Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Demonstratie Koerden in Rotterdam 02.11.2019 tegen Turkse inval Syrië – terugblik

Demonstratie Rotterdam

De Rotterdamse politie heeft zaterdag 02.11.2019 acht personen opgepakt tijdens een demonstratie tegen de Turkse actie in het noordoosten van Syrië. Aan het protest in het centrum van Rotterdam deden zo’n vijfhonderd personen van Koerdische afkomst mee.

De politie nam ook protestborden in beslag, onder meer een bord waarop Adolf Hitler en de Turkse president Erdogan stonden. Borden met een beledigende boodschap zijn ook niet toegestaan.

Van de acht aanhoudingen waren er vier voor samenscholing, drie voor illegaal vuurwerk en één voor opruiing. Naast deze arrestaties hebben er geen incidenten plaatsgevonden, zegt een woordvoerder van de politie.

De honderden demonstranten verzamelden zich in de middag op Plein 1940 en liepen vervolgens door het centrum. Volgens de woordvoerder was de sfeer tijdens de protestmars rustig.

Bij de demonstratie waren veel agenten en ook leden van de Mobiele Eenheid (ME) aanwezig. De politie liet eerder al weten dat dit niets te maken had met een eerdere Koerdische demonstratie in Rotterdam.

 

De #demonstratie van Koerden in Rotterdam bij #plein1940 is afgelopen. In totaal zijn 8 mensen aangehouden: 1 voor opruiing, 3 voor illegaal vuurwerk en 4 voor samenscholing.

Avatar

 Auteur

Politie_Rdam

Terugblik demonstratie Rotterdam 16.10.2019

Het protest van 16 oktober 2019 liep flink uit de hand nadat tegendemonstranten onaangekondigd kwamen opdagen. Bij de ongeregeldheden raakten enkele agenten gewond. Er werden uiteindelijk 23 mensen aangehouden. Een aantal van hen had een wapen bij zich.

Bij botsingen tussen Koerden en Turken in Rotterdam zijn die avond meerdere agenten gewond geraakt. De politie verrichtte op het Kruisplein tientallen arrestaties nadat een demonstratie van Koerden en een tegendemonstratie van Turken uit de hand waren gelopen.

De Koerden demonstreerden tegen de Turkse inval in Syrië. De demonstratie was aangekondigd. Op het Kruisplein waren twee demonstratieplekken aangewezen voor voor- en tegenstanders. Om 20.00 uur moest de demonstratie, die een uur zou duren, afgelopen zijn.

In het centrum waren tegen 21.00 uur nog veel agenten en ME’ers op de been. Volgens de politie braken op meerdere locaties vechtpartijen uit, maar werd daar meteen tegen opgetreden. De politie heeft een groep demonstranten op het Stationsplein ingesloten in een poging de gemoederen te kalmeren.

Turkije creëert ‘veilige zone’ in Syrië

De Turkse autoriteiten creëren momenteel een zogenoemde ‘veilige zone’ in het noordoosten van Syrië. Om die reden viel het leger van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan begin vorige maand het buurland binnen.

Het doel van het leger was de regio ontdoen van de Koerdische YPG-militanten, die de door de Verenigde Staten gesteunde Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) leiden. Deze Koerden worden door Erdogan gezien als een verlengstuk van de PKK.

Nadat er honderden doden waren gevallen door het Turks offensief, maakten de VS en Turkije afspraken over een tijdelijke wapenstilstand. Erdogan beloofde de aanvallen definitief te stoppen als de YPG het gebied verlaat. De Koerden zijn daar vanwege de vele doden mee akkoord gegaan.

Zie ook: Dit betekent de inval in Syrië voor Erdogans imago in Turkije

zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan en verder nog meer !! – deel 11

zie ook: Anti-IS demonstratie Koerden 10.10.2014 Haagse Binnenstad

zie ook: Terugblik demonstratie Koerden 06.10.2014 bij de 2e Kamer Den Haag

zie ook: Anti-ISIS demonstratie Koerden verplaatst naar het Haagse Plein

zie ook: Anti-ISIS Demonstratie 09.08.2014 Koerden tegen geweld Irak

zie ook: Anti-ISIS demonstratie Koerden 26.07.2014 Haagse Wijkpark Transvaal

Acht aanhoudingen bij Rotterdams protest tegen Turkse operatie in Syrië

NU 02.11.2019 De Rotterdamse politie heeft zaterdag acht personen opgepakt tijdens een demonstratie tegen de Turkse actie in het noordoosten van Syrië. Aan het protest in het centrum van Rotterdam deden zo’n vijfhonderd personen van Koerdische afkomst mee.

Van de acht aanhoudingen waren er vier voor samenscholing, drie voor illegaal vuurwerk en één voor opruiing. Naast deze arrestaties hebben er geen incidenten plaatsgevonden, zegt een woordvoerder van de politie.

De honderden demonstranten verzamelden zich in de middag op Plein 1940 en liepen vervolgens door het centrum. Volgens de woordvoerder was de sfeer tijdens de protestmars rustig.

Bij de demonstratie waren veel agenten en ook leden van de Mobiele Eenheid (ME) aanwezig. De politie liet eerder al weten dat dit niets te maken had met een eerdere Koerdische demonstratie in Rotterdam.

Het protest van 16 oktober liep flink uit de hand nadat tegendemonstranten onaangekondigd kwamen opdagen. Bij de ongeregeldheden raakten enkele agenten gewond. Er werden uiteindelijk 23 mensen aangehouden. Een aantal van hen had een wapen bij zich.

De #demonstratie van Koerden in Rotterdam bij #plein1940 is afgelopen. In totaal zijn 8 mensen aangehouden: 1 voor opruiing, 3 voor illegaal vuurwerk en 4 voor samenscholing.

Avatar

 Auteur

Politie_Rdam

Turkije creëert ‘veilige zone’ in Syrië

De Turkse autoriteiten creëren momenteel een zogenoemde ‘veilige zone’ in het noordoosten van Syrië. Om die reden viel het leger van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan begin vorige maand het buurland binnen.

Het doel van het leger was de regio ontdoen van de Koerdische YPG-militanten, die de door de Verenigde Staten gesteunde Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) leiden. Deze Koerden worden door Erdogan gezien als een verlengstuk van de PKK.

Nadat er honderden doden waren gevallen door het Turks offensief, maakten de VS en Turkije afspraken over een tijdelijke wapenstilstand. Erdogan beloofde de aanvallen definitief te stoppen als de YPG het gebied verlaat. De Koerden zijn daar vanwege de vele doden mee akkoord gegaan.

Zie ook: Dit betekent de inval in Syrië voor Erdogans imago in Turkije

Lees meer over: Rotterdam  Binnenland

Protest van honderden Koerden in Rotterdam: Hitlerbord in beslag genomen

NOS 02.11.2019 In de binnenstad van Rotterdam hebben Koerden opnieuw een demonstratie gehouden tegen de Turkse inval, vorige maand, in het noorden van Syrië. Zo’n vijfhonderd mensen hadden zich rond 14.00 uur verzameld op het Plein 1940 voor een optocht door het centrum.

De demonstratie begon een half uurtje later, omdat de politie vanwege de veiligheid niet wilde dat de actievoerders verzwaarde stokken meenamen om hun geel-groen-rode vlaggen omhoog te houden. De Koerden waren daar boos over en uiteindelijk werd besloten dat ze alleen pvc-buizen als vlaggenstok mochten meenemen. Houten stokken en holle stokken verzwaard met zand werden in beslag genomen.

De politie nam ook protestborden in beslag, onder meer een bord waarop Adolf Hitler en de Turkse president Erdogan stonden. Borden met een beledigende boodschap zijn ook niet toegestaan.

Het in beslag genomen bord met afbeeldingen van Hitler en de Turkse president NOS

Om de demonstratie in goede banen te leiden was er veel politie op de been, ook agenten te paard, arrestatieteams en de Mobiele Eenheid. Half oktober liep een demonstratie van Koerden in Rotterdam uit de hand, toen zij geconfronteerd werden met een groep Turkse tegendemonstranten.

Enkele agenten raakten toen gewond en 23 mensen werden aangehouden, zowel Koerden als Turken. Vanmiddag werd een persoon aangehouden, voor opruiing. Verder verliep het protest rustig.

De Koerden zijn kwaad omdat het gebied dat de Turken zijn binnengevallen, behoorde tot een autonome Koerdische regio. Door de Turkse militaire operatie in Noord-Syrië zijn meer dan tweehonderd burgers omgekomen en 300.000 mensen op de vlucht geslagen.

Bekijk ook;

Koerden bij de demonstratie op Plein 1940 in Rotterdam. Ⓒ Media-TV

Demonstratie Koerden in Rotterdam rustig verlopen

Telegraaf 02.11.2019 De demonstratie van honderden Koerden tegen de Turkse invasie in het Noorden van Syrië in het centrum van Rotterdam is rustig verlopen. Onder toezicht van veel politie vonden geen grote incidenten plaats. In totaal werden acht mensen opgepakt, onder wie een man vanwege opruiing. Hij stond met een Turkse vlag tussen de Koerdische actievoerders.

De protestactie begon op Plein 1940. Daar was even een fikse discussie tussen de politie en demonstranten omdat agenten stokken in beslag hadden genomen. Daar waren demonstranten het niet mee eens en er werd gescandeerd dat de politie de demonstratie belemmerde. Uiteindelijk werd besloten dat de actievoerders alleen pvc-buizen als vlaggenstok mochten gebruiken, zwaardere stokken werden wel in beslag genomen.

Daarna ging de groep lopen via de Posthoornstraat naar de Boompjes en via de Schiedamse Vest terug naar Plein 1940.

 

Er was veel politie op de been nadat een eerdere demonstratie halverwege oktober in het centrum van Rotterdam uit de hand liep. Daar gingen Koerden en Turken met elkaar op de vuist bij een demonstratie bij Rotterdam Centraal Station. Er werden toen 23 mensen opgepakt die verdacht werden van openlijk geweld, mishandeling, vernieling en belediging. Ook werden er meerdere wapens in beslag genomen, zoals boksbeugels, een ploertendoder en schroevendraaiers. Door het demonstratiegeweld raakten drie agenten gewond.

Bekijk meer van; politiek demonstratie Ahmed Aboutaleb Rotterdam

Koerden demonstreren tegen de Turkse militaire operatie in Noord-Syrie. Ze verzamelden op Plein 1940 en liepen vervolgens door het centrum. De betogers hadden vlaggen en protestborden bij zich © ANP

Acht aanhoudingen bij betoging Koerden Rotterdam

AD 02.11.2019 Bij een demonstratie van Koerden in de Rotterdamse binnenstad zijn zaterdag acht mensen aangehouden. Dat liet de politie weten na afloop van de betoging. Een werd aangehouden voor opruiing, drie wegens het bezit van illegaal vuurwerk en vier omdat ze zich buiten het aangewezen vak begaven. Vier van de arrestanten zijn heengezonden, de andere vier komen in de loop van de avond vrij, aldus een woordvoerster van de politie.

De demonstratie was gericht tegen de Turkse inval, vorige maand, in het noorden van Syrië. Dat gebied was een autonome Koerdische regio. Door de militaire operatie zijn meer dan tweehonderd burgers omgekomen en 300.000 mensen op de vlucht geslagen.

Er was zaterdag tegelijkertijd een tegendemonstratie. De twee groepen demonstranten konden elkaar wel zien, maar het terrein was zo ingericht dat een confrontatie niet mogelijk was. Volgens de politie waren er in totaal ongeveer vijfhonderd betogers. Afgezien van de aanhoudingen is de demonstratie rustig verlopen, aldus een woordvoerster van de politie.

Mobiele Eenheid

De demonstranten hadden zich rond 14.00 uur verzamelden op Plein 1940 in Rotterdam en trokken door het centrum. Er was veel politie op de been, met paarden, arrestatieteams en de Mobiele Eenheid (ME).

De betoging begon een halfuurtje later omdat de politie niet wilde dat de actievoerders stokken meenamen waarmee ze hun geel-groen-rode vlaggen omhoog wilden houden. Na bezwaar van de Koerden werd besloten alleen pvc-buizen als vlaggenstok toe te staan; houten stokken werden in beslag genomen, net als een bord met daarop afbeeldingen van Adolf Hitler en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.

Bij een eerdere demonstratie van Koerden in Rotterdam, medio oktober, werden 23 mensen aangehouden, onder wie ook tegendemonstranten.

Acht aanhoudingen tijdens demonstratie Koerden in Rotterdam

MSN 02.11.2019 Acht mensen zijn zaterdag in Rotterdam aangehouden tijdens een demonstratie van vijfhonderd Koerden tegen de Turkse inval in het noordoosten van Syrië.

Van de acht aanhoudingen waren er vier voor samenscholing, drie voor illegaal vuurwerk en één voor opruiing.

Een woordvoerder van de politie laat weten dat er, op de acht aanhoudingen na, geen incidenten hebben plaatsgevonden en dat de sfeer relatief rustig was.

Bij de demonstratie was veel politie en ME aanwezig. De politie liet eerder al weten dat dit niets te maken had met een eerdere demonstratie van Koerden in Rotterdam. Bij die demonstratie op 16 oktober werden toen 23 mensen aangehouden.

november 3, 2019 Posted by | AKP, demonstratie, Donald Trump, Erdogan, is, koerden, Poetin, President Tayyip Recep Erdogan, syrie, Tayyip Recep Erdogan, terreur, terrorisme, turkije | , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2019 – 5 jaar verder

Herdenking MH17 ramp

Vandaag gaf minister-president Rutte een toespraak tijdens een herdenkingsbijeenkomst bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen. Samengevat zei de minister-president:

Vandaag, vijf jaar na dato, komen we samen bij het MH17 monument, dat symbool staat voor 298 mensen die in gedachten altijd bij ons zullen blijven. Voor de nabestaanden is het verdriet nog altijd net zo vers, de pijn net zo diep en de machteloosheid net zo knagend als toen.

Bijeenkomen op deze vredige plek geeft kracht en biedt troost. Door samen te huilen, herinneringen op te halen en ervaringen te delen. Door de namen van de slachtoffers hardop te noemen, houden we hun herinnering levend.

Het verdriet om de slachtoffers van MH17 wordt vandaag over de hele wereld gevoeld.  We zijn verbonden met alle nabestaanden. Gerechtigheid voor de doden blijft ons gezamenlijke doel.

Tranen en knuffels: nabestaanden lezen MH17-slachtoffers voor

Bekijk deze video op RTL XL

Bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen lazen nabestaanden de namen voor van de 298 mensen die overleden bij de vliegramp.

Telegraaf 18.07.2019

Druk én stil

Bij het herdenkingsmonument zijn zo’n duizend nabestaanden en tientallen hoogwaardigheidsbekleders samengekomen. Het is druk en tegelijkertijd stil. De welbekende speld? Die kun je er horen vallen. Je kunt zelfs de voetstappen horen van de mensen die de namen van hun omgekomen familieleden oplezen.

Ze noemen vaak iets bij de naam. Een karaktereigenschap, of een blijk van liefde.

“Onze super-Steven”, zegt een opa over zijn kleinzoon. Een vrouw over haar zwager: “Hij deed zijn best om zijn vliegangst te overwinnen, voor zijn fantastische vrouw.” En: “We zijn dankbaar wat ze voor ons betekend hebben.” Ook de leeftijden worden genoemd. Opvallend: een Australische man noemt ook op hoe oud zijn familieleden nú zouden zijn.

De zaadjes waar deze zonnebloemen uit ontkiemden, komen uit Oekraïne. © ANP

Zonnebloemen

De nabestaanden zijn omringd door de 298 herdenkingsbomen; voor elk slachtoffer één. Ze zijn vaak voorzien van foto’s, zelf meegebrachte (zonne)bloemen, worden volgehangen met sjaaltjes, armbandjes, lintjes. De bomen worden ‘eigen’.

Aan de andere kant : een veld zonnebloemen, ontkiemd uit de zaadjes die zijn meegenomen van het zonnebloemenveld in Oekraïne, waar het vliegtuig neerkwam. In deze tijd van het jaar zijn ze precies in bloei.

Telegraaf 19.07.2019

De hemel in

Er wordt gezongen, onder andere het nummer van Maaike Ouboter, Dat ik je mis. Alleen de liedjes overstemmen het ronkende, doffe geluid van opstijgende vliegtuigen: Vijfhuizen ligt hemelsbreed niet heel ver van Schiphol.

Confronterend? “Het is de plek waar ze opstegen”, zegt Bart Hornikx er later over, bij de boom van zijn overleden dochter Astrid. “Zo zijn ze vertrokken.” Er zoeft een KLM-vliegtuig de hemel in. Bart kijkt er even naar.

Bart en Jeanne bij de herdenkingsboom van hun dochter Astrid, die 31 zou zijn geworden. © RTL Nieuws

‘Onze vriendinnen’

De herdenking wordt afgesloten met acht meiden, in puberleeftijd of iets jonger. Ze lezen gedichtjes voor hun vriendinnetjes, klasgenootjes. Zo ook Lottelein, nu 14, destijds 9 toen ze haar drie buurmeisjes Sophie, Bente en Fleur verloor.

Ze gingen op hun droomreis,
Een laatste foto vanaf Schiphol,
4 glunderende gezichten,
Zij met haar 3 meiden,
Onze vriendinnen. 

“Ik wilde dit voor hen doen”, zegt Lottelein er later over. Ze had voor de zekerheid het gedichtje geprint en in haar handtasje. “Voor als ik de tekst zou vergeten.”

Een week vol verdriet en ongeloof

Bekijk deze video op RTL XL

Vijf jaar geleden.

‘Er komt geen einde aan’

“Die jonge meiden en hun gedichtjes lieten me zien hoe lang vijf jaar is”, vindt Els Pijnenburg, die haar 25-jarige zoon Sjors verloor. “Ze waren zo klein toen het gebeurde…”

Els en Frank komen elk jaar naar de MH17-herdenking. “Het is gek, maar je groet iedereen hier, want je kent elkaar.” Frank vond het voorlezen van de namen ‘even heftig als altijd’. “D’r komt gewoon geen einde aan die lijst. En dan die leeftijden.” Hij somt er wat op. Kinderen van 2, 3. Een oma die vier kleinkinderen moet missen.

Meer kracht

Maar toch, zegt zijn vrouw, tóch voelde het oplezen van de namen anders dan dat op de allereerste herdenking, een week na de ramp in 2014. “Toen moesten mensen echt worden geholpen, sommigen zakten in elkaar. Vandaag hoorde ik vooral kracht in hun stemmen. Zo van: we gaan nu eens even goed neerzetten hoe lief deze persoon was, en dat hij of zij heeft bestáán.”

Even is ze stil. Ze gaat op een stenen bankje zitten. Dan zegt ze: “We kennen ook veel van de achtergebleven families van de overledenen. Het is een beetje één grote familie geworden. Daarom is het zo fijn hier.”

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018

zie ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Nationale herdenkingsdag 10 november 2014 MH17

zie ook: Stille tocht 17.08.2014 Hilversum – herdenking slachtoffers MH17

zie ook:  Stil protest Spui Amsterdam 19.07.2014 – slachtoffers vliegtuigcrash Oekraïne

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

Vijf jaar na MH17, en nog steeds even stil

RTL 17.07.2019 Misschien zijn ze vanochtend wakker geworden met een brok in hun keel. Met buikpijn. Misschien kregen ze bij het ontbijt geen hap naar binnen. En dachten ze maar aan één ding: vijf jaar geleden. Toen hun geliefden uit de lucht werden geschoten.

Die zon. Altijd maar weer die zon die zich laat zien. Op de dag van de vliegramp was-ie er, toen was het bloedheet in Nederland, en ook op alle 17 juli’s die daarna volgden.

“Typisch MH17-weer”, glimlacht Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting MH17. Het is misschien wel de eerste glimlach die te zien is vandaag, op de dag dat in Vijfhuizen voor de vijfde keer de grootste vliegramp in de Nederlandse geschiedenis wordt herdacht.

Bekijk de MH17-tatoeageserie ‘Altijd bij me’. Een eeuwig eerbetoon onder de opperhuid

Tranen en knuffels: nabestaanden lezen MH17-slachtoffers voor

Bekijk deze video op RTL XL

Bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen lazen nabestaanden de namen voor van de 298 mensen die overleden bij de vliegramp.

Druk én stil

Bij het herdenkingsmonument zijn zo’n duizend nabestaanden en tientallen hoogwaardigheidsbekleders samengekomen. Het is druk en tegelijkertijd stil. De welbekende speld? Die kun je er horen vallen. Je kunt zelfs de voetstappen horen van de mensen die de namen van hun omgekomen familieleden oplezen.

Ze noemen vaak iets bij de naam. Een karaktereigenschap, of een blijk van liefde.

“Onze super-Steven”, zegt een opa over zijn kleinzoon. Een vrouw over haar zwager: “Hij deed zijn best om zijn vliegangst te overwinnen, voor zijn fantastische vrouw.” En: “We zijn dankbaar wat ze voor ons betekend hebben.” Ook de leeftijden worden genoemd. Opvallend: een Australische man noemt ook op hoe oud zijn familieleden nú zouden zijn.

De zaadjes waar deze zonnebloemen uit ontkiemden, komen uit Oekraïne. © ANP

Zonnebloemen

De nabestaanden zijn omringd door de 298 herdenkingsbomen; voor elk slachtoffer één. Ze zijn vaak voorzien van foto’s, zelf meegebrachte (zonne)bloemen, worden volgehangen met sjaaltjes, armbandjes, lintjes. De bomen worden ‘eigen’.

Aan de andere kant : een veld zonnebloemen, ontkiemd uit de zaadjes die zijn meegenomen van het zonnebloemenveld in Oekraïne, waar het vliegtuig neerkwam. In deze tijd van het jaar zijn ze precies in bloei.

De hemel in

Er wordt gezongen, onder andere het nummer van Maaike Ouboter, Dat ik je mis. Alleen de liedjes overstemmen het ronkende, doffe geluid van opstijgende vliegtuigen: Vijfhuizen ligt hemelsbreed niet heel ver van Schiphol.

Confronterend? “Het is de plek waar ze opstegen”, zegt Bart Hornikx er later over, bij de boom van zijn overleden dochter Astrid. “Zo zijn ze vertrokken.” Er zoeft een KLM-vliegtuig de hemel in. Bart kijkt er even naar.

Bart en Jeanne bij de herdenkingsboom van hun dochter Astrid, die 31 zou zijn geworden. © RTL Nieuws

‘Onze vriendinnen’

De herdenking wordt afgesloten met acht meiden, in puberleeftijd of iets jonger. Ze lezen gedichtjes voor hun vriendinnetjes, klasgenootjes. Zo ook Lottelein, nu 14, destijds 9 toen ze haar drie buurmeisjes Sophie, Bente en Fleur verloor.

Ze gingen op hun droomreis,
Een laatste foto vanaf Schiphol,
4 glunderende gezichten,
Zij met haar 3 meiden,
Onze vriendinnen. 

“Ik wilde dit voor hen doen”, zegt Lottelein er later over. Ze had voor de zekerheid het gedichtje geprint en in haar handtasje. “Voor als ik de tekst zou vergeten.”

Een week vol verdriet en ongeloof

Bekijk deze video op RTL XL

Vijf jaar geleden.

‘Er komt geen einde aan’

“Die jonge meiden en hun gedichtjes lieten me zien hoe lang vijf jaar is”, vindt Els Pijnenburg, die haar 25-jarige zoon Sjors verloor. “Ze waren zo klein toen het gebeurde…”

Els en Frank komen elk jaar naar de MH17-herdenking. “Het is gek, maar je groet iedereen hier, want je kent elkaar.” Frank vond het voorlezen van de namen ‘even heftig als altijd’. “D’r komt gewoon geen einde aan die lijst. En dan die leeftijden.” Hij somt er wat op. Kinderen van 2, 3. Een oma die vier kleinkinderen moet missen.

Meer kracht

Maar toch, zegt zijn vrouw, tóch voelde het oplezen van de namen anders dan dat op de allereerste herdenking, een week na de ramp in 2014. “Toen moesten mensen echt worden geholpen, sommigen zakten in elkaar. Vandaag hoorde ik vooral kracht in hun stemmen. Zo van: we gaan nu eens even goed neerzetten hoe lief deze persoon was, en dat hij of zij heeft bestáán.”

Even is ze stil. Ze gaat op een stenen bankje zitten. Dan zegt ze: “We kennen ook veel van de achtergebleven families van de overledenen. Het is een beetje één grote familie geworden. Daarom is het zo fijn hier.”

Lees ook:

Jeanne was geen ‘tattoopersoon’, maar toen stortte haar dochter neer met de MH17-vlucht

Asmaa Aljuned, de vrouw van de overleden co-piloot, en hun 5-jarige zoon. © RTL Nieuws

Baby’s

Een familie die uitbreidt, want er zijn ook wat kleine kinderen en baby’s in Vijfhuizen. Kinderen die nog niet bestonden, of nog heel klein waren, toen de ramp plaatsvond. Zoals het 5-jarige zoontje van Asmaa Aljuned, de vrouw van de copiloot die in de MH17 zat. “Hij was een baby”, vertelt Asmaa, terwijl haar kleuter aan haar benen hangt. Het is warm. Hij heeft honger, zegt hij met een huilstemmetje.

“Ik blijf hier terugkomen, voor hem en met hem. Hij gaat steeds beter dingen begrijpen. Eerst snapte hij dat hij geen vader meer had, daarna dat zijn vader dood was, en nu begrijpt hij dat zijn vader omkwam bij een vliegtuigongeluk. En dat dat vliegtuig is neergeschoten.”

Lees ook:

Zwaar rouwproces voor veel MH17-nabestaanden door nasleep ramp

‘Ik beloof u…’

Een ‘schandelijke daad’, zo noemde Mark Rutte dat in zijn toespraak tijdens de herdenking. De premier sprak zijn respect uit naar de nabestaanden, voor hun geduld en de moed die ze hebben gehad, de afgelopen jaren. “Een maand geleden hebben we een nieuwe stap gezet”, zegt hij, verwijzend naar de vervolging van vier verdachten. “Ik beloof u: we gaan met deze standvastigheid verder.”

Maar het was niet woede of wraakzucht die deze dag overheerste. Het was liefde. Het was herinneringen ophalen in de zon – die vanaf het begin tot het eind bleef schijnen. Voor hen die niet meer thuiskwamen, en voor degenen die ze achterlieten.

Lees ook:

Nederland herdenkt vliegramp MH17 bij Nationaal Monument

Lisanne van Sadelhoff

Piet Ploeg Mark Rutte MH17 Rouw Vliegtuigongeluk Vijfhuizen (Haarlemmermeer)

Ramp met MH17 voor vijfde keer herdacht

Telegraaf 17.07.2019 Met het voorlezen van de namen van de 298 slachtoffers is in Vijfhuizen de vliegramp met de MH17 herdacht. Nabestaanden lazen veelal zelf de namen van hun familieleden voor, waarbij veel emoties loskwamen. Onder de slachtoffers waren 196 Nederlanders. In veel gevallen kwamen meerdere familieleden om het leven.

Volg onze verslaggever Paul Eldering live ter plaatse (tekst gaat door onder Twitterfeed):

Tweets by ‎@PaulEldering

Weer klinken die 298 namen: herdenken van ramp met MH17 went nooit

AD 17.07.2019 Ruim duizend nabestaanden hebben vanmiddag herdacht dat 298 onschuldige dierbaren boven Oost-Oekraïne uit de lucht werden geschoten. Voor hen is er al vijf jaar een leven voor en na MH17.

Vrienden en familie verzameld voor de nationale herdenking van de vliegramp met vlucht MH17. © ANP

Ieder is hier met zijn eigen gevoel, met het verdriet, dat ons verbindt en dat we samen delen, aldus Piet Ploeg, voorzitter stichting Vliegramp MH17

Het is zo’n dag als vijf jaar geleden. De lucht is blauw, de zon schijnt onverbiddelijk door enkele stapelwolken heen, en vliegtuigen stijgen om de paar minuten op in de nabijheid van Nationaal Monument MH17. Sommigen dichterbij dan ooit. Ze zitten waarschijnlijk weer bomvol vanwege de vakantie.

De sfeer is ongetwijfeld uitgelaten bij het vooruitzicht van een mooie bestemming, ver weg of dichterbij.  Er zullen mensen inzitten die het opstijgen spannend vinden. Mensen die in een reisgids of boek bladeren. Er zullen kinderen zijn die hun knuffel stevig vasthouden als het toestel gestaag klimt richting de wolken aan de hemel.

Het herdenken van de ramp met MH17 went nooit. Voor de vijfde keer klinken 298 namen. Bij elke naam hoort een gezicht, een stem, een geur, een herinnering, een verhaal, een lach of een traan.

Vrienden en familie lezen de namen van slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 voor. © ANP

,,Veel van jullie zijn misschien met lood in de schoenen vanmorgen van huis vertrokken en naar hier gekomen’’, zegt Piet Ploeg, voorzitter van stichting Vliegramp MH17. ,,Met pijn in de buik misschien. Daarom is het ook zo fijn om hier samen te komen, want samen hebben we geen woorden nodig. Ieder is hier met zijn eigen gevoel, met het verdriet, dat ons verbindt en dat we samen delen.’’

Vijf jaar gaat als een film aan iedereen voorbij. Een film met een begin, maar zonder eind. Er komt een rechtszaak aan maar de leegte zal nooit meer opgevuld worden, en de tranen zullen nooit opdrogen. De leeftijden van de slachtoffers bevriezen. Ploeg: ,,Het besef dat broertjes, zusjes, nichtjes, neefjes en vrienden en vriendinnen niet meegroeien, maar voor altijd blijven wie ze waren op het moment dat afscheid is genomen.’’

Acht vriendinnen lezen een gedicht voor tijdens de herdenkingsbijeenkomst. © ANP

Geen nieuwe herinneringen

Het is zoals de teksten die acht tienermeisjes voordragen bij het monument. Ze vertellen over het verlies van hun hartsvriendinnen. Over de momenten dat ze samen met barbies en Playmobil speelden. Samen hutten bouwden of op de trampoline sprongen. Over de laatste tekst die voor vertrek op een roze muur werd geschreven. Over lachbuien, ruzies en roddels. Of de laatste foto op Schiphol met vier glunderende gezichten. ,,Ik denk eraan terug, met een lach en besef dat wij samen geen nieuwe herinneringen meer maken’’, zegt een van de vriendinnen.

Voor sommigen klinkt het alsof het ‘àl’ vijf jaar geleden is. Voor de meesten voelt het als ‘pàs’ vijf jaar. ,,Het gemis blijft groot, de confrontatie met die verschrikkelijke tijd in 2014 blijft óók groot’’, zegt Ploeg. ,,Vijf jaar brengt ook met zich mee dat u toch weer een beetje het gewone leven oppakt en er ruimte is voor andere dingen.’’

 

Premier Rutte, buitenlandminister Blok en minister van Justititie Grapperhaus tijdens het voorlezen van de namen. © ANP

Rechtszaak

Gerechtig­heid voor de doden blijft ons gezamenlij­ke doel, aldus Premier Rutte.

Volgend jaar begint een nieuw hoofdstuk in het verwerkingsproces. Dan start de rechtszaak tegen vier verdachten. Met geduld en vertrouwen hebben de nabestaanden erop gewacht. ,,Maar ook vastberaden’’, zegt Ploeg. ,,De direct én indirect verantwoordelijken voor de dood van onze geliefden zullen ter verantwoording worden geroepen.’’

Ze voelen zich gesteund door de woorden van premier Mark Rutte. ,,Gerechtigheid voor de doden blijft ons gezamenlijke doel. Het gevoel schreeuwt dat dit snel moet gebeuren, terwijl het verstand zorgvuldigheid voorschrijft. De weg naar gerechtigheid loopt via vasthoudendheid en eensgezindheid. En via het vertrouwen dat flagrante leugens en doelbewuste fluistercampagnes het nooit mogen winnen van de onloochenbare feiten.’’

Nabestaanden leggen bloemen bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen. © ANP

Vijf jaar herdenken went nooit. Niet de klanken van Yiruma’s nummer ‘River flows in you’, dat onlosmakelijk verbonden is aan de MH17-ramp, en de tekst van de muziek. Niet de zonnebloemen die stralen in het veld, of het geluid van geklapper van touwtjes tegen de vlaggenmast. Niet het voorlezen van de namen door stemmen die haperen, trillen of breken.

Wat ook nooit went is het geluid van aanzwellende motoren van vliegtuigen die continu opstijgen naast het monument. Deze middag zijn alleen vertrekkende vliegtuigen te zien. Alsof ze solidair zijn met de passagiers van MH17 die nooit meer terugkwamen.

,,Maar u komt wel terug naar hen’’, zegt Rutte. ,,In gedachten elke dag en eens per jaar als groep op deze vredige plek, om samen te huilen, herinneringen op te halen en ervaringen uit te wisselen. Omdat we door hun namen hardop te noemen, de herinnering aan die 298 unieke mensen levend houden.’’

Rutte bij MH17-herdenking: leugens mogen nooit winnen van feiten

NOS 17.07.2019 In Vijfhuizen is bij het Nationaal Monument MH17 de ramp met vlucht MH17 herdacht. Nabestaanden lazen bij het speciale herdenkingsbos de namen voor van alle 298 slachtoffers van de vliegramp, die vandaag precies vijf jaar geleden gebeurde. Onder hen waren 196 Nederlanders.

In zijn toespraak verwees premier Rutte naar de desinformatie die Rusland verspreidt over de ramp. “Flagrante leugens en doelbewuste fluistercampagnes mogen het nooit winnen van onloochenbare feiten”, zei hij.

Ook nabestaanden spraken bij de herdenking:

Nabestaanden herdenken slachtoffers MH17, namen alle slachtoffers voorgelezen

Rutte zei verder dat gerechtigheid voor de doden het gezamenlijke doel blijft. “Het gevoel schreeuwt dat dit snel moet gebeuren, terwijl het verstand zorgvuldigheid voorschrijft. De weg naar gerechtigheid loopt via vasthoudendheid en eensgezindheid.” Hij sprak van een “schandalige daad die 298 onschuldige mensen uit het leven heeft weggerukt”.

Bekijk ook;

Rutte: leugens mogen nooit winnen van feiten

AD 17.07.2019 ,,Flagrante leugens en doelbewuste fluistercampagnes mogen het nooit winnen van de onloochenbare feiten.’’ Premier Mark Rutte verwees met die opmerking bij de nationale herdenking van de MH17-ramp in Vijfhuizen naar de desinformatie die Rusland over het neerschieten van het vliegtuig verspreidt.

Door hun namen hardop te noemen houden we de herinne­ring aan die 298 unieke mensen levend

In aanwezigheid van nabestaanden en betrokkenen bij de afwikkeling van de ramp sprak Rutte vanmiddag over ‘een schandelijke daad die 298 onschuldige mensen uit het leven heeft weggerukt’.

Rutte herinnerde aan de beelden die veel mensen nog scherp op het netvlies staan: de aankomst van de lichamen in Eindhoven en de lange rouwstoet over de A2. ,,Door hun namen hardop te noemen houden we de herinnering aan die 298 unieke mensen levend’’, zei hij, voordat de namen van de slachtoffers een voor een werden opgenoemd.

