdebat  Telegraaf   26.02.2017

Caribische kiezer: Nederland verdrinkt in de vrijheid  Trouw 26.02.2017

Kiezers buiten de Randstad: Haagse politici negeren ons  AD 25.02.2017

Waarom Nederland anders zou stemmen als er een peilverbod zou zijn  VK 25.02.2017

Aandacht kiezende jongeren  Telegraaf 25.02.2017

Kiezer provincie ‘niet gehoord’ Telegraaf 25.02.2017

Kiezers buiten de Randstad: Haagse politici negeren ons  AD 25.02.2017

Lijsttrekkers staan tegenover elkaar bij eerste landelijke debat  Elsevier 24.02.2017

Strijd op links tijdens eerste lijsttrekkersdebat, Rutte zelfverzekerd  VK 24.02.2017

VVD lonkt naar het CDA, de PvdA voert schijngevecht met GroenLinks  Trouw 24.02.2017

Na twee minuten werd in Radio 1-debat al gebekvecht om cijfers  VK 24.02.2017

Lijsttrekkers in radiodebat  Telegraaf 24.02.2017

Liveblog: Het eerste grote lijsttrekkersdebat op Radio 1  NRC 24.01.2017

Lijsttrekkers staan tegenover elkaar bij eerste landelijke debat  Elsevier 24.02.2017

Clash op links: Rutte wil CDA en D66  Ad 24.02.2017

Rutte liefst in zee met CDA en D66  Telegraaf 24.02.2017

Partij voor de Dieren zegt debat af Telegraaf 24.02.2017

Meeste zorg normen en waarden Telegraaf 24.02.2017

Deze zeven bekende politici ziet u na vandaag niet meer terug in de Kamer  VK 23.02.2017

Lijsttrekkers verklaren ‘oorlog aan armoede ’in daklozenkrant Straatnieuws Den HaagFM 23.02.2017

Ken uw grondwet: u kunt nu ook stemadvies op basis van de grondwet krijgen  VK 23.02.2017

Recordaantal kiezers in buitenland aangemeld voor verkiezingen  NU 23.02.2017

Veel kiezers in buitenland TELEGRAAF 23.02.2017

Kwart van de stemgerechtigden is minstens 65 jaar oud  NU 23.02.2017

Kwart stemmers 65-plus Telegraaf  23.02.2017

Verkiezingsblog – Toch links debat tussen Asscher en Roemer VK 22.02.2017

Terlouw krijgt jongeren van alle politieke partijen mee  Trouw 23.02.2017

Jonge generatie politici komt met manifest voor duurzamer land NU 22.02.2017

WhatsApp Verkiezingsnieuws  Telegraaf 22.02.2017

Partijen wissen tweets Telegraaf 22.02.2017

Tevreden volkje: ons glas is halfvol  AD 22.02.2017

Het Binnenhof: 21 februari VK 21.02.2017

Wie kan met wie regeren? Bekijk het in deze coalitiewijzer  VK 21.02.2017

‘Sorry’ na Kamergotchi-tweet Telegraaf 21.02.2017

Wethouder maakt excuses voor ‘verwarring over Ka­mer­got­chi-tweet’ AD 21.02.2017

‘Christelijke cultuur’ is meer dan een ‘welkomstcultuur’ Trouw 21.02.2017

PVV en Denk favoriet op hbo-school ‘waar alles goed mengt’  Trouw 21.02.2017

Thieme doet mee aan debat RTL in plaats van Wilders  NU 20.02.2017

Thieme vervangt Wilders Telegraaf 20.02.2017

Het Lagerhuis ontaardt in een kakofonie van verontwaardigd geschreeuw  VK 20.02.2017

’Stem verdelen over partijen’ Telegraaf 20.02.2017

Plasterk: “Ga stemmen”  RO 20.02.2017

Weerstand tegen voorbedrukte verkiezingsborden groeit  Den HaagFM 20.02.2017

Lijsttrekkers lijden virtuel  Telegraaf 20.02.2017

Lubach-app Kamergotchi megapopulair  Telegraaf 20.02.2017

‘Elke stem telt’  Telegraaf 20.02.2017

Stempassen naar overledenen Telegraaf 20.02.2017

Wilders mijdt opnieuw het debat, PvdA opent aanval op Klaver  VK 20.02.2017

Rollebollend gaat centrum-links voor de eenheid  Trouw 20.02.2017

Driekwart van de jongeren met een migratieachtergrond gaat niet stemmen  Trouw 20.02.2017

Wilders mijdt opnieuw het debat, PvdA opent aanval op Klaver  VK 19.02.2017

Zondag met Lubach lanceert verkiezings-app Kamergotchi NU 19.02.2017

19/02/17 Stilte voor de storm? Startposities zijn nu ingenomen.

