Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 1

Begroting 2018

Het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp) groeit dit jaar met 3,3 procent: een uitzonderlijke stijging. Dat maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdagochtend bekend. Heeft dit invloed op de kabinetsformatie?

Al dertien kwartalen op rij wordt er meer geld uitgegeven door de Nederlandse consument. Het vertrouwen in de economie staat op het hoogste punt in tien jaar. Het Centraal Planbureau (CPB) moet de raming voor het jaar 2017 naar boven bijstellen.

En de formatie?

Hebben deze groeicijfers invloed op de formatie? Waarschijnlijk wel, het aankomende kabinet zal meer bewegingsruimte hebben op de begroting. Als de economie groeit, stijgen ook de inkomsten uit belastingen. ‘Maar het is niet zo dat alle wensen opeens kunnen worden gehonoreerd,’ zegt fractieleider Alexander Pechtold van D66, die de verwachtingen tempert.

Mark Rutte zei voor de coalitie-onderhandelingen dat de groei mede te danken is aan het kabinetsbeleid van Rutte II. ‘Die rol kan bescheiden zijn, maar de regering speelt er natuurlijk altijd een rol in.’

Bewindslieden blij met groei

Ook PvdA-minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën is blij met de nieuwe cijfers van het CBS. ‘Het gaat op alle fronten goed met de Nederlandse economie en de overheidsfinanciën. De hervormingen van de afgelopen jaren betalen zich uit. De economie groeit stevig, de werkloosheid daalt. Het begrotingsoverschot neemt toe en ook de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn is positief gebleven, ondanks de extra uitgaven aan de zorg.’

Minister Henk Kamp (VVD) van Economische Zaken meent dat de groeispurt van de Nederlandse economie vooral te danken is aan succesvol ondernemerschap. ‘In het tweede kwartaal was de groei in Nederland meer dan het dubbele van die in Europa en de Verenigde Staten. Dat is het resultaat van succesvol ondernemerschap en van hard werken door de werknemers in het bedrijfsleven en de collectieve sector. Het succesvolle kabinetsbeleid heeft dat ondersteund.’

Vooruitzichten

Door een spectaculaire groei van de economie dit en volgend jaar kan het nieuwe kabinet meer geld uitgeven dan eerder gedacht. Door die groei gaan er minder uitgaven naar uitkeringen en komt er aan belasting meer binnen. Dat is allebei gunstig voor de overheidsfinanciën. Het huidige kabinet laat dit jaar een overschot op de begroting achter van 4,4 miljard euro. Volgend jaar is dat overschot 6,9 miljard en in 2021 is het 13 miljard.

Dat voorspelt de rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau, vandaag. Het CPB gaat daarbij uit van de theoretische en onwaarschijnlijke situatie dat het nieuwe kabinet het beleid van het huidige VVD-PvdA-kabinet onveranderd doorzet.

Als de huidige formatie met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wordt afgesloten met een regeerakkoord, maakt het CPB een nieuwe economische voorspelling tot 2021 – het beoogde laatste kabinetsjaar. Aan het verschil met de cijfers van vandaag zal dan te zien zijn, wat het effect van het nieuwe kabinetsbeleid is op de economie, werkloosheid, koopkracht en overheidsfinanciën.

Het CPB schat de economische groei dit jaar op 3,3 procent en volgend jaar op 2,5 procent. Daarna groeit de economie met naar schatting 1,8 procent per jaar door. De 3,3 procent groei van dit jaar is spectaculair. Voor het eerst sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 komt de groei boven de 3 procent.

De afgelopen jaren probeerde het CPB en kabinet Nederland juist te laten wennen aan het idee dat de Nederlandse groei nooit meer boven de 2 procent zou komen. Dat dit nu en volgend jaar toch gebeurt, is te danken aan een veel betere ontwikkeling dan gedacht van de Nederlandse export.

De economische groei gaat gepaard met een snellere daling dan verwacht van de werkloosheid. Dit jaar komt die op 4,9 procent van de beroepsbevolking en volgend jaar op 4,3 procent. Daarmee is volgens het CPB de bodem wel bereikt, want in de jaren daarna stijgt dat percentage weer naar 4,6 procent. Dat is een verlaat gevolg van het stijgen van de lonen de komende jaren. Als die te hoog worden, nemen bedrijven weer minder mensen aan en stijgt de werkloosheid.

De loonstijgingen zijn niet zo spectaculair als de economische groei doet vermoeden. Het CPB schat dat werknemers gemiddeld elk jaar 0,7 procent meer loon krijgen. Opmerkelijke koopkrachtstijgingen voorspelt de economische adviseur van het kabinet dan ook niet. Elk jaar komt er ongeveer een half procent aan koopkracht bij.

Dat is een contrast met vorig jaar toen de koopkracht steeg met 2,6 procent. Dat kwam doordat het huidige kabinet, Rutte II, besloot de kiezer 5 miljard euro lastenverlichting te schenken ter gedeeltelijke compensatie van de offers die belastingbetalers hebben gebracht in de crisisjaren.

Bij de raming heeft het CPB rekening gehouden met de extra uitgaven aan verpleeghuiszorg. Die extra uitgaven lopen op tot 2,2 miljard in 2021. Desondanks zijn de overschotten op de overheidsbegrotingen tot 2021 groter dan waar het CPB in juni nog rekening mee hield. In 2021 verwacht het CPB een staatsschuld van 45 procent van het bbp. Dat is hetzelfde niveau als in 2007, voordat de financiële crisis begon.

Of het nieuwe kabinet een begrotingsoverschot geheel of gedeeltelijk uitgeeft of besteedt aan het aflossen van de staatsschuld, is een politieke keuze. Theoretisch zou het kunnen aankoersen op een tekort van 3 procent – de Brusselse norm. Dan kan het nieuwe kabinet in 2021 ruim 37 miljard euro extra uitgeven aan het politieke verlanglijstje waarop duurzaamheid, defensie, onderwijs, zorg en infrastructuur staan. Dat het nieuwe kabinet aankoerst op een tekort is echter onwaarschijnlijk.

Haagse topambtenaren adviseren elk nieuw kabinet hoe het met de overheidsfinanciën om moet gaan. Dit keer is het advies kort en goed: geef niets extra uit en bezuinig evenmin. Dat komt neer op een advies om het dak te repareren als de zon schijnt. Oftewel: in tijden van economische voorspoed streven naar een zo groot mogelijk begrotingsoverschot om de staatsschuld mee af te lossen.

Het zou een unicum zijn in de Nederlandse geschiedenis. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft geen kabinet de verleiding van economische groei kunnen weerstaan: extra geld uitgeven in plaats van het dak repareren.

Toch zit er zo’n reparatieadvies in de cijfers van het CPB verborgen. Het gaat daarbij om het zogenoemde houdbaarheidssaldo. Dat cijfer vertelt of ‘het huidige niveau van regelingen en voorzieningen’ ook op de lange termijn – denk aan 2060 – houdbaar is. Zodra het nieuwe kabinet iets gaat afknabbelen van de miljarden van het begrotingsoverschot, verslechtert dat houdbaarheidssaldo meteen.

Zo besloot het huidige demissionaire kabinet tot de hogere verpleegzorguitgaven en ziet het nieuwe kabinet de houdbaarheid van de overheidsfinanciën dalen van 0,5 procent van het bbp, naar 0,2 procent. Die daling wordt dan nog flink gedempt door de spectaculaire groei die het CPB vandaag voorspelt.

Zijn de magere jaren nu echt voorbij? Lees hier meer over het economisch herstel:

Minder werkloosheidsuitkeringen
Door het economisch herstel zal het UWV dit jaar 700 miljoen euro minder kwijt zijn aan werkloosheidsuitkeringen. De uitkeringslasten dalen in 2017 tot 4,9 miljard euro.

Een goed gevulde staatskas
Voor de formatieonderhandelingen begonnen, had Dijsselbloem goed nieuws voor de partijen: In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product. In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 10,7 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft.

Het kan niet op: economische groei en begrotingsoverschot blijven toenemen
En dat zal de komende jaren nog wel even doorgaan, becijferde het Centraal Planbureau (CPB) eind maart.

Rutte over economische cijfers#formatiepic.twitter.com/gI2LQP2rs2

Twitter Tobias den Hartog (@DenhartogT) 16 augustus 2017

Spanningen in het demisionaire kabinet met de Begroting 2018

De onenigheid tussen VVD en PvdA over de lerarensalarissen leek tot een crisis te leiden in het demissionaire kabinet. Volgens de sociaal-democraten valt het allemaal reuze mee.

Coalitiepartner VVD zou bereid zijn concessies te doen en meer geld in het basisonderwijs te willen steken, zo meent de PvdA. Donderdagochtend publiceerde De Telegraaf een bericht waarin fractievoorzitter Halbe Zijlstra het gedrag van PvdA-leider Lodewijk Asscher hekelt.

Nieuw kabinet moet kans grijpen om de belasting te verlagen, vindt Syp Wynia: ‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

1,8 miljard euro

Zijlstra gaf aan dat de PvdA kan fluiten naar de hogere salarissen voor leraren die de partij in de begroting voor 2018 eist. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra.

Omdat de formatiepartijen voorlopig niet met een regeerakkoord zullen komen, zal de begroting voor 2018 worden opgesteld door het demissionaire kabinet. Die begroting zorgt, met als aanleiding een (korte) nationale staking van leraren eind juni, voor geruzie tussen de partijen.

Asscher dreigt de begroting niet te ondertekenen, tenzij een salarisverhoging voor de leraren wordt meegenomen. De loonsverhoging kan het kabinet zo’n 1,8 miljard euro kosten.

AD 11.08.2017

AD 11.08.2017

Hoop gevestigd op formatiepartijen

Maar de situatie is niet zo ernstig, meent PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. Omdat de VVD niet uitsluit aan de formatietafel alsnog te zullen meegaan in een salarisverhoging voor leraren in het basisonderwijs, is er geen reden tot zorg.

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om ‘in afstemming met de formerende partijen hierover overeenstemming te bereiken’. ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen, waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet,’ aldus Zijlstra.

‘Dan moet het volgens mij snel geregeld kunnen worden,’ reageert Nijboer op donderdag.

Mogelijk komt een wijzigingspakket voor de begroting voor 2018, samengesteld door de formatiepartijen, alsnog bij het demissionaire kabinet terecht, en worden aangepaste maatregelen nog in de Miljoenennota verwerkt.

‘Moet om inhoud gaan’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt overigens voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

Gerry van der List: Het nut van kibbelen en vliegen afvangen in de politiek

PO in Actie was betrokken bij de protestactie in juni. Duizenden basisscholen bleven het eerste uur van de dag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie tegen RTL Nieuws. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

‘Asscher schoot zichzelf in de voet met leraren’

Opnieuw hommeles in het demissionaire kabinet, nu VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra de hakken nog eens goed in het zand zet in de kwestie over de lerarensalarissen. Zijn partij is niet van plan om zomaar akkoord te gaan met de eisen van de PvdA voor hogere salarissen voor leraren in de begroting over 2018.

‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra in De Telegraaf.

Asscher zette verhouding op scherp 

PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft zichzelf volgens de VVD’er in de vingers gesneden door te dreigen zijn handtekening niet onder het begrotingsakkoord van dit demissionaire kabinet te zetten als er geen afspraken worden gemaakt over hogere lonen.

Arendo Joustra: als Asscher leraren meer salaris wil geven, had hij aan de formatie mee moeten doen >

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om, ‘in afstemming met de formerende partijen (dat zijn naast de VVD, het CDA, D66 en de ChristenUnie, red.) hierover overeenstemming te bereiken’: ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet.’

Alsnog geld vrijmaken voor salarissen?

De VVD-fractievoorzitter sluit overigens niet uit dat er alsnog geld wordt vrijgemaakt voor hogere salarissen, maar dan omdat het door de formerende partijen wordt afgesproken, en niet omdat de PvdA dat zo graag wil. De begroting van volgend jaar is pas definitief net voor Kerst,’ zegt Zijlstra.

De onderhandelende partijen kunnen bijvoorbeeld nog een gezamenlijk wijzigingspakket indienen nadat het demissionaire kabinet een eigen begroting heeft gemaakt. Volgens De Telegraaf houden ze er bij de vier formerende partijen rekening mee dat het kabinet uiteenspat, dat de PvdA vertrekt uit het kabinet en dat de begroting op het liberale bordje komt te liggen.

Aanstaande coalitiepartijen moeten heel snel belastingdruk verlagen, meent Syp Wynia in Elsevier Weekblad‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

De formatie is gisteren weer officieel begonnen na een vakantieperiode. D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers keken elkaar eens diep in de ogen. Tussen hen zijn de verschillen ogenschijnlijk het grootst. Pechtold vindt het daarom beter om af te spreken dat ‘we het ene probleem aanpakken op de manier die jij ideaal vindt, en het andere zoals de ander dat zou zien’.  Zowel Segers als hij is van mening dat er over principes geen compromis valt te sluiten.

lees ook: Formatiepartijen kort om tafel voor begrotingsgesprekken AD 21.08.2017

Lees ook: Dijsselbloem: ‘Nooit gedreigd uit kabinet te stappen om lerarensalarissen’  Elsevier 18.08.2017

Lees ook: Dijsselbloem geeft geen uitsluitsel over opstappen ministers NU 18.08.2017

Lees ook: Nog geen nieuw kabinet, wel groeispurt economie Elsevier 16.08.2017

Lees ook: Formerende partijen terughoudend, ondanks spectaculaire groeicijfers Trouw 16.08.2017

zie ook:  Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 deel 1  

Valt dit recordkabinet alsnog? VVD en PvdA worstelen met onderwijsbegroting

VK 21.08.2017 De VVD en PvdA zeggen allebei te willen voorkomen dat het langstzittende kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog op de valreep alsnog ten val komt, maar onduidelijk blijft hoe ze het conflict over hun laatste begroting gaan oplossen. Vicepremier Lodewijk Asscher eist dat er extra geld komt voor onderwijzers en lagere inkomens; de VVD wil daar alleen mee instemmen als ook de partijen aan de formatietafel akkoord gaan.

‘We moeten gaan kijken of dat lukt’, zei VVD-leider Halbe Zijlstra maandag na afloop van het coalitieoverleg op het ministerie van Sociale Zaken. ‘Formatie en begrotingsonderhandelingen moeten bij elkaar komen.’

Asscher zei ‘van nature optimistisch’ te zijn, maar erkende tegelijkertijd dat het ook nog mis kan gaan. ‘Dat kan altijd. Ik heb voor de vakantie duidelijk gemaakt hoe belangrijk dit voor mij is. Daar is eigenlijk niets in veranderd.’

Het is onduidelijk hoe ver de formerende partijen willen gaan om de PvdA tegemoet te komen, zeker omdat nog niet vaststaat dat de onderhandelingen voor het nieuwe kabinet ook gaan slagen. Een partij als het CDA heeft andere prioriteiten. Voordat die partij instemt met extra geld voor leraren, zullen de CDA-onderhandelaars eerst zeker willen weten dat er op andere terreinen, zoals lastenverlichting en Defensie, iets voor terugkomt.

PvdA-minister Jet Bussemaker laat een gat van bijna 500 miljoen achter

Er zijn aan de onderhandelingstafel bovendien twijfels over de intenties van Asscher. Wil hij eruit komen of probeert hij vooral het profiel van zijn partij op te poetsen? De PvdA-leider dreigde voor zijn vakantie met een kabinetscrisis als hij niet zijn zin zou krijgen. Andere partijen waren verbaasd over die oorlogstaal omdat er toen nog niet eens gesproken was over de begroting.

Een ander probleem is dat PvdA-minister Jet Bussemaker een gat van bijna 500 miljoen achterlaat. De vraag is wie dat tekort gaat wegwerken: het huidige demissionaire kabinet of de volgende coalitie.

Asscher wilde maandag niet zeggen hoeveel extra geld hij wil voor onderwijs. De leraren in het basisonderwijs eisen dezelfde beloning als hun collega’s in het voortgezet onderwijs. Dat kan een salarisverhoging van zo’n 20 procent betekenen.

Zo ver zal de huidige coalitie zeker niet gaan. Bij de VVD zouden ze voorlopig eerder denken aan een salarisverhoging van 1 procent.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   KABINETSFORMATIE   NEDERLAND   ONDERWIJS

VVD wil lerarensalaris bespreken aan formatietafel

Elsevier 21.08.2017 De PvdA-wens om leraren in het basisonderwijs een hoger salaris te geven, is een thema aan de formatietafel. Coalitiepartner VVD brengt het budget voor leraren in tijdens het overleg over de begroting met de beoogde regeringspartijen CDA, D66 en ChristenUnie.

Maandag gingen de formerende partijen kort met elkaar in overleg over de begroting van de komende jaren. De begroting voor 2018 – die op Prinsjesdag in september wordt gepresenteerd – is al in de maak. Het demissionaire kabinet-Rutte II van VVD en PvdA is nog verantwoordelijk voor die begroting.

  Syp Wynia: ‘Laat regeringspartijen eindelijk wat lef tonen’

Taart

Het budget voor lerarensalarissen zorgde bijna voor een crisis, vijf maanden na de Tweede Kamerverkiezingen. PvdA-leider Lodewijk Asscher dreigde zijn handtekening niet onder de begroting te zetten, tenzij er geld zou worden vrijgemaakt voor een hoger lerarensalaris. De VVD knapte af op de dreigementen van de PvdA, maar is bereid een loonsverhoging voor basisschoolleerkrachten te bespreken.

Asscher ‘schiet zichzelf in de voet’, hekelde VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra Asscher in een felle reactie. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden.’

Zijlstra geeft nu dat de liberalen de kwestie met de overige formatiepartijen willen bespreken. ’s Ochtends voerden Zijlstra – gewapend met taart, omdat de VVD en de PvdA al een recordaantal van 1.750 dagen samenwerken – en premier Mark Rutte overleg met Asscher, daarna schoven ze aan tafel bij Sybrand Buma, Alexander Pechtold en Gert-Jan Segers om over het Regeerakkoord te praten.

‘Bal ligt bij het zittende kabinet’

Of het cadeautje aan de leraren kan worden meegenomen in het nieuwe Regeerakkoord, moet nog blijken. De verkiezingsprogramma’s van CDA, D66 en ChristenUnie bieden weinig duidelijkheid: daarin staat vrijwel niets over de lerarensalarissen. Alleen het CDA van Buma stelt dat er meer ‘geld en tijd’ nodig is voor leerkrachten.

D66-leider Alexander Pechtold stelt dat het onderwerp helaas een ‘politiek ding’ is geworden. ‘Er zijn heel veel sectoren die op dit moment op kabinetsbeleid zitten te wachten.’

Ruzie PvdA en VVD loopt met een sisser af: ‘We komen er wel uit’

PvdA en VVD mogen dan hopen om resultaat te halen aan de formatietafel, volgens de ChristenUnie moeten de huidige regeringspartijen het initiatief nemen. ‘We wachten rustig af waar zij mee komen. Zij zijn in overleg en de bal ligt heel duidelijk bij het zittende kabinet,’ aldus CU-voorman Segers.

Leraren boos over ‘politiek spel’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

PO in Actie was betrokken bij de protestactie op 27 juni. Duizenden basisscholen bleven die dag het eerste uur van de schooldag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

Lees ook: D66’ers boos op Pechtold vanwege afspraken over meervoudig ouderschap met formatiepartijen

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

VVD en PvdA nog niet eens over lerarensalarissen

NOS 21.08.2017 De demissionaire coalitie van VVD en PvdA is het nog niet eens over hogere lerarensalarissen. De PvdA wil dat nog in de begroting voor volgend jaar regelen. Vanmorgen was er overleg tussen de twee partijen, maar ze zijn er nog niet uit.

“Ik ben optimistisch, maar we zijn er nog niet”, zei PvdA-leider en vicepremier Asscher na afloop. Hij noemde een extraatje voor de docenten een redelijke wens. “En als een partij met redelijke wensen komt, dan moet dat toch kunnen.”

Verhoudingen op scherp

De eis van de PvdA zette de verhoudingen in de demissionaire coalitie voor de zomer al op scherp. Coalitiepartner VVD reageerde aanvankelijk furieus. Die partij vindt de lerarensalarissen vooral een kwestie voor het nieuwe kabinet, dat aan de formatietafel vorm krijgt.

Maar omdat dat kabinet er niet voor Prinsjesdag is, ligt de kwestie toch op tafel bij de begrotingsonderhandelingen voor volgend jaar. VVD-fractievoorzitter Zijlstra wilde er vanmorgen weinig over zeggen, behalve dat het “zou moeten kunnen” dat de partijen eruit komen.

Hij wil de wensen van de PvdA bespreken met CDA, D66 en ChristenUnie. Hij hoopt met “een soort zwaluwstaart” de begroting van het demissionaire kabinet te verbinden met het regeerakkoord van de nieuwe ploeg.

Slordig

“Je kunt nooit uitsluiten dat het kabinet op de valreep valt, maar dat zou wel heel slordig zijn”, voegde Zijlstra toe. Volgens Asscher is zowel VVD als PvdA niet uit op een crisis.

Asscher wilde niet zeggen hoeveel geld hij extra wil voor de leraren. De hoogte van dat bedrag wordt als het aan hem ligt pas duidelijk op de derde dinsdag in september.

De komende dagen onderhandelt het demissionaire kabinet verder over de begroting die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.

VVD legt wensen PvdA over hogere lerarensalarissen voor aan formatiepartners 

NU 21.08.2017 De VVD bespreekt de PvdA-wens om al in de komende begroting geld uit te trekken voor hogere lerarensalarissen met de andere formerende partijen CDA, D66 en ChristenUnie.

De PvdA-top heeft de collega’s van de VVD maandagochtend laten weten hoeveel extra geld ze voor leraren in het basisonderwijs in de nieuwe begroting opgenomen willen zien.

De VVD laat doorschemeren zo’n loonsverhoging niet tegen te willen houden, maar wilde het uitreiken van dat cadeautje overlaten aan het nieuwe kabinet waarover zij met de drie andere partijen onderhandelt.

Die drie partijen zouden ook neigen naar extra geld voor de leerkrachten. Maar de PvdA staat erop dat er al in de begroting voor 2018 die het kabinet deze maand opstelt extra geld wordt uitgetrokken.

Terughoudend 

De partijleiders reageerden vooralsnog terughoudend op de berichten dat zij zich over de lerarensalarissen moeten buigen. “Het huidig kabinet is bezig om te kijken wat nodig is in het kader van de begroting. Van daaruit kijken we in hoeverre dat aansluit op waar de coalitie in wording mee bezig is”, zei D66-leider Alexander Pechtold.

Pechtold vindt de kwestie “een politiek ding” geworden. “Er zijn heel veel sectoren die op dit moment op kabinetsbeleid zitten te wachten”, aldus de D66’er.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers kaatst de bal terug naar het demissionaire kabinet. “We wachten rustig af waar zij [VVD en PvdA, red.] mee komen. Zij zijn in overleg en de bal ligt heel duidelijk bij het zittende kabinet.”

Opblazen

PvdA-leider Lodewijk Asscher dreigde eerder het demissionaire kabinet op te blazen als er niet deze maand al geld op tafel komt. Dat wekte de woede van de VVD.

VVD-onderhandelaar Halbe Zijlstra wees er na het overleg met de PvdA nog maar eens op dat het voor het aanzien van de politiek niet goed zou zijn als het meningsverschil vlak voor de eindstreep op de val van het kabinet zou uitdraaien.

De regeringsploeg van VVD en PvdA loopt op zijn laatste benen, maar moet de begroting voor volgend jaar nog opstellen omdat er nog geen nieuw kabinet is. Zijlstra hoopt op ”een soort zwaluwstaart” om de begroting van het demissionaire kabinet te vervlechten met het regeerakkoord waaraan de VVD met CDA, D66 en ChristenUnie werkt.

Lees meer over: Formatie 2017 Onderwijs

PvdA slikt oorlogstaal in

Telegraaf 21.08.2017 De PvdA heeft met de gesprekken over de begroting in aantocht haar loopgraaf tegenover de VVD verlaten. Henk Nijboer, financieel woordvoerder van de PvdA, ziet ’voldoende basis om eruit te komen’. Vandaag proberen de kopstukken van de partijen de scherven te lijmen bij het coalitieoverleg.

De toon is zacht in vergelijking met de opstandige leuzen van PvdA-leider Asscher, die dreigde het demissionaire kabinet op te blazen als er geen extra geld voor leraren komt bij de komende begroting. Hij kreeg het lid op de neus, want VVD-fractieleider Zijlstra zei dat als het zo moest, de PvdA kon fluiten naar inwilliging van haar wensen.

Blessuretijd

Beide partijen erkenden afgelopen weken dat ze misschien wat al te hard van stapel waren gelopen. Dat niemand baat heeft bij een breuk in een demissionair kabinet terwijl aan een nieuw landsbestuur wordt gesleuteld, speelt ook mee. Ook partijen die momenteel met de VVD een kabinet proberen te vormen (CDA, D66 en CU) beseffen dat het slecht is voor het aanzien van de politiek als een kabinet in blessuretijd alsnog sneuvelt.

Afgelopen vrijdag na afloop van de ministerraad suste PvdA-minister Dijsselbloem (Financiën) dat de problemen ’oplosbaar’ zijn. VVD-collega Kamp (Economische Zaken) onderschreef dat: „We komen er altijd uit.”

„We vinden nog steeds dat leraren op de basisschool de waardering moeten krijgen die ze verdienen”, zegt Nijboer. „Maar volgens mij vindt de VVD dat ook.”

Over de koopkracht verwacht hij evenmin problemen. „De lagere inkomens en de ouderen profiteren te weinig van de economische vooruitgang. De nullijn voor sommige groepen vinden we niet rechtvaardig. De VVD onderschrijft dat er een evenwichtig koopkrachtbeeld moet zijn.”

Als de PvdA zich redelijk opstelt, zal de VVD die wensen bespreken met de andere drie partijen aan de onderhandelingstafel, zo is de verwachting. De beoogde nieuwe coalitie zou best bereid zijn om iets voor de lerarensalarissen te doen.

Bovendien heeft het demissionaire kabinet van VVD en PvdA iets te vieren. Sinds gisteren is Rutte II het langst zittende kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog. De coalitie van VVD en PvdA regeert nu 1750 dagen, inmiddels twee dagen langer dan Lubbers III (1989 – 1994).

Dinsdag staan de bewindslieden van VVD en PvdA even stil bij hun record tijdens een etentje op het ministerie van Algemene Zaken.

Ruzie PvdA en VVD loopt met een sisser af: ‘We komen er wel uit’

Elsevier 21.08.2017 Het demissionaire kabinet leek af te stevenen op een crisis, maar de coalitiepartijen proberen de scherven te lijmen. De PvdA en de VVD zijn ervan overtuigd dat ze toch tot een oplossing kunnen komen, ondanks hun flinke ruzie over lerarensalarissen.

De afgelopen weken waren de uitspraken van beide partijen niet mals. PvdA-leider Lodewijk Asscher, die ook demissionair vicepremier is en zich tegelijkertijd opwerpt als aanvoerder van de oppositie, weigerde zijn handtekening onder de begroting voor 2018 te zetten, tenzij geld wordt vrijgemaakt voor de verhoging van de salarissen van basisschoolleraren.

  Arthur van Leeuwen: ‘Betaal leraren meer: goed voor hen, goed voor het land’

Niet claimen’

Hij ‘schiet zichzelf daarmee in de voet’, hekelde VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra Asscher in een felle reactie. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden.’

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om ‘in afstemming met de formerende partijen hierover overeenstemming te bereiken’. ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen, waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet,’ aldus Zijlstra.

Situatie is oplosbaar

Dat de VVD bereid is concessies te doen, is een reden tot optimisme voor Henk Nijboer, woordvoerder financiën van de PvdA. Eerder zag hij ook mogelijkheden voor de VVD en de PvdA om een oplossing te vinden. Ook nu is er volgens Nijboer ‘voldoende basis om eruit te komen’.

Dat betekent overigens niet dat de PvdA van standpunt verandert: ‘We vinden nog steeds dat leraren op de basisschool de waardering moeten krijgen die ze verdienen,’ aldus Nijboer tegen De Telegraaf. ‘Maar volgens mij vindt de VVD dat ook.’ De VVD gaat hierin mee. De kwestie is oplosbaar, stelt VVD-minister Henk Kamp (Economische Zaken): ‘We komen er altijd uit.’

Leraren boos over ‘politiek spel’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

Als Asscher leraren meer salaris wil geven, had hij aan formatie moeten meedoen, betoogt Arendo Joustra

PO in Actie was betrokken bij de protestactie op 27 juni. Duizenden basisscholen bleven het eerste uur van de schooldag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Het multiculturele drama: VVD zegt veel, bereikt niets

Kabinetscrisis? PvdA is juist positief gestemd

Kabinetscrisis dreigt: ‘Asscher schoot zich in de voet’

Politiek Den Haag kan geen miljarden verjubelen

Telegraaf 19.08.2017 Volgens de nieuwste macro-economische cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Centraal Planbureau (CPB) gaat het geweldig met onze economie. Alle signalen staan op groen en de vooruitzichten zijn zonnig.

Politieke tegenstanders van het kabinet Rutte 2 menen dat deze prestatie vooral te danken is aan gunstige internationale ontwikkelingen en dat de coalitie van VVD en PvdA juist een afbraakbeleid heeft gevoerd.

Inmiddels wordt dit ‘geschreeuw’ door niemand meer serieus genomen. Het is inderdaad waar dat het Rutte 2 heeft geprofiteerd van gunstige internationale effecten, zoals de wereldhandel, de lage euro en olieprijs, maar onafhankelijke economische deskundigen en ook internationale economische denktanks menen dat Rutte juist lof verdient voor het gevoerde beleid.

Beste van de EU

Toen het kabinet in november 2012 van start ging, stond Nederland er bar slecht voor. We hadden een krimpende economie, de werkloosheid steeg, de koopkracht van de burgers daalde, het overheidstekort lag rond de 4% en de staatsschuld nam toe. Nu, bijna vijf jaar later bij het afscheid van Rutte 2, behoort Nederland tot de best presterende landen van Europa. Volgens het CPB komt de economische groei dit jaar uit op 3,3% en wordt voor de periode tussen 2018 en 2021 een groei geraamd van bijna 2%.

De werkloosheid daalt naar 4,3% van de beroepsbevolking en de werkgelegenheid neemt toe met circa 100.000 banen. Mede door deze ontwikkeling neemt de gezondheid van onze overheidsfinanciën sterk toe. Bij ongewijzigd beleid stijgt het begrotingsoverschot (EMU-saldo) van 0,6% BBP dit jaar tot 1,6% aan het einde van de volgende kabinetsperiode in 2021. Dit komt neer op een overschot van 13,5 miljard. Bovendien daalt de staatsschuld tot 45% BBP, ver onder de Brusselse norm van 60%.

Overschot niet verjubelen

Voor de formatietafel is dit goed nieuws, maar ook partijen die niet bij de onderhandelingen voor een nieuw kabinet zijn betrokken, maken zich op om op Prinsjesdag het overschot te benutten voor leuke dingen voor de mensen, zoals de beloften aan kiezers voor een verlaging van belastingen en de afschaffing van het eigen risico bij de ziektepremies.

Dit laatste voorstel lijkt weinig kans te maken. Uit cijfers blijkt namelijk dat de zorgkosten, ondanks allerlei bezuinigingsmaatregelen, door een betere kwaliteit en vergrijzing de komende tijd fors blijven stijgen (in 2021 ruim 2 miljard euro meer uitgaven). Daarom zal iedereen rekening moeten houden met hogere premies in plaats van lagere zorgkosten. Partijen die dit laatste hebben beloofd, hebben hun kiezers veel uit te leggen.

In politiek Den Haag kijken politieke partijen die hun verkiezingsbeloften willen nakomen gretig naar geraamde overschot van 13,5 miljard euro in 2021. In de eerste plaats merken we op dat het hier om een onzekere raming gaat en dat bij een tegenvallende groei dit overschot als sneeuw voor de zon verdwijnt. En de kans daarop is, onder meer vanwege Brexit, reëel. Daarom is het onverstandig nu al te gaan potverteren met ongewisse overheidsinkomsten. Vanwege mogelijke tegenvallers is het juist nodig een ruime buffer aan te houden.

Het houdbaarheidssaldo

Daarnaast krijgen alle politieke partijen ook te maken met een ander financieel criterium, het zogenoemde houdbaarheidssaldo, waarvan informateur Gerrit Zalm een erkende fan is. Dit is een ‘rekensom’ waarmee wordt bepaald of op de langere termijn het huidige niveau van overheidsvoorzieningen kan worden gehandhaafd zonder een tekort op de overheidsbegroting of een oplopende overheidsschuld.

Bij sommige politieke partijen stuit deze norm op weerstand. Waarom? Vooral vanwege de inperking van de budgettaire ruimte voor extra overheidsuitgaven. Als deze maatstaf namelijk wordt gehanteerd en het kabinet dit saldo niet negatief wil laten worden, is er slechts 1,7 miljard euro beschikbaar voor nieuwe uitgaven. We merken op dat nieuwe uitgaven ook kunnen worden gefinancierd met bezuinigingen op bestaande overheidsuitgaven.

Maar In politiek Den Haag is dat niet populair. Inmiddels staat al wel op het bezuinigingslijstje lagere uitgaven voor het overheidsapparaat. Dat zou inderdaad extra middelen kunnen opleveren, maar dat stond ook al bij Rutte 2 op de agenda en is volgens de laatste gegevens niet gerealiseerd.

Kleine belastingverlaging

Hoewel de mooie cijfers de formatie kunnen vergemakkelijken, zijn er genoeg knelpunten en een waslijst aan wensen, zoals extra geld voor defensie, onderwijs, het bedrijfsleven, infrastructuur en belastingverlaging, die voor een verdere vertraging kunnen zorgen. In ieder geval staat vast dat het op basis van gezonde overheidsfinanciën niet mogelijk is om substantiële extra overheidsuitgaven te doen zonder elders te bezuinigen.

Wat wel vast staat is dat Rutte 3 met een belastingverlaging zal starten. Maar op basis van de meest recente cijfers, de wensenwaslijst en de noodzakelijke buffer, verwachten wij dat die bescheiden zal zijn; maximaal 2-3 miljard euro.

Dijsselbloem geeft geen uitsluitsel over opstappen ministers

NU 18.08.2017 Demissionair Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem laat in het midden of zijn partij, de PvdA, alsnog uit het kabinet stapt vanwege onvrede over de begroting voor volgend jaar.

PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher liet voor de zomervakantie doorschemeren dat zijn partij uit de coalitie stapt als er geen extra geld wordt vrijgemaakt voor de lerarensalarissen in het basisonderwijs.

Dat is tegen het zere been van coalitiepartner VVD, die liever geen grote beslissingen meer wil nemen vanwege de formatiegesprekken met CDA, D66 en ChristenUnie.

“Je kunt niet tegen de PvdA zeggen: je moet blijven zitten en je bent verantwoordelijk, maar je hebt niets meer te zeggen, je moet verder je mond houden. Zo gaat dat niet werken”, zei Dijsselbloem vrijdag voorafgaand aan de eerste ministerraad van het nieuwe politieke seizoen.

Dijsselbloem, als demissionair minister van Financiën verantwoordelijk voor de Rijksbegroting, benadrukt dat hij zelf niet heeft gedreigd met opstappen, maar waarschuwt wel dat het de ultieme consequentie is als de wensen van een coalitiepartner “volstrekt worden genegeerd”.

Oplossing

Tegelijkertijd probeert de bewindsman de opgelaaide discussie over de lerarensalarissen in het basisonderwijs te sussen en heeft hij vertrouwen in een goede oplossing.

“Er is rond dit onderwerp een te opgewonden sfeer ontstaan. Er zijn iets te grote woorden gebruikt. De lucht begint er nu uit te lopen, we kunnen ademhalen en kijken wat er nodig is en wat het kost.”

Die grote woorden komen volgens Dijsselbloem ook van VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Hij vindt dat Asscher zijn pleidooi voor hogere lerarensalarissen binnenskamers had moeten houden. “Wat Asscher probeert te doen is de bloemen van anderen jatten”, zei Zijlstra vorige week tegen de Telegraaf.

Dijsselbloem en ook andere PvdA’ers maakten uit die woorden op dat ook de VVD sympathie heeft voor een hoger salaris binnen het primair onderwijs.

Volgende week bespreekt het kabinet de begroting voor 2018 die op Prinsjesdag in september wordt gepresenteerd. “Als iedereen het over de inhoud eens is, kun je nog kijken om hoeveel geld het gaat. We kunnen er misschien ook over praten met de formerende partijen. Er komt vast wel een oplossing uit”, aldus Dijsselbloem.

Buffer

Voor Dijsselbloem is geld op zich geen probleem nu de economie op volle toeren draait en stevige groeicijfers laat zien. Voor de PvdA-bewindsman is het wel belangrijk dat de overheidsfinanciën tegen een stootje kunnen voor het geval het economisch tegenzit.

De Nederlandse staatsschuld voldoet aan de Brusselse norm met 54 procent van het bruto binnenlands product (bbp), maar dat is voor Dijsselbloem niet goed genoeg. Hij ziet de staatsschuld liever “dichterbij de 40 dan bij de 50 procent” gaan.

“Als er in komende paar jaar een economische crisis uitbreekt, is de begroting zo weer uit het lood. We zijn zeer kwetsbaar. Daarom moet de staatsschuld omlaag zodat je daarin de klappen kunt opvangen”, aldus Dijsselbloem.

Lees meer over: Jeroen Dijsselbloem

Mooie cijfers, nu de beloning nog

AD 17.08.2017 De Nederlandse economie draait als een tierelier. Maar de burger profiteert amper van de economische meewind, constateert het Centraal Planbureau (CPB). En daar moet een nieuw kabinet iets aan doen.

De economische groei trekt dit jaar aan naar 3,3 procent. Verder wordt voor komend jaar een groeicijfer van 2,5 procent voorspeld. Maar de koopkracht stijgt volgend jaar gemiddeld met slechts 0,5 procent. De overheid profiteert wel: het begrotingstekort is verdwenen. In 2018 houdt het nieuwe kabinet meer over dan voorzien, zo’n 0,9 procent van het bruto binnenlands product, ruim 6 miljard euro.

Volgens econoom Sweder van Wijnbergen profiteren burgers relatief weinig omdat het vorige kabinet verkeerd beleid heeft gevoerd. ,,De groei komt door de stijging van de export. Maar de verhoogde belastingen en andere hervormingen hebben slecht uitgepakt. Dat helpt de koopkracht van mensen niet en dit effect compenseren, is lastig. Zeker omdat er, ondanks de groeiende arbeidsmarkt, nog veel verborgen werkloosheid is (bijvoorbeeld onder zzp’ers, red.) en omdat de lonen niet stijgen”, meent Van Wijnbergen.

Verhoogde belastingen en andere hervormingen hebben slecht uitgepakt, aldus Sweder van Wijnbergen, econoom.

Gunstig

Uit de cijfers van het CPB blijkt dat de geringe koopkrachtstijging ook niet voor iedereen even gunstig uitpakt. Een werkende heeft straks 0,8 procent meer te besteden, terwijl een uitkeringsgerechtigde op de nullijn blijft hangen. En een gepensioneerde krijgt er volgend jaar maar 0,2 procent bij. Overigens heeft het huidige demissionaire kabinet al aangekondigd dat het gaat kijken of dit iets meer gelijk kan worden getrokken.

Dat burgers zo weinig profiteren van de groei, ligt volgens experts niet alleen aan het kabinet. Hoewel het in veel bedrijven veel beter gaat, zijn de salarissen van het personeel niet navenant gestegen. Werkgevers en de overheid houden hun hand op de knip en de vakbeweging richt zich vooral op werkgelegenheid.

Probleem

Ook president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) ziet dit probleem. Hij pleitte er eerder dit jaar voor dat bedrijven de lonen verhogen. De werkgevers kaatsen de bal echter naar het kabinet. Volgens werkgeversvoorman Hans de Boer moet het kabinet de premies en belastingen voor burgers en bedrijven verlagen, zodat werknemers netto meer loon overhouden.

Of De Boer zijn zin krijgt, is nog de vraag. Politici en het CPB rolden gisteren over elkaar heen om te waarschuwen dat er nog steeds geen grote pot met goud te verdelen is nu het beter gaat. Ook de onderhandelaars in de Stadhouderskamer blijven voorzichtig.

Ondanks het kabinet komt het toch nog goed met onze economie, aldus Jaap Koelewijn, hoogleraar Nyenrode.

‘Borstklopperij’

Er is te hard bezuinigd, dus het tromgeroffel van Kamp is erg overdreven, aldus Jaap Koelewijn, hoogleraar Nyenrode.

Het kabinet stak gisteren de tevredenheid over de huidige economische groei niet onder stoelen of banken. Volgens minister Dijsselbloem (Financiën) betalen hervormingen van de afgelopen jaren zich uit. Minister Henk Kamp (Economische Zaken) constateert dat de steeds snellere groei onder meer het resultaat is van ‘hard werken’.

Maar veel economen vinden dat er geen reden is voor borstklopperij. ,,Ondanks het kabinet komt het toch nog goed met onze economie”, grapt Jaap Koelewijn, hoogleraar aan Nyenrode. ,,Er is te hard bezuinigd, dus het tromgeroffel van Kamp is erg overdreven. Maar ze hebben wel in hoog tempo de overheidsfinanciën op orde gekregen, al heeft het riante beleid van de ECB een hoofdrol gespeeld.”

Hij is niet de enige econoom die kritisch is. De opleving van de Nederlandse economie zou vooral te danken zijn aan het herstel van de woningmarkt. De lage rentes jagen de bestedingen aan. Verder herstelt de export vooral door de aantrekkende wereldeconomie.

Econoom Bas Jacobs (Erasmus School of Economics): ,,De regering heeft alleen maar beleid gevoerd dat het economisch herstel sinds 2012 heeft beschadigd.”

Heeft het kabinet dan niets goeds gedaan, volgens hem? Jacobs: ,,Jawel, het heeft een aantal hervormingen voor de lange termijn doorgevoerd, bijvoorbeeld in de zorg en op de woningmarkt. Maar ook die ingrepen hebben op korte termijn meestal pijn gedaan.” Het ‘zoet’ ligt nog in de toekomst.

De regering heeft alleen maar beleid gevoerd dat het economisch herstel sinds 2012 heeft beschadigd, aldus Bas Jacobs, econoom Erasmus School of Economics.

Spectaculaire economische groei van 3,3 procent is goed nieuws voor het nieuwe kabinet

VK 16.08.2017 Door een spectaculaire groei van de economie dit en volgend jaar kan het nieuwe kabinet meer geld uitgeven dan eerder gedacht. Door die groei gaan er minder uitgaven naar uitkeringen en komt er aan belasting meer binnen. Dat is allebei gunstig voor de overheidsfinanciën. Het huidige kabinet laat dit jaar een overschot op de begroting achter van 4,4 miljard euro. Volgend jaar is dat overschot 6,9 miljard en in 2021 is het 13 miljard.

Dat voorspelt de rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau, vandaag. Het CPB gaat daarbij uit van de theoretische en onwaarschijnlijke situatie dat het nieuwe kabinet het beleid van het huidige VVD-PvdA-kabinet onveranderd doorzet.

Als de huidige formatie met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wordt afgesloten met een regeerakkoord, maakt het CPB een nieuwe economische voorspelling tot 2021 – het beoogde laatste kabinetsjaar. Aan het verschil met de cijfers van vandaag zal dan te zien zijn, wat het effect van het nieuwe kabinetsbeleid is op de economie, werkloosheid, koopkracht en overheidsfinanciën.

Het CPB schat de economische groei dit jaar op 3,3 procent en volgend jaar op 2,5 procent. Daarna groeit de economie met naar schatting 1,8 procent per jaar door. De 3,3 procent groei van dit jaar is spectaculair. Voor het eerst sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 komt de groei boven de 3 procent.

De afgelopen jaren probeerde het CPB en kabinet Nederland juist te laten wennen aan het idee dat de Nederlandse groei nooit meer boven de 2 procent zou komen. Dat dit nu en volgend jaar toch gebeurt, is te danken aan een veel betere ontwikkeling dan gedacht van de Nederlandse export.

De economische groei gaat gepaard met een snellere daling dan verwacht van de werkloosheid. Dit jaar komt die op 4,9 procent van de beroepsbevolking en volgend jaar op 4,3 procent. Daarmee is volgens het CPB de bodem wel bereikt, want in de jaren daarna stijgt dat percentage weer naar 4,6 procent. Dat is een verlaat gevolg van het stijgen van de lonen de komende jaren. Als die te hoog worden, nemen bedrijven weer minder mensen aan en stijgt de werkloosheid.

De loonstijgingen zijn niet zo spectaculair als de economische groei doet vermoeden. Het CPB schat dat werknemers gemiddeld elk jaar 0,7 procent meer loon krijgen. Opmerkelijke koopkrachtstijgingen voorspelt de economische adviseur van het kabinet dan ook niet. Elk jaar komt er ongeveer een half procent aan koopkracht bij.

Dat is een contrast met vorig jaar toen de koopkracht steeg met 2,6 procent. Dat kwam doordat het huidige kabinet, Rutte II, besloot de kiezer 5 miljard euro lastenverlichting te schenken ter gedeeltelijke compensatie van de offers die belastingbetalers hebben gebracht in de crisisjaren.

Bij de raming heeft het CPB rekening gehouden met de extra uitgaven aan verpleeghuiszorg. Die extra uitgaven lopen op tot 2,2 miljard in 2021. Desondanks zijn de overschotten op de overheidsbegrotingen tot 2021 groter dan waar het CPB in juni nog rekening mee hield. In 2021 verwacht het CPB een staatsschuld van 45 procent van het bbp. Dat is hetzelfde niveau als in 2007, voordat de financiële crisis begon.

Of het nieuwe kabinet een begrotingsoverschot geheel of gedeeltelijk uitgeeft of besteedt aan het aflossen van de staatsschuld, is een politieke keuze. Theoretisch zou het kunnen aankoersen op een tekort van 3 procent – de Brusselse norm. Dan kan het nieuwe kabinet in 2021 ruim 37 miljard euro extra uitgeven aan het politieke verlanglijstje waarop duurzaamheid, defensie, onderwijs, zorg en infrastructuur staan. Dat het nieuwe kabinet aankoerst op een tekort is echter onwaarschijnlijk.

Haagse topambtenaren adviseren elk nieuw kabinet hoe het met de overheidsfinanciën om moet gaan. Dit keer is het advies kort en goed: geef niets extra uit en bezuinig evenmin. Dat komt neer op een advies om het dak te repareren als de zon schijnt. Oftewel: in tijden van economische voorspoed streven naar een zo groot mogelijk begrotingsoverschot om de staatsschuld mee af te lossen.

Het zou een unicum zijn in de Nederlandse geschiedenis. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft geen kabinet de verleiding van economische groei kunnen weerstaan: extra geld uitgeven in plaats van het dak repareren.

Toch zit er zo’n reparatieadvies in de cijfers van het CPB verborgen. Het gaat daarbij om het zogenoemde houdbaarheidssaldo. Dat cijfer vertelt of ‘het huidige niveau van regelingen en voorzieningen’ ook op de lange termijn – denk aan 2060 – houdbaar is. Zodra het nieuwe kabinet iets gaat afknabbelen van de miljarden van het begrotingsoverschot, verslechtert dat houdbaarheidssaldo meteen.

Zo besloot het huidige demissionaire kabinet tot de hogere verpleegzorguitgaven en ziet het nieuwe kabinet de houdbaarheid van de overheidsfinanciën dalen van 0,5 procent van het bbp, naar 0,2 procent. Die daling wordt dan nog flink gedempt door de spectaculaire groei die het CPB vandaag voorspelt.

Zijn de magere jaren nu echt voorbij? Lees hier meer over het economisch herstel:

Minder werkloosheidsuitkeringen
Door het economisch herstel zal het UWV dit jaar 700 miljoen euro minder kwijt zijn aan werkloosheidsuitkeringen. De uitkeringslasten dalen in 2017 tot 4,9 miljard euro.

Een goed gevulde staatskas
Voor de formatieonderhandelingen begonnen, had Dijsselbloem goed nieuws voor de partijen: In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product. In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 10,7 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft.

Het kan niet op: economische groei en begrotingsoverschot blijven toenemen
En dat zal de komende jaren nog wel even doorgaan, becijferde het Centraal Planbureau (CPB) eind maart.

Het goede doel is weer in trek
Na enkele magere jaren door de crisis kregen de goede doelen vorig jaar 3,6 procent meer binnen aan giften en bijdragen dan een jaar eerder. Het is dat de nalatenschappen een dip kenden, anders was de geefgroei nog groter geweest.

Maar niet iedereen profiteert van het economisch herstel 
Dat blijkt uit cijfers die het CBS afgelopen februari presenteerde. Het aantal arme huishoudens bleef in 2015 vrijwel gelijk en in elke schoolklas zit wel een arm kind. Ook steeg het aantal bijstandsuitkeringen, onder andere doordat Syriërs, Eritreeërs en andere asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen een beroep kunnen doen op de bijstand.

Zal de werkloosheid ooit weer zo laag worden als in de ‘gouden tijden’?
De werkloosheid daalt, een enkele hapering daargelaten, al bijna drie jaar achtereen. Maar daarmee is de werkgelegenheid nog lang niet op het niveau van de ‘gouden tijden’ in 2008.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   ECONOMIE   NEDERLAND

Goed voor onze portemonnee: flinke groeispurt economie

AD 16.08.2017 De economie zit flink in de lift. De economische groei trekt dit jaar aan naar 3,3 procent. Voor het eerst sinds het begin van de economische crisis in 2007 komt de groei daarmee weer uit boven de 3 procent.

Vooral de export trekt aan, maar ook de investeringen lopen op, zo blijkt vandaag uit nieuwe cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). Ook voor volgend jaar is de groeiverwachting omhoog bijgesteld: in juni ging het CPB nog uit van 2 procent groei in 2018, nu is dat cijfer bijgesteld tot 2,5 procent.

Ook opmerkelijk, de inflatie slaat – ondanks die gunstige groeicijfers – niet toe. De geldontwaarding bedraagt zowel dit als volgend jaar 1,3 procent. De werkloosheid neemt in 2018 verder af tot 4,3 procent van de beroepsbevolking oftewel 395.000 mensen, van 4,9 procent (440.000) dit jaar.

Gunstig

Al deze ontwikkelingen zijn gunstig voor de portemonnee. De koopkrachtstijging van burgers komt volgend jaar op 0,5 procent. Ook de overheid houdt meer over dan eerder voorzien in 2018, zo’n 0,9 procent van het bruto binnenlands product of ruim 6 miljard. De oorzaak is een stijging van de belastinginkomsten en een daling van de uitkeringen.

Ook de komende jaren, richting 2021, groeit de economie door met gemiddeld 1,8 procent, verwacht het CPB. De koopkracht van huishoudens blijft zich eveneens voorspoedig ontwikkelen (+0,4 procent). De werkloosheid zal naar verwachting in 2021 liggen op 4,6 procent van de beroepsbevolking.

  Follow  Twitter>Centraal Planbureau @centraalpb

De economie groeit, werkloosheid daalt en ook de overheidsfinanciën staan er gezond voor. http://bit.ly/2x1nBFl   9:45 AM – Aug 16, 2017

Het bruto binnenlands product, graadmeter voor de economie, groeit al 13 kwartalen achter elkaar.

Kwartaalcijfers CBS

Betekent dit dat de onderhandelaars aan de formatietafel extra geld uit kunnen geven? Bezint eer gij begint, is daar de boodschap van de rekenmeesters bij het Centraal Planbureau. Op langere termijn is er wel wat geld over, ook na de geplande investeringen in de verpleeghuiszorg van ruim 2 miljard, maar of en hoe dat wordt uitgegeven, hangt volgens het CPB samen met politieke keuzes.

Vanmorgen verschenen ook cijfers over de specifieke groei van de economie in het tweede kwartaal, verspreid door het Centraal Bureau voor de Statistiek. De economie blijkt in het tweede kwartaal van 2017 met 1,5 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder.

De groei is vooral te danken aan de uitvoer en de consumptie van huishoudens. Verder namen ook de investeringen weer toe. Het bruto binnenlands product, graadmeter voor de economie, groeit al 13 kwartalen achter elkaar. De economische groei in het tweede kwartaal is uitzonderlijk hoog. Zo’n groeicijfer is deze eeuw pas twee keer eerder opgetekend.

Follow   CBS   ✔@statistiekcbs

Nederlandse #economie maakt achterstand in economische #groei t.o.v. buurlanden grotendeels goed. Meer op: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/33/uitzonderlijk-hoge-bbp-groei-in-tweede-kwartaal-2017 …  9:41 AM – Aug 16, 2017

Dijsselbloem

Minister Dijsselbloem (Financiën) is tevreden over de nieuwste cijfers. ,,De hervormingen van de afgelopen jaren betalen zich uit. De economie groeit stevig, de werkloosheid daalt, het begrotingsoverschot neemt toe en ook de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn is positief gebleven, ondanks de extra uitgaven aan de zorg.”

Een belangrijke les uit de crisis is volgens Dijsselbloem dat goede tijden gebruikt moeten worden om buffers op te bouwen voor de toekomst en verder te hervormen. ,,Om te voorkomen dat direct ingrijpende maatregelen genomen moeten worden als het slechter gaat.”

Voorzichtig

De formatiepartijen zijn blij met de cijfers, maar blijven voorzichtig. Ze willen nog geen belastingverlaging beloven. Premier Rutte wijst erop dat ‘de middenklasse de prijs heeft betaald voor de economische crisis’ van een paar jaar geleden. ,,Als het kan zou het mooi zijn als we ze ook kunnen laten voelen dat het beter gaat. Maar nu zijn we al aan het uitgeven; laten we eerst eens vieren dat we zo’n beetje de snelst groeiende economie van de westerse wereld zijn. En we zullen de tering naar de nering moeten blijven zetten.”

Ook D66-voorman Alexander Pechtold is blij, maar waarschuwt ook dat er ,,op middellange termijn nog wel problemen zijn met de overheidsfinanciën”. ,,Het kabinet zal komende jaren toch voorzichtig moeten zijn.” ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is al even terughoudend. Hij ziet ‘reden tot optimisme’. ,,Wie weet” kunnen mensen daarvan wat terugzien in hun eigen portemonnee.

augustus 17, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting, begroting 2018, derde dinsdag september, formatie, Miljoenennota 2018, politiek, Rutte 3, verkiezingen 2017, Zorg | , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 4

We zijn pas 148 dagen bezig !!!!

We zijn net iets meer dan 155 dagen bezig !!!!

De formatiebesprekingen zijn weer gestart

Op woensdag 9 augustus 2017 zijn de formatiebesprekingen in het Johan de Witthuis weer begonnen. Informateur Zalm en de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vergaderen na een vakantieperiode weer verder.

Op woensdag 19 juli 2017 was de laatste sessie met onderhandelingen vóór de vakantie. De onderhandelaars vergaderden toen net als maandag en dinsdag in het Johan de Witthuis aan de Kneuterdijk in Den Haag, vlakbij de Tweede Kamer.

De volgende onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voeren gesprekken over de formatie van een nieuw kabinet:

  • VVD: Mark Rutte en Halbe Zijlstra
  • CDA: Sybrand van Haersma Buma en Pieter Heerma
  • D66: Alexander Pechtold en Wouter Koolmees
  • ChristenUnie: Gert-Jan Segers en Carola Schouten

Groot electoraal enthousiasme formatiepoging blijft uit

Nog steeds zijn niet alle kiezers gerust op een geslaagde uitkomst voor VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Net als voor de formatiebreak blijven weinig kiezers enthousiast over deze constructie.

Niet verrassend zien we een groot contrast tussen kiezers van de formerende partijen en die van de niet-formerende partijen. PVV’ers zijn het minst gelukkig met deze centrumrechtse samenwerking. Meer dan de helft zou ontevreden zijn met deze constructie.

Wel opvallend is dat D66’ers als enige achterban van de formerende partijen het m inst positief zijn met een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. 41% van hen zegt zich te kunnen vinden in deze constructie. Daarmee is het draagvlak onder D66’ers flink gezakt: een maand geleden gaf 54% aan tevreden te zijn. Onder VVD’ers en CDA’ers is het draagvlak onverminderd groot, met respectievelijk 72% en 58%. Ook ChristenUnie-stemmers zouden zich goed kunnen vinden in de deelname van hun partij in deze vorm.

Nog geen kwart van de Nederlanders denkt dat dit centrumrechtse kabinet plannen zal uitvoeren die voor hen belangrijk zijn. Alleen VVD’ers zijn met 56% overwegend overtuigd dat er voor hen belangrijke zaken behandeld worden. Onder CDA’ers (44%) en D66’ers (32%) is dit vertrouwen aanzienlijk lager.

Net zo weinig Nederlanders voorspellen dat het de goede kant op zal gaan met Nederland als dit kabinet er komt. Alleen een meerderheid van de VVD-kiezers is hiervan overtuigd. Nederlanders zijn dan ook niet van mening dat dit kabinet het beter zal doen dan het afgelopen kabinet, met VVD en PvdA, dat voor het grootste deel erg weinig draagvlak genoot.

Met 148 dagen onderhandelen is deze poging de op twee na langste in de Nederlandse parlementaire geschiedenis. Toch vragen kiezers informateur Zalm vooral de tijd te nemen om de partijen op alle vlakken samen te laten komen, ook als dat lang duurt. 52% geeft daar de voorkeur aan boven het zo snel mogelijk vormen van een kabinet (23%). Het overige kwart adviseert geen van beide of weet het niet.

Wanneer we kijken naar de politieke voorkeur van Nederlanders zien we geen significante verschuivingen ten opzichte van een maand geleden. Opvallend is het electorale succes dat Forum voor Democratie sinds de verkiezingen realiseert. De partij is vandaag de dag goed voor zeven zetels: vijf zetels meer dan op verkiezingsdag.

Dat blijkt uit deze midzomerse Politieke Barometer.

Klik hier voor de trend analyse tool
Klik hier voor de laatste peiling

 

Formatie onderhandelingen weer verder

Nog altijd staan D66 en de Christenunie tegenover elkaar op “principiële” zaken als abortus en stervenshulp.

“We zijn weer begonnen. Iedereen heeft energie, ook energie om verschillen op te lossen maar ook om de eigen standpunten nog eens met extra kracht te verdedigen”, zei D66-leider Alexander Pechtold woensdag na afloop van de onderhandeldag.

Volgens Pechtold liggen er nog een paar stevige dossiers op tafel. “Er liggen nog moeilijke punten”, stelde hij.

Het is bekend dat D66 schoorvoetend akkoord is gegaan met formatiegesprekken met de ChristenUnie. In een eerder stadium liet Pechtold nog weten het “onwenselijk” te vinden om met de partij van Gert-Jan Segers samen te werken, maar na de mislukte onderhandelingen met GroenLinks en blokkades van andere partijen zijn er geen combinaties meer die kunnen leiden tot een meerderheidscoalitie.

D66 en ChristenUnie staan lijnrecht tegenover elkaar als het gaat om bijvoorbeeld medisch-ethische kwesties, softdrugsbeleid en de toekomst van de Europese Unie.

Uitruilen

Wat Pechtold betreft is het een optie om thema’s uit te ruilen; een voorstel dat lijkt op de onderhandelingsstrategie die leidde tot het kabinet van de VVD en PvdA. Zo krijgt de ene partij grotendeels haar zin op bijvoorbeeld onderwijs en de ander op sociale zekerheid.

Volgens Pechtold is het streven om niet alles in detail op te schrijven, “want dat zou een hoop wantrouwen onderling opleveren”. “Soms moet je het vertrouwen hebben dat je als onderhandelaars dingen op grote lijnen regelt en de uitwerking aan de bewindslieden overlaat”, aldus de D66’er.

Komt u binnen heren !!!

Komt u binnen heren !!!

Principes

Of ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers er hetzelfde over denkt, is echter nog maar de vraag. “De afspraken worden binnen gemaakt. Of ik het ermee eens ben of niet, zeg ik binnen en niet buiten.” Hij erkende dat de onderhandelaars “al een tijdje bezig zijn” met medisch-ethische kwesties, maar dat iedereen aan tafel een grote verantwoordelijkheid voelt om eruit te komen.

Hij ziet de onderhandelende partijen er op financieel-economisch vlak wel uitkomen, maar lijkt niet bereid om principiële thema’s uit te ruilen. “Over geld kun je compromissen sluiten. Over principes niet”, aldus Segers.

Hoe de andere onderhandelaars er over denken, is niet bekend. VVD-leider Mark Rutte en Sybrand Buma (CDA) hielden hun kaken stijf op elkaar.

Donderdag onderhandelde de partijleiders verder. Of er met Prinsjesdag een nieuw kabinet op het bordes staat, kon Rutte niet zeggen. Volgens Buma is het niet te voorspellen wanneer en of de partijen eruit zullen komen. “We zijn drie weken geleden weggegaan wetende dat er nog een hele klus ligt. Daar gaan wij nu verder mee, maar wel vol goede moed.”

Ondertussen Kabinetscrisis !!

De onenigheid tussen VVD en PvdA over de lerarensalarissen leek tot een crisis te leiden in het demissionaire kabinet. Volgens de sociaal-democraten valt het allemaal reuze mee.

Coalitiepartner VVD zou bereid zijn concessies te doen en meer geld in het basisonderwijs te willen steken, zo meent de PvdA. Donderdagochtend publiceerde De Telegraaf een bericht waarin fractievoorzitter Halbe Zijlstra het gedrag van PvdA-leider Lodewijk Asscher hekelt.

Nieuw kabinet moet kans grijpen om de belasting te verlagen, vindt Syp Wynia: ‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

1,8 miljard euro

Zijlstra gaf aan dat de PvdA kan fluiten naar de hogere salarissen voor leraren die de partij in de begroting voor 2018 eist. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra.

Omdat de formatiepartijen voorlopig niet met een regeerakkoord zullen komen, zal de begroting voor 2018 worden opgesteld door het demissionaire kabinet. Die begroting zorgt, met als aanleiding een (korte) nationale staking van leraren eind juni, voor geruzie tussen de partijen.

Asscher dreigt de begroting niet te ondertekenen, tenzij een salarisverhoging voor de leraren wordt meegenomen. De loonsverhoging kan het kabinet zo’n 1,8 miljard euro kosten.

AD 11.08.2017

AD 11.08.2017

Hoop gevestigd op formatiepartijen

Maar de situatie is niet zo ernstig, meent PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. Omdat de VVD niet uitsluit aan de formatietafel alsnog te zullen meegaan in een salarisverhoging voor leraren in het basisonderwijs, is er geen reden tot zorg.

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om ‘in afstemming met de formerende partijen hierover overeenstemming te bereiken’. ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen, waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet,’ aldus Zijlstra.

‘Dan moet het volgens mij snel geregeld kunnen worden,’ reageert Nijboer op donderdag.

Mogelijk komt een wijzigingspakket voor de begroting voor 2018, samengesteld door de formatiepartijen, alsnog bij het demissionaire kabinet terecht, en worden aangepaste maatregelen nog in de Miljoenennota verwerkt.

‘Moet om inhoud gaan’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt overigens voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

Gerry van der List: Het nut van kibbelen en vliegen afvangen in de politiek

PO in Actie was betrokken bij de protestactie in juni. Duizenden basisscholen bleven het eerste uur van de dag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie tegen RTL Nieuws. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

‘Asscher schoot zichzelf in de voet met leraren’

Opnieuw hommeles in het demissionaire kabinet, nu VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra de hakken nog eens goed in het zand zet in de kwestie over de lerarensalarissen. Zijn partij is niet van plan om zomaar akkoord te gaan met de eisen van de PvdA voor hogere salarissen voor leraren in de begroting over 2018.

‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra in De Telegraaf.

Asscher zette verhouding op scherp 

PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft zichzelf volgens de VVD’er in de vingers gesneden door te dreigen zijn handtekening niet onder het begrotingsakkoord van dit demissionaire kabinet te zetten als er geen afspraken worden gemaakt over hogere lonen.

Arendo Joustra: als Asscher leraren meer salaris wil geven, had hij aan de formatie mee moeten doen >

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om, ‘in afstemming met de formerende partijen (dat zijn naast de VVD, het CDA, D66 en de ChristenUnie, red.) hierover overeenstemming te bereiken’: ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet.’