De aankondiging van de rechtszaak die volgend jaar over de MH17-ramp begint, is volgens Rutte een nieuwe en belangrijke stap. ,,De weg naar gerechtigheid loopt via vasthoudendheid en eensgezindheid, via zelfbeheersing en gecontroleerde emotie.’’

De herdenking werd ook bijgewoond door ministers Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en door de top van het Openbaar Ministerie (OM).

Lees ook; 

Man die deur MH17 sloot: ‘Ik zie dat meisje nóg zitten’

Lees meer

Lees meer

Toespraak minister-president Rutte tijdens herdenking MH17

RO 17.07.2019 Vandaag gaf minister-president Rutte een toespraak tijdens een herdenkingsbijeenkomst bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen. Samengevat zei de minister-president:

Vandaag, vijf jaar na dato, komen we samen bij het MH17 monument, dat symbool staat voor 298 mensen die in gedachten altijd bij ons zullen blijven. Voor de nabestaanden is het verdriet nog altijd net zo vers, de pijn net zo diep en de machteloosheid net zo knagend als toen.

Bijeenkomen op deze vredige plek geeft kracht en biedt troost. Door samen te huilen, herinneringen op te halen en ervaringen te delen. Door de namen van de slachtoffers hardop te noemen, houden we hun herinnering levend.

Het verdriet om de slachtoffers van MH17 wordt vandaag over de hele wereld gevoeld.  We zijn verbonden met alle nabestaanden. Gerechtigheid voor de doden blijft ons gezamenlijke doel.

Hele toespraak (Nederlands en Engels);

Toespraak van minister-president Mark Rutte bij de MH17-herdenking, Vijfhuizen.

Toespraak | 17-07-2019

Speech by Prime Minister Mark Rutte at the MH17 commemoration ceremony, Vijfhuizen

Speech | 17-07-2019

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Nabestaanden bij het MH17-monument, vijf jaar na de ramp met het vliegtuig van Malaysia Airlines ANP  

‘Het leven gaat door, ook al is geen dag meer hetzelfde als voor de MH17-ramp’

NOS 17.07.2019 “Wat fantastisch dat u er bent op deze zonnige dag. Vijf jaar geleden scheen de zon ook uitbundig tot de verschrikkelijke ramp gebeurde. Een donderslag bij heldere hemel, dat is het gevoel wat ik heb overgehouden, toen we hoorden dat hij was neergeschoten.”

De Hilversumse burgemeester Pieter Broertjes heeft met een toespraak tijdens een kleinschalige herdenkingsbijeenkomst stilgestaan bij de MH17-ramp, vandaag vijf jaar geleden.

Bij de herdenking bij een monument in een park in Hilversum waren zo’n tweehonderd mensen aanwezig. Vijftien van de 298 slachtoffers kwamen uit Hilversum. De stad speelde daarnaast een belangrijke rol bij de nasleep van de ramp. De stoffelijke resten werden vijf jaar geleden naar een Hilversumse kazerne gebracht voor identificatie.

De herdenking vond plaats bij een monument met zonnebloemen. Saxofonisten gingen de toespraak met stemmige muziek vooraf:

Hilversum herdenkt MH17-slachtoffers

Broertjes stond in zijn toespraak stil bij het onderzoek van het internationale onderzoeksteam, dat vier mensen verantwoordelijk houdt voor het neerschieten van het toestel. “De hoofdverdachten hebben eindelijk een naam. En een gezicht.”

De burgemeester hoopt dat de rechtszaak volgend jaar tot een veroordeling leidt, al is het maar bij verstek. “Deze lange mars naar de waarheidsvinding is noodzakelijk voor nabestaanden. Pas dan kunnen ze het verdriet een plaats geven, om het noodlot te aanvaarden. Het leven gaat door, ook al is geen dag meer hetzelfde als voor de ramp met MH17. We voelen het allemaal.”

Naast de toespraak van Broertjes waren er ook toespraken van een nabestaande, een pastoor en de stadsdichter. Nabestaande Martens had het zichtbaar moeilijk toen ze de tekst die over haar omgekomen dochter ging voorlas.

Vijfhuizen

In Vijfhuizen is vanmiddag een grotere besloten herdenkingsbijeenkomst, waar premier Rutte bij aanwezig is. De NOS zendt op NPO 2 vanavond een verslag uit van die herdenkingsdienst. In Vijfhuizen is sinds twee jaar een speciaal herdenkingsbos, voor ieder slachtoffer is een boom geplant.

Het toestel van Malaysia Airlines MH17 werd precies vijf jaar geleden uit de lucht geschoten. Bekijk hieronder een reconstructie:

Terugblik ramp MH17

De NOS maakte een special met zeven direct betrokkenen van de ramp, met onder anderen brandweerman Taras die als een van de eersten ter plekke was.

5 jaar MH17: ‘door de ogen van’

MH17-ramp herdacht bij Nationaal Monument in Vijfhuizen

NU 17.07.2019 Bij het Nationaal Monument MH17 in het Noord-Hollandse Vijfhuizen is woensdagmiddag de MH17-ramp officieel herdacht. Tijdens de herdenking gaf onder anderen premier Mark Rutte een toespraak en legden nabestaanden bloemen bij het monument.

Piet Ploeg, de voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, sprak namens de nabestaanden en opende de herdenking, waar zo’n twaalfhonderd mensen bij aanwezig waren. “We kijken op een dag als vandaag terug op de afgelopen vijf jaar, een periode waarin veel is gebeurd; in ons persoonlijk leven én in de wereld om ons heen.”

Ploeg stond in zijn speech onder meer stil bij het lopende strafrechtelijke onderzoek, de realisatie van het monument en het maken van nieuwe herinneringen met elkaar.

“Vijf jaar klinken als ‘het is al vijf jaar geleden’, maar ik weet dat het voor velen voelt als pas vijf jaar geleden. Het gemis blijft groot; de confrontatie met die verschrikkelijke tijd in 2014 blijft ook groot. Vijf jaar brengt ook met zich mee dat u toch weer een beetje het gewone leven oppakt en er ruimte is voor andere dingen.”

MH17-slachtoffers herdacht in Hilversum

Rutte bewondert geduld nabestaanden

Premier Rutte sprak zijn bewondering uit voor het geduld dat de nabestaanden hebben tijdens het onderzoek naar wie verantwoordelijk kan worden gehouden voor de MH17-ramp. “Ik wil vandaag mijn diepe respect en dankbaarheid uitspreken voor de moed en het geduld waarmee u deze weg afwandelt.”

“Het gevoel schreeuwt dat dit snel moet gebeuren, terwijl het verstand zorgvuldigheid voorschrijft”, aldus Rutte. “Want de weg naar gerechtigheid loopt via vasthoudendheid en eensgezindheid, via zelfbeheersing en gecontroleerde emotie.”

Hij voegde daaraan toe op die weg “standvastig” verder te gaan, “met alles wat in ons zit”.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

‘Wij zijn groot geworden, jij bent klein gebleven’

Na de toespraak van de premier werden de namen voorgelezen van de 298 slachtoffers van de vliegramp. Het zorgde voor veel emoties bij de nabestaanden.

Op de plek waar de namen werden voorgelezen, staan 298 bomen. Die zijn in 2016 geplant door nabestaanden van de slachtoffers. Rondom het gedenkteken staan zonnebloemen in bloei. De zaden van de bloemen komen van het veld in Oekraïne, waar het toestel neerstortte.

Nadat rond 15.20 uur, de tijd waarop het vliegtuig in 2014 neerstortte, een minuut stilte was gehouden, vertelden broertjes, zusjes, neefjes, nichtjes en vriendjes en vriendinnetjes over hun herinneringen aan de jonge slachtoffers van de ramp.

“Wij zijn groter geworden, alleen jij bent klein gebleven”, zei een van de jonge nabestaanden in tranen.

Ook Grapperhaus en Blok aanwezig

Het is de vijfde keer dat de 298 slachtoffers, die in 2014 in het neergehaalde vliegtuig zaten, zijn herdacht.

Bij de herdenking was niet alleen minister-president Rutte aanwezig. Ook onder anderen minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid en Blok van Buitenlandse Zaken waren namens het kabinet aanwezig.

Daarnaast waren ook Khadija Arib (voorzitter Tweede Kamer), Fred Westerbeke (hoofdofficier van justitie), Wilbert Paulissen (hoofd van het internationale onderzoeksteam JIT), Pieter-Jaap Aalbersberg (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) en Jeroen Dijsselbloem (voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid) bij de herdenking.

Zie ook: Vijf jaar na vliegramp MH17: ‘Ik sta er nog steeds van te trillen’

Lees meer over: MH17   Binnenland

Vijf jaar later: Nederland herdenkt vliegramp MH17

MSN 17.07.2019 Nederland staat vandaag voor de vijfde keer stil bij de vliegramp met vlucht MH17, die op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten. Bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen worden de slachtoffers herdacht, in het bijzijn van minister-president Rutte.

Bij het monument worden de namen van de 298 mensen die overleden bij de vliegramp vanmiddag voorgelezen door vrienden en familieleden. Minister-President Rutte spreekt en start het defilé met jonge nabestaanden door het leggen van bloemen. Ook Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, zal spreken tijdens de herdenking, waarbij ook zang en muziek gepland staat.

Bomen en zonnebloemen

Het monument in Vijfhuizen werd twee jaar geleden geopend. Op de plek werden door nabestaanden 298 bomen geplant, een voor elk van de slachtoffers. Het veld zonnebloemen waardoor het monument wordt omringd, werd aangelegd met zaden die uit Oekraïne zijn meegebracht.

Rond het tijdstip van de ramp wordt een minuut stilte gehouden. Ook zullen de vlaggen van de landen die geraakt werden door het neerstorten van vlucht MH17 halfstok hangen bij het monument.

De nationale herdenking in Vijfhuizen begint om 14.15 uur en duurt tot ongeveer 15.30 uur en is alleen toegankelijk voor genodigden zoals nabestaanden van slachtoffers en organisaties die betrokken waren bij de nasleep van de vliegramp.

Herdenking Hilversum

Ook op andere plekken in het land wordt vandaag stilgestaan bij de MH17-slachtoffers. Zo worden in Hilversum, waar vijftien van de 298 slachtoffers vandaan kwamen, door het hele dorp zonnebloemen geplant. Ook hier zijn de planten afkomstig van het veld in Oekraïne waar vlucht MH17 neerstortte.

© Aangeboden door RTL Nederland

Special

Acht nabestaanden van MH17-slachtoffers lieten een tatoeage zetten, als eerbetoon aan hun overleden geliefden. RTL Nieuws bracht hen bij elkaar. Hun tatoeages zijn in een fotostudio door Humberto Tan gefotografeerd. Een eeuwig eerbetoon onder de opperhuid.

Bekijk de foto’s en de verhalen erachter.

Vijf jaar na MH17: voor altijd op hun netvlies gebrand

NOS 17.07.2019 De MH17-ramp, vandaag vijf jaar geleden, maakte een ongekende indruk. De beelden van het wrak, de emoties van nabestaanden, de repatriëring van de lichamen en de bloemenzeeën op Schiphol: het land was na 17 juli 2014 in diepe rouw. In de online-special ‘5 jaar MH17: door de ogen van’ blikken nabestaanden en direct betrokkenen terug op de ramp.

Cécile Brouwer verloor haar zus, zwager, neefje en nichtje. Taras Solodovnik was als brandweercommandant als een van de eersten op de rampplek. Mohammad Fuad Sharuji moest als crisisdirecteur van Malaysia Airlines met de ramp omgaan. Chauffeur Patrick Kivits reed voorop in de rouwstoet. Patholoog Bela Kubat onderzocht de stoffelijke resten van slachtoffers. Ron Smits was als technisch adviseur van de Onderzoeksraad voor Veiligheid betrokken bij het onderzoek. Gita Wiegel verloor haar moeder bij de ramp en gaf tijdens de nationale MH17-herdenking een indrukwekkende toespraak.

Bekijk hun verhalen in de special hieronder:

5 jaar MH17: ‘door de ogen van’ 

juli 18, 2019 Posted by | BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Poetin, politiek, Rusland | , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2019 – 5 jaar verder

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Persconferentie

Het Joint Investigation Team (JIT), het internationale onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, geeft woensdag 19.06.2019 een persconferentie, zo meldde het Nederlandse Openbaar ministerie eerder vandaag. De aanleiding zijn ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek. Meer wil het Openbaar Ministerie er nog niet over kwijt.

AD 17.08.2019

AD 13.07.2019

AD 08.07.2019

Telegraaf 06.07.2019

Telegraaf 20.06.2019

AD 19.06.2019

AD 19.06.2019

Namen

Naar verwachting maakt het JIT bekend wie verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel. Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket.


Telegraaf 15.06.2019

Vervolging

Ploeg hoopt dat het JIT woensdag 19.06.2019  aankondigt dat er verdachten vervolgd gaan worden. “Dat is de opmaat naar een rechtszaak. Maar ik ga nu uit van een tussenrapportage, in de aanloop naar een beslissing over vervolging.”

De onderzoekers van Bellingcat komen woensdag ook met nieuwe informatie over MH17. De groep heeft een rapport van honderd pagina’s opgesteld en stelt vrijwel alle namen van direct betrokkenen te hebben achterhaald. Deze informatie is ook gedeeld met het JIT, zegt de oprichter van Bellingcat.

Telegraaf 15.06.2019

Russische brigade

Het JIT is een internationaal justitieel onderzoeksteam van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Zij werken nauw samen en hebben als doel om te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren. Ook willen ze de verdachten voor de rechter brengen.

Het JIT concludeerde eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

De Russische onderzoeksjournalist Pavel Kanygin volgt al vijf jaar lang gedreven het proces rond de aanslag op vlucht MH17. Vorige week publiceerde hij in zijn krant Novaja Gazeta nieuwe documenten over Russische betrokkenheid bij de ramp.

Zo zou zich volgens ‘Novaja’ twee dagen voor het neerschieten van de Boeing boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014 een eenheid van 170 militairen van de Russische luchtafweer hebben gemeld aan de grens met Oekraïne.

Telegraaf 17.07.2019

AD 17.07.2019

Telegraaf 16.07.2019

AD 16.07.2019

AD 13.07.2019

Ook tonen de documenten aan dat de militaire verkeerspolitie opdracht had het konvooi van 69ste logistieke brigade te begeleiden. Die vervoerde luchtafweermaterieel van de 53-ste brigade, die de BUK leverde. Ze geven tevens vrachtwagens, nummerborden en de naam van een chauffeur weer die ook in het JIT-rapport staan vermeld en er duiken in de documenten namen op van officieren die leiding gaven aan het konvooi.

Ook opmerkelijk: de 170 militairen krijgen voor vijf dagen gevechtsrantsoenen mee. Die gebruiken ze normaal gesproken in oorlogszones. Het duidt erop dat de Russische troepen (met BUK) paraat stonden de Oekraïense Donbass binnen te trekken.

Nieuws over Mh17 bing.com/news

dossier “Vlucht MH17” AD

lees ook: Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17 19.06.2019

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17  25.05.2018

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Igor Girkin, hier bij een demonstratie in Moskou in juli. © Joël van Houdt

MH17-verdachte Girkin: ‘Misschien kom ik ooit voor de rechter’

AD 16.08.2019 Igor Girkin sluit niet uit dat hij ooit voor de rechter in Nederland zal verschijnen. De hoofdverdachte van het neerschieten van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in 2014 zegt dat tegenover een Russische krant.

Girkin wilde tot nu toe nauwelijks ingaan op vragen over MH17, ook niet toen deze krant hem onlangs opspoorde in Moskou. Maar tegenover een Russische verslaggever van de krant Moskovski Komsomolets zegt hij nu dat het mogelijk is dat hij zich in de toekomst voor de rechter zal moeten verantwoorden. ,,Die dreiging is er.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De verdachte acht het ‘onwaarschijnlijk’ dat hij zal verschijnen in de rechtszaak die komend voorjaar in Nederland begint. ,,Ten eerste, omdat ik niet van plan ben mezelf aan te geven. In geen geval. Ten tweede, omdat ik veronderstel dat het niet in het belang is van de Russische autoriteiten.’’

Maar als er een ander bewind in Rusland aan de macht komt, zegt Girkin daarna, zal de situatie voor hem zelf ook veranderen. Mocht hij dan toch voor de rechter belanden, dan zegt Girkin daar ‘redelijk gerust’ over te zijn.

,,Ik heb een compleet schoon geweten’’, verklaart hij. ,,Daarnaast: ik heb de dood vaak in de ogen gekeken, niet figuurlijk, maar letterlijk (Girkin vocht eerder in Tsjetsjenië en Bosnië, red.). Wat stelt zo’n Haagse rechter dan nog voor, dat is zo klein! Ik heb voor mezelf besloten, dat als het zover komt, ik categorisch weiger mee te werken. Ik zal de legitimiteit van de rechter niet erkennen.’’

Zwijg

De hoofdverdachte in de MH17-zaak veronderstelt dat hij mogelijk gevaar loopt in Rusland. ,,Velen zouden willen dat ik voor altijd zwijg in plaats van in een of ander verhoor te belanden. Maar ik sluit een variant zoals u die geeft (in Nederland voor de rechter verschijnen, red.) zeker niet uit.’’

Moskovski Komsomolets vraagt Girkin of hij weet wie MH17 heeft neergeschoten. Hij herhaalt zijn mantra dat de pro-Russische opstandelingen het niet hebben gedaan. ,,Verder geen commentaar’’, voegt hij er als altijd aan toe. Als de verslaggever aandringt en Girkin voorlegt dat hij nooit Oekraïne beschuldigt, zegt hij: ,,We gaan naar de volgende vraag.’’

De officiële beschuldiging heeft Girkins leven niet veranderd: ,,Op geen enkele manier. Mijn veiligheid kan ik op geen enkele manier verhogen. Ik ben ook niet van plan me te verbergen. Totaal niet.’’

Dat hij Rusland niet langer kan verlaten, vindt Girkin niet erg. ,,Dat was ik al niet van plan. Ik val immers sinds april 2014 reeds onder de sancties. En ik reisde sowieso al niet. In het ‘verre buitenland’ ben ik maar twee keer geweest. In Bosnië, toen ik daar als vrijwilliger vocht (aan de kant van de Serviërs, red.) en in Roemenie, op dienstreis in 1999, tijdens de Kovoso-oorlog.’’

In juni van dit jaar werd op een persconferentie bekendgemaakt dat er een internationaal aanhoudingsbevel werd uitgevaardigd tegen vier verdachten, waaronder Girkin.

Hoe wij MH17-verdachte Igor Girkin spraken: ‘Het was puur geluk’

AD 26.07.2019 In maart begint het proces tegen de vier verdachten die een centrale rol zouden hebben gespeeld bij het neerhalen van vlucht MH17. Journalist Koen Voskuil van ADR Nieuwsmedia volgt de zaak vanuit Nederland. En reisde naar Rusland om hoofdverdachte Igor Girkin op te sporen. We interviewen Koen over zijn werk en aanpak in dossier MH17.

Normaliter volg je als onderzoeks- en misdaadjournalist ondermeer de Italiaanse maffia. Hoe is het MH17-dossier op je bureau terecht gekomen?
,,In de eerste dagen na de ramp heeft het AD een grote productie gemaakt met daarin portretten van alle 298 slachtoffers. Deze zomer was het vijf jaar na dato en ging een deel van de publicaties logischerwijs weer over die emotionele kant van de tragedie.

Tegelijkertijd zijn er met het proces, dat in maart 2020 begint, allerlei juridische vragen bijgekomen. Gaat het lukken om de daders te veroordelen? Is moord wel de juiste aanklacht? Werken Rusland en Oekraïne mee aan uitlevering? In mei ben ik gevraagd om vooral die kant van het dossier op me te nemen

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

En dan met name rond één sleutelfiguur: Igor ‘Strelkov’ Girkin.
,,Ja, hij leidde de troepen van de Russische separatisten die MH17 met een Buk-raket zouden hebben neergehaald. Zijn naam werd na de ramp al direct genoemd, ondermeer omdat hij het nogal triomfantelijk had gehad over een vogeltje dat uit de lucht was geschoten.

Maar toen het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de ramp, hem in juni daadwerkelijk bestempelde als hoofdverdachte, was het spel pas echt op de wagen. Ik ben me als een dolle gaan inlezen en heb met spoed een journalistiek visum aangevraagd om naar Rusland te vliegen.”

Ik had nooit durven dromen dat we hem ook maar zouden zien, laat staan spreken, aldus Koen Voskuil , misdaadjournalist .

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Wie zaten er achter het neerhalen?

Verdachten MH17

Klik hier om de foto te vergroten

Een tijdlijn van alle ontwikkelingen

Je had toch niet de illusie dat je Girkin een bekentenis zou uitlokken?
,,Natuurlijk niet. Sterker nog: ik had nooit durven dromen dat we hem ook maar zouden zien, laat staan spreken. Andere journalisten hadden dat al geprobeerd en waren met lege handen teruggekomen. Maar het was het journalistieke doel van onze reis ook helemaal niet. We wilden vooral zijn persoon verder proberen uit te diepen. Wat is dat voor figuur die destijds de rebellen heeft aangevoerd?”

Toch zou je hem te spreken krijgen.
,,Vlak voordat ik in het vliegtuig naar Moskou stapte, belde onze Ruslandcorrespondent Joost Bosman – met wie ik ter plaatse onderzoek zou doen – dat Girkin iets op zijn sociale media had geschreven over een of andere demonstratie tegen lokale vuilstortplaatsen, diezelfde avond. Wie weet treffen we hem wel, dachten we.

Maar toen ik eenmaal door de vreselijke bureaucratie van de Russische douane heen was, liet Joost al weten dat Girkin nergens te bekennen was. Pas toen de demonstratie op zijn eind liep, merkte hij hem ineens alsnog op in het publiek. Waardoor ik – amper uit de taxi gestapt – al binnen enkele minuten na aankomst de hand schudde van de hoofdverdachte van MH17. Het was bijna surrealistisch. Puur geluk.”

© Joël van Houdt

Wat voor beeld kreeg je van hem?
,,Dat beeld werd niet zozeer bepaald door het korte contact wat we bij die demonstratie hadden, maar meer door de gesprekken die we daarna voerden met mensen in zijn omgeving. We hebben bijvoorbeeld de flat opgezocht waar hij opgroeide en op latere leeftijd nog met zijn vrouw heeft gewoond.

Het was een onvoorstelbaar troosteloze bedoening: een wijk vol betonnen sovjetkolossen en scharrelende dronkaards. Doordat Joost gewoon bij verschillende deuren ging aanbellen, hebben we onder andere uitgebreid gesproken met een voormalige buurvrouw. Zij kon heel goed schetsen hoe Girkin als kind al een ontzettende betweter was geweest die geen enkel gezag accepteerde. Dat soort karaktertrekken zaten kennelijk diep geworteld.”

Een psychopaat?
,,Dat is hoe verschillende mensen hem letterlijk omschreven. Zijn psychische problemen zouden ook de reden zijn geweest dat hij uit de Russische geheime dienst is gezet. Waarna Rusland hem doodleuk begon in te zetten als een soort huurling; overal waar enige mot was begon Girkin een potje mee te vechten. Maar de aanname dat de Russische machthebbers op de hoogte waren van zijn instabiele karakter, maakt hun rol in het conflict nog roekelozer dan we al dachten.”

Joost is als correspondent eerder op de Russische tv verbaal onder vuur genomen. Werden jullie nu nog gevolgd of tegengewerkt?
,,Niet voor zover we door hebben gehad. Girkin is ook nog eens een Poetin-afvallige, dus ik verwachtte inderdaad wel dat het de interesse zou wekken van de Russische geheime dienst als een Nederlandse journalist die kant op vliegt om onderzoek naar hem te doen. Toen we afspraken met Pavel Kanygin, een Russische journalist, zat hij ook voortdurend ongerust het café te scannen. Niet zonder reden. Sinds 2001 zijn al zes collega’s van zijn krant vermoord.”

© EPA

Op 9 maart 2020 begint het strafproces tegen de vier verdachten. Hoe bereid jij je voor op zo’n monsterzaak?
,,Er wacht sowieso een enorme berg leeswerk en de nodige gesprekken met deskundigen. Om strafrechtelijk te kunnen bewijzen dat MH17 daadwerkelijk is neergeschoten door een Buk-raket van de 53ste brigade uit Koersk moet het OM namelijk een enorm technisch verhaal houden. Ik moet niet alleen op de hoogte zijn van de allerkleinste details, maar ook uitermate kritisch zijn op de betrouwbaarheid van de bronnen. Bij een tap van de Oekraïense inlichtingendienst mag je bijvoorbeeld best ook je twijfels zetten.”

Voel je als journalist een groter plichtsbesef bij het verslaan van een zaak waarin 298 onschuldige burgers de dood hebben gevonden?
,,Veel van de nabestaanden zijn heel erg benaderbaar. Ze geven al vijf jaar commentaar over de impact van de ramp, ook aan mij persoonlijk. Dat soort gesprekken – waarbij een vader me bijvoorbeeld vertelde hoe hij levenslang heeft omdat hij nog elke dag aan zijn zoon denkt – draag ik wel voortdurend met me mee.”

© AP

Wat verwacht je van het proces?
,,Rusland levert geen staatsburgers uit, dus ik denk niet dat die verdachten snel in Nederland berecht zullen worden. Dat gegeven is niet ideaal; een rechtszaak heeft nu eenmaal meer waarde wanneer er goede tegenspraak is geweest. Maar nutteloos is het proces zeker niet. Ik denk dat het voor nabestaanden enorm belangrijk is dat een onafhankelijke rechter zich eindelijk over de zaak buigt en eventueel een straf oplegt aan de daders.

Al moet ik nog zien dat moord met voorbedachten rade bewezen kan worden. De betrokkenheid van deze verdachten lijkt me evident. Maar ik denk niet dat de mensen die destijds op de knop drukten doorhadden dat ze een passagiersvliegtuig uit de lucht schoten. In hoeverre kun je dat moord noemen? Het ligt ontzettend gecompliceerd.”

Wel interessante materie voor een journalist.
,,Het wordt inderdaad om vele redenen een fascinerend proces. Op de achtergrond van die enorme tragedie en juridische nuances heb je tegelijkertijd te maken met enorme internationale aandacht, een stroom aan desinformatie die Rusland de wereld in slingert en allerlei geopolitieke belangen en spanningen. Op die schaal heb ik ook nog nooit journalistiek bedreven. Ik sluit dan ook niet uit dat we nog eens naar Rusland zullen gaan.”

OM: geen commentaar op bericht MH17-getuige

MSN 17.07.2019 Het Openbaar Ministerie wil niets zeggen over de Oekraïense claim dat het een rebel in handen heeft, die de trailer heeft geregeld waarmee de raket die de MH17 neerhaalde is vervoerd.

“Geen commentaar, helemaal niet”, aldus een woordvoerster van het Landelijk Parket. De Oekraïense geheime dienst SBU zei woensdag dat het twee jaar geleden deze man heeft gearresteerd.

Het Landelijk Parket heeft drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Alle 298 mensen aan boord, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, kwamen om het leven. Het proces moet volgend jaar beginnen.

Oekraïne claimt cruciale MH17-getuige vast te houden

RTL 17.07.2019 Oekraïne heeft naar eigen zeggen een getuige in hechtenis die betrokken zou zijn geweest bij het transport van de raketlanceerinstallatie die werd gebruikt bij de ramp met vlucht MH17. Het internationale onderzoeksteam (JIT) wil er desgevraagd niets over zeggen. “Geen commentaar, helemaal niet”, zegt een woordvoerster.

Het nieuws werd vanmiddag bekendgemaakt door een lid van de Oekraïense geheime dienst SBU, tijdens een persconferentie over de stand van zaken in het onderzoek naar de MH17-ramp. “We hebben een persoon geïdentificeerd die met een groep rebellen de trailer ophaalde bij een autobedrijf in Donetsk”, zei de SBU-man, verwijzend naar het voertuig waarmee de Buk-raket vlak voor de MH17-ramp in het pro-Russische rebellengebied werd gesignaleerd. “Drie jaar later [in 2017, red] is het ons gelukt om deze persoon, die niet wist wat wij over hem wisten, te arresteren toen hij de Russisch-Oekraïense grens overstak.”

Veroordeeld voor terrorisme

Volgens de SBU is de getuige inmiddels veroordeeld voor ‘terrorisme’: meedoen aan de door Rusland gesteunde strijd op Oekraïens grondgebied. Over zijn identiteit zijn geen mededelingen gedaan.

Lees ook:

Jeanne was geen ‘tattoopersoon’, maar toen stortte haar dochter neer met de MH17-vlucht

“De Oekraïense geheime dienst is niet direct het toppunt van betrouwbaarheid”, zegt Rusland-correspondent Martijn Smiers. “Er zijn weleens dingen verspreid die later niet waar bleken. Zo meldde de geheime dienst eens een aanslag op toenmalig minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) op het spoor te zijn gekomen. Daar bleek later geen aanwijzing voor te zijn.”

“Aan de andere kant zijn er ook telefoontaps verzameld door de Oekraïense geheime dienst die voldoende betrouwbaar werden geacht door het JIT voor het onderzoek naar MH17”, zegt Smiers over de geloofwaardigheid van de SBU. “We kunnen nu dus moeilijk zeggen hoe betrouwbaar de onthulling van vandaag is.”

Timing opmerkelijk

Smiers vindt in ieder geval de timing van de bekendmaking opmerkelijk: precies vijf jaar na de ramp. “De aanhouding van de getuige werd na twintig minuten bijna terloops genoemd in de persconferentie. Oekraïne meldt het op eigen houtje, terwijl je zou verwachten dat alleen het JIT uitspraken doet over belangrijke MH17-getuigen.”

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd vandaag precies vijf jaar geleden boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Special

Acht nabestaanden van MH17-slachtoffers lieten een tatoeage zetten, als eerbetoon aan hun overleden geliefden. RTL Nieuws bracht hen bij elkaar. Hun tatoeages zijn in een fotostudio door Humberto Tan gefotografeerd. Een eeuwig eerbetoon onder de opperhuid.

Bekijk de foto’s en de verhalen erachter.

RTL Nieuws; MH17

Een onderdeel van de BUK-raket die vlucht MH17 neerhaalde ANP  

‘Betrokkene transport fatale BUK-raket in 2017 opgepakt en veroordeeld’

NOS 17.07.2019 Oekraïne heeft in 2017 een man gearresteerd en veroordeeld die betrokken is geweest bij het transport van de BUK-installatie, waarmee vijf jaar geleden vlucht MH17 werd neergehaald. Dat zei de onderdirecteur van de onderzoeksafdeling van de Oekraïense inlichtingendienst SBOe, Vitali Majakov, vandaag tijdens een briefing in Kiev.

Volgens Majakov had de man een vrachtwagen met oplegger opgepikt bij een transportbedrijf. Daarmee werd de BUK-installatie later door separatistengebied naar zijn uiteindelijke bestemming gebracht. De betrokkene heeft dat laatste niet zelf gedaan, aldus de SBOe.

Onduidelijk

De man is gearresteerd aan de hand van videobeelden van het transport. Aan de hand daarvan kon worden nagegaan waar de vrachtwagencombinatie vandaan kwam. De Oekraïense politie arresteerde hem toen hij vanuit door Oekraïne gecontroleerd gebied de grens met Rusland over probeerde te steken.

Waarom er zo lang is gewacht om arrestatie en veroordeling naar buiten te brengen, is niet duidelijk. Het internationale onderzoeksteam JIT wil geen commentaar geven op de Oekraïense mededeling.

Het JIT deed eerder onderzoek naar de BUK-raket, waarmee vlucht MH17 werd neergehaald:

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. Ⓒ AFP

’Oekraïne heeft cruciale MH17 getuige’

Telegraaf 17.07.2019 Een lid van de Oekraïense geheime dienst SBU heeft gezegd dat Oekraïne al lang een rebel in handen heeft, die de trailer heeft geregeld waarmee de raket die de MH17 neerhaalde, is vervoerd. SBU-officier Vitali Majakov zei dit woensdag op de vijfde verjaardag van het drama waardoor 298 mensen het leven verloren, onder wie 196 Nederlanders.

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. De man die de vrachtauto heeft geregeld, waarmee de raket naar Oekraïne zou zijn gereden, zit al twee jaar in Oekraïne achter de tralies, aldus Majakov. Hij zit een celstraf uit, aldus de SBU-officier. Over zijn identiteit zijn geen mededelingen gedaan, maar Majakov zei dat hij als organisator van de trailer voor het transport van de raket was geïdentificeerd en dat hij een paar jaar terug is gearresteerd in Oekraïne.

Majakov zei niets over de vraag waarom deze informatie niet eerder naar buiten is gekomen. De SBU geldt voor de onderzoekers van de ramp met de MH17 als een belangrijke bron van informatie onder meer door verklaringen van personen die volgens de SBU in telefoongesprekken zijn gedaan en zouden zijn afgeluisterd.

Het internationale onderzoek dat onder leiding van Nederland het MH17-drama nagaat, wijst mede daarom op een raket die uit Rusland naar Oekraïne zou zijn gebracht en dat die vervolgens is afgevuurd op het Maleisische verkeersvliegtuig. Rusland bestrijdt deze lezing fel. Moskou stelt dat het onderzoek partijdig is, onder meer door de invloed van Oekraïne op de bewijsvoering en dat het erop uit is het aanzien van Rusland te beschadigen.

Bekijk meer van; mh17 oekraïne rusland

© AFP Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald.

’Oekraïne heeft cruciale MH17 getuige’

MSN 17.07.2019 Een lid van de Oekraïense geheime dienst SBU heeft geopenbaard dat Oekraïne al lang een chauffeur in handen heeft, die de trailer met de raket die de MH17 neerhaalde, bestuurde. SBU-officier Vitali Majakov zei dit woensdag op de vijfde verjaardag van het drama waardoor 298 mensen het leven verloren, onder wie 196 Nederlanders.

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. De chauffeur van de vrachtauto die de raket naar Oekraïne zou hebben gereden, zit al twee jaar in Oekraïne achter de tralies, aldus Majakov. Hij zit een celstraf uit, aldus de SBU-officier. Over zijn identiteit zijn geen mededelingen gedaan.

Hij zei niets over de vraag waarom deze informatie niet eerder naar buiten is gekomen. De SBU-geldt voor de onderzoekers van de ramp met de MH17 als een belangrijke bron van informatie. De internationale onderzoekers die onder leiding van Nederland het MH17-drama nagaan, gaan er mede daarom van uit dat een raket uit Rusland naar Oekraïne is gebracht en dat die vervolgens is afgevuurd op het Maleisische verkeersvliegtuig. Rusland bestrijdt deze lezing fel.

Het Openbaar Ministerie wil niets zeggen over de Oekraïense claim. “Geen commentaar, helemaal niet”, aldus een woordvoerster van het Landelijk Parket. De Oekraïense geheime dienst SBU zei woensdag dat het twee jaar geleden de man heeft gearresteerd die de vrachtauto met Buk-raketten naar het oosten van Oekraïne zou hebben gereden.