Peiling: verschil PVV en VVD nog vier zetels  Telegraaf 19.02.2017

JOVD en DWARS roepen politiek op meer met jongeren te praten Den HaagFM 19.02.2017

Bedrijfsleven ‘verliezer’ in verkiezingsprogramma’s  Telegraaf 18.02.2017

Christenen aan politici: span de christelijke cultuur niet voor jullie campagne-karretje  Trouw 18.02.2017

Campagne anno 2017: verzwijg je partijnaam Trouw 18.02.2017

Het heilige stemrecht kan tot rampen leiden  Trouw 18.02.2017

Uw politieke nieuwsbrief: Jesse Klaver flirt met Sybrand Buma VK 17.02.2017

Stemhulp vaak onveilig  Telegraaf 17.02.2017

Verkiezingen moeten ook over Nederlandse identiteit gaan  Elsevier 17.02.2017

‘Politieke partijen willen dat monarchie blijft’  NU 17.02.2017

Verkiezingen moeten ook over Nederlandse identiteit gaan  Elsevier 17.02.2017

Partijprogramma’s langs de meetlat: verschil moet er zijn, maar niet te veel  VK 16.02.2017

Partijen vliegen elkaar in de haren over belastingen  Elsevier 16.02.2017

1,8 mln stemadviezen Telegraaf 16.02.2017

Het moest wel gezellig blijven bij debat Jongerenkieswijzer  Elsevier 16.02.2017

Stemwijzer voor fiscale maatregelen Telegraaf 16.02.2017

Denk en SP botsen in de Kamer over vermeende PKK-sympathieën  AD 16.02.2017

‘Jongeren zijn grootste groep niet-stemmers’ – klopt dit wel? VK 16.02.2017

Verkiezingsblog – ‘Programma’s partijen niet altijd in lijn met antwoorden aan Stemwijzer’  VK 16.02.2017

Overzicht: Effect verkiezingsprogramma’s op leefomgeving NU 15.02.2017

Partijen willen weer geld uitgeven  Telegraaf 16.02.2017

CPB: alle partijen geven veel uit, maar wat zijn de verschillen?  Elsevier 16.02.2017

De crisis is voorbij, partijen willen weer investeren  Trouw 16.02.2017

Linkse partijen goed voor koopkracht, VVD scoort op werkgelegenheid  NU 16.02.2017

Bezuinigen is uit, spenderen is in  AD 16.02.2017

Presentatie doorrekeningen CPB  Telegraaf 16.02.2017

Overzicht: Doorrekeningen verkiezingsprogramma’s per thema  NU 16.02.2017

Vernieuw de democratie! En snel!  VN 16.02.2017

Premier Rutte en Wilders in maart met elkaar in debat bij EenVandaag  NU 15.02.2017

Nu ook kerkelijke kieswijzer  Telegraaf 15.02.2017

Gemeenten mogen toch computers gebruiken voor stemmentelling  NU 15.02.2017

Zo’n 13 miljoen mogen stemmen  Telegraaf 15.02.2017

Bijna 13 miljoen kiesgerechtigden tijdens verkiezing Tweede Kamer  NU 15.02.2017

Vrije dag om te stemmen: Helemaal zo’n gek idee nog niet  AD 15.02.2017

Met 29 dagen op de klok dringt de tijd voor achtervolgers Rutte en Wilders  VK 14.02.2017

Alle lijsttrekkers op een rij:  Elsevier 14.02.2017

RTL houdt toch debat: deze partijen doen mee  Elsevier 14.02.2017

Toch ‘premiersdebat’ bij RTL, maar dan zonder VVD en PVV VK 14.02.2017

Verkiezingsdebat RTL gaat toch door zonder VVD en PVV   NU 14.02.2017

Geen debat, geen glorie AD 14.02.2017

Programma in strijd met rechtsstaat  Telegraaf 14.02.2017

‘Helft van par­tij­pro­gram­ma’s in strijd met rechtsstaat’  AD 14.02.2017

Juristen geven rode kaart aan vijf politieke partijen  Trouw 14.02.2017

Advocatenorde: 5 van de 13 partijen doen voorstellen in strijd met rechtsstaat VK 14.02.2017

‘Bijna helft programma’s grote partijen in strijd met rechtsstaat’  NU 14.02.2017