Alsnog geld vrijmaken voor salarissen?

De VVD-fractievoorzitter sluit overigens niet uit dat er alsnog geld wordt vrijgemaakt voor hogere salarissen, maar dan omdat het door de formerende partijen wordt afgesproken, en niet omdat de PvdA dat zo graag wil. De begroting van volgend jaar is pas definitief net voor Kerst,’ zegt Zijlstra.

De onderhandelende partijen kunnen bijvoorbeeld nog een gezamenlijk wijzigingspakket indienen nadat het demissionaire kabinet een eigen begroting heeft gemaakt. Volgens De Telegraaf houden ze er bij de vier formerende partijen rekening mee dat het kabinet uiteenspat, dat de PvdA vertrekt uit het kabinet en dat de begroting op het liberale bordje komt te liggen.

Aanstaande coalitiepartijen moeten heel snel belastingdruk verlagen, meent Syp Wynia in Elsevier Weekblad‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

De formatie is gisteren weer officieel begonnen na een vakantieperiode. D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers keken elkaar eens diep in de ogen. Tussen hen zijn de verschillen ogenschijnlijk het grootst. Pechtold vindt het daarom beter om af te spreken dat ‘we het ene probleem aanpakken op de manier die jij ideaal vindt, en het andere zoals de ander dat zou zien’.  Zowel Segers als hij is van mening dat er over principes geen compromis valt te sluiten.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 3

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

zie ook;  Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 2

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 1

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Zie:  brief_tweede_kamer_van 12.06.2017

Zie:  eindverslag_informateur_tjeenk_willink_27_juni_2017

Terugblik;

22.08.2017

22.08.2017

Formatie moet op landgoed ‘meters maken’ AD 22.08.2017

Formatie het land in; VVD, CDA, D66 en CU gaan om de tafel in Hilversum VK 22.08.2017

Onderhandelaars kabinetsformatie gaan de hei op NU 22.08.2017

Formatie naar bos Telegraaf 22.08.2017

Onderhandelaars donderdag en vrijdag naar Hilversum  NOS 22.08.2017

Waar moet Rutte III mee aan de bak? Telegraaf 22.08.2017

22.08.2017

22.08.2017

Asscher verwacht oplossing conflict lerarensalarissen NU 22.08.2017

Asscher goedgemutst over kans op lerarendeal Elsevier 22.08.2017

Akkoord over salaris leraar nabij Telegraaf 22.08.2017

Akkoord over le­ra­ren­sa­la­ris­sen nabij  AD 22.08.2017

Deal leraren nabij: krijgt dreigende Asscher dan toch zijn zin?  Elsevier  22.08.2017

Patiënten zijn trage formatie beu: ‘verlaag nu het eigen risico’  VK 22.08.2017

21.08.2017

21.08.2017

Formatiedag 159: Prinsjesdag en formatie beïnvloeden elkaar  NOS 21.08.2017

‘HONDERDEN MILJOENEN VOOR KOOPKRACHT MINIMA’ BB 21.08.2017

Miljoenen voor minima  Telegraaf 21.08.2017

Paar honderd miljoen euro voor koopkracht minima NOS 21.08.2017

‘Paar honderd miljoen voor koop­kracht­be­houd minima’ AD 21.08.2017

VVD legt wensen PvdA over hogere lerarensalarissen voor aan formatiepartners NU 21.08.2017

VVD wil lerarensalaris bespreken aan formatietafel  Elsevier 21.08.2017

Valt dit recordkabinet alsnog? VVD en PvdA worstelen met onderwijsbegroting  VK 21.08.2017

VVD en PvdA nog niet eens over lerarensalarissen  NOS 21.08.2017

Formatiepartijen kort om tafel voor begrotingsgesprekken AD 21.08.2017

VVD legt wensen PvdA over hogere lerarensalarissen voor aan formatiepartners  NU 21.08.2017

Hogere lerarensalarissen besproken aan de Formatietafel Telegraaf 21.08.2017

VVD wil een deal over le­ra­ren­sa­la­ris­sen AD 21.08.2017

Raoul du Pré: ‘Het recept voor D66 en ChristenUnie: laat elk Kamerlid naar eigen inzicht stemmen’ VK 21.08.2017

20.08.2017

20.08.2017

Rutte II sinds zondag langst zittende naoorlogse kabinet NU 20.08.2017

Formeren loont niet  Telegraaf 20.08.2017

Rutte II boven Lubbers III  Telegraaf 20.08.2017

Rutte II kan record breken (en dan alsnog vallen) AD 20.08.2017

Kabinet-Rutte II verslaat Lubbers III: langstzittende kabinet NOS 20.08.2017

Door de lange formatie is Rutte II het langst zittende kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog Trouw 20.08.2017

Waarom Chris­ten­Unie-lei­der Segers zo boos was over Het Lek Trouw 20.08.2017

AD 19.08.2017

AD 19.08.2017

AD 19.08.2017

AD 19.08.2017

Mark Rutte sluit vierde termijn als premier niet uit  Elsevier 19.08.2017

AD 18.08.2017

AD 18.08.2017

Record Rutte II: 1.750 dagen aan de macht  Elsevier 18.08.2017

Formatie kan nog weken duren NU 18.08.2017

D66’ers boos op Pechtold vanwege afspraken met formatiepartijen  Elsevier 18.08.2017

D66-leden protesteren in open brief tegen bevriezing meerouderschap VK 18.08.2017

Onrust bij D66 over formatie  Telegraaf 18.08.2017

Dijsselbloem: ‘Nooit gedreigd uit kabinet te stappen om lerarensalarissen’ Elsevier 18.08.2017

Zo wil Rutte III migratiestroom stuiten  Elsevier 18.08.2017

‘Formatie doorslaggevend voor toekomst lerarensalaris’ AD 18.08.2017

Dijsselbloem: Conflict over lerarensalaris wordt opgelost AD 18.08.2018

‘Aanslag Barcelona benadrukt noodzaak spoedige formatie’ AD 18.08.2017

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

Is de progressieve politieke wind in Den Haag alweer gaan liggen? VK 17.08.2017

Eventueel rompkabinet blijft Rutte-II heten AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

CU-leider Segers na derde formatielek: Scherpte gaat er wat af AD 17.08.2017

‘Onderzoek meervoudig ouderschap’  Telegraaf 17.08.2017

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

‘Formerende partijen willen nader onderzoek naar meervoudig ouderschap’ NU 17.08.2017

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

En opnieuw ligt er gevoelige informatie op straat  Elsevier 17.08.2017

Rutte-III: studie naar meer ouders voor één kind  AD 17.08.2017

AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

Sfeer in formatie verslechterd  Telegraaf 16.08.2017

‘Meer tijd voor pensioendeal’ Telegraaf 16.08.2017

Verplichte Wilhelmus-les op school? ‘Andere dingen zijn belangrijker’  NOS 16.08.2017

Plan over Wilhelmus uitgelekt: Rutte III onder druk  Elsevier 16.08.2017

Alles weten over het Wilhelmus voor een halve euro  AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

Wilhelmus verplichte kost als Rutte III er komt  AD 16.08.2017

Staand zingen hoeft niet, maar kinderen krijgen wel Wilhelmusles, blijkt uit concept-regeerakkoord VK 16.08.2017

Les over het Wilhelmus en kolonialisme? Nieuw kabinet bediscussieert onderwijs Trouw 16.08.2017

Formatiepartijen hopen op steun van werkgevers en werknemers bij hervormingen: vijf vragen VK 16.08.2017

Sociale partners hebben ‘nog geen begin van akkoord’ over arbeidsmarkt NU 16.08.2017

Spectaculaire economische groei van 3,3 procent is goed nieuws voor het nieuwe kabinet VK 16.08.2017

Nog geen nieuw kabinet, wel groeispurt economie Elsevier 16.08.2017

Formerende partijen terughoudend, ondanks spectaculaire groeicijfers Trouw 16.08.2017

AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

 

 

‘Eutha­na­sie’-deal is een verstandige AD 16.08.2017

‘Nog geen begin akkoord sociale partners’ AD 16.08.2017

Onbewogen om lek Telegraaf 16.08.2017

Pechtold: Ik begrijp dat er weer wat op straat ligt?  AD 16.08.2017

’Wilhelmus verplichte kost’  Telegraaf 16.08.2017

‘Formerende partijen willen schoollessen over het Wilhelmus’ NU 16.08.2017

Polder nadert akkoord  Telegraaf 16.08.2017

AD 15.08.2017

AD 15.08.2017

Kan de coalitie VVD, D66, CDA en ChristenUnie überhaupt wel tegenspoed verdragen?  VK 15.08.2017

‘KABINET VEROORZAAKTE TEKORT NIEUWBOUWWONINGEN’ BB 15.08.2017

Rutte: we vertrouwen elkaar nog, ook na lek    Elsevier 15.08.2017

Rutte: formatie gaat door, ondanks Seegers’ woede over lek over medisch-ethische thema’s VK 15.08.2017

Rutte: geen verwijten gemaakt  Telegraaf 15.08.2017

Segers is furieus: lek uit overleg ‘heel schadelijk’  Elsevier 15.08.2017

Irritatie bij Segers over lek compromis euthanasie  NU 15.08.2017

Segers kribbig: Dit helpt het proces niet AD 15.08.2017

Eu­tha­na­sie­ver­e­ni­ging kan zich vinden in formatiedeal AD 15.08.2017

Kabinet in spe tast de medisch-ethische tsunami liever eerst even rustig af  VK 15.08.2017

AD 15.08.2017

AD 15.08.2017

D66 en ChristenUnie plaveien de weg voor Rutte-III Trouw 15.08.2017

Pechtolds adviseur over medische ethiek  NRC 15.08.2017

Compromis informateur Zalm: maak van euthanasie bij ‘voltooid leven’ een vrije kwestie  VK 15.08.2017

‘Compromis over euthanasie op tafel bij kabinetsformatie’  NU 15.08.2017

Uitgelekt! D66 en CU sluiten deal over ‘voltooid leven’  Elsevier 15.08.2017

Pechtold en Segers hebben hun knopen geteld AD 15.08.207

Ka­bi­nets­for­ma­tie: deal over euthanasie AD 15.08.2017

14.08.2017

14.08.2017

Na uitzetting Armeense moeder van minderjarige kinderen komt kinderpardon prominenter op formatietafel VK 14.08.2017

‘Formatie duurt nog wel even’ Telegraaf 14.08.2017

Optimisme in formatie houdt stand Telegraaf 14.08.2017

Partijen starten nieuwe week formeren met ‘goed gevoel’ AD 14.08.2017

12.08.2017

12.08.2017

De formatie is verder gevorderd dan deze met GroenLinks ooit is geweest Trouw 12.08.2017

11.08.2017

11.08.2017

Formatievlog #19: over de olifantenklus en poepende meeuw  NOS 11.08.2017

Informateur Zalm hoopt zijn klus voor oktober af te ronden  NOS 11.08.2017

Vertrouwen in formatiepoging groeit, maar finish nog niet in zicht  VK 11.08.2017

Vaart in formatiegesprekken Telegraaf 11.08.2017

‘Tempo’ in formatie, maar ook ‘stevige dingen die terugkomen’ Elsevier 11.08.2017

Pechtold en Segers positief: ‘Afgelopen dagen heel zinvol’ Elsevier 11.08.2017

Optimisme groeit bij onderhandelaars formatie NU 11.08.2017

Partijleiders optimistisch over formatie  AD 11.08.2017

De bloemen van Zijlstra: logisch dat kiezer cynisch wordt  Elsevier 11.08.2017

‘Idioot als de PvdA opstapt’ AD 11.08.2017

Binnenhof telt af naar mini-kabinetscrisis VK 11.08.2017

AD 10.08.2017

AD 10.08.2017

Over deze onderwerpen spreken sociale partners met formatiepartijen  Elsevier 10.08.2017

PvdA: VVD neigt in onze richting Telegraaf 10.08.2017

PvdA: VVD neigt juist in onze richting AD 10.08.2017

Vechtscheiding dreigt na geruzie tussen PvdA en VVD over extra geld leraren VK 10.08.2017

Kabinetscrisis dreigt: ‘Asscher schoot zichzelf in de voet met leraren’   Elsevier 10.08.2017

Kabinetscrisis? PvdA is juist positief gestemd  Elsevier 10.08.2017

Nu de formatie weer is gestart zoemt opeens het scenario ‘kabinetscrisis’ rond VK 10.08.2017

Formatie terug aan Binnenhof  Telegraaf 10.08.2017

Formatie hervat op het Binnenhof  AD 10.08.2017

09.08.2017

09.08.2017

’Uitruilen’ lijkt optie in formatie Telegraaf 09.08.2017

Partijen blijven worstelen met ‘principiële’ vraagstukken bij formatie NU 09.08.2017

Segers en Pechtold sluiten liever geen compromis  AD 09.08.2017

Pechtold: soms principes ‘uitruilen’ in plaats van ‘verwateren’ Elsevier 09.08.2017

Onderhandelaars zijn terug van het uitwaaien  Elsevier 09.08.2017

‘Kamer moet terug van reces’ Telegraaf 09.08.2017

Partijen hervatten overleg: doorgaan of stoppen  AD 09.08.2017

Het huiswerk van Zalm ligt op de formatietafel Trouw 09.08.2017

Informateur Zalm heeft skelet voor regeerakkoord klaar, partijen blijven terughoudend VK 09.08.2017

Vakantie voorbij: formatie hervat met heikele kwestie Elsevier 09.08.2017

Formatie door met zware dobber Telegraaf 09.08.2017

Nog geen zicht op einde kabinetsformatie NU 09.08.2017

Achtergrond: De formatie wordt hervat, hoe zijn de kaarten geschud? NU 09.08.2017

Gronings gas op tafel formatie  Telegraaf 09.08.2017

augustus 10, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting 2017, derde dinsdag september, formatie, Rutte 3, verkiezingen, verkiezingen 2017, VVD, VVD-CDA-D66 | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 3

Doet ie of doet ie het niet ??

Doet ie het of doet ie het niet ??

De bel voor de volgende ronde

Onderhandelaars VVD, CDA, D66 en ChristenUnie praten verder – Informateur Gerrit Zalm en de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie komen op maandag 3 juli 2017 opnieuw twee keer bij elkaar. De gesprekken zijn in de Tweede Kamer, in de Stadhouderskamer. Op vrijdagochtend 30 juni spraken de informateur en de onderhandelaars met voorzitter Mariëtte Hamer van de Sociaal-Economische Raad. In de middag volgde een onderlinge vergadering.

De onderhandelaars zijn:

  • VVD: Mark Rutte en Halbe Zijlstra
  • CDA: Sybrand van Haersma Buma en Pieter Heerma
  • D66: Alexander Pechtold en Wouter Koolmees
  • ChristenUnie: Gert-Jan Segers en Carola Schouten

ELKE WERKDAG ONDERHANDELEN

Onder leiding van informateur Zalm gaan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de komende tijd elke werkdag onderhandelen, maar snelheid in de formatie is geen doel op zich. Dat zei informateur Zalm woensdagavond 28 juni tijdens een korte persconferentie in de Oude Zaal van de Tweede Kamer. Hij kondigde ook aan dat de Stadhouderskamer, in de Tweede Kamer, het centrum van de kabinetsformatie blijft. Wel zullen de onderhandelaars op maandag 10 en en dinsdag 11 juli ergens buiten Den Haag samenkomen.

02.07.2017

GESPREKKEN MET DESKUNDIGEN

Informateur Zalm en de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie spraken op donderdag 29 juni met president Klaas Knot van de Nederlandsche Bank, directeur Laura van Geest van het Centraal Planbureau, voorzitter Manon Leijten van de Studiegroep Begrotingsruimte en directeur Kim Putters van het Sociaal en Cultureel Planbureau.

KIEZERS STERK VERDEELD OVER MOGELIJK CENTRUMRECHTS KABINET  – Aan de start van deze week vingen nieuwe onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan. Uit de Politieke Barometer van deze week verwachten de meeste kiezers dat deze partijen er wel uit gaan komen en daarmee een volgend kabinet kunnen vormen. Echter nog niet alle kiezers zijn er gerust op dat een kabinet tussen deze partijen goed is voor Nederland.

Slechts 35% van de Nederlanders geeft aan tevreden te zijn als er een kabinet komt tussen deze partijen. Daarnaast kan een derde dat (nog) niet beoordelen en is nog eens een derde ontevreden met een dergelijk kabinet.

Tjeenk Willink: kabinet VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderzoeken – De Tweede Kamer debatteert op woensdag 28 juni 2017 om ongeveer 11.45 uur over het eindverslag van informateur Herman Tjeenk Willink en het vervolg van de kabinetsformatie.

Hij adviseert in zijn eindverslag dat een informateur van VVD-huize moet gaan onderzoeken of een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie mogelijk is. Oud-minister Gerrit Zalm (VVD) is beschikbaar als nieuwe informateur. Tjeenk Willink overhandigde zijn eindverslag op dinsdag 27 juni aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib.

Op donderdagmiddag 16 juni had Tjeenk Willink een gesprek met fractievoorzitters Rutte, Buma en Pechtold. Eerder op de middag sprak hij afzonderlijk met D66-fractievoorzitter Pechtold over het vervolg van de formatie.

Informateur Herman Tjeenk Willink richt zich op een meerderheidskabinet waarvan in elk geval VVD, CDA en D66 deel uitmaken. Dat zei hij donderdagmiddag 15 juni 2017 in een persconferentie over de voortgang van de kabinetsformatie in de Oude Zaal van de Tweede Kamer. Tjeenk Willink heeft na gesprekken met fractievoorzitters Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA) en Emile Roemer (SP) geconcludeerd dat het op ‘inhoudelijke gronden’ niet mogelijk is om een meerderheidskabinet te formeren met de PVV of de SP.

Op woensdag 15 maart 2017 ging Nederland naar de stembus. Kiezers bepaalden zo welke 150 Nederlanders namens hen vier jaar lang volksvertegenwoordiger mogen zijn. 28 partijen deden mee aan de verkiezingen. De Tweede Kamerleden controleren de regering en maken en beoordelen wetsvoorstellen.

Net als tijdens de eerste formatiepoging, klapte de tweede ronde toen bleek dat de afstand tussen de partijen op het gebied van migratie te groot is. Al snel bleek dat GroenLinks geen handtekening wilde zetten onder het voorstel van informateur Tjeenk Willink, omdat het plan niet de bescherming zou bieden aan oorlogsvluchtelingen waar ze recht op hebben, aldus Klaver.

Tja, en wat nu ???

Tja, en wat nu ???

Formatie geklapt: VVD, CDA en D66 boos om vluchtelingeneis van Klaver

Volgens een peiling van RTL snapt ruim 55 procent van de GroenLinkskiezers niet waarom Klaver de handdoek in de ring gooit. Ook de Volkskrant publiceerde een aantal woedende brieven, van kiezers die zich door Klaver bedrogen voelen.

Na het mislukken van de formatiegesprekken reageert zelfs de ngo Vluchtelingenwerk Nederland verrast over het gewicht van het thema migratie. In een interview met De Telegraaf vraagt adjunct-directeur Jasper Kuipers zich af waarom migratie het grote struikelblok is: ‘In Zuid-Europa, waar echt problemen zijn, lukt het politiek wel.’

Telegraaf 14.06.2017

Internationale verdragen

Dat eindvoorstel gaat over de vraag of de Europese Unie (EU) deals mag sluiten met andere landen waarbij ze geld ontvangen in ruil voor het opvangen van migranten, naar het voorbeeld van de Turkijedeal die in 2015 werd gesloten.

Vluchtelingenwerk vindt het prijzenswaardig van Tjeenk Willink dat hij vastlegt dat de afspraken alleen mogen worden gemaakt wanneer alle partijen zich aan de internationale verdragen houden. ‘Dat biedt ook mogelijkheden om Turkije aan te spreken op het niet nakomen van de mensenrechten. Zo gaan daar veel kinderen niet naar school,’ aldus Kuipers, die daarmee verwijst naar een uitspraak van Klaver, die hij eerder op de dag gebruikte om zijn starre houding te rechtvaardigen.

Ferme kritiek op Klaver

Klavers koppigheid kon ook vanuit de Tweede Kamer op flinke kritiek rekenen.  ‘Gesprekken liepen stuk op een punt waarover iedereen het eens is. De afspraken die de Europese Unie met Turkije heeft gemaakt zijn conform het internationaal recht, en bovendien effectief. Zelfs de meest linkse lidstaten van de Europese Unie zijn het hierover eens,’ zei premier Mark Rutte eerder op de dag.

Nu wenden de ogen zich weer langzaam tot de ChristenUnie. Die partij is weliswaar bereid te praten, maar dan moet er verandering in de houding van D66 komen. Gert-Jan Segers: ‘We kunnen niet eindeloos wachten op een nieuw kabinet.’ D66 wees een samenwerking met ChristenUnie eerder resoluut af, omdat de partijen op het gebied van medisch-ethische kwesties te zeer verschillen.

Ik krijg er hoofdpijn van !!!

Ik krijg er hoofdpijn van !!!

Lees ook;
Sybrand Buma: ‘Principiële ondergrens even onbegrijpelijk als ongelofelijk’

Weer mislukt

VVD en CDA hebben het natuurlijk ook aan zichzelf te wijten. Hadden ze de PVV vooraf níet uitgesloten, dan hadden ze Jesse Klaver (GroenLinks) onder druk kunnen zetten: ‘Blijf jij moeilijk doen over een rem op de massa-immigratie, dan wenden wij ons tot Wilders en dat wil jij zeker niet.’ Maar de leiders van de middenpartijen ontkenden pertinent die optie en doordat D66 feitelijk ook nog de ChristenUnie uitsluit, zit de formatie muurvast.

Pragmatisch zijn, is te moeilijk voor GroenLinks

GroenLinks wilde het onderste uit de kan. Volgens ‘verkenner’ Herman Tjeenk Willink was het verschil te overbruggen. Maar in plaats van pragmatisch te zijn, redeneerde Klaver teveel vanuit de eigen ideologische positie.

Volgens bronnen in de andere partijen boog hij voor de pro-immigratie-belangenorganisaties en actiegroepen, die in GroenLinks een flinke stem hebben. Klaver deed een beetje mee met de grote jongens over een nieuwe interpretatie van het Vluchtelingenverdrag maar eiste later toch weer dat grote aantallen vluchtelingen per vliegtuig naar Nederland werden overgebracht. Een onbegrijpelijke nederlagenstrategie.

De formatiegesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn mislukt, meldde informateur Herman Tjeenk Willink maandagavond. Langzaam maar zeker komt toch ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers weer in beeld. Hoe denkt hij over het onderwerp waarover de partijen het niet eens werden?

Aanpassingen van Klaver

In eerste instantie leek het obstakel migratie te zijn overwonnen, maar GroenLinks-leider Jesse Klaver had nog wat aanpassingen. Daaronder viel onder meer zijn eis om 5.000 tot 25.000 extra vluchtelingen op te nemen in Nederland. De andere partijen gingen daar niet mee akkoord.

‘Libië-deal is onvermijdelijk’

Hoe kijkt de ChristenUnie naar dit soort deals? Voor de verkiezingen zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers duidelijk het ‘eens’ te zijn met de stelling ‘een Libië-deal is onvermijdelijk’ die het Nederlands Dagblad hem voorlegde. ‘Er moet in Noord-Afrika onder strikte voorwaarden opvang komen. Libië is een volstrekte chaos. We kunnen het niet aan hen overlaten hoe mensen worden opgevangen. De VN-vluchtelingenorganisatie moet daarbij betrokken zijn. Als goede en veilige opvang geregeld kan worden, is zo’n deal een optie.’

AD 14.06.2017

AD 14.06.2017

Gaat D66 in zee met ChristenUnie?

Na de eerste formatiepoging tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, schoof Segers kort aan tafel met D66-leider Alexander Pechtold. De gesprekken liepen op niets uit, onder meer omdat Pechtold een lijst met eisen zou hebben gehad, waaraan Segers moest voldoen om een plekje te verdienen aan de formatietafel.

Segers zegt dinsdag dat de situatie ‘onveranderd’ is. Volgens de CU-leider heeft Pechtold de deur dichtgedaan. ‘Pas als hij van gedachten verandert, komen wij in beeld.’

AD 14.06.2017

AD 14.06.2017

D66 geeft aan dat de partij niet in een kabinet wil met de ChristenUnie. De partij hoopt dat de SP of de PvdA een einde maakt aan de blokkades die ze hebben opgeworpen, om aan te sluiten bij de VVD, CDA en D66.

Pechtold sluit echter nog niet uit dat de partijen in zee gaan met gedoogsteun van de ChristenUnie. Progressief D66 staat vooral op het gebied van medisch-ethische lijnrecht tegenover de ChristenUnie.

We komen er wel uit !!

We komen er wel uit !!

Lees verder: jonge D66’ers hadden vertrouwen in kabinet met CU

Toch zegt de voorzitter van jongerenvereniging de Jonge Democraten wel wat te zien in samenwerking met de ChristenUnie, op voorwaarde dat de stappen niet worden teruggedraaid die D66 heeft gemaakt op het gebied van bijvoorbeeld wietregulering en andere ethische kwesties.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Zie:  brief_tweede_kamer_van 12.06.2017

Zie:  eindverslag_informateur_tjeenk_willink_27_juni_2017

Terugblik;

AD 10.08.2017

AD 10.08.2017

 

09.08.2017

09.08.2017

’Uitruilen’ lijkt optie in formatie Telegraaf 09.08.2017

Partijen blijven worstelen met ‘principiële’ vraagstukken bij formatie NU 09.08.2017

Segers en Pechtold sluiten liever geen compromis  AD 09.08.2017

Pechtold: soms principes ‘uitruilen’ in plaats van ‘verwateren’ Elsevier 09.08.2017

Onderhandelaars zijn terug van het uitwaaien  Elsevier 09.08.2017

‘Kamer moet terug van reces’ Telegraaf 09.08.2017

Partijen hervatten overleg: doorgaan of stoppen  AD 09.08.2017

Het huiswerk van Zalm ligt op de formatietafel Trouw 09.08.2017

Informateur Zalm heeft skelet voor regeerakkoord klaar, partijen blijven terughoudend VK 09.08.2017

Vakantie voorbij: formatie hervat met heikele kwestie Elsevier 09.08.2017

Formatie door met zware dobber Telegraaf 09.08.2017

Nog geen zicht op einde kabinetsformatie NU 09.08.2017

Achtergrond: De formatie wordt hervat, hoe zijn de kaarten geschud? NU 09.08.2017

Gronings gas op tafel formatie  Telegraaf 09.08.2017

08.08.2017

08.08.2017

Gaswinning op agenda bij hervatting formatie AD 08.08.2017

‘Nieuw kabinet moet luisteren naar ondernemers: schaf DBA af’  Elsevier 08.08.2017

07.08.2017

07.08.2017

Frans Weisglas: Maak haast met formatie en houd ‘voltooid leven’ erbuiten VK 07.08.2017

Waarom die renovatie van het belastingstelsel zo moeilijk is  Trouw 07.08.2017

04.08.2017

04.08.2017

Formatie lijkt eindfase te naderen: sociale partners welkom als gesprekspartner VK 04.08.2017

Komt eindfase formatie in zicht? Het lijkt er wel op  Elsevier 04.08.2017

31.07.2017

03.08.2017

Sjaak van der Tak wil minister van land- en tuinbouw in nieuw kabinet OmroepWest 03.08.2017

 - Thierry Baudet op Instagram: "Ik laat mijn baard staan totdat er een nieuw kabinet is!

24.07.2017 – Thierry Baudet op Instagram: “Ik laat mijn baard staan totdat er een nieuw kabinet is!

Thierry Baudet laat baard staan tot er een nieuw kabinet is  Telegraaf 24.07.2017

Thierry Baudet begint een nieuwe challenge: ‘Laat je baard staan …  DDS 24.07.2017

Thierry Baudet laat een zomerbaardje staan, en geniet van nieuwe … Dagelijke Standaard 24.07.2017

NPO-boegbeeld steunt #ThierryChallenge van Thierry Baudet …  TPO 24.07.2017

Baudet laat zijn baard staan totdat er een nieuw kabinet is  DD 24.07.2017

GeenStijl: Vergeet ice buckets: hier is de #thierrychallenge  GeenStijl 24.07.2017

Thierry Baudet start challenge: laat baard staan tot nieuw kabinet  WNL 24.07.2017

Baudet laat baard staan tot nieuw kabinet Elsevier 25.07.2017

22.07.2017 - week 19

22.07.2017 – week 19

Kunnen de onderhandelaars zomaar met formatievakantie? NU 22.07.2017

In de droom van Gert-Jan Segers past geen compromis  VN 22.07.2017

AD 21.07.2017

AD 21.07.2017

FormatieVlog #18: onderhandelaars zijn elkaar zat en off the record  NOS 21.07.2017

AD 22.07.2017

AD 21.07.2017

Principiële pijn tart de formatie  AD 21.07.2017

AD 20.07.2017

AD 20.07.2017

Zalm praat koning bij Telegraaf 20.07.2017

Informateur Zalm praat de koning bij over formatie AD 20.07.2017

AD 20.07.2017

AD 20.07.2017

 

Een minister van klimaat? Liever niet! Trouw 20.07.2017

Kabinet Rutte-III laat op zich wachten AD 20.07.2017

19.07.2017-Dag 126 van de formatie

19.07.2017 – Dag 126 van de formatie

Ja, hier gaan we uitkomen, is de stemming op formatiedag 126 VK 19.07.2017

Het eindpunt van de formatie is nog niet in zicht Trouw 19.07.2017

Cruciale dag voordat vakantie formatie stillegt AD 19.07.2017

Onderhandelaars blijven hoopvol over goede afloop formatie NU 19.07.2017

Hoopvol formatiepauze in Telegraaf 19.07.2017

Laatste dag: politici kijken reikhalzend uit naar vakantie  Elsevier 19.07.2017

Laatste dag formeren voor vakantie Telegraaf 19.07.2017

Informateur Zalm hoopvol dat kabinet er na vakantie komt AD 19.07.2017

 

Als ‘de polder’ nu niets zegt, hebben ze na de formatie geen recht van spreken meer Trouw 19.07.2017

18.07.2017

18.07.2017

Formatie op weg naar ’knip’ Telegraaf 18.07.2017

Geen tropenrooster bij formatie Telegraaf 18.07.2017

Rutte heeft haast met formatie? Dat blijkt nergens uit  Elsevier 18.07.2017

CU-voorman Segers glashelder: Point of no return nog niet bereikt AD 18.07.2017

Twee C’s in één kabinet?  AD 18.07.2017

‘Pechtold en Buma botsen over klimaat’ bij formatie-onderhandelingen  Elsevier 18.07.2017

17.07.2017

17.07.2017

Pechtold: een productieve dag Telegraaf 17.07.2017

Productieve formatiedag: ‘Voor oktober hopelijk regeerakkoord’  Elsevier 17.07.2017

‘Financiële plaatje moet rond’  Telegraaf 17.07.2017

Partijen starten marathonsessie tijdens cruciale week in formatie AD 17.07.2017

Bijna vakantie. Op het nippertje een doorbraak in formatie?  Elsevier 17.07.2017

Laatste week formatie voor reces Telegraaf 17.07.2017

Lange dag aan de formatietafel  Telegraaf 17.07.2017

AD 16.07.2017

16.07.2017

Amper progressie in formatieonderhandelingen  AD 16.07.2017

14.07.2017 - Dag 122 van de formatie

14.07.2017 – Dag 122 van de formatie

Stap in formatie: CPB rekent volgende week eerste ‘houtskoolschetsen’ door VK 14.07.2017

Onderhandelaars praten maandag verder in Johan de Witthuis NU 14.07.2017

Weer naar Johan de Witthuis Telegraaf 14.07.2017

Onderhandelaars opnieuw naar Johan de Witthuis  Elsevier 14.07.2017

Formatiepartijen hebben geen haast: ‘Er zal nog wel wat tijd bijkomen’  Elsevier 14.07.2017

For­ma­tie­par­tij­en weer terug in vertrouwde Stad­hou­ders­ka­mer  AD 14.07.2017

Telegraaf 13.07.2017

Telegraaf 13.07.2017

‘Nieuwe kabinet moet start-ups stimuleren’  Telegraaf 13.07.2017

 AD 12.07.2017

AD 12.07.2017

Informateur Zalm praat koning bij over formatie  AD 12.07.2017

Zalm praat koning bij over formatie  Telegraaf 12.07.2017

AD 11.07.2017

AD 11.07.2017

Pechtold tempert verwachtingen: ‘We zijn er nog lang niet’ Elsevier 11.07.2017

Overzicht kabinetsformatie: CU laatste optie voor VVD, CDA en D66 NU 11.07.2017

Pechtold ziet nog weinig vooruitgang in formatiegesprekken NU 11.07.2017

Onderhandelingen onderbroken: ChristenUnie naar U2  Elsevier 11.07.2017

Partijen maken centimeters’ Telegraaf 11.07.2017

Pechtold: Partijen formatie maken centimeters AD 11.07.2017

Partijen vervolgen ‘informeel’ formeren op nieuwe locatie AD 11.07.2017

‘Informeel’ formeren gaat verder Telegraaf 11.07.2017

AD 10.07.2017

AD 10.07.2017

Informele formatiedag Telegraaf 10.07.2017

‘Pittige’ formatie even verder buiten het Binnenhof Parool 10.07.2017

Formatie op gymschoenen verder NOS 10.07.2017

Formeren op gympen Telegraaf 10.07.2017

Formatie verkast naar goedkoop adresje  AD 10.07.2017

Onderhandelaars kiezen voor ‘uitje’ elders in Den Haag  Elsevier 10.07.2017

Formatie om de hoek verder  Telegraaf 10.07.2017

Formatie even weg van het Binnenhof NOS 10.07.2017

Elsevier 09.07.2017

Elsevier 09.07.2017

Gênant, het snel willen regelen van ‘voltooid leven’-wet

Elsevier 09.07.2017  Over een paar dagen is het vier maanden geleden dat we naar de stembus gingen en een nieuwe volksvertegenwoordiging kozen. Sindsdien zijn de politieke kopstukken bezig geweest om op basis daarvan een nieuwe regeringscoalitie te smeden.

Het einde is nog niet in zicht, met nog een afgesproken vakantie voor de boeg. Als een nieuw kabinet op Prinsjesdag in de Ridderzaal zit, is dat al een hele prestatie.

Genoeg hebben van het leven

Een belangrijke factor bij deze slakkengang is het principiële meningsverschil over de ‘voltooid leven’-wet. Daar begint het misverstand, want er zijn er twéé van: de ene is ingediend in oktober door minister Edith Schippers (VVD, Volksgezondheid), de andere is een initiatiefwet van het Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66).

Tussen beide wetsontwerpen zijn fijnzinnige verschillen, maar die laat ik voor wat ze zijn. Grofweg komt het in beide gevallen neer op zelfgekozen beëindiging van het leven van een mens die niet ziek is maar domweg genoeg heeft van het leven.

De hulp die daarbij door anderen wordt gegeven is momenteel strafbaar en aan een dergelijke zelfdoding wordt door de samenleving niet meegewerkt omdat er geen sprake is van zichtbare ellende. Anders dan bij euthanasie die (wettelijk) mag plaatshebben als sprake is van ‘ondraaglijk en uitzichtloos lijden’.

Voor euthanasie hebben we een Euthanasiewet, waarmee we in de wereld voorop lopen. Behalve het zojuist genoemde fundamentele verschil, zijn er nog andere verschillen. Er is in het ene geval wel een objectieve norm, in het andere niet en in het ene geval komt er iemand aan te pas die in het bezit is van een artsendiploma, in het andere geval is een ‘stervensbegeleider’ voldoende, wat dat ook moge zijn.

Afshin Ellian: eerst een volwaardig debat over ‘voltooid leven’, D66! >

Nieuw kroonjuweel

De ‘voltooid leven’-wet is een nieuw ‘kroonjuweel’ van D66. Voor nogal wat mensen kan de wereld niet meer fatsoenlijk draaien zonder die wet. Voor anderen is het niet veel meer dan ten dele een doublure van de Euthanasiewet en ten dele een overbodige wet gezien de bestaande praktijk. En voor weer anderen is het strijdig met hun religieuze beleving.

Zo lijkt het alsof de scheidslijnen duidelijk zijn, maar dat is allerminst het geval. Een adviescommissie, door de regering ingesteld met als voorzitter prof. Schnabel – een D66-er – sabelde de wet neer, de KNMG  -de beroepsgroep van artsen- wil er niets van weten. Het is nog vreemder. In gezelschappen stel ik geregeld dit onderwerp aan de orde en peil de meningen.

Die neigen steeds naar fifty-fifty, maar interessanter is dat de scheidslijnen niet duidelijk zijn. Mensen die in vrijwel alles dezelfde opvatting hebben, verschillen hier van opvatting en mensen die over vrijwel niets hetzelfde denken, zijn het hierin eens. In zo’n situatie moet je geen wet willen, maar de maatschappelijke ontwikkeling eerst zijn werk laten doen.

In een recent interview verwijst de oude staatsman Frits Korthals Altes (VVD) naar de wettelijke regeling van euthanasie en abortus, waarbij hij als minister betrokken was. Je moet bij dergelijke fundamentele levensvraagstukken niet te hard van stapel willen lopen, vindt hij. En: “De helft plus één is niet voldoende. Je moet draagvlak hebben.”

Trekken aan een dood paard

U zult mij niet horen zeggen dat materiële thema’s als salarisverhoging voor onderwijzers of versterking van onze krijgsmacht belangrijker zijn dan immateriële. Ze zijn beide even belangrijk en als ik moet kiezen vind ik immateriële zelfs belangrijker. Maar drammerig trekken aan een dood paard of netter gezegd: iets per se willen regelen dat daarvoor (nog) niet rijp is, is een beetje gênant.

En als je daarmee maanden vermorst terwijl de Noord-Koreaanse kernproeven dagelijks werk zijn, Donald Trump op vergelding hint, de G20-top nauwelijks iets heeft opgeleverd, een nieuwe crisis zich volgens deskundigen aankondigt en het IS-kalifaat zijn laatste uren beleeft, is dat haast (politiek) misdadig.

Als de Noord-Koreaanse langeafstandsraketten zijn geperfectioneerd en de jihadisten massaal terugkeren, hebben we allemaal een voltooid leven.

  Philip van Tijn is bestuurder, toezichthouder en adviseur. Schrijft geregeld voor elsevierweekblad.nl

08.07.2017

08.07.2017

De gekunstelde poging om links en rechts te verbinden  VN 08.07.2017

07.07.2017

AD 07.07.2017

Koning ook op vakantie op hoogte gehouden van formatie  AD 07.07.2017

Koning volgt formatie op vakantie  Telegraaf 07.07.2017

Restaurant formatie moet dicht Telegraaf 07.07.2017

Formatie even buiten Binnenhof Telegraaf 07.07.2017

Hoe werd Voltooid Leven zo groot in de formatie? Trouw 07.07.2017

AD 06.07.2017

AD 06.07.2017

De christelijke powervrouw van de formatietafel  AD 06.07.2017

Dijsselbloem voert druk op: Snel kabinet, anders drukt PvdA stempel op begroting AD 06.07.2017

Lastenverlichting? Zelfs VVD weigert beloftes te doen Elsevier 06.07.2017

Politici blijven deze zomer het liefst dichtbij huis  AD 06.07.2017

 

05.07.2017

05.07.2017

Politieke te­gen­stel­lin­gen zijn min of meer naar de achtergrond verdwenen Trouw 05.07.2017

Dijsselbloem speculeert niet over aftreden na Asschers eis  Elsevier 05.07.2017

Dijsselbloem wil niet speculeren over aftreden als minister NU 05.07.2017

Formatieoverleg volgende week in Haagse Johan de Witthuis NU 05.07.2017

Onderhandelaars kiezen voor ‘uitje’ elders in Den Haag  Elsevier 05.07.2017

Onderhandelaars op ‘uitje’ naar Haagse Johan de Witthuis AD 05.07.2017

Formatie in Johan de Witthuis nabij Binnenhof Telegraaf 05.07.2017

For­ma­tie­par­tij­en vragen opnieuw advies van Sociaal en Cultureel Planbureau AD 05.07.2017

Partijen zijn er ‘nog lang niet’ na overleg over cijfers  Elsevier 05.07.2017

Kamer ruziet over geld Telegraaf 05.07.2017

Dijsselbloem belooft koopkrachtreparatie voor 2018   NU 05.07.2017

Vakantie Kamerleden beknot door formatie  AD 05.07.2017

AD 04.07.2017

AD 04.07.2017

Onderhandelaars hebben weer advies nodig Parool 04.07.2017

Weer advies voor onderhandelaars Telegraaf 04.07.2017

Carola Schouten brengt nuchterheid en ervaring aan de formatietafel  Trouw 04.07.2017

‘Rutte, kijk eens naar Schiphol’ Telegraaf 04.07.2017

Grootste gevaar voor Rutte III is de coalitie zelf  AD 04.07.2017

Formatie vandaag weer verder Telegraaf 04.07.2017

AD 03.07.2017

AD 03.07.2017

Kabinet heeft geluk nodig  Telegraaf 03.07.2017

Cruciale week voor formerende partijen AD 03.07.2017

‘Hete’ euthanasiewet kan nog alles verpesten AD 03.07.2017

Moeilijke kwesties aan formatietafel  Telegraaf 03.07.2017

Kiezers D66 en CU volgen formatie met argusogen Trouw 03.07.2017

Kabinet heeft geluk nodig Telegraaf 03.07.2017

Cruciale week voor formerende partijen AD 03.07.2017

‘Hete’ euthanasiewet kan nog alles verpesten  AD 03.07.2017

Moeilijke kwesties aan formatietafel Telegraaf 03.07.2017

Voorwaarts mars! Telegraaf 03.07.2017

02.07.2017

02.07.2017

Met Kuyper tegen de heilige liberale koe Trouw 02.07.2017

De Haagse flipperkast waarin Zalm een coalitie moet zien te formeren  NRC 02.07.2017

01.07.2017

01.07.2017

Een onverklaarbaar optimisme heeft zich meester gemaakt van politiek Den Haag Trouw 01.07.2017

Zorgen COC nog niet weg na gesprek met formatieteam ChristenUnie NU 01.07.2017

Hoe zal het dit keer boteren tussen Gerrit Zalm en de christelijke partijen?  VN 01.07.2017

Pensioendeal uit zicht Telegraaf 01.07.2017

Asscher blijft als demissionair vicepremier PvdA-wensen binnenhalen NU 01.07.2017

AD 30.06.2017

AD 30.06.2017

Formatievlogs maken politiek weer hip  OmroepWest 30.06.2017

Formerende partijen bespreken direct ‘stevige materie’ NU 30.06.2017

Onderhandelaars bespreken ‘stevige materie’ Telegraaf 30.06.2017

Asscher zorgt voor spanning bij kabinet én formatiepartijen  Elsevier 30.06.2017

Asscher trekt nu zijn eigen plan Trouw 30.06.2017

Dijsselbloem: Asschers eisen zijn ‘volstrekt legitiem’  Elsevier 30.06.2017

Bussemaker houdt dreigement lerarensalarissen overeind VK 30.06.2017

Rutte: Kabinet was al gevallen als we niet door konden AD 30.06.2017

Formatie verder met SER-voorzitter Hamer NU 30.06.2017

SER-voorzitter Hamer naar Zalm Telegraaf 30.06.2017

GroenLinks offert de rechtsstaat op aan een ideaal dat al in 2015 achterhaald was  Trouw 30.06.2017

Je moet het maar durven: twee weken weg tijdens de formatie  VK 30.06.2017

AD 29.06.2017

AD 29.06.2017

Formatie vrijdag verder Telegraaf 29.06.2017

Formatiepartijen morgen om tafel met SER-voorzitter Hamer  AD 29.06.2017

Informateur Zalm wil volgende week medisch-ethische kwesties behandelen NU 29.06.2017

Zalm: Heikele onderwerpen volgende week al aan bod  Elsevier 29.06.2017

DNB waarschuwt onderhandelaars opnieuw voor extra uitgaven NU 29.06.2017

DNB-president Klaas Knot bracht een informeel bezoek aan informateur Gerrit Zalm om een update te geven over de stand van de Nederlandse economie.  Telegraaf 29.06.2017

Verdeeldheid over centrumrechts  Telegraaf 29.06.2017

Slechts derde van kiezers blij met centrumrechts kabinet  AD 29.06.2017

Nederland maakt zich meeste zorgen over integratie AD 29.06.2017

Vakantie tijdens formatie is schoffering van de kiezer  Elsevier 29.06.2017

Boodschap formatie: niet te veel uitgeven Telegraaf 29.06.2017

Formatiediscipline schuift Asschers voorstel over langer partnerverlof weer op lange baan VK 29.06.2017

Uitbreiding vaderschapsverlof toch weer op de lange baan  NU 29.06.2017

Formatiepartijen blokkeren uitbreiding verlof voor papa’s AD 29.06.2017

Gerrit Zalm is meester in het gunnen  AD 29.06.2017

AD 28.06.2017

AD 28.06.2017

Belangrijkste breuklijn door coalitie in wording loopt tussen D66 en CU, maar aan de secondanten zal het niet liggen VK 28.06.2017

Informateur Zalm wil volgende week medisch-ethische kwesties behandelen NU 28.04.2017

Zalm zet vaart achter formatie  Telegraaf 28.06.2017

D66 heeft gegokt en zwaar verloren Trouw 28.06.2017

Pechtold blijft maar treuren over afhaken Klaver  Elsevier 28.06.2017

Zalm: We willen inzoomen op de grote onderwerpen AD 28.06.2017

Tjeenk Willink: Formerende partijen moeten respect voor elkaar hebben  AD 28.06.2017

Informateur rondt eerste dag overleg af AD 28.06.2017

Het is officieel: Gerrit Zalm nieuwe informateur  AD 28.06.2017

Rutte wil ook steun linkse partijen bij vraagstukken als migratie en klimaat NU 28.06.2017

Partijleiders weer aan de bak  Telegraaf 28.06.2017

Premier Rutte heeft vertrouwen  Telegraaf 28.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

Weg vrij voor Zalms coalitie AD 27.06.2017

Scheidend informateur Tjeenk Willink pleit voor brede steun bij lastige dossiers NU 27.06.2017

Vanavond eindverslag Tjeenk Willink AD 27.06.2017

Formatiebesprekingen mogelijk op geheime locatie AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

 

D66- en CU-kiezers stug  Telegraaf 27.06.2017

ChristenUnie toont eerste teken van loyaliteit aan de coalitie in wording VK 27.06.2017

Bonussenbeleid mogelijke splijtzwam formatie Elsevier 27.06.2017

ChristenUnie laat afkeer van bonussen plotseling vallen Elsevier 27.06.2017

ChristenUnie stemt onverwacht tegen motie over strenge bonuswetgeving  AD 27.06.2017

Kamer: soepeler bonusregels bankiers mogelijk AD 27.06.2017

Tjeenk Willink geeft opvolger huiswerk mee AD 27.06.2017

26.06.2017

26.06.2017

Banvloek op PVV maakt de formatie erg spannend  Elsevier 26.06.2017

Zalm moet Rutte-III in elkaar sleutelen Trouw 26.06.2017

Gerrit Zalm volgt Tjeenk Willink op als informateur  NU 26.06.2017

Gerrit Zalm nieuwe informateur Telegraaf 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt de nieuwe informateur  Trouw 26.06.2017

Gerrit Zalm volgt Tjeenk Willink op als informateur en moet Rutte III gaan smeden VK 26.06.2017

Gerrit Zalm (VVD) wordt de nieuwe informateur Elsevier 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt nieuwe informateur  AD 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt de nieuwe informateur Trouw 26.06.2017

Tjeenk Willink hoort ‘bekende standpunten’ van oppositie  NU 26.06.2017

Informateur Tjeenk Willink hoort bekende standpunten van oppositie AD 26.06.2017

Oppositie langs bij informateur Telegraaf 26.06.2017

Toekomstige oppositie bij informateur Telegraaf 26.06.2017

‘Informateur Tjeenk Willink houdt het voor gezien’  Elsevier 26.06.2017

‘Tjeenk Willink wil stoppen als informateur, Gerrit Zalm mogelijke opvolger’  NU 26.06.2017

Tjeenk Willink wil niet verder als informateur VK 26.06.2017

Tjeenk Willink wil stoppen als informateur AD 26.06.2017

Tjeenk Willink stopt ermee Telegraaf 26.06.2017

Partijleiders nog een keer langs informateur Tjeenk Willink, Wilders grote afwezige AD 26.06.2017

25.06.2019 

25.06.2019 

Het probleem is dat er zes, zeven partijen menen dat het Torentje binnen handbereik is Trouw 25.06.2017

Partijleiders nog een keer naar informateur  Telegraaf 25.06.2017

Informateur Tjeenk Willink ontvangt nogmaals alle partijleiders  NU 25.06.2017

AD 24.06.2017

AD 24.06.2017

Den Haag heeft geen formateur nodig, maar een tovenaar  VN 24.06.2017

De gesprekken over een nieuw klimaatbeleid beloven ingewikkeld te worden Trouw 24.06.2017

Slob (CU): ‘Pragmatische Pechtold kiest voor coalitie van lef’ Elsievier 24.06.2017

Roemer: VVD, CDA en D66 hebben zich verloofd AD 24.06.2017

SP moet ’hot’ worden  Telegraaf 24.06.2017

Welke strijd wordt het hevigst aan de onderhandeltafel?  VK 24.06.2017

Van de honderd dagen sinds de verkiezingen is er niet één verspild Trouw 24.06.2017

Formatiedag 100: na twee etentjes naar de volgende fase  NOS 24.06.2017

AD 23.06.2017

AD 23.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU gaan woensdag onderhandelen  VK 23.06.2017

Partijen eindelijk bij elkaar: ‘Er moet wel een keer een kabinet komen’  Elsevier 23.06.2017

Motorblok gaat met CU onderhandelen  Telegraaf 23.06.2017

VVD, CDA en D66 gaan met ChristenUnie onderhandelen over kabinet  AD 23.06.2017

Nieuw hoofdstuk in ka­bi­nets­for­ma­tie begonnen Trouw 23.06.2017

Rutte 3 moet inzetten op digitaal, technologie en klimaat Telegraaf 23.06.2017

De formatieworsteling in zes ronden AD 23.06.2017

Wil een beweging iets bereiken, dan moet ze toch weer partij worden Trouw 23.06.2017

Tjeenk Willink levert perfect werk af  Trouw 23.06.2017

Deze hobbels staan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie te wachten  NU 23.06.2017

AD 23.06.2017

AD 23.06.2017

 

VVD, CDA, D66 en CU zijn begonnen  Telegraaf 23.06.2017

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voor het eerst samen bij informateur  NU 23.06.2017

Leiders ‘motorblok’ en ChristenUnie samen bij informateur  AD 23.06.2017

Lang wachten op kabinet Telegraaf 23.06.2017

Na honderd dagen kunnen we vandaag starten! AD 23.06.2017

Gert-Jan Segers weigert het kleine broertje te zijn Trouw 23.06.2017

Alleen Tjeenk Willink krijgt de fractieleiders stil  Trouw 23.06.2017

Formeren zoals wij dat doen, is hopeloos verouderd  Trouw 23.06.2017

AD 22.06.2017

AD 22.06.2017

Brengt dit D66-wetsvoorstel formatie in gevaar?  Elsevier 22.06.2017

Pijnpunten formatie na weekend  Telegraaf 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vrijdag naar Tjeenk Willink  Elsevier 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU vrijdag naar informateur  NU 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en Christenunie vrijdag naar informateur  AD 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU vrijdag naar informateur  Telegraaf 22.06.2017

AD 22.06.2017

AD 22.06.2017

 

Achterban CU ziet D66 wel zitten Telegraaf 22.06.2017

Achterban ChristenUnie wil graag met D66 in zee  AD 22.06.2017

Het optimisme van Pechtold is ongeloofwaardig AD 22.06.2017

Rijsttafel klaart lucht tussen Segers en Pechtold: hoe verder?  Elsevier 22.06.2017

AD 21.06.2017

AD 21.06.2017

Doorbraak in formatie  AD 21.06.2017

Rutte: eerst even bellen Telegraaf 21.06.2017

Pechtold en Segers opgetogen over formatiediner: ‘Smaakt naar meer’  Elsevier 21.06.2017

De formatie: alle ingrediënten voor een voorspoedig vervolg zijn nu aanwezig

Na bijna 100 dagen gloort Rutte III  VK 21.06.2017

Schouten (CU) onderhandelt mee over nieuw kabinet  AD 21.06.2017

Etentje Pechtold en Segers Telegraaf 21.06.2017

Pechtold en Segers opnieuw in gesprek over nieuw kabinet Trouw 21.06.2017

Pechtold en Segers praten met elkaar tijdens diner  Elsevier 21.06.2017

D66 niet toe aan uitnodiging CU Telegraaf 21.06.2017

Alsnog formatiepoging VVD, CDA, D66 en ChristenUnie NU 21.06.2017

Kogel is door de kerk: CU aan tafel met VVD, CDA en D66 VK 21.06.2017

‘Motorblok’ van VVD, CDA en D66 gaat met ChristenUnie om tafel AD 21.06.2017

CU wil ’een faire kans’ Telegraaf 21.06.2017

Segers: ik wil wel, maar informateur moet checken of ik gewenst ben aan formatietafel  Elsevier 21.06.2017

Gert-Jan Segers is aan zet, zo navigeert hij  VK 21.06.2017

CU-leider Segers legt druk in formatieproces bij VVD, CDA en D66  NU 21.06.2017

Het is CU of nooit Telegraaf 21.06.2017

ChristenUnie-leider Segers wacht op uitnodiging van ‘motorblok’  AD 21.06.2017

ChristenUnie staat sterk na afhaken PvdA  AD 21.06.2017

Na ‘nee’ van Asscher zijn VVD, CDA en D66 aangewezen op Segers  Elsevier 21.06.2017

Voorman ChristenUnie woensdag naar informateur Tjeenk Willink   NU 21.06.2017

Leden op congres: Dat Asscher weigert te regeren, is prima  Trouw 21.06.2017

Formeren is een strijd om politieke prioriteiten en macht  Trouw 21.06.2017

20.06.2017

20.06.2017

Tjeenk Willink zet streep door Asscher; alleen de ChristenUnie blijft over  VK 20.06.2017

Gert-Jan, kom er maar in; de PvdA blijft nee zeggen tegen VVD, CDA en D66 VK 20.06.2017

Asscher zegt nee; weg vrij voor coalitie met ChristenUnie Trouw 20.06.2017

Asscher: ‘Drie letters voor de informateur: nee’  Elsevier 20.06.2017

Asscher is niet beschikbaar voor plek in kabinet met VVD, CDA en D66 NU 20.06.2017

Asscher zegt ‘njet’ tegen regeringsdeelname  AD 20.06.2017

’Kabinet moet links en rechts verbinden’ Telegraaf 20.06.2017

Is de PvdA klaar om te regeren na de grote verkiezingsnederlaag? VK 20.06.2017

Rutte: nieuw kabinet moet links en rechts verbinden  AD 20.06.2017

Segers voert druk op VVD, CDA en D66 op: ‘CU is geen tussengerecht’ Elsevier 20.06.2017

Deadline nodig voor ka­bi­nets­for­ma­tie Trouw 20.06.2017

19.06.2017

19.06.2017

’Duurdere tabak in regeerakkoord’ Telegraaf 19.06.2017

Zo’n ouderwets regeerakkoord kan echt niet meer Trouw 19.06.2017

PvdA-burgemeesters zetten Asscher onder druk  Elsevier 19.06.2017

PvdA-burgemeesters: we moeten meedoen met de formatie VK 19.06.2017

Sheila Sitalsing: meeregeren, waarom zou Asscher? Hij lijkt het prima naar zijn zin te hebben VK 19.06.2017

18.06.2017

18.06.2017

Asscher: ‘We gaan Rutte niet aan een meerderheid helpen’  Elsevier 18.06.2017

Formatie toont de tragiek van links  Trouw 18.06.2017

Roemer wil geloofwaardigheid behouden  Trouw 18.06.2017

AD 17.06.2017

AD 17.06.2017

Het wordt tijd dat Asscher zijn knopen telt Trouw 17.06.2017

Een formatierecord komt snel dichterbij Trouw 17.06.2017

‘In een coalitie met een meerderheid in beide Kamers zal achterdocht het cement zijn’ Trouw 17.06.2017

Meeregeren? Of niet? Tweespalt binnen de PvdA  AD 17.06.2017

Segers: ‘De informateur kan beter eerst met de PvdA gaan praten’  Trouw 17.06.2017

‘IK DOE HET NIET. PUNT’

Alleen zij kunnen VVD, CDA en D66 nog aan meerderheid helpen AD 17.06.2017

Alleen zij kunnen VVD, CDA en D66 nog aan meerderheid helpen  Trouw 17.06.2017

Rutte en Buma spelen de vermoorde onschuld  VN 17.06.2017

Segers bedankt voor formatie, kaatst de bal weer naar Asscher  Elsevier 17.06.2017

Het wordt tijd dat Asscher zijn knopen telt Trouw 17.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Zoek de overeenkomsten: welke partij vult het ‘motorblok’ het best aan?  VK 16.06.2017

VVD, CDA en D66 praten dinsdag verder NU 16.06.2017

Informateur praat dinsdag verder met ‘motorblok’  AD 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Pechtold zet deur op kier voor ChristenUnie  Elsevier 16.06.2017

Formatie: D66 moet minder dogmatisch denken  Elsevier 16.06.2017

 

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Asscher bepleit migratiedeals Telegraaf 16.06.2017

Asscher hengelt echt niet naar plek aan formatietafel, zegt hij  Elsevier 16.06.2017

Waarom mengt Lodewijk Asscher zich met een opinie-artikel in het asieldebat? VK 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

‘PvdA wél bereid vluchtelingen terug te sturen naar Noord-Afrika’ AD 16.06.2017

Is Asscher toch uit op regeringsdeelname?  Elsevier 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

GroenLinks offert de rechtsstaat op aan een ideaal dat al in 2015 achterhaald was Trouw 16.06.2017

Twee opties Tjeenk Willink Telegraaf 16.06.2017

AD 16.06.2017

AD 15.06.2017

 

 

 

 

Tjeenk Willink sluit SP en PVV uit van kabinetsformatie Elsevier 15.06.2017

Rutte en Buma sluiten Wilders uit, zwart op wit VK 15.06.2017

AD 15.06.2017

AD 15.06.2017

Informateur Tjeenk Willink roept partijen op te bewegen NU 15.06.2017

Meerderheid blijft inzet Telegraaf 15.06.2017

SP buitenspel in formatie, Tjeenk Willink wil verder met ChristenUnie of PvdA VK 15.06.2017

Tjeenk Willink sluit SP en PVV uit van kabinetsformatie  Elsevier 15.06.2017

Leiders motorblok moeten elkaar weer zien te vinden AD 15.06.2017

Roemer vindt dat VVD en CDA elkaar los moeten laten NU 15.06.2017

Roemer wil VVD en CDA uit elkaar trekken Elsevier 15.06.2017

SP volhardt: Geen deelname aan kabinet met VVD  AD 15.06.2017

Roemer wil echt niet Telegraaf 15.06.2017

Informateur wil variant met CU óf PvdA onderzoeken  Trouw 15.06.2017

‘Het is slim dat Jesse Klaver wegblijft van de schuldvraag’  Trouw 15.06.2017

Klaver had tijdens formatie geen vertrouwen in halen doelen Parijs NU 15.06.2017

GroenLinks is nooit een echte groene partij geweest  Trouw 15.06.2017

Heel goed dat Klaver zijn rug recht heeft gehouden VK 15.06.2017

Drukte in de achterkamertjes  Telegraaf 15.06.2017

Klaver: ik ben niet teruggefloten door onzichtbare partijbazen  Elsevier 15.06.2017

Het was niet alleen migratie, zegt Klaver: ‘Op andere dossiers zag ik ook geen compromis doorschemeren’   VK 15.06.2017

Telegraaf 14.06.2017

Rutte baalt van mislukte formatie, en Roemer aan tafel bij Tjeenk Willink Elsevier 14.06.2017

Zoek de overeenkomsten: welke partij vult het ‘motorblok’ het best aan?  VK 14.06.2017

SP op gesprek bij informateur Telegraaf 14.06.2017

SP-leider Roemer morgen bij informateur op bezoek AD 14.06.2017

Rutte en Buma richten zich nu op kabinet met SP, PvdA of ChristenUnie NU 14.06.2017

Tjeenk Willink probeert formatie weer vlot te trekken AD 14.06.2017

VVD verwijt GL koudwatervrees Telegraaf 14.06.2017

LIVE: Jesse Klaver geeft tekst en uitleg aan achterban  AD 14.06.2017

Informateur opnieuw om tafel met Rutte en Buma  AD 14.06.2017

PvdA komt langs bij D66  Telegraaf 14.06.2017

Asscher houdt hoop op kabinetsdeelname levend AD 14.06.2017

Rutte vreest lange formatie en sluit nieuwe verkiezingen niet uit NU 14.06.2017

Rutte: zaak is ingewikkeld Telegraaf 14.06.2017

Jesse Klaver heeft de milieuliefhebbers bedonderd  Elsevier 14.06.2017

Informateur weer verder in Stadhouderskamer  Telegraaf 14.06.2017

Klaver kort gehouden’ Telegraaf 14.06.2017

Felle kritiek op uitleg Klaver over mislukken formatie NU 14.06.2017

Helaas heeft Jesse Klaver een verkeerde afweging gemaakt Trouw 14.06.2017

Waarom de Turkije-deal niet te kopiëren is in Noord-Afrika  Trouw 14.06.2017

Er wordt te gretig naar de wereldvreemde Klaver gewezen Trouw 14.06.2017

De informateur trekt, maar wie helpt?  Trouw 14.06.2017

Misschien moet er nu geen regeerakkoord komen, maar een regeeragenda VK 14.06.2017

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

Aanhang GroenLinks verbijsterd over manoeuvre Klaver  Elsevier 13.06.2017

Onbegrijpelijk: Jesse Klaver liet gouden kans liggen  Elsevier 13.06.2017

Schuift CU aan bij formatiegesprek? Dit zegt Segers over migratiedeals  Elsevier 13.06.2017

juni 14, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, CDA, CU-SGP, formatie, groenlinks, politiek, verkiezingen 2017, VVD, VVD-CDA-D66 | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

Begrotingstekort

Het kabinet dat de opvolger moet worden van Rutte II dacht te kunnen profiteren van extra financiële ruimte, maar daarvan blijkt geen sprake. Vanwege tekorten op het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Onderwijs, moet het nieuwe kabinet zelfs rekening houden met een tekort.  Dat melden althans NOS en De Telegraaf op basis van bronnen in Den Haag.

lees ook: Weer enorme financiële domper bij VWS Telegraaf 24.05.2017

Prognose CPB

In maart publiceerde het Centraal Planbureau een prognose, waaruit bleek dat de nieuwe coalitie kon rekenen op een begrotingsoverschot van ongeveer 3,5 miljard euro in 2017. Door tegenvallers in de zorg en het onderwijs, gaat het nu om een tekort van 1 miljard.

#Formatie: VVD en CDA kunnen D66 niet overhalen om met CU te formeren

‘Juridische blunders’ door Van Rijn

Volgens De Telegraaf valt het tekort vooral te wijten aan het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie zou een aantal ‘juridische blunders’ zijn begaan. De overheid heeft ervoor gezorgd dat het ministerie de komende jaren miljarden moet investeren in de verpleeghuiszorg, veel eerder dan verwacht.

Het gaat om een uitspraak van het Zorginstituut. Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) liet het instituut bepalen hoeveel geld er nodig is voor betere verpleeghuiszorg. Omdat de staatssecretaris deze opdracht heeft gegeven, is de uitspraak juridisch bindend geworden. Het bedrag kan oplopen tot 2 miljard in 2021, zeggen anonieme bronnen.

lees ook: Flink prijskaartje aan betere verpleeghuiszorg AD 24.05.2017

Voorjaarsnota besproken in ministerraad

Het ministerie van Financiën ontkent dat er sprake is van een tekort. Het kabinet bespreekt de Voorjaarsnota woensdag 31.05.2017 in de ministerraad – die een half uur eerder begint dan normaal. Dan moet meer duidelijk worden over de berichten. Volgende week wordt de voorjaarsnota gepubliceerd.