Het Landelijk Parket heeft drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Alle 298 mensen aan boord, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, kwamen om het leven. Het proces moet volgend jaar beginnen.

Fred Westerbeke bij de presentatie van de vier verdachten, vorige maand AFP

JIT: ‘ongelofelijk boos’ op premier Maleisië na uitspraken MH17-onderzoek

NOS 16.07.2019 Onderzoeksleider Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT) heeft zich “ongelofelijk boos” gemaakt over de uitspraken van de premier van Maleisië over het MH17-onderzoek. Premier Mahathir Mohammed zei vorige maand dat de bevindingen van het onderzoeksteam JIT over de vier verdachten van het neerhalen van het toestel “niets anders dan van horen zeggen” zijn.

“Dit raakt aan je eigen eergevoel, want het team doet onafhankelijk onderzoek”, zei de Nederlander Westerbeke. Hij prees verder de samenwerking met de Maleisiërs in het internationale onderzoeksteam.

Westerbeke deed zijn uitspraken op een symposium over de ramp, waar ruim honderd nabestaanden bij waren. Vorige week beklaagden nabestaanden van Maleisische slachtoffers zich al over de uitspraken van hun premier.

Meer getuigen

Het JIT maakte vorige maand bekend dat het OM vier mensen vervolgt voor het neerhalen van vlucht MH17. De verdachten zijn drie Russen en een Oekraïner. Ze worden verdacht van moord. Het proces tegen de mannen, die op internationale opsporingslijsten zijn gezet, moet op 9 maart volgend jaar beginnen.

Volgens Wilbert Paulissen, die het opsporingsteam MH17 leidt, zijn er sinds de presentatie van de verdachten meer getuigen bij gekomen. Hij lichtte niet toe hoeveel dat er waren, maar zei wel dat het onderzoek er “veelbelovend” uitziet.

EU betuigt medeleven

Ondertussen heeft de Europese Unie Rusland opnieuw opgeroepen om verantwoordelijkheid te erkennen en volledig mee te werken met het onderzoek. EU-buitenlandchef Mogherini betuigde verder haar medeleven aan de nabestaanden aan de ramp. “De EU spreekt haar volste vertrouwen uit in de onafhankelijkheid en de professionele aanpak van de aanstaande juridische procedures”, zei ze.

Morgen is de ramp met de MH17 precies vijf jaar geleden. Bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen wordt een officiële herdenking gehouden.

Bekijk ook;

MH17: OM ’ongelooflijk boos’ op premier Maleisië

Telegraaf 16.07.2019 De hoofdofficier van het landelijk parket Fred Westerbeke heeft zich „ongelooflijk boos” gemaakt over de uitspraken van de premier van Maleisië. Premier Mahathir Mohamad zei vorige maand dat de bevindingen van het onderzoeksteam JIT over de vier verdachten rond het neerhalen van vlucht MH17 „niets anders dan van horen zeggen” zijn.

„Dit raakt aan je eigen eergevoel want het team doet onafhankelijk onderzoek.” Westerbeke, tevens voorzitter van het Joint Investigation Team (JIT), sprak dinsdag op een symposium in Nieuwegein over de vliegramp met vlucht MH17. Daar waren zo’n tweehonderd nabestaanden aanwezig in een met zonnebloemen gedecoreerde zaal. Woensdag is de vliegramp exact vijf jaar geleden, dan wordt er een officiële herdenking gehouden bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen.

Grote afwezigen bij het symposium zijn de ambassadeur van Maleisië en een vertegenwoordiger van Malaysia Airlines, de maatschappij van het neergeschoten vliegtuig. Beiden hadden kort voor het symposium afgezegd, liet Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 weten. Volgens Westerbeke scharen alle Maleisische teamleden van het JIT – waarin Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken – zich nog altijd achter de onderzoeksresultaten.

Het JIT maakte vorige maand bekend dat het Openbaar Ministerie vier mensen gaat vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het proces moet op 9 maart volgend jaar beginnen. De verdachten zijn drie Russen en een Oekraïner.

Het onderzoek is nog altijd in volle gang. Wilbert Paulissen, leider van het opsporingsteam MH17, liet dinsdag weten dat er sinds de presentatie vorige maand meer getuigen bij zijn gekomen. Hoeveel kan hij niet zeggen. Wel wil hij vertellen dat het onderzoek er ’veelbelovend’ uit ziet.

Vlucht MH17, onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Dat gebeurde boven het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische separatisten vochten tegen het Oekraïense regeringsleger. De Boeing 777 werd geraakt door een Buk-raket van het Russische leger. Alle 298 mensen aan boord kwamen om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders

Bekijk meer van; mh17 maleisië joint investigation team (jit)

OM: Ongelooflijk boos op premier Maleisië

MSN 16.07.2019 De hoofdofficier van het landelijk parket Fred Westerbeke heeft zich “ongelooflijk boos” gemaakt over de uitspraken van de premier van Maleisië. Premier Mahathir Mohamad zei vorige maand dat de bevindingen van het onderzoeksteam JIT over de vier verdachten rond het neerhalen van vlucht MH17 “niets anders dan van horen zeggen” zijn.

“Dit raakt aan je eigen eergevoel want het team doet onafhankelijk onderzoek.” Westerbeke, tevens voorzitter van het Joint Investigation Team (JIT), sprak dinsdag tijdens een symposium over de vliegramp met vlucht MH17. Daar waren ruim honderd nabestaanden aanwezig. Woensdag is de vliegramp exact vijf jaar geleden.

Grote afwezigen bij het symposium zijn de ambassadeur van Maleisië en een vertegenwoordiger van Malaysia Airlines, de maatschappij van het neergeschoten vliegtuig. Volgens Westerbeke scharen alle Maleisische teamleden van het JIT – waarin Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken – zich nog altijd achter de onderzoeksresultaten.

Het JIT maakte vorige maand bekend dat het Openbaar Ministerie vier mensen gaat vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het proces moet op 9 maart volgend jaar beginnen. De verdachten zijn drie Russen en een Oekraïner.

Het onderzoek is nog altijd in volle gang. Wilbert Paulissen, leider van het opsporingsteam MH17, liet dinsdag weten dat er sinds de presentatie vorige maand meer getuigen bij zijn gekomen. Hoeveel kan hij niet zeggen. Wel wil hij vertellen dat het onderzoek er “veelbelovend” uit ziet.

Man die deur MH17 sloot: ‘Ik zie dat meisje nóg zitten’

AD 16.07.2019 Uit de ramp met vlucht MH17 is een warme vriendschap tussen Asmaa Aljuned (33) en Wilfred Kreuger (45) ontstaan. Zij verloor haar man, die copiloot was, hij was degene die kort voor vertrek nog afscheid van hem nam in de cockpit.

Wilfred Kreuger (45) ziet haar nog voor zich zitten op de balie bij de gate. Een jong meisje met mooie blonde krullen en heldere blauwe ogen. Haar ouders hebben tickets voor vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Maar er zijn meer boekingen in de computer dan stoelen aan boord.

Oud-rebellenleider: Ik heb wat deze catastrofe betreft een schoon geweten

AD 16.07.2019 Aleksandr Borodaj was als Russisch gezinde leider van Volksrepubliek Donetsk politiek verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17. Nu leidt hij een rustig leven in Moskou op kosten van de staat. Hij blikt terug.

Hoe herinnert u zich 17 juli 2014?
,,Als een standaard oorlogsdag. Ik werd op meerdere van mijn telefoons gebeld: er was een passagiersvliegtuig neergestort. Ik geloofde het eerst niet, want ik kon me niet voorstellen dat civiele vluchten nog over het gebied mochten vliegen. Ik wilde het checken en ben naar het rampgebied gereden. Toen we aankwamen, was het meteen duidelijk. Een vreselijke aanblik. Pas toen geloofde ik het.”

Nasleep van MH17-ramp zorgt voor rouwproblemen bij nabestaanden

NU 16.07.2019 Nabestaanden van MH17-slachtoffers die zich actief bezighouden met de juridische en politieke nasleep van de ramp, hebben meer moeite met het rouwproces dan anderen die daar minder mee bezig zijn. Dat zegt klinisch psycholoog Jos de Keijser in een interview met de Volkskrant.

De Keijser onderzocht met universiteiten en Fonds Slachtofferhulp het rouwproces van 173 mensen die in 2014 een geliefde verloren bij de vliegramp.

De conclusies van het onderzoek worden dinsdag gepresenteerd tijdens een bijeenkomst voor nabestaanden in Nieuwegein. Het onderzoek moet mensen in de toekomst helpen het verlies van een familielid of vriend te verwerken.

Van de 173 MH17-nabestaanden rouwt 20 procent zonder bijkomende complicaties, maar liefst 80 procent ervoer bijna een jaar na de ramp nog complexe rouw en heeft moeite het verlies een plek te geven. Bij 15 procent van hen ging of gaat dat gepaard met een posttraumatische stressstoornis of depressie (27 procent).

De Keijser benadrukt dat iedereen op een andere manier rouwt. “Dat is ook een kwestie van aanleg en karakter.”

‘Rouw stapelt zich niet op’

Wat opvalt is dat mensen die bij de MH17-ramp vier of vijf naasten hebben verloren, het rouwproces makkelijker verwerken dan iemand die één geliefde kwijt is geraakt.

Volgens De Keijser komt dat doordat rouw “zich niet opstapelt”. Hij zegt in de Volkskrant dat mensen dan overladen worden met verdriet en er vervolgens niets meer bij kunnen hebben. Daarnaast heeft ook de aard van de ramp invloed op het rouwproces van iemand.

De Keijser ziet dat mensen na een traumatisch verlies niet vaak voor psychologische hulp kiezen, ondanks dat het aangetoond effect heeft. Nabestaanden bedenken vaak dat een behandeling hun geliefde toch niet terugbrengt, maar de klinisch psycholoog raadt hulp zeker aan. “Een psycholoog kan je niet van de pijn af helpen, maar wel van de belemmerende omstandigheden eromheen.”

Zie ook:  Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: MH17 Binnenland

‘Psychische hulp nabestaanden MH17 effectief, verdriet blijft’

NOS 16.07.2019 Veel nabestaanden van de MH17-ramp kampten de afgelopen jaren met psychische klachten. Die liepen uiteen van slapeloosheid, concentratieproblemen en depressies tot PTSS (post traumatische stress stoornis) en voortdurende ernstige rouwstoornissen.

Hoewel het verdriet niet verdwijnt, trad bij veel mensen na een jaar verbetering op; de meesten functioneren na vijf jaar zelfs weer zoals voor de ramp.

Een minderheid van de nabestaanden hield chronisch klachten, maar zij konden in de meeste gevallen met gerichte psychotherapie succesvol worden behandeld.

Dat komt naar voren uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken die afgelopen jaren zijn gedaan onder MH17-nabestaanden.

Professor Jos de Keijser van de Rijksuniversiteit Groningen volgde 167 mensen. Een jaar na de ramp kampte 59 procent van hen met ernstige psychische klachten. Tweeënhalf jaar na de ramp was dat gedaald tot 36 procent. Gerichte behandeling bracht dat terug tot 12 procent van de deelnemers. Het bewijst volgens De Keijser dat effectieve behandeling van traumatische rouw mogelijk is. Hij noemt het tamelijk uniek dat een groep nabestaanden van eenzelfde gebeurtenis zo lang gevolgd kon worden.

Gita Wiegel herdacht haar moeder bij een toespraak tijdens de nationale herdenking in 2014. Vijf jaar later is het gemis er nog altijd, maar weet Gita ook dat haar moeder trots zou zijn geweest dat ze haar diploma heeft gehaald. “Ik doe het eigenlijk allemaal voor haar.”

Video afspelen

MH17 door de ogen van nabestaande Gita Wiegel

Mensen met de ernstigste klachten lijden aan PCRS, persisterende complexe rouwstoornis. Bij hen domineert de rouw hun hele leven en is loslaten onmogelijk. Bij een ramp of aanslag gebeurt dit twee keer zoveel, als wanneer iemand overlijdt door ziekte of een ongeluk. Ze voelen zich meer slachtoffer, hebben moeite het leven weer op te pakken en hebben gevoelens van ongeloof en onwerkelijkheid. Therapie helpt hen weer op gang.

“Verdriet kun je niet wegnemen, maar mensen hoeven niet met psychische problemen te leven. Klachten als slapeloosheid, concentratieproblemen en depressie zijn te verhelpen”, staat in het vandaag verschenen boekje In mijn leven is iets kapot, uitgegeven uit het Fonds Slachtofferhulp. Daarin vertellen De Keijser en zijn collega-hoogleraar Peter van der Velden (Tilburg) over hun ervaringen met de MH17-nabestaanden.

Werkgevers en bedrijfsartsen

“Dé nabestaande bestaat niet”, zegt Van der Velden. “Wat bij de één speelt, hoeft niet bij een ander te spelen. En dat het op één vlak prima gaat, wil niet zeggen dat er op een ander vlak geen stress is”. Meerdere nabestaanden kregen stress van de manier waarop hun werkgever, bedrijfsarts of het UWV was omgegaan met hun terugkeer op de werkvloer. De onderzoekers vinden dat juist van deze instanties meer medeleven verwacht mag worden. Daar staat tegenover dat de snel afgegeven overlijdensaktes en de verschillende herdenkingsbijeenkomsten sterk hebben bijgedragen aan goede rouwverwerking.

Buren en collega’s

Een onderschatte groep achterblijvers wordt gevormd door buren en collega’s. Het zijn weliswaar geen nabestaanden, maar ze kunnen wel degelijk zeer geraakt zijn en last hebben van het verlies, blijkt uit het onderzoek. Tussen de buren en de overledenen kunnen hechte relaties bestaan. Sommigen voelden dat hun verdriet niet voldoende werd erkend, ook niet door de overheid, die hen niet informeerde.

Van der Velden vindt het niet gek dat buren en collega’s ontdaan waren en om compassie vroegen: “Rouw en verdriet zijn niet voorbehouden aan nabestaanden”. Werkgevers doen er goed aan ruimte te geven voor herdenkingen, kaarsen en bloemen, maar een bedrijf moet ook op zoek naar een ‘natuurlijk eindpunt’ van de rouw.

Media

De onderzoekers merkten dat veel betrokkenen klaagden over de media. Nabestaanden begrijpen best dat er vlak na een ramp veel aandacht is voor de gebeurtenissen, maar verschillende nabestaanden hadden last van opdringerige journalisten, vonden het nieuws sensatiebelust of vonden dat de feiten vaak niet juist werden weergegeven.

Twee derde heeft overwegend negatieve ervaringen. Minder dan tien procent vond de media-aandacht prettig en bevredigend. Ook het steeds weer uitzenden van beelden van de rampplek vonden mensen moeilijk.

Van der Velden en De Keijser opperen de invoering van een mediacode, een leidraad over hoe te berichten over rampen en nabestaanden, zoals die er ook is voor nieuws over zelfdoding.

Morgen is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne door een Russische Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. De herdenking vindt plaats in het herdenkingsbos bij Vijfhuizen, vlakbij Schiphol. Zoals elk jaar worden ook nu de namen van alle passagiers en bemanningsleden voorgelezen.

Gita Wiegel verloor haar moeder bij de vliegramp met MH17 NOS

MH17 door de ogen van nabestaande Gita: ‘Ik doe het allemaal voor mijn moeder’

NOS 16.07.2019 Met een zakdoek veegt koningin Máxima een traan weg. En ook koning Willem-Alexander is zichtbaar geroerd. Het is een moment dat velen nog zal bijstaan: de toespraak van de toen 13-jarige Gita Wiegel over haar moeder tijdens de nationale herdenking van de MH17-ramp. “Ik vond het heel mooi om te doen,” vertelt Gita er nu over. “Het heeft geholpen bij de verwerking.”

Morgen is het 5 jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de vlucht. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In de toesprak omschreef Gita haar moeder als een prachtpersoon, als haar vriendin, haar maatje, en een voorbeeld. Vijf jaar later is het gemis er nog altijd, maar weet Gita ook dat haar moeder trots zou zijn geweest dat ze haar diploma heeft gehaald. “Ik doe het eigenlijk allemaal voor haar.”

Video afspelen

MH17 door de ogen van nabestaande Gita Wiegel

Bekijk ook;

Zwaar rouwproces voor veel MH17-nabestaanden

MSN 16.07.2019 Nabestaanden van MH17-slachtoffers die zich actief bezighouden met de juridische en politieke nasleep van de ramp, hebben meer moeite met het rouwproces dan anderen die daar minder mee bezig zijn. Dat zegt klinisch psycholoog Jos de Keijser in een interview met de Volkskrant. Hij onderzocht met universiteiten en Fonds Slachtofferhulp het rouwproces van 173 mensen die een geliefde verloren bij de vliegramp in 2014.

De conclusies van het onderzoek worden dinsdag in Nieuwegein gepresenteerd tijdens een bijeenkomst voor nabestaanden. Het onderzoek moet mensen in de toekomst helpen het verlies van een familielid of vriend te verwerken. Van de 173 MH17-nabestaanden rouwt 20 procent zonder bijkomende complicaties. Maar liefst 80 procent ervoer bijna een jaar na de ramp nog complexe rouw en heeft moeite het een plek te geven. Bij 15 procent daarvan ging of gaat dat gepaard met posttraumatische stressstoornis of een depressie (27 procent).

De Keijser benadrukt dat iedereen op een andere manier rouwt. “Dat is ook een kwestie van aanleg en karakter.”

Traumatisch verlies

Wat opvalt is dat mensen die bij de MH17-ramp vier of vijf naasten hebben verloren, het rouwproces makkelijker verwerken dan iemand die één geliefde kwijt is geraakt. Volgens De Keijser komt dat omdat rouw “zich niet opstapelt”. Hij zegt in de Volkskrant dat mensen dan overladen worden met verdriet, en er vervolgens niets meer bij kunnen hebben. Daarnaast heeft ook de aard van de ramp invloed op het rouwproces van iemand.

De Keijser ziet dat mensen na een traumatisch verlies niet vaak kiezen voor psychologische hulp, ondanks dat het aangetoond effect heeft. Nabestaanden bedenken vaak dat een behandeling hun geliefde toch niet terugbrengt, maar de klinisch psycholoog raadt hulp zeker aan. “Een psycholoog kan je niet van de pijn af helpen, maar wel van de belemmerende omstandigheden eromheen.”

Pastoor Jules Dresmé is voor altijd verbonden met MH17. In zijn kerk was 5 jaar geleden de eerste herdenking. Ⓒ Aldo Allessie

Hilversum diep geraakt bij MH17: ’Nog nooit zoveel verdriet gezien’

Telegraaf 15.07.2019 Met vijftien slachtoffers is Hilversum diep geraakt bij de ramp met vlucht MH17. De eerste grote herdenking vond vijf jaar gelden plaats in de Sint Vituskerk van pastoor Jules Dresmé. Zijn leven is sindsdien onlosmakelijk verbonden met de tragedie. „Ik dacht wel: we gaan hier niet staan bidden. Kom op zeg. Daar zit niemand op te wachten.”

De pastoor woont naast zijn kerk. Voor de oude pastorie werden gisteren traditiegetrouw vijftien zonnebloemen geplant. Voor elk slachtoffer een. De oorspronkelijke zaadjes komen uit het veld waar het vliegtuig neerstortte. Door een journalist meegebracht in een potje. Door een Hilversumse teler opgekweekt. „Dat was nog spannend”, memoreert de pastoor. „Die zaadjes waren in slechte conditie. De mensen van het tuincentrum hadden er stress van of die bloemen het wel zouden redden.”

Het is een detail in een stortvloed aan herinneringen van vijf jaar leven met MH17. Een leven dat door de ramp voorgoed veranderde. „Maar het gáát niet om mij”, roept de pastoor bijna uit. „Het gaat om hen die iets gruwelijks hebben meegemaakt. Zoiets waanzinnigs als het uit de lucht schieten van een vliegtuig.”

Stille tocht

Een maand na de ramp vindt in Hilversum de eerste landelijke herdenking plaats. Een stille tocht waarin duizenden mensen in het wit meelopen. Eindbestemming is zijn kerk waar televisiecamera’s een intens verdrietige herdenking registreren. Dresmé mag niet meelopen van burgemeester Pieter Broertjes. Hij moet nabestaanden in het zaaltje achter de kerk opvangen.

Dresmé noemt die dag ’een klein trauma’ en schiet vol als hij er aan terugdenkt: „Ik heb nog nooit zoveel verdriet gezien als toen.” Stilte. Daarna een hele diepe zucht. De pastoor herpakt zich. „Zeker tweehonderd nabestaanden kwamen hier binnen”, gebaart hij. „Ondertussen stroomde de kerk vol. Achttienhonderd mensen namen plaats op de banken. En toen moest het nog beginnen.”

“Het zijn onderbroken levens waar dierbaren nog altijd mee geconfronteerd worden”

En nu is het ’ineens’ vijf jaar later. Dresmé: „Zou Carlijn geslaagd zijn voor haar examen? En wat voor studie zou Zeger zijn gaan volgen? Het zijn onderbroken levens waar dierbaren nog altijd mee geconfronteerd worden.”

Condoleanceregister

Hij herinnert zich nog elke dag van die eerste maand. Hoe het nieuws hem bereikte. Hoe hij de deuren van de Vitus opende voor alle Hilversummers. Volwassen mannen en vrouwen die huilend in zijn kerk stonden. Vaders met een kind aan hun zijde als versteend op een stoel voor het condoleanceregister. Weer schiet Dresmé vol. „Dat gebeurde me toen niet hoor”, lacht hij door zijn tranen heen. „Toen was ik er voor hen, toen had ik werk te doen. Kennelijk is dit achterstallig huilwerk.”

Kort na de ramp zoekt hij contact met de nabestaanden. Vertelt hen over de herdenkingsdienst en wat de bedoeling is. „Ik heb ook aangegeven wat er níet zou komen. Dat we niet zouden gaan bidden. Dat vond ik echt ongepast. Waarom? Omdat heel veel mensen daar niks mee hebben.”

Herdenkingsmonument

Nog altijd heeft de pastoor goed contact met de nabestaanden van de Hilversumse slachtoffers. Woensdag ziet hij hen bij het herdenkingsmonument in de mediastad. En ook daarna bij de landelijke herdenking in Vijfhuizen. „En ’s avonds komen ze bij mij thuis. Dan blazen we hier uit, praten we wat na.”

Nu, na vijf jaar, staat in de kerk voor het eerst weer de tafel met een condoleanceregister. Nog steeds laten mensen een boodschap achter: „Lieverds, we zullen jullie nooit vergeten” en „Rest in Peace”, staan er op een opengeslagen bladzijde.

“Lieverds, we zullen jullie nooit vergeten”

Afgelopen zondag noemde Dresmé tijdens de dienst de namen van de slachtoffers. „Ik vind het ontzettend belangrijk om hun namen te noemen. Als je naam niet meer wordt genoemd, dan ben je pas echt overleden. Als niemand meer aan je denkt, ben je weg.”

Bekijk meer van; mh17 hilversum

Het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp met vlucht MH17. Ⓒ ANP

Auto MH17-slachtoffer naar ouders Australië

Telegraaf 15.07.2019 De auto van een vrouw die vijf jaar geleden omkwam door het neerschieten van vlucht MH17, is teruggevonden en aan haar ouders gegeven. Het voertuig, een BMW-cabriolet, is een tijdje geleden overgebracht van Nederland naar Australië.

De 25-jarige Fatima Dyczynski uit Duitsland studeerde lucht- en ruimtevaarttechniek in Delft. Ze was op 17 juli 2014 met vlucht MH17 op weg naar Kuala Lumpur. Daar zou ze overstappen naar Perth, waar haar ouders wonen. In de Australische stad zou ze stage gaan lopen bij IT-bedrijf IBM.

Haar vader en moeder zeggen maandag in Australische media dat de auto in april vorig jaar was teruggevonden. Hij bleek nog altijd in Amsterdam geparkeerd te staan. Het was moeilijk om de auto in Australië geregistreerd te krijgen, maar het lukte dankzij hulp van politici, ambtenaren en IBM, zeggen ze.

De Nederlandse tak van IBM bevestigt dat een auto op verzoek van de nabestaanden naar Australië is verscheept, maar doet er verder geen mededelingen over.

Bekijk meer van; auto’s ibm amsterdam mh17

MH17 door de ogen van Ron Smits: ‘Gefrustreerd tot op het bot dat je je werk niet kan doen’

NOS 15.07.2019 “In het gereconstrueerde wrakstuk van de MH17 zit de emotie van 298 mensen.” Daarom is Ron Smits, technisch adviseur van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, altijd een minuut stil als hij in de hangar komt waar de reconstructie van het vliegtuig staat.

Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In deze video Ron Smits van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Hij ging naar Oost-Oekraïne om de wrakstukken te verzamelen, maar mocht pas maanden na de ramp aan de slag op de rampplek. “Dan kom je in een omgeving die een enorme puinhoop is, waar slachtoffers gevallen zijn. Je begint met een moment van bezinning. En dan toch zet je de knop om: ga je kijken, je werk uitvoeren.”

Video afspelen

MH17 door de ogen van onderzoeker Ron Smits

Bekijk ook;

Patholoog Bela Kubat onderzocht de stoffelijke resten na vliegramp MH17 NOS

MH17 door de ogen van patholoog Bela Kubat: ‘Trots dat ik mee heb kunnen helpen’

NOS 14.07.2019 Ze begon vaak om 8.00 uur ’s ochtends en hield er pas om 21.00 uur mee op. Patholoog Bela Kubat maakte in de zomer van 2014 lange dagen tijdens het onderzoek naar de stoffelijke resten van MH17-slachtoffers. Een emotioneel zware tijd, vertelt de arts van het Nederlands Forensisch Instituut: “Aan de ene kant is er bedroefdheid, want het waren heel veel slachtoffers en dat blijft je altijd bij. Aan de andere kant voel ik ook een beetje trots dat ik mee heb kunnen helpen.”

Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

Vandaag patholoog Bela Kubat over het onderzoek waar ze aan meewerkte, en de impact ervan op haar:

Video afspelen

MH17 door de ogen van patholoog Bela Kubat

Bekijk ook

Rouwstoetchauffeur Patrick Kivits NOS

MH17 door de ogen van rouwstoetchauffeur Patrick: ‘Overal stonden mensen’

NOS 13.07.2019 Het is vrijwel stil. Alleen het huilen van nabestaanden en het tikken van touwen tegen de vlaggenmasten is te horen. Patrick Kivits was erbij toen de eerste lichamen van rampvlucht MH17 in Nederland aankwamen. Als chauffeur van een rouwauto reed hij vervolgens vooraan in de stoet van vliegbasis Eindhoven naar de Korporaal Van Oudheusdenkazerne in Hilversum. “Ik ben er wel trots op, maar het waren wel ritten die niet gereden hadden mogen worden.”

Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In deze video chauffeur Patrick Kivits. Hij reed vijf keer mee in de rouwstoet en herinnert zich de stilte nog zo goed.

Video afspelen

MH17 door de ogen van rouwstoetchauffeur Patrick

Bekijk ook;

Zo wandelt MH17-verdachte Igor Girkin al jaren vrij rond

AD 13.07.2019 In Moskou loopt hij gewoon over straat en wordt hij aangeklampt door vrouwen die hem aanbidden. Tegelijkertijd geldt hij als de belangrijkste verdachte in het MH17-proces: voormalig rebellenleider Igor ‘Strelkov’ Girkin (48). Deze krant zocht naar de excentrieke oorlogsfanaat en vond hem in Moskou.

Het Soevorovskajaplein in Moskou stroomt op woensdagavond 3 juli vol met links-nationalisten, monarchisten, Russisch-orthodoxen en nationaal-bolsjewisten. De merkwaardige groep demonstreert tegen plannen voor een grote vuilnisbelt buiten de stad.

Enquête onder nabestaanden MH17: ‘Vertrouwen in berechting daders’

AD 13.07.2019 Een grote meerderheid van de MH17-nabestaanden heeft er vertrouwen in dat de verantwoordelijken voor de crash door de rechtbank zullen worden veroordeeld. Ze zijn er ook van overtuigd dat de schuld van de ramp bij de pro-Russische rebellen of het Russische leger ligt.

Dat blijkt uit een enquête onder de nabestaanden die tv-programma EenVandaag heeft gehouden en vandaag publiceert. Aanstaande woensdag, 17 juli, is het vijf jaar geleden dat het vliegtuig boven Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Vorige maand kondigde het Joint Investigation Team (JIT) aan dat het vier verdachten op het oog heeft: drie Russen en een Oekraïner. Het proces start volgend jaar maart.

Uit de enquête onder 135 nabestaanden van de omgekomen passagiers blijkt dat 75 procent van hen er vertrouwen in heeft dat de verantwoordelijken daadwerkelijk door de rechtbank veroordeeld zullen worden. 87 procent vindt het zinvol dat het proces sowieso doorgaat, of de verdachten er nu wel of niet bij zijn.

Die percentages zijn een stuk hoger dan onder Nederlanders die geen familie bij de ramp hebben verloren. Daarvan heeft 63 procent er geen vertrouwen in dat de daders veroordeeld zullen worden en vindt maar 55 procent een proces zonder aanwezige verdachten zinvol, blijkt uit een tweede publieksenquête onder de 21.000 leden van het EenVandaag Opiniepanel.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Een nabestaande van de MH17-crash bij het Nationale Monument in Vijfhuizen © EPA

‘Alternatief kan niet zijn: laat maar zitten’

,,Al vijf jaar zeggen buitenstaanders tegen me dat die mensen toch nooit gaan verschijnen op een proces, dat Rusland toch nooit gaat meewerken. Maar kom op, het alternatief kan toch niet zijn dat we zeggen: vervelend dat het gebeurd is, maar laat verder maar zitten? Natuurlijk niet”, antwoordt een van de nabestaanden in de vragenlijst.

De kans op een proces bij verstek is groot, Rusland levert geen onderdanen uit. De verdachte die in 2014 minister van Defensie was bij de pro-Russische rebellen, Igor Girkin, verschijnt nog geregeld in het openbaar in Moskou. Hij zegt vandaag in deze krant dat de pro-Russische rebellen niet verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van het toestel.

Uit de enquête blijkt ook dat bijna negentig procent van de ondervraagde nabestaanden ervan uitgaat dat de schuld ligt bij die separatisten (43 procent) of bij het Russische leger (44 procent). Geen enkele nabestaande denkt dat het Oekraïense leger schuldig is aan het afvuren van de BUK, wel zegt tien procent dat er ‘nog onvoldoende duidelijkheid’ is om de schuldvraag te beantwoorden.

In eenzelfde enquête, ingevuld door het Opiniepanel van EenVandaag waarin geen nabestaanden van de ramp zitten, vindt 23 procent dat er nog onvoldoende duidelijkheid is, 4 procent van die ondervraagden legt de schuld bij het Oekraïnse leger. Onlangs plaatsten zowel de Maleisische premier Mahathir als Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet vraagtekens bij het onderzoek van het JIT. Zij wijzen (indirect) ook naar Oekraïne als mogelijke schuldige.

Het tikken van een vlaggen­mast, net als bij de terugkeer van de lichamen, dat geluid triggert me nog steeds, aldus Nabestaande MH17 .

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Wie zaten er achter het neerhalen?

Verdachten MH17

Klik hier om de foto te vergroten

‘Pijn ligt verscholen in alledaagse dingen’

Uit de enquête blijkt ook dat voor de nabestaanden de pijn nog elke dag ligt verscholen in alledaagse dingen. Want het mag dan vijf jaar geleden zijn dat hun geliefden om zijn gekomen; als het grote verdriet überhaupt al aan het slijten is, kan het elk moment weer bezit van ze nemen. Plots opgewekt door een geluid of een beeld.

,,Het tikken van een vlaggenmast, dat triggert nog steeds”, zo schrijft een nabestaande in de enquête. Het geluid is voor hem onlosmakelijk verbonden met de dag dat de lichamen van de slachtoffers terugkwamen naar Nederland en in een lange, lange rouwstoet van vliegveld Eindhoven naar de kazerne in Hilversum werden gereden.

,,Het horen van het deuntje van de NOS is nog steeds moeilijk voor me”, schrijft een ander. Het is de tune die voorafging aan al die journaals waarin het nieuws over de 298 slachtoffers werd gemeld. ,,Dan denk ik nog steeds aan MH17.” Weer een ander kon lang niet naar lucht kijken. ,,Dan was ik bang dat ik vliegtuigen zag, want dan kwamen er beelden naar boven dat ik mensen en bagage zag vallen.”

Een pro-Russische separatist loopt op de wrakstukken van MH17 op de crashsite in Oekraïne. © REUTERS

Een 7,9 voor het kabinet, een 8,5 voor het JIT

Uit de vragenlijst blijkt ook dat de nabestaanden grote waardering hebben voor het onderzoek naar de toedracht van de crash door het JIT, waarin het Nederlandse Openbaar Ministerie een leidende rol speelt. 95 procent vindt dat het JIT het de afgelopen vijf jaar goed tot zeer goed heeft gedaan, ze geven het team een 8,5.

Het Nederlandse kabinet krijgt een 7,9 voor zijn opstelling in de afgelopen vijf jaar. Van de ondervraagden vindt ook 70 procent dat premier Rutte vooralsnog voldoende heeft gedaan om, zoals hij beloofde direct na de crash, ‘de onderste steen boven te halen’.

De JIT-onderzoekers hebben de nabestaanden de afgelopen jaren meerdere keren bijgepraat over de stand van het onderzoek: dat gebeurde toen het voor de onderzoekers duidelijk was dat het een BUK van het Russische leger was geweest die MH17 trof.

Vorige maand was er nog contact toen het JIT de namen van vier verdachten bekendmaakte. Iedere keer als er zo’n belangrijk moment was, werden de familieleden ’s ochtends op een besloten bijeenkomst ingelicht, pas daarna volgde er een persconferentie.

Het is een betere beoordeling dan het JIT krijgt van de minder betrokken Nederlander. EenVandaag legde dezelfde vragen ook voor aan het eigen Opiniepanel. Daarvan vindt 58 procent dat het JIT het goed tot zeer goed heeft gedaan.

In Moskou loopt hij gewoon over straat en wordt hij aangeklampt door vrouwen die hem aanbidden. Tegelijkertijd is hij de hoofdverdachte in het MH17-proces. Lees later ook onze reportage over Igor Girkin.

De Maleisische premier Mahathir Mohamad EPA

Maleisische nabestaanden MH17 uiten kritiek op regering

NOS 12.07.2019 Nabestaanden van Maleisische slachtoffers van de ramp met de MH17 beklagen zich over uitlatingen van hun premier en ministers over het onderzoek naar de ramp. Ze doen dit in een verklaring die ze vandaag openbaar hebben gemaakt.

Premier Mahathir Mohamad trok bij herhaling de conclusie van het door Nederland geleide internationale onderzoeksteam (JIT) in twijfel dat Rusland verantwoordelijk was voor het neerhalen van het toestel, aanstaande woensdag precies vijf jaar geleden. Zeker twee Maleisische ministers hebben zich in soortgelijke bewoordingen uitgelaten.