Opiniepeilers missen steeds grotere groepen Telegraaf 14.02.2017

Wetenschappers bezorgd: peilers missen groeiend deel van het volk VK 14.02.2017

Reuring op rechts: de verschillen tussen alle partijen  Elsevier 14.02.2017

RTL-debat zonder PVV en VVD  Telegraaf 14.02.2017

Vrees tellen stemmen Nijmegen Telegraaf 14.02.2017 
Wie kan met wie regeren? Bekijk het in deze coalitiewijzer
 VK 14.02.2017

Peilers missen groeiend deel van het volk  VK 14.02.2017

‘De VVD wil niet dat een linkse lijsttrekker het anti-PVV-momentum krijgt’  VK 13.02.2017

Lijsttrekkers opvallend eensgezind tijdens studentenverkiezingsdebat  OmroepWest 13.02.2017

Met 29 dagen op de klok dringt de tijd voor achtervolgers Rutte en Wilders VK 13.02.2017

Rutte in debat bij regionale omroep  Telegraaf 13.02.2017

Jongeren veel invloed op zetels Telegraaf 12.02.2017

RTL schrapt ‘premiersdebat’ na afzeggingen NU 12.02.2017

RTL-premierdebat valt in het water na afzeggingen Wilders en Rutte VK 12.02.2017

Wilders zegt af voor debat RTL Telegraaf 12.02.2017

RTL schrapt premiersdebat na annulering van Wilders en Rutte  Elsevier 12.02.2017

‘Premiersdebat’ RTL geannuleerd na afzegging Wilders en Rutte  Trouw 12.02.2017

Op zoek naar stemadvies Telegraaf 12.02.2017

Veel online stemadvies gezocht voor verkiezingen AD 12.02.2017

Stemhulp voor natuur en milieu  Telegraaf 12.02.2017

Programma’s CDA en VVD zijn dat van PVV genaderd Trouw 11.02.2017

Aleid Truijens: Welke partij verleidt de miljoen zzp’ers?   VK 11.02.2017

Economische revolutie zet Den Haag op stelten  Telegraaf 11.02.2017

Programma’s CDA en VVD zijn dat van PVV genaderd Trouw 11.02.2017

Veel kiezers overwegen stem op Rutte om Wilders uit Torentje te houden  VK 11.02.2017

Vul hier het Kieskompas in Trouw 11.02.2017

Ook stemhulp Kieskompas online gegaan NU 11.02.2017

Kieskompas de lucht in  Telegraaf 11.02.2017

Wie kan met wie regeren? Bekijk het in deze coalitiewijzer VK 10.02.2017

’Politici hebben geen verhaal voor werkenden’  Telegraaf 10.02.2017

Kieskompas gaat zaterdag online  Telegraaf 10.02.2017

Mag jij voor het eerst stemmen?  Telegraaf 10.02.2017

Landelijk Kinderrechten verkiezingsdebat in Lyceum Zandvliet Den HaagFM 09.02.2017

Rusland: bewering hack Nederlandse verkiezingen ‘bizarre hysterie’  Elsevier 09.02.2017