Voorjaarsnota 2017 – 01.06.2017

aanbiedingsbrief-voorjaarsnota-2017

bijlage-1-kamerbrief-voorjaarsnota-2017

bijlage-2-meerjarig-uitgavenbeeld

bijlage-3-verticale-toelichting

Verantwoordingsbrief 2016: Van overheidstekort naar begrotingsoverschot  RO 17.05.2017

Financieel Jaarverslag 2016: voor het eerst in jaren een begrotingsoverschot  RO 17.05.2017

Economische groei op hoogste niveau sinds de crisis  RO 16.05.2017

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 deel 1  

Consumenten besteden meer

Telegraaf 20.07.2017 Consumenten hebben in mei ruim 2 procent meer besteed dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. De groei is wel wat lager dan in de voorgaande maand.

Er werd in mei vooral meer uitgegeven aan kleding en woninginrichting. Aan voedings- en genotmiddelen werd circa 1 procent meer uitgegeven dan een jaar eerder. Verder hebben consumenten in mei bijna 3 procent meer besteed aan overige goederen.

Ook aan diensten als woninghuur, reizen met bus en trein en het bezoek aan kapper of restaurant werd meer besteed. De diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit, zo merkte het CBS op.

Volgens de zogenoemde consumptieradar van het statistiekbureau zijn de omstandigheden voor de consumptie in juli iets gunstiger dan in mei.

LEES MEER OVER; CBS NEDERLAND CONSUMENTEN

Begrotingstekort eurolanden daalt

Telegraaf 20.07.2017 Het begrotingstekort van de eurolanden is in het eerste kwartaal van dit jaar gedaald tot 0,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp) van de eurozone. In het vierde kwartaal kwam het tekort nog uit op 1,1 procent.

Volgens cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat bedroeg voor de gehele Europese Unie het tekort 1 procent, tegen 1,2 procent in het voorgaande kwartaal. De Europese begrotingsregels schrijven voor dat landen hun tekort moeten beperken tot maximaal 3 procent van het bbp. Eurostat tekende binnen de EU het hoogste tekort op in Frankrijk met 3,3 procent. In Malta was juist sprake van een begrotingsoverschot met 3,5 procent. In Nederland was het overschot 1,5 procent.

Verder maakte Eurostat bekend dat de schuld van de eurolanden in de eerste drie maanden is opgelopen tot 89,5 procent van het bbp, tegen 89,2 procent in het voorgaande kwartaal. Voor de gehele EU kwam de schuld uit op 84,1 procent.

Geen feestje in politiek Den Haag

Telegraaf 01.07.2017 Op dit moment behoort Nederland in Europa tot de landen met de beste economische prestaties. Alle seinen staan op groen. Volgens de Juniraming 2017 van het Centraal Plan Bureau (CPB) groeit onze economie in 2017 met 2,4% en in 2018 met 2%. Deze groei leidt tot extra werkgelegenheid.

De werkloosheid daalt dit jaar tot 445.000 personen (4,9%) en in 2018 tot 425.000 (4,7%). Voor de herinnering: in 2014 lag de werkloosheid nog rond de 660.000 personen (7,4%). Ook de overheidsfinanciën zijn gezond. Volgens een optimistische raming, zonder rekening te houden met tegenvallers, eindigt 2017 met een begrotingsoverschot van 0,5% in 2017 en 0,7% in 2018. Deze positieve ontwikkelingen zorgen voor een daling van de zogenoemde staatsschuldquote naar 55% BBP, die in 2014 nog op het hoge niveau van bijna 70% lag.

Door dit feestelijke beeld worden de onderhandelaars, die onder leiding van informateur Gerrit Zalm bezig zijn met de formatie van het kabinet Rutte 3, van alle kanten bestookt met miljarden aan claims voor extra uitgaven, zoals voor de zorg, het basisonderwijs en sociale zekerheid, maar ook voor belastingverlaging. Niet alleen in de publieke opinie, maar ook bij politieke partijen bestaat veel sympathie voor de gedachte om voor deze goede doelen flink in de buidel te tasten.

Als je een optelsom maakt van alle wensen voor extra uitgaven voor de schatkist, zit je al snel boven een structureel bedrag van boven de €10 miljard. De kans is groot dat de onderhandelaars, mede onder druk van de roep om ‘goede doelenuitgaven’ met een regeerakkoord komen waarin een deel van dit bedrag gehonoreerd zal worden.

Geen geld verjubelen

Deze week kregen ze bezoek van de president van De Nederlandsche Bank, Klaas Knot, die de feestpret kwam bederven. Hij hield het onderhandelingsgezelschap voor dat het onverstandig is om een greep in de schatkist te doen en het begrotingsoverschot nu al te verjubelen. Volgens Knot kan van feestvieren geen sprake zijn en zou het verstandig zijn om een overschot op de rijksbegroting zoveel mogelijk in een spaarpotje te stoppen voor magere tijden.

Zo kan Rutte 3 voorkomen dat er in zware tijden en bij tegenvallers bezuinigd moet worden. Omdat onze economie en werkgelegenheid sterk afhankelijk zijn van de gang van zaken in de wereldeconomie en onze export naar andere landen, is dit een waardevol advies.

Maar wie politiek Den Haag kent, weet dat uitgeven en leuke dingen voor de mensen doen een hogere prioriteit hebben. Bovendien zitten ze daar niet te wachten op ‘doemdenkers’ die bij een stralende hemel voor zwaar weer waarschuwen. Toch leert de economische geschiedenis dat het licht voor de open Nederlandse economie snel op oranje kan springen en die kans is inderdaad aanwezig.

Spaarpotje

We zien op dit moment toenemende internationale onzekerheden waardoor de groei van onze economie kan worden afgeremd en de schatkist met tegenvallers te maken krijgt. Voorbeelden zijn de effecten van de Brexit-onderhandelingen en de financiële instabiliteit van een aantal Zuid-Europese landen.

Bovendien krijgen we te maken met de ongewisse gevolgen van het beleid van president Donald Trump en China die voor de EU, waaronder Nederland, slecht kunnen uitpakken. Om die reden zou het verstandig zijn om in het regeerakkoord een deel van het mogelijke begrotingsoverschot in een Klaas Knot-spaarpotje te stoppen en het andere deel te bestemmen voor uitgaven die onze economie versterken.

Voor extra rijksuitgaven op het terrein van de zorg en de sociale zekerheid is geen ruimte, tenzij je voor lief neemt dat de groei van onze economie wordt afgeremd en er werkgelegenheid in het bedrijfsleven verloren gaat. Internationaal gezien lopen we met deze twee mega kostenposten volledig uit de pas. Kijken we naar de uitgaven van de Rijksoverheid in 2017 dan gaat het om een totaalbedrag van €264 miljard.

Verreweg de twee grootste uitgavenposten zijn onze sociale zekerheid met €78 miljard en de zorg met €75 miljard. Deze posten zijn de afgelopen decennia fors gestegen. Daardoor was er minder ruimte voor andere rijksuitgaven die voor onze toekomstige economie van belang zijn, zoals die voor onderwijs. Hoe vervelend ook, maar iedereen zal er rekening mee moeten houden dat deze rijksuitgaven hun grenzen al hebben overschreden. We zullen de stijgende zorgkosten meer zelf moeten gaan betalen en dat geldt ook voor sociale zekerheid.

De nieuwe helden

Naast het spaarpotje zou het kabinet Rutte 3 er verstandig aandoen de extra uitgaven te beperken tot maatregelen waarmee de Nederlandse economie en werkgelegenheid worden versterkt. Onderwijs en onderzoek zijn daarvoor van cruciaal belang. Voor het verder terugdringen van de werkloosheid en het scheppen van banen heeft de politiek het bedrijfsleven nodig, vooral de bestaande kleine ondernemers uit het mkb en start-ups en scale-ups (starters die snel doorgroeien).

Dat zijn de nieuwe helden van de Nederlandse economie. Politiek Den Haag is buiten de (semi)overheid zelf niet in staat banen te scheppen, maar kan daaraan wel een bijdrage leveren door een goed bedrijfsklimaat voor deze helden te creëren.

Dit zou in het regeerakkoord moeten worden neergelegd in een concreet mkb-plan dat de volgende hoofdpunten omvat: minder bureaucratie, lagere werkgeverslasten en ruimere mogelijkheden voor bedrijfskredieten. Daarnaast zijn stimulansen nodig voor een versnelling van digitalisering, innovatieve technologieën en klimaatmaatregels.

Mooie groei Nederlandse economie

Telegraaf 23.06.2017 De economie is in het eerste kwartaal met 0,4 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat blijkt uit een tweede raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het groeicijfer is gelijk aan dat van de eerste berekening.

De tweede berekening van het bbp wordt altijd 90 dagen na afloop van het kwartaal gepubliceerd. Het beeld van de economie blijft hetzelfde. De groei is vooral te danken aan de investeringen, aldus het statistiekbureau.

Het bruto binnenlands product (bbp) groeit al twaalf kwartalen achter elkaar. Ten opzichte van een jaar eerder groeide de economie in het eerste kwartaal overigens met 3,2 procent. Volgens de eerste berekening was dat 3,4 procent.

Nederlandse staatsschuld voor het eerst in zes jaar onder de Europese norm

VK 23.06.2017 De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee is de staatsschuld voor het eerst in zes jaar lager dan de Europese norm, van 60 procent van het bbp. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger dan 60 procent van het bbp mag zijn, óf daar naartoe moet bewegen. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent.

De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro. Dat is bijna 25 duizend euro per Nederlander. In zijn raming van juni rekent het Centraal Planbureau (CPB) eind 2017 op een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp.

De staatsschuld krimpt wanneer de economie groeit, omdat de schuld wordt uitgedrukt als percentage van de omvang van die economie. Hoe groter de totale Nederlandse omzet, hoe kleiner (relatief) de staatsschuld.

Chique balans voor nieuw kabinet

Nu Nederland voldoet aan het in Brussel afgesproken plafond begint het volgende kabinet de rit met een chique balans. Het vorige kabinet moest juist 50 miljard bezuinigen om het tekort en de te hoge staatsschuld onder controle te krijgen.

De positieve cijfers zijn te danken aan een groeiende economie. Meer werkgelegenheid, meer bedrijvigheid en meer consumptie betekenen meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan uitkeringen. Opgeteld rekent Dijsselbloem op een meevaller van bijna 8 miljard in 2017. Daardoor blijft onderaan de streep geld over.

Betekenen deze positieve cijfers dat een nieuwe regering straks een grote zak geld ter beschikking heeft om naar hartelust te spenderen? Niet direct. Die 9,1 miljard overschot in 2021 is nog ver weg en komt er enkel als een volgende ministersploeg de hand strak op de knip houdt. Dat zal niet gebeuren. Zelfs het demissionaire kabinet is al aan het interen op de meevallers, zo bleek uit Dijsselbloems voorjaarsnota.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   ECONOMIE   POLITIEK   KABINET-RUTTE II

Overheidsschuld onder Europese norm

Telegraaf 23.06.2017 De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het is voor het eerst in zes jaar dat de schuld lager is dan de Europese norm, van 60 procent van het bbp. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp of daar naartoe moet bewegen. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent, aldus het CBS.

De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro, oftewel bijna 25.000 euro per Nederlander. Het Centraal Planbureau (CPB) raamt voor eind 2017 een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp in zijn raming van juni.

Overheidsschuld voldoet voor het eerst in zes jaar aan Europese norm

NU 23.06.2017 De schuld van de Nederlandse overheid voldoet voor het eerst in zes jaar aan de Europese norm.

De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp), meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent.

De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp of daar naartoe moet bewegen.

Begroting

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro, oftewel bijna 25.000 euro per Nederlander.

Het Centraal Planbureau (CPB) raamt voor eind 2017 een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp in zijn raming van juni.

Economische groei

Het CBS maakte vrijdag ook bekend dat de economie in het eerste kwartaal met 0,4 procent is gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dit was een tweede raming. Het groeicijfer is gelijk aan dat van een eerdere berekening.

De tweede berekening van het bruto binnenlands product (bbp) wordt altijd negentig dagen na afloop van het kwartaal gepubliceerd. Het beeld van de economie blijft hetzelfde. De groei is vooral te danken aan de investeringen, aldus het statistiekbureau.

Het bbp groeit al twaalf kwartalen achter elkaar. Ten opzichte van een jaar eerder groeide de economie in het eerste kwartaal overigens met 3,2 procent. Volgens de eerste berekening was dat 3,4 procent.

Lees meer over: Staatsschuld Economische groei

CBS: Consumenten onverminderd positief

AD 21.06.2017 Consumenten hebben weer meer vertrouwen in de markt dan vorig jaar. Tijdens het winkelen is meer geld uitgegeven. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag.

De vertrouwensindex kwam uit op een niveau van 23. Het statistiekbureau constateerde daarbij dat het oordeel over het economische klimaat nauwelijks veranderde en de koopbereidheid iets toenam.

Met 23 ligt het consumentenvertrouwen in juni ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (min 3). Het vertrouwen bereikte in januari 2000 de hoogste stand ooit op 36. Het dieptepunt werd bereikt in maart 2013 met min 41.

Meer besteed

Het CBS maakte ook bekend dat consumenten in april 2,7 procent meer hebben besteed dan een jaar eerder. De groei was daarmee ook hoger dan de maand ervoor. Vooral aan kleding en woninginrichting werd meer uitgegeven.

Groei dit jaar verwacht van 2,4%

CPB: Seinen economie staan op groen

Telegraaf 14.06.2017 Het Centraal Planbureau (CPB) is in zijn nieuwe ramingen positiever geworden over de economische groei in het land.

Het CPB gaat voor 2017 uit van een plus van 2,4 procent, waar eerder nog op 2,1 procent groei werd gerekend. Voor volgend jaar wordt 2 procent groei voorzien, wat betekent dat het stevige aantrekken van de economie voorlopig aanhoudt. Bij de vorige raming eind maart voorzag het CPB voor 2018 nog een plus van 1,8 procent.

De werkloosheid daalt naar verwachting verder, naar 4,9 procent dit jaar en 4,7 procent volgend jaar. Ook de overheidsfinanciën zijn gezond aldus het CPB, met een overschot van 0,5 procent in 2017 en 0,7 procent in 2018.

Eerder deze week verhoogde De Nederlandsche Bank (DNB) zijn prognoses voor de economie ook al. Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken reageert dan ook verheugd: ,,Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd”, verklaart hij. ,,De uitdaging is nu om de groei voor de komende jaren veilig te stellen.”

Net als de centrale bank plaatst het CPB wel kanttekeningen. Zo blijft de ontwikkeling van de lonen nog achter. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dit mogelijk door de flexibilisering van de arbeidsmarkt.

De contractlonen gaan volgens de voorspellingen dit jaar gemiddeld met 1,7 procent omhoog en volgend jaar met 2,0 procent. Ook de inflatie blijft wat onder de maat. Deze komt volgens het CPB waarschijnlijk uit op 1,4 procent in beide jaren. Het licht voor de Nederlandse economie kan daarbij weer ,,op oranje springen”, als internationale onzekerheden veranderen in tegenvallers, waarschuwt het planbureau.

Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk wat de uitkomst van de brexit-onderhandelingen zullen zijn. Buiten Europa is onder meer de koers van de Verenigde Staten onder president Donald Trump een punt van onzekerheid, aldus het CPB.

Economie groeit verder

Telegraaf 14.06.2017 Het blijft goed gaan met de Nederlandse economie. Volgens het Centraal Planbureau groeit de economie dit jaar met 2,4 procent en volgend jaar met 2,0 procent. Vooral de woningmarkt staat in volle bloei.

Dat blijkt uit de cijfers die het rekeninstituut vanochtend heeft gepubliceerd. Op de banenmarkt zijn de cijfers eveneens gunstig, waardoor de koopkracht in Nederland toeneemt. In 2018 daalt de werkloosheid naar 4,7 procent.

Wel blijft de hoogte van de lonen achter, net als de prijzen waardoor de inflatie niet erg stijgt. Volgens de rekenmeesters is dat mede vanwege de flexibilisering van de arbeidsmarkt en vanwege de internationale concurrentie.

Goed nieuws

Minister Kamp van Economische Zaken reageert: „Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd. Dat is goed nieuws voor iedereen: meer kansen voor ondernemers, meer werk, meer koopkracht.”

Wel zegt Kamp nu dat het de ’uitdaging’ is om de groei voor de komende jaren veilig te stellen. „Daarom is het nodig meer te investeren in innovatie en de intensieve samenwerking tussen bedrijven, overheden en kennisinstellingen onverminderd voort te zetten.”

zie ook: Nederlanders tevredener over eigen financiën

CPB: groeiverwachtingen voor 2017 en 2018 flink omhoog

AD 14.06.2017 De seinen voor de Nederlandse economie staan op groen. Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB), die in zijn nieuwe ramingen vandaag positiever is geworden over de economische groei in het land.

Het CPB gaat voor 2017 uit van een plus van 2,4 procent, waar eerder nog op 2,1 procent groei werd gerekend. Voor volgend jaar wordt 2 procent groei voorzien, wat betekent dat het stevige aantrekken van de economie voorlopig aanhoudt. Bij de vorige raming eind maart voorzag het CPB voor 2018 nog een plus van 1,8 procent.

De economie wordt onder meer geholpen door de toenemende wereldhandel. Daarbij loopt de consumptie op en trekken de investeringen aan. De werkloosheid daalt naar verwachting verder, tot 4,9 procent dit jaar en 4,7 procent volgend jaar. Ook de overheidsfinanciën zijn gezond aldus het CPB, met een begrotingsoverschot van 0,5 procent in 2017 en 0,7 procent in 2018.

Eerder deze week verhoogde De Nederlandsche Bank (DNB) zijn prognoses voor de economie ook al. Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken reageert dan ook verheugd: ,,Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd”, verklaart hij. ,,De uitdaging is nu om de groei voor de komende jaren veilig te stellen.”

Kanttekeningen

Net als de centrale bank plaatst het CPB wel kanttekeningen. Zo blijft de ontwikkeling van de lonen nog achter. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dit mogelijk door de flexibilisering van de arbeidsmarkt. De contractlonen gaan volgens de voorspellingen dit jaar gemiddeld met 1,7 procent omhoog en volgend jaar met 2,0 procent. Ook de inflatie blijft wat onder de maat. Deze komt volgens het CPB waarschijnlijk uit op 1,4 procent in beide jaren.

Het licht voor de Nederlandse economie kan daarbij weer ,,op oranje springen”, als internationale onzekerheden veranderen in tegenvallers, waarschuwt het planbureau. Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk wat de uitkomst van de brexit-onderhandelingen zullen zijn. Buiten Europa is onder meer de koers van de Verenigde Staten onder president Donald Trump een punt van onzekerheid, aldus het CPB.

‘Waar blijft onze koopkracht?’

Telegraaf 14.06.2017 Het CPB heeft de verwachtingen over de Nederlandse economie naar boven bijgesteld, eerder deze week kwam DNB ook al met positieve berichten. Maar DFT’s Martin Visser plaatst ook een kanttekening.

Nederland groeit het hardst in tien jaar tijd

Telegraaf 12.06.2017  De Nederlandse economie groeit dit jaar in het hoogste tempo in tien jaar tijd. Goed nieuws voor de overheid, die hierdoor steeds meer overhoudt op de begroting. En voor huishoudens, aangezien de lonen langzaamaan omhoog gaan.

Dat schrijft De Nederlandsche Bank in de vandaag gepubliceerde Economische Ontwikkelingen en Vooruitzichten. Dit jaar groeit het bruto binnenlands product (bbp) naar verwachting 2,5%. Het is het vijfde opeenvolgende jaar dat het bbp hoger is dan het jaar ervoor.

Dat onze economie zo goed draait, is onder meer te danken aan de aantrekkende wereldhandel en een stijging van investeringen door bedrijven. Zowel de overheid als de Nederlandse consument staan er beter voor. „Je moet tien jaar terug in de tijd voor vergelijkbare cijfers” zei Job Swank, directielid van De Nederlandsche Bank (DNB).

Groei zwakt af

De hoge economische groei zwakt de komende jaren wel wat af. In 2018 en 2019 zakt de groei naar 2,1 respectievelijk 1,9%.

De steeds beter draaiende economie betekent ook dat het begrotingsoverschot blijft oplopen, van 0,4% van het bbp vorig jaar tot 1,1% in 2019. Dat is met name omdat de overheid meer geld binnenkrijgt uit inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en btw.

’Bouw buffer op’

DNB schreef in de EOV opnieuw dat ze hoopt dat het nieuwe kabinet dit overschot gebruikt als een buffer voor slechtere tijden. „We zijn kampioen procyclisch beleid”, zei Swank over de neiging om af te remmen in economisch slechtere tijden en gas te geven als het goed gaat.

De betere groei is ook te merken op het salarisstrookje. Vorig jaar stegen de contractlonen bij bedrijven met 1,6%. Dat is het hoogste niveau sinds de kredietcrisis. Maar wat DNB betreft, mogen de lonen nog wel wat verder omhoog. Het percentage dat bedrijven van hun inkomsten aan lonen uitbetalen, ligt onder het langjarig gemiddelde, en het loopt maar mondjesmaat op.

Volgens Swank is dat omdat er nog veel onbenut arbeidspotentieel is, bijvoorbeeld mensen die ontmoedigd zijn over de arbeidsmarkt maar wel weer aan het werk willen, of mensen die part-time werken maar graag meer uren willen maken.

Economische vooruitzichten onverminderd positief

RO 12.06.2017 De nieuwe raming, die de Nederlandsche Bank (DNB) vandaag naar buiten heeft gebracht, voorspelt opnieuw gunstige ontwikkelingen voor de Nederlandse economie. DNB verwacht dat de economische groei van de afgelopen jaren doorzet. In 2017 wordt een economische groei van 2,5% verwacht, in 2018 een groei van 2,1%.

De Nederlandse economie groeit inmiddels twaalf kwartalen op rij, de werkloosheid daalt snel en het vertrouwen van consumenten en producenten ligt op een hoog niveau.

Minister Kamp, Economische Zaken: “In het begin van deze kabinetsperiode gaf ik aan het oneens te zijn met de voorspellingen van veel economen dat een hogere economische groei dan 1 of 1,5 % er niet meer in zou zitten voor Nederland. We kunnen nu gezamenlijk vaststellen dat de Nederlandsche Bank voor dit jaar een groei van 2,5 procent verwacht.

Voor het vijfde achtereenvolgende jaar zal de groei hoger uitvallen dan in het voorgaande jaar. Steeds meer mensen vinden werk en merken in hun portemonnee dat het beter gaat. Nederland staat sterk met de meest concurrentiekrachtige economie van Europa.”

Dalende werkloosheid

In 2016 was er sprake van de snelste werkgelegenheidsgroei sinds 2007. De werkgelegenheid blijft dit jaar en de komende jaren stevig doorgroeien. Daardoor daalt de werkloosheid in 2017 naar 5%, oftewel 539 duizend personen en in 2018 naar 4,6% van de beroepsbevolking, oftewel 444 duizend personen. Omdat sommige delen van de arbeidsmarkt krapper worden, zullen de lonen in 2017 en 2018 naar verwachting sneller toenemen dan in voorgaande jaren.

Gezonde overheidsfinanciën

Het overschot op de begroting verbetert de komende jaren verder en de overheidsschuld neemt hard af. Door de gezonde positie van de overheidsfinanciën neemt de schuld in 2019 naar verwachting af tot 51,3% van het  bbp, ruimschoots onder het schuldencriterium van de EU.  De begroting is in de afgelopen kabinetsperiode met moeilijke maatregelen op orde gebracht.

Daarmee is er in het begrotingsbeleid een solide basis gelegd voor het volgende kabinet om de Nederlandse economie duurzaam te versterken door de energietransitie te versnellen en te investeren in maatregelen die het groeipotentieel verhogen, zoals extra middelen voor het innovatiebeleid.

Zie ook;

Economie blijft groeien: tijd voor hogere lonen, vindt De Nederlandsche Bank

Trouw 12.06.2017 Er viel vandaag niks te klagen in het pand van De Nederlandsche Bank waar directeur Job Swank de economische vooruitzichten voor Nederland schetste. De economie groeit en blijft dat doen, de werkloosheid daalt, het vertrouwen is groot.

Goed, de inflatie had iets hoger gekund en er is natuurlijk die Amerikaanse president, maar dat weerhoudt de Nederlandse economie er niet van vol gas door te razen. Daarom moet een volgend kabinet niet nog harder op het gaspedaal trappen, waarschuwt Swank. Die neiging is bij Nederlandse politici namelijk moeilijk te onderdrukken.

Scandinavische aanpak

Nederland kent een zogeheten procyclisch beleid. Gaat het goed met de economie, dan geeft de overheid volop geld uit. Gaat het slecht, dan volgen de lastenverzwaringen en bezuinigingen elkaar snel op. Het kan ook anders. In Scandinavische landen bijvoorbeeld trappen overheden zachtjes op de rem als de economie snel vooruit gaat en geven zij gas bij als de snelheid terugloopt.

Door lagere belastingen en investeringen verkleinen landen als Denemarken en Zweden de gevolgen van een recessie.

Volgens DNB is dit het moment waarop Nederland het procyclische beleid kan veranderen in een meer Scandinavische aanpak. Dit jaar komt het begrotingsoverschot uit op 0,7 procent. Volgend jaar is dat 1 procent, zo blijkt uit de ramingen van DNB. In 2019 houdt de minister van financiën 1,1 procent van het bruto binnenlands product over; ongeveer 8 miljard euro.

“Dat is geen reden de sluizen open te zetten”, zegt Swank. “Pas bij een percentage boven de één procent ontstaat er ruimte.” Oftewel: als het aan DNB ligt geeft het nieuwe kabinet pas in 2019 de 0,1 procent uit, wat neerkomt op een voor begrotingsbegrippen klein bedrag van 80 miljoen euro.

Dat geld zou het kabinet kunnen steken in de lonen van ambtenaren. Want over de lonen heeft DNB nog wel wat te wensen. President Klaas Knot heeft al meerdere malen gezegd dat de salarissen in Nederland sneller omhoog moeten. Swank herhaalde die boodschap, waarbij hij ook zei dat de overheid als werkgever niet de eerste moet zijn om haar medewerkers royaler te belonen. De publieke sector volgt de markt, niet andersom, zei hij.

In de markt zullen de contractlonen de komende jaren met ongeveer 2 procent stijgen. Toch is er ruimte voor meer. Kijk maar naar de winsten van bedrijven, zegt Swank. Dat DNB zo op loonsverhoging hamert, “iets dat een centrale bank niet snel doet”, heeft te maken met de hardnekkig lage inflatie. De Europese Centrale Bank heeft ondertussen alle mogelijke instrumenten gebruikt, nu is het aan de markt. Als zij de lonen verhogen, volgt de inflatie vanzelf, zo wil de economische wetmatigheid.

Bij al het goede nieuws wilde DNB ook even stilstaan bij de Verenigde Staten, die dreigen met protectionisme. Voor een open economie als Nederland kan dat schadelijk zijn. Maar volgens Swank zijn de gevolgen van een protectionistische politiek beperkt. Tenzij Europa terug gaat pesten en zelf ook importtarieven verhoogt voor Amerikaanse producten.

Dan neemt de handel sterk af. “Toch kan dreigen met tegenmaatregelen handig zijn”, zegt Swank. “Al is het maar om de scherpe kanten van het protectionisme te halen.” Het grootste slachtoffer van dichte grenzen in de Verenigde Staten zijn de Amerikanen zelf, zegt Swank. In het slechtste geval kan hun inkomen met 3 procent dalen.

Prognoses van DNB;

  • In 2017 zal de economie met 2,5 procent groeien, het hoogste percentage in tien jaar.
  • De werkloosheid daalt verder en komt in 2019 uit op 4,4 procent van de beroepsbevolking.
  • De lonen stijgen de komende jaren met ongeveer 2 procent.

Inflatie daalt naar 1,1 procent

Telegraaf 08.06.2017 De inflatie in Nederland is in mei gedaald naar 1,1 procent. Een maand eerder werd door consumenten voor goederen en diensten nog 1,6 procent meer betaald dan een jaar eerder.

Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. Vooral door goedkopere vliegtickets en vakanties op bungalowparken stegen de consumentenprijzen in mei minder. De maand ervoor piekten de prijzen van deze diensten door de schoolvakanties die eind april begonnen, aldus het statistiekbureau. In mei nam de vraag naar vakanties weer af waardoor de prijzen zakten.

Autobrandstoffen werden in mei goedkoper en ook dit had een drukkend effect op de inflatie van consumentenprijzen, zo stelde het CBS.

Prijsontwikkeling energie

Omdat de prijsontwikkeling van energie als autobrandstoffen, gas en electriciteit en voeding sterk fluctueert en de prijzen van alcohol en tabak vaak stijgen door belastingmaatregelen, wordt ook gekeken naar de inflatie exclusief deze productgroepen. De inflatie in mei volgens deze maatstaf steeg met 0,8 procent op jaarbasis. In april was dat nog 1,3 procent.

Op basis van de geharmoniseerde Europese meetmethode daalden de consumentenprijzen vorige maand, van 1,4 procent in april naar 0,7 procent in mei. De inflatie in de eurozone daalde van 1,9 procent naar 1,4 procent. De inflatie in Nederland is vanaf mei 2016 lager dan in de eurozone, aldus het CBS.

Rabo: Nederlandse economie trekt verder aan

Telegraaf 07.06.2017 De Nederlandse economie groeit dit jaar ondanks internationale onzekerheid door. Dat verwachten economen van de Rabobank. Het bbp groeit dit jaar naar verwachting met 2,2 procent. In 2018 is de groei iets minder hoog: 1,9 procent. Vooral de export groeit gestaag.

De economie groeit verder door woninginvesteringen en de consumptie voor huishoudens. Voor een deel zijn dat tijdens de crisis uitgestelde investeringen en aan die inhaalgroei komt na 2018 een einde.

De Rabobank-economen verwachten dat de werkloosheid in 2018 afneemt naar 4,5 procent, maar maken zich zorgen om het besteedbaar inkomen. Dat groeit niet hard genoeg. Een manier om het besteedbaar inkomen te verhogen is om het verschil tussen netto- en brutoloon te verkleinen zodat werknemers meer geld krijgen en werkgevers niet meer kwijt zijn. ,,Zowel de hoogte van het besteedbaar inkomen als de werking van de arbeidsmarkt heeft baat bij verkleining van de wig tussen nettoloon en werkgeverslasten.”

De wereldeconomie groeit dit jaar waarschijnlijk iets harder dan vorig jaar. De groei in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk komt lager uit dan eerder verwacht, maar de eurozone en China presteren juist beter.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

CPB: risico’s economie

Telegraaf 06.06.2017 Onzekerheid over de politieke koers in Europa, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten en de aanhoudend lage rente vormen grote economische risico’s in Nederland.

Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn dinsdagochtend gepresenteerde Risicorapportage Financiële Markten. Vooral het negatieve sentiment in Europa vormt een gevaar voor de Nederlandse economie.

De harde toon in de Brexit-onderhandeling tussen Brussel en Londen vergroten het risico op een harde scheiding tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie en hogere economische kosten. Vragen over de houdbaarheid van de eurozone en onzekerheid rondom de Italiaanse verkiezingen wakkeren het risico nog eens extra aan.

Trump

Ook het beleid van president Donald Trump kan de Nederlandse economie negatief beïnvloeden. Veel is afhankelijk hoe de Verenigde Staten zich opstellen tegenover internationale instellingen, handel en regulering van de financiële sector.

Naast de geopolitieke onzekerheden speelt de aanhoudend lage rente parten. Deze ondermijnt de vermogenspositie van pensioenfondsen en levensverzekeraars.

Pensioen

Vooral voor levensverzekeraars is de situatie penibel. Zij hebben weinig herstelmogelijkheden, zitten in een afkalvende markt en de onzekere afwikkeling van de woekerpolisaffaire staan een herstructurering van de sector in de weg.

Pensioenfondsen kunnen de lage rente nog wel ondervangen door bijvoorbeeld niet te indexeren. Deze maatregelen doen echter wel pijn, aldus het CPB.

Hypotheken

Hoewel Nederlandse banken er beduidend beter voor staan dan enkele jaren geleden, maakt het CPB zich wel zorgen over de toekomstige hypotheekverstrekking. Het Bazels Comité stelt voor om een minimumvloer voor risicogewichten in te stellen, waardoor het gemiddelde risicogewicht voor hypotheken van grote Nederlandse banken toeneemt van de huidige 11,5% naar 35-45%.

Dat zou betekenen dat de de banken €6 miljard extra kapitaal nodig hebben. In plaats van extra geld ophalen om te herkapitaliseren, kiezen banken volgens de rekenmeesters van de politiek er meestal voor de hypotheekkraan dicht te draaien.

De vraag is of andere partijen dit kunnen compenseren. Het marktaandeel van pensioenfondsen (11%) en verzekeraars (17%) op de hypotheekmarkt is afgelopen jaren gestegen, maar lijkt zich nu weer te stabiliseren, concludeert het CPB.

Exit-strategie

Onduidelijkheid over wat er gaat gebeuren met de afbouw van de obligatieportefeuille van de Europese Centrale Bank (ECB) kan volgens het planbureau leiden tot volatiliteit op de financiële markten en hogere rentes. De ECB heeft nog geen exit-strategie gepubliceerd. In de huidige vorm loopt het aankoopprogramma door tot het einde van het jaar, waarbij de bank tot wel €60 miljard per maand aan staatsobligaties opkoopt.

Het CPB brengt op verzoek van de Tweede Kamer sinds 2012 minimaal een keer per jaar een rapportage over de internationale en nationale macro-economische ontwikkelingen in samenhang met ontwikkelingen in de financiële sector. De regelmatige publicatie was een aanbeveling van Commissie-De Wit die onderzoek deed naar de financiële crisis.

Consument laat kassa’s rinkelen

Telegraaf 02.06.2017 Winkeliers hebben in het eerste kwartaal van dit jaar 4,8 procent meer omzet geboekt dan in de eerste drie maanden van 2016.

Ook het aantal verkopen steeg, blijkt uit de Kwartaalmonitor detailhandel van het CBS.

De omzet van onlineverkopen groeide met 14,8 procent. Opvallend is dat bedrijven die zowel een webwinkel als fysieke winkels hebben een sterkere omzetgroei hebben dan pure webwinkels: 16,4 procent tegen 13,6 procent.

De groei van winkels die voedingsmiddelen verkopen bedroeg 3 procent. Het waren vooral de supermarkten die goed boerden. In de non-foodsector, die met 4,1 procent op jaarbasis groeide, waren de woningwinkels de sterkhouders.

Zij profiteerden van de herstelde woningmarkt. De omzet van winkels in doe-het-zelfartikelen en keukens was ten opzichte van een jaar eerder 10,8 procent hoger.

Fysieke elektronicawinkels blijven onder druk staan door de concurrentie van webwinkels. De omzet van elektronicazaken kromp met 3,4 procent. Dat was het negende kwartaal op rij met krimp.

Het aantal openstaande vacatures was het hoogst van de afgelopen twintig jaar. Er stonden 20.000 vacatures open.

Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

RUIMTE VOOR LOONSVERHOGING AMBTENAREN

BB 01.06.2017 Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Pensioenpremies
Het kabinet maakt 342 miljoen extra vrij om de lonen van ambtenaren te verhogen. Daarmee wil de regering de pijn verzachten van de pensioenpremies bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Die stegen meer dan verwacht. Het extra geld komt beschikbaar om het begrotingsoverschot verder toeneemt, naar 1,3 procent in 2012. Dit jaar gaat het waarschijnlijk om 0,2 procent van het bruto binnenlands product. Dat is iets minder dan de 0,4 procent (2,9 miljard euro) vorig jaar, toen er voor het eerst sinds 2008 weer een overschot was. Maar de komende jaren stijgt het overschot weer.

Tegenvallers
Er zijn dit jaar financiële tegenvallers, maar ook meer extra inkomsten. Er is ruimte voor onder meer een loonsverhoging voor ambtenaren, voor meer geld voor de verpleeghuizen en voor meer marechaussees, meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag in de zogenoemde voorjaarsnota. Het gaat om een tussentijdse stand van zaken over de lopende begroting. In de verpleeghuiszorg stelt het kabinet, naast de eerder aangekondigde eenmalige extra honderd miljoen euro, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar om de kwaliteit te verbeteren. Daarnaast komt er tot 2021 in totaal 145 miljoen euro bij om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.
Meevallers
Het kabinet verwacht bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd, mede doordat de economische groei doorzet. Daardoor dalen ook de uitgaven voor werkloosheid. Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg lager uit verwacht. In de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW, waarbij de AOW lager zou worden als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. (ANP/Red.)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Tientallen miljoenen extra voor zorg van huisartsen

NU 01.06.2017 Huisartsen mogen volgend jaar voor enkele tientallen miljoenen euro’s meer zorg verlenen. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid gunt de artsen meer ruimte, omdat langer thuiswonende ouderen en psychiatrisch patiënten steeds meer van hen vragen.

Schippers en de huisartsen, patiënten en zorgverzekeraars spraken donderdag af dat het budget voor huisartsen in 2018 2,5 procent mag stijgen naar een totaal van 3,5 miljard euro. De partijen verlengen daarmee in feite de afspraken die ze in 2014 hadden gemaakt.

Als huisartsen taken overnemen van medisch specialisten, zoals de bedoeling is, kunnen ze nog meer extra geld krijgen. Daarvoor is 75 miljoen euro uit het budget van de specialisten beschikbaar.

Huisartsen staan onder steeds grotere druk, waarschuwen ze. Vooral aan oudere patiënten hebben ze veel werk. Ze krijgen komend jaar meer tijd voor deze patiënten en ook extra ruimte om samen te werken met bijvoorbeeld wijkverpleegkundigen.

Lees meer over: Zorg Huisartsen

‘Staat leent in 2017 wat minder dan gedacht’

Telegraaf 01.06.2017 De Nederlandse staat hoeft dit jaar naar verwachting iets minder geld te lenen dan eerder werd gedacht. Het agentschap van de generale thesaurie van het ministerie van Financiën schat de financieringsbehoefte op dit moment op 56,8 miljard euro, waar eerder nog werd uitgegaan van 58,7 miljard euro.

De bijstelling komt vooral door een stijging van het verwachte kasoverschot. Deze daling wordt echter voor een groot deel tenietgedaan door het terugkopen van leningen die aflopen in 2018 en 2019 en door een afname van het onderpand in contanten.

De volgende actualisatie van de financieringsbehoefte vindt plaats in september, na de publicatie van de Miljoenennota 2018.

LEES MEER OVER; STAATSLENINGEN NEDERLANDSE STAAT OBLIGATIES RENTE ECB

Jeroen Dijsselbloem

Het begrotingsoverschot neemt van 0,2 procent in 2017 verder toe naar 1,3 procent in 2021

RO 01.06.2017  Het begrotingsoverschot loopt naar verwachting op van 0,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2017 naar 1,3 procent van het bbp in 2021. Dat is een verbetering van het EMU-saldo, de inkomsten min de uitgaven van de collectieve sector, van 0,7 procentpunt ten opzichte van de Miljoenennota van vorig jaar en komt vooral door de toename van de verwachte inkomsten in 2017.

De EMU-schuld komt dit jaar naar verwachting uit op 59,4 procent bbp, een verbetering van 2,7 procentpunt (13 miljard euro) ten opzichte van de raming uit de Miljoenennota 2017. In 2010 kwam de staatsschuld voor het laatst onder de zestig procent uit. Dit schrijft minister Dijsselbloem van Financiën in de Voorjaarsnota 2017 die vandaag aan de Tweede Kamer is gestuurd. In verband met de kabinetsformatie is dit jaar een overzicht van de verwachte inkomsten en uitgaven in de komende jaren toegevoegd.

Extra uitgaven

Er is in 2017 ruimte gevonden voor noodzakelijke extra uitgaven aan de verpleeghuiszorg. Het kabinet stelt, naast de eenmalige extra honderd miljoen euro in 2017, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar voor betere kwaliteit in de verpleeghuizen. Dit is een structurele investering vanaf 2017 in de verpleeghuiszorg. Daarnaast wordt er in de periode 2017 – 2021 in totaal 145 miljoen euro beschikbaar gesteld om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Vanwege de hoger dan verwachte pensioenpremie bij het ABP heeft het kabinet 342 miljoen extra vrijgemaakt, zodat er toch ruimte voor loonsverhoging voor ambtenaren is.

Het kabinet heeft 50 miljoen euro extra vrijgemaakt voor veiligheid, stabiliteit, migratiesamenwerking en opvang in de regio. Verder stijgt het budget voor ontwikkelingssamenwerking in 2017 met 62 miljoen euro, vanwege de koppeling aan het hogere geraamde bruto nationaal inkomen (bni).

Daarnaast werkt de lagere asielinstroom in 2016 door in lagere uitgaven van 170 miljoen euro aan asielopvang in 2017. Dit geld wordt teruggeboekt naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

Verder stelt het kabinet structureel 20 miljoen euro extra beschikbaar voor de uitbreiding van de capaciteit van de Koninklijke Marechaussee. Hierdoor kunnen in de komende jaren ongeveer 200 extra marechaussees worden ingezet voor grensbewaking op lucht- en zeehavens.

Meevallers

Het kabinet verwacht in 2017 bijna 8 miljard euro meer aan belasting- en premieontvangsten te ontvangen dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd. Vooral de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard) vallen hoger uit dan verwacht. Dit komt mede doordat de verwachte economische groei in 2017 doorzet.

De uitgaven aan de werkloosheid dalen met 234 miljoen euro in 2017. De werkloze beroepsbevolking komt naar verwachting dit jaar uit op 4,9 procent, waar ten tijde van de Miljoenennota 2017 nog werd uitgegaan van 6,2 procent. Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in zorg in 2017 164 miljoen euro lager uit verwacht.

Tegenvallers

Vanaf 2017 is er een tegenvaller van gemiddeld 200 miljoen euro per jaar op de OCW-begroting, voornamelijk als gevolg van hogere leerling- en studentenaantallen dan eerder geraamd. Het kabinet heeft besloten de tegenvaller in 2017 op te lossen door de inzet van meevallers. Daardoor hoeft er dit jaar niet bezuinigd te worden op de bekostiging van onderwijsinstellingen.

Ook in de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro in 2017, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW.

Deze regeling hield in dat de AOW lager wordt als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. De keuze hoe om te gaan met structurele dekking van deze tegenvallers wordt overgelaten aan nieuw kabinet.

Zie ook; Overheidsfinanciën

GroenLinks-leider Jesse Klaver schoof gisteren aan bij informateur Herman Tjeenk Willink. © ANP

Echte meevaller is er niet voor nieuw kabinet

Trouw 01.06.2017 Het nog te formeren kabinet kan niet rekenen op extra geld, want dat is grotendeels al uitgegeven.

Er is voor het volgend kabinet veel minder extra geld beschikbaar dan optimisten tijdens de verkiezingscampagne begin dit jaar dachten. De economie groeide harder dan gedacht en dus zou het geld tegen de plinten klotsen. Niets is minder waar, blijkt uit de Voorjaarsnota van minister Dijsselbloem van financiën.

Al tijdens het eerste deel van de kabinetsformatie, toen VVD, CDA, D66 en GroenLinks nog met elkaar onderhandelden, sijpelde uit de gesprekken naar buiten dat de partijen gewaarschuwd waren dat al dat beloofde geld er niet zou zijn.

Uit de Voorjaarsnota, het jaarlijkse overzicht over de uitvoering van de begroting van dat jaar en het eerste doorkijkje naar komende jaren, blijkt dat er dermate veel tegenvallers zijn, dat de meevallers al voor een groot deel weer uitgegeven zijn. Ook de komende jaren, want het gaat niet om eenmalige uitgaven.

Zo is er 200 miljoen euro per jaar extra naar de verpleeghuizen gegaan. Dat bedrag komt jaarlijks terug. Ook de tegenvallers bij onderwijs (meer leerlingen en studenten) zijn terugkerend en souperen dus een deel van het extra geld de komende jaren op.

Optimisten verwachtten eerder dit jaar dat er genoeg extra geld zou zijn de komende jaren om een ingrijpende belastingherziening te financieren. Daarvoor is naar schatting 5 miljard euro nodig, waarmee alle negatieve koopkrachtgevolgen van een belastingherziening zouden moeten worden voorkomen. Dat geld is er zeker niet als een nieuw kabinet niet besluit er nieuwe bezuinigingen tegenover te stellen.

Volgens het doorkijkje van Dijsselbloem zal het begrotingsoverschot (0,2 procent), dat dit jaar door alle tegenvallers toch lager uitkomt dan verwacht, de komende jaren wel groeien. Tot uiteindelijk 1,4 procent (rond 12 miljard euro) aan het einde van de nieuwe kabinetsperiode in 2021.

Vergrijzing

Dat overschot kan niet zomaar uitgegeven worden. Opeenvolgende kabinetten pleitten voor een overschot om extra uitgaven door de vergrijzing in de jaren na 2021 op te kunnen vangen. Het zogeheten houdbaarheidstekort, waarin wel met die extra uitgaven rekening wordt gehouden, laat dan ook een veel lager cijfer zien. Daarmee komt de begroting in 2021 grosso modo uit op noch een tekort, noch een overschot.

Belangrijke tegenvallers voor de overheidsbegroting zijn, naast de hogere zorguitgaven en de tegenvallers bij onderwijs, de veel lagere inkomsten uit het aardgas.

De Voorjaarsnota is voor de formerende politici extra slecht nieuws als bijvoorbeeld de brief van staats-secretaris Van Rijn van volksgezondheid aan de Kamer erbij betrokken wordt. In die brief becijferde hij dat er voor de verpleeghuiszorg de komende jaren 2 miljard euro extra nodig is om die sector aan de kwaliteitsnormen te laten voldoen die de Kamer wil stellen.

De cijfers van Dijsselbloem gaan overigens uit van de puur theoretische veronderstelling dat een nieuw kabinet het beleid ongewijzigd laat. Door bijvoorbeeld te bezuinigen op bestaande uitgaven zou ruimte voor nieuw beleid kunnen worden gecreëerd.

Bovendien zijn zijn cijfers gebaseerd op aannames over de prestaties van de economie de komende jaren. Of die aannames nog kloppen kan voor het eerst media deze maand worden nagegaan als het Centraal Planbureau met de nieuwste doorrekeningen komt.

Het kabinet houdt dit jaar geld over, maar minder dan verwacht

Trouw 01.06.2017 Demissionair minister van financiën Jeroen Dijsselbloem benadrukte wel dat een nieuw kabinet een aantal problemen snel zal moeten aanpakken. © ANP

Een nieuw kabinet krijgt dit jaar en de komende jaren te maken met flinke meevallers. In 2021 is er naar verwachting 10,7 miljard euro over. Bovendien zakt de staatsschuld voor het eerst sinds 2010 onder de 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee voldoet het kabinet aan het in Brussel afgesproken maximum.

De meevallers zijn onder meer te danken aan een groeiende economie, waardoor er meer werkgelegenheid is en meer geld wordt uitgegeven en doordat er meer belasting binnenkomt bij het rijk. 

Toch valt het overschot wat tegen vergeleken met eerdere voorspellingen. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde in maart nog een overschot van 0,5, maar in zijn vandaag gepubliceerde voorjaarsnota houdt demissionair minister van financiën Jeroen Dijsselbloem rekening met een overschot van 0,2.

Er zijn daarnaast veel problemen die een nieuw kabinet snel zal moeten aanpakken, benadrukte Dijsselbloem vanmorgen bij de presentatie van de voorjaarsnota. Zo loopt de woningmarkt loopt vast en is er in het onderwijs is er behoefte aan veel extra ondersteuning, aldus Dijsselbloem.

Hoewel het demissionaire kabinet geen nieuw beleid uit mag voeren, wordt er op verschillende terreinen meer geld uitgegeven. Zo werd eerder al bekend dat er extra geld zou gaan naar de verpleeghuizen. Het kabinet stelt, naast de eenmalige extra honderd miljoen euro in 2017, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar die de kwaliteit van de zorg in de verpleeghuizen moet verbeteren. Het kabinet wil daarnaast tot en met 2021 meer geld beschikbaar stellen om extra mensen op te leiden en bij te scholen.

Rustiger vaarwater

Het demissionair kabinet heeft daarnaast een streep gezet door plannen om de mantelzorg te schrappen. Hierdoor worden ouderen die bij hun kind inwonen niet gekort op AOW. Ook is er geld vrijgemaakt voor het uitbreiden van de Koninklijke Marechaussee, een loonsverhoging voor ambtenaren en kan het budget voor ontwikkelingssamenwerking met 62 miljoen omhoog.

Dat er op dit moment nog geen nieuw kabinet is gevormd is volgens Dijsselbloem geen ramp. “De begroting is nu in rustig vaarwater gebracht en met deze economische ontwikkeling gaat dat heel snel verder de goeie kant op”. Voor een gezonde begroting maakt het niet zo veel uit of een nieuw kabinet snel aantreedt of het oude nog even blijft zitten, aldus Dijsselbloem.

Maar mocht het demissionaire kabinet nog de begroting 2018 voor Prinsjesdag moeten opstellen, dan is het “onvermijdelijk” dat er nieuw beleid inkomt, zegt de minister. Er zal extra geld beschikbaar worden gesteld voor knelpunten, bijvoorbeeld om de koopkracht voor bepaalde groepen op peil te houden. “We gaan niet problemen laten ontstaan of laten oplopen.”

Voorjaarsnota: 8 mld naar staatskas

Telegraaf 01.06.2017 Nederland draagt dit jaar in totaal bijna 8 miljard euro meer naar de staatskas aan belastingen en premies dan eerder geraamd. Vooral de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard) vallen hoger uit dan gedacht.

Dat blijkt uit de tussentijdse stand van zaken van de begroting van 2017, de zogenaamde voorjaarsnota, die het kabinet donderdag bekend maakt. De extra miljarden zijn te danken aan de economische groei en zorgen voor overschotten op de begroting. Ook daalt de werkloosheid harder dan eerder gedacht en komt daarmee dit jaar naar verwachting uit op 4,9 procent. Een andere meevaller zit in de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg. Die vallen 164 miljoen lager uit dan geraamd.

Dit jaar nog gebruikt het demissionaire kabinet een deel van het geld om de verpleeghuiszorg te spekken. Ook wordt er 342 miljoen euro gereserveerd voor de verwachte stijging van de ambtenarenpensioenpremies, zodat er financiële ruimte overblijft voor stijging van loonsverhoging voor ambtenaren.

Verder gaat er nog 50 miljoen extra naar opvang in de regio en 62 miljoen naar ontwikkelingssamenwerking, vanwege de koppeling aan het hoger geraamde nationaal inkomen. Doordat er minder asielzoekers ons land inkomen, dalen de uitgaven daarvoor met 170 miljoen euro. Dat geld wordt teruggeboekt naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

Voor de uitbreiding van de Koninklijke Marechaussee stelt het kabinet 20 miljoen euro beschikbaar. Hierdoor kunnen in de komende jaren zo’n 200 extra marechaussees worden ingezet voor onder andere luchthaven Schiphol.

Ook is er geld nodig om enkele tegenvallers op de begroting op te vangen. Zo is er vanaf 2017 een gat van zo’n 200 miljoen euro binnen de Onderwijsbegroting doordat er meer leerlingen en studenten zijn dan gedacht. Ook stijgen de kosten voor de zorg voor ouderen en gehandicapten met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke zorg.

Wat er overblijft van het begrotingsoverschot, gaat naar de staatsschuld. Die komt daarmee dit jaar uit op 59,4 procent, voor het eerst sinds 2010 onder de Europa geëiste grens van 60 procent.

Het demissionaire kabinet gaat vandaag ook met de billen bloot wat betreft openstaande rekeningen voor het volgende kabinet. Zo werkt het extra geld voor de verpleeghuiszorg en de problemen binnen de Onderwijsbegroting de komende jaren nog door. Verder wordt de mantelzorgboete geschrapt, wat een bezuiniging van 200 miljoen moest opleveren, maar dat is inmiddels in de boeken weggewerkt.

Door de groeiende economie wordt echter alsnog een begrotingsoverschot van zo’n 11 miljard euro verwacht tegen 2021. Veel partijen willen daarmee onder andere inzetten op lastenverlichting.

Kabinet verwacht meevaller van 8 miljard euro in 2017

NU 01.06.2017 Het kabinet verwacht voor dit jaar bijna 8 miljard euro meer op te halen aan belastingen en premies dan eerder in de Miljoenennota op Prinsjesdag vorig jaar werd geraamd.

De meevallers komen vooral van de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard). 

Dat staat in de Voorjaarsnota die demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem donderdag naar de Tweede Kamer stuurt. De Voorjaarsnota laat zien welke wijzigingen er door het kabinet zijn doorgevoerd ten opzichte van de Miljoenennota.

De meevaller is te danken aan de aantrekkende economie, die doet het in 2017 beter dan aanvankelijk werd gedacht.

Zo daalt de werkloosheid met de huidige verwachting naar 4,9 procent van de beroepsbevolking. Bij de presentatie van de Miljoenennota in september vorig jaar werd uitgegaan van een werkloosheidspercentage van 6,2 procent.

Daardoor dalen de kosten aan uitkeringen met 234 miljoen euro. Tegelijkertijd wordt er meer inkomstenbelasting geïnd omdat er meer mensen aan het werk zijn. Ook aan hulpmiddelen in de zorg wordt minder uitgegeven dan verwacht: 164 miljoen euro.

In de Voorjaarsnota staat verder dat het begrotingsoverschot dit jaar uitkomt op 0,2 procent van het bbp en verder oploopt naar 1,3 procent in 2021. De staatsschuld blijft dit jaar net onder de door Europa gestelde grens van 60 procent van het bbp. Ook dit is een gunstiger beeld vergeleken met de Miljoenennota op Prinsjesdag.

Tegenvallers

Bij de positieve cijfers is een kanttekening op zijn plaats. Het Centraal Planbureau (CPB) becijferde in maart dat het begrotingsoverschot dit jaar zou uitkomen op een half procent.

Het ministerie van Financiën legt dit verschil van 0,3 procentpunt uit als gevolg van beleid. Het planbureau presenteert de kale cijfers, vervolgens kunnen die in dit geval lager uitvallen als gevolg van politieke keuzes.

Er zijn sowieso tegenvallers te melden. Eerder sprak Dijsselbloem van een tekort op de begroting van het ministerie van Onderwijs van “enkele honderden miljoenen”. Nu is het duidelijk dat het om 200 miljoen euro per jaar gaat. Een gevolg van te laag ingeschatte leerling- en studentenaantallen.

De langdurige zorg valt voor dit jaar 176 miljoen euro duurder uit omdat sommigen aanspraak hebben op meer zorg.

Ook de voorgenomen bezuiniging van de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. De Tweede Kamer had grote problemen met de plannen waarop het kabinet afzag van de bezuiniging. De tegevallers voor dit jaar worden gedekt met de meevallers.

Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) liet woensdag aan de Kamer weten dat de verpleeghuizen per jaar 2,1 miljard euro nodig hebben om op een gewenst niveau te blijven. Daarmee legt de demissionair bewindsman deze opdracht neer bij een volgend kabinet.

Nieuw beleid

Dankzij de goede economische ontwikkelingen, maakt het niet zoveel uit of een nieuw kabinet snel aantreedt of dat het huidige nog even blijft zitten, laat Dijsselbloem in een reactie weten.

Mocht het demissionaire kabinet nog de begroting 2018 voor Prinsjesdag moeten opstellen, dan is het ”onvermijdelijk” dat er nieuw beleid inkomt, zegt de minister. Er zal extra geld beschikbaar worden gesteld voor knelpunten, bijvoorbeeld om de koopkracht voor bepaalde groepen op peil te houden. ”We gaan niet problemen laten ontstaan of laten oplopen.”

Hoewel het overschot aan het eind van een volgende kabinetsperiode vermoedelijk oploopt tot ongeveer 11 miljard euro, vindt Dijsselbloem het vooral belangrijk te kijken naar hoe de overheidsfinanciën er op de langere termijn voor staan.

“Kunnen we dan ook de AOW, de zorg en het onderwijs betalen?”, vraagt de bewindsman zich af. Hij waarschuwt zijn opvolger daarom voor een te los uitgavebeleid.

Mantelzorgboete

De zogenoemde ‘mantelzorgboete’ is definitief van de baan. Op het plan van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) kwam veel kritiek, omdat het immers financieel minder aantrekkelijk zou worden om als ouder een kind of als kind een ouder in huis te nemen om mantelzorg te verlenen. Volgens sommigen wordt het daardoor zelfs onmogelijk gemaakt.

Eerder werd al duidelijk dat de plannen de ijskast ingaan, waardoor de wijziging geen verrassing is voor de lopende begroting. Hoe de lagere inkomsten voor de komende jaren moet worden opgelost, is aan een volgend kabinet.

Uitgaven

Om een volgend kabinet meer inzicht te geven in de financiën, is er een overzicht van de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren toegevoegd.

Voor 2017 stelt het kabinet 100 miljoen euro beschikbaar voor de verpleeghuiszorg. Dat komt bovenop de al eerder aangekondigde eenmalige 100 miljoen euro extra. Daarbij is er 145 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2021 om extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Ambtenaren kunnen een loonsverhoging tegemoetzien dankzij hogere inkomsten van het rijk uit pensioenpremies. Het gaat in totaal om 342 miljoen euro.

Verder gaat er 50 miljoen euro extra naar veiligheid, stabiliteit, migratiesamenwerking en opvang in de regio. Het budget voor ontwikkelingssamenwerking stijgt dit jaar met 62 miljoen euro.

De lagere asielinstroom in 2016 heeft ook nog effect op dit jaar. Er is 170 miljoen euro minder nodig dan gedacht voor de opvang. Dit geld gaat terug naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

De Koninklijke Marechaussee krijgt er structureel 20 miljoen euro bij van het kabinet. Hiermee moeten tweehonderd extra marechaussees worden ingezet voor de grensbewaking op lucht- en zeehavens.

Lees meer over: Voorjaarsnota

Minister Dijsselbloem van Financiën.
Groeiende economie doet wonderen voor staatskas: in 2021 ruim 9 miljard ‘over’

Dijsselbloem heeft goed nieuws voor nieuw te vormen kabinet in voorjaarsnota

VK 01.06.2017 In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product (de omvang van de economie). In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 9,1 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft. Dat is het goede nieuws dat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in zijn voorjaarsnota meegeeft aan de partijen die onderhandelen over een nieuw te vormen kabinet.

Nog een opsteker: dit jaar zakt de staatsschuld voor het eerst sinds 2010 onder de 60 procent van het bbp. Daarmee voldoet Nederland aan het in Brussel afgesproken plafond. Moest het vorige kabinet nog 50 miljard bezuinigen om het tekort en de te hoge staatsschuld onder controle te krijgen, het volgende kabinet begint de rit met een chique balans waar de Europese Commissie enkel goedkeurend bij zal kunnen knikken.

De positieve cijfers zijn te danken aan een groeiende economie. Meer werkgelegenheid, meer bedrijvigheid en meer consumptie betekenen meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan uitkeringen. Opgeteld rekent Dijsselbloem op een meevaller van bijna 8 miljard in 2017. Daardoor blijft onderaan de streep geld over.

De staatsschuld krimpt wanneer de economie groeit, omdat de schuld wordt uitgedrukt als percentage van de omvang van die economie. Hoe groter de totale Nederlandse omzet, hoe kleiner (relatief) de staatsschuld.

Betekenen deze positieve cijfers dat een nieuwe regering straks een grote zak geld ter beschikking heeft om naar hartelust te spenderen? Niet direct. Die 9,1 miljard overschot in 2021 is nog ver weg en komt er enkel als een volgende ministersploeg de hand strak op de knip houdt. Dat zal niet gebeuren. Zelfs het demissionaire kabinet is al aan het interen op de meevallers, blijkt uit Dijsselbloems voorjaarsnota.

Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde in maart dat het overschot dit jaar zou uitkomen op 0,5 procent, maar wat blijkt: het wordt een overschotje van 0,2 procent. Want hoewel de vertrekkende ministersploeg geen nieuw beleid mag maken, slaagt ze er wel in op tal van terreinen nog wat extra geld uit te geven. En naast meevallers zijn er ook tegenvallers, kosten die hoger uitvallen dan vooraf was ingeboekt.

De verpleeghuiszorg krijgt er 100 miljoen bij, een bedrag dat in de komende jaren nog zal oplopen. De langdurige zorg kost 176 miljoen meer dan was geraamd, omdat meer mensen recht blijken te hebben op dagbesteding en huishoudelijke hulp. Door stijgende pensioenpremies moet het kabinet 340 miljoen extra uitgeven aan ambtenarensalarissen.

De regering besteedt zo’n 130 miljoen extra aan veiligheid, migratie en ontwikkelingssamenwerking. De onderwijskosten vallen hoger uit doordat het aantal leerlingen hoger blijkt dan geraamd: een tegenvaller van 200 miljoen euro. En de beruchte ‘mantelzorgboete’ is van de baan.

Een p.s. van Dijsselbloem: het volgende kabinet mag zelf uitzoeken hoe ‘om te gaan met de structurele dekking van deze tegenvallers’.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   NEDERLAND   ECONOMIE

Voorjaarsnota: kabinet rekent op meevaller van miljarden

Elsevier 01.06.2017 Het kabinet verwacht dit jaar bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies op te halen dan in eerste instantie werd gedacht. De staatskas profiteert van de aantrekkende economie.

Het gaat om een meevaller van bijna 8 miljard ten opzichte van de schatting die in de Miljoenennota op Prinsjesdag werd gepresenteerd. Dat blijkt uit de voorjaarsnota – de tussentijdse update van de begroting van dit jaar – die het kabinet donderdag publiceerde.

Er is groei. 

Waarom blijft koopkracht zorgenkindje

Economische groei

De meevaller komt vooral uit hogere inkomsten van de BTW (2,4 miljard euro) en de vennootschapsbelasting (2,3 miljard). Daarnaast viel de loon- en inkomensheffing 1,2 miljard euro hoger uit dan verwacht.

Het ministerie van Financiën meldt donderdag ook dat het begrotingsoverschot oploopt van 0,2 procent van het bruto binnenlands product in 2017 naar 1,3 procent in 2021. Daarnaast daalt de werkloosheid sneller en eerder dan is ingecalculeerd.

De economische groei heeft een duidelijk effect op de financiën van de overheid. Het werkloosheidspercentage ligt in 2017 naar verwachting rond de 4,9 procent. In de Miljoenennota ging het kabinet nog uit van 6,2 procent. De uitgaven aan werkloosheid dalen met meer dan 200 miljoen euro.

Ook tegenvallers

Omdat het aantal asielzoekers dit jaar daalde, wordt er minder aan asielzoekersopvang uitgegeven: een adling van 170 miljoen euro. Wel besteedt het kabinet meer geld aan opvang in de regio (50 miljoen meer).

Meer: dit verandert er in 2017 in uw portemonnee

Niet bij alle ministeries verloopt alles voorspoedig. Structureel moet het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 200 miljoen euro meer aan onderwijs besteden, vanwege te laag ingeschatte studentencijfers. Het kabinet trekt ook meer geld uit voor de zorg, Justitie (de politie en de Marechaussee) en Ontwikkelingssamenwerking.

Het kabinet lost ook een deel van de staatsschuld af en geeft veel geld uit aan de loonsverhoging voor ambtenaren.

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

RUIMTE VOOR LOONSVERHOGING AMBTENAREN

BB 01.06.2017 Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Pensioenpremies
Het kabinet maakt 342 miljoen extra vrij om de lonen van ambtenaren te verhogen. Daarmee wil de regering de pijn verzachten van de pensioenpremies bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Die stegen meer dan verwacht. Het extra geld komt beschikbaar om het begrotingsoverschot verder toeneemt, naar 1,3 procent in 2012.

Dit jaar gaat het waarschijnlijk om 0,2 procent van het bruto binnenlands product. Dat is iets minder dan de 0,4 procent (2,9 miljard euro) vorig jaar, toen er voor het eerst sinds 2008 weer een overschot was. Maar de komende jaren stijgt het overschot weer.

Tegenvallers
Er zijn dit jaar financiële tegenvallers, maar ook meer extra inkomsten. Er is ruimte voor onder meer een loonsverhoging voor ambtenaren, voor meer geld voor de verpleeghuizen en voor meer marechaussees, meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag in de zogenoemde voorjaarsnota.