Deze opmerkingen hebben ontsteltenis en verdriet veroorzaakt, schrijven de nabestaanden. De premier en ministers worden niet bij naam genoemd. “Dat is te gevoelig”, zei correspondent Annemarie Kas op NPO Radio 1.

Achter het JIT

De nabestaanden staan vierkant achter de bevindingen van het JIT, waar ook een vertegenwoordiger van Maleisië in zit. Ze schrijven dat het de enige instelling is die zich vijf jaar lang hard heeft gemaakt om de waarheid over de MH17-ramp te achterhalen en de verantwoordelijken aan te wijzen. Ze zijn het JIT daar dankbaar voor.

Kas sprak een van de nabestaanden. Die zijn zich ervan bewust dat de verklaring in voorzichtige bewoordingen is opgesteld. Dat is gedaan omdat er ook nabestaanden zijn die bij de overheid werken en bang zijn om hun baan te verliezen. “Dat ze dit signaal hebben gegeven, is een heel duidelijk teken dat ze echt niet blij zijn met de opstelling van de regering”, aldus Kas.

De groep vertegenwoordigt nabestaanden van 31 van de 43 Maleisische MH17-slachtoffers. Ook Nederlandse nabestaanden beklaagden zich vorige maand over de opmerkingen van de Maleisische premier. Ze noemden de opmerkingen “meer dan bizar en verontrustend” en “contraproductief bij de zoektocht naar de waarheid over de moord op 298 weerloze mensen”.

In een reactie noemt premier Rutte de uitspraken van de Maleisische premier zorgelijk. Hij wijst erop dat die uitspraken ook in strijd in zijn met uitspraken van andere leden van de Maleisische regering. Maar Rutte benadrukt ook dat Maleisië volledig meedoet aan het JIT en dat het “in de praktijk alle dingen doet die nodig zijn”.

Bekijk ook;

Crisisdirecteur Mohammad NOS

MH17 door ogen van crisismanager Malaysia Airlines: ‘Het zwaarste jaar van mijn leven’

NOS 12.07.2019 Het was vlak na het avondgebed toen Mohammad Fuad Sharuji een telefoontje kreeg met de mededeling dat er na vlucht MH370 opnieuw een vliegtuig van Malaysia Airlines was verloren. “Ik was diepbedroefd, voelde me verdoofd, maar wist ook dat ik aan het werk moest. Ik activeerde onmiddellijk code rood.”

Woensdag is het 5 jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders en 43 Maleisiërs, overleefde niemand de vlucht. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

Voor de crisisdirecteur van Malaysia Airlines was 2014 een erg zwaar jaar. Op 8 maart dat jaar verdween Malaysia Airlines-vlucht 370, een paar maanden later gebeurde de ramp met MH17. In deze video vertelt hij over de crash van MH17, de lastig bereikbare rampplek en de impact van de ramp op zijn leven:

Video afspelen

MH17 door de ogen van crisisdirecteur Mohammad

Bekijk ook;

Cécile Brouwer verloor haar zus, zwager en hun twee kinderen bij de vliegramp NOS

MH17 door de ogen van Cécile: ‘Ik schrok: mijn zus vloog ook naar Kuala Lumpur’

17 juli 2014: met trillende handen pakt Cécile Brouwer haar telefoon. Ze vindt de foto met vluchtgegevens en leest het vluchtnummer: MH17.

Die dag verloor ze haar zus, zwager, neefje en nichtje. “Je denkt: waar ben ik in godsnaam in beland?”

NOS 11.07.2019 Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In deze video nabestaande Cécile Brouwer. Ze vertelt over de eerste dagen na de ramp:

Video afspelen

MH17 door de ogen van nabestaande Cécile

Bekijk ook;

Oekraïne en Canada voegen zich bij MH17-zaak tegen Rusland

NU 09.07.2019 Oekraïne en Canada hebben zich aangesloten bij de rechtszaak die nabestaanden van vliegramp MH17 hebben aangespannen tegen Rusland bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Sander de Lang, een van de advocaten die de nabestaanden bijstaat, bevestigt dinsdag berichtgeving hierover door het AD.

Nabestaanden dienden de klacht tegen Rusland in in 2016. Zij stellen het land in de procedure aansprakelijk voor de raketaanval.

Op 4 april liet het Europees Hof voor de Rechten van de Mens weten de klacht in behandeling te nemen. Deze week schaarden Oekraïne en Canada zich achter de klacht. België doet niet mee. Van Engeland en Duitsland is dat nog onzeker.

In mei liet het Nederlandse kabinet weten zich aan te sluiten bij de zaak bij het EHRM, die tot een schadevergoeding zou kunnen leiden. Van de 298 inzittenden die bij de ramp om het leven kwamen, kwamen er 196 uit Nederland.

De zaak staat los van de strafrechtelijke procedure tegen vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij de ramp, die het Joint Investigation Team is gestart bij de rechtbank in Den Haag.

Zie ook:  Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: Rusland MH17 Buitenland

Oekraïne en Canada sluiten zich aan bij MH17-procedure tegen Rusland

AD 09.07.2019 Oekraïne en Canada hebben zich aangesloten in een MH17-rechtszaak bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dat meldt advocaat Sander de Lang namens de nabestaanden. In de procedure stellen zij Rusland aansprakelijk voor de raketaanval.

Nabestaanden hebben de klacht tegen Rusland in 2016 ingediend. Op 4 april van dit jaar liet het Europees Hof weten de klacht in behandeling te nemen. Deze week hebben Oekraïne en Canada zich achter de klacht geschaard. Van andere landen is dat nog onzeker. België heeft laten weten niet deel te nemen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De procedure bij het Europees Hof staat los van de strafrechtelijke procedure die het Joint Investigation Team is gestart bij de rechtbank Den Haag. Een uitspraak zou kunnen leiden tot een schadevergoeding, al is het de vraag of Rusland die zou betalen. Het land is aangesloten bij het Europees Hof, maar er staat in de Russische wet dat het een vonnis van dat tribunaal naast zich neer mag leggen.

Rusland heeft tot 3 september 2019 om inhoudelijk te reageren op de klacht van de nabestaanden.

De premier van Maleisië gaf vorige maand scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team. Hij concludeert dat die bevindingen ‘niets anders dan van horen zeggen’ zijn.

Oekraïne pakt mogelijke getuige neerhalen MH17 op in rebellengebied

NU 05.07.2019 Leden van een Oekraïense speciale eenheid hebben eind vorige maand een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten die mogelijk kennis heeft van het neerschieten van vlucht MH17 opgepakt. De man werd overmeesterd in rebellengebied en naar buiten gesmokkeld.

De aanhouding en ontvoering zouden hebben plaatsgevonden op 27 juni, meldt de Volkskrant op basis van de Russischtalige dienst van de BBC. Het nieuws over de arrestatie van de man is bevestigd door zijn dochter, die bericht uit Kiev kreeg dat haar vader voor de rechter moest verschijnen.

De arrestant is de 58-jarige Vladimir Tsemach, die ten tijde van het neerschieten van MH17 op 17 juli 2014 militair commandant van de luchtverdediging zou zijn geweest in de stad Snizjne, dicht bij de plek waar de buk-raket die MH17 trof werd afgeschoten.

Als dat klopt, ligt het voor de hand dat Tsemach weet wie het commando voerde over de buk-installatie; informatie die waardevol kan zijn voor het JIT, het internationale team dat onderzoek doet naar de MH17-ramp.

Tsemach wordt in Oekraïne vervolgd voor het “vormen van een terroristische organisatie”. Hij kan daarvoor een celstraf van acht tot vijftien jaar krijgen.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie maakte recent bekend dat vier mannen worden aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17, waarbij alle 298 inzittenden – onder wie 193 Nederlanders – omkwamen.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Zie ook:  Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: Oekraïne  MH17  Buitenland

Rutte en Poetin spreken over ‘open wond’ MH17 op G20-top

MSN 19.06.2019 Premier Rutte heeft met de Russische president Poetin gesproken over MH17. Rutte sprak Poetin gisteren bij de G20-top in Osaka, Japan. Wat er precies is besproken wil de premier niet zeggen.

“Ik heb met president Poetin gesproken over MH17. Het is voor Nederland nog altijd, maar ook voor zoveel landen in de wereld, een open wond. Dus als ik de kans heb dat te bespreken met de Russische president, dan doe ik dat. We hebben daarover gesproken en dat zal ik ook blijven doen bij deze gelegenheden”, zegt Rutte in een toelichting.

Rutte wil geen nadere toelichting geven wat hij met Poetin heeft besproken. “Daar kan ik niets over zeggen. De gesprekken moeten vertrouwelijk zijn, ook vanwege de buitengewoon grote gevoeligheid van het onderwerp. Het is van groot belang dat ik iedere gelegenheid aangrijp om met het Russische leiderschap te spreken over MH17.”

Reactie Poetin onbekend

De premier wil ook niet zeggen wat de reactie van Poetin was bij het gesprek bij de G20. “Ik kan alleen zeggen wat ik doe in dit soort gesprekken. Ik kan nooit zeggen wat dan de reactie is van mijn gesprekspartner, vanwege de vertrouwelijkheid en ook omdat het niet correct zou zijn als ik dan het woord voer namens mijn gesprekspartner.”

Vorige week maakte het internationale onderzoeksteam JIT bekend dat het proces tegen vier verdachten begint op 9 maart 2020.

Link met Moskou

Het JIT publiceerde ook een duidelijke link tussen de vier verdachten en Moskou. Drie van de vier verdachten hebben een verleden bij het Russische leger of de Russische inlichtingendiensten. Ook werd een afgetapt telefoongesprek onthuld tussen de leider van de separatisten en een hoge adviseur van het Kremlin over de komst van zwaar luchtafweergeschut.

Daarnaast heeft het JIT al eerder bekend gemaakt dat BUK-raket en de lanceerinstallatie afkomstig is van de 53ste luchtafweerbrigade van het Russische leger. Vanuit de Russische stad Koersk is het wapen vervoerd naar Oost-Oekraïne. Het wapen werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van pro-Russische separatisten.

Aansprakelijkheid

Volgens het JIT werkt Rusland niet mee met het onderzoek naar de ramp. Ook reageert Rusland niet op rechtshulpverzoeken. Rutte zei vorige week dat hij vindt dat ‘Rusland moet doen wat het OM vraagt en medewerking moet verlenen’. Nederland zou de druk opvoeren en heeft Rusland aangesproken op het niet meewerken aan de rechtshulpverzoeken.

Naast het strafrechtelijk onderzoek voert Nederland ook gesprekken met Rusland over staatsaansprakelijkheid. Nederland en Australië hebben Rusland aansprakelijk gesteld voor betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17.

Malaysia Airlines kreeg na het neerhalen van het toestel kritiek omdat het over een conflictgebied vloog. Ⓒ REUTERS

Malaysia Airlines schikt met Australische nabestaanden MH17

Telegraaf 26.06.2019 Luchtvaartmaatschappij Malaysia Airlines heeft een vertrouwelijke schikking getroffen met Australische nabestaanden van inzittenden van vlucht MH17. De rechter heeft die overeenkomst goedgekeurd, berichten Australische media.

Het is onduidelijk wat voor schadevergoeding de nabestaanden precies krijgen. Hun advocaat spreekt volgens omroep ABC over „redelijke” compensatie. Die komt ten goede aan vijf gezinnen die samen zeven verwanten verloren toen het vliegtuig van Malaysia Airlines in 2014 werd neergehaald boven Oost-Oekraïne. Toen kwamen 298 mensen om het leven, onder wie tientallen Australiërs.

Malaysia Airlines kreeg na het neerhalen van het toestel kritiek omdat het over een conflictgebied vloog. Het bedrijf zegt tevreden te zijn dat het gelukt is de zaak te schikken en mee te leven met de nabestaanden. De raadsman van de gezinnen stelde dat zijn cliënten opgelucht zijn dat ze nu niet naar hoorzittingen hoeven. Ze wilden hun verdriet niet herleven in de rechtbank.

De nabestaanden van bijna alle Nederlandse slachtoffers hebben in 2016 al een akkoord gesloten met Malaysia Airlines over een schadevergoeding. Ook nabestaanden van omgekomen passagiers uit Maleisië en Australië hadden destijds een akkoord bereikt. Over inhoud is afgesproken niets bekend te maken. De Australiërs die nu een schikking hebben getroffen, zijn volgens voorzitter Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17 waarschijnlijk nabestaanden die een andere weg hebben bewandeld.

Bekijk meer van; schikkingen luchtvaartmaatschappijen mh17 malaysia airlines

Alle rechters proces MH17 nu bekend

AD 26.06.2019 De rechters die, naast rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis, het proces over het neerstorten van vlucht MH17 voor hun rekening zullen nemen, zijn bekend. Het gaat om Dagmar Koster en Heleen Kerstens-Fockens. Daan Glass is aangewezen als reserverechter.

Over het aanstellen van een tweede reserverechter wordt nog nagedacht, meldt de Rechtspraak donderdag. In grote, langdurige zaken wordt vaker gewerkt met reserverechters. Hij of zij kan een behandelend rechter vervangen, bijvoorbeeld in geval van ziekte, zodat de zaak gewoon door kan gaan..

Lees ook;

Lees meer

Koster werkte eerder bij de rechtbanken in Alkmaar en Utrecht en is sinds 2016 strafrechter in Den Haag. Kerstens-Fockens kwam na een periode in Amsterdam in 2009 naar Den Haag. Glass is sinds 2005 rechter in Den Haag.

Het Openbaar Ministerie (OM) liet eerder al weten dat ook de officieren van justitie voor de MH17-zaak zijn aangewezen. Hun namen zijn nog niet bekend.

De rechtszaak over vlucht MH17 begint op 9 maart volgend jaar in het Justitieel Complex Schiphol. Het OM heeft vier mannen aangeklaagd.

De afgeluisterde telefoongesprekken die door het MH17-onderzoeksteam naar buiten zijn gebracht, lijken op directe betrokkenheid van het Kremlin te duiden bij wapenleveranties aan de pro-Russische rebellen in Oekraïne. In een van de gesprekken die het Joint Investigation Team (JIT) vanmiddag afspeelde, is Vladislav Soerkov te horen: hij was twee jaar vice-premier van Rusland en is nog steeds een adviseur van president Poetin.

Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. Ⓒ ANP

’Rusland niet zomaar terug in Raad van Europa’

Telegraaf 23.06.2019 Rusland moet niet zomaar kunnen terugkeren in de Raad van Europa. Dat schrijft Stichting Vliegramp MH17 in een brandbrief aan de Europese organisatie die voor mensenrechten vecht. In de Tweede Kamer ondersteunt regeringspartij CDA die oproep.

Rusland werd eerder het stemrecht in de Raad van Europa ontnomen toen Rusland de Krim annexeerde. Recent maakte het land bekend te willen terugkeren. Iets wat Stichting Vliegramp MH17 tegen de haren instrijkt.

De stichting wil dat de Raad van Europa op zijn minst voorwaarden verbindt aan de terugkeer, zoals medewerking aan het onderzoek naar de aanslag door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en het internationale Joint Investigation Team (JIT) naar de aanslag.

Het stoort de stichting dat de Russische Federatie ’niet of onvoldoende meegewerkt’ heeft aan de onderzoeken en ze ’bij voortduring in twijfel heeft getrokken’. De Russen hebben ook ’te weinig verantwoordelijkheid’ getoond en ’desinformatie verspreid’.

’Oproep om voorlopig uit te stellen’

„Wij roepen u als de Nederlandse delegatie in de Parlementaire Assemblee, maar ook de gehele Assemblee van de Raad van Europa op, om het herstellen van het stemrecht van de Russische Federatie en de Assemblee hetzij voorlopig uit te stellen, hetzij te verbinden aan harde en expliciete garanties met betrekking tot de onvoorwaardelijke medewerking van de Russische Federatie aan de opsporing, vervolging en berechting van degenen die verdacht worden van het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Piet Ploeg, voorzitter van de stichting.

’Terecht appèl’

Het CDA vindt dat de stichting een punt heeft. De partij gaat zich ervoor inzetten, laat die De Telegraaf weten. We zouden volgens de christendemocraten een diplomatieke kans laten liggen als we nu niet Rusland aanspreken op dit internationale podium. „Volstrekt logisch en terecht appèl van Stichting Vliegramp MH17”, zegt Kamerlid Chris van Dam.

Volgens hem kan de terugkeer van Rusland in de raad ’niet zo maar plaatsvinden’. Hij roept de Nederlandse delegatie in de Raad van Europa op om ’herstel stemrecht op te schorten of te verbinden aan strikte voorwaarden’ en wil ook in Nederland een debat erover.

In die Nederlandse delegatie zit onder meer SP’er Tiny Kox. Die zegt echter tegen RTL dat hij het ’niet dienstbaar’ vindt om de MH17-kwestie nu op te spelen. Als Rusland eenmaal weer in de raad zit, zouden we het land juist makkelijker op dergelijke zaken kunnen aanspreken, betoogt hij.

Oekraïne en enkele andere landen zouden sowieso tegen de terugkeer zijn van Rusland in de raad.

Vorige week vaardigde het JIT vier aanhoudingsbevelen uit voor vier personen die verdacht worden van het neerhalen van MH17 en de moord op de 298 inzittenden. Het viertal is op internationale opsporingslijsten geplaatst en wordt vervolgd.

Bekijk meer van; vliegrampen stemrecht rusland Europa mh17

Het JIT geeft uitleg over de vier verdachten ANP

Stichting Vliegramp MH17: geef Rusland stem niet terug in Raad van Europa

NOS 23.06.2019 Rusland mag niet zomaar zijn stemrecht terugkrijgen in de Raad van Europa. Dat kan alleen als er harde garanties tegenover staan dat Rusland meewerkt aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Dat stelt de Stichting Vliegramp MH17. In een brief aan de Raad van Europa roept de stichting op tot een debat over de volwaardige terugkeer van Rusland. Dat land raakte zijn stemrecht kwijt na de annexatie van de Krim in 2014.

De Raad van Europa is de grootste Europese organisatie voor mensenrechten en democratie. Het lijkt erop dat ministers van Buitenlandse Zaken een akkoord hebben bereikt dat ertoe leidt dat Rusland weer kan deelnemen aan stemmingen.

Geen medewerking onderzoek

De Stichting Vliegramp MH17 wil voorkomen dat Rusland weer volwaardig lid wordt, omdat de Russen de afgelopen vijf jaar veel te weinig hebben meegewerkt aan het onderzoek naar de vliegramp. Ook leggen ze een resolutie van de VN-Veiligheidsraad naast zich neer waarin volledige medewerking en openheid wordt geëist. Daarnaast heeft het land desinformatie verspreid en weinig verantwoordelijkheid en empathie getoond, staat in de brief.

De stichting wijst op de bewijzen van de Russische betrokkenheid van de Onderzoekraad voor Veiligheid en het Joint Investigation Team, dat afgelopen week nog bekendmaakte dat besloten is vier verdachten te vervolgen voor hun rol in de ramp. Drie van hen hebben de Russische nationaliteit.

Garanties

In de brief vraagt de stichting om het herstel van het stemrecht van de Russen uit te stellen, of alleen te laten doorgaan als er “harde en expliciete garanties met betrekking tot de onvoorwaardelijke medewerking van de Russische Federatie aan de opsporing, vervolging en berechting van degenen die verdacht worden van het neerhalen van vlucht MH17” aan worden verbonden.

De Russen hebben bijvoorbeeld nog steeds de radarbeelden van de ramp niet vrijgegeven.

Ook Oekraïne en enkele andere landen zijn tegen de volwaardige terugkeer van de Russen in de raad. Ze wijzen erop dat het uitgangspunt van de Raad van Europa in gevaar wordt gebracht.

“Dit zou een eenzijdige overgave zijn van de Raad van Europa aan de Russische eisen”, zegt de Oekraïense ambassadeur bij de raad Dmytro Kuleba. Hij vreest dat de 47 vertegenwoordigers van de lidstaten het Russische stemrecht morgen in hun vergadering afdoen als een hamerstuk.

Bekijk ook;

Wilbert Paulissen van het internationaal onderzoeksteam JIT ANP

MH17-zaak: kan grootste Nederlandse strafproces ooit zonder verdediging?

NOS 20.06.2019 De rechtszaak tegen de MH17-verdachten lijkt nu al het grootste en meest beladen Nederlandse strafproces ooit. Daar zijn deskundigen het over eens. Maar is het een geloofwaardig proces zonder verdachten of zelfs advocaten? Daar wordt verschillend over gedacht.

Nooit eerder is een rechtszaak met zo’n internationale uitstraling in een Nederlandse rechtbank gevoerd. Zelfs de wet moest worden aangepast voor het MH17-proces. Het is mogelijk gemaakt om delen van de strafzaak in het Engels te behandelen. En bij hoge uitzondering mogen verdachten de zaak ‘bijwonen’ via een videoverbinding met het buitenland.

De rechtbank verwacht een enorme toeloop van nabestaanden, binnen- en buitenlandse media en andere belangstellenden en gaat daarom het proces live uitzenden. Ook wordt er speciaal voor de rechtszaak een perscentrum gebouwd.

Politieke geladenheid

“In Nederland is dit een unieke zaak. Wij hebben nooit zoiets meegemaakt”, zegt advocaat Karlijn van der Voort. Ze heeft veel ervaring met internationale rechtszaken en stond verdachten bij voor het Joegoslavië- en Rwandatribunaal.

Volgens Van der Voort maakt vooral de politieke geladenheid het proces uitzonderlijk. Het internationale onderzoeksteam JIT denkt dat het Russische leger en zelfs een hoge functionaris in het Kremlin betrokken waren bij het leveren van de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald.

Maar vandaag ontkende de Russische president Poetin opnieuw dat zijn land betrokken was. Daarnaast uitte de premier van Maleisië kritiek op het onderzoek.

Gisteren kondigde het Joint Investigation Team (JIT) aan dat vier verdachten voor de rechter worden gebracht. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner. Het internationale onderzoeksteam verdenkt hen van betrokkenheid bij het neerhalen van de Boeing 777 en daarmee moord op de 298 inzittenden. Onder hen waren bijna tweehonderd Nederlanders.

De politieke gevoeligheid maakt het extra belangrijk dat er ruimte is voor de verdediging van de Russen, stelt Van der Voort. Ze verwacht niet dat de verdachten zelf komen opdagen of een advocaat zullen sturen. “Als ze dat wel doen, erkennen ze de legitimiteit van de rechtbank.” Twee van de vier verdachten hebben al laten weten niet van plan te zijn naar de rechtszaak te komen.

Toch kan internationaal strafrechtdeskundige Marieke de Hoon van de Vrije Universiteit zich voorstellen dat ze juist wél advocaten zullen sturen. “Dan kun je er echt een showproces van maken. De rechtbank wraken, steeds weer vertragen en steeds opnieuw ten overstaan van de hele wereld vertellen hoe oneerlijk je wordt behandeld.”

Een leeg proces

Maar wat gebeurt er als zich geen advocaten melden namens de verdachten? Valt er een eerlijk proces te voeren, als de rechtbank maar één kant van het verhaal te horen krijgt, namelijk die van het JIT? Ja, zegt De Hoon. “Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hoeft een verdachte er niet per se bij te zijn.”

Een rechtszaak zonder verdachten en zonder verdediging komt vaker voor, vertelt rechter Marije Knijff namens de rechtbank in Den Haag. “Dan gaan de rechters na of de verdachte wist of had kunnen weten van zijn proces. Als dat zo is, kan het doorgaan zonder inbreng van de verdachte en zonder advocaat.” De zaak wordt dan bij verstek behandeld.

“Bovendien moeten in Nederland zowel het Openbaar Ministerie als de rechter het verdedigingsbelang meewegen en ook alternatieve scenario’s onderzoeken”, zegt De Hoon. Het JIT en de rechter zullen dus ook kijken naar ontlastend bewijs, zegt ze, ook als er geen verdachte of advocaat in de zaal zit.

“Een proces van deze omvang, met dit soort ernstige beschuldigingen, zou je eigenlijk niet bij verstek mogen voeren”, zei advocaat en hoogleraar Geert-Jan Knoops gisteren. Daarvoor zijn de belangen en gevolgen voor verdachten en nabestaanden te groot, vond hij.

Advocaat Van der Voort is het daarmee eens. “Zonder verdediging ben je zo klaar en wordt het een leeg proces. Ik kan me niet voorstellen dat het Openbaar Ministerie dat graag wil.”

‘Vriend van de rechtbank’

Bij internationale rechtbanken worden soms advocaten toegewezen aan verdachten. Dat gebeurde bijvoorbeeld in de zaak tegen de voormalige Joegoslavische president Milosevic bij het Joegoslaviëtribunaal. Zelf wilde hij geen verdediging, maar de rechters benoemden drie ervaren advocaten tot amicus curiae, ‘vriend van de rechtbank’.

“Dat is iemand die een opinie kan geven vanuit het standpunt van een verdachte”, zegt rechter Knijff. “We kennen zoiets alleen van tribunalen, maar niet in het strafrecht.” Toch laat ze de optie open. “Of zoiets in het MH17-proces aan de orde kan zijn, is aan de rechters in deze zaak.”

Namens de Haagse rechtbank zegt Knijff af te wachten wie er verschijnt op 9 maart 2020 in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, waar de zaak dan van start gaat. “Dan zal waarschijnlijk worden gekeken hoe het ervoor staat, wie er zijn verschenen en wat er verder nog moet gebeuren.”

Bekijk ook;

Angela Merkel in gesprek met de Spaanse premier Pedro Sanchez tijdens de top in Brussel. Ⓒ AP

EU-leiders staan achter vervolging MH17-verdachten

Telegraaf 20.06.2019 De regeringsleiders van alle EU-landen staan achter het besluit om vier verdachten te vervolgen in de zaak van de neergehaalde vlucht MH17. In de conclusies van hun top in Brussel verwelkomen zij het besluit van het internationale Joint Investigation Team (JIT) dat hierover volgend jaar een rechtszaak over begint.

Alle inspanningen om waarheid, recht en rekenschap te bewerkstelligen voor de slachtoffers, hun vrienden en familie krijgen de volle steun, aldus de Europese Raad. Opnieuw roepen de leiders Rusland op volledig mee te werken met het onderzoek. Zij hebben er het volste vertrouwen in dat de rechtsgang onafhankelijk en professioneel zal zijn.

Mede omdat het op 17 juli vijf jaar geleden is dat het vliegtuig werd neergehaald boven Oekraïne had Nederland verzocht de kwestie op de agenda te zetten. De regeringsleiders toonden zich in het verleden altijd solidair met Nederland en de andere landen in het JIT. Ook het Nederlandse besluit om Rusland aansprakelijk te stellen kreeg eerder de volle steun.

Bekijk meer van; joint investigation team (jit) brussel mh17 europese unie (eu)

Een vorig jaar voltooide verkeersbrug van 19 kilometer verbindt de Krim met Rusland ANP

EU verlengt sancties om Krim tegen Rusland met een jaar

NOS 20.06.2019 De Europese Unie heeft de ‘Krim’-sancties tegen Rusland met een jaar verlengd. Het schiereiland, onderdeel van Oekraïne, werd in het voorjaar van 2014 door Rusland ingelijfd.

De EU noemde de inlijving destijds meteen in strijd met de wet en besloot tot strafmaatregelen die geleidelijk van kracht werden, “in reactie op de opzettelijke destabilisatie van Oekraïne”.

Snel een brug gebouwd

Maar de sancties hebben er niet toe geleid dat Rusland de bezetting van de Krim ongedaan heeft gemaakt. President Poetin liet in een paar jaar tijd een brug van 19 kilometer bouwen over de Straat van Kertsj om de Krim met het Russische vasteland te verbinden.

De EU-sancties zijn onder meer gericht op de invoer van goederen uit de Krim. Verder zijn banktegoeden bevroren en zijn tegen 170 mensen beperkende maatregelen van kracht.

De EU “blijft, vijf jaar na de illegale inlijving van de Krim, resoluut vasthouden aan de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne”, zo staat in een verklaring.

Bekijk ook;

Persconferentie JIT ANP

Ook Maleisië ondertekent brief aan VN-Veiligheidsraad over MH17-onderzoek

NOS 20.06.2019 De vijf landen die samenwerken in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17 benadrukken in een gezamenlijke brief aan de VN-Veiligheidsraad hun vertrouwen in het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) en de onafhankelijkheid ervan. Ook Maleisië heeft de brief ondertekend.

In het JIT doen Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samen het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Arlines met een Buk-raket. Dat gebeurde op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Gisteren werd bekend dat drie Russen en een Oekraïner zullen worden aangeklaagd voor moord.

De ondertekening door Maleisië is opmerkelijk, want premier Mahathir zei vandaag dat er geen harde bewijzen zijn dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17. Volgens hem is het strafrechtelijk onderzoek er van meet af aan op gericht om Rusland aan te wijzen als enige schuldige.

Politieke kwestie

Ook betoogde de Maleisische premier dat van de ramp meteen een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken. Het is niet duidelijk of hij van mening is veranderd. Het Maleisische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zich wel meteen achter de conclusies van het JIT geschaard.

Een paar weken geleden zette Mahathir ook vraagtekens bij het onderzoek. Hij erkende dat vlucht MH17 was neergehaald met een Russisch type raket, maar hij sloot niet uit dat die was gefabriceerd in Oekraïne.

Overleg met Maleisië

Nederland heeft vandaag intensief overleg gehad met Maleisië. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft een gesprek gehad met zijn Maleisische collega over de inhoud van de brief aan de Veiligheidsraad. De Maleisische minister heeft, volgens een woordvoerder, de inhoud van de brief bevestigd. Ook is er op hoog ambtelijk niveau gesproken met de ambassadeur van Maleisië.

Premier Rutte heeft nog geen contact gehad met premier Mahathir. Hij begrijpt dat de reactie uit Maleisië kan leiden tot teleurstelling en verwarring bij de betrokkenen. De contacten gaan “stap voor stap”, maar zo nodig gaat hij in gesprek met zijn ambtgenoot, zei Rutte.

Russische hulp ‘ontoereikend’

Het onderzoek naar de schuldigen wordt ondersteund door resolutie 2166, die in augustus 2014 is aangenomen in de VN-Veiligheidsraad. In die resolutie worden alle landen opgeroepen volledig mee te werken aan het onderzoek.

In de brief beklagen de vijf landen die deel uitmaken van het JIT zich over de Russische Federatie. De ondertekenaars schrijven dat de informatie en de reacties op verzoeken om juridische bijstand vanuit Rusland “ontoereikend” en “onvoldoende” zijn gebleken.

Bekijk ook;

Maleisië steunt resultaten MH17-onderzoek en ondertekent brief aan VN

AD 20.06.2019 Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok heeft vandaag met zijn Maleisische ambtgenoot gesproken over de ramp met MH17. Minister Saifuddin heeft daarbij gezegd dat Maleisië achter het Joint Investigation Team (JIT) staat, dat onderzoek doet naar de ramp.

Over de Maleisische opstelling ontstond donderdag opnieuw verwarring. Premier Mahatmir Mohamad zette de laatste bevindingen van het JIT weg als een campagne tegen Rusland. Er worden geen bewijzen geleverd, maar enkel zaken ‘’van horen zeggen’’ opgevoerd, zei de premier. Enkele weken geleden trok Mohamad de Russische betrokkenheid bij de ramp ook al in twijfel

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Volgens Buitenlandse Zaken heeft Saifuddin in het gesprek met Blok de brief herbevestigd die het JIT donderdag naar de VN stuurde. Daarin werd onder meer de aanklacht tegen vier verdachten van het neerhalen van MH17 beschreven.

De Maleisische ambassadeur is vandaag ook op gesprek geweest op het ministerie van Buitenlandse Zaken.

© Foto Yuri Kadonbnov/AFP President Poetin stond de pers te woord donderdag en reageerde voor het eerst op de conclusies van het JIT.

Poetin houdt vol: geen enkel bewijs voor Russische schuld MH17-ramp

MSN 20.06.2019 President Vladimir Poetin houdt vol dat er „geen enkel bewijs” bestaat dat Rusland medeverantwoordelijk is voor de MH17-vliegtuigramp. Dat zei het Russische staatshoofd donderdag tegen verslaggevers . Het is de eerste reactie van Poetin sinds het internationaal samengestelde onderzoeksteam bekend heeft gemaakt dat drie Russen en een Oekraïner vervolgd zullen worden voor hun betrokkenheid bij het neerhalen van MH17.

„Wat gepresenteerd is als bewijs van Russische schuld is onacceptabel”, stelt Poetin. Hij ging daarbij niet concreet in op de conclusies van JIT. „Wij hebben onze eigen theorie maar helaas wil niemand naar ons luisteren. Als er geen dialoog is, zullen we niet de juiste antwoorden vinden op onbeantwoorde vragen die nog bestaan over deze vliegtuigtragedie.”

Poetin deed de uitspraken na een jaarlijks televisie-optreden waarbij burgers hem telefonisch vragen kunnen stellen. Daarin liet de president zich wel uit over het lopende conflict in Oost-Oekraïne en recent opgelopen spanningen tussen Iran en de VS, maar sprak Poetin verder niet over het JIT-onderzoek.

Geluidsopnames

De vier mannen die het JIT vervolgt, zouden onder meer de Russische Boek-raket getransporteerd hebben die in 2014 MH17 uit de lucht schoot. Het gaat onder andere om een voormalig kolonel binnen Russische inlichtingendiensten. De verdachten waren allemaal betrokken bij het gewapende conflict tussen Oekraïne en door Rusland gesteunde separatisten in Oost-Oekraïne. Het JIT baseert zich onder meer op foto’s, chatgesprekken en geluidsopnames.

Rusland heeft altijd enige betrokkenheid afgewezen. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken deed de conclusies van het JIT woensdag al af als ongegrond.

De Europese Unie besloot donderdag sancties tegen Rusland voor zijn inmenging in het Oekraïense conflict met nog zeker een jaar te verlengen. Die werden ingesteld nadat Moskou besloot in de nasleep van de Maidan-revolutie in 2014 de Krim te annexeren. De sancties hebben onder meer gevolgen voor de invoer van goederen die komen uit het schiereiland.

Poetin: ‘Geen bewijs Russische betrokkenheid bij neerhalen MH17’

AD 20.06.2019 De Russische president Vladimir Poetin heeft gisteren kort gereageerd op het nieuwe – door het Joint Investigation Team (JIT) gepresenteerde – bewijs dat wijst op Russische betrokkenheid  bij het neerhalen van vlucht MH17. ,,Het is niet waar. We zijn het er niet mee eens.’’

Gisteren maakte het JIT bekend dat het drie Russen en een Oekraïner vervolgt voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 in 2014. Die aanklachten zijn onder meer gebaseerd op afgeluisterde telefoongesprekken. Het JIT gaf gisteren slechts een klein deel van het bewijs vrij, de rest ‘wordt bewaard voor in de rechtszaal’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Poetin veegde vandaag alle bewijs in één keer van tafel. ,,Er is geen bewijs van Russische betrokkenheid.’’