Kremlin: ’Beweringen over hacken verkiezingen onzin’ Telegraaf 09.02.2017

Lees en bepaal uw stem: vijf vragen aan lijsttrekkers  Elsevier 09.02.2017

Verkiezingshow jongeren vanuit kelder Binnenhof  Telegraaf 09..02.2017

StemWijzer over de miljoen Telegraaf 09.02.2017

‘Leden stembureaus niet of nauwelijks gescreend’  NU 09.02.2017

‘Stemmentellers worden nauwelijks gescreend’ AD 09.02.2017

Geen zorgen om extra kosten stemmen optellen Telegraaf 09.02.2017

Geen zorgen kosten stemmen Telegraaf 09.02.2017

De nachtmerrie van Plasterk: ‘rigged elections!’  Trouw 09.02.2017

Iedereen kan stemmen tellen Telegraaf 08.02.2017

Wie kan met wie regeren? Bekijk het in deze coalitiewijzer VK 08.02.2017

In debat zonder Wilders was samenwerken het grote woord VK 08.02.2017

Verkiezingsblog – Ledental partijen nam licht toe in 2016 VK 08.02.2017

Ledenaantallen politieke partijen vorig jaar licht gestegen NU 08.02.2017

 Meer leden politieke partijen Telegraaf 08.02.2017

In verkiezingsstrijd is alles geoorloofd Telegraaf 08.02.2017

Lijsttrekkers kruisen degens in eerste televisiedebat NU 08.02.2017

Volg live: lijsttrekkersdebat Telegraaf 08.02.2017

StemWijzer op vingers getikt Telegraaf 08.02.2017

Wat is de waarde van peilingen in de democratie?  Elsevier 08.02.2017

StemWijzer berispt voor monitoren stemvoorkeur gebruikers NU 08.02.2017

Stemwijzer mag politieke voorkeuren niet zomaar verzamelen  Elsevier 08.02.2017

Gehandicapte wil hulp in stemhokje Telegraaf 08.02.2017

‘Verstandelijke beperkte moet meer hulp krijgen bij verkiezingen’  AD 08.02.2107

Volg hier live het eerste lijst­trek­kers­de­bat  AD 08.02.2017

Tweets door ‎@LSchuren   AD 08.02.2017

74 Haagse kandidaten bij Tweede Kamerverkiezingen Den HaagFM 08.02.2017

Honderden studenten in debat met politici tijdens MBO Debattoernooi Den HaagFM 07.02.2017

Verkiezingsblog – Rutte belooft vooral: hij belooft niets meer VK 07.02.2017

Partijwijzer voor jongeren  Telegraaf 07.02.2017

‘Gat’ in code StemWijzer gedicht  Telegraaf 07.02.2017

Stemwijzer gehackt: deze partijen zijn populairst  Elsevier 07.02.2017

StemWijzer maakt per ongeluk resultaten zichtbaar Trouw 07.02.2017

‘Niet goed nagedacht over beveiliging Stemwijzer’  VK 07.02.2017

Totaaluitslag StemWijzer was enige tijd in te zien  NU 07.02.2017

StemWijzer berispt voor monitoren stemvoorkeur gebruikers NU 07.02.2017

Lek in Stemwijzer  Telegraaf 07.02.2017

Hoop voor de zwevende kiezer: de Stemwijzer is er weer  VK 07.02.2017

Nieuwe Stemwijzer gepresenteerd in DenHaag Den HaagFM 06.02.2017

Haagse stichting maakt Tweede Kamerverkiezingen begrijpelijk voor laag geletterden Den HaagFM 06.02.2017

StemWijzer wordt veel gebruikt  Telegraaf 06.02.2017

StemWijzer extra beveiligd  Telegraaf 06.02.2017

Dubieuze grafiekjes van SP en GroenLinks VK 05.02.2017

Spoedoverleg over handmatig tellen van de stemmen   VK 05.02.2017

Weinig veranderingen in peiling Telegraaf 05.02.2017

‘Programma’s te moeilijk’ Telegraaf 05.02.2017

‘Politiek ziet laaggeletterden over het hoofd’ Trouw 05.02.2017

Politieke partijen zien laaggeletterden over het hoofd AD 05.02.2017

‘Hoge opkomst verwacht’ Telegraaf 04.02.2017

Zorgen VNG over verkiezingen Telegraaf 04.02.2017

Gemeenten uiten zorgen over handmatig stemmen tellen bij verkiezingen NU 04.02.2017

Gemeenten bezorgd over handmatig tellen van stemmen AD 04.02.2017

Gemeenten voorzien hoge opkomst bij Tweede Kamerverkiezingen NU 04.02.2017

Opeens zijn Rutte en Wilders niet meer de enige premierskandidaten  VN 04.02.2017

Arib duldt geen uitstel verkiezingsuitslag  Telegraaf 04.02.2017

Kiesraad stelt besluit over deelname partijen aan verkiezingen uit  NU 03.02.2017

Partijen verkiezingen bekend  Telegraaf 03.02.2017

StemWijzer maandag open  Telegraaf 03.02.2017

Kieswijzer voor LGBT  Telegraaf 03.02.2017

Twijfelende kiezers kunnen vanaf maandag terecht bij StemWijzer AD 03.02.2017

28 partijen verkiesbaar Telegraaf 03.02.2017

28 partijen doen mee aan verkiezingen: hoe verder?  Elsevier 03.02.2017

28 partijen mogen meedoen aan verkiezingen AD 03.02.2017

Accepteer dat het een strijd wordt tussen Wilders en de rest  Elsevier 03.02.2017

Stemmen in buitenland populair Telegraaf 03.02.2017

Tilburg peilt op nieuwe manier: PVV kleiner, D66 groter VK 02.02.2017

Politieke reclame mag  Telegraaf 02.02.2017

Petitie meet draagvlak nieuwe partij  Telegraaf 02.02.2017

Jongeren, stop eens met zeuren en ga naar de stembus  Elsevier 02.02.2017

Baudet: ‘Ongehoord dat FvD niet meedoet aan NOS-debat’  Elsevier 02.02.2017

Wilders slotdebat met Asscher en Segers Telegraaf 02.02.2017

Wilders in slotdebat verkiezingscampagne tegen Asscher en Segers NU 02.02.2017

Wilders tegenover Asscher en Segers in laatste ver­kie­zings­de­bat AD 02.02.2017