Het gaat om een tussentijdse stand van zaken over de lopende begroting. In de verpleeghuiszorg stelt het kabinet, naast de eerder aangekondigde eenmalige extra honderd miljoen euro, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar om de kwaliteit te verbeteren. Daarnaast komt er tot 2021 in totaal 145 miljoen euro bij om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Meevallers
Het kabinet verwacht bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd, mede doordat de economische groei doorzet. Daardoor dalen ook de uitgaven voor werkloosheid.

Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg lager uit verwacht. In de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW, waarbij de AOW lager zou worden als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. (ANP/Red.)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

De staatsschuld is weer EU-proof

AD 01.06.2017 De staatsschuld bedraagt dit jaar 13 miljard euro minder dan op Prinsjesdag nog werd verwacht. Voor het eerst sinds 2010 voldoet Nederland daarmee aan de Europese staatsschuldnorm. 

Daarnaast zal Nederland ook in 2017 een begrotingsoverschot boeken, van 0,2 procent, stelt demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in zijn voorjaarsnota.

De staatsschuld mag maximaal 60 procent van het nationaal inkomen bedragen, zo luidt de afspraak in Brussel. Nederland voldeed daar jarenlang niet aan, als gevolg van opeenvolgende begrotingstekorten en de redding van banken zoals ABN Amro. Dit jaar duikt de staatsschuld met 59,4 procent voor het eerst weer onder de afgesproken norm. Ter vergelijking: de Griekse staatsschuld bedraagt nog altijd ruim 170 procent van het bruto binnenlands product.

Niet alleen hosanna

Door de groeiende economie regent het belastingmeevallers. Zo verwacht Dijsselbloem meer btw (2,4 miljard), vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en loon- en inkomensheffing (1,2 miljard). In totaal komt er bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies binnen dan hij op Prinsjesdag verwachtte.

Maar het is niet alleen hosanna. De Onderwijsbegroting komt de komende jaren 200 miljoen euro per jaar tekort, doordat meer leerlingen naar school gaan dan verwacht. Voor dit jaar heeft het kabinet dat tekort weten op te lossen, maar de gaten in de jaren daarna mag een volgend kabinet dichten. Datzelfde geldt voor een tegenvaller van 176 miljoen euro in de langdurige zorg.

Meer geld voor zorg

Tegelijkertijd heeft het demissionaire kabinet besloten meer geld uit te trekken voor de verpleeghuiszorg. Behalve een eenmalige impuls van 100 miljoen euro komt er ook een langjarige stimulans voor eenzelfde bedrag om de kwaliteit in verpleeghuizen te verhogen. Daarnaast is er tussen 2017 en 2021 in totaal 145 miljoen euro beschikbaar om extra zorgmedewerkers op te leiden of om- of bij te scholen. Deze bedragen tellen echter bij lange na niet op bij de 2,1 miljard euro die volgens demissionair staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) op jaarbasis extra nodig is voor de verpleeghuiszorg. Ook dat mag een volgend kabinet regelen.

Verder is er goed nieuws voor ambtenaren. Het kabinet trekt alsnog 342 miljoen euro uit om de hogere pensioenpremies bij ambtenarenpensioenfonds ABP te kunnen betalen. Hierdoor is er toch ruimte voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Waar komt die ‘miljardentegenvaller voor nieuw kabinet’ vandaan?

Elsevier 24.05.2017 Het kabinet dat de opvolger moet worden van Rutte II dacht te kunnen profiteren van extra financiële ruimte, maar daarvan blijkt geen sprake. Vanwege tekorten op het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Onderwijs, moet het nieuwe kabinet zelfs rekening houden met een tekort.  Dat melden althans NOS en De Telegraaf op basis van bronnen in Den Haag.

In maart publiceerde het Centraal Planbureau een prognose, waaruit bleek dat de nieuwe coalitie kon rekenen op een begrotingsoverschot van ongeveer 3,5 miljard euro in 2017. Door tegenvallers in de zorg en het onderwijs, gaat het nu om een tekort van 1 miljard.

#Formatie: VVD en CDA kunnen D66 niet overhalen om met CU te formeren

‘Juridische blunders’ door Van Rijn

Volgens De Telegraaf valt het tekort vooral te wijten aan het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie zou een aantal ‘juridische blunders’ zijn begaan. De overheid heeft ervoor gezorgd dat het ministerie de komende jaren miljarden moet investeren in de verpleeghuiszorg, veel eerder dan verwacht.

Het gaat om een uitspraak van het Zorginstituut. Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) liet het instituut bepalen hoeveel geld er nodig is voor betere verpleeghuiszorg. Omdat de staatssecretaris deze opdracht heeft gegeven, is de uitspraak juridisch bindend geworden. Het bedrag kan oplopen tot 2 miljard in 2021, zeggen anonieme bronnen.

Voorjaarsnota besproken in ministerraad

Het ministerie van Financiën ontkent dat er sprake is van een tekort. Het kabinet bespreekt de voorjaarsnota woensdag in de ministerraad – die een half uur eerder begint dan normaal. Dan moet meer duidelijk worden over de berichten. Volgende week wordt de voorjaarsnota gepubliceerd.

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier

Nieuw kabinet zit financieel minder ruim dan gedacht – hoe ernstig is het?

Vijf vragen over tegenvallers voor nieuwe kabinet

VK 24.05.2017  Het nieuwe kabinet heeft het financieel niet zo ruim als tijdens de verkiezingscampagne nog werd gedacht. Onverwachte tegenvallers duiken nu op. Hoe ernstig is de situatie?

Tegenvallers? En de economische groei dan?

Volgens informateur Edith Schippers kwam minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën gedurende de formatie – toen GroenLinks nog met het ‘motorblok’ van CDA, VVD en D66 onderhandelde – met een vervelende boodschap. Het nieuw te vormen kabinet moet niet denken dat er door de economische groei opeens ook exponentieel veel te besteden zal zijn. Dijsselbloem kondigde volgens Schippers een aantal financiële tegenvallers aan en zei dat er ook in ‘lopende dossiers’ van het huidige, demissionaire kabinet nog financiële addertjes onder het gras zitten.

Wat zijn de tegenvallers?

Jeroen Dijsselbloem van Financiën kwam gedurende de formatie naar informateur Edith Schippers met een vervelende boodschap. © ANP

Het gaat daarbij om uitgaven aan onder meer onderwijs, justitie en verpleegzorg. De onderwijsuitgaven vallen enkele honderden miljoenen euro’s hoger uit dan begroot doordat de leerlingenaantallen verkeerd zijn ingeschat. Bij het ministerie van Veiligheid en Justitie zit mogelijk een tegenvaller doordat de al begrote verhoging van griffierechten niet doorgaat.

Bovendien heeft het huidige kabinet beloofd meer extra geld voor justitie vrij te maken. Dat deed het ook rondom de verpleegzorg. De Telegraaf meldt vandaag dat staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid er per ongeluk voor heeft gezorgd dat het komende kabinet meteen bij aantreden honderden miljoenen naar de verpleeghuiszorg moet loodsen. Het bedrag loopt op tot ruim 2 miljard in 2021.

De bedoeling was om geld uit te geven zodra duidelijk was waar welke behoefte aan was. De Telegraaf stelt dat Van Rijn een advies heeft bedoeld te vragen aan het Zorginstituut over de verpleegzorgkosten, maar nu vast zit aan een juridisch bindende uitspraak daarover en verplicht is het geld uit te geven. Volgens Van Rijn is dit geen onaangename, onverwachte tegenvaller. Alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren, zei de staatssecretaris, en dat kost nu eenmaal geld.

Er is bovendien sprake van een ruilvoettegenvaller. Wat is dat?

Er schuilen tegenvallers in de ruilvoetproblematiek en in de monumentenaftrek

De zogenoemde ruilvoetproblematiek levert vanaf 2019 een tegenvaller op van circa 600 miljoen euro. Kort gezegd komt dat probleem erop neer dat de miljardenuitgaven van de overheid aan vooral ambtenarensalarissen niet in de pas lopen met de gewone loonontwikkeling. Vooraf is de afspraak: de uitgaven van het Rijk mogen niet meer stijgen dan de inflatie. Maar als de lonen in de markt harder stijgen dan de inflatie, geldt dat ambtenarensalarissen daar niet bij mogen achterblijven. Gevolg is dat departementen meer loonkosten hebben, terwijl ze volgens eerdere afspraken minder mogen uitgeven. Dat is een ruilvoettegenvaller.

Om het rijtje tegenvallers compleet te maken: Er schuilt er ook nog een in de monumentenaftrek. Die belastingaftrek voor het onderhoud van monumenten zou geschrapt worden, maar dat gaat niet door.

Om hoeveel geld gaan al die tegenvallers?

Dat is niet exact te specificeren zonder de zogenoemde Voorjaarsnota. Dat overzicht van hoe de overheidsfinanciën er in het lopende begrotingsjaar voor staan, komt volgende week van het ministerie van Financiën. Volgens bronnen van de NOS zou eruit blijken dat het volgende kabinet niet begint met een overschot op de begroting, maar een tekort van 1 miljard.

Minister Dijsselbloem ontkent het bericht krachtig. ‘Pertinent onjuist.’ De bron die de NOS heeft ingefluisterd snapt niets van begrotingen, zei de bewindsman. Dijsselbloem erkende dat er ‘forse tegenvallers’ in de Voorjaarsnota zullen staan, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot.

De tegenvallers waar het nu over gaat, zijn acuut. Die spelen al volgend jaar of het jaar daarna. © ANP

Waar komt het idee vandaan dat er geld genoeg zou zijn?

De tegenvallers waar het nu over gaat, zijn acuut. Die spelen al volgend jaar of het jaar daarna. Waar het in de verkiezingscampagne over ging was de financiële situatie in 2021, het laatste jaar van het volgende kabinet als het de vier jaar volmaakt. Dat heeft te maken met de doorrekening van het Centraal Planbureau van de verkiezingsprogramma’s. De bedragen die daaruit rolden gingen allemaal over 2021. In dat jaar voorspelt het CPB een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product – in euro’s is dat dan 9,1 miljard. Het CBS stelde het overschot in 2016 op 3 miljard.

Maar een begrotingsoverschot is een keuze. Er zijn tal van politieke wensen die in de formatie geregeld moeten worden die geld kosten. Denk aan kleinere klassen, de krijgsmacht, verpleegzorg en een nieuw belastingstelsel. Zonder te bezuinigen op andere posten, is het voorspelde overschot in een oogwenk veranderd in een begrotingstekort zodra er geld gaat naar de grote verlangens van het nieuwe kabinet.

Volg en lees meer over:  POLITIEK  ECONOMIE  NEDERLAND

‘Tekort van 1 miljard op begroting nieuw kabinet’

AD 24.05.2017 Door tegenvallers is het overschot op de begroting van het kabinet volledig verdampt. Er zou nu zelfs sprake zijn van een tekort van 1 miljard euro, zo bevestigen bronnen in Den Haag aan de NOS. Het ministerie van Financiën ontkent de berichtgeving tegen deze redactie. Vandaag wordt de voorjaarsnota besproken in de ministerraad. Naar verwachting wordt dan meer bekend over eventuele tegenvallers. Vooral in de zorg en het onderwijs liep het financieel minder voorspoedig dan berekend en ook op andere gebieden waren er tegenvallers, aldus de NOS.

Het nieuws zou een flinke domper voor het nog te vormen kabinet zijn. In eerste instantie ging men ervan uit dat het nieuwe kabinet zo’n 3,5 miljard extra te besteden zou hebben.

Paniek om fikse tegenvaller

Telegraaf 24.05.2017 Een nieuw kabinet moet door een juridische blunder van het ministerie van Volksgezondheid stevig de hand op de knip houden, melden bronnen aan De Telegraaf.

Onbedoeld heeft het departement ervoor gezorgd dat de overheid de aankomende jaren al verplicht is om aan verpleeghuiszorg miljarden euro’s uit te geven. Het gaat volgend jaar al om honderden miljoenen, oplopend tot zo’n 2,1 miljard in 2021, wordt gemeld. Verwacht werd dat dit pas op termijn het geval zou zijn.

Een ander een gapend gat van 600 miljoen op de begroting is ontstaan vanwege ruilvoetproblematiek. Eerder werd al bekend dat er ook bij het ministerie van Onderwijs grote tekorten zijn. Ingewijden reageren ontsteld.

Het miljardentekort voor de verpleeghuiszorg is in principe uit goede bedoelingen ontstaan. Ruim voor de verkiezingen was compleet politiek Den Haag – van PVV tot GroenLinks – het er over eens dat de kwaliteit in de verpleeghuiszorg tekortschiet. Meer handen aan het bed, was het credo.

Een aantal partijen wilde echter dat dit geld pas zou worden ingeboekt, als het ook daadwerkelijk nodig was. Onverklaarbaar is het namelijk nog steeds dat het ene verpleeghuis veel meer geld opslurpt dan het andere, terwijl hun bewoners evenveel zorg krijgen. Personeel opleiden kost bovendien tijd, zo klonk het. Pas op termijn hoeft er dus pas meer geld naar extra krachten.

Bezuinigen

Politieke partijen die aan de onderhandelingstafel hebben gezeten zijn echter ruw wakker geschud door nieuws vanuit het ministerie van Volksgezondheid en Financiën. Doordat staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) het Zorginstituut heeft laten bepalen wat er nodig is voor betere verpleeghuiszorg, is de uitspraak van deze instelling juridisch bindend geworden. Het betekent dat er al veel sneller en veel meer geld naar de ouderenzorg moet. Het gaat volgend jaar al om honderden miljoenen, oplopend tot zo’n 2,1 miljard in 2021, wordt gemeld.

Het verraste onderhandelaars aan de formatietafel, bevestigen betrokkenen. Toch kwamen zij mede vanwege de ’aap uit de mouw’ met elkaar overeen om iets te doen aan de ’houdbaarheid van de overheidsfinanciën’, oftewel te gaan hervormen en bezuinigen. Hoe die bezuinigingen moesten worden ingevuld, daar kwamen VVD, CDA, D66 en GL niet meer aan toe. De gesprekken waren toen al afgeketst op strubbelingen over migratie.

Bij meerdere fracties wordt het verpleeghuisincident als ’angstaanjagend onhandig’ beschouwd. Gevreesd wordt namelijk dat het ook voor andere sectoren ingrijpende gevolgen heeft. „Gaan we nu straks ook juridisch vastleggen hoeveel leerlingen er maximaal in een klas mogen zitten en welk bedrag daar tegenover staat?”, schetst een geschrokken betrokkene het probleem.

LEES MEER OVER; KABINET BEGROTING MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEIDMARTIN VAN RIJN

Tegenvallers begroting

Telegraaf 24.05.2017 Het kabinet moet forse tegenvallers op de begroting incasseren, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot. Dat heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën woensdagochtend benadrukt. ,,We bereiken dit jaar al een mooi overschot en dat loopt de komende jaren behoorlijk op”, zei Dijsselbloem.

Hij veegde de vloer aan met berichten dat het overschot zou omslaan in een tekort. Wie ,,dit verhaal heeft verspreid heeft geen verstand van begrotingen”, zei hij. ,,Ja, er zijn tegenvallers. En die zullen in de voorjaarsnota worden gepresenteerd. Maar die vallen echt in het niet bij de gunstige ontwikkeling.”

Voor verpleeghuizen is volgend jaar 200 miljoen euro extra nodig. In 2021 kost deze zorg zelfs 2,1 miljard extra. Maar volgens staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) mag dat geen onaangename verrassing heten. Nagenoeg alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren en dat kost nu eenmaal geld, aldus Van Rijn. Haast iedere partij heeft dat volgens hem in haar verkiezingsprogramma al onder ogen gezien.

Het kabinet heeft afgesproken kwaliteitsnormen op te stellen waar de verpleeghuizen aan moeten voldoen. Omdat die eisen bindend zijn, kan het kabinet niet onder de hogere kosten uit die daarvoor moeten worden gemaakt.

Vanaf 2019 is er bij het ministerie van Volksgezondheid bovendien een tegenvaller van ongeveer 600 miljoen. Ook de uitgaven van het ministerie van Onderwijs vallen een paar honderd miljoen hoger uit dan begroot.

 

Weer enorme financiële domper bij VWS

Telegraaf 24.05.2017 Nu het kabinet de deur bijna achter zich dicht kan trekken blijven er maar lijken uit de kast vallen. Dit keer gaat het om een tegenvaller van bijna 750 miljoen euro, opnieuw op de begroting van het ministerie van Volksgezondheid.

Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) moet de nieuwe financiële domper incasseren na een rechterlijke uitspraak. Door een weeffout in de wet blijken veel meer mensen recht te hebben op langdurige zorg. Het kost de Staat opgeteld 745 miljoen euro extra.

De financiële pijn wordt naar achter geduwd en uitgesmeerd. Zo’n 140 miljoen euro is ingeboekt voor het jaar 2019. De jaren daarna gaat het steeds om zo’n 200 miljoen euro.

Eerder werd ook al bekend dat het Rijk zich onbedoeld juridisch heeft vastgepind op extra geld voor de verpleeghuiszorg. Veel politieke partijen wilden daarvoor de knip wel trekken, maar wilden de regie houden over het tempo en de hoogte van het bedrag. Inmiddels is duidelijk dat dat een gepasseerd station is. De overheid moet volgend jaar al 200 miljoen euro betalen, op termijn oplopend naar 2,1 miljard euro.

Lees ook: Paniek om miljardentegenvaller

Een andere tegenvaller van bijna twee miljard euro zit op de begroting van minister Bussemaker (Onderwijs). De blunder is hoofdzakelijk te wijten aan het te laag inschatten van studentenaantallen. Een zeer kostbare blunder, zo blijkt. Ook op dit departement wordt de pijn uitgesmeerd. Volgend jaar prijkt er een min van 470 miljoen euro. De jaren daarna gaat het steeds om zo’n 400 miljoen euro.Bij politieke partijen die eerder aan de formatietafel zaten, zijn de tegenvallers ingeslagen als een bom. Ondanks de economische voorspoed blijken ze miljarden euro’s minder te spenderen te hebben dan kabinet-Rutte II. Hierdoor zullen ze veel zuiniger aan moeten doen, dan menigeen had gedacht.

Het maakt de formatie er niet makkelijker op. Partijen die in het kabinet durven te stappen zullen waarschijnlijk moeten hervormen of zelfs bezuinigen, willen ze voldoende geld overhouden voor de stokpaardjes uit hun verkiezingsprogramma.

LEES MEER OVER; KABINET BEGROTING MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEIDMARTIN VAN RIJN

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Koenders wil meer geld voor BZ

Telegraaf 24.05.2017  Om de veiligheid in Nederland te verbeteren, moet een nieuw kabinet ’tientallen miljoenen’ extra uitgeven aan buitenlands beleid. Daarvoor pleit demissionair minister Koenders (Buitenlandse Zaken). Hij wil meer Nederlandse diplomaten in gevaarlijke landen rondom Europa.

„Diplomaten zijn geen sherrydrinkers”, zegt Koenders. „Ze werken aan de frontlinie aan grote problemen als migratie, terrorisme, criminaliteit en cyberdreigingen. Ze zorgen voor reisadviezen en inlichtingen.”

Koenders reageert met zijn oproep op een rapport waarmee de Adviesraad Internationale Vraagstukken vandaag naar buiten komt. De AIV stelt vast dat er afgelopen decennia een ’verdunning’ heeft plaatsgevonden in de vertegenwoordigingen. Momenteel heeft Buitenlandse Zaken 834 medewerkers in het buitenland. In 2012 lag dit aantal nog op 948 en in 1997 op 1250. Op veel posten zet Nederland noodgedwongen stagiairs in, schrijft de adviesraad.

„Terwijl de situatie op de wereld ingewikkelder is”, zegt Koenders. „Lang hebben we kunnen leven in een wereld die relatief veilig is. Maar onze wereld is onveiliger geworden en dat hangt samen met wat er in het buitenland gebeurt.” De afgelopen jaren is er wel weer wat meer personeel op de diplomatieke posten gezet. „De weg terug is ingezet, maar het is nog niet genoeg”, vindt de minister.

Het ministerie wil vooral versterking van zijn diplomatieke posten in de ’instabiele ring’ rond Europa. In het oosten komt het mankracht te kort in landen als Moldavië en Wit-Rusland. Om migratiestromen vanuit Afrika in te dammen, wil Koenders vooral meer mankracht in landen als Tsjaad en Niger. Nederland heeft daar momenteel geen diplomatieke post.

Ook in grote, staatsgeleide economieën zoals China moet Nederland zijn aanwezigheid vergroten, vindt de PvdA-bewindsman.

De wens van Koenders en het AIV-advies komen overeen met een advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Die schreef dat een nieuw kabinet meer moet uitgeven aan veiligheid door de defensie-uitgaven te verhogen met zo’n 2,5 miljard euro en ambassades moet versterken.

Kabinet incasseert tegenvallers begroting, maar behoudt overschot

NU 24.05.2017 Het kabinet moet forse tegenvallers op de begroting incasseren, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot. Dat heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën woensdagochtend benadrukt.

”We bereiken dit jaar al een mooi overschot en dat loopt de komende jaren behoorlijk op”, zei Dijsselbloem.

Hij veegde de vloer aan met berichten dat het overschot zou omslaan in een tekort. Wie ”dit verhaal heeft verspreid heeft geen verstand van begrotingen”, zei hij. ”Ja, er zijn tegenvallers. En die zullen in de voorjaarsnota worden gepresenteerd. Maar die vallen echt in het niet bij de gunstige ontwikkeling.”

Voor verpleeghuizen is volgend jaar 200 miljoen euro extra nodig. In 2021 kost deze zorg zelfs 2,1 miljard extra. Maar volgens staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) mag dat geen onaangename verrassing heten. Nagenoeg alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren en dat kost nu eenmaal geld, aldus Van Rijn. Haast iedere partij heeft dat volgens hem in haar verkiezingsprogramma al onder ogen gezien.

http://media.zie.nl/e/?v=d8yz67pf2q6s

Kwaliteitsnormen

Het kabinet heeft afgesproken kwaliteitsnormen op te stellen waar de verpleeghuizen aan moeten voldoen. Omdat die eisen bindend zijn, kan het kabinet niet onder de hogere kosten uit die daarvoor moeten worden gemaakt.

Vanaf 2019 is er bij het ministerie van Volksgezondheid bovendien een tegenvaller van ongeveer 600 miljoen.

Ook de uitgaven van het ministerie van Onderwijs vallen een paar honderd miljoen hoger uit dan begroot, bevestigt Financiën. Minister Jet Bussemaker had eigenlijk afgesproken wat te bezuinigen, maar de Tweede Kamer stak daar een stokje voor. Daardoor moeten er echter wel extra miljoenen naar dat departement. Bovendien zijn er volgens ingewijden meer leerlingen en studenten dan het ministerie verwachtte en ook dat kost extra geld.

Lees meer over: Staatsbegroting

Staatsschuld valt 32 miljard euro lager uit dan gedacht

NU 17.05.2017 De staatsschuld is eind vorig jaar 32 miljard euro lager uitgevallen dan eerder werd verwacht bij de presentatie van de Miljoenennota 2016.

Dat blijkt woensdag uit het Financieel Jaarverslag van het Rijk dat op Verantwoordingsdag door minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) is aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. Deze dag wordt in de volksmond ook wel gehaktdag genoemd.

De overheidsschuld bedroeg eind 2016 434 miljard euro. Dat komt neer op 62,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Overigens is dit nog wel hoger dan volgens de EU-norm van 60 procent. De schuld per Nederlander komt nu uit op ongeveer 26.000 euro.

Staatsbezit

De schuld kromp onder meer sneller dan verwacht door een hogere opbrengst bij de verkoop van staatsbezit en nog enkele andere meevallers.

Zo is vorig jaar een eerste deel van verzekeraar ASR voor 1,1 miljard euro naar de beurs gebracht. Verder ging een tweede deel van het overheidsbelang in ABN Amro naar de beurs. Dit zorgde voor 1,3 miljard euro aan inkomsten. En de verkoop van Propertize, de voormalige vastgoedtak van SNS, leverde bijna 0,9 miljard euro op.

Eind 2014 kwam de overheidsschuld nog uit op 450 miljard euro. Een jaar later was de schuld afgenomen naar 441 miljard euro. Naar verwachting zal de schuld dit jaar dalen tot net onder de EU-grens van 60 procent van het bbp. Voor 2018 wordt een verdere daling voorzien.

Begroting

Het Rijk heeft vorig jaar voor het eerst sinds 2008 minder geld uitgegeven dan er binnenkwam. Dit resulteerde in een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro.

Dit zat vooral in een hogere opbrengst uit belastingen en premies dan verwacht. Bovendien heeft het Rijk minder uitgegeven dan eerder is begroot.

Eind 2015 was er nog sprake van een begrotingstekort van 14,1 miljard euro. Een jaar eerder bedroeg het tekort nog 15 miljard euro.

Staatsschuld en begrotingstekort of -overschot

Groei

De Nederlandse economie is vorig jaar met 2,2 procent gegroeid. Dat is het hoogste groeitempo sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008.

Daarnaast is het aantal werklozen met 75.000 afgenomen en daalde het werkloosheidspercentage naar 5,4 procent. Dat is het laagste niveau sinds eind 2011.

Woningmarkt

Ook op de woningmarkt ging het vorig jaar beter. Het aantal verkochte woningen bereikte een record en het aandeel mensen dat een hogere schuld heeft dan hun woning waard is (‘onder water’), nam flink af.

Eind 2015 had nog 25,6 procent van de huishoudens een onderwaterhypotheek. Vorig jaar was dat nog 17,6 procent.

Uithoudingsvermogen

Volgens Dijsselbloem heeft de economie dankzij het uithoudingsvermogen “van een Tom Dumoulin” na een lange klim de voorkant van het peloton bereikt. Het is nu wel zaak onverstoorbaar door te trappen, zei hij.

In het jaarverslag legt het kabinet verantwoording af over de economische en budgettaire ontwikkelingen in 2016. Volgens het kabinet was de rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk in 2016 “opnieuw hoog”, maar ging niet alles goed. Zo kwam de financiële besluitvorming van de Belastingdienst onder verscherpt toezicht te staan.

“De Belastingdienst is druk bezig met een jarenlange en omvangrijke renovatie van de dienst. Daarnaast heeft het ministerie van Financiën maatregelen genomen om het financiële toezicht op de Belastingdienst te verbeteren.”

Op 31 mei volgt er dan in de Tweede Kamer het zogenoemde Verantwoordingsdebat.

Dijsselbloem presenteert Financieel Jaarverslag

Lees meer over: Staatsschuld

Staatsschuld 32 miljard euro lager dan verwacht

AD 17.05.2017 De staatsschuld is vorig jaar 32 miljard euro meer gedaald dan was verwacht door het kabinet. Uiteindelijk bedroeg de schuld eind 2016 434 miljard euro, zo’n 26.000 euro per Nederlander.

Dat maakte minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) vandaag bekend in de Tweede Kamer. Hij presenteerde het Financieel Jaarverslag van het Rijk over 2016 op de zogenoemde Verantwoordingsdag. Op deze ‘gehaktdag’ legt het kabinet verantwoording af over het afgelopen jaar aan het parlement. De schuld zakte sneller door onder meer een hogere opbrengst bij de verkoop van staatsbezit en andere meevallers.

Volgens Dijsselbloem heeft de economie dankzij het uithoudingsvermogen ‘van een Tom Dumoulin’ na een lange klim de voorkant van het peloton bereikt. Het is nu wel zaak onverstoorbaar door te trappen, zei hij.

In 2014 was de overheidsschuld nog 450 miljard euro, 27.000 euro per Nederlander. Het jaar daarop daalde de schuld naar 441 miljard (26.000 euro per Nederlander). Met de schuld van 2016, die 62,3 procent van het bruto binnenlands product uitmaakte, zat Nederland nog wel boven de Europese limiet van 60 procent. Verwacht wordt dat de schuld dit jaar net onder die grens zakt, en in 2018 verder vermindert.

Het Rijk gaf vorig jaar voor het eerst sinds 2008 minder geld uit dan er binnenkwam. Dat zorgde voor een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro, meldde Dijsselbloem verder. De opbrengst uit belastingen en premies was hoger dan verwacht en de uitgaven vielen juist wat lager uit.

De Nederlandse economie groeide in 2016 met 2,2 procent in het hoogste tempo sinds het begin van de financiële crisis in 2008. De werkloosheid kwam uit op 5,4 procent, het laagste niveau sinds eind 2011. Voor het eerst sinds 2009 daalde daarnaast het aantal langdurig werklozen, ook onder ouderen.

Het aantal verkochte woningen bereikte een recordniveau. Het aantal huishoudens met een huis onder water, die dus een grotere hypotheekschuld hadden dan hun woning waard is, daalde naar 17,6 procent. Eind 2015 had nog een kwart van de huishoudens een onderwaterhypotheek.

Niet alles ging goed in 2016, erkent de bewindsman. Hij wijst op de problemen bij de Belastingdienst, waarvan een deel onder verscherpt toezicht is gekomen.

mei 25, 2017 Posted by | 2e kamer, begroting, begroting 2017, formatie, miljoenennota 2017, politiek, prinsjesdag, Prinsjesdag 2017, verkiezingen 2017 | , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

Nieuwe verkenningsronde

Informateur Edith Schippers ontvangt vrijdag 26.05.2017 in een nieuwe verkenningsronde wederom alle fractievoorzitters van grote partijen, in een ultieme poging de kabinetsformatie vlot te trekken.

Schippers spreekt tussen tien uur ’s ochtends en half vijf ’s middags vanwege haar verkennend onderzoek met achtereenvolgens Henk Krol, Geert Wilders, Jesse Klaver, Mark Rutte, Sybrand van Haersma Buma, Lodewijk Asscher, Gert-Jan Segers en Alexander Pechtold.

Met de leiders van de SP, de Partij voor de Dieren, DENK, SGP en Forum voor Democratie neemt Schippers telefonisch contact op.

Hoewel de formatie van een nieuw kabinet muurvast lijkt te zitten, gooit de informateur het bijltje er nog niet bij neer. In een brief aan Kamervoorzitter Khadija Arib schreef ze vanmiddag dat ze nog steeds op zoek is naar opties voor een meerderheidskabinet.

Hoe nu verder?

De grote vraag in Den Haag is hoe het verder moet !!!  Juist nu is gebleken dat een kabinet van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie ook niet tot de mogelijkheden behoort. Verkennende gesprekken tussen D66 en de ChristenUnie mislukten eerder deze week. Eerder viel GroenLinks al af als regeringspartner.

Het enige waar alle partijen het over eens lijken te zijn, is dat de bal nu weer bij Schippers ligt. De voltallige Tweede Kamer wil volgende week in debat over de formatie, mogelijk dinsdag al. Voorwaarde is wel dat er eerst een rapport van de informateur komt.

Uiteindelijk zag D66 gisteren toch geen heil in formele onderhandelingen. ,,Het zat er gewoon niet in,’’ aldus Segers, die zich geen buil valt aan die mislukking.

Strategie

En inderdaad: het onbehagen zal de andere partijen ook bekruipen. Een dezer dagen moet gedebatteerd worden over de impasse. Met de breuk die Pechtold geforceerd heeft met ChristenUnie, zal hij opnieuw op SP en PvdA een appèl doen. Goeddeels is dat strategie. Pechtold wil niet de enige linkse partij in een nieuw kabinet worden, bang als hij is dan felle oppositie te krijgen uit die hoek de komende vier jaar. Op hun beurt zijn SP en PvdA bang om (verder) uitgekleed te worden, als ze wél regeringsverantwoordelijkheid gaan dragen.

Formatie gestrand

De formatieonderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn gestrand. De vier partijen zijn er niet uitgekomen om samen een kabinet te vormen.

Dat heeft informateur Edith Schippers al eerder bekendgemaakt. “Er is ontzettend hard gewerkt, maar de inhoudelijke verschillen zijn te groot gebleken”, aldus Schippers in een persconferentie.

Volgens haar waren de standpunten over asiel en migratie onverenigbaar. “We hebben echt alles geprobeerd om die kloof kleiner te maken, maar uiteindelijk was dat kleine stukje niet te overbruggen.”

De gesprekken over de vorming van een coalitie gingen inmiddels weer verder. Dat heeft informateur Schippers bekendgemaakt. Ze riep de partijen op opnieuw na te denken over hun eigen positie en voorkeur.

De tweede poging een nieuwe regering te vormen blijkt een ingewikkelde puzzel. Alle partijen willen iets anders en niemand wil opschuiven naar de ander.

,,Ik moet constateren dat er in alle varianten altijd onvoldoende steun bestaat bij een of meerdere partijen binnen die combinatie”, aldus Schippers in een korte toelichting. ,,Daarom geef ik de partijen vandaag een moment van reflectie, waarin ze zich kunnen zich beraden op hun positie.”

  View image on Twitter  Deborah Jongejan @djongejan

Een minderheidscoalitie kan ook, zegt Schippers, “maar land is gebaat bij meerderheid”

10:37 AM – 19 May 2017  Twitter Ads info & Privacy

De tweede poging een nieuwe regering te vormen blijkt een ingewikkelde puzzel. Alle partijen willen iets anders en niemand wil opschuiven naar de ander.

De PvdA van Lodewijk Asscher is niet beschikbaar voor een coalitie met VVD, CDA, D66 en SP. Dat heeft Asscher gezegd na een gesprek met informateur Edith Schippers. D66-leider Alexander Pechtold had een vijfpartijenvariant voorgesteld.

Asscher wil dat VVDCDA en D66 en GroenLinks het nog een keer met elkaar proberen. Hij zei dat vorige week ook al, voordat Schippers de partijen opriep om nog een keer over hun standpunten na te denken. Asscher vindt dat de winnaars van de verkiezingen een serieuzere poging moeten doen.

Op de vraag of er varianten zijn waar de PvdA wel beschikbaar voor is, antwoordde Asscher dat dit tot nu toe niet zo is. ,,En ik zie het ook niet gebeuren, want ik vind dat de verkiezingsuitslag moet worden vertaald in een regering”, aldus Asscher.

AD 11.05.2017

AD 11.05.2017

Ook een centrumlinkse coalitie met het CDA zoals die is voorgesteld door Emile Roemer van de SP vindt Asscher niet realistisch. ,,Ik heb nog niet heel erg de indruk dat het CDA daarom staat te springen. Als ik nou een ander signaal krijg van meneer Buma, dan wil ik best over die variant ook nog eens een keer nadenken”, aldus Asscher die daarmee wel de deur op een kier houdt.

Debat 30.05.2017

Het debat start rond 15.30 uur. De Kamer stemt na afloop direct over het voorstel om Tjeenk Willink aan te wijzen als nieuwe informateur. Volg alle ontwikkelingen vanmiddag in ons liveblog.

Zwaargewicht Herman Tjeenk Willink is volgens Schippers de aangewezen persoon om de impasse te doorbreken in de volgende fase van de formatie. Hij zou direct ‘gericht combinaties van partijen’ moeten uitnodigen voor een gesprek. Daarbij moeten alle opties op tafel komen. ,,Het kan, zoals de meesten blijven nastreven, een meerderheidskabinet zijn, maar ook een minderheidskabinet in welke vorm dan ook”, schrijft Schippers.

De Kamer reageerde gistermiddag positief op het voorstel Tjeenk Willink aan te wijzen als nieuwe informateur. De VVD noemt het een ‘prima keuze’, en vindt daarin ook CDA, D66, PvdA, SP, ChristenUnie en SGP aan zijn zijde. Asscher zegt over zijn partijgenoot dat het ‘verstandig is iemand te vragen die zoveel gezag heeft en boven de partijen staat om te kijken of hij schot in de formatie kan brengen’. SP-voorman Emile Roemer hoopt dat de sociaaldemocratische minister van staat ‘de frisheid heeft om tot nieuwe inzichten te komen’.

Verslag

Schippers diende 29.05.2017  haar eindverslag in. Ze concludeert dat er vooralsnog onvoldoende steun is voor welke meerderheidscoalitie dan ook. Toch, stelt ze optimistisch, ziet ze nog ruimte voor beweging. ,,Het vraagt om een gerichte tussenstap waarin partijen nieuwe bereidheid kunnen vinden om zonder voorwaarden vooraf het onderlinge gesprek aan te gaan.”

Ook debatteert de Tweede Kamer dinsdag 30.05.2017 met Schippers over haar eindverslag en over het vervolg van de formatie. Tjeenk Willink kan wellicht dezelfde dag nog zijn gespreksuitnodigingen de deur uit doen.

 

Wie kan met wie regeren? Bekijk het in deze coalitiewijzer

Wie kan met wie?

Stel hier je eigen coalitie samen en bekijk welke partijen eigenlijk inhoudelijk door één deur kunnen – of juist niet.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Terugblik:

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

Formatie opnieuw muurvast: Hoe nu verder? NU 13.06.2017

Hoelang moeten we nog wachten op Rutte-III? AD 13.06.2017

LIVE Debat over ‘Klaver-klucht’  Telegraaf 13.06.2017

Schuift CU aan bij formatiegesprek? Dit zegt Segers over migratiedeals  Elsevier 13.06.2017

Tjeenk Willink strandde op exact hetzelfde punt als Schippers  Trouw 13.06.2017

‘Plan Tjeenk Willink best goed’ Telegraaf 13.06.2017

Zelfs Vluchtelingenwerk verbaasd over eisen Klaver Elsevier 13.06.2017

Vluchtelingenorganisaties bezorgd, milieuorganisaties bedroefd over stuklopen formatie  Trouw 13.06.2017

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

 

Harde kritiek Tweede Kamer op afhaken GroenLinks Trouw 13.06.2017

Ondergrens GroenLinks: ‘Wij sturen oorlogsvluchtelingen niet terug’ VK 13.06.2017

Formatiemagie Tjeenk Willink mocht niet baten: overleg met Klaver strandt opnieuw op vluchtelingenbeleid VK 13.06.2017

LIVE: Tjeenk Willink: We zijn ver gekomen, maar niet ver genoeg AD 13.06.2017

Felle kritiek op uitleg Klaver over mislukken formatie NU 13.06.2017

‘Principiële ondergrens even onbegrijpelijk als ongelooflijk’  Elsevier 13.06.2017

SP-leider Roemer: Rutte jaagt alle partijen de gordijnen in  AD 13.06.2017

Rutte verbijsterd dat overleg stukliep op ‘detail’  Elsevier 13.06.2017

Partijen uiten fel kritiek op afhaken GroenLinks  AD 13.06.2017

Was het onwil van GroenLinks of wilden VVD, CDA en D66 niet bewegen? VK 13.06.2017

VVD, CDA en D66 boos om vluchtelingeneis van Klaver Elsevier 13.06.2017

Tjeenk Willink strandde op exact hetzelfde punt als Schippers  Trouw 13.06.2017

Debat over formatie dinsdag  Telegraaf 13.06.2017

Dan maar een minderheidskabinet? Dit is waarom bijna niemand dat wil VK 13.06.2017

 

Overzicht kabinetsformatie: Ook tweede poging met GroenLinks mislukt  NU 13.06.2017

VVD-coryfee Neelie Kroes: Minderheidskabinet zeker een optie  AD 13.06.2017

VVD, CDA en D66 ontstemd over GroenLinks na mislukken formatie NU 13.06.2017

Reconstructie: Formatie bleek al binnen een paar dagen kansloos Parool 13.06.207

Zo klapten de formatiegesprekken met Jesse Klaver  AD 13.06.2017

Debat over formatie waarschijnlijk dinsdag Telegraaf 13.06.2017

Rutte: ontzettend teleurgesteld Telegraaf 13.06.2017

Jesse wilde niet. Ik ben daar blij om Parool 13.06.2017

ChristenUnie en PvdA: Voor ons is er niks veranderd  AD 13.06.2017

Klaver wilde 25.000 extra vluchtelingen naar Nederland halen  Elsevier 13.06.2017

Overleg met Klaver strandt opnieuw op vluchtelingenbeleid  VK 13.06.2017

AD 10.06.2017

AD 12.06.2017

Tjeenk Willink: ‘GroenLinks kon mijn voorstel niet steunen’  Elsevier 12.06.2017

Pechtold neemt verbitterd afscheid van Klaver, Rutte ‘ontzettend teleurgesteld’ en ‘verbijsterd’ VK 12.06.2017

Tjeenk Willink: meerderheidscoalitie VVD, CDA, D66 en GroenLinks niet mogelijk 2deK 12.06.2017

Kabinetsformatie op dood spoor  Trouw 12.06.2017

Tjeenk Willink: GroenLinks wees eindvoorstel over migratie af  NOS 12.06.2017

Overleg tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks klapt opnieuw: ‘Dit is niet mogelijk’ VK 12.06.2017

Tjeenk Willink: ‘GroenLinks kon mijn voorstel niet steunen’   Elsevier 12.06.2017

Geen nieuwe onderhandelingen VVD, CDA, D66, GroenLinks  NOS 12.06.2017

Formatie met GroenLinks mislukt wéér door migratie AD 12.06.2017

Herstart formatie VVD, CDA, D66 en GroenLinks mislukt NU 12.06.2017

Herstart formatie mislukt  Telegraaf 12.06.2017

Partijen praten verder in Catshuis  Telegraaf 12.06.2017

Formatiepartijen handelen uit angst  AD 12.06.2017

Partijen praten verder over oppakken formatie  AD 12.06.2017

Belastingbetaler de dupe van slome formatie  Elsevier 12.06.2017

Vluchtelingen zetten politiek schaak AD 12.06.2017

Trage formatie belastingstrop  Telegraaf 12.06.2017

11.06.017

11.06.017

De smalle marge maakt de formatie moeizaam  Trouw 11.06.2017

10.06.2017

10.06.2017

Kabinet met D66 en GroenLinks is gedoemd te mislukken  Elsevier 10.06.2017

Bij gebrek aan nieuws is een ruzie altijd leuk  Trouw 10.06.2017

Jesse, ga je steriele positie over Afrikaanse ‘oorlogsvluchtelingen’ herzien  Trouw 10.06.2017

AD 09.06.2017

AD 09.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks praten maandag verder over heikel punt migratie VK 09.06.2017

Formatiegesprekken VVD, CDA, D66 en GroenLinks maandag verder NU 09.06.2017

Catshuisoverleg gaat na het weekend verder  AD 09.06.2017

Zelfbewust GroenLinks stelt hoge eisen aan CDA bij terugkeer aan formatietafel Trouw 09.06.2017

Formatie: ‘motorblok’ en GroenLinks weer bij elkaar in Catshuis  Elsevier 09.06.2017

Vier partijen klaar voor overleg Telegraaf 09.06.2017

De formatie: met man en macht wordt koortsachtig overlegd op dag 86 VK 09.06.2017

AD 08.06.2017

AD 08.06.2017

Overzicht kabinetsformatie: tweede poging met GroenLinks NU 08.06.2017

Vier partijen schorten formatie-overleg op NU 08.06.2017

Overleg Catshuis afgebroken Telegraaf 08.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks spreken verder op het Catshuis  Trouw 08.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks vanavond verder in het Catshuis AD 08.06.2017

Eindelijk beweging: VVD, CDA, D66 en GroenLinks samen in Catshuis VK 08.06.2017

Nieuw formatieoverleg  Telegraaf 08.06.2017

‘Motorblok’ spreekt stiekem met Klaver Elsevier 08.06.2017

AD 07.06.2017

AD 07.06.2017

De formatie is nog altijd geruststellend kneuterig, maar zit muurvast VK 07.06.2017

Angst voor verongelijkte achterban helpt niet in de formatie  Trouw 07.06.2017

Formatie-aan-huis moet de impasse doorbreken  AD 07.06.2017

Geheim overleg Rutte en Klaver bij informateur thuis  AD 07.06.2017

Praten bij informateur Tjeenk Willink thuis, net als zeven jaar terug  Trouw 07.06.2017

Rutte en Klaver op de koffie bij Tjeenk Willink thuis  Elsevier 07.06.2017

Ontmoeting Rutte (VVD) en Klaver (GroenLinks) bij informateur thuis VK 07.06.2017

Rutte en Klaver thuis bij informateur Tjeenk Willink NU 07.06.2017

Rutte en Klaver bij informateur Telegraaf 07.06.2017

Informateur Tjeenk Willink wil ‘nadenkdagje’  AD 07.06.2017

Nog geen groen licht voor Klaver, de bedachtzame Tjeenk Willink heeft meer tijd nodig

06.06.2017

Opties met GroenLinks komen langzaam weer in beeld in de formatie Trouw 06.06.2017

Nog geen groen licht voor Klaver, de bedachtzame Tjeenk Willink heeft meer tijd nodig VK 06.06.2017

Nog geen formatie-onderhandelingen in zicht  NU 06.06.2017

Nog geen beweging in formatie na gesprek VVD, CDA en D66  VK 06.06.2017

Mist trekt niet weg na ‘cruciaal gesprek’ met Tjeenk Willink  Elsevier 06.06.2017

CDA en D66: goed gesprek Willink Telegraaf 06.06.2017

Tjeenk Willink: partijen moeten verder kijken dan vier jaar  Trouw 06.06.2017

Formatie: ‘motorblok’ naar Tjeenk Willink  Elsevier 06.06.2017

Klaver schept geen helderheid Telegraaf 06.06.2017

GL en CU naar informateur  Telegraaf 06.06.2017

GroenLinks bereid te onderhandelen, Segers staat open voor D66 NU 06.06.2017

Informateur loopt op eieren  Telegraaf 06.06.2017

04.06.2017

04.06.2017

Een ontkoningde formatie levert ook verlies op  Trouw 04.06.2017

AD 03.06.2017

AD 03.06.2017

Kunnen we wel zonder de koning?  Trouw 03.06.2017

Tjeenk Willink heeft een schat aan ervaring, maar is alles hetzelfde?  Trouw 03.06.2017

Van der Staaij: ‘D66 meet met dubbele maat’  Elsevier 03.06.2017

Harde eisen minderheidskabinet  Telegraaf 03.06.2017

Opmerkelijk advies Aboutaleb: laat de PVV regeren VK 03.06.2017

Aboutaleb: ‘PVV hoort aan de formatietafel’  Elsevier 03.06.2017

Achterdocht over rentree GroenLinks Telegraaf 03.06.2017

AD 02.06.2017

AD 02.06.2017

Aan zet: Tjeenk Willink, klusjesman van de Koning  VN 02.06.2017

Formatie na weekend verder Telegraaf 02.06.2017

Formatie na Pinksteren verder  AD 02.06.2017

Formatiegesprekken na Pinksterweekend verder  NU 02.06.2017

Brandbrief aan informateur: ‘Verdeel zorggeld evenwichtig AD 02.06.2017

VVD’er Elias: Ik vond Schippers niet juiste type voor formatie  AD 02.06.2017

Tjeenk Willink hult zich in nevelen  AD 02.06.2017 

En plots is er weer de mogelijkheid van een formatie met VVD, CDA, D66 en GroenLinks VK 02.06.2017

AD 01.06.2017

AD 01.06.2017

Rutte en Buma zwijgen: ‘In het belang van voortgang’ AD 01.06.2017

Informateur ontvangt Rutte en Buma samen  AD 01.06.2017

Rutte en Buma samen naar Willink Telegraaf 01.06.2017

Herhaling van zetten: Pechtold wil GroenLinks  Elsevier 01.06.2017

Pechtold houdt vast aan GL Telegraaf 01.06.2017

Pechtold mikt op nieuwe formatiegesprekken met Klaver  NU 01.06.2017

Pechtold: Kans dat GroenLinks weer aanschuift  AD 01.06.2017

Plots klinkt er geen kwaad woord meer over Klaver VK 01.06.2017

Klaver: Altijd gezegd dat regeren onze ambitie is  AD 01.06.2017

Klaver: verschillen blijven heel groot Telegraaf 01.06.2017

‘Wonder nodig voor D66 + CU’ Telegraaf 01.06.2017

GroenLinks en ChristenUnie komen terug aan tafel Trouw 01.06.2017

ChristenUnie gaat pas formeren als D66 dat graag wil  AD 01.06.2017

11:04 Dijsselbloem: uitdagingen kabinet  Telegraaf 01.06.2017

Informateur vraagt de partijen om lef  AD 01.06.2017

Topambtenaar van justitie: Houd ‘superministerie’ heel  AD 01.06.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

Wij, het volk, kunnen prima formeren zonder staatshoofd  VK 31.05.2017

Rutte wil haast maken met de formatie  AD 31.05.2017

Tjeenk Willink richt zich eerst alleen op VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie  VK 31.05.2017

Tjeenk Willink zet in op meerderheidskabinet  AD 31.05.2017

Nieuwe informateur Tjeenk Willink richt zich op vijftal partijen  NU 31.05.2017

Willink praat met Schippers Telegraaf 31.05.2017

Klaver duikt weer op Telegraaf 31.05.2017

GroenLinks en ChristenUnie komen terug aan tafel Trouw 31.05.2017

Rutte meldt zich voor gesprek Tjeenk Willink: ‘Ik ga het zien’  AD 31.05.2017

AD 30.05.2017

AD 30.05.2017

Formatie: beleefdheid maakt plaats voor harde verwijten  Trouw 30.05.2017

‘Kabinet moet roken terugdringen’ Telegraaf 30.05.2017

Met aantreden van Tjeenk Willink komt GroenLinks weer in beeld VK 30.05.2017

Informateur Tjeenk Willink moet impasse doorbreken, Kamer is akkoord VK 30.05.2017

Waarom wil het maar niet lukken met de formatieonderhandelingen?  VK 30.05.2017

Informateur Tjeenk Willink niet ‘vooropgezet’ aan de slag  AD 30.05.2017

Herman Tjeenk Willink moet vastgelopen formatie gladstrijken  AD 30.05.2017

Tjeenk Willink benoemd tot informateur  AD 30.05.2017

Buma hekelt Pechtold in grimmig debat  Elsevier 30.05.2017

Motorblok hoopt dat Tjeenk Willink GroenLinks weer aan tafel krijgt  Elsevier 30.05.2017

Irritatie Rutte en Buma over houding Pechtold in formatie  NU 30.05.2017

PvdA-achterban verdeeld  Telegraaf 30.05.2017

PvdA-achterban diep verdeeld over onderhandelen  EenVandaag 30.05.2017

Word wakker, makke schapen in de Tweede Kamer!  Elsevier 30.05.2017

De VVD kan Wilders de doodskus geven  Trouw 30.05.2017

‘Mark Rutte, u kunt de PVV niet blijven negeren bij de formatie’  AD 30.05.2017

Herrijzenis van de ‘onderkoning’  AD 30.05.2017

De druk op de partijen om te bewegen neemt toe  Trouw 30.05.2017

Kamer debatteert vanmiddag over impasse bij formatie  AD 30.05.2017

Tjeenk Willink: net geen wetenschapper, net geen politcus, wel adviseur Parool 30.05.2017

Schippers neemt taken als minister weer op  Parool 30.05.2017

AD 29.05.2017

AD 29.05.2017

Commentaar: Na 75 dagen formatie is de vrijblijvendheid voorbij VK 29.05.2017

Pechtold moet zich minder arrogant opstellen  Elsevier 29.05.2017

Schippers neemt ministertaken op Telegraaf 29.05.2017

Herman Tjeenk Willink: gezag, en afstand tot actuele politiek  Trouw 29.05.2017

Wilders over Willink: ’Bah!’ Telegraaf 29.05.2017

Fracties positief over Tjeenk Willink, behalve…PVV-leider Geert Wilders    Elsevier 29.05.2017

Kamer positief over Tjeenk Willink als informateur  AD 29.05.2017

’Onderkoning van Nederland’ Telegraaf 29.05.2017

‘Laat Tjeenk Willink het doen’ Telegraaf 29.05.2017

Schippers wil formatie overdragen aan Tjeenk Willink  Elsevier 29.05.2017

Schippers adviseert Tjeenk Willink (PvdA) als nieuwe informateur  VK 29.05.2017

Schippers adviseert Tjeenk Willink als nieuwe informateur  NU 29.05.2017

Schippers komt er niet uit: ‘Stel nieuwe informateur aan’  AD 29.05.2017

Dijsselbloem: ‘Wij sluiten onszelf uit’  Elsevier 29.05.2017

PvdA’er Dijsselbloem: Wij sluiten onszelf uit  AD 29.05.2017

Dijsselbloem: Wij sluiten onszelf uit Telegraaf 29.05.2017

Dijsselbloem wil niet dat PvdA meedoet aan formatiegesprekken  NU 29.05.2017

PvdA-kopstukken: Asscher, word wakker!  AD 29.05.2017

Houd de PvdA nu wel uit het Catshuis  Trouw 28.05.2017

De formatie is vastgelopen: moet Rutte gewoon beginnen met een regeerakkoord?  Trouw 28.05.2017

27.05.2017

27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

Wierd Duk peilt de stemming: ‘Klaver mag best realistischer’  AD 27.05.2017

Of Schippers premier had willen worden, weet niemand  Trouw 27.05.2017

Van Baalen pleit voor PvdA Telegraaf 27.05.2017

Formatie stagneert: meeste partijen zien minderheidskabinet als laatste redmiddel  VK 27.05.2017

De linkse dagdroom van Max van Weezel  VN 27.05.2017

AD 26.05.2017

AD 26.05.2017

Schippers brengt maandag verslag uit  Elsevier 26.05.2017

Schippers ziet beweging in vastgelopen formatie  NU 26.05.2017

Formatie: Schippers verwacht dat de boel in beweging komt  AD 26.05.2017

Formatie blijft muurvast  Telegraaf 26.05.2017

Binnenhof wacht op een Houdini-act  Trouw 26.05.2017

De formatie moet verder, de zelfgekozen dood liever niet  Trouw 26.05.2017

Formatie is net ’n midweekje Drenthe plannen AD 26.05.2017

Schippers ondanks impasse optimistisch over ka­bi­nets­for­ma­tie  Trouw 26.05.2017

De druk op GroenLinks neemt toe in de formatie Trouw 26.05.2017

Klaver wil terug aan tafel als VVD, CDA en D66 bewegen op migratie  VK 26.05.2017

Rutte en Buma staan open voor nieuwe gesprekken met GroenLinks NU 26.05.2017

Schippers: ‘Kom met compromis of accepteer minderheidskabinet’  Elsevier 26.05.2017

Wilders: benoem drie informateurs  Telegraaf 26.05.2017

Wilders: informateur Agema moet optie VVD, PVV, CDA onderzoeken  Elsevier 26.05.2017

Buma zou wel gek wezen als-ie nu over links gaat  Elsevier 26.05.2017

Roemer werkt achter de schermen nog steeds aan Kabinet-Buma I  Elsevier 26.05.2017

Roemer wil twee nieuwe informateurs  AD 26.05.2017

Reddingsplan Henk Krol Telegraaf 26.05.2017

De strohalmen van de formatie zijn Roemer en Asscher VK 26.05.2017

Overzicht kabinetsformatie: Van verkiezingsuitslag tot impasse  NU 25.05.2017

Waarom de angst van D66 terecht is  Trouw 25.05.2017

Nu dreigt minderheidskabinet  Telegraaf 25.05.2017

Schippers zegt dat minderheidskabinet ‘dreigt’  NU 25.05.2017

Schippers: Zonder beweging dreigt minderheidskabinet  AD 25.05.2017

‘Houdini’ Mark Rutte neemt regie in vastgelopen formatie  AD 25.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

Totale patstelling in formatie, wat is er nog wel mogelijk?  NU 24.05.2017

Deze vrolijkheid leverde geen doorbraak op VK 24.05.2017

Weinig vertrouwen in formatie  Telegraaf 24.05.2017

Hoe moet het verder met de formatie?  Trouw 24.05.2017

Ascher wil debat  Telegraaf 24.05.2017

Kamer wil na weekend debat over formatie  Telegraaf 24.05.2017

Kamer wil na weekend debat  Telegraaf 24.05.2017

Informateur doet vrijdag opnieuw verkenningsronde AD 24.05.2017

Rutte geeft formatie met D66 en CU niet op  NU 24.05.2017

Rutte houdt optie CU open  Telegraaf 24.05.2017

Buma teleurgesteld in mislukte gesprekken, maar Rutte is optimistischer  Elsevier 24.05.2017

Toekomstige afsplitsingen PVV schuiven aan bij formatie  VK 24.05.2017

Wilders boos om zonnig overleg Telegraaf 24.05.2017

Wilders boos: Rutte zit liever op strand dan aan tafel met mij  Elsevier 24.05.2017

Rutte en Pechtold houden formatieoverleg op Scheveningen OmroepWest 24.05.2017

Rutte en Pechtold blijven twisten; geen coalitie in zicht waarover beiden het eens zijn VK 24.05.2017

VVD en CDA moeten zinspelen op kabinet met PVV  Elsevier 24.05.2017

Jongerenafdeling D66 snapt afwijzen CU: ‘Met veel programmapunten afgelopen zijn’ VK 24.05.2017

Jonge D66’ers hadden vertrouwen in kabinet met CU  Elsevier 24.05.2017

VVD en CDA kunnen Pechtold niet overhalen om met CU te formeren  Elsevier 24.05.2017

’MH17 moet in regeerakkoord’ Telegraaf 24.05.2017

Koenders wil meer geld voor BZ  Telegraaf 24.05.2017

Schippers wil door met verkenning formatie NU 24.05.2017

Formatie nog geen stap verder Telegraaf 24.05.2017

D66 weigert nieuw gesprek na mislukt overleg met ChristenUnie NU 24.05.2017

D66 wil niet praten met partijen Telegraaf 24.05.2017

D66 houdt poot stijf: geen coalitie met ChristenUnie  VK 24.06.2017

23.05.2017

23.05.2017

Schippers: ‘Het ontbreekt aan politieke wil’ Elsevier 23.05.2017

Rutte, Buma willen opheldering Telegraaf 23.05.2017

Schippers weet ’t ook niet meer Telegraaf 23.05.2017

Kabinet met ChristenUnie nu al van de baan  Elsevier 23.05.2017

Verkenning D66 en CU mislukt Telegraaf 23.05.2017

D66 begint met tegenzin aan verkennend gesprek met ChristenUnie  VK 23.05.2017

D66 en ChristenUnie akkoord met verkenning formatie  NU 23.06.2017

D66 en ChristenUnie toch in gesprek over vorming coalitie   AD 23.05.2017

Egeltjesdans Pechtold en Segers nadert ontknoping  VK 23.05.2017

Pechtold bereid met ChristenUnie te praten  Elsevier 23.05.2017

Alle ogen gericht op D66: komt Pechtold met een formatievoorstel?  Elsevier 22.05.2017

Geen formatie-onderhandelingen met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie NU 23.05.2017

D66 en ChristenUnie gaan niet onderhandelen over de vorming van een kabinet Trouw 23.05.2017

22.05.2017

22.05.2017

Waarom Pechtold niet met de ChristenUnie wil regeren Trouw 22.05.2017

Schippers: ‘Formatie met ChristenUnie is laatste optie’  Elsevier 22.05.2017

Formatie: Waarom Schippers toch bij D66 en ChristenUnie uitkomt  NU 22.05.2017

D66 heeft bijna geen keus meer: nu is de ChristenUnie aan de beurt  VK 22.05.2017

Schippers: Coalitie tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderzoeken  NU 22.05.2017

SP doet beroep op ‘premier’ Buma NU 22.05.2017

D66 wil coalitie met SP en PvdA  NU 22.05.2017

Informateur Schippers ontvangt opnieuw fractieleiders  NU 22.05.2017

Fracties D66 en ChristenUnie beslissen over samenwerking VK 22.05.2017

Fracties D66 en ChristenUnie beslissen over samenwerking  VK 22.05.2017

Schippers zet D66 en CU voor het blok  Trouw 22.05.2017

21.05.2017

21.05.2017

D66-prominenten zien geen kans op slagen met ChristenUnie NU 21.05.2016

Van Rutte wordt nu leiderschap gevraagd  Trouw 21.05.2017

20.05.2017

20.05.2017

Werkgeversvoorman Van Straalen: ‘Lange formatie kent risico’s’ NU 20.05.2017

Geen enkele reden om zo geheimzinnig te doen rond de formatie  Trouw 20.05.2017

Laat Rutte vijf heldere voornemens op A4’tje zetten: wie meedoet, krijgt drie ministers  VK 20.05.2017

De ChristenUnie hoopt op een uitnodiging van Schippers  Trouw 20.05.2017

CU-leider Segers hekelt smoesjes van Alexander Pechtold  AD 20.05.2017

De VVD is nog niet helemaal over de breuk met GroenLinks heen Trouw 20.05.2017

Moet de koning weer een rol krijgen in de formatie?  Trouw 20.05.2017

Er zullen in deze formatie waarschijnlijk nog vele schimmige debatten volgen  Trouw 20.05.2017

Maak van voltooid leven geen breekpunt tijdens de formatie Trouw 20.05.2017

Bert Wagendorp: ‘Lodewijk, de PvdA stapt in, of het land gaat ten onder’  VK 20.05.2017

19.05.2017

19.05.2017

Schippers wil nog niet van impasse spreken en last ‘moment van reflectie’ VK 19.05.2017

Schippers wil nog niet spreken van impasse in formatie NU 19.05.2017

Bijna-impasse in formatie: wie schuift al mokkend toch nog aan?  VK 19.05.2017

Rutte zag al een kabinet met GroenLinks  Trouw 19.05.2017

Rutte ‘onder de indruk’ van Jesse Klaver  AD 19.05.2017

18.05.2017

18.05.2017

Impasse dreigt in kabinetsformatie: Pechtold en Roemer houden voet bij stuk VK 18.05.2017

Buma vreest voor impasse in kabinetsformatie NU 18.05.2017

ChristenUnie staat open voor onderhandelingen met D66  NU 18.05.2017

Pechtold ziet in coalitie met ChristenUnie weinig kans van slagen NU 18.05.2017

17.05.2017

17.05.2017

Pechtold verhoogt druk op PvdA en SP om te praten over coalitie NU 17.05.2017

Rutte wil SP, PvdA of Christenunie als vierde partij NU 17.05.2017

Partijen roepen SP op te onderhandelen met VVD NU 17.05.2017

Migratie levert cynisch spel op  AD 17.05.2017

Schippers weer informateur, wil volgende week ‘met nieuwe ploeg aan tafel’ VK 17.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

Woensdag debat over mislukte formatie NU 16.05.2017

De formatie, welke opties zijn er nog over?   NU 16.05.2017

Kamervoorzitter Arib ontvangt fractieleiders na mislukte formatiepoging NU 16.05.2017

15.05.2017

15.05.2017

Partijleiders willen geen schuldige voor mislukken formatie aanwijzen NU 15.05.2017

Formatiepoging VVD, CDA, D66 en GroenLinks geklapt  NU 15.05.2017

mei 25, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, 50 plus, CDA, CU-SGP, D66, Denk NL, formatie, geert wilders, henk krol, politiek, PvdA, PVV, sp, verkiezingen 2017, VVD | , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3

Nieuw kabinet

Het nieuwe kabinet zal allereerst moeten zorgen dat meer mensen in hun portemonnee gaan voelen dat het economisch beter gaat. Dat stelt vakbond FNV in een reactie op de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).

Volgens het CPB stijgt de koopkracht de komende jaren nauwelijks, terwijl de economie verder groeit en het begrotingsoverschot oploopt. ,,Het geld is er, dus er staat een nieuw kabinet niets in de weg om te investeren in mensen en de kwaliteit van de samenleving’´, aldus FNV-voorzitter Han Busker.

Ook met het Nederlandse bedrijfsleven gaat het na jaren van crisis weer beter. ,,Nu zijn de gewone man en vrouw aan de beurt om te merken dat de economie aantrekt’´, vindt Busker. FNV pleit onder meer voor een betere aanpak van verdringing op de arbeidsmarkt en meer vaste banen in de publieke sector.

De overheid behaalde in 2016 een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Het overschot betreft 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was er nog een tekort van 2,1 procent. De zogenoemde schuldquote van de overheid daalt sinds 2015 en kwam eind 2016 uit op 62,3 procent van het bbp.

De overheid behaalde voor het laatst een overschot in 2008. Het jaar daarop volgde door het uitbreken van de financiële crisis een tekort van 5,4 procent. Van 33,5 miljard euro tekort in 2009 ging de overheid naar 2,9 miljard euro overschot in 2016, constateerde het statistiekbureau.