De Rus deed de uitspraken vlak na zijn jaarlijkse – urenlange en strak geregisseerde – optreden op televisie waarbij tientallen inwoners van het land contact kunnen opnemen om een vraag te stellen aan hun president. Dit jaar betrof het vooral de economische stand van het land. Veel Russen zijn boos over de in hun ogen verslechterde levensomstandigheden waarmee ze te maken hebben.

In het geval van MH17 deed Poetin wat hij steeds doet in dit dossier: ontkennen.

Toch werden gisteren door het JIT afgeluisterde telefoongesprekken naar buiten gebracht die op directe betrokkenheid van het Kremlin lijken te duiden bij wapenleveranties aan de pro-Russische rebellen in Oekraïne. In een van de gesprekken die werden afgespeeld is Vladislav Soerkov te horen: hij was twee jaar vice-premier van Rusland en is nog steeds een adviseur van president Poetin.

Soerkov is in gesprek met voormalig separatistenleider Aleksandr Borodaj. Het gesprek is volgens het JIT opgenomen op de vrijdag voordat vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten. Het zag er in die periode beroerd uit voor de separatisten, die in Oost-Oekraïne de Volksrepubliek Donetsk hadden uitgeroepen. Ze waren omsingeld door Oekraïense troepen, die het gebied wilden heroveren. Borodaj en zijn legerstaf belden verschillende keren met Rusland om met spoed militaire steun te krijgen.

Eerder vandaag noemde Borodaj het opgenomen telefoongesprek nep. ,,Er kan hier geen enkele sprake zijn van authenticiteit, de opname is niet echt. Zoiets heeft nooit plaatsgevonden, het is nep”, zei hij tegenover het Russische persbureau Interfax.

Scherpe kritiek

Waar die reactie uit Russische hoek enigszins te verwachten was, uitte de premier van Maleisië – het land dat ook zitting heeft in het JIT en bij de ramp met MH17 meerdere inwoners verloor – ook scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het internationale onderzoeksteam. Mahathir Mohamad concludeerde dat de nieuwe bevindingen ‘niets anders dan van horen zeggen’ zijn. Premier Rutte noemt de kritiek van zijn Maleisische collega ‘teleurstellend’.

Grapperhaus vreest voor ‘desinformatie’ MH17
Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) acht de kans groot dat met ‘desinformatie’ geprobeerd zal worden het MH17-proces ‘te ontwrichten’. ,,Laat u niks wijsmaken, kijk naar de feiten”, waarschuwde hij vandaag in de Tweede Kamer. Grapperhaus werd niet concreet over welke desinformatie hij vreest en van wie die afkomstig zou kunnen zijn.

Grapperhaus is bang dat de komende tijd getracht zal worden de democratische rechtstaat en de onafhankelijke rechtspraak te ondermijnen.

Kremlin-ideoloog, Tupac-fan én MH17-verdachte: Vladislav Soerkov

NOS 20.06.2019 Hij wordt gezien als een grondlegger van de moderne Kremlin-ideologie. Vladislav Soerkov is vaak omschreven als de machtigste onbekende van Rusland. Maar nu staat Poetins topadviseur in de schijnwerper. Het JIT linkt hem aan het neerhalen van vlucht MH17, zo bleek gisteren.

De 55-jarige Rus hielp bij het leveren van de buk-raket, stelt het internationale onderzoeksteam. Hij zou rechtstreeks contact hebben gehad met de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. Het Kremlin spreekt van ongegronde beschuldigingen.

Nepnieuws, alternatieve feiten: Soerkov is een van de adviseurs die de politieke strategie van een eigen waarheid creëren groot zou hebben gemaakt. Ook de term ‘geleide democratie’ komt uit zijn koker. Het politieke systeem waarmee Poetin al negentien jaar aan de macht is.

“Er wordt breed van uitgegaan dat hij al heel lang een belangrijke stem heeft in het Kremlin”, zegt correspondent David Jan Godfroid. “Hij is nog steeds persoonlijk adviseur van Poetin. Al is het onduidelijk wat er precies in zijn portefeuille zit.”

Tupac en Poetin

Als Soerkovs cv openbaar was, dan zag de lezer een politieke én artistieke duizendpoot. Want hij heeft waarschijnlijk onder een pseudoniem ook de postmoderne roman About Zero geschreven. De Rus spreekt vloeiend Engels en schrijft ook muziek en songteksten.

Naar verluidt is hij ook groot fan van poëzie. Op zijn bureau hing volgens verschillende media een poster van de overleden Amerikaanse rapper Tupac, naast die van Poetin.

Volgens de BBC begon Soerkov als de bodyguard van oligarch Michail Chodorkovski. Die voelde aan dat Soerkov meer talent had voor de pr-afdeling. Daar werkte hij zich op tot een hoge positie. Uiteindelijk belandde Chodorkovski in de cel en ging Soerkov aan de slag voor de overheid.

Vicepremier en Oekraïne-adviseur

Ook in het Kremlin klom hij snel op. In 2004 werd hij officieel vertrouweling van Poetin. Later werd hij zelfs vicepremier. De jeugdbeweging Nashi (de onzen) werd opgericht onder zijn toezicht. Deze groep staat bekend om het aanvallen en lastigvallen van oppositiepartijen, schrijft The Moscow Times.

‘De grijze kardinaal’, een invloedrijk speler achter de schermen, zo kwam Soerkov bekend te staan. “Bij de annexatie van de Krim en het conflict in Oekraïne heeft Soerkov een grote rol gespeeld”, zegt Godfroid. “Hij was de Russische adviseur voor Oekraïne.”

Volgens het JIT had Soerkov vlak voor de MH17-ramp dit gesprek met de leider van de pro-Russische seperatisten:

Video afspelen

‘Hallo, ik ben het’

Seperatistenleider Borodai zegt dat het gesprek nep is. Soerkov heeft niet openlijk gereageerd op de beschuldigingen. De kans lijkt nihil dat Poetins topadviseur ooit voor de rechter zal verschijnen.

Soerkov is officieel nog steeds persoonlijk adviseur voor Poetin. Toch is hun relatie volgens Russische media de laatste jaren ietwat bekoeld.

“Het beeld van een machtige, schimmige figuur op de achtergrond staat nog overeind”, zegt de NOS-correspondent. “Maar de vraag blijft hoe diep zijn vinger in de pap zit.”

Bekijk ook;

Stichting MH17: Kritiek Maleisische premier op JIT ‘te bizar voor woorden’

NU 20.06.2019 De kritiek van de Maleisische premier Mahathir Mohamad op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) is “bizar en te zot voor woorden”. Dat zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17.

Woensdag onthulde het JIT dat het Openbaar Ministerie (OM) vier mannen, onder wie drie Russen en een Oekraïner, gaat vervolgen voor de moord op alle inzittenden van de MH17. Rusland zou volgens het JIT niet voldoende meewerken aan het MH17-onderzoek.

Mohamad vindt dat de laatste bevindingen van het JIT “niets anders dan van horen zeggen” zijn. “We zijn erg ongelukkig want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, aldus de 93-jarige Maleisische premier. Hij zei verder dat hij bewijs wil zien.

“Het is een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden in Maleisië”, reageert Ploeg. “Ook voor de nabestaanden in Nederland, maar vooral voor hen. Het is ronduit verbazingwekkend dat de Maleisische premier zijn eigen justitiële apparaat zo in twijfel trekt”, aldus Ploeg.

“Hij schuift zonder enige kennis van zaken de bevindingen van het JIT aan de kant. Zijn eigen justitiële mensen staan vierkant achter die bevindingen. Die komen erop neer dat er onweerlegbaar bewijs is dat stand zal houden voor een rechter. Het is een raar politiek spel. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor.”

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Maleisië blijft toegewijd aan JIT

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de “Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn”. In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs . Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Zie ook: Deze mannen worden gezocht voor hun betrokkenheid bij vliegramp MH17

Lees meer over: maleisie   MH17

Rutte: uitspraken Maleisische premier over MH17-onderzoek teleurstellend

MSN 20.06.2019 De uitspraken van de Maleisische premier over de bevindingen van het onderzoeksteam naar de daders van MH17 zijn volgens premier Rutte ‘teleurstellend’ en ‘verwarrend’. “Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden daar natuurlijk zeer teleurgesteld over zijn en dat het ook verwarring oproept”, zei Rutte in Brussel.

De Maleisische premier Mahathir Mohamad noemde de conclusies van het JIT, dat er een duidelijke link is met Rusland, ‘van horen zeggen‘. “We zijn erg ongelukkig, want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, zei hij.

Eerdere vragen om opheldering

Ook het Maleisische ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde kritisch op de bevindingen van het JIT: “De Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn.” Maar in die verklaring zei Maleisië ook dat het achter het JIT blijft staan. Bij de ramp kwamen 43 Maleisiërs om het leven.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder ook al om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Omstreden

De Maleisische premier Mahathir is omstreden. Volgens hem greep het westen de aanvallen op de WTC-torens in New York van 11 september 2001 aan om moslimlanden aan te vallen en te plunderen. Ook viel hij in een toespraak in 2003 joden aan, die volgens hem de wereld beheersen.

Wantrouwen

Tussen Maleisië en de andere landen die betrokken zijn in bij het onderzoek naar de vliegramp, bestaat wantrouwen. Het Aziatische land, dat 43 slachtoffers te betreuren heeft bij de ramp met MH17 en de thuisbasis is van Malaysia Airlines,wordt met argwaan bekeken in Den Haag.

De machthebbers in Kuala Lumpur onderhouden nauwe banden met de Russen. Qua geheimhouding hebben niet alle MH17-landen een goede reputatie, zei een direct betrokkene – doelend op de relatie tussen Maleisië en Rusland – al eerder.

Spionage?

Zeer opmerkelijk waren de gebeurtenissen rond een eerdere presentatie van het JIT in 2016, als de onderzoekers bekendmaken dat de Russische raket werd afgeschoten in gebied van pro-Russische rebellen. Enkele dagen voor de persconferentie komen de Russen zélf met een mediashow, waar de nog te presenteren JIT-conclusies worden tegengesproken.

Of de Maleisiërs de Russen hebben getipt, wilden bronnen niet zeggen. Het kan ook zijn dat Maleisië succesvol doelwit is van Russische spionage. Maar er werd geen enkel risico genomen toen Nederland en Australië in mei vorig jaar Rusland aansprakelijk stelden voor het neerhalen van MH17.

Aanklagen vier verdachten voor MH17

Het Openbaar Ministerie maakte gisteren bekend dat ze vier verdachten gaan aanklagen die betrokken zijn geweest bij de ramp met MH17. Zij worden vanaf 9 maart 2020 vervolgd voor moord. In het onderzoek naar de ramp is een duidelijke link met Rusland aangetoond.

Het gaat om de verdachten Igor Girkin, Sergei Doebinski en Oleg Poelatov uit Rusland en Leonid Ghartsjenko uit Oekraïne. Zij worden gezamenlijk verdacht van het vervoeren van de Buk-lanceerinstallatie naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waaruit vlucht MH17 werd neergeschoten. Het viertal wordt op nationale en internationale opsporingslijsten geplaatst.

MH17 vijf jaar geleden

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs.

Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Het Openbaar Ministerie gaat vier verdachten aanklagen die betrokken zijn geweest bij de ramp met MH17. Zij worden vanaf 9 maart 2020 vervolgd voor moord. In het onderzoek naar de ramp is een duidelijke link met Rusland aangetoond.

Rebellenleider: Door JIT afgespeeld telefoongesprek is nep

AD 20.06.2019 Voormalig separatistenleider Aleksandr Borodaj noemt een opgenomen telefoongesprek met de hoge Russische Kremlin-adviseur Vladislav Soerkov nep. Het MH17-onderzoeksteam JIT maakte het gesprek, waarin Borodaj om militaire steun uit Rusland vraagt, gisteren openbaar.

,,Er kan hier geen enkele sprake zijn van authenticiteit, de opname is niet echt. Zoiets heeft nooit plaatsgevonden, het is nep”, verklaart Borodaj vandaag tegenover het Russische persbureau Interfax.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Het gesprek is volgens het JIT opgenomen op de vrijdag voordat vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten. Het zag er in die periode beroerd uit voor de separatisten, die in Oost Oekraïne de Volksrepubliek Donetsk hadden uitgeroepen.  Ze waren omsingeld door Oekraïense troepen, die het gebied wilden heroveren. Borodaj en zijn legerstaf belden verschillende keren met Rusland om met spoed militaire steun te krijgen, zo maakte het JIT woensdag bekend.

Tij keren

In dit gesprek zegt oud-vicepresident van Rusland Soerkov dat hij gesproken heeft met ‘de mensen die gaan over dit militaire verhaal’. Ze zouden gezegd hebben haast te maken, om het tij te keren. Borodaj antwoordt dat hij al een week stand houdt, en dat nog wel een week kan volhouden. ,,Sasja, dat is wat je moet proberen”, besluit Soerkov.

Als het gesprek authentiek is, waar het JIT van uitgaat, betekent het dat er een directe link bestaat tussen de militaire steun uit Rusland – in casu de Buk-raket – en het Kremlin.

Oekraïense rebel ontkent echtheid JIT-opnames MH17

Telegraaf 20.06.2019 Een voormalige leider van pro-Russische Oost-Oekraïense separatisten, Aleksandr Borodaj, stelt tegenover persbureau Interfax dat de afgeluisterde opnames van het internationale onderzoeksteam JIT, niet echt zouden zijn. De premier van Maleisië spreekt van een hetze tegen de Russen, tot onvrede van premier Mark Rutte.

In een telefoongesprek zou Borodaj als regeringsleider van de opstandige regio Donetsk een medewerker van de Russische president, Vladislav Soerkov, op 11 juli 2014 om militaire hulp hebben gevraagd. Hij leek daarop te kunnen rekenen op basis van Soerkovs reactie.

Zes dagen later werd boven de streek een Maleisisch vliegtuig neergehaald waardoor 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders, de dood vonden. Het door Nederland geleide JIT onderzoekt de ramp en houdt al geruime tijd Rusland verantwoordelijk. Het telefoongesprek dat volgens Borodaj „volslagen niet-authentiek” is, toont in de ogen van het JIT aan dat er een directe link was tussen de opstandelingen en het Kremlin.

Het Kremlin plaatst naar eigen zeggen „nog steeds geëigende vragen bij de vooringenomenheid en eenzijdigheid” van het onderzoek maar wil wel dat de echte daders worden gepakt. De zaak draait om de Buk-raket waarmee het toestel is neergeschoten.

Die was afkomstig van een eenheid van de Russische luchtafweer en was naar rebellengebied in Oost-Oekraïne vervoerd. Rusland zegt dat de raket in 2014 niet meer in gebruik was bij de strijdkrachten. Het projectiel zou voor het laatst op een basis in Oekraïne zijn gesignaleerd.

© EPA De Maleisische permier Mahathir Mohamad noemt het JIT-onderzoek politiek gemotiveerd.

Ook Maleisië uit kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team. Premier Mahathir Mohamad doet de aanklacht tegen vier verdachten voor het neerhalen van het vliegtuig af als een campagne tegen Rusland. Er worden geen bewijzen geleverd, maar enkel zaken „van horen zeggen” opgevoerd, zei de premier.

Teleurstellend en verwarrend, vindt premier Mark Rutte de reactie van zijn Aziatische collega. „Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden zeer teleurgesteld zijn en de kritiek heel veel verwarring oproept”, zei Rutte voor aanvang van een EU-top in Bussel. „Dat voel ik ook zo.”

Rutte zal zijn collega’s in de avond vragen hem te steunen door opnieuw een eensgezinde oproep aan Moskou te doen om mee te werken aan volledige waarheidsvinding.

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) acht de kans groot dat met „desinformatie” geprobeerd zal worden het MH17-proces „te ontwrichten.” „Laat u niks wijsmaken, kijk naar de feiten”, waarschuwde hij donderdag in de Tweede Kamer.

Kritiek premier Maleisië op JIT-rapport

Telegraaf 20.06.2019 De premier van Maleisië geeft in een reactie scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt. Mahathir Mohamad concludeert dat die bevindingen „niets anders dan van horen zeggen” zijn.

„We zijn erg ongelukkig want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, aldus de 93-jarige Maleisische premier. Hij zei verder dat hij bewijs wil zien.

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de „Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn.” In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp. Woensdag na de persconferentie van het JIT verzekerde premier Rutte de pers er nog van dat Maleisië ’volledig’ achter het onderzoeksteam staat. „Nederland heeft ook contact opgenomen met de Maleisische regering en heeft zeer geruststellende antwoorden gekregen.”

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs . Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Kritiek op JIT is ’bizar’

De kritiek van de Maleisische premier Mahathir Mohamad op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team is „bizar en te zot voor woorden.” Dat zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. „Het is een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden in Maleisië. Ook voor de nabestaanden in Nederland, maar vooral voor hen.”

„Het is ronduit verbazingwekkend dat de Maleisische premier zijn eigen justitiële apparaat zo in twijfel trekt”, aldus Ploeg. „Hij schuift zonder enige kennis van zaken de bevindingen van het JIT aan de kant. Zijn eigen justitiële mensen staan vierkant achter die bevindingen. Die komen erop neer dat er onweerlegbaar bewijs is dat stand zal houden voor een rechter. Het is een raar politiek spel. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor.”

Premier Maleisië hard over MH17-bewijs: ‘Alleen van horen zeggen’

AD 20.06.2019 De premier van Maleisië geeft in een reactie scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt. Mahathir Mohamad concludeert dat die bevindingen ‘niets anders dan van horen zeggen’ zijn. Premier Rutte noemt de kritiek van zijn Maleisische collega ,,teleurstellend’’.

Wij staan aan de kant van de wet, aldus Maleisische onderzoeker Bin Zakaria.

De premier twijfelt of de schuld bij Rusland ligt, zei hij vandaag tegen verslaggevers. ,,Ik denk niet dat een politicus zo stom is om zoiets te doen. Ik denk niet dat het waar is. We zijn er erg ongelukkig mee dat het vanaf het begin al een politiek onderwerp is geworden hoe Rusland de schuld moet krijgen.”

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de ‘Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn’. In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Te zot voor woorden

De kritiek van de Maleisische premier is ‘bizar en te zot voor woorden’, zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. ,,Het is een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden in Maleisië. Ook voor de nabestaanden in Nederland, maar vooral voor hen.’’

,,Het is ronduit verbazingwekkend dat de Maleisische premier zijn eigen justitiële apparaat zo in twijfel trekt”, aldus Ploeg. ,,Hij schuift zonder enige kennis van zaken de bevindingen van het JIT aan de kant. Zijn eigen justitiële mensen staan vierkant achter die bevindingen. Die komen erop neer dat er onweerlegbaar bewijs is dat stand zal houden voor een rechter. Het is een raar politiek spel. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor.”

Afgeluisterde telefoongesprekken

Gisteren maakte het JIT, waar Maleisië onderdeel van uitmaakt, bekend dat het drie Russen en een Oekraïner vervolgt voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 in 2014. Die aanklachten zijn onder meer gebaseerd op afgeluisterde telefoongesprekken. Het JIT gaf gisteren slecht een klein deel van het bewijs vrij, de rest ‘wordt bewaard voor in de rechtszaal’.

Bij de persconferentie in Nieuwegein was ook het Maleisische lid van het onderzoeksteam aanwezig. Aanwezige journalisten vroegen hem hoe hij tegenover de conclusies van het JIT staat. ,,Wij staan aan de kant van de wet en staan achter een deel van de conclusies. Onze positie daarin is niet veranderd”, was het antwoord van Mohamad Hanafiah bin Zakaria.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië al eens eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten, waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 196 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Persconferentie van het JIT, met helemaal links, het Maleisische lid van het team © AFP

Rutte: kritiek Maleisië teleurstellend
De kritiek van Maleisië op de laatste bevindingen van het JIT is teleurstellend en verwarrend, zegt premier Mark Rutte. ,,Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden zeer teleurgesteld zijn en de kritiek heel veel verwarring oproept”, aldus Rutte voor aanvang de EU-top in Bussel. ,,Dat voel ik ook zo.”

Het ministerie van Buitenlandse Zaken staat in contact met Maleisië en dat wil Rutte eerst afwachten. Zo nodig neemt hij daarna zelf contact op met de Maleisische premier. Hij verwacht overigens niet dat diens uitspraken consequenties hebben voor het strafrechtelijk onderzoek.

Rutte zal zijn collega’s in de avond vragen hem te steunen door opnieuw een eensgezinde oproep aan Moskou te doen om mee te werken aan volledige waarheidsvinding.

Premier Maleisië twijfelt aan MH17-bewijs, Poetin houdt onschuld vol

NOS 20.06.2019 De Maleisische premier Mahathir zegt dat er geen harde bewijzen zijn dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17. Volgens hem was het strafrechtelijk onderzoek er van meet af aan op gericht om Rusland aan te wijzen als enige schuldige. President Poetin heeft opnieuw gezegd dat Rusland niets met de ramp te maken heeft.

Mahathir reageert daarmee op de aanklachten die het Joint Investigation Team (JIT) gisteren bekendmaakte. Drie Russen en een Oekraïner worden aangeklaagd voor moord. Tegen hen is een internationaal aanhoudingsbevel uitgestuurd. Ook zijn ze op de nationale en internationale opsporingslijsten geplaatst.

Het toestel van Malaysia Airlines werd in juli 2014 met een Buk-raket neergehaald boven het oosten van Oekraïne. Het had 298 mensen aan boord, onder wie 196 Nederlanders. 44 slachtoffers, onder wie de bemanning van het vliegtuig, kwamen uit Maleisië.

Politieke kwestie

Op een persconferentie zei de Maleisische premier dat van de ramp meteen een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken, nog voor het onderzoek was begonnen. “Nu zeggen ze dat ze bewijzen hebben. Het is heel moeilijk voor ons om dat te accepteren.”

Een paar weken geleden zette Mahathir ook vraagtekens bij het proces. Hij erkende dat vlucht MH17 was neergehaald met een Russisch type raket, maar hij sloot niet uit dat die was gefabriceerd in Oekraïne. Verder zei hij niet te weten wie de raket had afgevuurd. “Misschien waren het de rebellen in het gebied, misschien de regering van Oekraïne, die hebben net zo’n raket.” Nabestaanden reageerden woedend en minister Blok vroeg om opheldering.

Rutte en Poetin

Vanmiddag zei premier Rutte dat hij zich goed kan voorstellen dat de nabestaanden “zeer teleurgesteld zijn” over de opmerkingen van de Maleisische premier en “dat het ook verwarring oproept”.

President Poetin herhaalde vandaag dat Rusland de conclusies van het JIT bestrijdt. Tegen journalisten zei hij dat het internationale onderzoek geen enkel bewijs heeft opgeleverd dat Rusland voor de ramp verantwoordelijk is.

Het onderzoek van het JIT heeft uitgewezen dat vlucht MH17 is neergehaald met een Buk-raket die door een Russisch eenheid was geleverd aan rebellen in Oost-Oekraïne. In het JIT werken de opsporingsautoriteiten van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne met elkaar samen.

‘Al jaren goede samenwerking’

Het besluit om vervolging in te stellen was unaniem, zei een Maleisische onderzoeker van het JIT gisteren tegen journalisten. “Wij staan aan de kant van de wet en staan voor onze conclusies.”

Een woordvoerder van het JIT zei vanochtend “dat wij al jaren goed samenwerken met de justitiële autoriteiten die namens Maleisië in het JIT zijn vertegenwoordigd. En het Maleisische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft deze steun vanochtend bevestigd in een persverklaring.”

Correspondent Annemarie Kas zegt dat Maleisië “een grillige buitenlandse politiek volgt om alle grootmachten enigszins te vriend te houden”. Dat kan verklaren waarom premier Mahathir het op zijn persconferentie opnieuw opnam voor Rusland en weer vroeg om “harde bewijzen”, zonder zich van het strafrechtelijke onderzoek te distantiëren.

Het proces tegen de vier verdachten wordt in Nederland gehouden en begint volgend voorjaar in 2020.

Bekijk ook;

Kritiek premier Maleisië op JIT-rapport

MSN 20.09.2019 De premier van Maleisië geeft in een reactie scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt. Mahathir Mohamad concludeert dat die bevindingen ,,niets anders dan van horen zeggen” zijn.

,,We zijn erg ongelukkig want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, aldus de 93-jarige Maleisische premier. Hij zei verder dat hij bewijs wil zien.

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de ”Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn”. In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

Opheldering

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs . Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

‘Stap voor stap bij volledige waarheid MH17’, dit zijn de stappen van vandaag

NOS 19.06.2019 Nieuwe namen en een datum voor een rechtszaak: het was weer een belangrijke dag voor het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. In dit artikel vertellen we je wat we vandaag wijzer zijn geworden over de stand van het onderzoek en hoe het nu verder gaat.

De hoofdpunten:

  • Het internationale onderzoeksteam heeft vier verdachten aangewezen: drie Russen en een Oekraïner
  • Zij worden door het Openbaar Ministerie aangeklaagd voor moord op de 298 inzittenden
  • Het viertal is op opsporingslijsten geplaatst en er zijn arrestatiebevelen uitgevaardigd
  • Op 9 maart begint de rechtszaak in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol

Hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke noemt de kans dat de mannen die door het JIT als verdachten zijn aangemerkt daadwerkelijk voor de rechter verschijnen “niet groot” – en dat lijkt nog een understatement.

Twee verdachten, de Russen Igor Girkin (ook bekend als Igor Strelkov) en Sergei Doebinski, hebben al gezegd niet naar Nederland te komen en ook niet te getuigen. Niemand houdt er rekening mee dat de andere twee zich wel melden.

Nabestaanden hebben ook weinig hoop, maar zijn toch positief over het besluit om vervolging in te stellen:

Video afspelen

‘MH17-proces is mij alles waard’

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt vervolging eveneens “een hele goede zaak”. Dat er waarschijnlijk niemand fysiek in het beklaagdenbankje zit, had hij al geaccepteerd. “Maar het is belangrijk dat een onafhankelijke Nederlandse rechtbank een uitspraak doet over de schuld.”

Dit zijn de verdachten

Terug naar de mannen die het JIT als verdachten ziet. De Oekraïner Leonid Chartsjenko zou bij het vervoer van de Buk-installatie waarmee MH17 werd neergehaald, essentieel zijn geweest. Het JIT concludeerde eerder dat die installatie afkomstig was van een legereenheid uit Koersk, in Rusland. Volgens Westerbeke is over de levering van de Buk-installatie gesproken tussen een separatistenleider en een topadviseur van de Russische president Poetin, waarmee de contacten erover tot in het Kremlin lijken te reiken.

De drie andere verdachten hadden functies in het bestuur van de Volksrepubliek Donetsk, het gebied in Oost-Oekraïne dat sinds het voorjaar van 2014 onder controle staat van pro-Russische separatisten.

Dit is wat het JIT over het viertal naar buiten heeft gebracht:

NOS

De verdachten worden aangeklaagd voor moord op alle inzittenden van de MH17. Het JIT heeft niets gezegd over welke rol ze concreet hebben gespeeld bij de ramp; dat komt volgens hoofdofficier Westerbeke pas aan bod in de rechtszaal.

Bellingcat

Waar het JIT de kaarten dus nog tegen de borst houdt, wil onderzoekscollectief Bellingcat wel meer kwijt over de rol van het viertal. Bellingcat kwam vanochtend met eigen onderzoeksresultaten, mede gebaseerd op telefoongesprekken die rond het neerhalen van de MH17 zijn onderschept.

“Het is niet zo dat ze alle vier betrokken waren bij de besluitvorming om het vliegtuig uit de lucht te schieten”, zegt Bellingcat-onderzoeker Pieter van Huis over de verdachten. “Maar ze waren wel betrokken bij het beschermen van het wapensysteem waarmee dat is gebeurd.”

Geen bevoegdheid

Een van de vier, de Oekraïner Chartsjenko, is volgens Van Huis wel direct betrokken geweest. “Hij is degene die als eerste heeft bericht dat een gevechtsvliegtuig uit de lucht is geschoten, wat later de MH17 bleek te zijn.”

Zijn precieze rol is onduidelijk: hij had officieel geen bevoegdheid om te schieten (“want de bemanning bestond uit leden van het Russische leger, en daar hoorde hij niet bij”), maar Van Huis wijst erop dat onduidelijk is wat de onderlinge afspraken waren tussen Russische militairen en pro-Russische-separatisten.

De Oekraïense verdachte Leonid Chartsjenko Nationale Politie

Bellingcat heeft de afgelopen jaren zijn bevindingen steeds gedeeld met het JIT, dat in het strafrechtelijk onderzoek herhaaldelijk tot dezelfde conclusies kwam. Het onderzoekscollectief kwam vandaag met nog een andere naam: Valeri Stelmach. Hij zou degene zijn die zijn commandant vlak voor de fatale aanval met een Buk-raket telefonisch meldde dat er een vliegtuig aankwam. Wie de opdracht gaf om het vliegtuig neer te schieten of wie op de lanceerknop van de Buk-raket heeft gedrukt, is nog altijd onduidelijk.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 neergehaald in het oosten van Oekraïne. De Boeing 777 van Malaysia Airlines was met 298 inzittenden op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Aan boord waren 196 Nederlanders. In het gebied rond de rampplek woedt sinds 2014 een gewapend conflict tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger.

De kans dat de vier genoemde mannen achter de tralies belanden, is piepklein. Rusland en Oekraïne leveren nooit onderdanen uit. En het Oekraïense Openbaar Ministerie wil de Oekraïense verdachte Chartsjenko wel oppakken en via een video-verbinding laten getuigen, maar de autoriteiten hebben geen enkele controle over het separatistengebied in het oosten. Het JIT vermoedt dat Chartsjenko daar zit.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken sprak vandaag opnieuw van “ongegronde beschuldigingen” en zegt dat de Russische inbreng voor het JIT-onderzoek niet serieus wordt genomen. Volgens Rusland komt de Buk-raket waarmee de MH17 is neergehaald uit Oekraïne.

Hoe dan ook begint op 9 maart om 10.00 uur het MH17-proces. Behalve door nabestaanden wordt ook door politiek Den Haag gehamerd op het belang van de rechtszaak. “Stap voor stap komen we dichter bij de volledige waarheid over het neerhalen van vlucht MH17”, zegt minister Blok van Buitenlandse Zaken. Veel Kamerleden spreken in reacties eveneens van een nieuwe stap naar gerechtigheid.

Bekijk ook;

Knoops: ‘Nederland maakte strategische fout bij juridische aanpak MH17’

NOS 19.06.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft een strategische fout gemaakt bij de juridische behandeling van de MH17-zaak. Dat zegt advocaat en expert internationaal strafrecht Geert-Jan Knoops in tv-programma EenVandaag.

Volgens Knoops zijn de Russen in een vroegtijdig stadium buitenspel gezet. “In mijn visie heeft het OM een verkeerde keuze gemaakt door eerst een berechtingsmodel op te zetten met het JIT-team, met Nederland en de rechtbank Den Haag als plaats van berechting, vervolgens het rapport te presenteren met de verdachten en dan te verwachten dat Rusland meewerkt.”

Volgens Knoops had het OM het beter kunnen omdraaien. “Je presenteert eerst je bewijsmateriaal, dan ga je onderhandelen over een berechtingsmodel en dan houd je de deur open.” Hij denkt dat Rusland zich misschien coöperatiever had opgesteld als er sprake was geweest van berechting in een neutraal land, “een niet-JIT-land”.

Knoops verwijst naar het Lockerbieproces, waarin Nederland als neutrale partij werd aangewezen als het land waar de rechtszaak werd behandeld. “Nu is Nederland slachtofferland en heeft het belang bij veroordeling. Nederland procedeert op twee fronten tegen Rusland, op het gebied van staatsaansprakelijkheid en bij het Europese Hof van Justitie.” Dat Nederland nu ook het land is waar de rechtszaak zal plaatsvinden, is voor Rusland onacceptabel, denkt de advocaat.

Lege rechtszaal

De MH17-rechtszaak begint op 9 maart volgend jaar. Knoops verwacht dat daar geen verdachten bij aanwezig zullen zijn. “Twee van de vier hebben al aangegeven niet naar Nederland te zullen komen. Een proces van deze omvang, met dit soort ernstige beschuldigingen, zou je eigenlijk niet bij verstek mogen voeren.” Volgens Knoops zijn de belangen en effecten voor de verdachten en nabestaanden te groot.

“Justitie zal zeggen: het is de keuze van de verdachte om niet te verschijnen. Maar de vraag is: was er geen andere weg mogelijk geweest voor berechting in samenspraak?”

Bekijk ook;

Dit zijn de verdachten van de ramp met de MH17

Elsevier 19.06.2019 Het Openbaar Ministerie (OM) vervolgt vier mensen voor de ramp met de MH17 in juli 2014. De rechtszaak moet beginnen op 9 maart 2020 in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol.

Het gaat om Igor Girkin, de Russische rebellencommandant in het oosten van Oekraïne, de voormalige Russische inlichtingenofficier Sergej Doebinski, de voormalig Russisch officier Oleg Poelatov, en de Oekraïense Leonid Kharchenko, de baas van een inlichtingenbataljon in Oost-Oekraïne. ‘Wij houden hen verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17,’ zei hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke woensdag bij de presentatie van de bevindingen van het JIT (Joint Investigation Team).

Het OM gaat niet vragen om de uitlevering van de vier mannen. De drie Russische verdachten zitten vermoedelijk in Rusland, de aangeklaagde Oekraïner bevindt zich waarschijnlijk in Oekraïne. Beide landen leveren geen eigen onderdanen uit, hun grondwetten verbieden dat. Daardoor is de kans dat de verdachten ooit daadwerkelijk voor de rechter verschijnen klein.

Meer over dit onderwerp; Pete Hoekstra: ‘Nederland moet veel agressiever zijn tegen Rusland’

Nederland gaat Rusland en Oekraïne wel vragen om de dagvaardingen te overhandigen aan de vier verdachten en om ze te verhoren. Girkin en Doebinski hebben al tegen het Russische persbureau Interfax gezegd dat zij niet zullen getuigen in de strafzaak.

Rusland: onderzoek eenzijdig

Rusland heeft het onderzoek als eenzijdig bekritiseerd. ‘Rusland had geen kans om deel te nemen aan het onderzoek naar deze vreselijke ramp, hoewel we dat vanaf het begin hadden aangeboden,’ zei een woordvoerder van het Kremlin.

De door Rusland gesteunde separatisten hebben in een reactie Russische betrokkenheid bij de lancering van de raket opnieuw ontkend. ‘Het was technisch niet eens mogelijk om het Buk-systeem van Rusland naar de Donbass te vervoeren,’ zegt Andrej Poergin, plaatsvervangend regeringsleider in de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk.

Het Buk-systeem dat voor de lancering werd gebruikt, kwam volgens de rebellen van de Oekraïense strijdkrachten. ‘Er was niemand in Donetsk die het had kunnen bedienen. De beschuldigingen waren daarom absurd. In plaats daarvan had Oekraïne het personeel om het systeem te bedienen. In Rusland is de apparatuur praktisch niet meer in gebruik,’ zei Poergin.