GEMEENTEN GEVEN WEINIG INFORMATIE OVER STEMBUREAUS VRIJ  BB 02.02.2017

NVVB ZIET STEMMEN TELLEN MET DE HAND NIET ZITTEN BB 02.02.2017

Handmatig stemmen tellen? Kiesraad voorziet moeilijkheden  Elsevier 01.02.2017

Verkiezingen – Wat is waar? Dubieus grafiekje van GroenLinks VK 01.02.2017

VVD en PVV overwegen boycot premiersdebat RTL bij meer deelnemers VK 01.02.2017
Verkiezingsblog – RTL houdt vast aan mogelijke uitbreiding ‘premiersdebat’ ondanks protest
 VK 01.02.2017

Stemmen met de hand opgeteld Telegraaf 01.02.2017

Stemmen worden op 15 maart voor de zekerheid met de hand geteld VK 01.02.2017

Kritiek ‘traag’ besluit stemmen Telegraaf 01.02.2017

Stemmen tellen met de hand Telegraaf 01.02.2017

Stemmen in buitenland populair  Telegraaf 01.02.2017

Vrijwel geen enkele partij heeft concrete plannen voor klimaatakkoord Trouw 31.01.2017

Kiesraad: 31 partijen bij verkiezingen  Telegraaf 31.01.2017

31 partijen op het stembiljet; kritiek vanuit nieuwe partijen op gemeenten VK 31.01.2017

31 partijen willen deelnemen aan verkiezingen: hoe verder?  Elsevier 31.01.2017

Maar liefst 50 partijen halen de verkiezingen niet AD 31.01.2017

VVD en PVV grootste partijen Telegraaf 30.01.2017

Vier nieuwe partijen leveren voldoende handtekeningen in bij Kiesraad  VK 30.01.2017

Politieke partijen beginnen met voorsorteren  Trouw 30.01.2017

Zeventig procent van kiezer nog zwevend  AD 26.01.2017

Zo’n verkiezingscampagne, die maakt kiezers cynisch  Elsevier 26.01.2017

RTL nodigt meer lijsttrekkers uit voor debat als verschillen in peilingen te klein zijn VK 26.01.2017

RTL nodigt desnoods zes lijsttrekkers uit  Telegraaf 26.01.2017

Partijen puzzelen op lijstcombi’s  Telegraaf 25.01.2017

RTL nodigt meer lijsttrekkers uit voor debat als verschillen in peilingen te klein zijn  VK 26.01.2017

Drukte bij verkiezingsbalie in stadhuis, het regent ondersteuningsverklaringen Den HaagFM 25.01.2017

Geen ‘links’ tv-debat verkiezingen Telegraaf 25.01.2017

Verkiezingsblog – Tichelaar overstag, Krol toch welkom in Groningen  VK 24.01.2017

Veiligheidsdienst zoekt jonge hackers tegen Russische dreiging Trouw 24.01.2017

Plasterk onderzoekt kwetsbaarheid verkiezingen voor hacks NU 23.01.2017

Onderzoek hacks verkiezingen   Telegraaf 23.01.2017

Race om het Torentje is bron van ellende Trouw 22.01.2017

Geen uitsluiting debat Groningen Telegraaf 20.01.2017

De democratie draait juist uitstekend Trouw 20.01.2017

Het nieuwe Kamerlid is hoogopgeleid, randstedelijk en man  Trouw 20.01.2017

Mannen uit Randstad domineren kieslijsten Tweede Kamer NU 20.01.2017

Verkiezingsblog – Liberale partij besluit om níet mee te doen met verkiezingen VK 19.01.2017

PvdA en D66 lopen weg van NAVO-verplichtingen  VK 18.01.2017

Nieuwe partijen verrassen met nieuwe aanpak  VK 16.01.2017

Bij partijcongressen komt één ding terug: Rutte moet weg  Elsevier 16.01.2017

‘Verkiezingen Provinciale Staten 2019 bepalen politieke toekomst van Nederland’ VK 15.01.2017

Hoe gaan SP, CDA en PvdA de campagne in? VK 15.01.2017

Een harde en brede aanval op de VVD en Rutte Trouw 15.01.2017

Verkiezingsspecial

VK 14.01.2017 Weet je al wat je gaat stemmen? Nee? De Volkskrant houdt je hier op de hoogte met podcasts, video’s en specials. Dan kun je op 15 maart weloverwogen naar de stembus.