Volgens het CBS bedroegen de inkomsten van de Nederlandse overheid vorig jaar 307 miljard euro, een stijging van meer dan 14 miljard euro ten opzichte van 2015. Dat is te danken aan hogere opbrengsten uit belastingen en sociale premies. Lagere aardgasbaten hadden juist een negatief effect van 3 miljard euro op de inkomsten van de overheid.

De overheidsuitgaven gingen vorig jaar met bijna 3 miljard euro omlaag tot ruim 304 miljard euro. Het statistiekbureau merkte daarbij op dat de afdrachten aan de Europese Unie vorig jaar bijna 4 miljard euro lager waren. Daarvan is 3 miljard euro eenmalig. De rentelasten namen af met bijna 1 miljard euro. Wel stegen de uitgaven aan lonen en salarissen van ambtenaren, evenals de lasten voor sociale uitkeringen.

De staatsschuld stond eind vorig jaar op 434 miljard euro, een afname met 7 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder. Met een schuld van iets meer dan 62 procent van het bbp voldoet Nederland bijna aan de Europese norm die stelt dat een EU-lidstaat geen hogere schuld mag hebben dan 60 procent van het bbp. De cijfers die het CBS vrijdag heeft gepresenteerd, zullen ook aan de Europese Commissie worden gerapporteerd.

De gepubliceerde cijfers – het planbureau komt elk jaar in maart met een prognose over de economische ontwikkelingen voor de komende jaren – kunnen een vliegende start geven aan de onderhandelingen over een mogelijke coalitie tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, die volgende week moeten beginnen.

Onderhandelingen

De onderhandelingen over de formatie van een nieuw kabinet gaan volgende week onder een uniek gunstig economisch gesternte van start. Nog nooit in de politieke geschiedenis na de oorlog kon een formatie rekening houden met een begrotingsoverschot in de volledige reguliere kabinetsperiode.

Volgens het vanmorgen door het Centraal Planbureau (CPB) gepubliceerd Centraal Economisch Plan zal de begroting tot en met 2021 een overschot laten zien, mocht tenminste een nieuw kabinet niet alles aan nieuw beleid gaan uitgeven. In 2021 zou het overschot uit kunnen komen op 11 miljard euro, 1,3 procent van de omvang van de totale economie.

Vorig jaar sloegen de rode cijfers om in zwarte. Minister Dijsselbloem van Financiën hield in 2016 onder de streep 2,9 miljard euro over, terwijl hij de Kamer vorige maand nog meldde 200 miljoen euro over te houden. De economie groeide in 2016 met 2,2 procent, ondanks dat er minder gas werd opgepompt in Groningen. Die reductie scheelde 0,2 procent groei.

Tegenover de gunstige financiële cijfers staat echter wel de waarschuwing van het planbureau dat Nederland rekening moet houden met de mogelijkheid dat de groei van de economie blijvend op een veel lager niveau uit zal komen. 3 procent groei, zoals in het verleden, zal niet meer voorkomen. Hooguit breidt de economie tot 2021 met gemiddeld 1,7 procent uit.

Regeersakkoord nieuw kabinet

Donderdag kwamen de lijsttrekkers van VVD, CDA, D66 en GroenLinks bijeen voor een formatiegesprek, onder toeziend oog van verkenner Edith Schippers. Kunnen de vier – zeer verschillende – partijen tot een Regeerakkoord komen?

Ook VVD-coryfee Frank de Grave heeft zijn partij opgeroepen prioriteit te geven aan het klimaatbeleid. Daar ontstaan direct problemen: volgens doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) zorgen alleen al de kilometer- en spitsheffing van GroenLinks voor een lastenverzwaring van 4 miljard euro, terwijl de VVD de lasten voor automobilisten juist wil verlagen met 200 miljoen euro.

De totale lastenverzwaring door de klimaatplannen van GroenLinks komt uit op 16,4 miljard euro. In de plannen van D66 kost het klimaatbeleid de belastingbetaler zo’n 9,5 miljard euro; als het aan de VVD ligt, geeft Nederland er maar 500 miljoen euro aan uit. Het CDA heeft de kosten van zijn klimaatplannen niet laten doorrekenen.

(De)nivellering?

Daarnaast willen CDA en VVD een einde maken aan het langdurige ‘nivelleringsfeestje’, terwijl het partijprogramma van GroenLinks door Klaver zelf ‘een groot aanvalsplan om ongelijkheid aan te pakken’ wordt genoemd. De partijen verschillen veel in hun ideeën over wie het meest moet profiteren van de economische groei nu de crisis voorbij is.

Als het aan de VVD en het CDA ligt, profiteren vooral werkenden en huishoudens met een middeninkomen. GroenLinks richt zich meer op de lage inkomens. Zo gaan uitkeringsontvangers er bij GroenLinks net zoveel op vooruit in koopkracht als werkenden (beiden 1,3 procent). Bij de VVD gaan werkenden erop vooruit en uitkeringsgerechtigden erop achteruit.

Ondernemers blijken helemaal niet zo laaiend over de winst van GroenLinks: ‘Plannen zijn doodsteek bedrijfsleven’

De partij van Klaver zal ook moeten inleveren bij de zorg: D66, CDA en VVD hebben aangegeven er niet nog meer in te willen investeren. GroenLinks vindt een toename van de zorgkosten minder een probleem.

zie ook:  Op weg naar kabinet Rutte-3

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – miljoenennota versus rijksbegroting 2017

zie ook: Algemene Beschouwingen Miljoenennota Begroting 2017

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Op weg naar de Begroting 2017

Nederland hoeft 80 miljoen minder aan EU af te dragen

NU 11.05.2017 Nederland kan een meevaller van zo’n 80 miljoen euro uit Brussel verwachten. Dat is wat Den Haag minder aan de Europese Unie hoeft af te dragen, omdat daar vorig jaar meer geld binnenkwam dan verwacht.

De EU ontving in 2016 1,7 miljard euro meer dan begroot, vooral door hogere inkomsten aan boetes en door rente op late betalingen. Dat meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag aan de Tweede Kamer.

Brussel gaf vorig jaar ook 4,9 miljard euro minder uit dan in de begroting stond. Zo was er veel geld gereserveerd voor steun aan achtergebleven gebieden, maar het kwam bij de uitvoering tot vertragingen. De verwachting is dat dat geld de komende jaren alsnog wordt uitgegeven.

Lees meer over: Nederland EU

Meevaller uit Brussel voor schatkist

 

Telegraaf 11.05.2017 Nederland kan een meevaller van zo’n 80 miljoen euro uit Brussel verwachten. Dat is wat Den Haag minder aan de Europese Unie hoeft af te dragen, omdat daar vorig jaar meer geld binnenkwam dan verwacht.

De EU ontving in 2016 1,7 miljard euro meer dan begroot, vooral door hogere inkomsten aan boetes en door rente op late betalingen. Dat meldde minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag aan de Tweede Kamer.

Brussel gaf vorig jaar ook 4,9 miljard euro minder uit dan in de begroting stond. Zo was er veel geld gereserveerd voor steun aan achtergebleven gebieden, maar het kwam bij de uitvoering tot vertragingen. De verwachting is dat dat geld de komende jaren alsnog wordt uitgegeven.

‘Meevallers gebruiken voor verlaging staatsschuld’

Telegraaf 04.04.2017 Peiling DFT – De extra inkomsten voor de Nederlandse schatkist dankzij de aantrekkende economie moeten door het nieuwe kabinet worden besteed aan het verder terugbrengen van de staatsschuld.

Althans dat meent ruim een derde van de respondenten aan een poll van DFT.nl

Het Nederlandse kabinet heeft vorig jaar €4,3 miljard aan extra inkomsten gekregen doordat het economische klimaat in ons land zich beter heeft ontwikkeld dan verwacht.

De keus om de meevallers te gebruiken voor het verlagen van de staatsschuld is voor 35% van de respondenten de beste optie.

Het omlaag brengen van de BTW krijgt van 27% de voorkeur. Iets meer dan een kwart meent dat een verlaging van de AOW-leeftijd het meest voor de hand ligt.

Het opschroeven van de ontwikkelingshulp of een verhoging van de defensie-uitgaven is voor 3% respectievelijk 9% favoriet.

Pechtold noemt DNB-advies niet achterover te leunen ‘verstandig’

NU 31.03.2017 D66-leider Alexander Pechtold vindt het advies dat de president van De Nederlandse Bank (DNB) Klaas Knot voor het volgende kabinet heeft, om ondanks de economische groei toch op de centen te letten, “verstandig”.

“In Nederland zijn we altijd heel zuinig en zorgvuldig als het om geld gaat”, zei hij vrijdag na afloop van het gesprek dat de onderhandelaars van de VVD, CDA, D66 en GroenLinks hadden met de DNB, het Centraal Planbureau en de Studiegroep Begrotingsruimte.

VVD-leider Mark Rutte wilde niet reageren op het advies van de DNB. “U kunt ongeveer bedenken hoe een VVD’er daarover denkt, maar mij past enige terughoudendheid”, aldus Rutte die daaraan toevoegde dat alles wat hij in dit stadium hierover zegt, geïnterpreteerd zal worden in de context van de formatie.

Ook CDA-voorman Sybrand Buma en Jesse Klaver (GroenLinks) wilden niet ingaan op de inhoud van de gesprekken.

Geen grote uitgaven

Knot zei donderdag dat het volgend kabinet de extra miljarden die er beschikbaar zijn niet zomaar moet uitgeven.

Verstandiger zou zijn om een buffer op te bouwen zodat er bij een volgende economische crisis niet drastisch bezuinigd hoeft te worden. Ruimte voor grote uitgaven ziet hij dan ook niet.

Wel moet er een serieus klimaatbeleid komen en er moet werk gemaakt worden van de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Ook de verschillen tussen flex- en vast werk moeten de aandacht van een volgend kabinet krijgen.

De onderhandelaars spraken met de experts om inzicht te krijgen in de financieel-economische ruimte die zij hebben voor de komende vier jaar. Volgende week gaan de echte formatieonderhandelingen van start.

Zie ook: Vooruitblik op de formatie: Verschillen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks

Lees meer over: Verkiezingen 2017

 President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank staat de pers te woord op het Binnenhof.

Knot pleit voor stabieler beleid

Telegraaf 31.03.2017 De president van De Nederlandsche Bank Klaas Knot heeft bij onderhandelaars VVD, CDA, D66 en GroenLinks gepleit voor een stabieler financieel beleid.

Sinds de economie aantrekt is er meer financiële ruimte, maar Knot wil dat de partijen, die misschien wel samen in een kabinet stappen, voorzichtig zijn met spenderen. Verstandiger vindt hij het dat er nu een flinke buffer wordt opgebouwd. Hij hekelt het „hollen-of-stilstaan-karakter van de Nederlandse economie”, zei hij na afloop van een anderhalf uur durend gesprek aan het Binnenhof. „Het ging vooral om de begrotingsruimte”, liet hij weten.

Ook topvrouw Laura van Geest van het Centraal Planbureau en Manon Leijten van de Studiegroep Begrotingsruimte waren uitgenodigd voor het gesprek onder leiding van informateur Edith Schippers.

’Gaan hier ons voordeel mee doen’

De fractievoorzitters van VVD, CDA, D66 en GroenLinks lieten na afloop weinig los over de adviezen van de financiële kopstukken. „We gaan hier ons voordeel mee doen”, zei Sybrand Buma (CDA).

Ook VVD-leider Mark Rutte hield het vaag. Wel maakte hij op het zonnige Binnenhof tijd om met dagjesmensen op de foto te gaan. „U kent de regels, hè? Een selfie is tien euro, tenzij u de rest van uw leven op de VVD stemt”, grijnsde hij tegen een dame in een roze jasje.

LEES MEER OVER; KLAAS KNOT FORMATIE POLITIEK EDITH SCHIPPERSDE NEDERLANDSCHE BANK

Knot waarschuwt weer: temper over­heids­uit­ga­ven

AD 31.03.2017 President van De Nederlandsche Bank Klaas Knot heeft de onderhandelaars over een nieuw kabinet nog eens op het hart gedrukt het beschikbare extra geld niet meteen geheel uit te geven.

De economie had de afgelopen jaren helaas een ,,hollen-en-stilstaankarakter”. ,,Het zou een goede zaak zijn daaraan geen extra impuls te geven”, zei Knot na afloop van een gesprek vrijdag met VVD, CDA, D66 en GroenLinks onder leiding van informateur Edith Schippers.

Of de onderhandelaars de boodschap van de centralebankpresident ter harte nemen zal moeten blijken, zei Knot. De vier beoogde regeringspartners hebben vooral gesproken over hoeveel geld zij verstandig kunnen uitgeven, zei hij. Een andere wens van de centralebankpresident, een hervorming van het belastingstelsel, kwam nog niet ter tafel.

  >Tobias den Hartog @DenhartogT

Eensgezinde boodschap: het waren fijne gesprekken. #formatie   1:46 PM – 31 Mar 2017

Over de inhoud van het gesprek wilden de vier partijleiders na afloop weinig kwijt. Alexander Pechtold vond het een nuttige bijeenkomst en noemde het advies van Knot ,,verstandig”. ,,Het is heel belangrijk om je te laten bijpraten door mensen die goed zicht hebben op de overheidsfinanciën”, aldus de D66-voorman. ,,Goede gesprekken, hier gaan we ons voordeel mee doen”, zei Sybrand Buma (CDA) op weg naar buiten.

Premier en VVD-leider Mark Rutte gaf aan voorzichtig te willen zijn met commentaar op de gesprekken. ,,Een kabinetsformatie is ingewikkeld genoeg”, zei hij. ,,En alles wat ik zeg is in de context van de formatie.”

DNB-president Klaas Knot adviseert Nederlandse politici zich voor het nieuwe kabinet niet rijk te rekenen.

Knot: Financiële ruimte kabinet beperkt

Telegraaf 30.03.2017 De financiële armslag van het komende kabinet is veel kleiner dan veel politici nu denken. Het is aan te raden een stevige buffer op de begroting aan te houden om bij een volgende crisis bezuinigingen te voorkomen.

http://content.tmgvideo.nl/embed/account=Kx1PKc/item=1aZgdqvDBgcV/player=LakMO-EKGMsh/embed.html

Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) donderdag bij de presentatie van het jaarverslag.

”Het is zaak dat de overheid in gunstige economische tijden streeft naar een begrotingsoverschot”, aldus Knot. Hij mikt op een overschot op de begroting van 1% van het bruto binnenlands product (bbp).

Bezuiniging voorkomen

Volgens de laatste cijfers van het Centraal Planbureau kan een nieuwe kabinet in 2021 een begrotingsoverschot van 1,3% behalen. Daarmee blijft er voor de middellange termijn maximaal €2 miljard over aan extra geld.

“Er moet niet de indruk ontstaan dat geld tegen de plinten klotst”, licht Knot in een interview met De Financiële Telegraaf toe.

“De Nederlandse economie kent een hoge mate van hollen en stilstaan. Dat geldt helaas ook voor onze overheidsfinanciën. Als we willen voorkomen dat wij in een volgende recessie weer moeten bezuinigen, moeten we nu zorgen voor een begrotingsoverschot van zo’n 1%.”

Positief gestemd 

Knot is zeer positief over de stand van de Nederlandse economie. “De economische groei trekt duidelijk aan. Ook in vergelijking met veel andere Europese landen deed Nederland het in 2016 goed.”

De DNB-president wijst onder meer op de snel dalende werkloosheid. “Het tempo waarmee de werkloosheid daalt blijft ons maar positief verrassen. Voor een fenomeen als ‘baanloze groei’ is geen aanwijzing.”

DNB bepleit voor een komende kabinetsperiode hervormingen op het gebied van de arbeidsmarkt, huizenmarkt en pensioenen.

Lees hier alles over de kabinetsformatie

GERELATEERDE ARTIKELEN

DNB-baas Klaas Knot maant kabinet tot zuinigheid: ‘Geen nieuwe uitgaven’

VK 30.03.2017 Van DNB-directeur Klaas Knot hoeft het nieuwe kabinet niet te bezuinigen, maar blijft de hand wel op de knip. Dat zei Knot donderdag bij de presentatie van het jaarverslag van De Nederlandsche Bank. Als de nieuwe regeringspartijen deze boodschap ter harte nemen, betekent dat geen extra uitgaven in de komende kabinetsperiode.

De directeur van de centrale bank wil dat het kabinet streeft naar een structureel begrotingsoverschot van 1 procent. Het Centraal Planbureau liet vorige week vrijdag weten dat het begrotingsoverschot zonder aanvullend beleid naar die 1 procent kruipt. Knots pleidooi vloeit voort uit de grilligheid van de Nederlandse economie. Gaat het goed, dan gaat het heel goed. Gaat het slecht dan lopen de overheidstekorten hard op.

Een structureel overschot zorgt ervoor dat bij recessies forse bezuinigingen kunnen worden voorkomen, schrijft DNB in het jaarverslag: ‘een overschot van 1 procent van het bruto binnenlands product in economisch goede tijden is nodig om voldoende marge te hebben ten aanzien van de Europese 3%-norm voor het begrotingstekort.’ Die grilligheid is het gevolg van het huidige overheidsbeleid, dat in de ogen van Knot grondig moet worden herzien.

Sinds zijn aantreden als DNB-directeur in 2011 pleit Knot al voor een grondige renovatie van de economie. Huishoudens hebben hoge hypotheken en hoge pensioenvoorzieningen, maar nauwelijks vrij beschikbaar vermogen. Dat maakt dat huishoudens bij economisch ontij nauwelijks geld hebben om klappen op te vangen. Bovendien zijn zowel het pensioen als de hypotheek zeer vatbaar voor bewegingen op de financiële markten.

Minder hoge hypotheken

Knot pleit dan ook voor minder hoge hypotheken en minder hoge pensioenopbouw. Te bereiken door het verminderen van de fiscale voordelen van ons pensioenstelsel (dat volgens Knot over de houdbaarheidsdatum is). Huizenkopers mogen wat Knot betreft straks nog maar maximaal 90 procent van de waarde van de woning lenen (nu is dat nog 101 procent).

Niet alleen Den Haag krijgt advies van Knot, ook bij de Europese Centrale Bank in Frankfurt mag het roer om. ‘Door de oplopende inflatie is de rationale voor het ruime monetaire beleid weggevallen,’ zei Knot, die niet wilde aangeven met welk tempo de ECB het opkoopprogramma moet afbouwen.

De ECB koopt elke maand voor 60 tot 80 miljard euro obligaties op, om de rente in het eurogebied laag te houden. De lage rente moet inflatie, investeringen en economische groei aanwakkeren. Knot waarschuwde donderdag voor de bubbels die kunnen ontstaan als gevolg van de aanhoudend lage rente. Die bubbels vertalen zich in stijgende vastgoedprijzen en bedrijfsinvesteringen die bij een wat hogere rente niet rendabel zouden zijn.

Daarnaast werken de financiële markten niet meer disciplinerend, vindt Knot. Nogal wat Europese landen zien te weinig noodzaak om de overheidsbegroting op orde te brengen, omdat geld lenen door de lage rente nu nauwelijks geld kost.

Lees meer;

De Nederlandse economie blijft de komende jaren doorgroeien en het overschot op de rijksbegroting loopt op, zo blijkt uit nieuwe ramingen die het Centraal Planbureau (CPB) afgelopen vrijdag publiceerde. Of dat goed nieuws is voor de formatie? Vier vragen.

Intussen blijft Nederland wel onverminderd kwetsbaar voor een crisis: we sparen en lenen te veel.

Toen Klaas Knot in 2011 als president  aantrad, had zelfs De Nederlandsche Bank enige averij opgelopen van de financiële crisis. Sindsdien pleit hij al voor een renovatie van de economie.

Volg en lees meer over:   POLITIEK   KLAAS KNOT   ECONOMIE   NEDERLAND   DE NEDERLANDSCHE BANK (DNB)

Kopafbeelding cijfers CPB

Nu meer in de knip!

Telegraaf 25.03.2017  Het is hoog tijd dat de de koopkracht van de werkende Nederlander wordt hersteld. Die roep klinkt nu de schatkist de komende jaren wordt gespekt door miljarden euro’s aan begrotingsoverschotten.

Na jaren van tientallen miljarden aan lastenverzwaringen en bezuinigingen, heeft het nieuwe kabinet een rekening te vereffenen. Onder Rutte is in zes jaar tijd 47,4 miljard euro aan snij- en zaagwerk verricht. Maar nu staan de overheidsfinanciën er zo gunstig voor, dat het Centraal Planbureau dikke plussen op de begrotingen verwacht. Vooral de middengroepen waren de klos, zij moeten dus flink profiteren, vinden vakbonden en het bedrijfsleven.

Lees ook: ’Kom maar op met die centen’

Een formatie van vier jaar levert 11 miljard euro op

VK 24.03.2017 Het Centraal Planbureau kwam vanochtend met gunstige cijfers over de Nederlandse economie. Die groeit aardig, alleen blijft de koopkracht wat achter. Wel knapt de schatkist op en daalt de werkloosheid. Goed nieuws voor de formatie? Vier vragen.

Wat betekenen de CPB-cijfers voor de formatie?

Dat de economie groeit en het overschot op de begroting van het volgende kabinet fors is, maakt de formatie er niet eenvoudiger op. Natuurlijk is er meer geld. In het laatste kabinetsjaar, 2021, staat de begroting niet zoals in september vorig jaar nog gedacht 7 miljard euro in de plus, maar bijna 11 miljard. Dat voorspelt de economisch adviseur en rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau. Maar dat bedrag is de premie op nietsdoen.

Althans, zo rekent het CPB: hoe ziet de economie eruit als het beleid niet verandert? En beleid veranderen is nou net waarover vanaf volgende week VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen. Als die formatie vier jaar duurt, ja dan is er een begrotingsoverschot in 2021 van 1,3 procent van het bruto binnenlands product, zeg maar de omvang van de Nederlandse economie. Dan bedraagt de staatsschuld nog maar 46,6 procent van het bbp. Dan is de werkloosheid 4,7 procent van de beroepsbevolking. En dan is de koopkracht gestegen met een magere 0,2 procent.

Veel extra geld om uit te geven, dat maakt een formatie toch een peulenschil?

Fractievoorzitters Mark Rutte (VVD) verlaat de Tweede Kamer na een gesprek met Edith Schippers. © ANP

Niet in politiek Den Haag. Denk nog even aan eind 2015 toen het kabinet, nu demissionair, 5 miljard te verdelen had. Zou zo maar worden weggegeven omdat de eigenlijke bestemming, het versoepelen van de overgang naar een simpeler belastingstelsel, wegviel. In de jaren daarvoor werden miljarden bezuinigd, maar dat ging eenvoudiger dan het uitgeven van 5 miljard extra. Elke politieke partij kan wel de ‘drank en vrouwen’ bedenken waarnaar dat geld met de hoogst mogelijke prioriteit heen moet. Dat zal gedurende de formatie niet anders zijn.

VVD en CDA willen meer geld naar veiligheid en defensie, D66 wil meer voor onderwijs, en GroenLinks véél meer voor duurzaamheid. Tegelijk is het volgens CPB-directeur Laura van Geest onverstandig voor de betaling van die wensen enthousiast in te teren op het door haar voorspelde begrotingsoverschot. Niet alleen is die enorme plus toch nog te klein om alle wensen mee te betalen. Het is ook riskant omdat bijvoorbeeld door inflatie – die volgens het CPB sterker gaat stijgen – of door rente – die volgens het CPB flink kán gaan stijgen – een begrotingsevenwicht zomaar kan omslaan naar een tekort.

Kijk dus uit dat je niet zo veel geld uitgeeft, dat je later weer moet bezuinigen, aldus CPB-directeur Laura van Geest.

‘Kijk dus uit dat je niet zo veel geld uitgeeft, dat je later weer moet bezuinigen’, waarschuwt Van Geest. Bovendien kan ze wel wat andere posten bedenken waar ook geld naartoe moet. Het belastingstelsel moet nog steeds flink worden vereenvoudigd en dat is niet gratis. Hetzelfde geldt voor het dichten van de kloof tussen werknemers met een vast contract en met een flexibele arbeidsovereenkomst.

De arbeidsmarkt, de woningmarkt en de pensioenen, allemaal zaken waarvoor Van Geest aandacht gaat vragen zodra ze wordt uitgenodigd om aan de formatietafel een presentatie te geven over van de stand van de economie.

Hoe komen die economische cijfers eigenlijk zo gunstig?

Door de lage rente is het kabinet ook minder kwijt aan de financiering van de staatsschuld en hypotheekrenteaftrek.

In tegenstelling tot eerdere jaren, toen de economie vooral dreef op de export, komt de groei nu uit alle hoeken en gaten. Weliswaar is de uitvoer nog steeds het belangrijkst, maar dat ook consumenten meer zijn gaan uitgeven helpt de economie aan een groei van 2,1 procent dit jaar, 1,8 procent volgend jaar en 1,7 procent de jaren daarna.

Dat pakt ook gunstig uit voor de schatkist, want er komt meer aan btw binnen. Door de lage rente is het kabinet ook minder kwijt aan de financiering van de staatsschuld en hypotheekrenteaftrek. Met enige vertraging heeft de economische groei ook geleid tot een dalende werkloosheid naar 4,7 procent. Dat is weer gunstig als het gaat om het aantal uit te betalen werkloosheidsuitkeringen. Van Geest noemt de 4,7 procent een evenwichtsniveau.

Het grootste deel van de daling komt volgens haar op het conto van het huidige kabinet. ‘De daling van de werkloosheid van de laatste twee jaar is één keer eerder voorgekomen, maar toen groeide de economie met liefst 4 procent.’

Wat tegenvalt is de koopkracht. Het CPB voorspelt dat de burger de economische groei niet in gelijke mate voelt in de portemonnee, want de koopkracht stijgt bij nietsdoen met maar een paar tienden van procent. Dat zullen de onderhandelende partijen vermoedelijk aangrijpen om hun eigen plannen erdoor te drukken aan de formatietafel.

Waardoor blijft de koopkracht achter?

De lonen stijgen nauwelijks harder dan de prijzen. ‘De lonen lagen al vast voordat de inflatie ging stijgen’, legde Van Geest vanmorgen uit.

De inflatie stijgt dit en volgend jaar wat meer dan verwacht: 1,6 procent dit jaar en 1,4 procent in 2018. Tegelijk stijgen de lonen nauwelijks meer dan de prijzen. ‘De lonen lagen al vast voordat de inflatie ging stijgen’, legde Van Geest vanmorgen uit. Het inkomen stijgt maar een heel klein beetje meer dan het geld minder waard wordt met als gevolg een bescheiden plus voor de koopkracht. Nederland volgt met de inflatie de eurozone, zei Van Geest, en die is het afgelopen half jaar spectaculair gestegen door hogere energietarieven en hogere prijzen voor grondstoffen zoals met name olie.

Ten opzichte van vorig jaar daalt de koopkracht spectaculair. Dat komt door de 5 miljard die Rutte II heeft teruggegeven aan de burgers. Want uiteindelijk wisten alle partijen het daar op de valreep toch over eens te worden doordat bijna elke partij die nodig was voor een meerderheid in de Eerste Kamer iets kreeg waarmee zij bij de eigen achterban voor de dag kon komen. Een voorbode van de huidige formatie.

Volg en lees meer over:   ECONOMIE   NEDERLAND

CPB: Hoge groei voorbij

Telegraaf 24.03.2017 Hoewel de robuuste economische groei in Nederland aantrekt, waarschuwt het Centraal Planbureau dat er ook niet heel veel meer in het vat zit.

Het CPB schrijft in het vanochtend gepubliceerde Centraal Economisch Plan dat de vette jaren van voor de financiële crisis niet meer terugkomen. “Groeicijfers van 3,4 of zelfs 5% behoren tot het verleden. Lagere groei is het voorland, niet alleen voor Nederland, maar ook voor veel andere westerse landen. Dit is onder andere het gevolg van vergrijzing en afnemende productiviteitsgroei. Potentiële groei is mogelijk, maar weerbarstig”, zegt CPB-directeur Laura van Geest.

Vergrijzing

Dat is onder andere een gevolg van de vergrijzing. Daardoor krimpt de beroepsbevolking en op termijn de werkgelegenheid. Volgens het CPB zal de groei in de toekomst vooral moeten komen van een hogere arbeidsproductiviteit. Voor een stijging daarvan, zijn we vooral aangewezen op technologische vooruitgang.

Zonder een grote technologische doorbraak, blijft onze productiviteitsgroei steken op 1 tot 1,5% per jaar. “Niet niets, maar ook geen herleving van de tijden van weleer”, schrijft het CPB.

Recessies

Die lagere economische groei betekent dat we te maken krijgen met meer en langere recessies. Het duurt langer voordat we er na een economische dip weer bovenop zijn. Dat fenomeen is nu al te zien in de cijfers. In de jaren 80 duurde het slechts een jaar voordat de economie weer terug was op het oude niveau. Maar hoe lager de economische groei, hoe langer de herstelperiode.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Flinke pot geld voor kabinet

Telegraaf 24.03.2017 Het nieuw te vormen kabinet heeft ruimschoots financiële spelingsruimte om alle plannen en ideeën te verwezenlijken. Volgens de nieuwste cijfers van het Centraal Planbureau zijn er de komende regeerperiode jaar na jaar fikse overschotten op de begroting.

Bij ongewijzigd beleid groeit de economie tot aan 2021 met gemiddeld 1,7 procent per jaar. Er wordt namelijk flink geëxporteerd en bedrijven gaan weer meer investeren. Ook consumeren huishoudens meer. Voor dit jaar wordt een groei van 2,1 procent verwacht.

De werkloosheid daalt ook een stuk sneller dan gedacht. Dit jaar al naar 4,9 procent en de rest van de periode naar 4,7 procent.

In 2021 overschot van 11 miljard

Die gunstige cijfers betekenen dat er tegen 2021 een overschot op de begroting te noteren is van 1,3 procent, dat komt neer op zo’n 11 miljard euro. Politieke partijen gingen bij het opstellen van hun verkiezingsprogramma’s nog uit van 7 miljard euro.

Dit jaar is er ook al sprake van een overschot van 0,5 procent en volgend jaar van 0,8. De plussen zijn te danken aan de extra belastinginkomsten bij de overheid en de lagere uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen nu er meer mensen aan de bak komen. Wel dempen de teruglopende gasbaten de gunstige cijfers.

Door de overschotten ligt de staatsschuld in 2017 met 58,5 procent van het bruto binnenlands product voor het eerst sinds 2010 onder de Europese schuldnorm van 60 procent. In 2021 is die schuld zelfs gedaald naar 46,6 procent.

’Groei vlakt af’

Het Centraal Planbureau waarschuwt wel dat de Nederlandse economie de komende decennia op lagere economische groei kan rekenen dan voor de economische crisis. „Groeicijfers van 3, 4 en 5 procent horen tot het verleden”, stelt CPB-directeur Laura van Geest. Dat komt onder meer door de vergrijzing en afnemende productiviteitsgroei. „Potentiële groei stimuleren is mogelijk, maar weerbarstig”, waarschuwt ze.

De partijen VVD, CDA, D66 en GroenLinks die met elkaar aan de onderhandelingstafel gaan zitten, vinden allemaal dat er in meer of mindere mate voor lastenverlichting moet worden gekozen. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor de overschotten en de staatsschuld omdat daarmee minder belastinginkomsten kunnen binnenkomen.

Van Geest waarschuwt dan ook om „niet in de val te trappen” dat het nieuwe kabinet flink veel geld gaat uitgeven omdat er nu begrotingsruimte ontstaat. „Ik constateer dat het geld bij iedereen in de zakken brandt. Maar het zou mooi zijn als de overheidsfinanciën nu eindelijk op orde zijn, om die ook op de lange termijn gezond te houden.”

FNV: geld voor koopkrachtverbetering is er

Telegraaf 24.03.2017 Het nieuwe kabinet zal allereerst moeten zorgen dat meer mensen in hun portemonnee gaan voelen dat het economisch beter gaat. Dat stelt vakbond FNV in een reactie op de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).

Volgens het CPB stijgt de koopkracht de komende jaren nauwelijks, terwijl de economie verder groeit en het begrotingsoverschot oploopt. ,,Het geld is er, dus er staat een nieuw kabinet niets in de weg om te investeren in mensen en de kwaliteit van de samenleving’´, aldus FNV-voorzitter Han Busker.

Ook met het Nederlandse bedrijfsleven gaat het na jaren van crisis weer beter. ,,Nu zijn de gewone man en vrouw aan de beurt om te merken dat de economie aantrekt’´, vindt Busker. FNV pleit onder meer voor een betere aanpak van verdringing op de arbeidsmarkt en meer vaste banen in de publieke sector.

Inkomen huishoudens gestegen

Telegraaf 24.03.2017 Het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens is vorig jaar met 1,4 procent gestegen. Vooral de lonen van werknemers hebben aan de inkomensstijging bijgedragen. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Zowel de hoogte van de lonen nam toe, als het aantal werkenden. De hypotheekschuld is, ondanks een afname in het vierde kwartaal, in het afgelopen jaar toegenomen. De toename van het beschikbaar inkomen was kleiner dan in 2015.

Een belangrijke bron van de inkomensstijging, zo merkt het statistiekbureau op was het loon van werknemers. Dit nam in 2016 met 8,1 miljard euro toe, een groei van 3,2 procent. De cao-lonen lagen 1,9 procent hoger dan een jaar eerder, de grootste toename sinds 2009.

Hogere hypotheekschuld

Aan het eind van 2016 hadden huishoudens wel een hogere hypotheekschuld dan een jaar eerder. Aan het eind van het vierde kwartaal was de hypotheekschuld 664,4 miljard euro. ,,Per saldo namen huishoudens voor 8,1 miljard euro meer hypotheken op dan ze aflosten. Deze toename van de schuld heeft in de eerste drie kwartalen plaatsgevonden, in het vierde kwartaal werd er per saldo afgelost”, aldus het CBS.

Tegenover de hogere schuld stonden ook hogere spaartegoeden en andere deposito’s.

Groei economie 2016 hoger

Telegraaf 24.03.2017 De groei van de Nederlandse economie is in 2016 iets sterker uitgevallen dan eerder werd gedacht. Volgens een vrijdag gepubliceerde nieuwe raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de groei 2,2 procent, terwijl bij een eerdere schatting 2,1 procent werd gemeld.

De sterkere vooruitgang is onder meer te danken aan een opwaartse bijstelling van de economische groei in het vierde kwartaal. Die is nu aangepast tot 2,5 procent op jaarbasis, van een eerder gemelde 2,3 procent. Op kwartaalbasis ging de Nederlandse economie in de laatste drie maanden van 2016 met 0,6 procent vooruit, 0,1 procentpunt hoger dan eerder werd aangenomen door het CBS.

De groei in het vierde kwartaal is volgens het statistiekbureau vooral te danken aan de export en de consumptie van huishoudens.

Meer banen

Het CBS liet verder weten dat het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in het afgelopen kwartaal met 62.000 is toegenomen ten opzichte van de voorgaande periode. Bij de eerste berekening werd nog een stijging met 53.000 banen gemeld.

Volgens het CBS blijven de economische fundamenten positief. Het conjunctuurbeeld is deze maand verder verbeterd. Het vertrouwen van consumenten ligt op het hoogste niveau in bijna tien jaar en het producentenvertrouwen is het hoogst in ongeveer negen jaar.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Groei economie in 2016 opwaarts bijgesteld

Telegraaf 24.03.2017 De groei van de Nederlandse economie is in 2016 iets sterker uitgevallen dan eerder werd gedacht. Volgens een vrijdag gepubliceerde nieuwe raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de groei 2,2 procent, terwijl bij een eerdere schatting 2,1 procent werd gemeld.

De sterkere vooruitgang is onder meer te danken aan een opwaartse bijstelling van de economische groei in het vierde kwartaal. Die is nu aangepast tot 2,5 procent op jaarbasis, van een eerder gemelde 2,3 procent. Op kwartaalbasis ging de Nederlandse economie in de laatste drie maanden van 2016 met 0,6 procent vooruit, 0,1 procentpunt hoger dan eerder werd aangenomen door het CBS.

De groei in het vierde kwartaal is volgens het statistiekbureau vooral te danken aan de export en de consumptie van huishoudens.

Het CBS liet verder weten dat het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in het afgelopen kwartaal met 62.000 is toegenomen ten opzichte van de voorgaande periode. Bij de eerste berekening werd nog een stijging met 53.000 banen gemeld.

Volgens het CBS blijven de economische fundamenten positief. Het conjunctuurbeeld is deze maand verder verbeterd. Het vertrouwen van consumenten ligt op het hoogste niveau in bijna tien jaar en het producentenvertrouwen is het hoogst in ongeveer negen jaar.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Bijna 3 miljard begrotingsoverschot

Telegraaf 24.03.2017 De overheid behaalde in 2016 een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Het overschot betreft 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was er nog een tekort van 2,1 procent. De zogenoemde schuldquote van de overheid daalt sinds 2015 en kwam eind 2016 uit op 62,3 procent van het bbp.

De overheid behaalde voor het laatst een overschot in 2008. Het jaar daarop volgde door het uitbreken van de financiële crisis een tekort van 5,4 procent. Van 33,5 miljard euro tekort in 2009 ging de overheid naar 2,9 miljard euro overschot in 2016, constateerde het statistiekbureau.

Volgens het CBS bedroegen de inkomsten van de Nederlandse overheid vorig jaar 307 miljard euro, een stijging van meer dan 14 miljard euro ten opzichte van 2015. Dat is te danken aan hogere opbrengsten uit belastingen en sociale premies. Lagere aardgasbaten hadden juist een negatief effect van 3 miljard euro op de inkomsten van de overheid.

De overheidsuitgaven gingen vorig jaar met bijna 3 miljard euro omlaag tot ruim 304 miljard euro. Het statistiekbureau merkte daarbij op dat de afdrachten aan de Europese Unie vorig jaar bijna 4 miljard euro lager waren. Daarvan is 3 miljard euro eenmalig. De rentelasten namen af met bijna 1 miljard euro. Wel stegen de uitgaven aan lonen en salarissen van ambtenaren, evenals de lasten voor sociale uitkeringen.

De staatsschuld stond eind vorig jaar op 434 miljard euro, een afname met 7 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder. Met een schuld van iets meer dan 62 procent van het bbp voldoet Nederland bijna aan de Europese norm die stelt dat een EU-lidstaat geen hogere schuld mag hebben dan 60 procent van het bbp. De cijfers die het CBS vrijdag heeft gepresenteerd, zullen ook aan de Europese Commissie worden gerapporteerd.

Hoera, een overschot van 3 miljard. Uitgeven maar?

AD 24.03.2017 De economie draait als een lier en dat betekent dat de schatkist weer overloopt. Dit jaar komt er 3 miljard euro meer binnen dan er uitgaat, zegt het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2021 is het begrotingsoverschot zelfs 11 miljard euro, berekent het Centraal Plan Bureau (CPB).

Nederlandse politici hebben altijd de neiging om meevallers direct uit te geven

Het kabinet heeft de uitgaven goed in de hand. De werkloosheid loopt fors terug, en dat scheelt behoorlijk aan uitkeringen. De lage rente bespaart de overheid nu 1 miljard aan rentebetaling op de staatsschuld.

Ook aan de inkomstenkant is het feest. Er komt meer loon- en inkomstenbelasting binnen, omdat meer mensen werken en de lonen wat stijgen. Door de lage rente is ook de hypotheekrenteaftrek lager, wat meer belasting oplevert. Omdat we meer consumeren, komt er ook meer btw binnen.

De bedrijven maken meer winst en betalen daarom meer winstbelasting. De inkomsten van het aardgas waren wel lager, omdat er in Groningen minder gas wordt opgepompt. Dat scheelde ruim een miljard aan inkomsten.

Kater

Kunnen we nu weer met een gerust gemoed het geld gaan uitgeven? Het lijkt er immers op dat de bomen weer tot in de hemel groeien. En na jaren van bezuinigen zijn er genoeg doelen te bedenken, die wel wat extra geld kunnen gebruiken. Nee, niet doen, waarschuwt het CPB. Nederlandse politici hebben altijd de neiging om meevallers direct uit te geven.

Daarmee wordt de economie over de kop gejaagd. En als de groei vervolgens terugvalt, moet er meteen extra worden bezuinigd. Dat zet de economie nog meer onder druk. Zorg daarom voor buffers als het goed gaat, dan kun je wat meer uitgeven als het slecht gaat. Zo voorkom je dat het feestje van de groei te wild wordt en de kater na afloop te heftig.

Er vallen in de formatie miljarden te verdelen

Trouw 24.03.2017 De onderhandelingen over een nieuw kabinet gaan volgende week onder een uniek gunstig economisch gesternte van start. Nog nooit in de politieke geschiedenis na de oorlog kon een formatie rekening houden met een begrotingsoverschot in de volledige reguliere kabinetsperiode.

Volgens het vanmorgen door het Centraal Planbureau (CPB) gepubliceerd Centraal Economisch Plan zal de begroting tot en met 2021 een overschot laten zien, mocht tenminste een nieuw kabinet niet alles aan nieuw beleid gaan uitgeven. In 2021 zou het overschot uit kunnen komen op 11 miljard euro, 1,3 procent van de omvang van de totale economie.

Vorig jaar sloegen de rode cijfers om in zwarte. Minister Dijsselbloem van Financiën hield in 2016 onder de streep 2,9 miljard euro over, terwijl hij de Kamer vorige maand nog meldde 200 miljoen euro over te houden. De economie groeide in 2016 met 2,2 procent, ondanks dat er minder gas werd opgepompt in Groningen. Die reductie scheelde 0,2 procent groei.

Tegenover de gunstige financiële cijfers staat echter wel de waarschuwing van het planbureau dat Nederland rekening moet houden met de mogelijkheid dat de groei van de economie blijvend op een veel lager niveau uit zal komen. 3 procent groei, zoals in het verleden, zal niet meer voorkomen. Hooguit breidt de economie tot 2021 met gemiddeld 1,7 procent uit.

De gepubliceerde cijfers – het planbureau komt elk jaar in maart met een prognose over de economische ontwikkelingen voor de komende jaren – kunnen een vliegende start geven aan de onderhandelingen over een mogelijke coalitie tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, die volgende week moeten beginnen.

Directeur Laura van Geest van het planbureau gaf echter een schot voor de boeg. Zij wees erop dat Nederlanders er ‘erg goed in zijn om in goede tijden te veel uit te geven’. “Het zou leuk zijn om eens niet in die val te trappen”, aldus Van Geest.

Wensen

Er komt de komende jaren door de mogelijke overschotten geld vrij voor een aantal al langer in vrijwel de gehele politiek levende wensen. Daarbij staat een hervorming van het belastingstelsel voorop. Het vorige kabinet berekende dat er rond vijf miljard euro nodig is om dat stelsel te hervormen zonder dat bepaalde groepen er te veel in koopkracht op achteruit gaan.

Geld kan dus niet meer het probleem zijn, al hebben de vier partijen die nu gaan onderhandelen geheel verschillende wensen voor een belastingstelsel. Gemeenschappelijke wens is wel de lasten op arbeid te verlagen. Maar bijvoorbeeld GroenLinks wil dat vooral doen door milieuheffingen drastisch te verhogen.

In principe is er ook geld om één of meerdere kolencentrales extra te sluiten, de grote wens van D66 en GroenLinks.

Het planbureau verwacht de komende jaren een aanzienlijke stijging van de energieprijzen. Die zijn er voornamelijk verantwoordelijk voor dat de koopkracht bij de economische groei achterblijft.

Ook de werkloosheid zal minder afnemen dat op grond van de gunstige economische vooruitzichten verwacht zou mogen worden.

Het planbureau is onzeker over de werkgelegenheid en voorspelt in 2021 rond 450.000 werkzoekenden, honderdduizend minder dan nu. Veel is afhankelijk van de vraag of, nu er meer werk komt, zich ook meer mensen op de arbeidsmarkt zullen melden.

maart 25, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting, begroting 2017, formatie, politiek, verkiezingen 2017, VVD, Zorg | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Op weg naar kabinet Rutte-3

Formatie kabinet

Verkenner Edith Schippers (VVD) praat dinsdag verder met de partijleiders van VVD, CDA, D66 en GroenLinks over de vorming van een nieuwe regering. Een coalitie van dit viertal aan partijen werd door de meeste partijen aangeraden, waarbij VVD, CDA en D66 samen als motorblok gelden.

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

Schippers ontving maandag de gekozen lijsttrekkers van alle 13 politieke partijen om hun advies voor de kabinetsformatie aan te horen.

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

Motorblok

Een regeringscoalitie van dit viertal is door de meeste partijen aangeraden, waarbij VVD, CDA en D66 samen als motorblok of rompkabinet gelden.

Maar liefst 46 procent van de 639 sitebezoekers die de poll invulden is ervan overtuigd dat een uitbreiding van het zogenaamde ‘motorblok’ van VVD, CDA en D66 met de ChristenUnie de beste kans van slagen heeft. Een coalitie met GroenLinks maakt volgens 30 procent van de stemmers de meeste kans.

Lees ook

In tegenstelling tot Asscher wil Kuzu PvdA wel in kabinet

VVD-leider Mark Rutte wil graag in zee met CDA en D66, maar liet in het midden of GroenLinks of de ChristenUnie dit drietal aan een meerderheid zou moeten helpen. D66-voorman Alexander Pechtold koos wel ondubbelzinnig voor GroenLinks. CDA-leider Sybrand Buma sprak zich nog helemaal niet uit over de coalitie van zijn voorkeur, terwijl Jesse Klaver graag eerst nog zou onderzoeken of een christelijk-progressief kabinet mogelijk is.

AD 22.03.2017

AD 22.03.2017

Dat Schippers nu verder spreekt met de vier partijen wijst erop dat deze combinatie de eerste coalitie is die in aanmerking komt. De verkenner neemt voor de onderonsjes met de vier partijleiders ruim de tijd. Om 10.00 uur treedt als eerste haar partijgenoot Rutte aan, gevolgd door Buma, Pechtold en als laatste om 15.30 uur Klaver.

VVD, CDA, D66 en GroenLinks hebben in zowel de Eerste als de Tweede Kamer een meerderheid.

Dit zijn de voorkeuren van de partijen;

Wat willen de partijen precies? Een overzicht van de lijsttrekkers die met Schippers hebben gesproken.

  • Mark Rutte (VVD): een stabiele meerderheid

Mark Rutte hoopt op een coalitie die in de Tweede Kamer en de Eerste Kamer een meerderheid heeft. Zo hoopt hij ook een stabiele regering te vormen. Als het aan de demissionair premier ligt, werkt de VVD samen met het CDA en D66.
PVV, de grootste partij na de VVD, moet buiten de deur worden gehouden van Rutte

  • Jesse Klaver (GroenLinks): christelijk progressieve coalitie

Jesse Klaver, de grote winnaar van de verkiezingen, hoopt zonder de VVD te kunnen regeren. De wens van GroenLinks is een ‘christelijk progressieve’ coalitie. Dat zou betekenen dat bijvoorbeeld de ChristenUnie wordt betrokken. Naar verwachting is Klaver vooral enthousiast over de klimaatplannen van de partij van Gert-Jan Segers

AD 11.05.2017

AD 11.05.2017

  • Sybrand Buma (CDA): vruchtbare samenwerking met beide Kamers ….!!

Het nieuwe kabinet moet hoe dan ook een vruchtbare samenwerking hebben met de Eerste Kamer en de Tweede Kamer, zegt CDA-leider Sybrand Buma. De voorstellen van Klaver noemt hij ‘onlogisch’, en het lijkt erop dat het CDA vooral met de VVD wil regeren.
Buma pleit tevens voor een formateur van de VVD, ‘de partij die wellicht heeft verloren, maar toch de grootste partij is geworden’.
Het CDA schrijft in een brief aan Schippers dat het hoopt op een kabinet met een meerderheid.

  • Alexander Pechtold (D66): progressief midden

De formateur moet straks kijken naar de mogelijkheden voor een kabinet dat het progressieve midden vertegenwoordigt, vindt Alexander Pechtold. De D66-leider hoopt met GroenLinks, VVD en D66 te regeren, waarbij vooral Klaver en Rutte tot compromissen zullen worden gedwongen. ‘Ik weet niet hoe Klaver naar de VVD kijkt,’ geeft Pechtold toe. ‘Maar ik ga uit van wat ik wil.’
Alleen op die manier, met zowel GroenLinks als de VVD, wordt het progressieve midden volgens Pechtold ‘vanuit beide kanten’ ondersteund.

  • Geert Wilders (PVV): luisteren naar PVV-Kiezer

Ook Geert Wilders, de voorman van de PVV, schuift aan bij Schippers. Hij wordt door veel grote partijen uitgesloten, maar hoopt toch te zoeken naar regeringsmogelijkheden voor de PVV. In dat geval wil hij graag in zee met VVD, CDA, 50Plus, SGP en Forum voor Democratie.
De PVV-kiezer moet gehoord worden, stelt Wilders. ‘Het is onverkoopbaar en ondemocratisch als je bij voorbaat al 1,3 miljoen kiezers zou negeren.’

Formatie

In een honderden pagina’s tellend stuk sommen zij op waar een volgend kabinet op kan bezuinigen of extra geld aan kan uitgeven.

Het levert een uitgebreide menukaart (.pdf) op van maatregelen waaruit de partijen die onderhandelen over een regeerakkoord kunnen kiezen.

ombuigings-en-intensiveringslijst-2017

AD 21.03.2017

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie

verslag_verkenner_schippers  27.03.2017

KABINETSFORMATIE  VK

Formatie Elsevier

zie ook: Fusie PvdA, GroenLinks, SP ??

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 2

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 1

Verder;

Schippers over vastgelopen formatie: “Migratie was te hoge drempel”  Trouw 15.05.2017

Reacties mislukte formatie Telegraaf 15.05.2017

Immigratiekloof GroenLinks buitenspel in vorming van kabinet met VVD, CDA en D66  VK 15.05.2017

Partijleiders willen geen schuldige voor mislukken formatie aanwijzen NU 15.05.2017

Besprekingen formatie vastgelopen  Telegraaf 15.05.2017

Formatiepoging VVD, CDA, D66 en GroenLinks geklapt  NU 15.05.2017

Formatie VVD, CDA, D66 en GroenLinks stukgelopen op migratie  VK 15.05.2017

Partijen eensgezind: kloof niet te dichten Elsevier 15.05.2017

Liveblog mislukte formatie: migratie bleek struikelblok  AD 15.05.2017

Rutte reageert amper op GL-kritiek  Telegraaf 15.05.2017

Jong GroenLinks wil dat Klaver CDA uitsluit  Elsevier 15.05.2017

‘VVD heeft milieubeleid op de kaart gezet’  Elsevier 14.05.2017

‘Rutte is ’t probleem niet qua milieu’  AD 14.05.2017

Wiegel: ‘Spelen op de man’ Telegraaf 14.05.2017

‘Zet Buma drie dagen op Spitsbergen, misschien is dat wat hij nodig heeft’  VK 14.05.2017

‘Betrek PvdA bij de formatie’ Telegraaf 14.05.2017

De vijfentachtig Kamerleden weten redelijk te zwijgen Trouw 13.05.2017

‘VVD’ers beste milieuministers’ Telegraaf 13.05.2017

GroenLinks: beste milieuministers komen van VVD  Elsevier 13.05.2017

Zo bouwt Schippers aan haar vierpartijenkabinet  Trouw 13.05.2017

VVD-kiezers krijgen déjà-vu  Telegraaf 13.05.2017

Alleen slim kabinet kan nieuwe economie overleven  Telegraaf 12.05.2017

Keuze voor Klaver Telegraaf 12.05.2017

Zo denken partijen over immigratie  Elsevier 12.05.2017

Waarom Schippers zo schimmig doet over de formatie  AD 12.05.2017

Kleine dictator Wijffels is een komediant  Elsevier 12.05.2017

Overzicht kabinetsformatie: Van verkiezingsuitslag tot bordesfoto  NU 11.05.2017

Vaart in formatie Telegraaf 11.05.2017

‘Inzet kabinet voor zomer’ Telegraaf 11.05.2017

Schippers op koers: streven blijft voor de zomer kabinet te vormen  Trouw 11.05.2017

Schippers: onderhandelende partijen botsen over deze onderwerpen  Elsevier 11.05.2017

Partijen ‘botsen flink’ maar schrijven wel aan regeerakkoord  NU 11.05.2017

Na ‘klimaatlek’ CDA sluiten de rijen van de formatie weer  AD 11.05.2017

Formatie CDA geen probleem Telegraaf 11.05.2017

CDA: ‘Het hoeft niet altijd op GroenLinks-manier’  Elsevier 05.2017

GroenLinks gijzelt VVD  Telegraaf 11.05.2017

CDA’ers geven Buma een duwtje richting Klaver  Trouw 11.05.2017

Formatiepartners pareren kritiek Wijffels op ‘Nederlandse Trump’ Buma  VK 11.05.2017

CDA-coryfee gooit formatie open met aanval op Buma  VK 11.05.2017

CDA-prominent Wijffels haalt uit naar partijleider Buma  NU 11.05.2017

CDA-prominent Wijffels haalt uit naar partijleider Buma  NU 11.05.2017

Als De Telegraaf lawaai maakt Trouw 10.05.2017

Informateur stuurt Kamer brief over formatie  NU 10.05.2017

Schippers informeert Kamer, ondanks verzet  Elsevier 10.05.2017

Informateur komt Kamer tegemoet met brief over formatie  AD 10.05.2017

Onderhandelaars willen geen openheid geven over kabinetsformatie  NU 10.05.2017

Geen openheid voortgang formatie Telegraaf 10.05.2017

PVV wil brief over formatie  Telegraaf 10.05.2017

SP en PVV worden ongeduldig van formatiegesprekken  Elsevier 10.05.2017

Struikelt de formatie over verplichte weidegang voor koeien?  Trouw 10.05.2017

Stad vreest korting van miljoenen  AD 09.05.2017

Waarschijnlijk meer bewindslieden in nieuw kabinet AD 09.05.2017

Rutte: wij ploeteren voort  Telegraaf 08.05.2017

Formatienieuws: ‘We ploeteren voort’  Elsevier 08.05.2017

Schippers belooft ‘tempo’ in onderhandelingen AD 08.05.2017

Een lange traditie: hoe De Telegraaf zich mengt in kabinetsformaties  VN 06.05.2017

Gedram? Daar kan ze niet tegen   NRC 06.05.2017

Nieuw Kamerlid Ingrid van Engelshoven: ‘Ik zeg heel vaak ‘uh”  Trouw 05.05.2017

Ergernis over trage formatie neemt toe Telegraaf 05.05.2017

Waarom willen bedrijven zo graag een groen kabinet?  VK 04.05.2017

Informateur Schippers wil vaart maken met onderhandelingen NU 04.05.2017

Schippers wil meters gaan maken Telegraaf 04.05.2017

Schippers belooft hoger tempo in kabbelende formatie AD 04.05.2017

Buma: ‘Absoluut geen gesprekken over ministersposten’  Elsevier 04.05.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks hervatten formatiegesprekken NU 03.05.2017

Mark Rutte morgen niet bij onderhandelingen AD 03.05.2017

Formatiebesprekingen verder: ‘We gaan weer serieus onderhandelen’ AD 03.05.2017

De formatie gaat verder, en kan geen enkele verrassing gebruiken  VK 03.05.2017

Topbestuurders vragen nieuw kabinet duurzaam ondernemen te belonen NU 03.05.2017

Topbestuurders vragen steun politiek bij duurzaam ondernemen  VK 03.04.2017

Formatie gaat verder  Telegraaf 02.05.2017

 Formatie gaat verder, knop moet om AD 02.05.2017

Gerdi Verbeet roept formerende partijen op: maak van 5 mei een nationale vrije dag VK 01.05.2017

Ministerie waarschuwt: wegen worden alleen maar drukker, stop niet met investeren in infrastructuur VK 01.05.2017

Gerdi Verbeet roept formerende partijen op: maak van 5 mei nou eens een nationale vrije dag VK 01.05.2017

Boven formatietafel neemt de bewolking toe Telegraaf 29.04.2017

Een lange traditie: hoe De Telegraaf zich mengt in kabinetsformaties  Telegraaf 29.04.2017

VVD en GroenLinks botsen over douchegedrag Buma  VK 28.04.2017

Dinsdag geen formatiegesprekken vanwege overlijden moeder Klaver   NU 28.04.2017

Formatienieuws: overleg ligt even stil na dood moeder Klaver  Elsevier 28.04.2017

Een beroep op het nieuwe kabinet om verstedelijking vaart en schwung te geven  VK 28.04.2017

Kabinet, verbeter positie van vrouw op arbeidsmarkt en geef vaders 12 weken ouderschapsverlof  VK 26.04.2017

De Stadhouderskamer is een succeslocatie voor formaties Trouw 26.04.2017

Dit wordt (vermoedelijk) het milieubeleid van de komende jaren  Elsevier 26.04.2017

Milieucommissies formatiepartijen schrijven gezamenlijk advies AD 26.04.2017

Nieuw kabinet zal burgers meer privacy-bewust moeten maken  Trouw 25.04.2017

Achterban van politieke partijen wil groen akkoord bij formatie  Trouw 25.04.2017

Groene partijleden: klimaatparagraaf regeerakkoord is klaar  VK 25.04.2017

Hoogleraren: zet alles op alles voor een groene economie  Trouw 24.04.2017

Brief 90 hoogleraren: ‘Maak Nederland koploper in de nieuwe, groene economie’  Trouw 24.04.2017

Deze 90 hoogleraren roepen het kabinet op Nederland groener te maken  Trouw 24.04.2017

Wc-eend-hoogleraren willen meer groene gekte en klimaathysterie  Elsevier 24.04.2017

Activistische hoogleraar Jan Rotmans: transitie naar duurzame economie gaat pijn doen  VK 24.04.2017

Partijen voelen zich tot elkaar veroordeeld tijdens deze formatie  AD 22.04.2017

Wordt rekeningrijden wéér een splijtzwam in de kabinetsformatie?  VN 22.04.2017

Correctief referendum door initiatiefnemers op de lange baan geschoven  Trouw 21.04.2017

Commentaar: er hangt te weinig enthousiasme rond formatie Rutte III  VK 21.04.2017

Formatie-update: Kantelpunt in formatiegesprekken? Eerst vakantie  NU 21.04.2017

Extra 340 miljoen naar ziekenhuizen Telegraaf 21.04.2017

Onderhandelaarsakkoord medisch-specialistische zorg 2018  RO 21.04.2017

Ziekenhuizen mogen honderden miljoenen extra besteden AD 21.04.2017

‘Het kan nog vreselijk misgaan’, maar de formatiegesprekken gaan door VK 20.04.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks onderhandelen na reces verder NU 20.04.2017

Kabinetsformatie tot 1 mei in de koelkast Elsevier 20.04.2017

Formatie na vakantie verder Telegraaf 20.04.2017

Schippers over formatie: We zijn er nog lang niet  AD 20.04.2017

Financiële tegenslag formatie Telegraaf 20.04.2017

Hoe groen wil het CDA het land doorgeven? Trouw 20.04.2017

JOVD: ‘Mastodonten van 75+ aan het woord over GroenLinks’  Elsevier 20.04.2017

VVD’ers zeggen nee Telegraaf 20.04.2017

VVD-prominenten zien kabinet met GroenLinks echt niet zitten: ‘Dit is onhaalbaar’ Elsevier 20.04.2017

Ka­bi­nets­for­ma­tie vordert gestaag Trouw 20.04.2017

Pechtold ziet vooruitgang Telegraaf 20.04.2017

D66-leider Pechtold wil duidelijkheid over status formatie  NU 20.04.2016

Pechtold wil vandaag duidelijkheid: ‘Formatie soms wel heftig’ Elsevier 20.04.2017

Bert Wagendorp: formatiewatcher is moeilijkste beroep van Nederland  VK 20.04.2017

Formatiereces heeft geen diepere betekenis, zegt Rutte  Elsevier 20.04.2017

GroenLinks moet nog wennen aan nieuwe ‘rechtse vrienden’ VK 19.04.2017

Druk in formatiebesprekingen neemt toe: langzaam komt de Rubicon in zicht VK 19.04.2017

Rutte: geen week v/d waarheid Telegraaf 19.04.2017

Formatienieuws: week vrij heeft geen diepere betekenis, zegt Rutte Elsevier 19.04.2017

EEN DUURZAAM REGEERAKKOORD BB 18.04.2017

Druk groeit in formatiebesprekingen: compromissen liggen op tafel  VK 18.04.2017

Dijsselbloem bij de formatie Telegraaf 18.04.2017

Klaver terug aan formatietafel Telegraaf 17.04.2017

Klaver dinsdag weer aanwezig bij formatiegesprekken NU 17.04.2017

Wordt Rutte de derde liberale staatsman  Trouw 16.04.2017

Wordt er eigenlijk nog geformeerd? Trouw 15.04.2017

Schippers: zo nodig zomer door Telegraaf 15.04.2017

Het belang van die vreselijke radiostilte tijdens de formatie  VN 15.04.2017

Buma hoeft Ab Klink niet te bellen voor ministerspost  AD 15.04.2017

Waarom Klaver tóch het kabinet in wil AD 14.04.2017

Henk Kamp weet het zeker: het is nu menens met GroenLinks  VK 13.04.2017

Formatie: komende week spant het erom  AD 13.04.2017

Utrecht goed voorbeeld voor kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks AD 12.04.2017

Schippers: stevige formatie Telegraaf 12.04.2017

Schippers ziet ‘stevige onderhandelingen soms knetteren’ AD 12.04.2017

Donderdag geen formatiegesprekken vanwege afwezigheid Klaver NU 12.04.2017

Formatie tijdelijk opgeschort Telegraaf 12.04.2017

Formatie even op pauze: moeder Klaver met spoed opgenomen VK 12.04.2017

Formatieonderhandelingen met Klaver verschoven naar dinsdag AD 12.04.2017

Pijnlijke beginnersfout Bram van Ojik: formatiedocument gelekt AD 12.04.2017

Onthulling formatiedocument Telegraaf 12.04.2017

Formatienieuws: Klavers moeder ziek, en Van Ojik begaat blunder Elsevier 12.04.2017

Moeder Jesse Klaver in ziekenhuis, Van Ojik vervangt hem AD 12.04.2017

Formatie: meer geld voor Defensie Telegraaf 12.04.2017

Klaver niet bij formatie om moeder  Telegraaf 12.04.2017

Klaver weg van formatietafel Telegraaf 12.04.2017

‘Als het niet serieus was, dan was het allang geklapt’ Trouw 12.04.201

‘Heerlijke reus’ waakt bij formatie over CDA AD 12.04.2017

HERINDELING VAN ‘BOVENAF’ MOET IN DE BAN BB 12.04.2017

Maatschappelijke organisaties willen 100 miljoen voor nationale parken NU 12.04.2017

Pechtold: meer geld veiligheid Telegraaf 12.04.2017

Formatie kijkt naar veiligheid Telegraaf 11.04.2017

‘VVD en CDA zetten vol in op succes met GroenLinks’ AD 11.04.2017

Waarom de formatie nog wel even duurt AD 11.04.2017

Radiostilte tijdens formatie is goed teken: ‘Hoe meer lekken, hoe meer onwil’  VK 10.04.2017

Formatie door in de avonduren Telegraaf 10.04.2017

Is GroenLinks al volwassen genoeg om mee te besturen? Trouw 09.04.2017

Tijdens de formatie is het schipperen tussen openheid en vertrouwelijkheid  Trouw 08.04.2017

Partijen kleuren het altijd samen wel in Trouw 08.04.2017

Een beetje Trumpiaans denken kan geen kwaad bij de formatie VN 08.04.2017

Formeren-in-slakkengang past niet meer in wereld van Trump en Poetin VK 08.04.2017

Wat mag de Kamer nog wél bespreken? Trouw 07.04.2017

‘Nog geen enkel zicht op uitkomst in formatiegesprekken’  NU 07.04.2017

Papa-dag voor Klaver Telegraaf 07.04.2017

Formatie ligt stil op vrijdag, want Jesse Klaver wil papa-dag Elsevier 07.04.2017

Wat mag de Kamer nog wél bespreken? Trouw 07.04.2017

Schippers praat koning bij  Telegraaf 06.04.2017

‘Nog geen enkel zicht op uitkomst in formatiegesprekken’ NU 06.04.2017

Nieuw kabinet is nog ver weg Telegraaf 06.04.2017

Klaver: Het gaat de goede kant op Telegraaf 06.04.2017

Schippers: formatie ‘ingewikkeld proces’, kabinet nog ver weg Elsevier 06.04.2017