Rutte bereid Poetin te bellen

Volgens premier Mark Rutte (VVD) wordt met het besluit om vier verdachten aan te klagen voor deze gebeurtenis de druk verder opgevoerd. Rutte zei de Russische president Vladimir Poetin te willen bellen ‘als het dienstig is aan het onderzoek’. ‘Stap voor stap gaan we de waarheid boven krijgen’. Hij zei pas tevreden te zijn als de daders voor de rechtbank staan en zijn veroordeeld.

MH17 blijft de ‘hoogste prioriteit’ voor het kabinet, zei minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok in reactie op de aanklacht tegen de vier verdachten.

Kamerleden reageerden opgetogen over de bevindingen van het JIT. Sjoerd Sjoerdsma noemde het een ‘belangrijke dag voor gerechtigheid’.

 Sjoerd Wiemer Sjoerdsma

Bram Van Ojink (GroenLinks) spreekt van ‘uitstekend werk van het JIT’. ‘Overtuigend,’ vindt ook Chris van Dam (CDA).

  Chris van Dam

@ChrisvanDamCDA

@NOS

JIT doet weer getuigenoproep https://nos.nl/liveblog/2289672 7  

Jeroen van Wijngaarden (VVD) is in gedachten bij de nabestaanden van de slachtoffers.

 Jeroen van Wijngaarden

@vanwijngaarden

Nederland staat pal achter de slachtoffers en nabestaanden van MH17, zij verdienen gerechtigheid. Mijn gedachten zijn vandaag bij hen. Het JIT heeft een grote stap gezet om de waarheid boven tafel te krijgen. Gerechtigheid komt hoe langer hoe dichterbij. https://twitter.com/BBCBreaking/status/1141304321314873345 

BBC Breaking News

@BBCBreaking

Four men charged with murder after MH17 airliner shot down over Ukraine in 2014 https://bbc.in/2XYJT8K  30  

In 2018 maakte het internationale onderzoeksteam bekend dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket afkomstig van de 53ste Luchtafweer-brigade, die onderdeel is van het Russische leger. Een deel van de brigade was vanuit het basiskamp in Koersk naar Oost-Oekraïne gereisd om de pro-Russische separatisten te helpen.

Een andere naam is Valeri Stelmakh. Hij zou zijn commandant vlak voor de fatale aanval met de Buk-raket telefonisch hebben gemeld dat er een vliegtuig aankwam.

Oleg Poelatov, de tweede man bij de militaire inlichtingendienst van de Oost-Oekraïense opstandelingen, zou samen met Doebinski een belangrijke rol hebben gespeeld bij het vervoer van de Buk-installatie van Rusland naar Oost-Oekraïne en weer terug. Ook Leonid Karchenko zou bij dat vervoer zijn betrokken.

Volgens Bellingcat was rebellenleider Igor Bezler degene die vlucht MH17 aanzag voor een vijandelijk toestel, waarna zijn meerderen toestemming gaven een Buk-raket af te vuren.

Bellingcat bracht eerder al twee namen van verdachten naar buiten: de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GRu en kolonel-generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov.

Ivannikov zou ten tijde van het neerhalen van MH17 de baas zijn geweest in de rebellen-regio Loehansk. In die hoedanigheid moet hij geweten hebben van de aanwezigheid van de Buk-raket in het gebied. Wat de rol van Tkatsjov is, is niet precies duidelijk.

Igor Girkin

Igor Girkin (48), alias Igor Strelkov, is bekend als de rebellencommandant in Oost-Oekraïne die een triomfantelijk bericht de wereld in stuurde na het neerstorten van het vliegtuig van Malaysia Airlines, vlucht MH17. Bij vrijwel elk conflict van Rusland, waar ook ter wereld, duikt hij op. Volgens Bellingcat was Girkin volledig op de hoogte van de invoer van de Russische Buk-raket waarmee het vliegtuig uit de lucht werd geschoten.

Girkin, geboren in Moskou in 1970, werkt in de schaduwwereld van de Russische autoriteiten. Het staat vast dat hij bij de Russische veiligheidsdienst FSB heeft gewerkt, de opvolger van de beruchte KGB. De Europese Unie ziet Girkin als agent van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Hij was actief in Bosnië, Transnistrië en Tsjetsjenië. Daarna dook hij op bij de Krim, dat uiteindelijk door de Russen werd geannexeerd.

Later verscheen Girkin in Oost-Oekraïne. Hij riep zichzelf uit tot bevelhebber van de rebellen en vroeg Rusland om militaire steun. Hij werd minister van Defensie in de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk. Zijn premier was een andere Russische ultranationalist, Aleksandr Borodaj, en ook die was eerder te zien op de Krim.

Human Rights Watch-onderzoeker Rachel Denber beschreef ‘Strelkov’ of ‘Strelok’ (schutter) als een Russische ultranationalist die graag historische veldslagen naspeelt en hoopt dat Rusland weer een wereldmacht wordt. In Donetsk heeft Girkin een ‘barbaars militair regime’ ingesteld, zegt Denber, die hem verantwoordelijk houdt voor executies en ontvoeringen.

Denber zegt dat hij ook betrokken was bij gewelddadige pogingen om Oekraïense verkiezingen te dwarsbomen. Volgens Denber staat niet vast dat Girkin wordt aangestuurd door Moskou, ‘maar dat Moskou invloed heeft, is wel zeker’.

Sergej Doebinski

Mopperkont, Chmoerji; dat is de strijdnaam van Sergej Doebinski (56). Doebinski heeft mogelijk het bevel gegeven om de Buk-raket af te vuren. Ten tijde van de ramp was hij hoofd inlichtingen van de Volksrepubliek Donetsk. Zijn directe baas was minister van Defensie Igor Girkin.

Doebinski is in augustus 1962 geboren in de buurt van Donetsk. Hij heeft de Russische nationaliteit en woont vermoedelijk in Rostov aan de Don, een stad niet ver van de grens met Oekraïne. In de jaren tachtig vocht Doebinski mogelijk voor de Sovjet-Unie in Afghanistan.

De stem van Doebinski is vermoedelijk te horen in onderschepte telefoongesprekken uit de dagen rond de ramp met MH17. Hij zou degene zijn geweest die Rusland had gevraagd om een Buk-raket naar het front te sturen. Doebinski zou het transport van de Buk naar het front hebben geregeld, en na de ramp zou hij ervoor hebben gezorgd dat de Buk-installatie terug naar Rusland werd gebracht.

Volgens Oekraïne werkte Doebinski ook voor de GROe, een van de geheime diensten van Rusland. In Oekraïne gebruikte hij ook de schuilnamen Dvorkovski, Sergej Petrovski, Zoebr (wisent), Bizon en Karakhan.

Oleg Poelatov 

Poelatov (53) is een voormalige luitenant-kolonel in het Russische leger. Hij was de assistent van Doebinski in Oost-Oekraïne en speelde een rol bij het vervoeren en beveiligen van de Buk in het dorp Shizhne, vanaf waar de raket werd gelanceerd.

In het gebied gebruikte hij de aliassen Khalif en Gyurza. Onder de laatste naam is hij te horen op telefoongesprekken die zijn onderschept door de Oekraïense geheime dienst. Datzelfde Oekraïne heeft al een aanklacht tegen hem lopen: vanwege ‘terroristische activiteiten’.  Hij zou een veteraan zijn van de Tsjetsjeense-oorlogen.

Leonid Kharchenko

Kharchenko (47), bijgenaamd Krot. Volgens Bellingcat de baas van een Inlichtingenbataljon in Oost-Oekraïne.  Kharchenko rapporteerde aan Poelatov. Hij is de enige Oekraïner van die vier verdachten. Kharchenko was net zoals Poelatov betrokken bij het vervoeren van en beveiligen van de Buk-installatie in Shizhne. Hij zou ook betrokken zijn bij het terugvervoeren van de Buk naar Rusland.

Gerelateerde artikelen;

Soerkov (links) met Poetin in 2012 AFP

JIT: MH17-onderzoek reikt tot aan topadviseur van Poetin

NOS 19.06.2019 Het onderzoek van het JIT, het internationale team dat het neerschieten van vlucht MH17 onderzoekt, reikt tot in het hart van het Kremlin, is vandaag duidelijk geworden. Een topadviseur van de Russische president Poetin hielp bij de levering van de gebruikte raket, stelt het Joint Investigation Team.

Het gaat om Vladislav Soerkov, door het JIT omschreven als “een hoge functionaris van de Russische overheid die werkt vanuit Moskou”. Hij had volgens het JIT in 2014 direct contact met separatisten in Oost-Oekraïne.

“Wij gaan ervan uit dat hij betrokkenheid heeft gehad bij het beschikbaar stellen van de Buk en mogelijk ook ander materieel dat op dat moment nodig was in het oosten van Oekraïne”, zei Fred Westerbeke, hoofd van het JIT, na de presentatie van vanmiddag tegen de NOS.

Tijdens de presentatie bracht het JIT een afgetapt telefoongesprek naar buiten tussen Soerkov en Mikhail Borodaj, leider van de separatisten in de Oekraïense regio Donetsk. Het gesprek dateert van 11 juli 2014, een kleine week voor MH17 uit de lucht werd geschoten.

In het gesprek zegt Soerkov dat er haast wordt gemaakt, maar dat hij geen harde toezeggingen kan doen. Hij zegt dat Borodaj misschien nog even geduld moet hebben.

Hieronder de audio van het telefoongesprek (bron: JIT):

Video afspelen

Telefoongesprek Borodaj met topadviseur Poetin enkele dagen voor MH17-ramp

Volgens het JIT gaat dit gesprek over versterking voor de rebellen in Oost-Oekraïne. “Ze waren daar op dat moment in een gevecht verwikkeld en hadden behoefte aan meer materieel”, zegt Westerbeke. “Daarover is Soerkov benaderd.”

Borodaj had daarvoor al aan een Russische bevelhebber om luchtafweergeschut met getraind personeel gevraagd. De bevelhebber belde een kwartier later terug dat er aan versterking werd gewerkt. Ook dit gesprek maakte het JIT openbaar.

Vice-premier

Soerkov wordt beschouwd als een van de belangrijkste adviseurs van Vladimir Poetin. Hij werkt al zo’n twintig jaar in het Kremlin en is een aantal jaren vice-premier geweest, vertelt NOS-correspondent Geert Groot Koerkamp.

“Wat belangrijk is in deze situatie is dat hij sinds 2013 was belast met Oekraïne. Hij heeft toen ook heel veel gedaan om Oekraïne steeds meer los te weken van de Europese Unie. En toen de oorlog daar eenmaal was begonnen, verzorgde Soerkov de coördinatie van de contacten tussen het Kremlin en de leiders van die rebellenrepubliek.”

Rusland ontkent nog altijd iedere betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Onderzoeksleider Westerbeke: “Of je met meneer Soerkov heel dicht in het Kremlin zit? Die conclusie spreek ik niet tegen.”

Bekijk ook;

 

Nabestaande MH17: ‘Zo blij met deze stap naar gerechtigheid’

OmroepWest 19.06.2019 Het Openbaar Ministerie gaat vier mensen vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. De rechtszaak begint op 9 maart 2020. Voor nabestaande Hans de Borst uit Monster is het bericht een historisch moment. ‘Het is een enorme opluchting dat ze de daders hebben kunnen vinden. Ik ben blij dat er gerechtigheid komt.’

Het Joint Investigation Team (JIT), dat de ramp met de MH17 onderzoekt, maakte bekend dat het tegen drie Russen en een Oekraïener voldoende bewijs heeft om hen te vervolgen. Het OM zal hier in maart volgend jaar mee beginnen. Volgens het JIT hebben geen van de vier mannen de knop ingedrukt, maar zijn ze wel medeverantwoordelijk voor het neerhalen van het vliegtuig.

Voordat het JIT het nieuws van de vervolging wereldkundig maakte, werden de nabestaanden van de vliegramp al ingelicht. Hans de Borst verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de vliegtuigcrash en was bij de bijeenkomst aanwezig. ‘We kregen op zich dezelfde informatie als de rest van Nederland te horen’, vertelt de inwoner van Monster. ‘Maar ook werden we gelijk voorbereid over de rest van de procedure en werd verteld dat we in de loop van het jaar meer te horen krijgen over de rechtszaak zelf.’

Schuldig

Het was daarom een bijzondere dag voor De Borst, een nieuwe stap richting gerechtigheid. ‘De Russen leveren hun onderdanen niet uit en ik weet ook wel dat de kans klein is dat de verdachten bij het proces aanwezig zullen zijn. Toch voelt het voor mij wel als gerechtigheid als ze worden berecht. Want ik ga er vanuit dat het JIT deze stap alleen zet als ze dubbel en dwars zeker weten dat deze mannen schuldig zijn.’

De ramp met de MH17 gebeurde alweer vijf jaar geleden. En nog steeds heeft het JIT niet alle verdachten in beeld. De Borst houdt echter vertrouwen dat ook zij opgespoord en vervolgd kunnen worden. ‘Vanaf het begin heb ik mij er op ingesteld dat het een ellenlang proces zou gaan worden. Er komt zoveel kijken bij zo’n onderzoek, en helemaal in dit geval. Je bent toch afhankelijk van wat die schoften beschikbaar stellen.’

Opluchting

Het JIT kon nog niets zeggen over het motief of het bewijs. Dat zal pas tijdens de rechtszaak worden gepresenteerd. ‘Ik ben erg benieuwd welke informatie ze hebben’, besluit De Borst. ‘Of ze echt kunnen bewijzen wat er is gebeurd. En waarom. Maar voor nu is dit een goede dag. Alleen al de aankondiging dat ze mensen kunnen vervolgen is al een opluchting.’

LEES OOK: Vader MH17-slachtoffer over nieuwe ontwikkelingen: ‘Idee dat het groot nieuws wordt’

Meer over dit onderwerp: MH17 HANS DE BORST RECHTSZAAK OPENBAAR MINISTERIE NABESTAANDEN

Gerelateerd

Vader MH17-slachtoffer over nieuwe ontwikkelingen: ‘Idee dat het groot nieuws wordt’

Vader MH17-slachtoffer Elsemiek (17) verwacht niet dat er ooit iemand veroordeeld wordt

Nabestaande MH17 over column in AD: ‘Dit is scoren over de hoofden van nabestaanden en slachtoffers’

MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

MH17 één jaar later: Vader van overleden Elsemiek leeft door, ‘maar heb nog elke dag verdriet’

Ongeloof blijft bij nabestaanden vliegramp vlucht MH17, ondanks uitgebreid rapport

Nabestaanden komen aan voor een toelichting van het Joint Investigation Team (JIT) op de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek rond het neerhalen van vlucht MH17. Ⓒ ANP

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’

Telegraaf 19.06.2019 Rond 12.00 uur melden de nabestaanden van de slachtoffers van MH17 dat het Openbaar Ministerie vier mensen zal vervolgen, zo werd duidelijk tijdens de bijeenkomst in Nieuwegein. De personen worden verdacht van moord. Het proces MH17 moet op 9 maart volgend jaar in Nederland beginnen. Onder de verdachten is Igor Girkin, de rebellencommandant in het oosten van Oekraïne.

Deze ochtend werden nabestaanden bijgepraat over de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek. Vanmiddag vanaf 13.00 begint de persconferentie van het JIT. Volg hier alle laatste ontwikkelingen:

’Gelukkig komt er actie’

Nabestaanden Silene en Rob Fredriksz uit Rotterdam zijn blij dat het proces tegen de verdachten van de massamoord op MH17 in maart 2020 eindelijk gaat beginnen. Er zijn nu vier namen genoemd van vermoedelijke daders, meer zullen volgens het OM volgen, zodra het internationale opsporingsteam JIT zeker is van zijn zaak.

Het gaat om drie Russen en Oekraïense opstandeling. Gelukkig komt er nu actie, wij willen de waarheid en gerechtigheid.” Het belangrijkste voor de nabestaanden is dat er nu een datum bekend is wanneer de rechtszaak start. Ze zijn nog steeds erg boos dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek en „alleen maar desinformatie de wereld instuurt.”

De verdachten zijn drie Russische militairen en één Oekraïnse rebel. Zij zaten op het moment van de aanslag niet zelf bij de buk, maar zouden hogerop in de organisatie de boel aansturen.

Namen Bellingcat

Onderzoekscollectief Bellingcat bracht ook in kaart wie er medeverantwoordelijk zou zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Hun rapport verscheen kort voor de persconferentie van het internationale Joint Investegation Team (JIT). Volgens het onderzoek dat Bellingcat deed, zouden er aanwijzingen zijn dat officier Sergej Doebinski, hoofd van de militaire inlichtingendienst van volksrepubliek Donetsk, het bevel tot schieten gaf. Dit is echter nog niet hard te maken.

Tevens blijkt uit het onderzoek dat de Buk is aangevraagd door Doebinski. Hij – of iemand dicht bij hem – heeft waarschijnlijk ook toestemming gegeven om de Buk af te vuren. Igor Girkin, alias Igor Strelkov, is bekend als de rebellencommandant in Oost-Oekraïne die een triomfantelijk bericht de wereld in stuurde na het neerstorten van het vliegtuig van Malaysia Airlines, vlucht MH17.

Bij vrijwel elk conflict van Rusland, waar ook ter wereld, duikt hij op. Volgens Bellingcat was Girkin volledig op de hoogte van de invoer van de Russische Buk-raket waarmee het vliegtuig uit de lucht werd geschoten.

Bekijk ook:

’Mopperaar’ Doebinski was rechterhand Strelkov 

Bekijk ook:

Schimmige Strelkov duikt op bij elk conflict 

Igor Bezler, een van de kopstukken van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne, zag vlucht MH17 waarschijnlijk aan voor een vijandelijk toestel.

Bekijk ook:

Bezler, de duivel van de rebellen 

Lees hier meer details over de onderzoeksresultaten van Bellingcat:

Bekijk ook:

Bellingcat: ’deze man gaf mogelijk opdracht MH17 neer te halen’ 

Bellingcat is een netwerk van journalisten, activisten en burgers dat werd opgericht door de Brit Eliot Higgins. Het zoekt in openbare digitale bronnen en naar officiële stukken die per ongeluk online komen naar informatie over internationale conflicten.

Het is nog niet bekend wat het JIT tijdens de persconferentie bekend gaat maken, mogelijk wordt er meer duidelijk over de rechtszaak tegen verdachten.

Bekijk ook:

Hoop op waarheid over MH17 

Bekijk meer van; persconferenties mh17 bellingcat joint investigation team (jit)

Rusland noemt beschuldigingen JIT ongegrond: ‘Weer geen bewijs geleverd’

NOS 19.06.2019 Rusland heeft verbolgen gereageerd op uitspraken van het Joint Investigation Team (JIT), dat vandaag in een persconferentie zei dat Rusland onvoldoende meewerkt in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt in een persverklaring van “ongegronde beschuldigingen” die bedoeld zijn om Rusland in diskrediet te brengen voor het oog van de internationale gemeenschap.

JIT-coördinator Fred Westerbeke, die vandaag namens het internationale onderzoeksteam aankondigde dat drie Russen en een Oekraïner worden vervolgd, zei dat Rusland weigert antwoord te geven op vragen en dat dat “een klap in het gezicht is van de nabestaanden”.

‘Geen bewijs geleverd’

Rusland zegt juist wél volledig te willen meewerken met het onderzoek en verwerpt de beschuldigingen dat er geen hulp wordt geboden “ten stelligste”. Volgens Rusland negeren de JIT-onderzoekers structureel het materiaal dat Rusland heeft aangeleverd, zoals radarbeelden die zouden bewijzen dat de Buk-raket van Oekraïne was.

Daarnaast heeft het JIT volgens de Russen “wederom geen concreet bewijs” geleverd voor betrokkenheid van Russische militairen bij het afschieten van de Buk-raket op de MH17. Het land noemt de onderzoekers vooringenomen.

De grote Russische kranten, tv- en radiostations reageren vooralsnog nauwelijks op de persconferentie van vandaag. Alleen bij de staatszender Russia Today wordt er uitgebreid bij stilgestaan en is er ruimte voor het Russische weerwoord.

Bekijk ook;

Nabestaande MH17: ‘Dit is waar we op hoopten’ Video

Telegraaf 19.06.2019 Het JIT heeft vandaag bekendgemaakt dat vier verdachten zullen worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17.

Bekijk meer van; mh17 video’s politiek  binnenland nieuws

Getapte gesprekken: zo spraken soldaten over BUK-raket Video

Telegraaf 19.06.2019 Het JIT heeft vandaag nieuwe bevindingen gepresenteerd uit het onderzoek naar vlucht MH17. Daar lieten ze ook fragmenten horen uit onderschepte telefoon- en chatgesprekken.

Bekijk meer van; binnenland nieuws

Afgeluisterde MH17-gesprekken reiken tot in Kremlin

AD 19.06.2019 De afgeluisterde telefoongesprekken die vanmiddag door het MH17-onderzoeksteam naar buiten zijn gebracht, lijken op directe betrokkenheid van het Kremlin te duiden bij wapenleveranties aan de pro-Russische rebellen in Oekraïne. In een van de gesprekken die het Joint Investigation Team (JIT) vanmiddag afspeelde, is Vladislav Soerkov te horen: hij was twee jaar vice-premier van Rusland en is nog steeds een adviseur van president Poetin.

Op 11 juli 2014, een week  voor het neerhalen van MH17, belt Soerkov met Mikhail Borodaj. Die laatste is op dat moment de leider van de separatisten in de regio Donetsk in Oost-Oekraïne. Het lijkt een vervolggesprek op een eerdere conversatie over het leveren van militair materieel aan de pro-Russische rebellen.

Soerkov meldt in het gesprek dat daar aan gewerkt wordt. Borodaj stelt dat het hard nodig is, willen de rebellen stand kunnen houden tegen de Oekraïners. In een eerder gesprek met een ander contact in Rusland vroeg Borodaj concreet om luchtafweergeschut.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De Russische president Poetin in het Kremlin in Moskou. © REUTERS

BUK beschikbaar gesteld

Soerkov werkt sinds 1999 voor het Kremlin. © EPA

Het JIT meldde vorig jaar al dat voor de onderzoekers vaststaat dat vlucht MH17 neergehaald is met een BUK-raket die afkomstig was de van de 53e Luchtafweerbrigade van het Russische leger. De BUK-installatie zou vanuit Rusland naar Oost-Oekraïne zijn gebracht.

Hoofdofficier Fred Westerbeke, een van de leiders van het onderzoek, zie vanmiddag tegen de NOS dat het JIT ervan uitgaat dat  ‘Soerkov betrokkenheid heeft gehad bij het beschikbaar stellen van de BUK en mogelijk ook ander materieel dat op dat moment nodig was in het oosten van Oekraïne’.

Soerkov is een bekende persoon in Europese regeringskringen.  In maart 2014 werd hij, als naaste adviseur van president Poetin, op de sanctielijst van de EU gezet. Dat was naar aanleiding van de Russische annexatie van De Krim. Soerkov was  van december 2011 tot mei 2013 eerste vice-premier van de Russische regering.

Diplomatieke stappen tegen Rusland om MH17

AD 19.06.2019 Nederland heeft diplomatieke stappen genomen tegen Rusland omdat het land niet meewerkt met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17. Dat is gebeurd op verzoek van het Openbaar Ministerie (OM), heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de Tweede Kamer laten weten.

De minister schrijft dat ,,diplomatieke stappen zijn genomen richting de Russische Federatie omdat volgens het OM door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet is gereageerd op rechtshulpverzoeken”.

Wat de stappen inhouden staat niet in de brief. Een woordvoerster van Grapperhaus wil dit ook niet verder toelichten. Het gaat er volgens haar om dat Rusland op 7 juni ‘via diplomatieke kanalen’ is aangesproken om alsnog mee te worden met het onderzoek van het OM. Dat heeft nog een groot aantal vragen uitstaan over waar militairen zich bevonden en wie namens Rusland actief was in het gebied.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Het internationale onderzoeksteam naar het neerhalen van MH17 heeft vandaag drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig in juli 2014. Volgens Grapperhaus komen ,,we in een nieuwe fase” met deze beslissing tot vervolging.

,,Het kabinet ziet de vervolgingsbeslissing van het OM als een belangrijke stap in de waarheidsvinding en het vinden van gerechtigheid voor slachtoffers en hun nabestaanden”, aldus de bewindsman. ,,Stap voor stap worden vorderingen gemaakt. Het kabinet heeft grote waardering voor het werk dat reeds is verzet.”

Rutte: Rusland moet meewerken

Telegraaf 19.06.2019 „Rusland moet doen wat het Openbaar Ministerie nu vraagt: volledig medewerking verlenen aan het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op MH17.” Die oproep deed premier Rutte in een reactie op de aankondiging van de rechtszaak tegen vier vermeende hoofdrolspelers bij de aanslag op vlucht MH17.

Ondanks de oproep en de ’diplomatieke stappen’ richting Moskou – waarvan ook de premier niet wilde zeggen wat die precies behelzen – bestreed Rutte fel dat de naderende rechtszaak politiek beladen is. „Dit is geen politiek proces en hij is ook niet politiek beladen.”

Hij onderstreepte juist de tamelijk afzijdige houding van het kabinet, dat volgens hem alleen in actie komt als het Openbaar Ministerie daarom vraagt. „Anders zouden politieke motieven een rol kunnen spelen in het acteren van de Nederlandse regering.” Of hij president Poetin al had gebeld? „Als dat dienstig is, zal ik hem hierover spreken, zoals ik dat ook in 2014, 2015 en 2017 vele malen heb gedaan.”

Rutte zegt niet te vrezen voor een desinformatiecampagne van Rusland om de status te bezoedelen van de Haagse rechtbank die het MH17-proces onder z’n hoede heeft. Dat de persconferentie van het JIT (Joint Investigation Team) over z’n ’indrukwekkende’ onderzoek wereldwijd is uitgezonden, is een goede garantie dat weinig mensen daar in zullen trappen, zei Rutte, die zich over de steun van andere landen bij het strafproces geen zorgen maakt. „Die steun is er. De afschuw is afgelopen vijf jaar onveranderd.”

Steun van de EU

Op de Europese top van donderdag zullen de regeringsleiders van de 28 EU-landen waarschijnlijk opnieuw hun steun uitspreken voor de aanpak van het JIT. De Europese Raad riep Moskou meermaals op volledig mee te werken aan de berechting van de daders.

Op verzoek van Nederland wordt in de conclusies van de top aandacht besteed aan de fatale vlucht, ook omdat het op 17 juli vijf jaar geleden is dat het vliegtuig werd neergehaald boven Oost-Oekraïne. Mogelijk wordt in de tekst nog apart verwezen naar het besluit van woensdag om vier verdachten te vervolgen.

’Maleisië achter onderzoek’

Rutte zei verder ’enorm respect’ te hebben voor het onderzoek van het JIT, waarin de OM’s van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken. Ook Maleisië, waarvan de premier onlangs de verantwoordelijkheid van Rusland in twijfel trok, staat volledig achter het JIT, zei Rutte.

Ook minister Blok (Buitenlandse Zaken) sprak vanuit China zijn waardering uit voor de ’volharding van het JIT om de volledige waarheid rond MH17 boven tafel te krijgen en de daders te vervolgen’. „De dood van 298 onschuldige slachtoffers mag niet zonder consequenties blijven. Wij blijven hieraan werken, samen met de andere JIT-landen en met brede steun van de internationale gemeenschap.”

Kamer content

In de Tweede Kamer is steun uitgesproken voor het aangekondigde strafproces. „Het moment van gerechtigheid komt steeds dichterbij”, reageerde VVD-Kamerlid Van Wijngaarden. Het beslui om vier verdachten te gaan vervolgen is een ’nieuwe stap op weg naar gerechtigheid’, vindt CDA-Kamerlid Van Dam. „Vlak voor de herdenking wordt hiermee duidelijkheid gegeven naar de nabestaanden. De beslissing is gebaseerd op overtuigend onderzoek, genomen in onafhankelijkheid door het Nederlandse OM.”

De PVV steunt de beslissing van het JIT om drie Russen en een Oekraïner te vervolgen voor de aanslag. „De slachtoffers verdienen gerechtigheid en voor de nabestaanden is het goed dat de eerste belangrijke stap in het strafproces nu is gezet”, zegt Kamerlid De Roon. „Voor de volledige waarheidsvinding is niet alleen de medewerking van Rusland maar ook die van de Oekraïne onmisbaar”.

Kamerlid Sjoerdsma van D66 wijst op het getapte gesprek tussen de zelfverklaarde president van de Oost-Oekraïense ’volksrepubliek Donetsk’ Borodaj en een topadviseur van Poetin. Daaruit blijkt volgens hem de betrokkenheid van het Kremlin. „Dankzij het JIT sluit het net zich nu rondom Rusland.”

Volgens Baudet van Forum voor Democratie is het niet aan parlementariërs om vooruit te lopen op uitspraken van de rechter. „Het ziet er grondig uit”, zegt hij over de bevindingen van het JIT. Toch blijft hij het problematisch vinden dat Oekraïne is vertegenwoordig in het opsporingsteam. „Daarmee neem je al een voorschot op de mogelijke dader.”

Bekijk ook:

OM: Uitlevering MH17-verdachten niet mogelijk 

Bekijk ook:

Nederland neemt diplomatieke stappen tegen Rusland 

Bekijk ook:

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’ 

Bekijk ook:

Dit zijn de vier MH17 moordverdachten 

Bekijk ook:

Bellingcat: ’deze man gaf mogelijk opdracht MH17 neer te halen’ 

Bekijk ook:

’Aandeel Oekraïne is niet onderzocht. Dat wringt’ 

Bekijk meer van; rusland joint investigation team (jit) mh17 mark rutte

Rutte: ‘Pas tevreden als MH17-daders berecht en veroordeeld zijn’

NU 19.06.2019 Premier Mark Rutte ziet het woensdag door het Joint Investigation Team (JIT) gepresenteerde onderzoek naar de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 als een indrukwekkende en belangrijke stap, maar is naar eigen zeggen pas tevreden als de daders van de aanslag daadwerkelijk berecht en veroordeeld zijn.

“Er zal nog veel werk verricht moeten worden”, zei de minister-president woensdagmiddag na de presentatie van de bevindingen van het JIT.

Belangrijk is daarbij dat Rusland gaat meewerken met het strafrechtelijk onderzoek. Het Openbaar Ministerie (OM) stuit op dit moment op een onwelwillend Moskou, dat rechtshulpverzoeken negeert.

Zo ging Rusland bijvoorbeeld niet in op vragen over de huidige locatie van de buk-raketinstallatie die volgens het JIT is gebruikt bij het neerhalen van MH17.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Diplomatieke stappen in de richting van Rusland

Daarom kondigde het kabinet, op verzoek van het OM, diplomatieke stappen tegen Rusland aan. Wat de stappen precies zijn, wil Rutte niet zeggen. “Dat is allemaal vertrouwelijk”, aldus de premier.

Navraag leert dat vooral gedacht moet worden aan het op diplomatiek niveau aankaarten van de verzoeken van het OM aan Moskou om mee te werken met het onderzoek.

Het kabinet is voorzichtig met diplomatieke stappen en benadrukt de politieke kanalen alleen in te zetten als het OM daarom vraagt. “Anders zouden politieke motieven een rol kunnen spelen in het acteren van de Nederlandse regering”, aldus Rutte. “Dit is geen politiek proces.”

Vier verdachten in beeld

Het OM maakte eerder op de dag bekend drie Russen en een Oekraïner te vervolgen voor het neerschieten van vlucht MH17. De vier worden verdacht van moord. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko.

De rechtszaak gaat naar verwachting op 9 maart 2020 in de beveiligde rechtbank op Schiphol van start. Het OM heeft Rusland en Oekraïne gevraagd de dagvaarding aan de verdachten te overhandigen.

Of de vier mannen daadwerkelijk de rechtszaak zullen bijwonen, valt ernstig te betwijfelen. Het OM liet eerder op de dag weten Moskou en Kiev niet om uitlevering te vragen, omdat de grondwet van de beide landen het verbiedt om onderdanen uit te leveren.

Mochten de verdachten de zaak niet bijwonen, dan zal de zitting alsnog doorgaan. Als de rechter de mannen schuldig acht, dan kunnen Girkin, Dubinsky, Pulatov en Kharchenko in dat geval bij verstek worden veroordeeld.

Lees meer over: Politiek  Mark Rutte  MH17

Rutte: ‘MH17-proces is niet politiek beladen’ Video

Telegraaf 19.06.2019 Premier Rutte reageert op de nieuwe bevindingen die vandaag zijn gepresenteerd rond het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17.

Bekijk meer van; premiers presentaties mh17 mark rutte video’s binnenland nieuws politiek

Vervolging verdachten neerhalen vlucht MH17 begint

RO 19.06.2019 Vandaag zijn de nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 geïnformeerd dat het Openbaar Ministerie (OM) over gaat tot vervolging van 4 verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. Deze beslissing is unaniem gesteund door de opsporingsautoriteiten van de andere landen waarmee wordt samengewerkt in het Joint Investigation Team (JIT): Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van andere personen gaat nog steeds door.

Daarnaast heeft het JIT een getuigenoproep gedaan. Het JIT heeft aangegeven dat de eerdere getuigenoproepen veel bruikbare tips hebben opgeleverd en dat er daarom voor is gekozen ook nu weer een getuigenoproep te doen.

Het kabinet ziet de vervolgingsbeslissing van het OM als een belangrijke stap in de waarheidsvinding en het vinden van gerechtigheid voor slachtoffers en hun nabestaanden. Op 17 juli 2014 is boven het oosten van Oekraïne vlucht MH17 neergehaald, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen, onder wie 196 Nederlanders. Het strafrechtelijk onderzoek is direct na de crash door het OM in JIT-verband gestart. Stap voor stap worden vorderingen gemaakt. Het kabinet heeft grote waardering voor het werk dat reeds is verzet.

De JIT-landen hebben twee jaar geleden gezamenlijk besloten dat de vervolging en berechting van verdachten in Nederland zal plaatsvinden, ingebed in internationale samenwerking en steun. Er is besloten dat de rechtbank Den Haag de zaak in behandeling zal nemen en zitting zal houden op het Justitieel Complex Schiphol (JCS).

Binnen het Nederlandse rechtssysteem met alle noodzakelijke waarborgen voor verdachten en een goede rechtspositie voor nabestaanden zal het OM de onderzoeksresultaten presenteren ten overstaan van een onafhankelijke rechter in een openbare zitting. Alle praktische voorbereidingen voor de start van een MH17-strafproces zijn gereed. De eerste zitting zal 9 maart 2020 plaatsvinden.

Documenten;

Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17

Kamerstuk: Kamerbrief | 19-06-2019

Zie ook; Reactie minister-president Rutte op de persconferentie van het Joint Investigation Team19-06-2019 | 16:28

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Nieuw appèl op Moskou om mee te werken aan MH17-zaak

NOS 19.06.2019 Nederland heeft via diplomatieke kanalen Rusland nog eens aangespoord mee te werken aan het onderzoek naar de ramp met MH17. De Nederlandse ambassade in Moskou heeft die boodschap overgebracht aan de Russen. Het kabinet spreekt van diplomatieke stappen, die op verzoek van het Openbaar Ministerie zijn gezet. Volgens het OM is tot nu toe “door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet gereageerd op rechtshulpverzoeken”.