‘Kiesdrempel naar drie zetels’  Telegraaf 14.01.2017

Stembiljet van een meter

Telegraaf 13.01.2017 Er dreigen zo veel partijen mee te doen aan de Tweede Kamerverkiezingen dat het stembiljet wellicht een meter groot wordt. Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken) houdt er rekening mee dat het papier 100 bij 70 cm moet zijn.

Momenteel hebben 81 groeperingen een partijnaam laten registreren bij de Kiesraad. Het is in de laatste decennia niet eerder voorgekomen dat dit er zo veel waren, schrijft Plasterk aan de Kamer.

De ervaring leert dat lang niet alle partijen ook daadwerkelijk meedoen aan de verkiezing. Maar Plasterk houdt er wel rekening mee dat ze niet allemaal op het standaard stembiljet (70 bij 50 cm) zullen passen en dat een verdubbeling in oppervlakte nodig is als er meer dan 32 partijen meedoen.

Het papier moet onder meer zo groot zijn omdat de minister wil dat alle partijen op dezelfde kant van het papier staan. Zo wordt niemand benadeeld met een minder zichtbare plek op de lijst. Bovendien bestaat met dubbelzijdige bedrukking het gevaar dat de stem met het potlood doorgedrukt wordt en die verkeerd wordt geteld.

LEES MEER OVER; RONALD PLASTERK TWEEDE KAMER STEMMEN VERKIEZINGEN

Alle partijen verschijnen op voorzijde stembiljet voor verkiezingen NU 13.01.2017

Iedereen op voorzijde stembiljet Telegraaf 13.01.2017

Tweede Kamer krijgt team om hacks te voorkomen

VK 12.01.2017 De Tweede Kamer krijgt een speciaal team om hacks te voorkomen. Dit stelt Kamervoorzitter Khadija Arib vandaag na berichtgeving over het hacken van Kamerleden. Journalisten wisten onder andere het Twitteraccount van SGP-lijsttrekker Kees van der Staaij binnen te dringen.

De Kamervoorzitter laat weten dat ze het heel erg vervelend vindt dat er blijkbaar zo gemakkelijk kan worden ingebroken op de accounts van politici. ‘Daarom stellen we experts op het gebied van automatisering en veiligheid beschikbaar’, licht de woordvoerder van Arib toe. ‘Deze hebben we al in huis dus Kamerleden kunnen daar per direct terecht voor advies en ondersteuning.’

De accounts op bijvoorbeeld Facebook en Twitter zijn allemaal door politici zelf aangemaakt, in sommige gevallen al vele jaren geleden. ‘Niet iedereen zal bijvoorbeeld weten waar je op moet letten bij het aanmaken van een veilig wachtwoord. Daar is nu een loket voor’, aldus de woordvoerster.

RTL Nieuws slaagde er naar eigen zeggen ‘eenvoudig’ in om de social media-accounts (twitter, Facebook en Linkedin) van enkele politici binnen te komen. De inloggevens bleken op internet te vinden te zijn, dankzij verschillende datalekken. SGP-leider Kees van der Staaij, die lid is van de commissie Stiekem waar de inlichtingendiensten geheime informatie delen, en CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, lid van de Raad van Europa, behoorden tot de Kamerleden die ‘ gehackt’ werden door RTL Nieuws.

Omtzigt verdedigt zich op Twitter tegen de berichtgeving. ‘Eh RTL vertelde me dat ze geprobeerd hebben mijn twitter account te hacken. Daarin faalden ze’, schrijft de CDA-politicus. Ze wisten enkel een oud-LinkedIn-account binnen te komen. Hij voegt toe: ‘LinkedIn account gebruik ik niet. Pogingen om in te loggen bij mijn twitter en Facebook lukten niet.’

View image on Twitter

  Follow  RTL Nieuws   ✔@RTLnieuws

We hebben niet zo’n leuke verrassing voor een paar politici. Maar zo makkelijk was het hacken van hun accounts: http://www.rtlnieuws.nl/nederland/politiek/rtl-nieuws-toont-aan-zo-makkelijk-is-het-hacken-van-politici …

12:36 PM – 12 Jan 2017

Russische hacks

Minister Koenders: we moeten zeer alert zijn © ANP

Lees ook:

Koenders ‘alert op’ hackende Russen. Hoe voorbereid zijn wij?Overheidsinstellingen structureel doelwit van spionageaanvallen.