Schippers: Formatie duurt nog wel even  AD 06.04.2017

De secondant van nu is morgen de minister Trouw 05.04.2017

 Overzicht kabinetsformatie: van verkiezingsuitslag tot bordesfoto NU 05.04.2017

Hamer schuift aan bij informateur Telegraaf 05.04.2017

Formatiepartijen praten over de arbeidsmarkt  AD 05.04.2017

Tweede Kamer zet omstreden onderwerpen in de ijskast AD 05.04.2017

Dit kosten de plannen van CDA en GroenLinks met het eigen risico  Elsevier 04.04.2017

Klaver: over inhoud gesproken  Telegraaf 04.04.2017

Formatie: het gaat erom spannen  AD 04.04.2017

Ruim 150 organisaties willen duurzaam regeerakkoord NU 04.04.2017

Ruime keuze op formatiemenu: 750 voorstellen – maar haast is geboden VK 04.04.2017

Tada, daar is het klimaatkonijn Trouw 04.04.2017

Klimaat ‘urgent’ bij formatie  AD 03.04.2017

Planbureau benadrukt urgentie klimaatkwestie tijdens formatie NU 03.04.2017

Van Olympische Spelen tot incontinentieluiers: keuzes voor de formatie RTL 03.04.2017

De kloof is voelbaar: van ‘optimistisch’ tot ‘mislukt’ RTL 03.04.2017

Overleg over formatie dinsdagmiddag verder Telegraaf 03.04.2017

Formatie: alle adviezen zijn binnen AD 03.04.2017

Ruime keuze op formatie-menu: 750 voorstellen à 150 miljard – maar haast is geboden VK 03.04.2017

Planbureau benadrukt urgentie klimaatkwestie tijdens formatie  NU 03.04.2017

Pechtold hand in hand met Koolmees Telegraaf 03.04.2017

Schippers weet het nu al: dit gaat nog even duren Trouw 01.04.2017

Een groen-rechtse regering maakt nu meer kans dan in 2010 VN 01.04.2017

‘Groen’ akkoord opgesteld Telegraaf 31.03.2017

Prestige op het spel voor vier heren  AD 31.03.2017

Het religieuze fanatisme van GroenLinks is niet ongevaarlijk  Elsevier 31.03.2017

Onderhandelende partijen staan al met één been in coalitie VK 31.03.2017

Pechtold noemt DNB-advies niet achterover te leunen ‘verstandig’ NU 31.03.2017

Knot pleit voor stabieler beleid Telegraaf 31.03.2017

Knot waarschuwt weer: temper over­heids­uit­ga­ven AD 31.03.2017

DNB-baas Klaas Knot maant kabinet tot zuinigheid: ‘Geen nieuwe uitgaven’ VK 30.03.2017

 Nieuw kabinet kan volgens DNB niet achteroverleunen NU 30.03.2017

Wilders hekelt Rutte om coalitieonderhandelingen: ‘Volgende keer worden wij de grootste’ Elsevier 30.03.2017

CDA en D66: Tegenpolen die het goed met elkaar kunnen vinden Trouw 31.03.2017

Druk op informatiepartijen Telegraaf 29.03.2017

Onderhandelende partijen willen nog geen extra geld verpleeghuiszorg   NU 29.03.2017

Niet voor Pasen, maar wel voor de zomer een nieuw kabinet – daar zet de informateur op in VK 29.03.2017

Informateur Schippers streeft naar kabinet voor de zomer  Elsevier 29.03.2017

Formatie nu echt van start Telegraaf 29.03.2017

Rechts voert hoogste woord in nieuwe Kamer VK 29.03.2017

Klaver wil meer dan ‘scherpe randjes van rechts beleid halen’  Elsevier 29.03.2017

Schippers blijft demissionair minister Telegraaf 28.03.2017

Ook Rutte zet het klimaat op de agenda  Trouw 28.03.2017

Wilders haalt uit naar VVD over GroenLinks Telegraaf 28.03.2017

Kamer geeft groen licht voor onderhandelen over motorblok met opvoersetje AD 28.03.2017

Debat met verkenner: Kamer wijst Schippers aan als informateur  VK 28.03.2017

Rechts voert hoogste woord in nieuwe Kamer VK 28.03.2017

Schippers vol vertrouwen Telegraaf 28.03.2017

Wilders: ‘Klaver en zijn vriendjes gaan het Torentje kraken’ Elsevier 28.03.2017

Klaver: Doe niet mee om scherpe randjes eraf te halen  AD 28.03.2017

Klaver neemt geen genoegen met ‘een beetje minder rechts beleid’  NU 28.03.2017

Lobbyen voor een alinea in het coalitieakkoord Trouw 28.03.2017

Kamerdebat over verkenning Telegraaf 28.03.2017

AMBTENAREN: VVD, CDA, D66 EN CU MAAKT MEESTE KANS BB 27.03.2017

Dagkoersen: Klavers vermijdbaarheid maakt hem kwetsbaar VK 27.03.2017

Wie verzorgingsstaat wil beschermen, moet migratie stoppen  Elsevier 27.03.2017

Roemer laat deur op kier voor VVD Telegraaf 27.03.2017

SP laat deur op kier voor VVD: dit valt op in rapport Schippers Elsevier 27.03.2017

Schippers: Met GroenLinks proberen AD 27.03.2017

‘Schippers gaat door als enige informateur’ NU 27.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks willen verder met Schippers Trouw 27.03.2017

Schippers wordt informateur Telegraaf 27.03.2017

Geen tweede informateur, Schippers blijft als enige de formatie leiden VK 27.03.2017

Schippers biedt verslag verkenning aan NU 27.03.2017

Schippers biedt rapport aan  Telegraaf 27.03.2017

Schippers biedt rapport aan Telegraaf 27.03.2017

Informateur Edith Schippers biedt rapport verkenning aan  AD 26.03.2017

Geen tweede informateur, Schippers blijft als enige de formatie leiden VK 27.03.2017

Rutte III steunt op hoogopgeleide kiezer, laagopgeleiden stemden oppositie VK 26.03.2017

Edith Schippers gaat door als enige informateur VK 26.03.2017

Denkend aan Holland zie ik Klaver regeren  Trouw 26.03.2017

Edith Schippers hoopte zelf al op een vrouw als informateur Trouw 26.03.2017

Edith Schippers wordt informateur  AD 26.03.2017

‘Edith Schippers gaat door als enige informateur’ NU 26.03.20217

Schippers door als informateur Telegraaf 26.03.2017

Voorkeur voor ChristenUnie  Telegraaf 26.03.2017

Kabinet met GroenLinks: meer innovatie en geen hogere belastingen Telegraaf 25.03.2017

Wilders wil nog steeds regeren, anders ‘guerrilla-oppositie’  Elsevier 25.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen over vormen coalitie NU 24.03.2017

Verkenning maandag afgerond  Telegraaf 24.03.2017

Rutte III? De jongeren van CDA en GroenLinks moeten het nog zien VK 24.03.2017

Jongeren CDA: Geen basisbeurs, geen kabinet AD 24.03.2017

Een formatie van vier jaar levert 11 miljard euro op VK 24.03.2017

Er vallen in de formatie miljarden te verdelen  Trouw 24.03.2017

GroenLinks huiverig voor PvdA-script Trouw 24.03.2017

Formatienieuws: deze onderhandelaars nemen de 4 partijen mee Elsevier 23.03.2017

Bij Rutte, Buma, Pechtold en Klaver domineren bedenkelijke gezichten en zuinige teksten VK 23.03.2017

Niemand heeft haast met Rutte III VK 23.03.2017

Kunnen VVD en GroenLinks genoeg water bij de wijn doen? Trouw 23.03.2017

Hierover zijn de partijen het oneens bij de formatiegesprekken  Elsevier 23.03.2017

Kabinetsformatie: onderhandeling ‘GroenRechts’ begint volgende week  Elsevier 23.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen over vormen coalitie  NU 23.03.2017

Acht onderhandelaars bij overleg Telegraaf 23.03.2017

Kamerleden snuffelen aan elkaar Telegraaf 23.03.2017

‘We zien je wel hoor, Lodewijk Asscher!’  AD 23.03.2017

Protest tegen uitsluiting PVV Telegraaf 23.03.2017

Haalbaarheid coalitie onder de loep Telegraaf 23.03.2017

Rutte als Kamerlid die premier Rutte aan de tand voelt? Het kan in demissionair kabinet VK 22.03.2017

Poker en patience ineen: formatiespel zet relaties tussen partijen op scherp  VK 22.03.2017

Onderzoek coalitie GroenLinks Telegraaf 22.03.2017

Wat wil Jesse Klaver precies? Het GroenLinks-programma in vijf punten Elsevier 22.03.2017

VVD-Jongeren willen graag een kabinet met GroenLinks Trouw 22.03.2017

Klaver vraagt zich af of gesprek met VVD, CDA en D66 zinvol is NU 22.03.2017

Wilders wil ‘werken aan herstel van vertrouwen’, VVD en CDA blijven PVV uitsluiten VK 22.03.2017

Formatienieuws: Rutte en Buma willen nog altijd niet met PVV praten Elsevier 22.03.2017

Wilders: PVV niet met VVD en CDA Telegraaf 22.03.2027

‘VVD en CDA willen niet met PVV om tafel’  NU 22.03.2017

Slechte rekenaar, die Geert Wilders Trouw 22.03.2017

Harde kritiek vertrekkend Kamerlid Elias: ‘VVD gaat gebukt onder ja en amen-cultuur’ VK 22.03.2017

Elias haalt uit: ‘Onder Rutte heerst bij VVD ja-knikkerscultuur’ Elsevier 22.03.2017

‘Regeren met Wilders werkt niet’ Telegraaf 22.03.2017

Formatienieuws: verkenner Schippers heeft meer tijd nodig Elsevier 21.03.2017

Verkenner Schippers heeft week extra nodig, spreekt nogmaals met Wilders VK 21.03.2017

Wilders weer langs Schippers Telegraaf  21.03.2017

Schippers wil week extra voor verkenning  NU 21.03.2017

Schippers wil week extra voor verkenning Telegraaf 21.03.2017

‘Verschillen met VVD megagroot’ Telegraaf 21.03.2017

Vijfpartijencoalitie? Dat wordt knokken! AD 21.03.2017

Wat zij bedoelen: ‘Ik ga dat f*cking kabinet in’ AD 21.03.2017

D66: coalitie GroenLinks optie Telegraaf 21.03.2017

Pechtold: regeren met GroenLinks is een serieuze optie AD 21.03.2017

GroenLinks nadrukkelijk in beeld voor nieuw kabinet Trouw 21.03.2017

‘Houd GroenLinks buiten de coalitie, omwille van de stabiliteit’ Trouw 21.03.2017

GroenLinks-jongeren waarschuwen Klaver: niet te snel regeren  AD 21.03.2017

Rutte laat weinig los over gesprek verkenner Telegraaf 21.03.2017

Dit zei Mark Rutte in 2008 over Groen Rechts  Elsevier 21.03.2017

 Schippers praat dinsdag door met VVD, CDA, D66 en GroenLinks NU 20.03.2017

In het hoofd van Geert Wilders zit Rutte IIIc AD 20.03.2017

Rutte wil CDA en D66 in nieuw kabinet  NU 20.03.2017

Met deze partijen praat Schippers verder over kabinetsvorming Elsevier 20.03.2017

Schippers praat dinsdag door met VVD, CDA, D66 en GroenLinks NU 20.03.2017

Formatienieuws: Thieme wil ‘klimaatkabinet’ met VVD Elsevier 20.03.2017

Wilders houdt vol: PVV wil regeren met VVD, zonder Rutte Elsevier 20.03.2017

Nog steeds hoopt Klaver VVD buiten coalitie te houden Elsevier 20.03.2017

Rutte wil CDA en D66 in nieuw kabinet  NU 20.03.2017

Rutte regeert liefst met CDA, D66 en een vierde  Telegraaf 20.03.2017

Schippers niet in nieuw kabinet Telegraaf 20.03.2017

In het hoofd van Geert Wilders zit Rutte IIIc AD 20.03.2017

Het ‘formatieflirten’ is begonnen in Den Haag Trouw 20.03.2017

Schippers begint verkenningsproces Telegraaf 20.03.2017

Sheila Sitalsing: ‘Advies’ vanuit VVD: niet te veel noten op je zang, Klaver VK 20.03.2017

Een centrum-groen kabinet? Gewoon. Doen.  Trouw 19.03.2017

Waarom we die ellenlange formatiefasen beter kunnen overslaan Elsevier 19.03.2017

Lange formatie fnuikt vertrouwen Trouw 19.03.2017

Senator: CDA ‘Wilders light’ Telegraaf 19.03.2017

CDA-senator noemt CDA ‘Wilders light’ AD 19.03.2017

Het klimaat wordt een sleutelkwestie in de formatie Trouw 18.03.2017

Weg naar Rutte III is er een vol hobbels Trouw 17.03.2017

Fractievoorzitters maandag langs bij Schippers   NU 17.03.2017

Fractieleiders maandag bij Schippers  Telegraaf 17.03.2017

Een versnipperd land, maar blauwer dan ooit Trouw 17.03.2017

Uitslagen per Haags stadsdeel: Van PVV tot DENK AD 17.03.2017

Schippers druk met formatie Telegraaf 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag Elsevier 16.03.2017

Verkenner Schippers: weinig tijd, alles kan Telegraaf 16.03.2017

Edith Schippers (VVD) wordt verkenner van de nieuwe formatie AD 16.03.2017

VVD’er Edith Schippers gaat coalitiewensen verkennen VK 16.03.2017

Schippers gaat verkennen Telegraaf 16.03.2017

Dossier: formatie van start Telegraaf 16.03.2017

 

Schaakspel fracties begonnen Telegraaf 16.03.2017

Lijsttrekkers donderdagmiddag bijeen over formatie NU 16.03.2017

 

Achter de schermen van de formatie: dit is de volgende stap  Elsevier 16.03.2017

Chemie ontbreekt: hoe moet het verder tussen Rutte en Buma?  Elsevier 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag  Elsevier 16.03.2017

 

 

 

 

maart 21, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, formatie, politiek, verkiezingen, verkiezingen 2017, VVD | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 5 reacties

PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Einde Rode bolwerk PvdA in het Noorden

De uitslag van de 2e kamerverkiezingen 15.03.2017  betekent het (voorlopig) einde van het noorden als sociaal-democratisch bolwerk. De PvdA leidt ook in Friesland, Groningen en Drenthe verpletterende verliezen. Toch weet de SP in het hart van het aardbevingsgebied – Loppersum – maar mondjesmaat te profiteren.

Wel domineren in Oost-Groningen de socialisten samen met de PVV die daar in bijna elke gemeente haar beste resultaat ooit neerzette.

Stemmen tellen op het stembureau Foto: Rob Ramaker/Elsevier

Aardbevingen als belangrijk campagnethema

‘Het is toch niet te geloven dat je in de rij moet staan?’ Hardop verbaasden bewoners van Loppersum zich woensdagavond over de rij stemmers die zich vanuit de raadskamer naar buiten slingerde. De opkomst was ook hier met ruim 82 procent flink hoger dan in 2012. In dat jaar had in het naburige Huizinge een aardbeving plaats met een kracht van 3,6. De start, zo bleek achteraf, van het protest tegen de door de gaswinning veroorzaakte bevingen en schade.

De aardbevingen waren een belangrijk campagnethema, zeker in Loppersum. Burgemeester Albert Rodenboog (CDA) ziet de impact hiervan zeker in de uitslag. Tegen de landelijke trend in groeit de SP hier met 4 procentpunten. ‘De SP heeft zich hier altijd sterk geprofileerd op het aardbevingsdossier.’ Toch is de invloed beperkt. De meeste kiezersbewegingen passen beter in het landelijke beeld. GroenLinks won fors, net als het CDA dat hier de grootste is geworden.

Veel kiezers in Loppersum bevestigden dat de bevingen meewogen in hun keuze. ‘Zeker weten,’ zegt Sander Eisinga (30), die de VVD verruilde voor D66. Hij hoorde hoe premier Mark Rutte bij Pauw & Jinek de schadeafhandeling ‘netjes’ noemde. ‘Daar denken wij anders over,’ zegt hij. Hij voelt het in ‘kopzorgen, tijd en in de portemonnee’.

Eisinga verkocht zijn huis met 20 tot 25 procent verlies en kreeg slechts een deel gecompenseerd. Na de uitzending stuurde hij een mail naar de VVD, maar kreeg geen reactie. ‘Dat is prima, maar dan ben je deze stem kwijt.’

‘De kraan moet dicht’

Net als Eisinga ondervinden veel mensen die in de rij staan voor het gemeentehuis persoonlijk gevolgen van de bevingen. Ze hebben schade, hun huis moet bevingsbestendig worden gemaakt en in één geval zelfs nieuw worden gebouwd. ‘Dat kost erg veel tijd,’ zegt Anita Weistra (51). Om de scheuren in haar huis te laten repareren, kreeg ze te maken met bureaucratie, keuringen en contra-expertises. ‘Dat zijn we wel erg zat.’

Kiezers die de bevingen laten meewegen, doen dat elk op hun eigen manier. Meer mensen sloten net als Eisinga de VVD uit. Anderen stemmen voor een partij met ‘aandacht voor alternatieve energie’; dat wil zeggen: GroenLinks. Sommigen zien in de onrust een directe aanleiding PVV of SP te stemmen. Joyce Alders (27) verhuisde een jaar geleden vanuit Groningen naar Loppersum.

Afgelopen zaterdag voelde ze voor het eerst een aardbeving. Het heeft haar letterlijk geschokt, en ze stemt PVV. ‘Er moet echt iets veranderen.’ Greetje Groen (58) stemt dit maal SP. Ze voelt mee met de mensen die psychologisch lijden onder de bevingen. ‘De kraan moet dicht.’

Lees ook: PvdA wil eenderde van aardgasopbrengst investeren in Groningen

De uitslag markeert het (voorlopig) einde van de provincie Groningen als rood bolwerk. De PvdA die hier traditioneel domineert, lijdt een onthutsend verlies.

In Loppersum hebben PVV en SP slechts licht geprofiteerd van de afstraffing van de PvdA. Maar in Oost-Groningen, een regio die kampt met bevolkingskrimp en hoge werkloosheid, beleven deze partijen een verdere opmars. In bijna alle gemeentes benaderden (SP) of verbeterden (PVV) ze hun beste score ooit. En in heel Oost-Groningen, behalve Stadskanaal, is één van beide de grootste.

Tags:  ‘rode noorden’  aardbevingen  gaswinning  Oost-Groningen

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

zie ook: VVD fronst de wenkbrauwen na uitspraken Samsom over schaliegas

zie ook: Onderzoek schaliegas gaat door

zie ook: PvdA sluit schaliegas uit

Groningers herdenken beving

Telegraaf 17.08.2017 Ongeveer driehonderd inwoners van het Groningse Huizinge (gemeente Loppersum) en omgeving hebben woensdagavond met een stille tocht herdacht dat exact vijf jaar geleden, op 16 augustus 2012 het dorp getroffen door een aardbeving met een kracht van 3,6.

Het was de zwaarste beving ooit gemeten in Groningen. ‘Huizinge’ was het begin van de discussie over het oppompen van gas in Groningen.

Gedupeerden en sympathisanten liepen woensdagavond met koffers en verhuisdozen in een stille tocht. ,,Die staan symbool voor het gevoel van ontheemding dat veel Groningers hebben”, aldus de deelnemers. De organisatie van de herdenking stelt dat ,,de regering vijf jaar na dato nog steeds het produceren van gas voorrang geeft boven de veiligheid en leefbaarheid van Groningen.”

De stoet eindigde bij een eeuwenoude boerderij in het dorp. Het pand moest na de beving worden gestut. Daar werd de herdenking afgesloten en luidden ruim zestig kerkklokken in het dorp en daarbuiten.

Onder de aanwezigen waren onder anderen Hans Alders (Nationaal Coördinator Groningen), René Paas (Commissaris van de Koning), Albert Rodenboog (Burgemeester Loppersum) en de Tweede Kamerleden Agnes Mulder (CDA), Sandra Beckerman (SP) en Henk Nijboer (PvdA).

LEES MEER OVER;  AARDBEVINGEN GRONINGEN

Vijf jaar na de aardbeving die Groningen wakker schudde

NOS 16.08.2017 Vijf jaar geleden liet de bodem in Groningen weten dat er te veel gas werd gewonnen. Midden in de zomervakantie, om 23.00 uur, schrokken de inwoners van het gehucht Huizinge en omliggende dorpen van een knal. Harder dan ze ooit hadden gehoord.

Ramen en zelfs muren stonden te trillen. Spullen vielen om en sneuvelden, zoals ook een camera in een supermarkt vastlegde.

Beelden van de aardbeving in een supermarkt in Leermens

Het was een wake-upcall, ook voor de medewerkers van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Zij bezochten de volgende dag het gebied en schrokken van de angst onder de bewoners. Dat leidde tot een snoeihard oordeel van de toezichthouder over de gaswinning.

De minister en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) kregen te horen dat de gaskraan zo snel en zo ver mogelijk dicht moest worden gedraaid. De veiligheid van de Groningers was in het geding. Maar de kraan ging niet gelijk dicht. Daar waren nog rechtszaken, nieuwe onderzoeken van het Staatstoezicht en vele acties van Groningers voor nodig.

De jaarlijkse gaswinning in Groningen in kubieke meters

Hoeveel de komende jaren?

Er zit nu nog zo’n 620 miljard kuub gas in de Groningse bodem. De waarde daarvan schommelt met de huidige gasprijs tussen de 90 en 120 miljard euro.

Van minister Kamp mag er het komende gasjaar (van oktober tot en met september) 21,6 miljard kuub gas worden gewonnen. De NAM wil meer, maar volgens Kamp komt dan de veiligheid van de Groningers in het geding.

Omdat de aardbevingen nog lang niet voorbij zijn en die mogelijk nog zwaarder worden, is het nodig gebouwen te versterken.

Aardschokken kunnen met weinig kracht al veel schade aanrichten. Daarom wordt er hard gewerkt aan de versteviging van de woningen. Tot nu toe zijn ruim 500 gebouwen in het aardbevingsgebied rond Loppersum versterkt. In Appingedam worden delen van woonwijken helemaal versterkt, of gesloopt.

De gedupeerde bewoners moeten maanden hun huis uit bij versterking of sloop. Hoelang is onduidelijk, de werkzaamheden lopen vaak uit. Zij krijgen tijdelijk een ander volledig ingericht huis, tot een tuinset aan toe.

Bewoners mogen bij vertrek alleen een koffer meenemen. Vandaar dat de beving in Huizinge vanavond wordt herdacht met een zogenoemde koffertocht. Gedupeerden en sympathisanten lopen met verhuisdozen en koffers mee in een stille tocht naar de plek van het epicentrum.

Afbeelding weergeven op Twitter

   Volgen   Jorien_MD @JoriendeLege

Briefing voor t sfeerbeheer. 20.00 het luiden van de kerken om de herdenking te starten. #koffertocht #5jaarhuizinge #gasterug  19:49 – 16 aug. 2017

Informatie over Twitter Ads en privacy

In het aardbevingsgebied staan 1439 rijksmonumenten. Bij meer dan 800 van die monumenten is schade gemeld. Nationaal coördinator Groningen Hans Alders heeft bij zijn aantreden de gemeenten opgeroepen te inventariseren welke gebouwen bewaard moeten blijven. Voor de Groningers, hun kinderen en hun kindskinderen.

Slopen of versterken?

Rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten zijn uitgesloten van sloop. Voor het behoud van karakteristieke panden, beschermde dorpsgezichten en archeologisch belangrijke gebieden wordt de rekenmachine erbij gehaald. Sloop is mogelijk als verstevigen twee keer zo duur is als nieuwbouw.

Het dorpje Doodstil is een van de plekken waar zulke lastige beslissingen worden genomen. Volgens adviseurs heeft zo’n 80 procent van alle monumenten er schade opgelopen door de beving.

Video afspelen   00:52

Zorgen over renovatie monumenten na aardbevingen

Wat staat Groningen nog te wachten?

De gaswinning kan fors omlaag als het nieuwe kabinet besluit een stikstoffabriek te bouwen. Daarmee kan gas uit Noorwegen en Rusland geschikt worden gemaakt voor Nederlandse huishoudens.

Volgens de Gasunie kost de uitvoering 480 miljoen euro en neemt de bouw van de fabriek zeker vijf jaar in beslag. Het is echter de vraag of het kabinet dat wil. De productie verder omlaag schroeven, betekent minder inkomsten voor de staatskas.

Uit stukken die de NOS heeft opgevraagd bij het ministerie van Economische Zaken blijkt dat de NAM in 2015 het ministerie liet weten een jaarlijkse productie onder 20 miljard kuub niet meer rendabel te vinden. Mede vanwege de kosten voor herstel van aardbevingsschade.

Vijf jaar na de wake-upcall is de toekomst voor de mensen die boven op de Groningse gasbel wonen nog altijd onzeker.

BEKIJK OOK;

Wat heeft Nederland aan al dat gas verdiend en wat willen partijen nu?

 

Na de schok bij Huizinge (vijf jaar terug) kwam de Groningse kwestie op de kaart. Hoeveel verder zijn we nu?

Vanaf ‘Huizinge’ werden de Groningse zorgen serieuzer genomen

VK 16.08.2017 Vandaag is het vijf jaar geleden dat de aardbeving bij Huizinge Groningen opschrikte. De zwaarste klap tot op heden maakte van een lot uit de loterij een veiligheidsprobleem. De balans na vijf jaar naschokken.

Heviger en langer. Zo werd de aardbeving bij Huizinge op 16 augustus 2012 – vandaag vijf jaar geleden – ervaren. Met een kracht van 3,6 op de schaal van Richter is het nog steeds de zwaarste die het gebied ooit trof. Al sinds 1986 veroorzaakt gaswinning in Groningen aardschokken. Maar er is een periode vóór en een periode ná ‘Huizinge’.

‘De beving veroorzaakte veel schade en leidde tot bezorgdheid. Na deze aardbeving veranderde de stemming bij de bevolking’, concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid in 2015. Een halve eeuw was het Groningerveld een lot uit de loterij geweest. Zo’n 300 miljard euro vloeide naar de schatkist. In een klap werd een latente schadekwestie een indringend veiligheidsvraagstuk.

“Ruim honderd gasdebatten voerde de Tweede Kamer, die vaak ontaardden in een gasbingo van miljarden kuub”

Misschien meer nog dan de beving zelf was de naschok een half jaar later, op 22 januari 2013, het kantelpunt. Op die dag publiceerde het Staatstoezicht op de Mijnen een alarmerend onderzoeksrapport. De aanname dat de bevingen in Groningen een kracht van 3,9 op de schaal van Richter niet zouden overschrijden was ‘niet langer houdbaar’. Met een beving van 5 op de schaal van Richter moest rekening gehouden worden. Het advies: de gaswinning zo snel mogelijk naar beneden.

Ruim honderd gasdebatten voerde de Tweede Kamer, die vaak ontaardden in een gasbingo van miljarden kuubs. Instanties werden opgetuigd en weer afgetuigd. Er werd eindeloos gesteggeld over schade. Er werd geprocedeerd en gedemonstreerd. Nu wordt een begin gemaakt met het versterken van een provincie op onvaste grond.

Vandaag, vijfhonderd schokken en schokjes later, herdenkt Groningen ‘Huizinge’, de beving die alles veranderde. Tientallen kerken in de provincie luiden vanavond hun klokken. Gedupeerden en sympathisanten lopen een stille tocht. ‘Na vijf jaar frustratie, verdriet en woede, is het einde nog lang niet in zicht. Ons wacht sloop, vernieling of verhuizing, terwijl de gaswinning gewoon doorgaat’, zegt initiatiefneemster Elke Meiborg. Is Groningen in vijf jaar tijd echt zo weinig opgeschoten?

1. Gaswinning en aardbevingen

Een seismoloog kijkt bij het KNMI Datacenter op een scherm met daarop meetpunten van het KNMI in de provincie Groningen.
Een seismoloog kijkt bij het KNMI Datacenter op een scherm met daarop meetpunten van het KNMI in de provincie Groningen.© ANP

Sinds Huizinge is de gaswinning met 60 procent verlaagd. Minister Henk Kamp van Economische Zaken laat geen gelegenheid onbenut dat te benadrukken. Het is geen leugen: in 2012 werd nog 47,8 miljard kubieke meter gas uit de Groningse bodem gehaald door de NAM, nu nog maar 21,3 miljard kuub per jaar. Maar de minister vergeet er een ding bij te vertellen. In 2013, dus ná Huizinge en ná de waarschuwing van de toezichthouder, werd de productie opgeschroefd tot bijna 54 miljard kuub. Kamp wilde eerst meer onderzoek laten doen. Het luidde de vertrouwensbreuk in tussen Groningen en Den Haag die nooit meer is hersteld.

Zo herinneren Groningers er ook graag aan dat later de Raad van State de minister moest dwingen de gaskraan verder dicht te draaien. Veiligheid staat voorop, zegt Kamp steevast. Maar hij moet ook voorkomen dat Nederland in de winter in kou komt te zitten.

Dat neemt niet weg dat het verder dichtdraaien van de gaskraan effect heeft, voorlopig. In 2013 waren er nog twaalf bevingen zwaarder dan 2,0, vorig jaar niet één. Toch is er geen reden voor gerustheid. De druk in het voor bijna driekwart leeggepompte gasveld is inmiddels zo laag dat de bevingen in het volgende decennium kunnen terugkeren, luidt een voorspelling. Zelfs het volledig dichtdraaien van de gaskraan zou daar niks aan veranderen.

2. Schade, herstel, versterken, sloop

Handen zijn zichtbaar door een scheur in de muur van een woning in Bedum.
Handen zijn zichtbaar door een scheur in de muur van een woning in Bedum. © ANP

Huizinge – de klap zelf en het vergrote bewustzijn – betekende ook het begin van een hoos aan schademeldingen. Inmiddels staat de teller op bijna 80 duizend claims. Daarvan zijn er ruim 67 duizend opgelost. Ruim een miljard euro kostte het de NAM al – en indirect de Staat. Maar de Groningers wijzen erop hoe lang daar vaak voor gestreden moest worden. En dat meer dan tienduizend gezinnen nog niet uit de problemen zijn.

Als schadeveroorzaker is NAM aansprakelijk en draait op voor de kosten. Eerder dit jaar trok het gasconcern zich terug uit de afhandeling. Niet langer keurt de slager zijn eigen vlees – een doorn in het oog van de Groningers. Maar een goednieuwsshow werd het niet. Mede vanwege het gelijktijdig afwijzen van 1600 schadeclaims in het buitengebied. Er wordt alweer maanden gesteggeld over hoe het nu verder moet. Over een gasfonds wordt gepraat, zodat Groningers rechtstreeks bij de overheid terechtkunnen. Maar rond is dat nog niet.

Ondertussen staat er een grote olifant in de kamer: bouwkundig versterken. Want ondanks verminderde gaswinning zijn huizen niet veilig. Vijfduizend huizen per jaar beloofde de minister te versterken. Daar komt vooralsnog niks van terecht. Uiterst complex is het, zowel technisch als sociaal. Een verbunkering van het karakteristieke Hogeland is een reële vrees. Bij monumenten, die met pantserconstructies hun bestaansrecht zullen verliezen, wordt zelfs gefluisterd over het ruïnescenario. Tientallen panden zijn inmiddels afgebroken omdat versterken geen optie bleek.

3. Kennis

Minister Henk Kamp van Economische Zaken kijkt naar een techniek voor het verstevigen van muren bij bedrijf Sealteq tijdens een bezoek aan Groningen.
Minister Henk Kamp van Economische Zaken kijkt naar een techniek voor het verstevigen van muren bij bedrijf Sealteq tijdens een bezoek aan Groningen. © ANP

De afgelopen jaren is onderzoek op onderzoek gestapeld. Maar of scheuren nu door aardbevingen komen, blijkt vaak niet met zekerheid te zeggen. Experts en contra-experts houden elkaar bezig. En de Groningse bodem geeft haar diepste geheimen moeizaam prijs. Wat een veilig niveau van gaswinning is, is nog steeds ongewis. De grenzen van kennis zijn bereikt, moest ook Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders concluderen.

Dat de wetenschappelijke weg een heilloze lijkt, heeft niet alleen te maken met de complexiteit van het vraagstuk. Met rapporten waarin schademeldingen worden afgedaan als niet-aardbevingsgerelateerd, maakt Groningen de kachel aan. Ze vertrouwen er niks meer van. Het gaat toch alleen om de poen.

‘Vertrouwen kríjgen lukt doorgaans het snelst door vertrouwen te geven’, schreef het Gasberaad onlangs aan de heren aan de formatietafel. ‘Het tegendeel gebeurde. Technische rekenmodellen, gebaseerd op wankele wetenschap, werden betrouwbaarder geacht dan de eigen waarneming van bewoners.’

4. Vertrouwen

Minister Kamp kondigt een verandering in het kabinetsbeleid omtrent gaswinning aan terwijl buiten boze demonstranten verzamelen.
Minister Kamp kondigt een verandering in het kabinetsbeleid omtrent gaswinning aan terwijl buiten boze demonstranten verzamelen. © ANP

‘Vertrouwen op herstel, herstel van vertrouwen’, was het credo toen in 2014 het eerste miljard op tafel kwam. Maar, zei Hans Alders bij zijn aantreden in 2015: de paarden hebben hier hard gelopen. Problemen zijn lang gebagatelliseerd. Kamp verpestte het met de recordwinning in 2013. NAM had vijf jaar nodig om erachter te komen geen schadeherstelbedrijf te zijn.

En het ministerie van Economische Zaken heeft nog steeds twee petten op: toezien op veiligheid én leveringszekerheid. Ook het gesloten ‘gasgebouw’, de ondoorzichtige constructie rond de winning en verkoop van het gas, is ondanks scherpe kritiek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid nog steeds niet opengebroken.

‘We staan honderd punten in de min’, erkende premier Rutte na zijn langverwachte bezoek aan Groningen nederig. Zeker, de erkenning groeide. Groningen werd stilaan een probleem van landelijke omvang. Maar een werkelijk landelijke aanpak – Groningen vraagt om een Deltaplan – blijft uit. Uit de brief aan de formatietafel: ‘Laat zien dat het u menens is, steek uw hand uit. Vijf jaar na Huizinge kunnen we de conclusie trekken dat dit niet langer een regionaal op te lossen probleem is.’

Groningers herdenken aardbeving

Telegraaf 16.08.2017  Op 16 augustus 2012 werd het Groningse dorp Huizinge (gemeente Loppersum) getroffen door een aardbeving met een kracht van 3,6. Het was de zwaarste beving ooit gemeten in Groningen. ’Huizinge’ was het begin van de discussie over het oppompen van gas in Groningen.

De Groningers laten het eerste lustrum van ’Huizinge’ niet onopgemerkt voorbij gaan. Gedupeerden en sympathisanten gaan woensdagavond met koffers en verhuisdozen in een stille tocht naar een eeuwenoude boerderij in het dorp.

LEES TERUG: Weer aardbeving in Groningen (16 aug 2012)

Het pand moest na de beving worden gestut. Ook luiden de kerkklokken in het dorp en daarbuiten. Volgens Milieudefensie hebben zo’n dertig kerken in de provincie toegezegd mee te doen met de actie.

De tocht wordt georganiseerd door de actiegroep Van Graan naar Banaan met steun van onder meer Milieudefensie.

De actie in Huizinge is een protest tegen „kaalslag en ruïnering” op het Groningse platteland. „Al bijna zestig panden zijn afgebroken, diverse huizen staan leeg en duizenden woningen moeten worden gesloopt of versterkt. De koffers en verhuisdozen staan symbool voor het gevoel van ontheemding dat veel Groningers hebben”, aldus de actiegroep.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN HUIZINGE

 Minister-president Mark Rutte komt aan bij het Johan de Witthuis voor de voortzetting van de kabinetsformatie na een korte zomervakantie.

Gronings gas op tafel formatie

Telegraaf 09.08.2017 Na drie weken vakantie praten de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie woensdag weer over de vorming van een nieuw kabinet. Op het programma staan onder meer de gaswinning in Groningen en pensioenen, gaf VVD-leider Mark Rutte aan.

De partijleiders lieten weten verfrist en met nieuwe inzichten te zijn teruggekeerd naar Den Haag. Aan voorspellingen over een nieuw kabinet wagen ze zich nog altijd niet. ,,Daar kan ik niks over zeggen”, aldus Rutte over of er voor Prinsjesdag een nieuwe regering is. ,,Er zijn nog een paar flinke hobbels te nemen”, zei D66-voorman Alexander Pechtold over de voortgang van de formatie.

De meeste onderhandelaars hielden – net als voor de zomerstop – de kaken stijf op elkaar over de inhoud van de gesprekken. Dat er over Groningen wordt gesproken werd dinsdag al duidelijk, toen bekend werd dat het Staatstoezicht op de Mijnen en de Gasunie aanschuiven aan de onderhandelingstafel in het Johan de Witthuis.

Niet alle onderhandelaars hadden een onbewogen vakantie. Sybrand Buma van het CDA werd vorige week door een auto geschept toen hij op zijn racefiets zat, maar deed woensdag vrij laconiek over het ongeval. ,,Ik ga er geen zaak van maken. Ik leef in ieder geval nog. En de fiets is gerepareerd.”

Gaswinning op agenda bij hervatting formatie

AD 08.08.2017 Bij het overleg over een nieuw kabinet zal morgen de gaswinning een van de gespreksonderwerpen zijn. De formatie was drie weken onderbroken voor vakantie. Onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hervatten morgen hun overleg over de kabinetsvorming.

De partijen beginnen hun overleg weer in het monumentale Johan de Witthuis, op een steenworp afstand van het Binnenhof. ’s Middags praten zij over de aardgaswinning met kopstukken uit de sector. Uitgenodigd zijn de inspecteur-generaal van Staatstoezicht op de Mijnen, een topmanager van Gasunie en een topambtenaar van het ministerie van Economische Zaken.

Groningen

De gaswinning is een heet hangijzer aan het Binnenhof omdat die in Groningen tot aardbevingen en grote schade heeft geleid. Het kabinet besloot de gaskraan daarop wat dicht te draaien. CDA, D66 en ChristenUnie willen de gaswinning sneller afbouwen, maar de VVD voelt daar vooralsnog weinig voor.

Milieudefensie vindt het jammer dat er geen Groningers zijn uitgenodigd en dat er niemand aan tafel zit die echt verstand heeft van het maken van een ‘exitplan’ voor de gaswinning. ,,Je zou verwachten dat de partijen behoefte hebben aan de kennis van de groene energiesector, klimaatwetenschappers en bijvoorbeeld gemeenten die al ervaring hebben met gasvrije wijken”, zegt Jorien de Lege van Milieudefensie.

De Lege hoopt dat voorstanders van een gas-exit nog wel aan bod komen om zo een plan te maken voor het zo snel mogelijk dichtdraaien van de gaskraan.

Coalitie

De vier partijen begonnen hun onderhandelingen eind juni onder leiding van VVD-coryfee en oud-minister Gerrit Zalm. Hij probeert uit te vissen of het kwartet het kabinet-Rutte III kan vormen. Het kwartet van VVD, CDA, D66 en CU geldt als de enige nog haalbare coalitie die een meerderheid heeft in Tweede en Eerste Kamer.

SAMENWERKING VOOR BEHOUD GRONINGS ERFGOED

BB 02.08.2017 Gemeenten, provincie, het rijk en de Nationaal Coördinator Groningen slaan de handen ineen om het Gronings erfgoed te behouden. De verschillende instanties hebben gezamenlijk een erfgoedprogramma opgesteld waarin staat hoe met het erfgoed om te gaan en hoe de schade te herstellen in het aardbevingsgebied.

Veiligheid
Met het programma moet het erfgoed behouden en verduurzaamd worden. Ook wordt hergebruik gestimuleerd en streven de overheden naar een goede balans tussen ‘veiligheid, herstel en versterking’ van het Gronings erfgoed. Omdat te bereiken gaan gemeenten investeren en zorgt de provincie voor een erfgoedmonitor en een erfgoedloket.

Omvangrijke opgave

Nationaal coördinator Groningen Hans Alders noemt het een omvangrijke opgave om de schade als gevolg van aardbevingen te herstellen. Volgens hem heeft dat een enorme impact op de gehele leefomgeving. ‘Daarom is het nodig om aan het behoud van erfgoed bijzondere aandacht te geven. Op die manier blijft het bijzondere karakter van dit gebied behouden voor alle inwoners en toekomstige generaties.’ Alders voert de regie en zal inventariseren wat er nodig is aan investeringen om de plannen te bewerkstelligen.

Handreiking
Om erfgoed te beheren en behouden zijn veel partijen betrokken. Door samen op te trekken denken de overheden meer te kunnen bereiken dan afzonderlijk. Het programma moet nog verder uitgewerkt worden, maar als één van de eerste opdrachten wordt een speciale handreiking voor de eigenaren en gebruikers van gebouwd erfgoed geschreven. Daarin zal in heldere taal onder andere worden beschreven wat eigenaren en gebruikers van welke partijen kunnen verwachten en hoe de verschillende procedures gaan lopen.

ZORGEN OM GEVOLGEN GASWINNING

BB 26.07.2017 Groningen is bezorgd over de financiële gevolgen van de aardgaswinning voor de gemeenten. De provincie heeft Binnenlandse Zaken laten weten dat het gaswinningsdossier van aanzienlijke invloed is dan wel kan zijn op de financiële positie van de gemeenten in het aardbevingsgebied.

De provincie wijst op de mogelijke gevolgen van de aardbevingsproblematiek voor de onroerendezaakbelasting, het gemeentelijk vastgoed, de gemeentelijke organisatiekosten, het grondbeleid, het imago en de economische situatie. In combinatie met de bevolkingskrimp baart dat zorgen.

‘De door de gemeenten te maken kosten worden op een aantal terreinen weliswaar vergoed, maar deze vergoedingen zijn niet altijd toereikend’, zo meldt minister Plasterk van Binnenlandse Zaken de Tweede Kamer in het verslag over het financieel toezicht op de gemeenten.

Moeilijk
Uit de brief blijkt dat de gemeenten er ­financieel gezien over het algemeen beter voorstaan dan in de voorgaande jaren. Noord-Brabant merkt op dat er in de Brabantse gemeenten weinig nieuwe bezuinigingen en taakstellingen worden geraamd. Wel wordt in hetzelfde verslag aangegeven dat gemeenten de taakstellingen in het sociaal domein als moeilijk zien en er niet zeker van zijn dat ze in staat zijn die te halen.

Weliswaar was er over 2015 doorgaans sprake van overschotten, maar die kunnen niet zonder meer worden doorgetrokken vanwege de vele onzekerheden. Daarnaast lopen de rijksbezuinigingen op de integratie uitkering Sociaal Domein in het gemeentefonds tot en met 2020 nog op.


Dagblad van het Noorden brengt digitaal monument uit voor vernield Groningen

VK 21.07.2017 Dagblad van het Noorden gaat gesloopte en met sloop bedreigde panden vastleggen in een database. ‘Het Verdwenen Groningen’ heet het project. ‘Het is een digitaal monument, om niet te vergeten wat verdwenen is.’

Het leest als een kleine rouwadvertentie: ‘Hoofdstraat 33, ’t Zandt, 1900 -2016. Het woonhuis verzakte vooral aan de achterkant door de gevolgen van de gaswinning. De NAM probeerde de bewoners eerst uit te kopen. Later stelde de NAM voor het pand te slopen en op dezelfde plek een nieuw huis te bouwen. De sloop begon aan het begin van 2016. Een jaar later konden de bewoners in hun nieuwe woning.’

Tientallen gebouwen in Groningen werden de afgelopen jaren gesloopt. Noodgedwongen: ze waren beschadigd en onveilig geworden door de gaswinning. Maar vaak verdwenen de panden stilletjes uit het landschap, zegt Dagblad van het Noorden-journalist Maaike Wind.

‘De aardbevingen zijn heel ingrijpend voor Groningen. Maar er is nu geen goed beeld van wat er verdwijnt.’ Gemeenten, de provincie, Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders – niemand houdt het precies bij. En de NAM is terughoudend met het verstreken van informatie. ‘Toen dachten wij: dan moeten wij het als regionale krant maar doen.’

Het Verdwenen Groningen

Vaker dan gedacht is verstevigen van woningen geen optie en draait het uit op sloop en nieuwbouw…

Het Verdwenen Groningen’ heet het project van Dagblad van het Noorden. Gesloopte en met sloop bedreigde panden worden vastgelegd in een database. Een kort in memoriam met een foto onttrekt de gebouwen aan de vergetelheid. ‘Het is een digitaal monument, om niet te vergeten wat verdwenen is.’

De teller staat inmiddels op 47. Het overzicht is zeker nog niet compleet, zegt Wind, die Groningers oproept de krant te helpen. ‘We hebben de afgelopen uren alweer dertig tips gekregen.’ Bovendien komt de versterkingsoperatie nu pas op gang. Vaker dan gedacht is verstevigen van woningen geen optie en draait het uit op sloop en nieuwbouw, zoals recent in Middelstum en Appingedam. ‘Het bestand zal zeker groeien.’

Het betreft niet alleen beeldbepalend historisch erfgoed of karakteristieke boerderijen, maar ook tientallen ‘gewone’ rijtjeshuizen. Soms hele straten. Zoals in Loppersum, waar vorig jaar de eerste Jarino-woningen tegen de vlakte gingen. Wind: ‘Daar hebben mensen ook jaren gewoond, hun kinderen opgevoed, herinneringen aangemaakt. In al die huizen zit een verhaal.’

Meer artikelen over de aardbevingsschade in Groningen !!

Hier vindt u een overzicht van alle relevante artikelen over de aardbevingsschade in Groningen.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN

Groningen: inventarisatie schade

Telegraaf 21.07.2017  Inspecteurs gaan het komende halfjaar op pad om bij zo’n 2100 adressen in Groningen de schade door aardbevingen in kaart te brengen. Dat hebben het Centrum Veilig Wonen (CVW) en de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) gemeld.

„Sinds 31 maart is het aantal schademeldingen flink opgelopen. Ondertussen zijn de gesprekken over het nieuwe schadeprotocol nog steeds in volle gang”, aldus coördinator Hans Alders. „Het is onduidelijk wanneer het protocol gereed is, maar om mensen niet langer te laten wachten, willen we alvast starten met het opnemen van schades.”

Alders noemt het een flinke klus. Maar de inspecteurs komen volgens hem beslagen ten ijs. Ze moeten minimaal tien jaar ervaring hebben met het opnemen van schades en een civieltechnische of bouwkundige opleiding hebben afgerond. Uiteindelijk zal het nog op te richten Instituut Mijnbouwschade de zaken gaan beoordelen.

Onafhankelijke commissie

In maart is besloten dat de NAM, de Nederlandse Aardolie Maatschappij, niet meer betrokken is bij de afhandeling van bevingsschade maar een onafhankelijke commissie.

Uit onderzoek dat de TU Delft in opdracht van Alders heeft uitgevoerd blijkt ondertussen dat 49 procent van de inwoners van de aardbevingsgemeenten het nu een gunstig moment vindt om een woning te kopen. Het vertrouwen is flink toegenomen ten opzichte van 2015. Dat komt niet alleen door de gunstige economische situatie en de lage hypotheekrente maar ook omdat het werk van de Nationaal Coördinator aan dit vertrouwen bijdraagt, concluderen de Delftse onderzoekers.

Nationaal Coördinator start weer met opnemen bevingsschade Groningen

NU 21.07.2017 Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders heeft opdracht gegeven de schademeldingen van Groningers in het aardbevingsgebied, weer op te nemen.

De schade-inspecteurs van Centrum Veilig Wonen (CVW) zullen bij ruim tweeduizend adressen langsgaan, laat Alders vrijdag weten.

Dit proces was sinds 31 maart stil komen te liggen, toen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) uit het systeem van schadeafhandeling werd gezet. Hierop moest een nieuw protocol gemaakt worden, dat als handboek geldt voor hoe de schademeldingen van Groningers die scheuren in hun huizen hebben, worden afgehandeld.

Gezien dit protocol er nog niet is, zullen de schades nog niet beoordeeld worden. “Om mensen niet langer te laten wachten, willen we alvast starten met het opnemen van schades”, aldus Alders. De verwachting is dat het opnemen van de meldingen ongeveer een half jaar zal duren.

Schadeafhandeling

Alders laat weten dat de inspecteurs minstens tien jaar ervaring moeten hebben alvorens ze huizen met schade mogen controleren. Bewoners kunnen, nadat een verslag is opgemaakt, aanpassingen doorgeven. Pas wanneer het schadeprotocol gereed is, zal gekeken worden welk schadebedrag wordt toegekend aan de bewoner.

In de afgelopen maanden hebben verschillende partijen, waaronder de provincie en de belangenvereniging de Groninger Bodem Beweging (GBB) en de Groningse gemeenten, deelgenomen aan de gesprekken voor het opstellen van het nieuwe protocol. Hierin staat voorop dat gaswinner NAM geen bepalende rol mag hebben, wegens belangenverstrengeling.

Eind augustus worden de gesprekken voor het nieuwe protocol hervat. 

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Bevingen

Door het winnen van gas in de Groningse provincie, dat gedaan wordt door de NAM, vinden de afgelopen jaren met regelmaat aardbevingen plaats. Deze zorgen onder andere voor scheuren in de huizen.

Minister Henk Kamp (Economische Zaken) heeft daarom besloten dat per oktober slechts 21,6 miljard kuub uit de grond mag worden gepompt. In 2014 was dit nog 42 miljard.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

Plan voor behoud erfgoed in aardbevingsgebied Groningen vastgelegd

Belangenverenigingen Groningen ontevreden over concept schadeprotocol

November oordeel gaswinning

Telegraaf 14.07.2017 De tegenstanders van de gaswinning in Groningen moeten nog zeker tot november wachten op een oordeel van de Raad van State over hun bezwaren en eisen. De hoogste bestuursrechter streeft ernaar in de eerste helft van die maand uitspraak te doen.

Dat betekent dat de aangevochten gasbesluiten van demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken al zijn ingegaan. Hij bepaalde dat de NAM vanaf 1 oktober jaarlijks 21,6 miljard kubieke meters gas omhoog mag halen uit de Groningse gasvelden. Het besluit geldt voor de komende vijf jaar.

De afgelopen twee dagen legden inwoners, belangen- en milieuclubs en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) hun standpunten neer bij de Raad. De Groningers willen veel minder gaswinning of zelfs stopzetting. Ze wijzen op de aardbevingen die worden veroorzaakt door de winning. Veel bewoners worden ziek van de spanning en zijn boos over de trage acties van de NAM en de overheid.

De NAM vindt 21,6 miljard kuub juist te weinig, omdat Kamp vorig jaar nog had bepaald dat er 24 miljard kuub mocht worden gewonnen. Hij besloot tot een verlaging van 10 procent na een reeks lichte aardbevingen bij Loppersum.

LEES MEER OVER;  AARDBEVINGEN GRONINGEN NAM KAMP,NOVEMBER

‘Gasbesluiten Kamp zorgvuldig’

Telegraaf 13.07.2017  Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken heeft zijn besluiten om de gaswinning te beperken, zorgvuldig voorbereid en deugdelijk gemotiveerd. Hij baseerde die op de meest actuele kennis en inzichten en doet daarmee recht aan de betrokken belangen.

Dat betoogde landsadvocaat Hans Besselink donderdag voor de Raad van State. De besluiten van Kamp liggen onder vuur van bewoners én van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). De bewoners vinden de vermindering van de gaswinning niet ver genoeg gaan, terwijl de NAM het juist niet eens is met een recente extra beperking met 10 procent.

ZIE OOK: ’Zieke’ Groningers hekelen overheid om gas

Kamp had vorig jaar een winning van maximaal 24 miljard kubieke meter gas per jaar vastgesteld. Maar na een relatief groot aantal lichte aardbevingen bij Loppersum, haalde hij daar onlangs 10 procent van af. Volgens de NAM leidt dat tot onduidelijkheid, aldus directeur Gerard Schotman.

’Onwenselijke situatie’

Volgens de NAM-directeur heeft de minister een onwenselijke situatie gecreëerd. „De NAM mag door met de gaswinning maar niet duidelijk is of het veilig is, ook zonder die 10 procent. Dat maakt onzeker”, aldus Schotman. Hij wees erop dat een gelijkmatige winning ook belangrijk is voor de veiligheid.

Maar de landsadvocaat verwees naar een alarmeringssysteem. De minister kan ingrijpen als blijkt dat bepaalde grenswaarden voor aardbevingen op een bepaalde plek te hoog worden.

Productie verlaagd

Kamp heeft niet gewacht tot de grenswaarde daadwerkelijk bereikt werd, maar de productie meteen 10 procent verlaagd. De minister vond dit om meerdere redenen gerechtvaardigd en blijft ermee binnen de afspraken, aldus zijn advocaat.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN HENK KAMP RAAD VAN STATE HANS BESSELINK NAM

Groningers ‘ziek’ van gas

Telegraaf 13.07.2017 Veel Groningers worden letterlijk ziek van alle onzekerheid over de aardbevingen en de gevolgen ervan. Het psychisch leed wordt nog eens versterkt door omslachtige procedures om hun huizen te verstevigen of schade vergoed te krijgen, als ze dat al krijgen.

Een trits aan bewoners kwam donderdag woorden te kort om hun ongenoegen te uiten tegenover de rechters van de Raad van State. Hun pijlen richtten zich vooral op de houding van de overheid: gesol, rare fratsen, proefkonijnen.

’Almachtige overheid’

Ze hekelden de „almachtige” overheid, die eigenlijk voor haar burgers dient op te komen. Maar het tegendeel gebeurt in Groningen. Economische belangen zijn te veel verweven met de belangen van de Staat, stelden ze.

„Het enige dat wij vragen is dat ook in Groningen alle wetten en internationale verdragen van toepassing zijn, aldus een inwoonster van dorp Leermens, in het aardbevingsgebied.

’Gebeurt te weinig’

Als dat gebeurt, zouden bewoners niet zo aan hun lot worden overgelaten. Want ondanks alle onderzoeken, rapporten, plannen en besluiten, gebeurt er nog veel te weinig voor de betrokkenen, vinden ze. Schade wordt zo min mogelijk vergoed, of te laat. Huizen zijn nog amper verstevigd terwijl dat binnen vijf jaar zou gebeuren.

De meeste bewoners die aan het woord kwamen, vinden dat de gaswinning terug moet naar nul, omdat nog steeds niet duidelijk is wat de gevolgen zijn van aanhoudende gaswinning. Onderzoeken bieden daarover geen zekerheid.

’Onzalig’

Demissionair minister Henk Kamp (Economische Zaken) heeft weliswaar de gaswinning verminderd, maar dat is in hun ogen niet genoeg. Bovendien vinden ze het „onzalig” dat dit besluit vijf jaar lang geldt.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN GAS STAAT RAAD VAN STATE HENK KAMP

Behoefte gas niet goed onderzocht

Telegraaf 13.07.2017 De gaswinning in Groningen kan wel degelijk fors verder omlaag. De echte behoefte aan Nederlands gas in binnen- en buitenland is in alle onderzoeken maar weinig aan bod gekomen. En dat is opmerkelijk als de overheid haar gasbesluiten alleen baseert op ’de leveringszekerheid’, betoogde advocaat Jewan de Goede donderdag bij de Raad van State.

De Goede treedt op namens de Groninger Bodem Beweging, milieuorganisaties als Milieudefensie en 51 gedupeerden van de gaswinning. De winning leidt tot aardbevingen en de verwachting is dat die de komende jaren toenemen in aantal en kracht, blijkt uit onderzoeken.

Volgens De Goede heeft minister Henk Kamp (Economische Zaken) niet in beeld gebracht of – vooral buitenlandse – afnemers met minder gas toekunnen, eventueel tijdelijk. Dat kan miljarden kubieke meters gas schelen. De afgelopen tijd was de levering aan deze grootafnemers zelfs hoger dan gepland, stelde hij.

’Geen vaststaand gegeven’

Volgens de advocaat ziet de demissionair minister de behoefte aan gas ten onrechte als een vaststaand gegeven. Zo heeft de minister ook niks concreets gedaan om met zijn allen minder afhankelijk te worden van Gronings gas. Daarvoor zijn verschillende maatregelen mogelijk, aldus De Goede.

Kamp heeft onlangs vastgesteld dat per jaar 21,6 miljard kuub gas mag worden gewonnen, de komende vijf jaar. De NAM zelf verzet zich daar overigens ook tegen, omdat Kamp eerst nog 24 miljard toestond. Daardoor is nu onduidelijkheid gecreëerd, vindt de NAM.

’Falende beleid’

De Goede pleit voor 12 tot maximaal 15 miljard kuub gas per jaar. Hij hekelde het „falende beleid” dat leidt tot grote schade, psychisch leed en een voortdurende dagelijkse onzekerheid. Deze „onaanvaardbare situatie” voor de Groningers is volgens hem in strijd met de mensenrechten.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN GASWINNING GRONINGENNAM

Strijd tegen besluit gaswinning

Telegraaf 13.07.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) strijdt donderdag sámen met de inwoners van Groningen en milieuorganisaties tegen het gaswinningbesluit van minister Henk Kamp van Economische Zaken. De minister besloot om de gaswinning vanaf oktober met 10 procent te verlagen.

Tegen dit instemmingbesluit zijn twintig beroepschriften ingediend, waaronder die van de provincie Groningen samen met de Veiligheidsregio Groningen en een groot aantal Groningse gemeenten en waterschappen. Deze worden donderdag en indien nodig vrijdag door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State behandeld.

Hoewel de partijen aan dezelfde kant staan, namelijk tegenover de minister, zijn de motieven niet gelijk. De NAM stelt dat de minister onduidelijkheid heeft geschapen door binnen een jaar de veiligheidsnormen te veranderen. Milieuorganisaties denken daar anders over. Zij menen dat de NAM het veiligheidsargument misbruikt om te voorkomen dat de gaskraan dicht moet.

De Raad van State streeft ernaar binnen enkele maanden uitspraak te doen.

NCG inspecteert alle panden kern aardbevingsgebied Groningen

NU 07.07.2017 Alle 23.500 panden in de kern van het aardbevingsgebied zullen in vijf jaar tijd door de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) geïnspecteerd gaan worden. Dit jaar zullen er vijfduizend inspecties plaatsvinden.

Dit staat in een addendum (toevoeging) op het Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen 2017-2021 waarmee het Kabinet vrijdag heeft ingestemd. De NCG maakte dit vrijdag in een persbericht bekend.

De inspecties van zorgpanden worden ook uitgebreid. Het gaat om ongeveer zeventig zorggebouwen. NCG gaat onder andere verpleeghuizen, verzorgingshuizen, woongemeenschappen en dagbestedingen inspecteren.

Deze gebouwen staan in de kern van het aardbevingsgebied en in Bedum, Siddeburen en Delfzijl. In de loop van 2018 moet duidelijk zijn of deze gebouwen aardbevingsbestendig zijn.

Snelle resultaten

Ook wordt er een alternatieve beoordelingsmethode getest, die mogelijk sneller is dan de huidige. De methode is van de Italiaanse professor Calvi. Deze is eerder gebruikt bij het beoordelen van een aantal kerken in het aardbevingsgebied, met snelle resultaten. Om de methode te testen, gaat NCG ongeveer 52 kerken in de kern van het aardbevingsgebied met deze methode onderzoeken.

Zo hoopt NCG te kijken of deze methode geschikt is voor andere gebouwen. De inspecties van kerken heeft geen gevolgen voor het tempo van inspecties van woningen. Omdat er met een alternatieve methode wordt gewerkt, voeren andere inspectiebureaus het werk uit.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

Zuid-Holland is tegen gasboringen: ‘Geen Groningse toestanden’

OmroepWest 29.06.2017 Een meerderheid in de Provinciale Staten is tegen gasboringen in Zuid-Holland. Alleen VVD en PVV zijn wel voorstander van boren. In het voorstel van de SP waarover werd gestemd staat dat de Staten tegen gaswinning in Zuid-Holland zijn en vóór het opwekken van Duurzame energie.

De partijen zijn bezorgd over de plannen voor mogelijke gasboringen in het Midden-Delfland en in de gemeente Bodegraven-Reeuwijk. Gedeputeerde Han Weber van milieu moet deze zorgen nu kenbaar maken bij het Rijk. De provincie Utrecht heeft zich eerder al uitgesproken tegen de gaswinning bij Bodegraven-Reeuwijk.

De fracties van SP, GroenLinks, PvdD, 50Plus, PvdA, SGP en CU, CDA en D66 vinden dat gaswinning niet past binnen de Zuid-Hollandse doelstelling op het gebied van het verduurzamen van de energievoorziening. Gaswinning onder bewoond gebied is dus ook geen optie vindt Lies van Aelst van de SP: ‘We hebben allemaal gezien wat er in Groningen is gebeurd. We moeten ons niet als makke lammetjes naar de slachtbank laten leiden.’

LEES OOK: VVD Zuid-Holland: ‘Klimaatverandering is complottheorie’ 

Meer over dit onderwerp: PROVINCIALE STATEN AARDGASBORINGEN

Verder:

Komt die kuil in de vloer nou door aardbevingen of niet?

Trouw 05.07.2017 Het is niet eenvoudig om aardbevingsschade op de Nam te verhalen. Vaak is er een uitspraak van een arbiter voor nodig om een geschil te beslechten.

Het huis van Gerhard van der Slijk in Slochteren hangt vol met briefjes. Het lijkt op een plaats delict met genummerd bewijsmateriaal: wat is er gebeurd met deze muren, deze vloeren?

De woning staat deze ochtend centraal in een zitting bij de Arbiter Bodembeweging, een soort Rijdende Rechter voor aardbevingsschade. Die doet, op initiatief van de Nationaal Coördinator, sinds mei 2016 uitspraak als bevingsgedupeerden en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam) er samen niet uitkomen.

Op de briefjes staan boodschappen waar de goede verstaander onmiddellijk data, epicentra en scores op de Schaal van Richter in herkent: ‘Hellum, 30-9-2015, 3.1.’ ‘Slochteren, 27-5-2017, 2.6.’ Hoe het werkt: gedupeerden melden hun schade bij het Centrum Veilig Wonen (CVW). Dat stuurt een expert langs om te kijken of de schade aardbevingsgerelateerd is.

Als bewoners het niet met de expert eens zijn, kunnen ze een contra-expert inschakelen. Komen de partijen er ook dan nog niet uit, dan kan de arbiter in beeld komen. De zes arbiters zijn gepensioneerde rechters die ter plaatse komen kijken en daarna zitting houden in een geïmproviseerde rechtszaal, meestal het dichtstbij gelegen gemeentehuis.

De complete delegatie – arbiter, secretaris, CVW-begeleider én ‘zijn’ schade-expert, de bewoner en zíjn schade-expert – posteert zich voor het raam voor de beste lichtinval. Ter discussie staat de ‘kuil’ in de visgraatparketvloer. Bevingsschade, zegt Van der Slijk. Niet, zegt het CVW. Moeilijke blikken, geklop op muren, geklik van camera’s. En dan verhuist het circus naar het gemeentehuis, naar een zaal waar koffiekopjes klaarstaan met de afbeelding van een gasmolecuul erop, als symbool voor de gemeente Slochteren.

Slochteren © Sander Soewargana

Houten vloeren aan de wandel

De arbiter is een rijzige, grijze dame die zich voornaamloos voorstelt als ‘mevrouw Boon’ en routineus de aanwezigen overzichtelijk schikt rondom de hoefijzervormige tafelopstelling. Van der Slijk woonde eerst in Loppersum, vertelt hij, maar hij wilde de aardbevingen ontvluchten, en in 2011 verhuisden hij en zijn gezin naar Slochteren.

Toen twee jaar later zijn vrouw overleed wilde hij het huis verkopen, maar ‘Schildwolde 11-3-2014, 2.3’ gooide roet in het eten. De gevels scheurden, de ruiten braken. En er was die kuil in de vloer. De schade-expert namens het CVW – die ‘gezien de gevoeligheid van het aardbevingsdossier’ niet met zijn naam in de krant wil – wijst erop dat de parketvloer nergens anders schade heeft; het parket volgt de ondervloer, is nergens losgeknapt. “Aardbevingen geven beweging, maar niet alleen in het midden. Als het bevingsschade was, zou je beweging vanuit de hoek of de zijkant verwachten.”