Premier Rutte benadrukte dat het kabinet dit soort stappen alleen zet op verzoek van het OM, om te voorkomen dat politieke motieven een rol kunnen spelen: “Het is geen politiek proces.”

President Poetin

Rutte wilde verder niet veel kwijt over de stappen. Op de vraag of hij ook met president Poetin over de kwestie praat, antwoordde Rutte dat hij dat al vaak heeft gedaan. “Als dat in dit proces dienstig is, doe ik dat weer, maar of en wanneer die stap zich aandient, daar zeg ik niks over.”

Vandaag werd bekend dat het Joint Investigation Team (JIT) vier mensen vervolgt vanwege hun betrokkenheid bij het neerhalen van MH17. Het kabinet ziet die beslissing als een belangrijke stap. Rutte sprak zijn respect uit voor het werk van het onderzoeksteam om de waarheid boven tafel te krijgen en berechting mogelijk te maken.

Video afspelen

Rutte: we doen het stap voor stap

Stap voor stap

Het kabinet benadrukte dat met het vervolgingsbesluit een nieuwe fase begint en dat het Nederlandse rechtssysteem “alle noodzakelijke waarborgen voor verdachten en een goede rechtspositie voor nabestaanden” heeft. Op de vraag of hij er rekening mee houdt dat de verdachten nooit voor de rechter komen, antwoordde de premier dat de druk vandaag weer verder is opgevoerd en dat alles stap voor stap gebeurt. Volgens hem is er in de wereld, ook vijf jaar na de ramp, nog steeds veel steun voor het onderzoek.

Ook de Tweede Kamer reageert positief op de vervolging. In veel reacties wordt gesproken van een nieuwe stap naar gerechtigheid.

Rusland: geen rol in MH17-ramp

Rusland heeft altijd gezegd niet betrokken te zijn bij de MH17-zaak. Bovendien benadrukt het Kremlin dat het in de afgelopen jaren allerlei gegevens en beeldmateriaal aan het JIT heeft verstrekt.

Bekijk ook;

Diplomatieke stappen tegen Rusland om MH17

MSN 19.06.2019 Nederland heeft “diplomatieke stappen” genomen tegen Rusland omdat het land niet meewerkt met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17. Dat is gebeurd op verzoek van het Openbaar Ministerie (OM), heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de Tweede Kamer laten weten.

De minister schrijft dat “diplomatieke stappen zijn genomen richting de Russische Federatie omdat volgens het OM door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet is gereageerd op rechtshulpverzoeken”. Wat de stappen inhouden staat niet in de brief.

Het internationale onderzoeksteam naar het neerhalen van MH17 heeft woensdag drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig in juli 2014. Volgens Grapperhaus komen “we in een nieuwe fase” met deze beslissing tot vervolging.

“Het kabinet ziet de vervolgingsbeslissing van het OM als een belangrijke stap in de waarheidsvinding en het vinden van gerechtigheid voor slachtoffers en hun nabestaanden”, aldus de bewindsman. “Stap voor stap worden vorderingen gemaakt. Het kabinet heeft grote waardering voor het werk dat reeds is verzet.”

Nederland neemt diplomatieke stappen tegen Rusland

Telegraaf 19.06.2019 Nederland heeft diplomatieke stappen tegen Rusland genomen, omdat het land niet goed meewerkt met een onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17, waarbij bijna driehonderd mensen om het leven kwamen.

Dat schrijft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de Tweede Kamer. Op 7 juni heeft het ministerie ’via diplomatieke kanalen de Russische autoriteiten aangespoord om volledig mee te werken’, laat de bewindsman weten. Die diplomatieke stappen ’richting de Russische Federatie’ worden genomen op verzoek van het Openbaar Ministerie (OM). „Omdat volgens het OM door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet is gereageerd op rechtshulpverzoeken”, meldt de minister.

Op verdere stappen – als aansporen geen zin blijkt te hebben – wil Grapperhaus niet vooruitlopen. Het internationale onderzoeksteam naar het neerhalen van MH17 heeft woensdag drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig in juli 2014.

Bekijk ook:

OM: Uitlevering MH17-verdachten niet mogelijk 

Bekijk ook:

’Aandeel Oekraïne is niet onderzocht. Dat wringt’ 

Bekijk ook:

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’ 

Bekijk ook:

Hoop op waarheid over MH17 

Bekijk meer van; mh17 rusland ferdinand grapperhaus

Onderzoeksteam: vier MH17-verdachten op internationale opsporingslijsten

NOS 19.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) heeft aanhoudingsbevelen uitgevaardigd voor vier personen die worden verdacht van het neerhalen van vlucht MH17 en moord op de 298 inzittenden. Het viertal wordt vervolgd en is om die reden op internationale opsporingslijsten geplaatst.

Dat maakte het JIT vandaag bekend op een persconferentie in Nieuwegein. Omdat de vier gezocht worden, maakte het onderzoeksteam ook de namen van de verdachten bekend: Leonid Chartsjenko uit Oekraïne en Oleg Poelatov, Igor Girkin en Sergej Doebinski uit Rusland.

Chartsjenko zou bij het vervoer van de Buk-installatie waarmee MH17 werd neergehaald essentieel zijn geweest. Doebinski was het hoofd van de inlichtingendienst van de pro-Russische rebellen, Poelatov was zijn adjunct. Girkin, die zichzelf ook Igor Strelkov noemt, was de ‘minister van Defensie’ van de separatisten.

  JIT MH17

@JITMH17

The JIT that investigates the downing of flight MH17, today announced that the Dutch Prosecution Service has named four suspects. The investigation will continue. The first court date will be in March 2020. https://t.co/o4TdRS5ZmC

“We houden deze vier verantwoordelijk voor het binnenbrengen van het wapen”, zei Fred Westerbeke, coördinator van het JIT, dat bestaat uit 50 rechercheurs en 25 medewerkers van het OM. Het JIT benadrukt dat het bewijs tegen de verdachten pas in de rechtszaal zal worden getoond, en dat het vertrouwen heeft in de degelijkheid en onderbouwing ervan.

Doebinski en Girkin hebben aan het Russische persbureau Interfax meteen al laten weten dat ze niet vrijwillig zullen verschijnen in de rechtszaal, omdat ze naar eigen zeggen niks te maken hebben met de MH17-ramp.

Het JIT zal in ieder geval op korte termijn Oekraïne en Rusland vragen dagvaardingen te overhandigen aan de verdachten. Er wordt niet om uitlevering gevraagd, “omdat de grondwet van beide landen het verbiedt om eigen onderdanen uit te leveren”.

Zaak dient op Schiphol

De verdachten zullen worden aangeklaagd voor moord en de rechtszaak begint in maart 2020 in Nederland, in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, die als dependance dient van de rechtbank Den Haag.

Advocaat Veeru Mewa, die nabestaanden van 102 passagiers bijstaat, laat weten dat het voor zijn cliënten een “enorme opluchting” is dat de zaak gaat beginnen. “Ze hielden er rekening mee dat het JIT niet genoeg zou vinden om te kunnen vervolgen”, zegt hij.

Het JIT heeft nog geen hoofdverdachte kunnen aanwijzen, maar sluit niet uit dat later wel te kunnen doen. “Want we starten vandaag weliswaar met de vervolging, maar het onderzoek gaat gewoon door.”

Dit zijn de vier verdachten die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 en de moord op alle inzittenden van het vliegtuig. De informatie in deze afbeeldingen komt van het JIT. :

NOS

Het JIT werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

De onderzoekers concludeerden eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Beperkte openheid van zaken Rusland is klap in het gezicht van alle nabestaanden, aldus JIT-coördinator Fred Westerbeke.

Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket. Vandaag publiceerde Bellingcat nog eens acht nieuwe namen van Russen en Oekraïense opstandelingen die direct of indirect betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17.

Nieuwe getuigenoproep

Het JIT moet als onafhankelijk, internationaal onderzoeksorgaan voorzichtiger opereren als het gaat om het publiceren van namen. Eerst moet er voldoende bewijs zijn verzameld. Wel had de organisatie in 2016 nog een groep met honderd mogelijke verdachten op het oog. Van een groot deel is inmiddels gebleken dat die niet strafrechtelijk verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van MH17.

Toch eindigde de persconferentie van het JIT vandaag met een getuigenoproep, omdat de onderzoekers meer te weten willen komen over de bemanning van de bewuste Buk en “de schakels” in de Russische besluitvorming, twee zaken waar Rusland volgens politiechef Wilbert Paulissen geen antwoord op geeft.

Het JIT denkt onder meer dat de bemanning van de Buk-installatie waarschijnlijk uit Rusland afkomstig was. Daarnaast blijkt uit afgetapte telefoongesprekken dat, kort nadat de MH17 uit de lucht was geschoten, een bemanningslid van de Buk waarschijnlijk zoek was. Met hem willen de onderzoekers graag in contact komen.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet in een reactie op de JIT-stappen weten dat er “opnieuw ongegronde beschuldigingen worden geuit” tegen Rusland, bedoeld om het land “in diskrediet” te brengen.

Bekijk ook;

© Aangeboden door RTL Nederland Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko (vlnr)

Vier verdachten aangeklaagd voor MH17-ramp, proces begint op 9 maart 2020

MSN 19.06.2019 Het Openbaar Ministerie gaat vier verdachten aanklagen die betrokken zijn geweest bij de ramp met MH17. Zij worden vanaf 9 maart 2020 vervolgd voor moord, melden bronnen aan RTL Nieuws. In het onderzoek naar de ramp is een duidelijke link met Rusland aangetoond.

Onder de verdachten is Igor Girkin, de rebellencommandant in het oosten van Oekraïne. Ook Sergei Doebinski en Oleg Poelatov uit Rusland en Leonid Ghartsjenko uit Oekraïne worden aangeklaagd. Zij worden gezamenlijk verdacht van het vervoeren van de Buk-lanceerinstallatie naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waaruit vlucht MH17 werd neergeschoten.

“Hun plan, hun samenwerking en hun handelen hebben geleid tot het neerschieten van vlucht MH17”, aldus hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke. “Ze worden verdacht van het verongelukken van vlucht MH17 met de dood van alle inzittenden tot gevolg. En de moord op de 298 inzittenden van vlucht MH17.”

Link met Rusland

De vier verdachten stonden in nauw contact met Moskou, meldt het internationale onderzoeksteam naar de ramp (JIT). “Dit toont aan dat er een duidelijke link is met Rusland”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie, die het onderzoek nauw volgt.

Het OM gaat ervan uit dat de drie Russische verdachten zich in Moskou bevinden. De enige Oekraïense verdachte zou nog in het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne verblijven. Het OM zal beide landen rechtshulpverzoeken sturen, maar niet om uitlevering van de verdachten. Rusland en Oekraïne leveren geen onderdanen uit.

Eerder vandaag presenteerde onderzoekscollectief Bellingcat zijn nieuwste onderzoeksresultaten. Bellingcat heeft twaalf verdachten in beeld die betrokken zouden zijn geweest bij het neerhalen van MH17. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor het transport van de lanceerinstallatie, het wegvoeren ervan, of de lancering van de Buk-raket.

Geheime dienst

Onder de twaalf verdachten is geheim agent Sergei Doebinski, wiens naam al in 2017 werd genoemd in het onderzoek naar de aanslag. De meeste aandacht in het Bellingcat-onderzoek gaat uit naar hem. Doebinski wordt door Bellingcat aangewezen als leider van de geheime dienst van de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk.

Bij de ramp met MH17 kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Volgende maand is het vijf jaar geleden dat de vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur boven het oosten van Oekraïne werd neergeschoten. Het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket, afkomstig van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Girkin: rebellen niet achter neerhalen MH17

Telegraaf 19.06.2019 Igor Strelkov alias Igor Girkin, de rebellencommandant die wordt verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, heeft tegenover Russische media ontkend dat de rebellen in Oekraïne verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van het passagiersvliegtuig in 2014.

De vier verdachten bevinden zich volgens het Kremlin in Moskou. Daar wachten ze de officiële aankondiging van de onderzoekscommissie in Nederland af.

Rusland heeft het onderzoek naar het neerschieten van het passagiersvliegtuig MH17 in het Oekraïense luchtruim als eenzijdig bekritiseerd. „Rusland had geen kans om deel te nemen aan het onderzoek naar deze vreselijke ramp, hoewel we dat vanaf het begin hadden aangeboden”, zei een woordvoerder van het Kremlin.

De door Rusland gesteunde separatisten hebben ook woensdag weer Russische betrokkenheid met de lancering van de raket ontkend. „Het was technisch niet eens mogelijk om het Buk-systeem van Rusland naar de Donbass te vervoeren”, zegt Andrej Poergin, plaatsvervangend regeringsleider in de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk.

Het Buk-systeem dat voor de lancering werd gebruikt, kwam volgens de rebellen van de Oekraïense strijdkrachten. „Er was niemand in Donetsk die het had kunnen bedienen. De beschuldigingen waren daarom absurd. In plaats daarvan had Oekraïne het personeel om het systeem te bedienen. In Rusland is de apparatuur praktisch niet meer in gebruik”, zei Poergin.

Vier mannen

Het Openbaar Ministerie in Nederland gaat in maart 2020 vier mensen vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Naast Igor Strelkov (38, ook bekend als Igor Girkin) zijn dat zijn rechterhand Sergej Doebinski (56), diens assistent Oleg Poelatov (52) en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko (47).

Bekijk ook:

OM: Uitlevering MH17-verdachten niet mogelijk 

Bekijk ook:

Schimmige Strelkov duikt op bij elk conflict 

Bekijk meer van; passagiersvliegtuigen mh17 rusland donetsk

Bellingcat noemt naam opstandeling die neerhalen MH17 in gang zette

NOS 19.06.2019 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat heeft acht nieuwe namen gepubliceerd van Russen en Oekraïense opstandelingen die direct of indirect betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17.

Een van de nieuwe namen is die van Valeri Stelmach. Hij zou degene zijn die zijn commandant vlak voor de fatale aanval met een Buk-raket telefonisch meldde dat er een vliegtuig aankwam.

Een ander is Oleg Poelatov, de tweede man achter generaal-majoor Sergej Doebinski bij de militaire inlichtingendienst van de Oost-Oekraïense opstandelingen. De Russen Doebinksi en Poelatov speelden in juli 2014 een belangrijke rol bij het vervoer van de Buk-installatie van Rusland naar Oost-Oekraïne en weer terug. Ook een zekere Leonid Chartsjenko zou bij dat vervoer essentieel zijn geweest.

Bellingcat maakt niet duidelijk wie exact het bevel gaf voor het afvuren van de Buk of wie op de knop van de lanceerinstallatie drukte.

Persconferentie

Bellingcats rapport komt enkele uren voor een persconferentie in Nieuwegein van het internationale onderzoeksteam JIT, dat daar nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijke onderzoek presenteert. Op dit moment informeert dit Joint Investigation Team nabestaanden achter gesloten deuren. Volgens de Oekraïense onderminister van Buitenlandse Zaken zal het JIT vier namen bekendmaken van verdachten die mogelijk worden vervolgd.

De NOS zendt de persconferentie van het JIT vanaf 13.00 uur live uit, op NPO 1, NPO Radio 1, op NOS.nl en op onze Facebook- en YouTube-pagina’s.

Bellingcat heeft de afgelopen jaren zijn bevindingen steeds gedeeld met het JIT, dat na uitgebreid strafrechtelijk onderzoek later herhaaldelijk tot dezelfde conclusies kwam.

Oleg Poelatov Bellingcat

Centraal in het nieuwe Bellingcat-rapport staan de 150.000 telefoongesprekken die de Oekraïense veiligheidsdienst rond de MH17-ramp opving. De tekst van de waarschuwing voor een naderend toestel aan rebellenleider Igor Bezler was al eerder boven water gekomen: “Er komt een vogeltje uw kant opgevlogen.” Bezler geeft zijn ondergeschikte die dit meldt vervolgens het bevel om dit ook “hogerop” door te geven. Een paar minuten later werd vlucht MH17 neergehaald.

Bellingcat identificeert deze eerste beller nu dus als Valeri Stelmach, een leider van een Oost-Oekraïense militie. Het onderzoekscollectief noemt zijn rol in het neerhalen van MH17 “heel belangrijk”, omdat hij de eerste officier is die vlak voor de aanval de Boeing meldt als een mogelijk doelwit, zonder dat hij erbij opmerkt dat het ook om een passagierstoestel zou kunnen gaan.

Niet duidelijk wordt uit het Bellingcat-materiaal wie de persoon “hogerop” is die hij na Bezler heeft gebeld, ervan uitgaande dat hij diens bevel heeft gevolgd. En dus ook niet of deze persoon degene is die het bevel tot het afvuren van de Buk heeft gegeven.

Eerder concludeerde het JIT dat het ervan uitgaat dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Bekijk ook;

Bellingcat: 10 nieuwe namen en foto’s van mogelijke betrokkenen MH17-ramp

MSN 19.06.2019 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft de identiteit van nog eens tien soldaten onthuld die betrokken zouden zijn geweest bij het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verantwoordelijk gehouden voor het transport van de lanceerinstallatie, het wegvoeren ervan, of de lancering van de Buk-raket.

Bellingcat heeft nu twaalf verdachten in beeld, van wie er twee al bekend waren bij het onderzoekscollectief. Ze behoren tot de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. Zes betrokkenen hebben de Russische nationaliteit, vier mannen hebben de Oekraïense nationaliteit. Van twee mannen wordt door Bellingcat geen nationaliteit vermeld.

Geheim agent

De twaalf worden door Bellingcat onderverdeeld in drie groepen. De geheime dienst van de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk zorgde voor het transport van de Russische Buk-lanceerinstallatie naar Oekraïne en weer terug. Het Oostelijk Bataljon – de tweede groep – faciliteerde het transport. En de Bezler-groep spotte vlucht MH17, vlak voordat die werd neergeschoten.

© RTL Nieuws Bellingcat: 10 nieuwe namen en foto’s van mogelijke betrokkenen MH17-ramp

De twaalf die door Bellingcat verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van MH17

Onder de twaalf verdachten is geheim agent Sergei Doebinski, wiens naam al in 2017 werd genoemd in het onderzoek naar de aanslag. De meeste aandacht in het Bellingcat-onderzoek gaat uit naar hem. Doebinski wordt door Bellingcat aangewezen als leider van de separatistische geheime dienst. Daarvoor was hij een hooggeplaatste militair binnen het Russische leger.

Correspondent Jeroen Akkermans doet al jaren onderzoek naar de ramp met MH17. Hij ziet de door Rusland opgeworpen muur tussen het Russische leger en separatisten in het Oekraïense oorlogsgebied verder afbrokkelen. “Dat die twee gescheiden hebben geopereerd is niet vol te houden”, zegt hij. “Probleem voor Rusland is dat het nog altijd ten stelligste betrokkenheid bij de oorlog in Oost-Oekraïne ontkent.

Bellingcat en het internationale onderzoeksteam naar de ramp (JIT) tonen aan dat het Russische leger wel degelijk betrokken was bij het neerhalen van MH17. Daarmee komt ook de betrokkenheid bij de oorlog in Oost-Oekraïne aan het licht.”

Het JIT presenteert vandaag zijn nieuwe bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek in Nieuwegein. “Het is de hoop dat het JIT de bevindingen van Bellingcat verder uitdiept met ondersteunend bewijs”, zegt Akkermans.

‘Namen hoofdverdachten bekend bij JIT’

Volgende maand is het vijf jaar geleden dat de vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur boven het oosten van Oekraïne werd neergeschoten. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket, afkomstig van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger. De brigade zou de raketinstallatie hebben overgebracht naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waarvandaan MH17 werd neergeschoten. Destijds stond de Volksrepubliek Donetsk onder leiding van premier Aleksandr Borodaj.

Borodaj, tegenwoordig werkzaam in Moskou, zegt zich ‘absoluut geen zorgen’ te maken over een mogelijke rechtszaak. Tegen RTL Nieuws-correspondent Martijn Smiers in Rusland zegt hij dat het bewijs vermoedelijk is gemanipuleerd. “Oekraïne heeft al veel foto’s en telefoontaps gepresenteerd die nep waren. Het is technisch perfect mogelijk om met photoshop een hele goede vervalsing te maken die net echt lijkt.”

Borodaj voelt zich niet verantwoordelijk voor de ramp. “Verantwoordelijkheid? Nee, dat voel ik niet. Absoluut niet. Als ik me wel verantwoordelijk of schuldig zou voelen, dan zou de strafzaak me nog interesseren.”

Deze rol hadden verdachten bij MH17-aanslag Video

Telegraaf 19.09.2019 Het JIT maakte tijdens een persconferentie in Nieuwegein vier namen van verdachten bekend die betrokken zijn bij de aanslag op de MH17.

Rob en Silene Fredriksz in de slaapkamer van hun omgekomen zoon Bryce Fredriksz. Ⓒ ROEL DIJKSTRA

Hoop op waarheid over MH17

Telegraaf 19.06.2019 MH17-nabestaanden hopen vandaag van het Openbaar Ministerie en het internationale opsporingsteam JIT te horen welke verdachten van de massamoord vervolgd gaan worden. Om 11.00 uur worden ze in Nieuwegein bijgepraat over de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek.

„Daar kijken we naar uit”, zegt Silene Fredriksz uit Rotterdam. Zij en haar man Rob verloren hun 23-jarige zoon Bryce en diens vriendin Daisy (20) bij de aanslag. „We willen maar een ding: de hele waarheid en gerechtigheid. Maar het straffen van de directe schuldigen uit met name Rusland is niet ons enige doel. We willen dat alle nalatigen rekenschap afleggen. Waarom heeft Oekraïne toen het gevaarlijke luchtruim boven oorlogsgebied opengehouden? Waarom vlogen Malaysia Airlines en KLM en andere maatschappijen daar eigenlijk?”

Alle MH17-nabestaanden snakken naar waarheid en gerechtigheid. Waarom moesten hun dierbaren op 17 juli 2014 op een doodgewone (toeristen)vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur sterven door een aanslag met een Russische Buk-raket met 298 doden?

„We willen vijf jaar naar dato eindelijk antwoorden en vervolging van de daders. Daar wachten we al zolang op. We willen alles weten, hoe, waarom, door wie? Onze kinderen zijn op vakantie gegaan en in feite opgelost. We hebben niet eens hun lichamen teruggekregen”, zegt Fredriksz.

Vanochtend lichten het internationale opsporingsteam JIT en het Nederlandse OM nabestaanden in over de actuele stand van zaken in het strafrechtelijk onderzoek. Vanmiddag volgen internationale media. De rechtbank op Schiphol is klaar voor het proces. Naar verwachting zijn er belangrijke ontwikkelingen, waarbij verdachten bekend worden gemaakt.

Moord

„Het mag niet stoppen met een rechtszaak tegen de schuldigen en hun veroordeling. Al was het een verkeerd doelwit, het blijft moord. Maar dit gaat verder. Zowel de autoriteiten in Oekraïne, die het gevaarlijke luchtruim open lieten, als Malaysia Airlines en KLM en tal van andere vliegmaatschappijen die willens en wetens over oorlogsgebied vlogen, mogen de dans niet ontspringen. Ook de Nederlandse regering wist van de risico’s en deed niks”, aldus Fredriksz.

De dood van haar dierbaren is nooit te bevatten, vertelt ze tegenover De Telegraaf. „We blijven vastzitten in een nachtmerrie. Waar je in feite niet meer uitkomt. Maar de volle waarheid zou wel enige verlichting kunnen brengen. Het is vreselijk dat sommige naties nog altijd niet willen meewerken en alleen maar rookgordijnen en nepnieuws verspreiden.”

Afgezien van de fatale ’druk op de Buk-knop’ is Fredriksz ervan overtuigd dat haar kinderen nog in leven zouden zijn als het luchtruim boven Oost-Oekraïne tijdig gesloten zou zijn. „Dagen, weken ervoor waren er zoveel signalen dat het daar gruwelijk mis zou kunnen gaan. Hoe is het mogelijk dat er dan nog tientallen passagiersvliegtuigen mochten overvliegen?”

Veel cruciale vragen dus, ook bij andere nabestaanden. „Het is heel zwaar dat Bryce en Daisy en alle slachtoffers niet meer terugkomen. Toen we het onheilsbericht hoorden bijna vijf jaar geleden, konden we het niet geloven. En nu nog niet.”

Bekijk meer van; malaysia airlines paul eldering mh17

Neerhalen vlucht MH17: horen we vandaag wie de verdachten zijn?

AD 19.06.2019 Komt er ooit gerechtigheid voor de passagiers van vlucht MH17? Zullen de mensen die het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoten boven Oost-Oekraïne ooit voor de rechter komen? Vandaag komt het Joint Investigation Team (JIT) op een persconferentie met nieuwe ontwikkelingen in het  strafrechtelijk onderzoek.

Wat gebeurt er vandaag precies?

Een gereconstrueerd deel van het MH17 vliegtuig. © Michael Kooren / Reuters

Het JIT, waarin Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken, informeert ’s ochtends om 10.30 uur de nabestaanden van de MH17-slachtoffers over de stand van zaken in het onderzoek naar de ramp. Om 13.00 uur volgt dan een internationale persconferentie vanuit een zalencomplex in Nieuwegein.

Ook vandaag komt het onderzoekscollectief Bellingcat met een lijvig rapport. Die burgeronderzoekers hebben zich vastgebeten in de zaak en kwamen de afgelopen jaren met meerdere onthullingen. ,,We komen met een rapport van honderd pagina’s waarin we heel gedetailleerd ingaan op de afgeluisterde telefoongesprekken van die periode.

We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben en zullen daar namen van noemen”, zei Bellingcat-oprichter Eliot Higgins eerder in gesprek met deze krant. De telefoontaps zijn afkomstig van de Oekraïense inlichtingendienst die ze na de ramp openbaar maakte.

Wat weten we al?

We weten dat vlucht MH17 onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur  op 17 juli 2014, bijna vijf jaar geleden dus, uit de lucht is geschoten bij  het Oost-Oekraïense dorp Hrabove. Bij de crash kwamen 298 mensen om: 283 passagiers en 15 bemanningsleden. 196 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit.

Het JIT heeft vastgesteld dat MH17 uit de lucht is geschoten door een BUK-raket, die afkomstig was van een installatie van de 53ste Luchtafweerbrigade van het Russische leger. De raket is volgens het JIT afgeschoten vanuit een veld ten zuiden van de plaats Snizjne. Dat gebied was op dat moment in handen van pro-Russische separatisten. Rusland ontkent betrokkenheid, in september vorig jaar meldde het Russische ministerie van Defensie dat de BUK-raket afgevuurd was door Oekraïne.

De cockpit van het toestel van de MH17 vlucht. © EPA

Wat gaat het JIT vandaag zeggen?

Het Nederlandse Openbaar Ministerie, dat een leidende rol heeft in het team, wil er nog niets over zeggen. Maar  de Oekraïense vice-minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal zei gisteren dat er zeker vier namen genoemd gaan worden van verdachten, die vier zullen ook worden aangeklaagd en vervolgd.

Ze reageerde bevestigend op de vraag of het hogere officieren van het Russische leger betreft. ,,Maar het aantal mensen dat hierbij is betrokken, zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd”, stelde  Zerkal.  Het afvuren van de BUK-raket is volgens haar ‘onmogelijk zonder toestemming van de top’. Ook zei Zerkal dat ‘er al informatie is hoe de BUK daar is gekomen, maar nog niet over wie geschoten heeft’.

Er zijn de afgelopen jaren al diverse namen van betrokkenen genoemd: niet de man die de knop indrukte, wel van hoge Russische officieren in de regio. TV-programma Nieuwsuur probeerde een paar weken geleden in de Russische plaats Koersk commentaar te vragen aan de commandant van de 53e Luchtafweerbrigade, Sergej Moetskajev.

Hij liep weg van de camera. Andere namen van betrokkenen die de afgelopen jaren zijn genoemd: Oleg Ivannikov (codenaam Oreon,  kolonel bij de Russische inlichtingendienst GRu en in 2014 aanwezig in de regio Luhansk),  Igor Girkin (ook wel Strelkov genoemd, leider van de pro-Russische rebellen in Donetsk) en generaal-majoor Sergej Doebinski (alias Khmury, stond in 2014 aan het hoofd van de inlichtingendienst van de pro-Russische rebellen in Donetsk).

Wat moeten we verwachten van een eventueel proces?

Als het uiteindelijk tot een proces komt, zal dat worden gehouden in de rechtbank bij Schiphol. De verdachten zullen worden berecht volgens het Nederlandse recht, zo is afgesproken tussen de betrokken landen. Tijdens een proces zullen ook de nabestaanden spreekrecht krijgen. Maar of er ook verdachten  aanwezig zullen zijn, is zeer de vraag.

Rusland levert in principe geen onderdanen uit.  Het proces zal dan uitdraaien op een zogeheten verstekprocedure, waarbij de verdachten niet aanwezig zijn.  Göran Sluiter, advocaat en hoogleraar Internationaal Strafrecht: ,,Een verstekprocedure is een onding.  Een vonnis in zo’n zaak is een soort tussenstand, geen eindstand. Maar het alternatief is dat je wacht tot de verdachten verschijnen. Dan laat je je eigenlijk gijzelen door de Russen.”

Evert van Zijtveld verloor zijn zoon en dochter en zijn schoonouders bij de MH17-ramp. Voor hem is vervolging belangrijker dan namen van daders.

Brokstukken op de crashplek van de Boeing 777 van Malaysia Airlines. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden zijn omgekomen. Beeld AFP

JIT maakt vandaag namen bekend van eerste verdachten voor ramp met MH17

VK 19.06.2019 Het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar vlucht MH17, maakt woensdag de namen bekend van enkele verdachten die mogelijk zullen worden vervolgd voor hun aandeel in de ramp.

Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gaat het voorlopig om vier verdachten. Ongetwijfeld heeft het JIT nog een reeks andere verdachten in het vizier.

Het wordt voor het eerst dat het JIT namen van verdachten noemt. Eerder stelde het JIT al vast dat het Maleisische toestel met een Buk-raket van Russische makelij was neergeschoten vanuit rebellengebied. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden van het vliegtuig om. Volgens het JIT is het zeker dat de Buk-installatie waarmee de raket afgevuurd afkomstig was van de 53ste luchtverdedigingsbrigade uit het Russische Koersk.

Op grond van foto’s en video’s op sociale media kon het JIT de route reconstrueren die de Buk-installatie heeft gevolgd vanuit Koersk naar de plaats van de lancering, een landbouwveld bij Pervomajske even ten zuiden van de stad Snizjne. Dat gebied was op 17 juli 2014 in handen van de separatisten.

Volgens het JIT lijdt het geen twijfel dat het steeds om dezelfde Buk-installatie gaat. Dat viel af te leiden uit een zevental specifieke kernmerken van het gevaarte, zoals beschadigingen op de zijkant en het nummer waarvan één cijfer onleesbaar was: 3×2.

Het JIT maakte vorig jaar al bekend dat het enkele tientallen figuren in het vizier had. Het ligt voor de hand dat één van hen Sergej Moetsjkajev is, de commandant van de 53ste luchtverdedigingsbrigade. Als commandant van de brigade moet hij van het transport op de hoogte zijn geweest.

Op deze anonieme foto, genomen op 17 juli 2014 in de Oekraïense plaats Makijivka en vrijgegeven door het OM en het JIT, staat het Buk-lanceersysteem dat waarschijnlijk verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17. Beeld AP

Eerder stelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid al vast dat het transport van de Buk geregeld werd door Sergej Petrovski, een voormalig officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe die zich bij de separatisten in het oosten van Oekraïne had aangesloten.

Bellingcat

Het onderzoekscollectief Bellingcat concludeerde op grond van telefoongesprekken dat Petrovski in werkelijkheid Sergej Doebinski heet. Hij maakte deel uit van een commando-eenheid die onder de GROe viel en vocht eerder in Tsjetsjenië, zoals veel andere Russen die zich bij de separatisten aansloten.

Bellingcat achterhaalde ook de identiteit van een aantal andere sleutelfiguren uit de operatie om de rebellen te voorzien van een luchtdoelraket, waarmee zij zich tegen de aanvallen van Oekraïense gevechtsvliegtuigen hoopten te verdedigen.

Daarbij gaat het onder meer om Oleg Ivannikov, die tot voor kort voor de Russische militaire inlichtingendienst werkte. Ivannikov had in de zomer van 2014 in het rebellenbolwerk Loehansk feitelijk het commando over de troepen van de pro-Russische separatisten en de Russen die aan hun kant meevochten.

Verder identificeerde Bellingcat een Russische generaal die bij de levering van de Buk betrokken was en schuilging achter de codenaam ‘Delfin’ (Dolfijn): Nikolaj Tkatsjov. Hij was twee jaar geleden nog in dienst bij de Russische strijdkrachten als hoofdinspecteur van het Centrale Militaire District van de Russische Federatie.

Ook gaf het onderzoekscollectief een reeks namen vrij van militairen van het 2de bataljon van de 53ste luchtbrigade, die de Buk-installatie begeleidden op weg naar de separatisten in Oekraïne, al publiceerde Bellingcat van hun achternamen alleen de initialen, om het onderzoek van het JIT niet in de weg te lopen.

De MH17 Recovery Mission aan het werk in het rampgebied. De cockpit is geborgen. Beeld Pierre Crom / ANP

Sleutelfiguur in dit rijtje was (naast Moetsjkajev) een zekere Dmitri T., de commandant van het 2de bataljon. Hij is vermoedelijk bij de lancering geweest of moet in ieder geval weten wie er op dat moment deel uitmaakte van de bemanning. Volgens Bellingcat is het zeer onwaarschijnlijk dat de Russen de Buk hebben overgedragen aan de separatisten, omdat voor de bediening van een dergelijk wapen een gedegen opleiding nodig is.

Bellingcat heeft ook aan de hand van berichten op de sociale media, waaronder Vkontakte (het Russische Facebook) en andere sites, tal van details kunnen achterhalen van pro-Russische separatisten die bij de operatie betrokken waren. Het onderzoekscollectief publiceert woensdag een nieuw rapport met een reeks namen van sleutelfiguren en bewijzen voor hun rol bij het neerhalen van MH17.

Ook het JIT beschikt over die informatie, maar voor het internationale onderzoeksteam ligt de lat aanzienlijk hoger als het om het bewijsmateriaal gaat. Dat moet in een rechtszaak overeind blijven. Of de verdachten ooit voor de rechter zullen komen, is de vraag. Rusland weigert zijn eigen burgers uit te leveren, zodat de verdachten hooguit bij verstek kunnen worden veroordeeld.