Eerder vandaag meldde minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders ‘zeer, zeer alert’ te zijn op cyberaanvallen. Politieke partijen zijn daarom bijgepraat door het Nationaal Cyber Security Centrum NCSC.

‘Ik ben niet naïef,’ zei Koenders vandaag tegen de NOS tijdens zijn bezoek aan de VS. De Nederlandse bewindsman probeert te achterhalen of bij de Amerikaanse onderzoeken naar Russische hacks tijdens de verkiezingen ook aanwijzingen zijn gevonden voor bedreigingen voor Nederland.

Dossier: is onze democratie in gevaar?

Volg en lees meer over:   TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN   BERT KOENDERS   INTERNETCRIMINALITEIT   NEDERLAND   AIVD   POLITIEK

Den Haag vreest voor eigen digitale veiligheid Trouw 12.01.2017

Nederland ‘zeer alert’ op Russische hacks Trouw 12.01.2017

Koenders: niet naïef over cyberaanvallen VK 12.01.2017

Koenders ‘alert op’ hackende Russen. Hoe voorbereid zijn wij? VK 12.01.2017

Tsjechisch anti-hackbeleid verdient navolging VK 12.01.2017

Klaar voor eindsprint richting 15 maart

Trouw 07.01.2017 De politiek staat tot 15 maart volledig in het teken van de landelijke verkiezingen. De elf gevestigde partijen in de Tweede Kamer maken zich op voor de eindsprint. Onder welk gesternte beginnen ze de campagne en wat staat er voor hen op het spel?

VVD: Verder in het torentje

Met minder dan een tweede plaats houden de liberalen eigenlijk geen rekening

© anp.

Mark Rutte in het Glazen Huis.

De VVD heeft één doel: de PVV voorblijven en opnieuw de grootste partij worden. Dan kan lijsttrekker Mark Rutte direct de leiding nemen bij de formatie. Met minder dan een tweede plaats houden de liberalen eigenlijk geen rekening. Zij denken dat Rutte alsnog premier wordt als Wilders geen coalitiepartners vindt. Rutte profileert zich als internationaal ervaren staatsman en premier die Nederland uit de crisis trok.

Tegelijkertijd is hij de man van het volk die een concert van de Toppers bezoekt, ‘pleur op’ zegt over een demonstrant die een journalist lastigviel, en vindt dat Nederlandse jihadisten het beste in Syrië kunnen sneuvelen. Met dat soort uitspraken probeert de VVD de PVV van het lijf te houden. Ook fractievoorzitter Halbe Zijlstra kan flink rechts uit de heup schieten, maar hij maakt juist brokken. Hij bood zijn excuses aan voor de bewering dat vluchtelingen gratis borstvergrotingen krijgen en erkende dat zijn verdediging van de kleur van Zwarte Piet bij een praatprogramma onhandig was.

GroenLinks: Zelfvertrouwen

Met de nieuwe, frisse leider Jesse Klaver heeft ze een troef in huis die hoogstens te vroeg kan pieken

GroenLinks blaakt van het zelfvertrouwen. Met de nieuwe, frisse leider Jesse Klaver heeft ze een troef in huis die hoogstens te vroeg kan pieken. Met zijn verhalen vóór empathie en tegen economisme trekt hij volle zalen, bij zijn meet-ups zit een heel nieuw publiek. De ultieme droom, waarover in GroenLinks vrijelijk wordt gesproken: de PvdA verslaan, leider worden op links en uit die eeuwige oppositiebanken raken. Voorwaarde is wel dat Klaver het goed doet in verkiezingsdebatten. De concurrentie komt daar met geslepen messen om de populaire en idealistische new kid in town met de realiteit om de oren te slaan.

© ANP. Jesse Klaver van GroenLinks

Partij voor de Dieren: Continuïteit

Voor de Partij voor de Dieren wordt het een campagne als alle andere met hetzelfde verhaal en dezelfde mensen

Voor de Partij voor de Dieren wordt het een campagne als alle andere met hetzelfde verhaal en dezelfde mensen. Esther Ouwehand en lijsttrekker Marianne Thieme zitten al tien jaar in de Kamer en willen er nog een periode aan vastknopen met de presentatie van een alternatieve koers, een ‘Plan B’, voor Nederland. De vraag is of zij nu wél boven de twee zetels uitkomen, want grote concurrent GroenLinks timmert stevig aan de weg.