Maar Wim Lagerman, Van der Slijks schade-expert, vindt het volstrekt logisch dat schade aan de muren doorwerkt op de vloer. “En dat het hout niet stuk is, zegt niets. Hout geeft mee. De tegels in de keuken zijn wél gebarsten.” De schade was er nog niet toen hij het huis kocht, vertelt Van der Slijk. De schade-expert: “Maar zie je dat bij een eerste opname?

Dit is een gevaarlijke uitspraak voor mij, hoor”, lacht hij ongemakkelijk. In 2012 liet hij een kastenwand maken, houdt de bewoner vol, en toen was er nog niets aan de hand. “Een vloer gaat niet uit zichzelf aan de wandel.”

Is er een mogelijkheid dat de heren er samen uit komen, vraagt mevrouw Boon als iedereen zijn zegje heeft gedaan? Van der Slijk stelt voor dat al zijn schade wordt teruggebracht naar ‘de staat van vóór het evenement’.

Het bedrag dat hij van Nam en CVW kreeg voor eerder geleden schades, stort hij terug. Hij krijgt een ondertekende inventarisatielijst met alle schade om aan het koopcontract toe te voegen: zo kan een eventuele koper geen aardbevingsschade als verborgen gebreken op hem verhalen, noch dezelfde schade voor een tweede keer bij de Nam claimen. En de Nam vergoedt al zijn misgelopen inkomsten.

“Stuur maar op”, zegt de CVW-begeleider. Hij belooft ernaar te kijken – ook naar Van der Slijks andere lopende schades. Ze zeggen toe de arbiter binnen drie weken te melden of ze tot een oplossing komen. Zo niet, dan volgt alsnog een uitspraak.

Onafhankelijk fonds voor gedupeerden

Groningers die schade hebben geleden door de gaswinning kunnen in de toekomst een beroep doen op een onafhankelijk fonds. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam), die het gas wint, is niet langer verantwoordelijk voor de uitbetaling van schadevergoedingen, aldus minister Henk Kamp (Economische Zaken) gisteren.

 2017-07-04 17:23:46 DEN HAAG - Demissionair minister Henk Kamp (Economische Zaken) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de schadeafhandeling van de aardbevingsschade in Groningen.

Fonds voor schade bevingen

Telegraaf 04.07.2017 Groningers die schade hebben geleden door de gaswinning kunnen in de toekomst een beroep doen op een onafhankelijk fonds. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), die het gas wint, is straks niet langer verantwoordelijk voor de uitbetaling van schadevergoedingen, liet minister Henk Kamp van Economische Zaken dinsdagavond weten. De NAM blijft wel het benodigde geld opbrengen.

Hoeveel geld het fonds krijgt en hoe het er precies gaat uitzien is nog niet uitgewerkt, zei Kamp in de Tweede Kamer. Hij beloofde bij de voorbereidingen de suggestie van de Kamer mee te nemen ook te kijken naar immateriële schade en naar de waardedaling van woningen in het gebied dat lijdt onder de aardbevingen die het gevolg zijn van de gaswinning.

Kamp benadrukte dat de NAM al niet meer beslist over de toewijzing van schadevergoeding. Een onafhankelijke commissie wordt verantwoordelijk voor het opnemen van de schade, maakte de minister al eerder bekend.

Veel partijen in de Kamer hadden op een onafhankelijk schadefonds aangedrongen. Vooral de VVD heeft nog haar twijfels en vreest bureaucratische rompslomp.

Kamp wil niet vooruitlopen op het werk van de Nationaal Coördinator Groningen, die nog aan het afhandelingsprotocol voor aardbevingsschade werkt. Hij wees allerlei voorstellen van Kamerleden daarom van de hand. De minister voelt ook niets voor het scheiden van de taken die nu nog zijn samengebracht onder het dak van zijn ministerie. Evenmin ziet hij reden om na te denken over een andere exploitant van het gasveld.

Kamp voorstander van fonds voor bevingsschade in Groningen 

NU 04.07.2017 Minister Henk Kamp (Economische Zaken) is voorstander van een speciaal fonds waaruit de schade als gevolg van de gaswinning in Groningen wordt betaald.

“Een schadefonds is een goede afronding van schadeafhandeling”, zei Kamp dinsdagavond in de Kamer tijdens een debat over de schadeafhandeling van bevingsschade.

Hoe zo’n fonds er precies uit komt te zien en hoeveel geld er voor beschikbaar is, krijgt volgens de bewindsman later vorm.

Het is in ieder geval de bedoeling dat het schadefonds onafhankelijk opereert en dus niet onder de vlag van de NAM, het samenwerkingsverband tussen olieconcerns Shell en ExxonMobil dat het Groningse gas wint en verkoopt.

De NAM, voluit de Nederlandse Aardolie Maatschappij, blijft wel financieel verantwoordelijk voor de bevingsschade. “We zullen het nader moeten uitwerken”, wilde Kamp er inhoudelijk alleen over kwijt.

VVD

De VVD is als een van de weinige partijen nog niet helemaal overtuigd van een schadefonds. Kamerlid André Bosman is het eens dat gedupeerde Groningers financieel gecompenseerd moeten worden, maar vreest voor extra bureaucratie wanneer de overheid een pot met geld beschikbaar stelt.

“Het is de vraag of een schadefonds de meest slimme manier is”, aldus Bosman.

Andere partijen zien zo’n fonds juist liever vandaag dan morgen verschijnen. Volgens PvdA-Kamerlid Henk Nijboer is het Rijk de enige partij die deze taak van de NAM kan overnemen. De financiële middelen worden wat Nijboer betreft onbeperkt.

Schadeafhandeling

De NAM is sinds 31 maart dit jaar niet meer verantwoordelijk voor de schadeafhandeling in het bevingsgebied. Dat was een vurige wens van de Groningers. Ook de Tweede Kamer drong hierop aan.

Een nieuw schadeprotocol moest er voor 1 juli zijn, maar die deadline werd niet gehaald. Niet alle bestuurlijke en maatschappelijke partijen in de provincie zijn het eens over de precieze vorm. Een hard gelag voor de Groningers die sinds april geen schade meer kunnen melden. Kamp schreef eerder al naar de Kamer de vertraging te betreuren.

Volgens het kabinet zijn er sinds 2012 ongeveer 80.000 schademeldingen gedaan waarvan er zo’n 67.000 met goedkeuring van de bewoners zijn afgehandeld.

Dicht

Per oktober wordt de gaskraan verder dichtgedraaid van 24 miljard kuub naar 21,6 miljard. Kamp nam het winningsadvies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) in april dit jaar over.

Voor sommige partijen gaat dit echter niet ver genoeg. SP en Partij voor de Dieren pleiten voor een verdere verlaging naar 12 miljard kuub voor de korte termijn. De gaskraan moet helemaal dicht zodra dit mogelijk is, vinden zij.

Andere partijen staan ook sympathiek tegenover verdere verlaging, maar D66 houdt de partijen voor dat een nieuw maximum nog onvoldoende wetenschappelijk is onderbouwd.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

Protocol beving heet hangijzer

Telegraaf 04.07.2017 De Tweede Kamer voert dinsdag een kritisch debat met minister Henk Kamp (Economische Zaken) over de schadeafhandeling veroorzaakt door aardbevingen in Groningen.

Heet hangijzer is het beloofde nieuwe schadeprotocol over hoe er precies moet worden omgegaan met de schade aan gebouwen in de gebieden waar gas wordt gewonnen. Dit protocol had er al moeten zijn, maar is er nog steeds niet. Veel Kamerleden zijn daar boos over.

Over de situatie van Groningen kwam deze week weer veel nieuwe informatie boven tafel. Onderzoekers aan de Rijksuniversiteit Groningen stelden bijvoorbeeld vast dat inwoners geestelijke schade lijden, met dagelijkse hinder zoals stressverschijnselen. Daarnaast maakte een VN-comité duidelijk dat het vraagtekens zet bij de gang van zaken.

De VN dringt erop aan dat de Nederlandse overheid zich moet inzetten om zowel veiligheid van huizen als mensen te garanderen. Wie schade oploopt moet netjes schadeloos gesteld worden, zo klinkt het.

Volg het debat via onze verslaggever Alexander Bakker.

Tweets door ‎@alexanderbakker

VN eist dat Nederland veiligheid Groningers in gaswinningsgebied waarborgt

NU 03.07.2017 De Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties eist dat Nederland maatregelen neemt om de veiligheid van de Groningers te waarborgen.

Ook zouden de Groningers ‘gepaste compensatie’ moeten krijgen voor de schade veroorzaakt door de gaswinning in hun gebied. Dit is te lezen in een rapport dat de VN heeft gepubliceerd.

De VN dringt ook ernstig aan op het voorkomen van verdere schade in Groningen. Hier valt volgens de commissie zowel fysieke schade aan de huizen onder, als geestelijke schade zoals stress die de gaswinning bij de Groningers veroorzaakt.

In april van dit jaar is belangenvereniging De Groninger Bodem Beweging in gesprek gegaan met de mensenrechtencommissie. “Het gaat er vooral om of we veilig kunnen wonen en leven”, zei een woordvoerder van de GBB eerder.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Aardbevingen

Door het winnen van gas in de Groningse provincie, vinden de afgelopen jaren regelmatig aardbevingen plaats. Deze zorgen voor beschadigde huizen. Ook heeft onderzoek aangetoond dat Groningers last krijgen van stress als gevolg van de bevingen.

Kamp besloot daarom in 2015 de gasproductie te verlagen naar 24 miljard kuub. In 2014 werd nog 42 miljard kuub uit de bodem gepompt. Als het nieuwe besluit wordt doorgevoerd, zal de gaswinning op 21,6 miljard kuub komen te liggen.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij, verantwoordelijk voor de gaswinning in het gebied, heeft echter beroep aangetekend tegen het terugdraaien van de gaswinning. De Raad van State buigt zich op 13 en 14 juli over het beroep.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

Groningers melden gaswinningsschade minder vaak om gedoe bij procedure

Nieuw schadeprotocol gaswinning Groningen niet op tijd af

Kamp niet in beroep tegen strafrechtelijk onderzoek gaswinning NAM

AD 03.07.2017 Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken gaat niet in beroep tegen het besluit dat het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek moet instellen naar de aardbevingsschade. Die is ontstaan als gevolg van gaswinning door de NAM.

Dat schrijft Kamp vanmorgen aan de Tweede Kamer in reactie op vragen van GroenLinks. ,,Omdat gerechtelijke procedures wat mij betreft niet de manier zijn om deze problematiek in Groningen op te lossen, heb ik besloten om af te zien van het zelf instellen van hoger beroep tegen dit vonnis”, schrijft Kamp, die stelt dat ,,rechtszaken over onveiligheid en teleurstelling in de Staat alleen maar verliezers kennen”.

Het OM zei eerder de NAM niet te willen vervolgen voor de aardbevingsschade, maar het Hof Arnhem-Leeuwarden besloot dat dat wel moest gebeuren. Het hof stelde vast dat er aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan ‘het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is’. Het gaat specifiek om schade in de periode tussen 1 januari 1993 en 14 april 2015 in de provincie Groningen. De minister schaart zich nu dus achter die uitspraak.

Schade

De zaak is aan het rollen gebracht door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. Inmiddels wonen ruim 100.000 mensen in een huis met bevingsschade, blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Een kwart heeft zelfs meer dan eenmaal schade gehad, waardoor ze zich niet meer veilig voelen in hun eigen huis. Een deel van de Groningers heeft psychische klachten hierdoor.

De juristen die namens de Groninger Bodem Beweging om deze strafrechtelijke vervolging hadden verzocht, reageerden verheugd op ‘deze historische beslissing’ van het hof.

Lees ook: tien vragen over de gaswinning.

Groningers melden minder schade

Telegraaf 03.07.2017 Groningers die schade hebben opgelopen door gaswinning, melden dat steeds minder vaak bij het Centrum voor Veilig Wonen. Dat komt onder meer doordat ze negatieve verwachtingen hebben over de afhandeling, blijkt uit een panelonderzoek van Gronings Perspectief, in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen.

In het maandag gepubliceerde rapport staat dat 18,1 procent van de respondenten schade niet of deels had gemeld. Tijdens een meting begin 2016 was dat percentage 11 procent. Grotendeels zijn het oude schadegevallen die nog altijd niet zijn gemeld. Maar ook van het het aantal nieuwe schadegevallen, maakte ruim een kwart geen melding van de schade.

Volgens de ondervraagden is de voornaamste reden om de schade niet te melden ’het gedoe, gezeur en de onzekere uitkomsten’ van zo’n procedure. In totaal deden 2351 mensen mee aan het onderzoek. Begin 2016 waren dat er 3939.

De onderzoekers concluderen tevens dat de schade leidt tot psychische klachten en stress. De schade belemmert mensen in hun dagelijks functioneren op het werk en tijdens andere activiteiten. Gezondheidsklachten spelen vooral bij bewoners van huizen met meervoudige schade door bevingen.

„We zien dat de klachten over gezondheid nog steeds toenemen”, zeggen onderzoeksleiders Tom Postmes en Katherine Stroebe van de Rijksuniversiteit Groningen. Ze spreken van een maatschappelijk probleem „dat we iedere meting groter zien worden. Het gaat om de gezondheid van heel veel mensen.”

Volgens de onderzoekers is een speciale aanpak nodig voor dit probleem. Hoe Groningers veiligheid en gezondheid ervaren zou daarin centraal moeten staan, menen ze.

Dwangsom van miljoenen dreigt voor NAM na slecht rapport Waddenzee

NU 03.07.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) hangt een fikse dwangsom boven het hoofd. Het bedrijf heeft een studie over de effecten van gaswinning onder de Waddenzee ingeleverd die door de Inspecteur-generaal der Mijnen (IGM) als onvoldoende is beoordeeld.

De NAM krijgt tot 31 oktober om een beter onderzoek in te leveren. Als dat niet lukt gaat de dwangsom lopen die kan oplopen tot maximaal 3 miljoen euro.

“De IGM gaat tot deze dwangmaatregel over omdat hij vindt dat de studie die begin dit jaar is ingediend, echt voldoende had kunnen en moeten zijn”, aldus een verklaring van de Staatstoezicht op de Mijnen maandag.

De studie is nodig om de effecten van gaswinning op de bodemdaling op lange termijn te kunnen voorspellen. Als die effecten negatief of onzeker zijn kan de minister van Economische Zaken de gaswinning aanpassen of stopzetten.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Nieuw schadeprotocol gaswinning Groningen niet op tijd af 

NU 30.06.2017 Het nieuwe protocol dat gebruikt moet worden bij de afhandeling van de gaswinningsschade in de provincie Groningen, is niet op de deadline van 1 juli af.

Alle betrokkenen vinden dat er meer tijd nodig is om een goed protocol op te stellen, maakte de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders vrijdag bekend.

Het protocol geldt als handboek voor hoe de schademeldingen van Groningers die scheuren in hun huizen hebben, worden afgehandeld. Voor 31 maart werd de schadeafhandeling geregeld door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), maar zij werden op afstand gezet vanwege belangenverstrengeling.

Hierdoor zijn op dit moment ongeveer 1.750 schademeldingen onbehandeld. Volgens Alders moet daarom zo spoedig mogelijk worden gestart met de beoordeling van deze meldingen. Hij streeft ernaar het schadeprotocol in de komende weken gereed te maken.

NAM

Alders heeft in de afgelopen maanden een onafhankelijke commissie schade (OCS) in het leven geroepen, die de rol van de schadeafhandeling op zich moest nemen. Verschillende partijen, waaronder de provincie en de belangenvereniging de Groninger Bodem Beweging (GBB) en de Groningse gemeenten, namen deel aan de gesprekken voor het opstellen van het nieuwe protocol.

Hierbij stond voorop dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) geen bepalende rol meer zou hebben in het proces van schadeafhandeling. “Hiermee wordt recht gedaan aan de mensen in Groningen die veel te lijden hebben gehad en nog te lijden hebben van de door gaswinning veroorzaakte aardbevingsproblematiek”, zei minister Henk Kamp (Economische Zaken) eerder.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Schade

Door het winnen van gas in de Groningse provincie, dat gedaan wordt door de NAM, vinden de afgelopen jaren regelmatig aardbevingen plaats. Deze zorgen voor beschadigde huizen.

Kamp besloot daarom de gasproductie te verlagen. Per oktober mag slechts 21,6 kuub uit de grond worden gepompt. In 2014 was dit nog 42 miljard. De NAM is overigens tegen dit besluit in beroep gegaan. de Raad van State buigt zich hier op 13 en 14 juli over.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

Zestig Groningse scholen verbouwd vanwege risico bij aardbevingen

Tweede Kamer ontvangt gebreid deken in protest gaswinning Groningen

NAM in beroep tegen terugdraaien gaswinning Groningen

Meer tijd nodig voor schadeprotocol

Telegraaf 30.06.2017 Hoewel het wel de bedoeling was, gaat een onafhankelijke commissie niet al op 1 juli schades aan Groningse huizen en andere gebouwen beoordelen. Groningse overheden en actiegroepen en de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) hebben meer tijd nodig voor het nieuwe schadeprotocol, zo lieten ze vrijdag weten. Het was de planning dat een nieuw protocol op 1 juli zou ingaan.

Er zijn wel ,,goede stappen gezet en een nieuw schadeprotocol komt steeds dichterbij”. Maar: ,,Alle betrokkenen vinden dat er meer tijd nodig is om ervoor te zorgen dat er een goed en gedragen protocol kan worden vastgesteld.’’

Eerder werd al afgesproken dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet meer betrokken is bij de afhandeling van schade die is veroorzaakt is door aardbevingen in de regio. De door het ministerie van Economische Zaken aangestelde coördinator voert de regie over de afwikkeling van de schades. De NAM, die met haar aardgaswinning de bevingen veroorzaakt, blijft wel aansprakelijk en moet betalen.

Volgens de coördinator wordt zo snel mogelijk gestart met de beoordeling van schademeldingen.

Gebreid protest tegen gas

Telegraaf 29.06.2017 Met een enorme gebreide deken van 450 vierkante meter heeft Milieudefensie donderdagmiddag in Den Haag geprotesteerd tegen de gaswinning in Groningen. Het breiwerk is aangeboden aan de Tweede Kamer. Cabaretier en geboren Groninger Freek de Jonge bood kort daarvoor zijn petitie ‘Laat Groningen niet zakken’ aan, die 210.000 keer is getekend. Bijna alle Kamerfracties hebben een ingelijst breiwerk gekregen. Alle breisels hebben gaswinning als thema.

Ruim duizend studenten, ondernemers, burgemeesters, nonnen, kunstenaars, kinderen en grootouders pakten de afgelopen maanden de breipennen op voor Groningen, als kleurrijk protest tegen het Nederlandse gasbeleid. Samen met kunstenaar Agnes Bakker maakten deze breiers samen de grootste gebreide deken van Nederland.. Met de deken roepen zij de politiek op om de gaskraan snel dicht te draaien voor Groningen en het klimaat.

In 2030 kan de gaskraan dicht zijn, zowel in Groningen als thuis, vindt Milieudefensie. Deze week maakte minister Henk Kamp (Economische Zaken) bekend dat de verplichte gasaansluiting voor nieuwbouwwoningen komt te vervallen. Het wetsvoorstel moet nog wel behandeld worden.

Bescherming scholen voor beving

Telegraaf 28.06.2017 Zestig scholen in Groningen worden verbouwd omdat de leerlingen mogelijk risico lopen bij aardbevingen. Werkzaamheden van de bouwvakkers variëren van het voegen van stenen tot het slopen van delen van het schoolgebouw en het aanbrengen van wapening.

„In zeventig procent van de gevallen gaat het om eenvoudige werkzaamheden, in dertig procent om complexere zaken waar bijvoorbeeld een bouwvergunning voor nodig is”, aldus de Nationaal Coördinator Groningen.

Op initiatief van de gemeente Groningen is in 2015 bij 120 scholen en gymlokalen in de gemeente onderzoek gedaan naar potentieel risicovolle gebouwonderdelen bij aardbevingen. Bij de helft van de gebouwen, zo is nu dus vastgesteld, zijn maatregelen nodig om de scholen veiliger te maken.

Er zijn geen acuut onveilige situaties, aldus de Nationaal Coördinator Groningen. Het werk wordt in 2017 en 2018 zoveel mogelijk buiten schooltijden uitgevoerd.

Zestig Groningse scholen verbouwd vanwege risico bij aardbevingen

NU 28.06.2017 Zestig scholen in Groningen worden verbouwd omdat de leerlingen mogelijk risico lopen bij aardbevingen.

Werkzaamheden van de bouwvakkers variëren van het voegen van stenen, tot het slopen van delen van het schoolgebouw en het aanbrengen van wapening. Dit maakt de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders woensdag bekend.

Op initiatief van de gemeente Groningen is in 2015 bij 120 scholen en gymlokalen in de gemeente onderzoek gedaan naar potentieel risicovolle gebouwonderdelen bij aardbevingen. Bij de helft van de gebouwen, zo is nu dus vastgesteld, zijn maatregelen nodig om de scholen veiliger te maken.

Er zijn geen acuut onveilige situaties, aldus de NCG. Volgens Alders zijn veel gebouwonderdelen redelijk eenvoudig aan te pakken. Het werk wordt in 2017 en 2018 zoveel mogelijk buiten schooltijden uitgevoerd.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

‘Liever geld dan veiligheid’

Telegraaf 28.06.2017 De Groninger Bodem Beweging (GBB) die opkomt voor mensen met schade als gevolg van de gaswinning in Groningen, ziet de rechtszaak van de NAM met vertrouwen tegemoet. „Dit beroep tekent hoe de NAM erin zit. Geld is belangrijker dan veiligheid. Er zijn tachtig organisaties die willen dat de norm verder omlaag gaat, alleen de NAM pleit voor verhoging”, aldus GBB-voorzitter Jelle van der Knoop.

De GBB ziet het beroep van de NAM als een koerswijziging. „Tot nu toe hebben ze zich altijd stilzwijgend geschikt in de besluiten van minister Henk Kamp. Ik verwacht dat ze vanaf nu een andere positie innemen en dat de hakken in het zand gaan bij iedere productieverlaging.”

Zie ook: NAM in beroep tegen verlaging gaswinning Groningen

De Groninger Bodem Beweging maakt zich geen zorgen over de uitkomst van de rechtszaak. „In het geheel niet. De minister was duidelijk, daar zal ook de rechter in meegaan.”

LEES MEER OVER; NAM GRONINGEN HENK KAMP

NAM in beroep tegen verlaging gaswinning Groningen: ‘Huidige norm is veilig genoeg’

VK 28.06.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) legt zich niet neer bij de door het kabinet opgelegde verlaging van de gaswinning in Groningen. Het energieconcern liet vanmorgen weten in beroep te gaan tegen het besluit van minister Kamp (Economische Zaken) om de productie met 10 procent te verminderen.

Na een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) besloot Kamp in april de gaswinning terug te schroeven van 24 miljard naar 21,6 miljard kubieke meter per jaar. Hoewel het aantal bevingen op bepaalde plekken in Groningen toeneemt, worden de veiligheidsnormen volgens de toezichthouder nog niet overschreden. Maar de minister wilde het er niet op laten aankomen.

‘Met het Wijzigingsbesluit lijkt de minister de eerder geaccepteerde kaders op het gebied van veiligheid los te laten. Dat schept fundamentele onduidelijkheid’, stelt NAM in een toelichting. ‘Wij zijn van mening dat met de huidige gaswinning wordt voldaan aan de geldende veiligheidsnorm’, zegt directeur Gerald Schotman.

Volgens het SodM bestaat er nog steeds geen duidelijkheid over wat een veilig niveau van gaswinning is. De Raad van State behandelt de zaak over twee weken. 

Behalve de NAM, gaan ook de Groninger Bodembeweging, de provincie Groningen, negentien gemeenten, de Veiligheidsregio en enkele gedupeerden gaan tegen het besluit van de minister in beroep. Zij vinden het verlaagde winningsplafond nog steeds te hoog.

Lees verder over gaswinning in Groningen

De overheid verdiende vorig jaar 2,4 miljard euro aan de winning van aardgas. Dat is de laagste opbrengst in ruim veertig jaar, volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2013 leverde aardgas nog een recordopbrengst op van 15,4 miljard euro. Sindsdien zijn de gasbaten met 85 procent gedaald.

Er moet toch een strafrechtelijk onderzoek komen naar de rol van de Nederlandse Aardolie Maatschappij  (NAM) voor het beschadigen van huizen door de gaswinning in Groningen, waardoor levensgevaar valt te duchten.

Volg en lees meer over:  PROVINCIE GRONINGEN   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   FOSSIELE BRANDSTOFFEN   ENERGIE   AARDGAS

NAM in beroep tegen terugdraaien gaswinning Groningen

NU 28.06.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaat in beroep bij de Raad van State tegen het besluit van minister Henk Kamp (Economische Zaken) om de gaswinning in Groningen per oktober terug de draaien.

Volgens de NAM is er nu te veel onduidelijkheid over de veiligheidsnorm van de gaswinning in Groningen, maakt het woensdag bekend tijdens een bijeenkomst.

Kamp besloot in april de gaswinning, die nu op 24 miljard kuub per jaar ligt, per 1 oktober met 10 procent te verlagen. Dit zou neerkomen op 21,6 miljard kuub per jaar.

De verlaging was op advies van de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Deze stelde dat dit de enige manier was om de kans op het aantal en op zwaardere bevingen te verminderen.

Veiligheid

“Er is een veiligheidsnorm voor seismisch risico vastgesteld, maar deze lijkt niet toegepast te worden in het nu genomen besluit”, aldus de NAM. 

In het wijzigingsbesluit van Kamp stond dat er geen model is dat kan voorspellen bij welk productieniveau de risico’s op aardbevingen overeenkomen met de veiligheidsnormen.

Hier is de NAM het niet mee eens, zegt Gerard Schotman, directeur van de NAM. “Deze uitspraken staan haaks op het door de overheid goedgekeurde Winningsplan, waaraan de beste wetenschappers hebben bijgedragen.”

Wat speelt rond de gaswinning in Groningen?

  • Met een grootte van 900 vierkante kilometer beslaat het Groningse gasveld ongeveer een derde van de provincie Groningen.
  • Ondanks het herhaaldelijk terugschroeven van de aardgaswinning blijft de Groningse grond beven.
  • Er zijn in 2016 in totaal 75.141 schaderapporten opgesteld voor gedupeerden met woningschade.
  • Kamer wil onafhankelijk onderzoek naar hoeveel minimaal moet worden gewonnen om aan vraag in Nederland te voldoen.

Kaders

Het gaat daarom in beroep om duidelijke kaders over de veiligheid in Groningen te krijgen. “Het is nu, als bedrijf dat verantwoordelijk is voor de gaswinning, moeilijk om hiermee om te gaan. ” NAM benadrukt dat het niet in beroep gaat omdat ze volgens het besluit van Kamp 10 procent minder gas mogen winnen.

Kamp laat aan NU.nl weten dat de NAM het recht heeft om in beroep te gaan, maar herhaalt wel dat de beslissing tot terugdraaien op advies van het SodM is geweest. “Bij het nemen van besluiten over de gaswinning vindt een weging plaats tussen de belangen van veiligheid en leveringszekerheid, waarbij de veiligheid van de inwoners van Groningen leidend is.”

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Aardbevingen

Door het winnen van gas in de Groningse provincie, vinden de afgelopen jaren regelmatig aardbevingen plaats. Deze zorgen voor beschadigde huizen en leiden ook tot stress en slapeloze nachten, zeggen de Groningers.

Kamp besloot daarom in 2015 de gasproductie te verlagen naar 24 miljard kuub. In 2014 werd nog 42 miljard kuub uit de bodem gepompt. Als het nieuwe besluit wordt doorgevoerd, zal de gaswinning op 21,6 miljard kuub komen te liggen.

De Raad van State buigt zich op 13 en 14 juli over het beroep.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

NAM in beroep tegen verlaging gaswinning Groningen

AD 28.06.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) verzet zich tegen het besluit van minister Henk Kamp (Economische Zaken) om de gaswinning vanaf oktober met 10 procent te verlagen. Het gaswinningsbedrijf stelt dat de minister onduidelijkheid heeft geschapen door binnen een jaar de veiligheidsnormen te veranderen en stapt daarom naar de Raad van State.

De gasvelden van de NAM bij Slochteren, Groningen. © Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Kamp besloot in april op advies van de Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de maximale gasproductie omlaag te brengen nadat het aantal aardbevingen in het gebied rond Groningen het afgelopen jaar weer was toegenomen.

Volgens de NAM wordt daardoor een loopje genomen met de veiligheidsnormen. De minister trekt namelijk de eerder door hem goedgekeurde normen rond gaswinning binnen een jaar weer in twijfel, vindt de NAM. ,,Daardoor is niet langer duidelijk op wat voor wijze de minister en de toezichthouder toetsen aan de veiligheidsnorm”, aldus de NAM.

Veiligheidsnorm

Directeur Gerald Schotman van de NAM vindt dat met de huidige gaswinning wordt voldaan aan de geldende veiligheidsnorm. ,,Het gaat ons niet om de 10 procent, maar om veilig te kunnen gaan reduceren.”

Volgens Schotman gaat het om de balans tussen de leveringszekerheid en de veiligheid van de productie. Door het besluit van de minister is niet meer duidelijk aan welke veiligheidseisen de NAM moet voldoen. ,,Een sporter moet ook weten wanneer hij wel of niet buitenspel staat.”

Vorig jaar werd het productieplafond verlaagd naar 24 miljard kuub gas. In mei werd besloten de kraan verder dicht te draaien. Per oktober mag nog 21,6 miljard kuub worden gewonnen, een verlaging van 10 procent.

De gasboringen hebben geleid tot talloze aardbevingen, waardoor de huizen van zeker 100.000 Groningers schade hebben opgelopen. Sinds de gaskraan in het gebied langzaam iets wordt dichtgedraaid, voelen Groningers in de kern van het aardbevingsgebied zich veiliger. Dat bleek uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen.

Argument ‘veiligheid’

De Groninger Bodem Beweging is niet verbaasd over de stap van de NAM. ,,Vooral de argumentatie is vreemd”, zegt voorzitter Jelle van der Knoop. ,,De NAM zegt dat de veiligheidsnormen in het geding zijn, terwijl uit alle informatie blijkt dat minder gaswinning leidt tot minder bevingen. Toch wil de NAM zoveel mogelijk gas blijven winnen. Dit bevestigt wat we al wisten: ze zitten in Groningen voor het geld, niet voor de veiligheid van de Groningers.”

Dit bevestigt wat we al wisten: de NAM zit in Groningen voor het geld, niet voor de veiligheid van de Groningers, aldus Jelle van der Knoop, voorzitter Groninger Bodem Beweging.

Ook Milieudefensie is allesbehalve verrast. ,,De NAM misbruikt het veiligheidsargument om het dichtdraaien van de gaskraan tegen te houden”, zegt Jorien de Lege van Milieudefensie. ,,De heer Schotman maakt zich alleen maar zorgen over zijn eigen bedrijf en stelt het bedrijfsbelang boven het belang van de mensen in Groningen.”

Schotman rekent echter op begrip van de Groningers. ,,Daar zijn we transparant over, ook in interviews.”

De Raad van State buigt zich op 13 en 14 juli over de kwestie. Een verdere verlaging van het productieplafond is daarbij een mogelijkheid. ,,Dat moeten we dan zien”, zegt Schotman. ,,Wat een geschikte veiligheidsnorm is, is niet aan ons. Het gaat ons erom dat we moeten weten aan welke regels wij moeten voldoen.”

Volgens GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren verraadt de NAM nu ‘haar ware aard, dat ze zich zelfs tegen het beleid van minister Kamp keren’. ,,Je ziet nu wat er achter die mooie woorden zit, als ze zeggen dat ze voor de veiligheid van de Groningers staan.” De SP wil ‘juist hierom een toekomst zonder de NAM’. ,,Na alle ellende weer proberen Groningers in nog meer ellende te storten? Onbestaanbaar!”, twitterde partijleider Emile Roemer.

Niet zomaar

Kamp zegt het besluit om de gaswinning in Groningen terug te schroeven niet zomaar te hebben genomen. Dat gebeurde op advies van het onafhankelijke Staatstoezicht op de Mijnen. Hij weegt naar eigen zeggen steeds ‘de leveringszekerheid en de veiligheid van de Groningers tegen elkaar af’. ,,De veiligheid van de inwoners staat daarbij voorop”, aldus de minister.

NAM in beroep om gaswinning

Telegraaf 28.06.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) verzet zich tegen het besluit van minister Henk Kamp van Economische Zaken om de gaswinning vanaf oktober met 10 procent te verlagen. Het gaswinningsbedrijf stelt dat de minister onduidelijkheid heeft geschapen door binnen een jaar de veiligheidsnormen te veranderen en stapt daarom naar de Raad van State.

De minister besloot in april op advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de maximale gasproductie omlaag te brengen, nadat het aantal aardbevingen in het gebied rond Groningen het afgelopen jaar weer was toegenomen. Daarbij stelde de minister dat „thans niet kan worden vastgesteld of aan de veiligheidsnormen is voldaan.”

Directeur Gerald Schotman van de NAM vindt dat die opmerking tot onduidelijkheid leidt en hij hoopt via de Raad van State alsnog helderheid krijgen. Het gaat volgens hem nu enkel om de duidelijkheid en niet om de productienorm op zich. „Als de productie 10 procent was verhoogd dan waren we ook in beroep gegaan.”

Vorig jaar werd het productieplafond verlaagd naar 24 miljard kuub gas. In mei werd besloten de kraan verder dicht te draaien. Per oktober mag nog 21,6 miljard kuub worden gewonnen, een verlaging van 10 procent.

Balans

Volgens Schotman gaat het om de balans tussen de leveringszekerheid en de veiligheid van de productie. Door het besluit van de minister is niet meer duidelijk aan welke veiligheidseisen de NAM moet voldoen. „Een sporter moet ook weten wanneer hij wel of niet buitenspel staat.”

Schotman rekent erop dat ook de Groningers begrijpen waarom dit besluit wordt genomen. „Daar zijn we transparant over, ook in interviews.”

De Raad van State buigt zich op 13 en 14 juli over de kwestie. Een verdere verlaging van het productieplafond is daarbij een mogelijkheid. „Dat moeten we dan zien. Wat een geschikte veiligheidsnorm is, is niet aan ons. Het gaat ons erom dat we moeten weten aan welke regels wij moeten voldoen.”

NAM doet Groningers aanbod

Telegraaf 18.06.2017  7900 mensen in het Groningse aardbevingsgebied hebben een aanbod gekregen van de NAM voor een tegemoetkoming van maximaal 1500 euro. Het accepteren van de voucher is niet zonder gevolgen, waarschuwt RTV Noord.

„Dan betekent dat u afziet van eventuele procedures en processtappen voor de geïnspecteerde schades die in uw rapporten staan”, staat in de brief die de afgelopen dagen is bezorgd. Mensen zouden binnen acht weken moeten reageren om van het aanbod gebruik te maken.

Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen, zei afgelopen weken nog dat gedupeerden een jaar bedenktijd hebben om te besluiten of ze de voucher wel of niet accepteren.

Protest

Mark Rutte bezocht vrijdag de provincie om te praten over de omstreden gaswinning en de gevolgen ervan. Ongeveer dertig actievoerders versperden Rutte bij een vestiging van de Nationaal Coördinator Groningen de weg. Ze hadden spandoeken, sirenes en toeters bij zich. ,,Rutte komt er hier niet meer in”, riepen ze. Ook betichtten ze de premier van loze beloftes.

Afbeelding weergeven op Twitter    Volgen

AnnemarieHeite @AnnemarieHeite

Geachte meneer @MinPres Beste Mark, dit kregen Groningers in de brievenbus tijdens uw bezoek. U voelt ’t nu, u weet ’t nu. Wat gaat u doen? 19:07 – 17 Jun 2017 · Bedum, Nederland

NAM doet 7900 Groningers aanbod

AD 18.06.2017 Nog eens 7900 mensen in het Groningse aardbevingsgebied hebben een aanbod gekregen van de NAM voor een tegemoetkoming van maximaal 1500 euro. Het accepteren van de voucher is niet zonder gevolgen, waarschuwt RTV Noord.

,,Dan betekent dat u afziet van eventuele procedures en processtappen voor de geïnspecteerde schades die in uw rapporten staan”, staat in de brief die de afgelopen dagen is bezorgd. Mensen zouden binnen acht weken moeten reageren om van het aanbod gebruik te maken.

Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen, zei afgelopen weken nog dat gedupeerden een jaar bedenktijd hebben om te besluiten of ze de voucher wel of niet accepteren.

De Groningers lusten Rutte wel rauw

Trouw 16.06.2017 Mark Rutte reisde naar het Groninger aardbevingsgebied. Hoon was zijn deel. ‘Nu praat hij wéér alleen met de bobo’s.’

“Is die klootzak der nog nait?’’ Ook voor niet-Groningers is het duidelijk hoe Bram van Dam uit Stedum over demissionair premier Mark Rutte denkt. Ze lusten hem rauw. Van Dam parkeert zijn fiets en voegt zich bij een groepje bekenden. “Tuig van de richel is het.’’

De minister-president is in het aardbevingsgebied. Annemarie ­Heite, gedupeerde en bevingsboegbeeld, had hem uitgenodigd. Bij het versterkingspunt in Appingedam hebben woedende Groningers hem met veel kabaal ontvangen. Hier in Loppersum, waar hij twee tijdelijke scholen komt bekijken, is het rustiger. “Met bussenvol komen ze ­hierheen, en dan hebben ze allemaal een grote mond’’, moppert Van Dam. ‘’Maar in Den Haag zijn ze het weer vergeten.’’

Ook Klaas ten Hove is he-le-maal klaar met de politiek. “U presenteert zich als volksvertegenwoordiger, maar u bent een volksverlákker’’, beet de Groninger Diederik Samsom toe, toen die op bezoek was. “Vond-ie niet mooi. Maar het is wel zo.’’ De mannen sommen hun bevingsschade op. Menne Tillema’s huis in Stedum is dertigduizend euro in waarde gedaald. “En overal moet je zelf achteraan. De buurman heeft dezelfde schade, maar bij hem wordt het erkend. Bij ons is het zogenaamd geen bevingsschade. Doodmoe word je ervan.’’

Freek de Jonge overhandigde Rutte de ruim 200.000 getekende petities. © Kees van de Veen

De premier arriveert een uur later dan gepland – onderweg is hij nog bij een woning gaan kijken. Onder veel belangstelling van schoolkinderen en cameraploegen treden Rutte en zijn gevolg de OBS Prinses Beatrix binnen. Twee vrouwen blijven teleurgesteld achter op het schoolplein. “Nu praat hij wéér alleen maar met de bobo’s, krijgt hij weer een mooiweerverhaal. Wij wilden zo graag ons verhaal kwijt’’, verzucht Hanneke Haaksema. De jarinowoning van waaruit ze trouwde en waar de drie kinderen werden geboren, is gesloopt. Tot de nieuwe woning klaar is, zit ze al 2,5 jaar in een tijdelijk huis in Wirdum. De hele buurt is verscheurd, zegt ze, sommige kinderen gaan nu naar de ene school, vriendjes naar de andere. “De kinderen snappen het niet, en wij kunnen het niet uitleggen, want wij weten het zelf ook niet.’’

Na Loppersum volgt de laatste stop: het provinciehuis in Groningen, waar Freek de Jonge de petitie ‘Laat Groningen niet zakken’ overhandigt. Rutte belooft actie. Niet wachten op een missionair kabinet, snelheid is geboden, de problematiek is zeer ingrijpend, zegt hij.

Roadtrip

Ter afsluiting is er nog een besloten diner. Twee stoelen werden gereserveerd voor de Groninger Bodem Beweging. Eén daarvan, die van Dick Kleijer, bleef leeg. Uit protest. “Vijf jaar had hij de kans als missionair premier, maar hij schitterde door afwezigheid’’, licht Kleijer toe. “Hij kon wél veertig miljard ombuigen, maar geen lange-termijnplan voor ons gebied bedenken. En nu gaat hij op een roadtrip: kijk, ik ben in Groningen! En dan moeten wij opzitten en de rode loper uitrollen: ‘Oh Majesteit, wat goed dat u ons te woord staat?’’

Waarom dan niet beide stoelen leeg laten? Omdat, zegt Kleijer, ze het wél waarderen dat hij zijn afspraak nakomt en het gebied bezoekt. “Wij hebben leden die het vertrouwen in de overheid totaal kwijt zijn, en leden die in gesprek willen. Ik ben blij dat mijn collega gaat, ik zou het niet kunnen opbrengen zonder emotioneel te worden. Ik voel me moreel verplicht, maar elke vezel in mij verzet zich.’’

Protest bij bezoek van Rutte aan Groningen

AD 16.06.2017 Enkele tientallen Groningers hebben vanmiddag in Appingedam geprotesteerd bij het bezoek van premier Mark Rutte aan Groningen. Rutte is in de provincie om te praten over de omstreden gaswinning en de gevolgen ervan.

De ongeveer dertig actievoerders versperden Rutte bij een steunpunt van het Centrum Veilig Wonen de weg. Ze hadden spandoeken, sirenes en toeters bij zich. ,,Rutte komt er hier niet meer in”, riepen ze. Ook betichtten ze de premier van loze beloftes.

Rutte verzekerde de gedupeerden dat hij een einde wil maken aan de ,,bestuurlijke spaghetti”. Daarmee doelt hij op de manier waarop het kabinet met de problemen in Groningen is omgesprongen. ,,Ik begrijp dat de Groningers hun vertrouwen helemaal hebben verloren”, aldus Rutte. ,,En dat zal ik vandaag ook niet kunnen herstellen.”

Half uur

De premier, die meer dan een half uur met de actievoerders sprak, had verder geen concrete toezeggingen. ,,Ik ben hier vooral om te praten met de gedupeerden”, zegt Rutte. ,,De plannen voor versterking van woningen en een betere schadeafwikkeling, met de NAM op afstand, zijn klaar. We moeten ons nu richten op uitvoeren, uitvoeren en uitvoeren. En de snelheid moet omhoog, want er zijn hier nog ontzettend veel problemen die we moeten oplossen. Ik wil vandaag kijken wat daar voor nodig is.”

Rutte bezocht vrijdag ook nog een tijdelijke basisschool in Loppersum, sprak met gedupeerde Jan Dales en nam in het Provinciehuis van Groningen de petitie ‘Laat Groningen niet zakken’ in ontvangst uit handen van cabaretier Freek de Jonge. ,,Er is veel aandacht voor geweest. Niemand kan ooit zeggen dat we niet hebben geweten dat de situatie hier zo slecht is”, aldus De Jonge.

De premier liet weten onder de indruk te zijn van alle verhalen. ,,Trots is omgeslagen in een nachtmerrie”, zegt Rutte. ,,Achter elke voordeur schuilt een ander verhaal en dat is heel erg indrukwekkend. Soms moeten honderden buurtbewoners tegelijk hun huis uit omdat die moet worden versterkt. Dat is heel ingrijpend.”

Trots is omgeslagen in een nachtmerrie

Macron

Rutte was eerder op dag nog in Frankrijk. Daar bracht hij een bezoek aan de nieuwe Franse president Emmanuel Macron. Ze spraken in het Élysée-paleis, de officiële residentie van het staatshoofd in Parijs, over onder meer de samenwerking tussen Frankrijk en Nederland, het sociaaleconomisch beleid en de Europese Unie.

View image on Twitter

   Follow  Martijn vander Zande  ✔@vanderzande

Rutte neemt de tijd om met boze Groningers te praten over aardbevingsschade en gaswinning, ze worden het niet eens 3:28 PM – 16 Jun 2017

Protest bij bezoek van Rutte

Telegraaf 16.06.2017 Enkele tientallen Groningers hebben vrijdagmiddag in Appingedam geprotesteerd bij het bezoek van premier Mark Rutte aan Groningen. Rutte is in de provincie om te praten over de omstreden gaswinning en de gevolgen ervan.

De ongeveer dertig actievoerders versperden Rutte bij een vestiging van de Nationaal Coördinator Groningen de weg. Ze hadden spandoeken, sirenes en toeters bij zich. ,,Rutte komt er hier niet meer in”, riepen ze. Ook betichtten ze de premier van loze beloftes.

Rutte verzekerde de gedupeerden dat hij een einde wil maken aan de ,,bestuurlijke spaghetti”. Daarmee doelt hij op de manier waarop het kabinet met de problemen in Groningen is omgesprongen. ,,Ik begrijp dat de Groningers hun vertrouwen helemaal hebben verloren”, aldus Rutte. ,,En dat zal ik vandaag ook niet kunnen herstellen.”

Foto: ANP

De premier, die meer dan een half uur met de actievoerders sprak, had verder geen concrete toezeggingen. ,,Ik ben hier vooral om te praten met de gedupeerden”, zegt Rutte. ,,De plannen voor versterking van woningen en een betere schadeafwikkeling, met de NAM op afstand, zijn klaar. We moeten ons nu richten op uitvoeren, uitvoeren en uitvoeren. En de snelheid moet omhoog, want er zijn hier nog ontzettend veel problemen die we moeten oplossen. Ik wil vandaag kijken wat daar voor nodig is.”

Rutte bezocht vrijdag ook nog een tijdelijke basisschool in Loppersum, sprak met gedupeerde Jan Dales en nam in het Provinciehuis van Groningen de petitie ‘Laat Groningen niet zakken’ in ontvangst uit handen van cabaretier Freek de Jonge. ,,Er is veel aandacht voor geweest. Niemand kan ooit zeggen dat we niet hebben geweten dat de situatie hier zo slecht is”, aldus De Jonge.

De premier liet weten onder de indruk te zijn van alle verhalen. ,,Trots is omgeslagen in een nachtmerrie”, zegt Rutte. ,,Achter elke voordeur schuilt een ander verhaal en dat is heel erg indrukwekkend. Soms moeten honderden buurtbewoners tegelijk hun huis uit omdat die moet worden versterkt. Dat is heel ingrijpend.”

Rutte opnieuw geconfronteerd met boze Groningers

Elsevier 16.06.2017 Enkele tientallen Groningers zijn vanmiddag bij elkaar gekomen in Appingedam om te protesteren tegen het bezoek van premier Mark Rutte aan Groningen. Hij is in de provincie om te praten over de omstreden gaswinning.

Zo’n 30 demonstranten versperden Rutte de weg bij een steunpunt van het Centrum Veilig Wonen. Ze droegen spandoeken, toeters en sirenes bij zich.

Geen concrete toezeggingen

Ze riepen leuzen als: ‘Rutte komt er niet meer in’. Ook doet de premier volgens deze demonstranten alleen maar loze beloftes. De premier sprak de actievoerders toe en verzekerde hen dat hij een einde wil maken aan de ‘bestuurlijke spaghetti’. Daarmee verwijst hij naar de manier waarop het kabinet met de problemen in Groningen als gevolg van de gaswinning is omgegaan.

huisinloppersum

Lees ook
Een moedeloze situatie: heeft Groningen nog potentie?

‘Ik begrijp dat de Groningers hun vertrouwen helemaal hebben verloren, en dat zal ik vandaag ook niet kunnen herstellen,’ zei Rutte. Hij kon de actievoerders verder ook geen concrete toezeggingen doen. Naast het centrum in Appingedam bezocht hij ook een tijdelijke basisschool in Loppersum, een gemeente die relatief vaak werd getroffen door de aardbevingen. Vervolgens neemt hij een petitie ‘Laat Groningen niet Zakken’ in ontvangst van cabaretier Freek de Jonge, waarna hij een besloten bijeenkomst heeft met bestuurders en gedupeerden.

Pauw en Jinek

Het was niet de eerste keer dat Rutte geconfronteerd werd met emotionele Groningers. In maart zat de premier bij de talkshow Pauw en Jinek, waar ook een aantal boze burgers uit die provincie waren uitgenodigd. Het werd een gênante vertoning, nadat Rutte de groep probeerde uit te leggen dat de gaswinning in Groningen al verminderd werd.

Al snel werd er gejoeld en geschreeuwd en werden allerlei leuzen naar de premier geroepen. ‘Nee, nee, nee,’ ‘bullshit’, ‘u bent premier-onwaardig’. Een aantal mensen hield vellen papier omhoog met de tekst ‘not my premier’. Rutte liet zich niet van de wijs brengen. Hij had wel moeite met het formuleren van zijn antwoord, omdat de boze Groningers hem veelal niet lieten uitspreken.

Elif Isitman  Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

Rutte komt naar Groningen om te praten over gaswinning

NU 09.06.2017 Demissionair premier Mark Rutte komt volgende week vrijdag naar Groningen om zich bij te laten praten over de gas- en aardbevingsproblematiek. Rutte gaat onder andere in gesprek met bestuurders, de Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad.

Er wordt onder andere gesproken over het nieuwe schadeprotocol, de versterkingsoperatie en de rol van de staat. Ook neemt hij de petitie Laat Groningen niet zakken in ontvangst. De Groningse cabaretier Freek de Jonge verzamelde meer dan 200.000 steunbetuigingen.

Het bezoek wordt voor een groot deel geregisseerd door de Groningse Commissaris van de Koning René Paas. De minister-president zou zelf hebben aangegeven met gedupeerden in gesprek te willen.

Boze Groningers

De laatste keer dat Rutte in gesprek ging met Groningers over de gaswinning, was in maart bij de talkshow Pauw en Jinek. In het publiek zaten boze inwoners uit de provincie Groningen, die borden omhoog hielden met teksten als “not my premier”. Ook meldden ze dat “De heer Rutte ons 6,5 jaar lang heeft uitgezogen”.

De premier zei destijds de woede van de Groningers te begrijpen en noemde de gaswinning een “nachtmerrie”. Dit zorgde er echter niet voor dat de Groningers bedaarden.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Rutte naar Groningen

Telegraaf 09.06.2017 Premier Mark Rutte brengt vrijdag 16 juni een werkbezoek aan Groningen om met bewoners, bestuurders en instanties te spreken over de gevolgen van de gaswinning. In Loppersum spreekt hij met gedupeerden van aardbevingen en bezoekt hij een tijdelijke school.

In Appingedam gaat Rutte naar een zogenoemd versterkingspunt van de Nationaal Cöordinator Groningen, waar bewoners terecht kunnen met bijvoorbeeld vragen over inspecties en eventuele versterking van woningen.

Ontvangst petitie

Verder neemt de premier in het Provinciehuis uit handen van initiatiefnemer en cabaretier Freek de Jonge de petitie ’Laat Groningen niet zakken’ in ontvangst. Rutte rondt zijn bezoek aan Groningen af met een besloten buffet waaraan gedupeerde bewoners, maatschappelijke organisaties en meerdere bestuurders, onder wie commissaris van de Koning René Paas, deelnemen.

Rutte bezocht twee jaar geleden ook al gedupeerden in Groningen.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN MARK RUTTE LOPPERSUMFREEK DE JONGE

Zesduizend claims voor immateriële schade gaswinning Groningen

NU 02.06.2017 Zesduizend Groningers claimen immateriële schade zoals angst en hoofdpijn te hebben als gevolg van de gaswinning in de provincie. Dit bevestigt Pieter Huitema, advocaat van de gedupeerden, vrijdag aan NU.nl.

De advocaat spande namens 127 Groningers de zaak aan tegen Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). De zaak, die diende in maart, draaide om geestelijk lijden van Groningers als gevolg van gaswinning. De NAM werd voor een aantal van deze zaken aansprakelijk gesteld.

De rechtbank achtte bewezen dat de aardbevingen het woongenot aantasten van bewoners in het Groningenveld, waar de frequentie van de bevingen hoger ligt. “De NAM bagatelliseert de situatie”, aldus de rechtbank. “De bevingen hebben invloed op het leven van veel inwoners.”

Huitema eist een schadevergoeding voor zijn cliënten, waarvan de hoogte nog bepaald moet worden. Deze zou volgens de advocaat ergens tussen de 3.000 tot 30.000 euro per persoon komen te liggen.

De NAM maakte eerder deze maand bekend in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak.

Hoger beroep

In diezelfde zaak was ook de Nederlandse Staat aangeklaagd. De Staat werd niet aansprakelijk gesteld, maar de rechtbank stelde wel dat het onrechtmatig heeft gehandeld in de periode van januari 2013 tot november 2015, omdat ondanks kennis van de aardbevingen is nagelaten de gaswinning terug te schroeven.

Tegen deze uitspraak gaat de Staat niet in hoger beroep. In een brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer, verstuurd op 19 april, wordt gesteld dat een hoger beroep een schaduw zal werpen over het vertrouwensherstel van de Groningers in de overheid. De termijn voor het indienen van het beroep verliep donderdag.

“De uitspraak tegen de Staat zal voor altijd blijven staan”, zegt Huitema vrijdag tegen NU.nl. “Dit betekent dat Groningers nu meer mogelijkheden hebben om hun schade te verhalen op de Staat.”

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

6000 claims tegen NAM

Telegraaf 02.06.2017  Ongeveer 6000 Groningers hebben tot nu toe een claim tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ingediend voor immateriële schade. Dat meldt het Groningse De Haan Advocaten vrijdag, dat namens honderden Groningers een smartengeld-zaak tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij NAM had aangespannen.

De bewoners van het aardbevingsgebied willen smartengeld omdat ze zich zorgen maken over hun veiligheid of omdat ze psychische klachten hebben door de aardbevingen als gevolg van de gaswinning.

De rechtbank oordeelde op 1 maart dat de NAM smartengeld moet betalen. Het olie- en gasbedrijf ging in hoger beroep. De rechtbank liet echter weten dat de schadeclaims al wel kunnen worden ingediend. In totaal kunnen zo’n 170.000 Groningers nu aanspraak maken op een schadevergoeding. Daarvoor moeten ze wel met bijvoorbeeld een doktersverklaring kunnen aantonen dat ze psychische klachten hebben als gevolg van de bevingen en de onrust.

Het advocatenkantoor heeft berekend dat elke individuele bewoner een bedrag van 3000 tot 30.000 euro kan claimen. Daar komen ook nog eens kosten voor gederfd woongenot overheen, zoals een deel van de betaalde hypotheekrente of huur.

Het advocatenkantoor maakte vrijdag ook bekend dat de Nederlandse Staat niet tegen de uitspraak in de smartengeldzaak in hoger beroep is gegaan. De rechtbank oordeelde dat de Staat tussen januari 2013 en november 2015 onrechtmatig heeft gehandeld door de gaswinning niet te verlagen. Ze worden echter niet verantwoordelijk gehouden voor het betalen van smartengeld.

De Haan Advocaten verwacht de eerste claims nog voor het einde van dit jaar in te dienen.

6000 Groningse schadeclaims tegen NAM

AD 02.06.2017 Ongeveer 6000 Groningers hebben tot nu toe een claim tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ingediend voor immateriële schade. Dat meldt het Groningse De Haan Advocaten vandaag, dat namens honderden Groningers een smartengeldzaak tegen de NAM had aangespannen. De bewoners van het aardbevingsgebied willen smartengeld omdat ze zich zorgen maken over hun veiligheid of omdat ze psychische klachten hebben door de aardbevingen als gevolg van de gaswinning.

De rechtbank oordeelde op 1 maart dat de NAM smartengeld moet betalen. Het olie- en gasbedrijf ging in hoger beroep. De rechtbank liet echter weten dat de schadeclaims al wel kunnen worden ingediend. In totaal kunnen zo’n 170.000 Groningers nu aanspraak maken op een schadevergoeding. Daarvoor moeten ze wel met bijvoorbeeld een doktersverklaring kunnen aantonen dat ze psychische klachten hebben als gevolg van de bevingen en de onrust.

Het advocatenkantoor heeft berekend dat elke individuele bewoner een bedrag van 3000 tot 30.000 euro kan claimen. Daar komen ook nog eens kosten voor gederfd woongenot overheen, zoals een deel van de betaalde hypotheekrente of huur.

Smartengeld

Het advocatenkantoor maakte ook bekend dat de Nederlandse Staat niet tegen de uitspraak in de smartengeldzaak in hoger beroep is gegaan. De rechtbank oordeelde dat de Staat tussen januari 2013 en november 2015 onrechtmatig heeft gehandeld door de gaswinning niet te verlagen. Ze worden echter niet verantwoordelijk gehouden voor het betalen van smartengeld.

De Haan Advocaten verwacht de eerste claims nog voor het einde van dit jaar in te dienen.

NAM boekt forse winst

Telegraaf 02.06.2017 De NAM heeft vorig jaar 526 miljoen euro winst geboekt op de gaswinning in Nederland. Het bedrijf maakte 496 miljoen daarvan over aan de beide aandeelhouders, Shell en ExxonMobil.

Het resultaat is na afdracht aan Nederlandse overheden, waar circa 3 miljard euro naartoe ging. Dat valt op te maken uit de jaarcijfers van het bedrijf. De omzet kwam uit op 3,5 miljard euro. Het is de eerste keer dat de NAM jaarcijfers publiceert, vanwege nieuwe Europese wetgeving. Het is niet duidelijk hoe de winst zich verhoudt tot die in eerdere jaren.

De NAM zette 495 miljoen euro opzij in een voorziening die vooral betrekking heeft op schadeherstel, versterking van gebouwen en compensatiemaatregelen wegens de aardbevingen in Groningen. Er is geen voorziening voor immateriële schade.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Gehele woonwijk in Appingedam op de schop voor aardbevingsbestendigheid

NU 01.06.2017 Alle 398 huizen van de wijk Opwierde-Zuid in het Groningse Appingedam moeten ingrijpend gerenoveerd of zelfs herbouwd worden om aardbevingsbestendig te worden.

Dat is de uitkomst van een onderzoek aan de huizen dat afgelopen jaar is gedaan in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders.

Woensdag en donderdag zijn de bewoners ingelicht. Alders zei donderdag dat het gaat om ”ingrijpende maatregelen die de bewoners persoonlijk zullen raken. De komende tijd zullen we samen met de bewoners het traject vormgeven.”

In de wijk staan verschillende typen woningen van verschillende eigenaren en woningcorporaties. Woningcorporaties hebben al aangegeven dat zij graag samen met NCG in gesprek willen met de huurders en de eigenaren om samen een zorgvuldige afweging te maken tussen het versterken van de woningen of het slopen en herbouwen van de woningen.

Pas daarna is bekend wanneer de werkzaamheden voor deze woningen plaatsvinden.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

Versterking wijk Appingedam

Telegraaf 01.06.2017 Alle 398 huizen van de wijk Opwierde-Zuid in het Groningse Appingedam moeten ingrijpend gerenoveerd of zelfs herbouwd worden om aardbevingsbestendig te worden. Dat is de uitkomst van een onderzoek aan de huizen dat afgelopen jaar is gedaan in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders.

Woensdag en donderdag zijn de bewoners ingelicht. Alders zei donderdag dat het gaat om „ingrijpende maatregelen die de bewoners persoonlijk zullen raken. De komende tijd zullen we samen met de bewoners het traject vormgeven.”

In de wijk staan verschillende typen woningen van verschillende eigenaren en woningcorporaties. Woningcorporaties hebben al aangegeven dat zij graag samen met NCG in gesprek willen met de huurders en de eigenaren om samen een zorgvuldige afweging te maken tussen het versterken van de woningen of het slopen en herbouwen van de woningen. Pas daarna is bekend wanneer de werkzaamheden voor deze woningen plaatsvinden.

LEES MEER OVER; APPINGEDAM AARDBEVINGEN OPWIERDE-ZUIDNATIONAAL COÖRDINATOR GRONINGEN HANS ALDERS

Na beving vijftien meldingen

Telegraaf 28.05.2017 Bij het Centrum Veilig Wonen zijn vijftien meldingen binnengekomen over de aardbeving zaterdagmiddag bij Slochteren. De beving had een kracht van 2,6.

Volgens Läslo Evers, seismoloog bij het KNMI, is dit de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015. Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. „Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

LEES OOK: Zwaarste aardbeving in jaren treft Slochteren

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen. Het Centrum Veilig Wonen inventariseert onder meer de meldingen.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN SLOCHTEREN

Tientallen schademeldingen na aardbeving Groningen

AD 28.05.2017 Bij het Centrum Veilig Wonen (CVW) zijn tot vanavond 39 schademeldingen binnengekomen over de aardbeving die zaterdagmiddag plaatsvond bij het Groningse Slochteren.

De woordvoerder van het CVW ,,acht het zeer wel mogelijk dat de komende dagen het aantal meldingen nog verder stijgt”. De beving had een kracht van 2,6. Volgens het KNMI, was het de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015. Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. ,,Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen. Het Centrum Veilig Wonen inventariseert onder meer de meldingen.


Tientallen meldingen na aardbeving Groningse Slochteren

NU 28.05.2017  Bij het Centrum Veilig Wonen (CVW) zijn tot zondagavond 39 schademeldingen binnengekomen over de aardbeving die zaterdagmiddag plaatsvond bij het Groningse Slochteren.

De woordvoerder van het CVW ”acht het zeer wel mogelijk dat de komende dagen het aantal meldingen nog verder stijgt”.

De beving had een kracht van 2,6. Volgens het KNMI was het de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015. Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. ”Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen. Het Centrum Veilig Wonen inventariseert onder meer de meldingen.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Zwaarste aardbeving sinds 2015 in Groningse Slochteren

NU 27.05.2017 Inwoners van de provincie Groningen hebben zaterdagmiddag rond 15.30 uur een aardbeving gevoeld. Het epicentrum lag volgens het KNMI in Slochteren, de beving had daar een magnitude van 2,6, op een diepte van drie kilometer.

Volgens Läslo Evers, seismoloog bij het KNMI, is dit de zwaarste beving in het gebied sinds 30 september 2015.

Die beving had een kracht van 3,1. Daarna waren er wel bevingen boven de 2,0 maar nog niet zo zwaar als zaterdagmiddag. “Vanaf magnitude 2 voelen mensen de beving goed en kan schade ontstaan.”

De aardbevingen in Groningen ontstaan door gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Tegen de gaswinning is veel verzet. Groningers voelen zich onveilig door de bevingen.

Zie ook: Dit moet u weten over het Groningse gas en de bevingen

Lees meer over: Slochteren

Aardbeving in Slochteren

Telegraaf 27.05.2017 Oost-Groningen is zaterdag tegen het einde van de middag opgeschrikt door een aardbeving. De beving had een kracht van 2,6 op de schaal van Richter.

Het epicentrum lag volgens het KNMI in Slochteren maar ook in andere plaatsen werd de beving gevoeld onder meer in Sappemeer, Noordbroek, Zuidbroek en Schildwolde. Volgens het KNMI is dit de zwaarste beving sinds een aantal jaar.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN SLOCHTEREN GRONINGEN KNMI

NAM overweegt beroep voor besluit mindering gaswinning Groningen

NU 24.05.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is het niet eens met het besluit van minister Henk Kamp (Economische Zaken) om de gaswinning in Groningen te verlagen, en overweegt in beroep te gaan bij de Raad van State.

Dit schrijft de NAM woensdag op haar website. Kamp besloot vorige maand de gaswinning per 1 oktober met 10 procent te verlagen. Dit zou neerkomen op 21,6 miljard kuub per jaar.

De verlaging was op advies van de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Deze stelde dat dit de enige manier was om de kans op het aantal en op zwaardere bevingen te verminderen.

“Er is een veiligheidsnorm voor seismisch risico vastgesteld, maar deze lijkt niet toegepast te worden in het nu genomen besluit”, aldus de NAM. Het bedrijf zegt in een zienswijze het besluit van Kamp buitenproportioneel te vinden. Op een later moment zal NAM bepalen of het in beroep gaat bij de Raad van State.

In 60 seconden: De gaswinning in Groningen

Verlagingen

Door het winnen van gas in de Groningse provincie, zijn in de afgelopen jaren met regelmaat aardbevingen. Deze zorgen voor beschadigde huizen en leiden ook tot stress en slapeloze nachten, zeggen de Groningers.

Kamp besloot daarom in 2015 de gasproductie te verlagen naar 24 miljard kuub. In 2014 werd nog 42 miljard kuub uit de bodem gepompt.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

NAM wil betere uitleg gaswinning

Telegraaf 24.05.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is het niet eens met de argumenten waarmee minister Henk Kamp (Economische Zaken) de gaswinning verder wil verlagen. Het gasbedrijf heeft in een brief aan de bewindsman laten weten dat het voornemen van Kamp tot onduidelijkheden leidt.

Wat Kamp betreft gaat de gaswinning in oktober met 10 procent omlaag. De hoop is dat dit het risico op aardbevingen verkleint en de veiligheid van de bewoners ten goede komt. Maar volgens de NAM laat Kamp met zijn plan de bestaande veiligheidsnorm los. ,,Dit bevreemdt ons.” Het bedrijf vindt dat ,,niet langer duidelijk is op welke basis het de gaswinning uitvoert” en wil dus meer duidelijkheid.

De NAM kan eventueel in beroep gaan bij de Raad van State, maar daarover valt pas later een besluit.

NAM kwaad over beperking gaswinning

Telegraaf 24.05.2017 Gaswinningsbedrijf NAM is het niet eens met het besluit van minister Kamp (Economische Zaken) om de gasproductie in Groningen vanaf 1 oktober met nog eens 10% terug te brengen tot 21,3 miljard kubieke meter per jaar.

In een zienswijze naar aanleiding van het besluit schrijft de Nam dan ook dat het overweegt naar de Raad van State te stappen om de beslissing aan te vechten. Aanleiding voor de minister was het voordoen van nieuwe aardbevingen rond de Groningse plaats Loppersum.

De minister nam het besluit op advies van het Staatstoezicht op de Mijnen, dat constateerde dat een eerder gestelde norm voor aardbevingen dicht genaderd was. De joint-venture van Shell en Exxon vindt echter dat de gaswinning pas teruggebracht mag worden als de norm wordt overschreden. Door dit nu al te doen, zou sprake zijn van ’rechtsonzekerheid’.

Geld voor bevingsschade gaswinning Groningen bijna op

NU 17.05.2017 Het geld dat is uitgetrokken om de gevolgen van de gaswinning voor Groningen op te vangen, is bijna op. Van de 1,3 miljard euro is nog 50 miljoen over.

Dat blijkt uit het woensdag gepubliceerde verslag van de Algemene Rekenkamer.

Het gereserveerde geld moest de uitgaven van 2014 tot 2018 dekken. Maar eind vorig jaar, halverwege die periode, was 96 procent al uitgegeven. Vooral de afhandeling van door aardbevingen aangerichte schade viel veel duurder uit. Daaraan is al ruim een half miljard euro uitgegeven, terwijl het kabinet rekende op 250 miljoen.

Aan het versterken van huizen en gebouwen is juist minder besteed dan verwacht.

NAM

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), die het gas in Groningen wint, is aansprakelijk voor de bevingsschade en moet extra de portemonnee trekken.

Maar uiteindelijk lijdt de schatkist eronder, omdat de NAM daardoor minder aan het Rijk zal afdragen. De schatkist strijkt ook al minder op omdat de gaskraan verder is dichtgedraaid.

Dichtdraaien

Op advies van de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), heeft Kamp vorige maand besloten dat er minder gas mag worden gewonnen in Groningen. In 2016 mocht de NAM maximaal 24 miljard kuub gas winnen. In 2017 wordt dit nog eens met 10 procent verlaagd. Dit zou neerkomen op 21,6 miljard kuub per jaar.

Door het terugschroeven van de gaswinning komt er volgens minister Kamp in 2017 wel 345 tot 360 miljoen euro minder in de staatskas.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Opkoopregeling

Woensdag heeft de Nationaal Coordinator Groningen (NCG) laten weten dat de pilot voor de opkoopregeling die in mei 2016 van start ging, een vervolg moet krijgen. Bij de regeling wordt 95 procent van de taxatiewaarde van een huis uitgekeerd aan de gedupeerden.

Huiseigenaren die in een ruime cirkel rond Loppersum wonen, konden zich afgelopen jaar aanmelden bij de NCG. Er kwamen 179 aanmeldingen waarvan er 117 aan de voorwaarden voldeden. 55 woningen zijn uiteindelijk geselecteerd voor de regeling.

Mogelijkheden

De NCG liet de TU Delft de regeling evalueren. Deze hield een enquête en interviewden de betrokken partijen en kwam hierna tot de conclusie dat de opkoopregeling een vervolg moet krijgen.

De NCG, Hans Alders, zegt dat hij zich hard gaat maken voor een nieuw opkoopinstrument. “Met NAM en het ministerie van Economische Zaken ga ik in gesprek over de mogelijkheden voor een vervolg van de proef.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Meer schade door gaswinning

Telegraaf 09.05.2017 Meer Groningers hebben zich in het eerste kwartaal van dit jaar gemeld met schade aan hun woningen die zij wijten aan de gaswinning. Ten opzichte van een kwartaal eerder steeg het aantal meldingen met 28 procent, tot 2435, liet de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) dinsdag weten.

Van de gevallen die al zijn beoordeeld, was in 63 procent de conclusie dat de schade niét kwam door aardbevingen. Een kwartaal eerder was dat 67 procent. Mensen die het niet eens zijn met de bevindingen, kunnen een contra-expertise aanvragen. Wie gelijk krijgt, kan kiezen tussen herstel en uitbetaling. Een op de drie gedupeerden koos in de eerste drie maanden van 2017 voor herstel. In het laatste kwartaal van vorig jaar ging een kwart voor deze optie.

De cijfers komen van het Centrum voor Veilig Wonen. Dat handelt nu nog de schade af, maar staat volgens critici te dicht bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) die het gas uit de grond haalt. Deze zomer gaat het systeem op de schop. Vanaf 1 juli gaat een geheel onafhankelijke commissie de schademeldingen beoordelen.

LEES MEER OVER; 

AARDBEVINGEN GRONINGENNATIONAAL COÖRDINATOR GRONINGEN NCG NAM

‘Onafhankelijk onderzoek gas’

Telegraaf 09.05.2017 Er moet een onafhankelijk onderzoek komen naar hoeveel aardgas minimaal moet worden gewonnen om aan de vraag in Nederland te voldoen. Die wens heeft een meerderheid in de Tweede Kamer dinsdag uitgesproken.

Bij het onderzoek moet wat de Kamer betreft het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) worden betrokken. De regering besloot vorige maand op basis van een advies van het SodM de gaswinning verder terug te schroeven.

Hoeveel gas er nodig is voor de zogenoemde leveringszekerheid wordt momenteel nog vastgesteld door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Gasunie Transport Services, de eigenaar en beheerder van het Nederlandse gasnet.

De NAM zit in politiek Den Haag en in het winningsgebied in Groningen al langer in het verdomhoekje, vanwege de aardbevingen als gevolg van de gaswinning. Eind maart werd bekend dat de NAM niet langer betrokken zal zijn bij de afhandeling van schadeclaims.

Een Kamermeerderheid schaarde zich ook achter een voorstel om de belangen van de gaswinning bij verschillende ministeries neer te leggen. De indieners van het voorstel willen dat in ieder geval de veiligheid niet langer wordt ondergebracht bij Economische Zaken, dat ook over de inkomsten uit de gaswinning gaat. Initiatiefnemer Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren noemt deze belangen „tegenstrijdig.”

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN AARDGAS NAMTWEEDE KAMER

Kamer wil onafhankelijk onderzoek naar gaswinning

NU 09.05.2017 Er moet een onafhankelijk onderzoek komen naar hoeveel aardgas minimaal moet worden gewonnen om aan de vraag in Nederland te voldoen. Die wens heeft een meerderheid in de Tweede Kamer dinsdag uitgesproken.

Bij het onderzoek moet wat de Kamer betreft het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) worden betrokken. De regering besloot vorige maand op basis van een advies van het SodM de gaswinning verder terug te schroeven.

Hoeveel gas er nodig is voor de zogenoemde leveringszekerheid wordt momenteel nog vastgesteld door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Gasunie Transport Services, de eigenaar en beheerder van het Nederlandse gasnet.

De NAM zit in politiek Den Haag en in het winningsgebied in Groningen al langer in het verdomhoekje, vanwege de aardbevingen als gevolg van de gaswinning. Eind maart werd bekend dat de NAM niet langer betrokken zal zijn bij de afhandeling van schadeclaims.

dit-is-waarom-de-gaswinning-in-groningen-wordt-verlaagd

Belangen

Een Kamermeerderheid schaarde zich ook achter een voorstel om de belangen van de gaswinning bij verschillende ministeries neer te leggen.

De indieners van het voorstel willen dat in ieder geval de veiligheid niet langer wordt ondergebracht bij Economische Zaken, dat ook over de inkomsten uit de gaswinning gaat. Initiatiefnemer Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren noemt deze belangen ”tegenstrijdig”.

Het terugschroeven van de gaswinning heeft gevolgen voor de schatkist. In 2017 kost het terugschroeven van de gaskraan het kabinet 80 miljoen euro. Vanaf volgend jaar scheelt het de schatkist 300 miljoen euro.

Zie ook: Schademeldingen door gaswinning in Groningen gestegen

Menselijke maat

Ook heeft een meerderheid van de Kamer zich uitgesproken over het feit dat de persoonlijke omstandigheden van Groningers als uitgangspunt worden genomen. De motie werd twee weken geleden ingediend door het Groningse SP-Kamerlid Sandra Beckerman en Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren (PvdD).

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

NAM in beroep tegen aansprakelijkheid immateriële bevingsschade 

NU 05.05.2017 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaat in hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank om het bedrijf aansprakelijk te stellen voor de immateriële schade van een aantal Groningse aardbevingsgedupeerden.

“Wij zijn het principieel niet eens met deze uitkomst en gaan daarom in hoger beroep”, is te lezen in een kort persbericht op de website van de NAM.

Volgens de verklaring betwist de NAM niet dat ze aansprakelijk zijn voor enkele gevallen, maar verdient de uitspraak “juridisch gezien verduidelijking”. Het bedrijf wil vragen als ‘waar moet een aanspraak tot vergoeding aan voldoen’ beantwoord hebben, en vraagt zich ook af wat de drempel voor een vergoeding is.

In de zaak, die door advocaat Pieter Huitema namens 127 gedupeerden van de Groningse aardbevingen was aangespannen, ging het om immateriële schade zoals hoofdpijn en angst. De rechtbank in Assen oordeelde woensdag 1 maart dat NAM aansprakelijk gesteld kan worden voor een aantal van deze zaken.

Woongenot

Pieter Huitema, advocaat van de gedupeerden, eist een schadevergoeding voor zijn cliënten. De hoogte hiervan moet nog via een vervolgprocedure bepaald worden. “Deze kan uiteenlopen van 3.000 tot 30.000 euro per persoon. Experts gaan hier nog naar kijken”, zei Huitema eerder tegen NU.nl.

NAM zegt vrijdag te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om bewoners tegemoet te komen, “zonder dat ze opnieuw naar de rechtbank hoeven”. Huitema laat namens zijn cliënten weten graag in gesprek te willen met de NAM. “Iedereen heeft baat bij een collectieve regeling.”

Inmiddels hebben drieduizend Groningers met vergelijkbare klachten zich gemeld bij de advocaat. “We zijn de individuen aan het clusteren. De zaak is omvangrijk, dus dit neemt veel tijd in beslag.”

Angst

De zaak is in februari 2014 namens 127 Groningers aangespannen. De gedupeerden stellen dat de aardbevingen hun woongenot hebben aangetast en dat sprake is van geestelijk lijden. Een aantal van die personen is vorige week door de rechtbank in het gelijk gesteld.

“Bij sommige van mijn cliënten is de angst zo groot dat ze slechter functioneren. Ook spreken ze van hinder, omdat ze constant aannemers over de vloer krijgen in verband met de schade aan hun huis. Al deze klachten zijn samengevat onder de noemer immateriële schade”, aldus Huitema.

Nederlandse staat

De Nederlandse staat was ook aangeklaagd door Huitema, maar de rechtbank vond onvoldoende grond om de staat aansprakelijk te stellen. “Ze bevinden zich niet in hetzelfde maatschappelijke verkeer”, verklaarde de rechtbank.

Wel werd gesteld dat de staat onrechtmatig heeft gehandeld in de periode van januari 2013 tot november 2015, omdat ondanks kennis van de aardbevingen is nagelaten de gaswinning terug te schroeven. Volgens de rechtbank onderbouwden de eisers niet dat zij geen schade hadden geleden wanneer de staat wel tot reductie was overgegaan.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

NAM gaat in hoger beroep

Telegraaf 05.05.2017 De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter in Assen dat het bedrijf aansprakelijk is voor immateriële schade door aardbevingen. „Wij zijn het principieel niet eens met deze uitkomst en gaan daarom in hoger beroep”, aldus de NAM vrijdag in een korte persverklaring.

De rechtbank in Assen bepaalde op 1 maart dat de gaswinning door de NAM, verantwoordelijk voor de bevingen, het woongenot van de Groningers meer dan gewoon aantast. Volgens de rechtbank is sprake van „aantasting in de persoon.” De rechter vindt dat duidelijk is dat de aardbevingen „diep ingrijpen in levens” en veel inwoners de situatie als „zeer belastend” ervaren. De NAM maakt volgens het vonnis een onrechtmatige inbreuk op hun ongestoorde woongenot.

Vragen

De NAM zit naar eigen zeggen na de uitspraak nog met veel vragen. Het bedrijf gaat in beroep „niet omdat we onze aansprakelijkheid in alle gevallen betwisten, maar omdat we van mening zijn dat deze uitspraak juridisch gezien verduidelijking verdient.”

„Vragen zoals ’waar moet een aanspraak tot vergoeding aan voldoen?’, ’wat is de drempel daarvoor?’ zijn in onze ogen onvoldoende beantwoord”, aldus de NAM.

NAM in beroep tegen aan­spra­ke­lijk­heid immateriële schade

AD 05.05.2017 De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechter in Assen dat het bedrijf aansprakelijk is voor immateriële schade door aardbevingen.

,,Wij zijn het principieel niet eens met deze uitkomst en gaan daarom in hoger beroep”, aldus de NAM vandaag in een korte persverklaring.

De rechtbank in Assen bepaalde op 1 maart dat de gaswinning door de NAM, verantwoordelijk voor de bevingen, het woongenot van de Groningers meer dan gewoon aantast. Volgens de rechtbank is sprake van ‘aantasting in de persoon’.

Zeer belastend

De rechter vindt dat duidelijk is dat de aardbevingen ‘diep ingrijpen in levens’ en veel inwoners de situatie als ‘zeer belastend’ ervaren. De NAM maakt volgens het vonnis een onrechtmatige inbreuk op hun ongestoorde woongenot.

De NAM zit naar eigen zeggen na de uitspraak nog met veel vragen. Het bedrijf gaat in beroep ,,niet omdat we onze aansprakelijkheid in alle gevallen betwisten, maar omdat we van mening zijn dat deze uitspraak juridisch gezien verduidelijking verdient.”

,,Vragen zoals ‘waar moet een aanspraak tot vergoeding aan voldoen?’, ‘wat is de drempel daarvoor?’ zijn in onze ogen onvoldoende beantwoord”, aldus de NAM.

 

Met de breipennen in actie tegen het gas

Trouw 04.05.2017 Breien voor een betere wereld: het kan. En het gebeurt. Overal in het land zijn mensen driftig vierkante lapjes aan het breien voor een deken, die eind juni ergens bij het Binnenhof wordt uitgespreid, dichtbij de plek die nu het centrum is van de onderhandelingen over een nieuw kabinet.

‘We breien een einde aan het gas’ heet de actie die Milieudefensie organiseert, samen met de Groningse kunstenares Agnes Bakker. Met de grootste deken ooit willen ze aandacht vragen voor de aardbevingsellende van de Groningers. Daar kan, zo is hun overtuiging, alleen een einde aan komen als de gaskraan helemaal dicht gaat.

Milieudefensie heeft de 100 dagen na de verkiezingen uitgetrokken voor de actie, morgen zijn ze halverwege. Bij het hoofdkantoor in Amsterdam zijn nu bijna vijftig pakketten binnen. Dat klinkt bescheiden, maar woordvoerster van Milieudefensie Jorien de Lege ziet met eigen ogen dat in één zak soms vele vierkante meters aan lapjes zitten, keurig aan elkaar gemaakt. Van een verpleeghuis in Haren, bijvoorbeeld. “En er komt nog meer’, stond er op een begeleidend briefje.

De Lege heeft ook al mannen gesignaleerd met breipennen in de handen. Freek de Jonge, die door Groningen trok tegen het gas. Aldert Rodenboog, burgemeester van Loppersum, middenin het aardbevingsgebied. Maar de meeste breiers zijn vrouwen, van hen komen volgens haar ‘de echte kunstwerkjes’.

Ondertussen maken deze handwerkers voor een betere wereld deel uit van een veel bredere, internationale beweging. Craftivism heet die in het Engels, een samentrekking van kunst en activisme. En of er nou een groen-rechts kabinet komt of iets anders, de opdracht van de creatieve actievoerders voor het nieuwe kabinet blijft hetzelfde: brei een eind aan het gas!

Wad­den­ver­e­ni­ging schrikt van gevolgen gasboringen

Trouw 04.05.2017 Door het winnen van gas daalt de bodem van de Waddenzee zozeer dat het unieke karakter wordt bedreigd. Zelfs als er vandaag met de boringen zou worden gestopt, dan heeft de Waddenzee de komende tientallen jaren nog te lijden van de gevolgen.

De Waddenvereniging trekt deze conclusies uit de nieuwste rapportages van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, die niet alleen op het Groningse land gas wint, maar ook boort in de Waddenzee. Voor de Waddenvereniging is nu zonneklaar dat de gevolgen veel groter zijn dan gedacht.

Uitgerekend is wat de gevolgen zouden zijn als de gaskraan nog vandaag dicht zou gaan. Het verschil met wel doorgaan met boren is minimaal; ook als de Nam zou stoppen, dan nog blijft de bodem de komende tientallen jaren dalen, zij het ietsje minder dan als er wél gas wordt gewonnen.

Ook een andere belofte wordt niet waargemaakt, zegt Esme Gerbens, woordvoerder van de Waddenvereniging. Er mag geboord worden zolang de voorspellingen over de gevolgen nauwkeurig zijn. “Maar de marges zijn enorm”, zegt Gerbens op basis van deze studie.

Nieuw bewijs 

De Waddenvereniging heeft zich altijd verzet tegen de boringen. In deze recente studie ziet ze nieuw bewijs dat het het beste is nu te kappen met de boringen of op zijn minst de productie aanzienlijk te verminderen. De verwachting dat de daling van de bodem zou worden gecompenseerd door toevoer van zand is niet uitgekomen, zegt Gerbens.

Daar komen de gevolgen van de klimaatverandering bij. Ook stijging van de zeespiegel vormt een bedreiging voor de Waddenzee, terwijl verwacht wordt dat ook de zoutwinning de bodem doet dalen.

In de Waddenzee vallen bij eb platen droog. Die trekken vogels aan, en zeehonden. Door de combinatie van bodemdaling en stijging van de zeespiegel komt dat unieke karakter van het gebied in gevaar. De Waddenvereniging vreest dat de Waddenzee uiteindelijk een gewone zee zal worden.

De Waddenzee heeft de beschermde status van Werelderfgoed. Economische activiteiten zijn niet verboden, maar wel aan strenge voorwaarden verbonden. Aan de toestemming voor de boringen is jarenlange politieke strijd vooraf gegaan, waarbij links tegen was en de VVD voor. Het CDA heeft een periode gehad van verzet, maar sprak zich uiteindelijk toch weer uit voor de boringen.

Er zou worden geboord ‘met de hand aan de kraan’: als de bodem te veel zou dalen, dan zou er worden gestopt. “De studie van de Nam laat nu zelf zien dat van dat hele verhaal niks is terechtgekomen”, zegt Gerbens van de Waddenvereniging.

Naar verwachting volgende week komt het Staatstoezicht op de mijnen met een advies over het Nam-rapport aan demissionair minister van economische zaken Henk Kamp (VVD).

De Nam wacht het advies van het staatstoezicht af. Volgens het bedrijf zijn er de afgelopen dertig jaar geen nadelige effecten voor de natuur geconstateerd.

Schokkende gevolgen gaswinning

Telegraaf 04.05.2017  Als de kraan van de gaswinning onder de Waddenzee nu zou worden dichtgedraaid, kan het nog tientallen jaren duren voordat de bodemdaling uit zichzelf stopt. Dat concludeert milieuorganisatie de Waddenvereniging op basis van onderzoek door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

De organisatie wil dat de gaswinning geheel wordt stopgezet of in ieder geval aanzienlijk wordt verminderd. „Uit onderzoek van de NAM blijkt dat de langetermijneffecten voor de bodemdaling zeer onzeker zijn”, zegt Esme Gerbens van de Waddenvereniging.

Het betrouwbaar voorspellen daarvan is volgens de milieuclub essentieel omdat de bodem van het Werelderfgoed niet meer mag dalen dan door natuurlijke processen kan worden aangevuld. „Als de bodem te snel daalt, verdwijnen de karakteristieke wadplaten, of vallen ze minder lang droog. Dat zet het unieke karakter van dit natuurgebied op het spel”, zegt Gerbens.

‘Stellingen Milieudefensie over schadevergoeding Groningen onjuist’

NU 04.05.2017 In een rapport van Milieudefensie, opgesteld door onderzoeksbureau Profundo, wordt gesteld dat het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen te klein is. NAM laat donderdag weten dat deze veronderstelling onjuist is.

In samenwerking met GIC

In het rapport dat woensdag is gepubliceerd staat dat de NAM per jaar 217 miljoen euro reserveert, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

“Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, laat Jorien de Lege van Milieudefensie weten.

De NAM stelt donderdag dat de kosten waar zij voor aansprakelijk zijn worden vergoed en dat het rapport slechts gebaseerd is op inschattingen. “De suggestie dat wij onvoldoende financiële middelen zouden hebben voor de betaling van schadeafhandeling, schetst een onjuist beeld van de werkelijke situatie.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen

GBB wil opnieuw in gesprek met Alders over schadeprotocol Groningen

NU 04.05.2017  Belangenorganisatie de Groninger Bodem Beweging (GBB) wil opnieuw in gesprek met Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders over het nieuwe schadeprotocol voor de gaswinning in Groningen, maar alleen als hun uitganspunten worden geaccepteerd.

In samenwerking met GIC

De GBB heeft in samenspraak met belangenorganisatie Groninger Gasberaad de uitgangspunten naar Alders gestuurd, bevestigt secretaris Dick Kleijer aan NU.nl.

In april had de belangenorganisatie de gesprekken met Alders gestaakt omdat de GBB vond dat er geen open overleg mogelijk was. Dit besluit kwam na een Kamerbrief van demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken.

In die brief legde de minister uit hoe het nieuwe schadeprotocol tot stand komt. Volgens de GBB was de brief eenzijdig opgesteld en leek verder overleg zinloos, omdat veel beslissingen volgens de belangenvereniging al waren gemaakt.

Uitgangspunten

Kleijer benadrukt dat dit nieuwe overleg een verkenning is. “Als deze uitgangspunten geaccepteerd worden, gaan we daadwerkelijk in overleg over het opstellen van het schadeprotocol.”

De uitgangspunten die de GBB en het Gasberaad hebben opgesteld, omvatten een rechtvaardige schadebepaling waarbij de burgerwet bepalend moet zijn. Ook moet de menselijke maat volgens de belangenverenigingen leidend zijn.

Als derde uitgangspunt willen de groepen dat de schadeafwikkeling onafhankelijk van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en Economische Zaken moet verlopen.

Gesprek

Of en wanneer het gesprek over de uitgangspunten met de NCG plaats zal vinden, is nog niet bekend. “De uitgangspunten zijn vandaag ter kennisgeving aangenomen”,  aldus Kleijer.

Op de hoogte blijven van al het Groningse nieuws? Like de Facebookpagina van NUgroningen.

Lees meer over: Groningen

‘Schadevergoeding Groningen kan oplopen tot een miljard per jaar’

NU 03.05.2017  Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door onderzoeksbureau Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. “Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien de Lege.

Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

Nieuw schadeprotocol

Op 31 maart stapte de NAM uit de schadeafhandeling na problemen rondom de gaswinning in Groningen. Dit werd sterk aanbevolen door een rapport van De Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV), omdat “er geen ruimte is voor de bemoeienis van de NAM”. Hierdoor staat de aardoliemaatschappij op afstand van de schadeafhandeling.

Vanaf 1 juli komt er een nieuw schadeprotocol, waarbij een onafhankelijke commissie in het leven wordt geroepen om de schadeafhandeling voort te zetten. De verantwoordelijkheid van het opstellen van het protocol ligt bij de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

Eerder waren er geruchten dat de NAM tweewekelijks overleg had met de NCG over het opstellen van het nieuwe schadeprotocol. Dit werd later door NAM-directeur Gerald Schotman in een interview met de Volkskrant ontkend. Volgens Schotman zal de NAM de schade die Groningers volgens het nieuwe protocol lijden volledig vergoeden, er “geldt geen bovengrens”.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

‘Schadepot NAM veel te klein’

Telegraaf 03.05.2017 AMSTERDAM – Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. ,,Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien De Lege. Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

‘Schadepot NAM te klein’

Telegraaf 03.05.2017 Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. ,,Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien De Lege. Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

De NAM zegt in een reactie niet te weten waarop Milieudefensie het bedrag van ruim een miljard euro baseert. ,,Het zijn maar scenario’s. De lijn van de NAM is onveranderd: als er schade is door gaswinning waarvoor de NAM aansprakelijk is, wordt de schade vergoed”, aldus een woordvoerder.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN MILIEUDEFENSIE

Milieudefensie: schadepot NAM is te klein

AD 03.05.2017 Het budget van de NAM voor de schadevergoeding aan Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingen is te klein. Dat stelt Milieudefensie op basis van een rapport dat is opgesteld door Profundo. De NAM reserveert per jaar 217 miljoen euro, terwijl volgens Milieudefensie meer dan een miljard per jaar nodig is.

In het onderzoek wordt uitgegaan van twee scenario’s: scenario A, waarbij de gaswinning afneemt en daarmee de kracht van de bevingen, en scenario B, waarbij de situatie niet anders is dan in de periode 2012-2016. In scenario A loopt de schade op tot zeker 313 miljoen. In het ergste scenario stijgt het schadebedrag tot ruim een miljard.

Milieudefensie is niet te spreken over het beleid van de NAM. ,,Het is overduidelijk dat het gereserveerde bedrag veel te laag is om de gedupeerden te compenseren. Kennelijk denken de rekenmeesters bij de NAM dat ze wegkomen met een schijntje”, stelt Jorien De Lege.

Zij wijst er namens Milieudefensie bovendien op dat de schade vermoedelijk nog groter zal zijn, omdat de berekening in het rapport is gebaseerd op eerder uitgekeerde schades. Er lopen echter nog veel procedures en niet alle schade is nog geclaimd.

Strafrechtelijk onderzoek

Vorige maand maakte het Hof Arnhem-Leeuwarden bekend dat het Openbaar Ministerie strafrechtelijk onderzoek moet doen naar de aardbevingsschade veroorzaakt door gaswinning van de NAM. Het hof stelde vast dat aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan ‘het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is’.

De NAM zegt in een reactie niet te weten waarop Milieudefensie het bedrag van ruim een miljard euro baseert. ,,Het zijn maar scenario’s. De lijn van de NAM is onveranderd: als er schade is door gaswinning waarvoor de NAM aansprakelijk is, wordt de schade vergoed”, aldus een woordvoerder.

‘Nog meer dan duizend gasbevingen in Groningen’

AD 01.05.2017 De provincie Groningen moet tijdens het leegpompen van de gasvelden rekening houden met nog eens 1100 aardbevingen, waaronder een aantal zware. Dat zegt hoogleraar Jacques Hagoort in een interview in tijdschrift De Ingenieur. De zwaarste wordt volgens zijn berekeningen 4.4 op de schaal van Richter.

De provincie krijgt naar verwachting nog dertien zware bevingen met een kracht tussen de 3.0 en 4.0 te verwerken, zo stelt emeritus hoogleraar reservoirtechniek Jacques Hagoort van de Technische Universiteit Delft. De zwaarste aardbeving tot nu toe was die van 2012 bij Huizinge met een kracht van 3.6 op de schaal van Richter. Hagoort verwacht verder vierhonderd bevingen met een kracht van 1.5 of meer en honderden kleine bevingen.

Statistiek
Hagoort heeft onlangs een rapport geschreven waarin hij uitlegt hoe hij tot zijn bevindingen is gekomen. Hij baseert zich daarbij op statistiek. Er blijkt volgens Hagoort een bijna perfect verband te bestaan tussen het totale aantal aardbevingen en de totaal gewonnen hoeveelheid gas uit het Groningse veld.

Het leegraken van de gasvelden zal tot meer bevingen leiden. Volgens Hagoort komt dat omdat de druk in het gasveld door de winning inmiddels is gedaald van 350 tot 100 bar. Hierdoor klinkt de bodem in en komt er spanning op te staan. Die spanningen leiden tot bevingen door verschuivingen langs de breukvlakken.

Honderden mensen breiden mee aan dit huis, om aandacht te vragen voor de gevolgen van de aardgaswinning in Groningen. © annet eveleens

In Groningen is een bouwpastoor nodig

Trouw 30.04.2017 Om het vertrouwen van de Groningers terug te winnen is een radicaal plan van aanpak nodig. Alex Kalverboer, emeritus hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen geeft een voorzet.

In Warffum bezocht ik de expositie ‘Art-Schok’, gewijd aan de aardbevingsellende. Ik ontmoette daar een stel, man en vrouw. Zeventien jaar geleden kochten ze een authentieke boerderij, hielden die zorgvuldig bij met de bedoeling daar ooit oud te worden.

Intussen krijgen ze nu al grijze haren. Hun boerderij is tot onbewoonbaarheid toe beschadigd. Ze hebben oeverloze discussies gevoerd met schade-experts, volstrekt ontoereikende voorstellen gekregen tot ‘vergoedingen’. Zij voelen zich platgeslagen. Ik voel dan woede opkomen.

Een prachtland wordt opgeofferd ter wille van ongehoord gewin. En intussen wordt er gesjoemeld over oorzaken, hoogte van schades, met eindeloze procedures, gemanipuleerd door organisaties als NAM en Shell en een ministerie als Economische Zaken, met coördinator Hans Alders.

Hier moet een fundamentele omslag komen, acuut, los van momenteel lopende, politiek getriggerde formatie-discussies. Inmiddels is de psychologische onrust en gevarendreiging dieper dan die in de bodem. Onderschat niet wat die op termijn met deze getarte mensen doet.

Integrale aanpak

Daarom pleit ik met klem voor het volgende. Stel ten spoedigste een doortastende commissie in, met een ruim mandaat, die onafhankelijk is van de mastodonten Shell en NAM en van een belanghebbend ministerie als Economische Zaken.

Zet aan het hoofd daarvan een ‘bouwpastoor’ met vergaande bevoegdheden. Een doortastend type, met overzicht, die kan coördineren en benul heeft van de sentimenten.

Geef deze commissie een eerste budget, zeg vijf miljard euro (zo’n 2 procent van de 260 miljard die inmiddels door uitbuiting is verkregen). Benut dit bedrag direct voor de afhandeling van al aangerichte schade. Stop met het gesteggel met inspecteurs of adviseurs.

Stel een royaal budget in voor een eigen kenniscentrum waar bewoners kunnen meebeslissen over onderzoeken, onderzoeksvragen en het laten installeren van tiltmeters, zoals geoloog Peter van der Gaag adviseert. Dit kenniscentrum moet inspelen op vragen van bewoners.

Kies onmiddellijk voor een integrale aanpak. Niet alleen de schade aan de oppervlakte en de directe omgeving moeten bij de afhandeling betrokken worden, maar ook de diepere tot diepste trillingsrisico’s in de brede omgeving. Ook die aan de fundamenten. We moeten nu niet volstaan met het bekende oppervlakkige lapwerk. Herstel of, indien nodig, herbouw met de grootste voortvarendheid.

Betrek ook de bredere omgeving erbij, want de schade reikt verder dan het zogeheten risicogebied. Ook in het Drentse Steenbergen en in bijvoorbeeld Kiel-Windeweer in Zuidoost-Groningen, is sprake van schade. Bewoners klagen dat zij buiten het risicogebied vallen en dat zij daarom met hun schadeclaim nergens terecht kunnen. En vergeet niet de psychologische en sociale schade.

Plan van actie

Ten slotte is er een integraal plan van actie nodig, waarin alle essentiële aspecten zo concreet mogelijk zijn opgenomen. Daar horen alle financiële en andere consequenties bij, zoals noodzakelijke tijdelijke voorzieningen, verhuizingen en eventuele loonderving. Maar allereerst is het nodig dat de overheid het vertrouwen terugwint van een gedesillusioneerde bevolking. Dat kan alleen door betrouwbare, onafhankelijke mensen op cruciale plekken aan te stellen, met procedures waarvan men voelt: die zijn in ons belang. Want daar zijn we nu mijlenver vanaf.

Wat betreft het verdere verloop van de gaswinning is het zaak deze ten snelste geheel terug te brengen. Met als oogmerk optimale veiligheid voor de bevolking.

Betrek wetenschappelijke onderzoekers erbij, onafhankelijk, zoals universiteiten, solide onderzoeksinstituten en ook kernen van meedenkende mensen uit de samenleving: de Groninger Bodem Beweging, het Gasberaad, OMEM (Onafhankelijk Meten Effecten Mijnbouw), scholen, zorginstellingen.

Het einddoel is om van Groningen weer dat prachtige land te maken dat het was. Waar je veilig kan leven. Waar je weer aan een toekomst kan denken. En teken de door Freek de Jonge geïnitieerde petitie ‘Laat Groningen niet zakken’. Het kan nu nog.

In veertig jaar tijd verdiende de overheid niet zo weinig aan aardgas

VK 26.04.2017 De overheid verdiende vorig jaar 2,4 miljard euro aan de winning van aardgas. Dat is de laagste opbrengst in ruim veertig jaar, volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2013 leverde aardgas nog een recordopbrengst op van 15,4 miljard euro. Sindsdien zijn de gasbaten met 85 procent gedaald.

Dat is niet verwonderlijk: in drie jaar tijd is de aardgaswinning in Nederland sterk teruggebracht. Waar in 2013 nog bijna 85 miljard kuub gas uit de bodem gehaald werd, daalde dit vorig jaar tot ongeveer 48,5 miljard kuub.

Vooral in Groningen wordt minder aardgas gewonnen vanwege het risico op aardbevingen. Werd drie jaar geleden 54 miljard kubieke meter aardgas gewonnen,  inmiddels is de toegestane hoeveelheid gas die gewonnen mag worden verlaagd tot 24 miljard kuub per jaar.

In april besloot demissionair minster Henk Kamp (VVD, economische zaken) per oktober de gaskraan verder dicht te draaien tot 21,6 miljard kubieke meter per jaar. Ook in de Noordzee is de gaswinning sinds 2000 gehalveerd.

In de Noordzee is de gaswinning sinds 2000 gehalveerd

Daarnaast brengt aardgas minder op: sinds 2013 zijn de producentenprijzen tot de helft gedaald. De opbrengsten uit gaswinning maken daarmee slechts 0,8 procent uit van de totale overheidsinkomsten in 2016.

Sinds in de jaren vijftig begonnen werd met de winning van aardgas, is volgens het CBS meer dan drieënhalf duizend miljard kuub aan aardgas uit de bodem gehaald. Dat is 80 procent van de totale gasreserve in Nederland. De gaswinning heeft de schatkist ongeveer 280 miljard euro opgeleverd.

NAM aansprakelijk gesteld voor psychisch leed na beving: ‘Dit is een doorbraak’

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is aansprakelijk voor de immateriële schade die inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen ervaren. Dat heeft de rechtbank in Assen woensdag bepaald. ‘Dit is een doorbraak’, zei advocaat Pieter Huitema namens de eisers. Hoe groot de financiële genoegdoening wordt, zal per geval moeten worden bepaald.

Volg en lees meer over:  ENERGIE   AARDGAS  MILIEU  NEDERLAND  NATUUR & MILIEU  FOSSIELE BRANDSTOFFEN

NAM

NAM

Groningers halen stilaan hun gelijk

Er komt een strafrechtelijk onderzoek naar de Nam. Het bedrijf heeft mogelijk mensen in levensgevaar gebracht.

Trouw 20.04.2017 De uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van vandaag mag gerust baanbrekend worden genoemd: er moet strafrechtelijk onderzoek komen naar de Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam), met als hoofdvraag: heeft de instantie door gaswinning in Groningen bewoners in levensgevaar gebracht?

“De strafrechtelijke kogel is eindelijk door de kerk”, reageert advocaat Gerard Spong. Hij spande de zaak aan namens de Groninger Bodem Beweging en individuele gedupeerden. Het Openbaar Ministerie voelde niks voor vervolging van de Nam; de gaskwestie moet volgens justitie ‘in de politieke arena’ worden uitgevochten, juridische geschillen hierover zijn voer voor de bestuursrechter.

Spong en de getroffen Groningers namen hier geen genoegen mee. Een jaar geleden stapten ze naar het gerechtshof om het Openbaar Ministerie tot vervolging van de Nederlandse Aardolie Maatschappij te dwingen. “Het OM en de Nam hebben zich hevig, hevig verzet”, vertelt Spong.

Verrassende beslissing

Een aantal Groningers heeft het hof verteld over financiële zorgen, psychische problemen, gevoelens van onveiligheid, woede en machteloosheid als gevolg van de aardbevingen. Het resulteerde in de opmerkelijke en (ook voor Spong) verrassende beslissing van het hof.

Het gerechtshof verklaart dat er ‘aanwijzingen’ zijn dat de Nam zich schuldig heeft gemaakt aan overtreding van artikel 170 in het Wetboek van Strafrecht: ‘het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is’. Het hof merkt op dat al in 1993 duidelijk werd dat er een relatie is tussen het winnen van gas en het ontstaan van aardbevingen. ‘Talrijke onderzoeksrapporten hebben dit wetenschappelijk aangetoond’, aldus de rechters. Toch gingen de boringen door, met als ‘voorzienbare gevolg’ dat de onveiligheid toenam.

Het Openbaar Ministerie moet nu bepalen of het echt tot strafrechtelijke vervolging van de Nam komt. Dat kan nog vele maanden duren. Volgens Spong zal vervolging ook de mogelijkheid openen voor Groningers om geleden schade via het strafproces vergoed te krijgen. De Nam laat in een korte reactie weten ‘verrast te zijn door deze uitspraak’ en zegt volledige medewerking aan het onderzoek toe.

Erkenning

Beetje bij beetje neemt bij Groningers het gevoel toe dat er erkenning komt voor het leed dat hen is aangedaan. Secretaris Dick Kleijer van de Groninger Bodem Beweging zei vandaag tegen RTV Noord: “Het gaat ons er niet om dat er hoge straffen uit komen. Er moet recht worden gedaan. Dat het hof alleen al zegt dat er vervolgd moet worden, is mooi.”

Enkele weken geleden maakte de Nam bekend zich terug te trekken uit het proces van de schadeafhandeling. Gedupeerde Groningers vroegen daar al jaren om, met als argument dat de veroorzaker van de problemen zich niet heeft te bemoeien met het beoordelen ervan. De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft eerder vastgesteld dat het herstellen van de schade ‘traag en moeizaam’ gaat.

Minister Henk Kamp (VVD, economische zaken) zei vandaag in de Tweede Kamer dat er nog te veel ‘gestold wantrouwen’ is in Groningen. Hij benadrukte dat tijdens deze kabinetsperiode de gaswinning is gehalveerd en het aantal aardbevingen daalde. Kamp: “Er zijn 80.000 schademeldingen gedaan, dat is vreselijk om te zeggen. 85 procent van die meldingen is afgehandeld, dat helpt bij het herstellen van het vertrouwen.” Over die openstaande 15 procent wordt gesteggeld. Hoe het nu verder moet met de schadeafhandeling, is nog onduidelijk.

‘Gaskraan nog verder dicht’

Telegraaf 20.04.2017 De gaswinning in Loppersum moet verder beperkt worden, dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer.

Het parlement debatteert voor het eerst in nieuwe samenstelling over de bevingen in Groningen. Daarbij is extra aandacht voor Loppersum, daar vinden de laatste maanden plotseling weer meer aardbevingen plaats.

Een motie van GroenLinks-Kamerlid Van Tongeren, die het kabinet oproept om de gaswinning in het dorp te beperken, krijgt brede steun in de Kamer. Minister Kamp heeft hier nog niet op gereageerd.

Kritiek op Kamp

Alle politici zijn tevreden met het verder dichtdraaien van de gaskraan, zoals eerder deze week is aangekondigd door minister Kamp (Economische Zaken).

Maar er is ook veel kritiek op de bewindsman. Veel partijen hekelen de slechte afhandeling van schades. CDA-Kamerlid Mulder roept Kamp op om meer openheid te geven over hoe het nu zit met de leveringszekerheid.

’Opeens wel mogelijk’

Eerder liet de minister weten dat de gaskraan niet verder kan worden dichtgedraaid, omdat er anders mogelijk niet genoeg is om alle huishoudens te verwarmen. Deze week was er opeens wel ruimte.

PvdA-Kamerlid Nijboer vond dat het de afgelopen jaren niet goed geregeld is. “Dat mag de hele Kamer zich aantrekken, maar zeker ook de PvdA. Wij zaten immers in de regering.”

’Veel stappen gezet’

Minister Kamp herhaalde dat het kabinet in zijn ogen veel stappen heeft gezet. Zo is de gaswinning gehalveerd en wordt de NAM uit het schadeproces gehaald. De bewindsman zei verder dat de winning in Loppersum niet beperkt kan worden, omdat er anders problemen kunnen komen met de levering in koude winters.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN HENK KAMP GASWINNINGPOLITIEK VAN TONGEREN

Groningers voorzichtig positief

Telegraaf 20.04.2017 „Dit is echt historisch.” De eerste reacties vanuit Groningen op het opvallende nieuws van strafrechtelijk onderzoek naar aardbevingsschade zijn positief. Toch blijven Groningers voorzichtig, want na eerdere afwijzing was deze uitslag zeker geen vanzelfsprekendheid.

Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft beslist dat het Openbaar Ministerie onderzoek moet onderzoeken of de NAM vervolgd kan worden voor „het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is”.

Sommige inwoners van het door aardschokken en verzakkingen door gaswinning getroffen Groningen zouden het liefst zien dat verantwoordelijken in de cel belanden. De meesten willen vooral dat hun beschadigde huis netjes wordt opgeknapt.

LEES OOK: Hof: strafrechtelijk onderzoek aardbevingsschade tegen NAM

Ze beseffen bovendien dat Nederland voorlopig gas nodig heeft voor verwarming en koken, maar eisen wel dat hun belangen stevig meetellen. Ook moet het allemaal geen tientallen jaren langer meer duren, klinkt het steevast.

Fanatiek

Deze opmerkelijke zaak werd fanatiek aangejaagd door onder meer de prominente Groninger Bodem Beweging (GBB). De belangenvereniging deed met toppleiter Spong afgelopen jaar aangifte. Daarbij werden de stevige termen niet geschuwd. „Dit is echt historisch”, aldus donderdagmiddag een opgetogen GBB-secretaris Dick Kleijer. „Dit is serieus werk straks. Er staat tot vijftien jaar cel op de feiten waar het hier om gaat.”

GBB en andere klagende Groningers denken dat als gewone ondernemers en burgers zoveel schade veroorzaakten met hun werkzaamheden de boel allang was opgedoekt. De uitgesproken Kleijer en medestanders hebben het vertrouwen in NAM en de politiek goeddeels verloren. „Daar moeten we het niet van hebben. Wel van rechters – daar zit wel beweging.”

Bezorgd

Bezorgde Groningers zoals Ger Warink uit Loppersum wijzen erop dat het in eerste instantie nu om een onderzoek naar de mogelijkheden gaat. Wederom is het dus eerst even zien waar het op uitdraait. „Ik had dit echter niet gedacht”, aldus Warink, die zelf inmiddels al heel wat schade aan zijn woning had.

Juist de laatste tijd rommelt het weer onder zijn mooie dorp Loppersum. De gaskranen leken er dichtgedraaid door het kabinet, maar recent bleek dat er in een jaar bijna een miljard kubieke meter gas gewonnen was. „Dat is niet gering, als je dat even voor je ziet. De zorgen blijven dus.”

NAM ’verrast’

De NAM zegt in een eerste reactie „verrast” te zijn door de beslissing van het hof, gelet op eerdere uitspraken waarin werd besloten geen strafrechtelijk onderzoek te doen. Het bedrijf zal volledig meewerken aan het strafrechtelijk onderzoek, aldus een woordvoerder.

Hof: strafrechtelijk onderzoek tegen NAM

Telegraaf 20.04.2017 Het Openbaar Ministerie moet strafrechtelijk onderzoek doen naar de aardbevingsschade die is veroorzaakt door de gaswinning van de NAM. Dat heeft het Hof Arnhem-Leeuwarden donderdag bekendgemaakt. Het hof heeft vastgesteld dat aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan ,,het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is”.

Het OM liet eerder weten de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet te willen vervolgen, omdat dit onderwerp volgens het OM niet in het strafrecht thuishoort. Maar het hof beslist dat dat toch moet gebeuren. ,,Naar het oordeel van het hof is een onderzoek naar de bewijsbaarheid van dat feit ten onrechte achterwege gebleven. Een dergelijk onderzoek moet nu eerst worden verricht, waarna definitief kan worden beoordeeld of vervolging moet plaatsvinden.”

De officier van justitie moet bij de rechter-commissaris een nader onderzoek in laten stellen naar vernieling of beschadiging van gebouwen, voor zover daarvan levensgevaar voor mensen te duchten is. Het gaat om schade toegebracht door de NAM in de periode tussen 1 januari 1993 en 14 april 2015 in de provincie Groningen.

De zaak is aan het rollen gebracht door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. Veel mensen in de provincie Groningen hebben schade aan hun huizen door aardbevingen, die veroorzaakt worden door de gaswinning daar.

De juristen die namens de Groninger Bodem Beweging om deze strafrechtelijke vervolging hadden verzocht, reageren verheugd op – wat zij noemen – ,,deze historische beslissing”. Volgens de advocaten opent het onderzoek voor Groningers die schade hebben geleden de mogelijkheid om via het strafproces hun schade geheel of gedeeltelijk vergoed te krijgen.

De NAM zegt in een eerste reactie ,,verrast” te zijn door de beslissing van het hof, gelet op eerdere uitspraken waarin werd besloten geen strafrechtelijk onderzoek te doen. Het bedrijf zal volledig meewerken aan het strafrechtelijk onderzoek, aldus een woordvoerder.

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGENNEDERLANDSE AARDOLIE MAATSCHAPPIJ

Hof: toch strafrechtelijk onderzoek naar bevingsschade door gaswinning Groningen

VK 20.04.2017 Er moet toch een strafrechtelijk onderzoek komen naar de rol van de Nederlandse Aardolie Maatschappij  (NAM) voor het beschadigen van huizen door de gaswinning in Groningen, waardoor levensgevaar valt te duchten.

Dat oordeelde het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vandaag in een zogeheten artikel 12-procedure. Het Openbaar Ministerie wilde eerder niet overgaan tot vervolging, omdat de kwestie geen zaak zou zijn voor het strafrecht. Het hof denkt daar dus anders over. Er zijn genoeg aanwijzingen om vermeende strafbare feiten nader te onderzoeken, aldus de uitspraak.
De zaak is aangespannen door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. ‘Fantastisch. Dit is wereldnieuws’, reageert voorzitter Derwin Schorren. ‘Voor ons is dit de erkenning dat wat de NAM in Groningen heeft gedaan enorm veel leed heeft veroorzaakt en tot levensgevaar heeft geleid.’

De gasopslag van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in Langelo.© ANP

‘Wij willen dat mensen in Groningen schadevrij kunnen wonen. De gaswinning moet omlaag. De NAM moet met de billen bloot. Het vertrouwen in de NAM en de overheid is in Groningen op een dieptepunt beland, maar gelukkig laat de rechtsstaat ons niet in de steek. Hier is de trias politica aan het werk.’

Het hof vindt dat er nader onderzoek gedaan moet worden naar wat de NAM wanneer precies wist over de risico’s van de gaswinning in de periode 1993 (toen het verband tussen gaswinning en aardbevingen voor het eerst erkend werd) en 2015 (toen de Raad van State de gaswinning rond Loppersum uit veiligheidsoverwegingen stillegde). Daarna wordt beslist of de NAM daadwerkelijk vervolgd wordt.

Bestuurders van de NAM kunnen aansprakelijk worden gesteld en riskeren een gevangenisstraf tot 15 jaar, zegt advocaat Emile van Reydt, die met Gerard Spong de gedupeerden bijstaat. ‘Dit is een historische beslissing zonder precedent’, zegt hij. ‘Het hof is omgegaan.’

We zijn verrast, omdat het OM en het hof eerder hebben geoordeeld dat er geen reden is voor strafvervolging

Een inwoner plaatst ijzeren pennen in de oudste woning van Zeerijp. © ANP

Volgens Van Reydt is niet eerder in zo’n politiek gevoelige maatschappelijke kwestie met zoveel gedupeerden tot strafrechtelijke vervolging overgegaan. ‘De onderste steen moet boven komen. Als bijvoorbeeld uit directieverslagen blijkt dat risico’s op de koop toe zijn genomen, is dat strafrechtelijk explosief materiaal.’

De NAM heeft kennis genomen van de uitspraak, zegt woordvoerder Hein Dek. ‘We zijn verrast, omdat het OM en het hof eerder hebben geoordeeld dat er geen reden is voor strafvervolging. We zullen volledig meewerken aan het onderzoek.’

Eerder verweerde NAM zich door te stellen dat het bedrijf gas wint met een vergunning van de Nederlandse overheid, in het belang van de samenleving.

Meer lezen?

NAM aansprakelijk gesteld voor psychisch leed na beving: ‘Dit is een doorbraak’.
‘Hele gezinnen zijn kapotgemaakt. Nu moet NAM over de brug komen.’ Lees hier het hele artikel (+).

Groningers claimen immateriële bevingsschade: ‘Het gaat in je lijf zitten’
Na rechtszaken over scheuren en waardedaling van hun huizen, voeren 127 Groningers nu een juridische strijd voor erkenning van geestelijk leed.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   MENS & MAATSCHAPPIJ   NEDERLAND   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN

Hof: Strafrechtelijk onderzoek tegen NAM

AD 20.04.2017 Het Openbaar Ministerie moet strafrechtelijk onderzoek doen naar de aardbevingsschade veroorzaakt door de gaswinning van de NAM. Dat maakt het Hof Arnhem-Leeuwarden vandaag bekend. Het gasbedrijf is verrast door de uitspraak. 

Het OM liet eerder weten de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) niet te willen vervolgen, omdat dit onderwerp niet in het strafrecht zou thuishoren. Maar het hof beslist dat dat toch moet gebeuren.

Het hof stelde vast dat aanwijzingen bestaan dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan ‘het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is’.

De officier van justitie moet nu bij de rechter-commissaris een nader onderzoek  vorderen naar vernieling of beschadiging van gebouwen, voor zover daarvan levensgevaar voor een ander te duchten is. Het gaat om schade toegebracht door de NAM in de periode tussen 1 januari 1993 en 14 april 2015 in de provincie Groningen.

Gaswinning

De zaak is aan het rollen gebracht door verschillende individuele klagers en de Groninger Bodem Beweging. Veel mensen in de provincie Groningen hebben onder meer schade aan hun huizen door aardbevingen, die veroorzaakt worden door de gaswinning daar.

De juristen die namens de Groninger Bodem Beweging om deze strafrechtelijke vervolging hadden verzocht, reageren verheugd op – wat zij noemen – ‘deze historische beslissing’.

Onderzoek 

Het gasbedrijf laat in een eerste reactie weten ‘verrast’ te zijn. In eerdere uitspraken werd namelijk besloten juist géén strafrechtelijk onderzoek te doen.  Volgens een woordvoerder werkt het bedrijf volledig mee aan het strafrechtelijk onderzoek.

Vorige maand oordeelde de rechtbank in Assen dat de NAM verantwoordelijk is voor de immateriële  schade van inwoners. Duizenden bewoners kunnen nu bij het gasbedrijf aankloppen voor een schadevergoeding.

Lees hier het commentaar van chef Parlement Hans van Soest over de gaswinning in Groningen.

Demonstranten uit Groningen voeren actie tegen de NAM. ANP ANJO DE HAAN © ANP

Door de aardbevingsproblematiek is de relatie tussen de NAM en de Groninger bevolking afgelopen jaren tot het nulpunt gedraaid. Inmiddels wonen ruim 100.000 mensen in een huis met bevingsschade, bleek afgelopen najaar uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Een kwart heeft zelfs meer dan eenmaal schade gehad. Veel bewoners voelen zich daardoor niet meer veilig in hun huis. Ook ondervindt een deel van de Groningers psychische klachten hierdoor.

Karig

De NAM – een joint venture tussen Shell en ExxonMobil – heeft de relatie tussen alle schades en de bevingen lange tijd ontkend. Ook blijkt de Nederlandse Aardolie Maatschappij al jarenlang uiterst karig met compenseren van de schade. Via het inhuren van allerlei dure adviseurs wordt getracht aan te tonen dat scheuren niet het gevolg van de bevingen zijn. Het bedrijf wordt daarom op afstand geplaatst, maakte het kabinet onlangs bekend.

Eerder oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid begin 2015 al dat veiligheid geen rol speelde bij de gaswinning. Het economisch gewin – sinds 1959 heeft het Groninger gasveld al zeker 300 miljard euro opgebracht – stond bij de NAM en de Staat voorop.

Inmiddels is de gaswinning onder druk van de toenemende protesten de laatste jaren gehalveerd. Maandag besloot minister Kamp (EZ) de winning nog eens met tien procent extra terug te brengen naar 21,6 miljard kuub gas jaar. Dat deed de bewindsman op advies van waakhond Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

Lees ook: tien vragen over de gaswinning.

Kabinet verlaagt gaswinning Groningen met 10 procent 

NU 18.04.2017 Het kabinet gaat de gaswinning in Groningen per oktober van dit jaar 10 procent verminderen van 24 miljard kuub naar 21,6 miljard kuub. Minister Henk Kamp (Economische Zaken) schrijft dit dinsdag naar aanleiding van het winningsadvies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

De toezichthouder schrijft dat “alleen verdere verlaging van de gasproductie van het Groningenveld gelijktijdig met het vermijden van fluctuaties in de winning de kans op het aantal en op zwaardere bevingen kan verminderen.” Om te beginnen moet de productie met 10 procent worden teruggeschroefd, aldus de SodM.

Stapjes

Dit moet in stapjes gebeuren omdat een drastische verlaging er juist voor kan zorgen dat er meer bevingen kunnen plaatsvinden. “Begin met 10 procent;  een eerste stap naar 21,6 miljard kuub en bekijk hoe seismiciteit zich dan ontwikkelt”, aldus de toezichthouder.

Kamp wil niet tot oktober wachten om het winningsbesluit voor 2018 bekend te maken en schrijft in de brief het advies over te nemen. Onder andere omdat de bevingen in het gebied rond Loppersum zijn toegenomen, zet hij de voorbereidingen in gang ” om het productieplafond voor de gaswinning in Groningen ingaande het eerstvolgend gasjaar – dat gaat lopen vanaf 1 oktober 2017 – met 10 procent te verlagen.”

Kosten

Dit jaar kost het terugschroeven van de gaskraan het kabinet 80 miljoen euro. Vanaf 2018 scheelt het de schatkist 300 miljoen euro.

De gaswinning in Groningen is in 2015 door minister Kamp, op advies van SodM, verlaagd naar 30 miljard kuub gas. In 2014 was dit nog meer dan 42 miljard. In 2016 stelde Kamp de cijfers nog verder bij: de NAM mag daardoor nog jaarlijks hooguit 24 miljard kuub uit de Groningse bodem halen.

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen Groningen

Minister Henk Kamp van Economische Zaken © ANP

Kamp verlaagt gaswinning na druk toezichthouder

Trouw 18.04.2017 De gaswinning in Groningen gaat verder naar beneden. Minister Henk Kamp (VVD, economische zaken) heeft dit besloten ‘gelet op de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum’.

De winning uit het Groningenveld gaat vanaf oktober met 10 procent omlaag, naar maximaal 21,6 miljard kuub gas per jaar. Ter vergelijking: vier jaar geleden haalde de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) nog 53 miljard kuub uit de grond. Door deze nieuwe verlaging loopt de schatkist honderden miljoenen euro’s mis.

Kamp volgt met zijn besluit het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De toezichthouder liet vandaag weten dat de gaswinning langzaam moet worden afgebouwd: ‘Begin met 10 procent, een eerste stap naar 21,6 miljard kuub en bekijk hoe de seismiciteit zich dan ontwikkelt’.

Vlakke winning

Om de kans op aardbevingen zo klein mogelijk te houden, is volgens het SodM niet alleen van belang dat de gasproductie opnieuw naar beneden gaat. De winning moet ‘vlak’ zijn, dus met zo min mogelijk uitschieters naar boven of beneden. Met name het gebied rond Loppersum, met een ‘kritisch gespannen ondergrond’, loopt verhoogd risico. ‘Bij het eventueel opschalen van de productie uit de Loppersum-clusters in het geval van een koude winter zal rekening gehouden moeten worden met het mogelijk optreden van meer en zwaardere bevingen’.

De toezichthouder merkt ook op dat het, ondanks vele onderzoeken, onmogelijk is om aan te geven wat een veilig niveau van gaswinning is. De grenzen lijken bereikt ‘van wat wetenschappelijk haalbaar is’.

De Tweede Kamer debatteert donderdag over de gaswinning. Dan zal het ongetwijfeld ook gaan over de rol van Hans Alders. De gemeenteraden van het Groningse Ten Boer en Loppersum hebben weinig vertrouwen meer in het door hem geleide instituut Nationaal Coördinator Groningen (NCG), een samenwerkingsverband van 12 gemeenten in het aardbevingsgebied, de provincie en de rijksoverheid.

De raad van Loppersum liet zich maandag al zeer kritisch uit over de NCG, de raad van Ten Boer heeft aangekondigd morgen met een raadsbrede motie te komen voor een ‘nieuw onafhankelijk instituut met eigen wettelijke bevoegdheden’. Volgens de gemeenteraad heeft de NCG de afgelopen twee jaar vrijwel niks bereikt en onvoldoende middelen tot zijn beschikking. Provinciale Staten van Groningen buigen zich morgen over de kwestie.

Brief

Burgemeester André van de Nadort van Ten Boer probeerde de gemoederen tot bedaren te brengen met een opmerkelijke open brief aan de raad. Hij geeft de leden daarin gelijk als het om hun kritiek op de traagheid van de NCG gaat, maar onderstreept dat de NCG ‘goed werk’ doet. ‘Zij voert inmiddels regie over alle partijen die met schadeherstel en versterkingsprogramma’s te maken hebben. De eerste 1450 woningen zijn geïnspecteerd en 43 woningen zijn gesloopt en bij herbouwd.’

Volgens Van de Nadort kan dit nog sneller, maar voorwaarde is volgens hem wel dat de gemeenten blijven samenwerken. Met Loppersum wil hij daarom de komende weken tot een gemeenschappelijk standpunt van 12 gemeenten komen, dat Alders als persoon ontziet, maar waarin wel een effectievere organisatie vorm moet krijgen.

Kort gezegd komt de Groningse kritiek neer op een trage schadeafhandeling en versterking van de getroffen woningen, de niet-ruimhartige toekenning van schade en de rol van de NAM hierin. Alders zou ook onvoldoende bevoegdheden hebben. Idealiter zou de NCG de rekening voor het herstel bij de minister van economische zaken moeten kunnen leggen, die op zijn beurt die schade maar op de NAM moet verhalen, vinden de gemeenten.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) oordeelde vorige maand dat de problemen door de gaswinning in Groningen niet goed worden aangepakt. Cruciale beslissingen worden genomen zonder overleg met andere relevante betrokkenen. Volgens de OVV zou voortaan één organisatie integraal verantwoordelijk moeten worden voor de afhandeling van de problemen in Groningen.

‘Bewoners worden door een veelheid aan regelingen, geconfronteerd met een sterk bureaucratisch en juridisch ingericht proces. De tot dusverre getroffen maatregelen ‘doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien’, schreef de Onderzoeksraad. Bij die afhandeling is geen ruimte voor bemoeienis van de Nederlandse Aardolie Maatschappij. Die trok zich daarop terug uit het proces.

Gaskraan gaat verder dicht

Telegraaf 18.04.2017 De gaskraan gaat met 10 procent omlaag om de kans op aardbevingen in Groningen te verminderen. Dat heeft demissionair minister Kamp (Economische Zaken) besloten in reactie op een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen.

“Gelet op de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum en het naderen van de grenswaarde aldaar, zet ik de voorbereiding in gang om de gaswinning in Groningen in het volgende gasjaar, dat gaat lopen vanaf 1 oktober, met tien procent te verlagen”, schrijft de bewindsman aan de Tweede Kamer.

10 procent

Het Staatstoezicht adviseert dinsdag om “een eerste stap van 10 procent” te zetten. Het winningsplafond wordt daarmee teruggeschroefd van 24 miljard kuub naar 21,6 miljard kuub. Inspecteur-generaal Harry van der Meijden stelt wel dat de minister moet kijken of de leveringszekerheid in gevaar komt. Overigens hoeft de minister nu nog niet in te grijpen, Kamp heeft dat zelf besloten.

De toezichthouder komt verder met alarmerende informatie over Loppersum. Zo zou de ondergrond door drukafname ‘kritisch gespannen’ zijn. “Als je ertegen schopt gaat de grond bewegen. Als hier meer gas wordt gewonnen in een koude winter, dan kunnen er meer en zwaardere aardbevingen komen.”

Aanleiding voor het rapport van het Staatstoezicht is de plotselinge toename van aardbevingen rond Loppersum. Dit was tegen alle verwachtingen in. Eerder nam het aantal bevingen juist spectaculair af.

Tegenvaller voor schatkist

Het verder terugdraaien van de gaskraan betekent een flinke tegenvaller voor de schatkist. Waarschijnlijk loopt de staat honderden miljoenen aan inkomsten mis.

PvdA-Kamerlid Nijboer steunt de verlaging van de gaswinning, “Maar het roept wel vragen op. Voorheen kon er niet lager dan 24 miljard kuub gewonnen worden vanwege leveringszekerheid. En nu opeens wel. Leg dat maar eens uit.”

LEES MEER OVER; AARDBEVINGEN GRONINGEN GASKRAAN NAM HENK KAMP

Kamp: Groningse gaswinning met 10 procent omlaag

Elsevier 18.04.2017 De maximale gaswinning in Groningen wordt vanaf oktober verlaagd met 10 procent, maakt demissionair minister van Economische Zaken Henk Kamp (VVD) dinsdag bekend. Hij reageert daarmee op een advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).

‘Gelet op de toename van het aantal aardbevingen in het gebied rond Loppersum en het naderen van de grenswaarde aldaar, zet ik de voorbereiding in gang om het productieplafond voor de gaswinning in Groningen ingaande het eerstvolgende gasjaar met 10 procent te verlagen,’ schrijft Kamp aan de Tweede Kamer in reactie op het advies van het SodM.

Kamp verlaagde al eerder

Het ‘eerstvolgende gasjaar’ gaat lopen vanaf 1 oktober 2017. Kamp zei afgelopen jaar dat er jaarlijks 24 miljard kubieke meter mocht worden gewonnen. Bij zeer koude winters zou dat omhoog kunnen naar 27 miljard. Dit was al een flinke verlaging vergeleken met eerdere jaren. Volgens het SodM moet dat dus nog sneller naar beneden.

Volgens Elsevier;  Gertjan van Schoonhoven: ‘Geef geen miljarden ‘ereschuld’ aan Groningen’

De toezichthouder adviseert dat ‘zo nodig’ in stappen te doen. ‘Begin met 10 procent; een eerste stap naar 21,6 miljard kuub en bekijk hoe de seismiciteit zich dan ontwikkelt. Bovendien moeten fluctuaties worden vermeden,’ aldus inspecteur-generaal Harry van der Meijden dinsdag in het advies.

Het gaat Kamp vooral om de ‘veiligheid van de inwoners van Groningen,’ schrijft hij dinsdag. Hij wil niet wachten met het zetten van stappen, maar wil gelijk beginnen met de voorbereidingen van de verlaging van 10 procent.

  Elif Isitman  (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier.

Gaswinning Groningen verder omlaag

RO 18.04.2017 Minister Kamp van Econ