50Plus: Houd de rijen gesloten

Op geruzie had de ouderenpartij de afgelopen jaren een abonnement

Met de duimen omhoog lieten de kandidaat-Kamerleden van 50Plus zich deze week fotograferen tijdens hun heidagen in Gelderland. De teambuildingweek diende een duidelijk doel: alle potentiële politici op één lijn krijgen, ook over andere zaken dan pensioenen, om heibel te voorkomen. Op geruzie had de ouderenpartij de afgelopen jaren een abonnement. Voorman Henk Krol stapte op na pensioengesjoemel, vervolgens werd Norbert Klein de deur gewezen, waarna Krol weer als partijleider werd binnengehaald. De partij voedt het beeld dat ouderen het slecht hebben. Dat is – gemiddeld – niet zo, maar 50Plus profiteert er volop van.

PVV: Vleugels

De zwaar beveiligde politicus communiceert voornamelijk via tweets, maar hij slaat geen verkiezingsdebat over

De aanloop naar de verkiezingen was voor de PVV nog nooit zo gunstig. In 2012 stond de PVV in de peilingen vrijwel constant lager dan de VVD, maar ook onder de SP die tot de PvdA omhoog schoot het veld domineerde. Nu doet Wilders dat. De Brexit, Trump, zijn rechtszaak, de Zaanse treitervlogger, aanslagen, maar vooral de vluchtelingen: het geeft Geert Wilders allemaal vleugels, hij is al maandenlang de onbetwiste leider in de peilingen.

Voorlopige kroon op het werk is dat hij bij EenVandaag het premiersdebat mag doen, tegen Mark Rutte. Sowieso is hij in de campagne vaker op tv dan ooit; de zwaar beveiligde politicus communiceert voornamelijk via tweets, maar hij slaat geen verkiezingsdebat over. Politiek zit de PVV in een isolement. Het CDA wil niet weer met Wilders in zee, de VVD stelt als voorwaarde dat hij zijn ‘minder-minder’ uitspraak terugneemt. 50Plus heeft juist openlijk gezegd de PVV niet op voorhand uit te sluiten.

© ANP. Gert-Jan Segers van de ChristenUnie.

ChristenUnie: Eigen koers

De ChristenUnie gaat zonder angst voor verlies de campagne in

De ChristenUnie gaat zonder angst voor verlies de campagne in. De partij verwacht ongeveer hetzelfde aantal zetels te halen als de huidige vijf, en hoopt voorzichtig op één of twee zetels extra. Ook de fractie blijft grofweg hetzelfde. De huidige Kamerleden vormen de top vijf van de kandidatenlijst.

Partijleider Gert-Jan Segers heeft het overbruggen van kloven in de samenleving tot zijn algemene thema gemaakt. Maar sommige oplossingen die de ChristenUnie aandraagt zullen vooral de eigen achterban aanspreken, zoals een betere fiscale behandeling van gezinnen met één kostwinner en meer kinderbijslag ten koste van subsidies voor kinderopvang.

D66: Volkser

De inzet van D66 is vooral het CDA voor te blijven. Die partij is nu net iets groter en aast op dezelfde positie

Met 500 jonge vrijwilligers in het land, die drie weekeinden gaan folderen, zal het aan geestdrift niet ontbreken in de D66-campagne. Het doel is 25 zetels (een verdubbeling) en/of de derde partij worden. Dat zou D66 een sterke positie geven bij de formatie, want Alexander Pechtold wil regeren. De inzet van D66 is vooral het CDA voor te blijven. Die partij is nu net iets groter en aast op dezelfde positie. Het tij lijkt voor D66 minder gunstig dan een jaar geleden; rond het Oekraïne-referendum was er een piek in de peilingen, sindsdien daalt de populariteit gestaag.

Pechtold probeert intussen nieuwe doelgroepen te bereiken. Hij ging voor de commerciële zender SBS6 op reis met de Volendamse zangers Nick en Simon en trad bij RTL4 op met tv-ster Chantal Janzen. Met de slogan ‘gelijke kansen voor iedereen’ wil D66 uitdragen dat zij de groeiende tweedeling bestrijdt. Voor de vrijzinnige profilering zorgt Kamerlid Pia Dijkstra, met haar initiatiefwetten over voltooid leven en orgaandonatie.

PvdA: Schade beperken

Binnen de partij wordt rekening gehouden met verlies. Als Asscher de schade enigszins kan beperken zou dat al heel wat zijn

© anp.

Alexander Pechtold van de D66.

Niemand stemt op een partij die zelf het kopje laat hangen, die waarschuwing van Diederik Samsom heeft de PvdA goed in de oren geknoopt. De peilingen mogen de sociaal-democraten aanhoudend decimeren, de partij verloor drie verkiezingen op rij, maar naar buiten toe blijven de PvdA’ers optimist