LEES TERUG WAT WIJ EERDER SCHREVEN OVER DE ACTIES VAN JIT EN BELLINGCAT OMTRENT DE RAMP VAN MH17

De Russische oppositiekrant Novaja Gazeta heeft documenten in handen gekregen die bevestigen dat het Russische leger betrokken was bij het transport van de Buk-installatie waarmee bijna vijf jaar geleden vlucht MH17 werd neergeschoten boven rebellengebied in Oekraïne.

Het internationaal Joint Investigation Team (JIT) presenteert woensdag in congrescenturm NBC in Nieuwegein de nieuwste bevindingen uit het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het Maleisische vliegtuig MH17, dat op 17 juli 2014 boven Oekraïens grondgebied werd neergeschoten.

Woensdag maakt het internationale onderzoeksteam JIT namen bekend van personen die betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17. Tegelijk publiceert onderzoekscollectief Bellingcat een rapport met namen van mogelijke daders. Is het toeval dat beide op dezelfde dag publiceren, of werken ze samen?

Meer over ; JIT Bellingcat conflicten, oorlog en vrede MH17 Bert Lanting

Bellingcat: ‘Russische inlichtingenofficier zette neerhalen MH17 in gang’

AD 19.06.2019 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft in kaart gebracht wie er medeverantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Zij hebben aanwijzingen dat het team van de Russische inlichtingenofficier Sergej Doebinski het neerhalen ingang heeft gezet. Echter, wie exact opdracht heeft gegeven om de Buk-raket af te vuren en wie vervolgens de raket afvuurde, is nog altijd niet met zekerheid vast te stellen, zeggen de burgeronderzoekers.

Sergej Doebinski, Russische inlichtingenofficier die in Oost-Oekraïne aanwezig om de pro-Russische rebellen te steunen. © –

Er zijn aanwijzingen dat officier Sergej Doebinski, hoofd van de militaire inlichtingendienst van de pro-Russische rebellen in de Oekraïense regio Donetsk, het bevel tot schieten gaf, maar dat is nog niet hard te maken. Bij de ramp met het toestel van Malaysia Airlines kwamen alle 298 inzittenden om het leven.

Door middel van onder meer analyse van onderschepte telefoongesprekken, zegt Bellingcat onder andere zeker te weten welke officieren op de hoogte waren van het transport van de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergeschoten, en door wie deze raket was besteld.

Het bijna honderd pagina’s tellend rapport verscheen kort voor de persconferentie van het internationale Joint Investigation Team (JIT) met de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van MH17. Het is nog niet bekend wat het JIT bekend gaat maken, mogelijk wordt er meer duidelijk over de rechtszaak tegen verdachten.

Onduidelijk blijft, ook na dit rapport, welke soldaten of rebellen precies de bemanning van de BUK-installatie vormden. Het hanteren van de installatie en lanceren van een raket vergt training. Mogelijk reisden Russische soldaten mee met de BUK-installatie, maar daar is nog geen duidelijkheid over.

Wie deed wat?

Bellingcat is dieper gedoken in door de Oekraïense veiligheidsdiensten (SBU) getapte telefoongesprekken van de mannen die mogelijk betrokken waren bij het bestellen, transporteren en afvuren van de Buk.

Het rapport meldt dat de Buk is aangevraagd door Doebinski. Hij – of iemand dicht bij hem – heeft waarschijnlijk ook toestemming gegeven om de Buk af te vuren. Volgens het onderzoekscollectief wijst alle informatie erop dat onder anderen de voormalige Russische inlichtingenofficier Igor Girkin volledig op de hoogte was van de import van de Buk-raket. Girkin kwam eerder al als verdachte in beeld, omdat een internetpagina met banden met zijn rebellengroep kort na het neerhalen van het toestel de verantwoordelijkheid voor de daad claimde.

Igor Bezler, een van de kopstukken van de pro-Russische seperatisten in het oosten van Oekräine, zag vlucht MH17 waarschijnlijk aan voor een vijandelijk toestel. Hij zei in een getapt gesprek met een ondergeschikte deze infomatie “hogerop” te melden. Mogelijk is op basis van deze informatie het bevel vuren gegeven.

Vostok Bataljon

De onderzoekers hebben ook opgeschreven hoe de verschillende verdachten  zich tot elkaar verhouden en hoe ze samenwerkten. Het was de inlichtingentak van de pro-Russische rebellen in Donetsk (onder leiding van de eerder genoemde Doebinski)  die de BUK-installatie regelden. Het Vostok Bataljon, een aparte gevechtsgroep, van diezelfde rebellen vervoerde de BUK vanaf de Russische grens naar de plek vanaf waar werd geschoten. De Bezler-groep (van Igor Bezler) spotte MH17 en gaf de locatie van het toestel door.

Deze mensen waren ten tijde van het neerhalen van MH17 actief voor de pro-Russische rebellen in Oekraïne en mogelijk op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK. © Bellingcat

‘Nieuwe namen en een rechtszaak’: vandaag meer bekend over neerhalen MH17

NOS 19.06.2019 Het is een belangrijke dag voor nabestaanden van de 298 omgekomen passagiers en bemanningsleden van vlucht MH17. Zij hopen vandaag, bijna vijf jaar na het neerhalen van het vliegtuig, te horen dat Nederland verdachten voor de rechter gaat brengen.

Het Joint Investigation Team (JIT) maakt straks meer bekend over het onderzoek naar de ramp met de MH17. De Boeing 777 van Malaysia Airlines werd in 2014 boven Oekraïne neergeschoten met een Buk-raket. Het internationale onderzoeksteam stelde vorig jaar vast dat het ging om een raket van het Russische leger.

De NOS zendt de persconferentie van het JIT vanaf 13.00 uur live uit, op NPO 1, NPO Radio 1, op NOS.nl en op onze Facebook- en YouTube-pagina’s.

Volgens Oekraïne maakt het JIT vandaag de namen van de eerste vier verdachten bekend die zullen worden vervolgd. Het JIT zelf wil dat niet bevestigen. Oekraïne maakt wel deel uit van het internationale onderzoeksteam.

Of de verdachten Russische militairen zijn, is onduidelijk. Eerder is wel vastgesteld dat de Buk-raket vanuit Rusland naar Oost-Oekraïne is gebracht, waar op dat moment zwaar werd gevochten tussen het Oekraïense leger en pro-Russische rebellen. De dag na het neerhalen van MH17 werd de raketinstallatie weer teruggebracht naar Rusland.

Het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt, kwam vorig jaar mei met een rapport over de herkomst van de Buk-raket. Deze animatie vat de conclusies samen:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Buk-raket die MH17 neerhaalde

Het JIT gaat ervan uit dat het neerhalen van MH17 een vergissing was. Mogelijk is het toestel aangezien voor een vijandelijk vliegtuig.

Hoewel al veel namen van betrokken militairen boven water zijn gehaald, is tot nu toe altijd onduidelijk gebleven wie de opdracht gaf om te schieten en wie de raket daadwerkelijk afvuurde. Volgens Oekraïne kan het JIT daarover ook nu nog geen duidelijkheid scheppen.

De MH17 bij de start op Schiphol, op 17 juli 2014. De foto is gemaakt door een amateurfotograaf ANP

Vandaag komt ook het internationale onderzoekscollectief Bellingcat met de resultaten van verder onderzoek naar MH17. De groep presenteert nieuwe namen van mensen die direct of indirect betrokken zijn bij de beschieting van MH17.

Bellingcat baseert zich onder meer op een groot aantal tapgesprekken van de Oekraïense geheime dienst die openbaar zijn gemaakt. De onderzoekers delen hun bevindingen steevast met het JIT. Dat trok de afgelopen jaren al meerdere keren dezelfde conclusies als Bellingcat.

Het rapport verschijnt vanochtend, kort voor de persconferentie in Nieuwegein van het JIT. Voor de persconferentie worden nabestaanden geïnformeerd over de nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek.

Bekijk ook;

MH17-team komt na ruim een jaar met nieuwe informatie over verdachten

NU 19.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) doet woensdagmiddag voor het eerst in ruim een jaar nieuwe mededelingen over de voortgang van het onderzoek naar de MH17-ramp. Naar verwachting noemt het team namen van verdachten die betrokken waren bij het neerhalen van het toestel in juli 2014.

De nabestaanden zullen woensdagochtend eerst worden bijgepraat, daarna zal een persconferentie worden gehouden.

Het JIT, een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, doet juridisch onderzoek naar het neerhalen van de Boeing van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Hierbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

Eerder bleek uit onderzoek van het JIT al dat het toestel is neergehaald met een buk-raket van Russische makelij. De lanceerinstallatie was afkomstig van een Russische basis bij Koersk.

Onderzoekscollectief Bellingcat publiceerde op woensdagochtend al een lijst met namen van mensen die mogelijk betrokken zijn bij het neerhalen van het vliegtuig.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Nederland overlegt al een jaar met Rusland over aansprakelijkheid

Het team heeft op basis van foto’s en video’s op sociale media gereconstrueerd welke route de installatie vanuit Koersk heeft afgelegd. Het gebied waar de raket op 17 juli 2014 werd afgeschoten, was op dat moment in handen van Russische separatisten.

Nederland en Australië stelden Rusland in mei 2018 aansprakelijk voor een aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het land ontkent betrokkenheid. Maar sindsdien worden achter de schermen wel diplomatieke gesprekken gevoerd.

Hoe en door wie werd MH17 neergeschoten

‘Ook bij verstek is veroordeling van groot belang’

Strafrechtdeskundige Marieke de Hoon van de Vrije Universiteit denkt niet dat het JIT met harde beschuldigingen komt als het team geen hard bewijs voor betrokkenheid van bepaalde personen heeft gevonden.

“Ook als Rusland verdachten niet uitlevert, is het van grote betekenis als in Nederland een onafhankelijke rechter oordeelt dat het bewijs standhoudt”, legt ze uit in de NU.nl-podcast Dit wordt het nieuws. “Dat is niet alleen belangrijk voor de nabestaanden, maar ook voor de staatsaansprakelijkheid van Rusland waar nu over wordt gepraat.”

Zie ook: ‘Aanwijzen verdachten MH17 betekent nieuwe fase in onderzoek’

Belangrijke vraag is de intentie van de verdachten

In een mogelijke rechtszaak is de vraag ook wat de intentie van mogelijke verdachten is geweest, legt De Hoon uit. “Het lijkt een fout te zijn geweest; mogelijk dacht het peloton dat het een Oekraïens vliegtuig was. Maar een militair heeft wel de verplichting om – voordat hij een raket afvuurt – een doelwit goed te identificeren. Als je een buk-raket de lucht inschiet zonder over de juiste gegevens over de identiteit van een toestel te beschikken, dan neem je bewust het risico een burgertoestel neer te halen.”

Rusland is volgens internationale regels verplicht mee te werken aan het internationale onderzoek. Maar tegelijkertijd staat in de Russische grondwet dat het land zijn onderdanen niet voor strafonderzoeken mag uitleveren aan andere landen. In dat geval zou een Russische verdachte in Nederland bij verstek door een rechtbank kunnen worden veroordeeld.

“Die persoon is dan wel veroordeeld”, schetst De Hoon. “Dit betekent dat de bewegingsvrijheid van zo iemand enorm wordt beperkt. Zodra hij naar het buitenland gaat, kan Nederland het land waar hij heengaat vragen om uitlevering. Zo’n persoon wordt heel erg afhankelijk van de gunst van het Russische regime en dat kan in de loop van de jaren nog weleens veranderen.”

Lees meer over: MH17 Binnenland

Eliot Higgins (m) van open source onderzoeksorganisatie Bellingcat tijdens een persconferentie over bevindingen in het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. Beeld ANP

Hoe Bellingcat en het OM elkaar aanvullen in het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17

VK 18.06.2019 Woensdag maakt het internationale onderzoeksteam JIT namen bekend van personen die betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17. Tegelijk publiceerde onderzoekscollectief Bellingcat een rapport met namen van mogelijke daders. Is het toeval dat beide op dezelfde dag publiceren, of werken ze samen?

September 2014, amper twee maanden na de ramp met MH17. Het internationale onderzoeksteam JIT tempert alvast de verwachtingen: het onderzoek naar MH17 zal een kwestie van de ‘lange adem’ worden. Tien officieren van justitie en honderd rechercheurs beginnen aan een monsterklus.

Er zijn honderden filmpjes en 20 duizend foto’s naar het JIT verzonden en de rechercheurs gaan alles op bruikbaarheid toetsen. Het OM destijds: ‘Het is veel werk om steeds opnieuw te bepalen wat de waarde is van wat op internet wordt gepubliceerd en of het als bewijs kan dienen.’

Bellingcat is dan al een stuk verder. Een paar dagen daarvoor publiceert het onderzoekscollectief een eerste verhaal over MH17: de BUK-raket waarmee het toestel is neergeschoten, is afkomstig uit Rusland. Fragmenten uit camerabeelden van passerende automobilisten hebben de route van het BUK-transport vanuit Rusland naar Oekraïne vastgelegd. Bellingcat heeft die beelden geanalyseerd en getoetst.

In deze beide aankondigingen schuilt het verschil tussen het onderzoeksteam en de vrije burgerjournalisten van Bellingcat: de één werkt formeel, minutieus en gericht op het onderbouwen van bewijs. De ander heeft alleen de beschikking over openbare bronnen en werkt doelmatiger en sneller.

Dat is in het begin even schrikken voor het onderzoeksteam. ‘Oei, wat gebeurt hier. We zijn gewend dat wij meer weten dan de buitenwereld en dat we in relatieve rust ons onderzoek kunnen doen’, zegt Wilbert Paulissen, hoofd Nationale Recherche, over de ervaring met Bellingcat in de documentaire Bellingcat – Truth in a Post-Truth World. ‘Nu waren er onderzoekers die al vrij snel met een mogelijk scenario kwamen.’

Scenario’s uitsluiten

Dat blijft jarenlang de verhouding: Bellingcat is sneller en vluchtiger. Het JIT presenteert bevindingen als die ondubbelzinnig geverifieerd zijn en als alternatieve scenario’s uitgesloten kunnen worden. Een half jaar na het eerste rapport komt Bellingcat met meer achtergronden over de BUK en de betrokkenheid van de 53ste brigade van het Russische leger bij het transport ervan.

Een conclusie die pas drie jaar later door het JIT wordt bevestigd. Bellingcatonderzoeker Daniel Romein: ‘Zij moeten op een formelere wijze te werk gaan en kunnen niet zomaar in het wilde weg naar sociale mediaprofielen gaan zoeken. Dat verklaart waarom wij soms tot bepaalde zoekresultaten komen, waar zij door privacywetgeving lastiger bij kunnen.’

De methode-Bellingcat inspireert de onderzoekers ook. Paulissen in de documentaire: ‘We moeten zelf ook dat internet op en wat zij brengen daar moeten we serieus naar kijken.’ Het onderzoeksteam slaat in de eerste weken 350 miljoen webpagina’s op vol foto’s en video’s uit Oost-Oekraïne. Het gaat blogs, tweets en fora doorzoeken.

Precies datgene waar Bellingcat zo sterk in is. En in zekere zin vullen ze elkaar ook aan. Als het JIT in 2016 geluidsopnamen publiceert van twee Russische betrokkenen, weet Bellingcat met andere media een van hen te identificeren als een hooggeplaatste medewerker van de Russische militaire inlichtingendienst.

Hierin zit ook het verschil in werkwijze. Bellingcat werkt gericht, op zoek naar bevestiging. Het JIT werkt ongerichter: het verzamelt zo veel mogelijk bewijs en gaat daarin zoeken naar patronen en bruikbare aanwijzingen. Bovendien moeten de bevindingen van het JIT standhouden in een rechtszaal, dus voorzien zijn van steekhoudend ondersteunend bewijs. Een foto van het BUK-transport die door een automobilist gemaakt is, kan gemanipuleerd zijn.

Het JIT moet de originele beelden opvragen, eventueel voorzien van een getuigenverklaring. Romein: ‘Het JIT zal zeker beschikken over veel meer bewijsstukken, zoals getuigenverklaringen en foto’s en video’s, die nooit online zijn verschenen. Wellicht juist door de grote hoeveelheid aan materiaal die zij hebben, kost het ook veel meer tijd om daarin te zoeken.’

Opvallend is dat ze weleens gelijktijdig publiceren. Dat betekent niet dat ze het werk op elkaar afstemmen, zeggen beide resoluut. Een woordvoerder van het OM: ‘We stemmen niets af met Bellingcat. Zij leveren ons soms informatie maar ze beslissen zelf wanneer ze hun eigen rapporten publiceren.’ Romein: ‘Er is echt geen sprake van samenwerking.’

De verhouding is eerder ongelijk: Bellingcat geeft, het JIT neemt. Romein: ‘We hebben zo nu en dan contact, zeker als we nieuwe zoekresultaten hebben. Het blijft echter altijd vrij formeel: zij stellen veel vragen aan ons, maar wij hebben geleerd zelf geen vragen te stellen. Ze hebben duidelijk gemaakt daar geen antwoord op te geven in het kader van het strafrechtelijk onderzoek.’

Dat beide woensdag publiceren heeft te maken met de nabestaanden. Het onderzoek van Bellingcat was al eerder klaar, maar toen de organisatie begreep dat het JIT met namen en aanklachten zou komen, besloot het te wachten totdat ook de nabestaanden geïnformeerd zouden zijn.

Aanklachten

Het Joint Investigation Team (JIT) maakt woensdag vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal tegen lokale media gezegd. ’De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten,’ aldus Zerkal tegen Interfax-Ukraine. Het JIT houdt woensdag om 13.00 uur een persconferentie. Voorafgaand worden nabestaanden ingelicht.

LEES MEER;

De Nederlander die vanuit huis het MH17-gebied uitkamde

Een Nederlander stond aan de basis van het nieuwe rapport over de MH17-ramp van het onderzoeksteam Bellingcat. Hij vertelt over zijn speurtocht op internet. ‘Ik wilde weten wie het had gedaan.’

Daders neerhalen MH17 komen langzaam maar zeker in het vizier

Uiterst voorzichtig, en daardoor met een slakkengangetje, tracht het internationale onderzoeksteam JIT de zaak rond te krijgen tegen de daders van het neerhalen van vlucht MH17. Maar voortgang is er zeker. ‘Het net begint zich te sluiten.’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17: ‘We zullen niet rusten tot de daders zijn gepakt’

Nederland en Australië eisen dat Rusland verantwoordelijkheid neemt voor de ramp met vlucht MH17. Voor de twee landen staat nu ‘onomstotelijk vast’ dat er een directe link is tussen het Russische leger en de BUK-raket waarmee het passagiersvliegtuig bijna vier jaar geleden werd neergeschoten.

Meer over; JIT Bellingcat MH17 economische sector economie, business en financiën misdaad, recht en justitie Huib Modderkolk

Onderdeel van de Buk-raket die MH17 neerhaalde ANP

Oekraïne: onderzoeksteam maakt morgen namen vier MH17-verdachten bekend

NOS 18.06.2019 Er zullen morgen op de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) vier namen bekendgemaakt worden van personen die verantwoordelijk zouden zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat heeft de Oekraïense onderminister van Buitenlandse Zaken, Olena Zerkal, gezegd tegen persbureau Interfax.

“De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten”, aldus Zerkal over de persconferentie in Nieuwegein van het internationale onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. Eerst gaat justitie bekijken of er een zaak tegen de vier komt. Als die er komt, zal die vervolgens dienen bij de rechtbank op Schiphol.

Volgens Zerkal zijn de vier verdachten nog maar het begin. “Het aantal mensen dat hierbij betrokken is, is veel groter”. Tegenover RTL Nieuws zegt Aleksandr Borodaj, die ten tijde van de MH17-ramp leider was van de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne, zich “absoluut geen zorgen” te maken over een mogelijke rechtszaak. “Ik voel me niet verantwoordelijk”, zegt hij.

Het JIT laat weten niet op de uitspraken van de Oekraïense onderminister te willen reageren. Vrijdag kondigde het onderzoeksteam de persconferentie aan vanwege “ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek”. Kort voor de persconferentie worden nabestaanden ingelicht.

Buk-raket

Het JIT werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

De onderzoekers concludeerden eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket. Verder komt Bellingcat zelf morgen nog met nieuwe bevindingen uit het eigen MH17-onderzoek.

Bekijk ook;

Onderzoekscollectief Bellingcat korte tijd geblokkeerd op YouTube 

Op zoek naar de Russische brigade die de Buk leverde 

‘Onderzoeksteam maakt woensdag bekend wie achter neerhalen MH17 zat’

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Ⓒ REUTERS

’Onderzoeksteam maakt namen vier verdachten MH17 bekend’

Telegraaf 18.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, maakt woensdag vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gezegd tegen lokale media.

„De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten”, zei ze tegen Interfax-Ukraine. Justitie gaat vervolgens bekijken of er een zaak tegen de vier komt die dan zal dienen bij de rechtbank op Schiphol. Volgens Zerkal gaat het om een topje van de ijsberg. „Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd.”

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

‘Vier namen verdachten MH17 morgen vrijgegeven’

AD 18.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, maakt morgen vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense vice-minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gezegd tegen persbureau Interfax.

,,De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten’’, zei ze tegen Interfax-Ukraine. Justitie gaat vervolgens bekijken of er een zaak tegen de vier komt. Deze zal dienen bij de rechtbank op Schiphol.

Volgens Zerkal gaat het om een topje van de ijsberg. ,,Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd.” Zerkal reageerde bevestigend op de vraag of het hogere officieren van het Russische leger betreft. Ze legde uit dat het afvuren van de luchtafweerraketsysteem ‘onmogelijk is zonder toestemming van de top’.  Ook zei Zerkal dat ‘er al informatie is hoe de BUK daar is gekomen, maar nog niet over wie geschoten heeft’.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger. Die BUK-installatie zou in Oost-Oekraïne zijn geweest om de pro-Russische rebellen daar te helpen.

Wie zijn de verdachten?

Het JIT kondigde eerder een persconferentie voor morgen aan. Voorafgaand worden nabestaanden ingelicht. Het Nederlandse Openbaar Ministerie, dat een leidende rol in het JIT heeft, wil voorafgaand aan de persconferentie nog niet zeggen of het inderdaad namen van verdachten gaat noemen. Ook Oekraïne maakt onderdeel uit van het JIT en heeft dus kennis van de inhoud van de persconferentie van morgen.

De onderzoekers melden eerder al dat ze zo’n honderd mensen in beeld hadden die mogelijk betrokken waren bij de aanslag. Het onderzoekscolleftief Bellingcat noemde eerder twee specifieke namen:  de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GRu en kolonel-generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov.

Ivannikov, codenaam Oreon, zou ten tijde van het neerhalen van MH17  de baas zijn geweest in de rebellen-regio Luhansk en daardoor geweten hebben van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied. Op een door de Oekraïnse veiligheidsdienst afgeluisterd telefoongesprek zegt hij een paar dagen voor de ramp : ,We hebben een BUK, we schieten ze naar de hel.” Daarmee doelde hij toen waarschijnlijk op de bedoeling een Oekraïens militair toestel neer te halen. Tkastjov , codenaam Delfin, is ook te horen in afgeluisterde gesprekken. Zijn rol is nog niet duidelijk.

53e Luchtafweerbrigade

Het JIT stelde eerder al vast dat de BUK-raket toebehoorde aan de 53e  Luchtafweerbrigade. Een deel van die brigade zou vanuit hun basiskamp Koersk naar Oekraïne zijn gereisd om de pro-Russische rebellen te helpen. Nieuwsuur  probeerde de commandant van de 53e brigade, Sergej Moetskajev, enkele weken geleden vragen te stellen over MH17. De commandant liep daarop weg. Mogelijk houdt het JIT ook hem verantwoordelijk: als commandant van de brigade zou hij op de hoogte moeten zijn van waar de BUK-installatie was.

Olena Zerkal. © REUTERS

Een Oekraïnse legerofficier, die overliep naar de pro-Russische rebellen maar nu terecht staat in Kiev, noemt tegen Nieuwsuur nog twee andere namen: generaal-majoor Sergej Doebinski en diens adjunct Oleg Poelatov. Zij zouden leiding hebben gegeven aan een speciale veiligheidsdienst in het gebied die in 2014 is opgericht.

Onderzoeksteam maakt namen 4 verdachten MH17 bekend

MSN 18.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, maakt woensdag vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gezegd tegen lokale media.

„De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten”, zei ze tegen Interfax-Ukraine. Justitie gaat vervolgens bekijken of er een zaak tegen de vier komt die dan zal dienen bij de rechtbank op Schiphol. Volgens Zerkal gaat het om een topje van de ijsberg. „Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd.”

Het JIT kondigde eerder een persconferentie voor woensdag aan. Voorafgaand worden nabestaanden ingelicht.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Grapperhaus: ramp MH17 ’pikken wij niet’

Telegraaf 14.06.2019 Als het internationale onderzoeksteam JIT woensdag inderdaad verdachten aanwijst van het neerhalen van vlucht MH17, dan is dat „heel belangrijk.” Dat je mensen bestraft voor misdaden „hoort bij een goed werkende samenleving”, zegt minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Het zogeheten Joint Investigation Team presenteert volgende week de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek naar het drama, dat 298 mensen het leven kostte. Mogelijk maakt het onderzoeksteam dan namen bekend van mensen die het voor de ramp verantwoordelijk houdt, maar Grapperhaus wil dat niet bevestigen. Eerder concludeerde het JIT al dat het passagiersvliegtuig is neergehaald met een Buk-raket van het Russische leger.

Bekijk ook:

Brief aan nabestaanden over ’nieuwe ontwikkelingen’ MH17 

Het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp. Ⓒ Hollandse Hoogte / HH poolfoto

Onacceptabel

De maatschappij „moet laten zien: dit pikken we niet”, stelt een aangedane Grapperhaus. „Zeker als het gebeurt op zo’n verschrikkelijke manier.”

Het JIT liet eerder weten dat berechting van de daders waarschijnlijk binnen vijf jaar na de ramp zou kunnen beginnen. Het is 17 juli vijf jaar geleden dat de MH17 in Oost-Oekraïne neerstortte.

Ook onderzoekscollectief Bellingcat kondigt aan volgende week nieuwe namen te noemen van betrokkenen bij de ramp, schrijft het AD. Het zou gaan om mensen van wie telefoongesprekken zijn afgeluisterd ten tijde van de raketaanslag.

„We komen met een rapport van honderd pagina’s waarin we heel gedetailleerd ingaan op de afgeluisterde telefoongesprekken van die periode. We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben en zullen daar namen van noemen”, aldus Bellingcat-oprichter Eliot Higgins.

Bekijk ook: 

298 lege stoelen voor ambassade Rusland 

Bekijk ook: 

FvD-kandidaat voorzitter senaat: ’Oekraïners kunnen MH17 hebben neergehaald’ 

Bekijk ook: 

Pompeo: Rusland moet verantwoording afleggen voor MH17 

Bekijk ook: 

 Nabestaanden MH17 woedend op premier Maleisië 

Bekijk meer van; mh17 joint investigation team (jit) ministerie van justitie en veiligheid ferdinand grapperhaus

‘Nabestaanden MH17 helemaal klaar met gekonkel’ –  Video

Telegraaf 14.06.2019 Aanstaande woensdag komt het internationale onderzoeksteam naar de MH17 met nieuws naar buiten. Volgens verslaggever Paul Eldering is rechtvaardigheid voor de nabestaanden een stap dichterbij.

Bekijk meer van; paul eldering mh17 video’s binnenland nieuws

‘Behoefte aan rechtszaak MH17 onder nabestaanden is heel groot’

AD 14.06.2019 Nabestaanden van de MH17-ramp zijn voorzichtig positief over een mogelijke doorbraak in het strafrechtelijk onderzoek. Ze hebben grote hoop dat het Joint Investigation Team (JIT) woensdag aankondigt dat de daders bekend zijn en de weg vrij is voor vervolging.

De nabestaanden worden volgende week op een besloten bijeenkomst in Nieuwegein door het internationale onderzoeksteam geïnformeerd over ‘ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek’. Volgens RTL Nieuws zal het JIT dan bekend maken dat justitie enkele verdachten gaat vervolgen.

De stichting Vliegramp MH17 wacht de bijeenkomst woensdag af en gaat niet mee in speculaties. ,,Maar het zou een logische stap kúnnen zijn’’, zegt voorzitter Piet Ploeg. ,,Onder nabestaanden is de behoefte aan de volgende stap in het proces heel groot. Het is vooral belangrijk dat het JIT met duidelijkheid komt, gezien alle desinformatie.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Voortdurende ontkenning

We wachten er al vijf jaar op. Het idee dat er íets gaat gebeuren, zou al geruststel­lend zijn. Liever vandaag nog dan morgen, Silène Frederiksz, nabestaande MH17-ramp.

Nabestaanden worden overspoeld met speculaties. Onlangs trok de premier van Maleisië de betrokkenheid van Rusland in twijfel. Ook Rusland weigert medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek. Ploeg: ,,De voortdurende ontkenning door Rusland doet nog het meeste pijn.

Dan is het goed als een rechtbank daarover een oordeel kan vellen. Als er een vervolgingsbesluit is genomen, dan zal het nog wel lang duren voor een proces daadwerkelijk van start gaat. Ik bewonder het engelengeduld van nabestaanden.’’

Silène Frederiksz is alle speculaties inmiddels wel gewend. ,,Je moet je hoofd koel houden’’, zegt de Rotterdamse. ,,Ik vertrouw volledig op het JIT. Ik hoop en verwacht ook wel dat ze namen bekend gaan maken en dat ze een begin kunnen maken met de rechtszaak. We wachten er al vijf jaar op. Dat is lang. Het idee dat er íets gaat gebeuren, zou al geruststellend zijn. Liever vandaag nog dan morgen.’’

Die hoop heeft ook Evert van Zijtveld, die zijn twee kinderen verloor bij de ramp. ,,Ik ga ervan uit dat ze allang weten wie bij deze moordpartij betrokken is. Ik verwacht dat ze nu gaan zeggen dat ze de volgende fase ingaan en voldoende bewijzen hebben voor de start van een strafrechtelijk proces. Als ze nu niet met zoiets tastbaars komen, wordt het vertrouwen van nabestaanden verder ondermijnd.’’

Vader MH17-slachtoffer over nieuwe ontwikkelingen: ‘Idee dat het groot nieuws wordt’

OmroepWest 14.06.2019 Er zijn nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Het internationale onderzoeksteam JIT presenteert woensdag nieuwe bevindingen in Nieuwegein. Dat is vrijdag aan de nabestaanden gemeld. ‘Hopelijk wordt ons wachten beloond’, zegt nabestaande Hans de Borst uit Monster.

De Borst verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de vliegtuigcrash in 2014. Ook Hans ontving vandaag het bericht per mail. ‘Daarin stond dat ik was uitgenodigd voor een besloten bijeenkomst in Nieuwegein, waar die nieuwe ontwikkelingen worden gepresenteerd.’

Naar wat de nieuwe ontwikkelingen zijn, kan hij alleen nog maar gissen. ‘Misschien is het wel de aankondiging dat er een rechtszaak gestart wordt? Of dat ze concrete daders op het oog hebben? Ik heb wel het idee dat het groot nieuws wordt. Anders zouden ze dit op deze manier niet aankondigen.’

Dagelijks bezig met het verlies

Hans vindt het niet lastig om die mail te ontvangen. ‘Ik ben toch dagelijks bezig met het verlies van Elsemiek. Afgelopen woensdag legden we nog stoelen neer bij de Russische ambassade in Den Haag.’ Met die actie protesteerden de nabestaanden tegen de opstelling van Rusland, dat volgens hen geen openheid van zaken wil geven over de betrokkenheid van het land.

Hans: ‘Nu is het wachten op de bevindingen. We wachten al zo lang. Hopelijk wordt ons wachten beloond. Maar anders wacht ik nog wel tien jaar. Als de waarheid maar boven tafel komt.’

Rusland officieel aansprakelijk gesteld

JIT is een samenwerkingsverband tussen Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het team doet juridisch onderzoek naar het neerhalen van de Boeing van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Eerder bleek al dat de lanceerinstallatie afkomstig was van een Russische basis bij Koersk.

Nederland stelt Rusland sinds vorig jaar officieel aansprakelijk voor het uit de lucht schieten van het vliegtuig boven Oekraïne. Bij die ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur. Rusland ontkent alle betrokkenheid.

Meer over dit onderwerp: HANS DE BORST MH17

‘Onderzoeksteam maakt woensdag bekend wie achter neerhalen MH17 zat’

NOS 14.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT), het internationale onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, geeft woensdag een persconferentie. De aanleiding zijn ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek. Meer wil het Openbaar Ministerie er nog niet over kwijt.

Naar verwachting maakt het JIT bekend wie verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel. Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket.

Voorafgaand aan de persconferentie worden nabestaanden ingelicht. Die bijeenkomst is besloten. “Ik ga ervan uit dat er belangrijke nieuwe bevindingen zijn”, zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. “Er zit kennelijk voortgang in het onderzoek.”

Vervolging

Ploeg hoopt dat het JIT woensdag aankondigt dat er verdachten vervolgd gaan worden. “Dat is de opmaat naar een rechtszaak. Maar ik ga nu uit van een tussenrapportage, in de aanloop naar een beslissing over vervolging.”

De onderzoekers van Bellingcat komen woensdag ook met nieuwe informatie over MH17. De groep heeft een rapport van honderd pagina’s opgesteld en stelt vrijwel alle namen van direct betrokkenen te hebben achterhaald. Deze informatie is ook gedeeld met het JIT, zegt de oprichter van Bellingcat tegen het AD.

Russische brigade

Het JIT is een internationaal justitieel onderzoeksteam van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Het JIT concludeerde eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Bekijk ook;

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

Nederland en Australië spraken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Oppositiekrant: documenten bevestigen Russische betrokkenheid MH17-ramp

Blok wil opheldering over MH17-uitspraken premier Maleisië

Doorbraak in onderzoek naar MH17-ramp

AD 14.06.2019 Er lijkt een doorbraak te komen in de MH17-zaak. Onderzoekscollectief Bellingcat zegt volgende week nieuwe namen van betrokkenen bij de aanslag te onthullen. Het Openbaar Ministerie maakt bekend verdachten te gaan vervolgen, meldt RTL Nieuws.

Onderzoekscollectief Bellingcat kondigt aan volgende week nieuwe namen te noemen van betrokkenen bij het neerhalen van vlucht MH17. Het gaat om mensen van wie telefoongesprekken zijn afgeluisterd ten tijde van de raketaanslag. Dat bevestigt Bellingcat-oprichter Eliot Higgins..

Lees ook;

Lees meer

We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben, aldus Eliot Higgins, Bellingcat .

,,We komen met een rapport van honderd pagina’s waarin we heel gedetailleerd ingaan op de afgeluisterde telefoongesprekken van die periode. We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben en zullen daar namen van noemen”, zegt Higgins in gesprek met deze site.

Bellingcat heeft de gegevens ‘al een tijd geleden’ gedeeld met het JIT, het Joint Investigation Team dat de vervolging van MH17 voorbereidt. ,,We willen hun onderzoek natuurlijk niet voor de voeten lopen en zouden niet willen dat er na de publicatie van ons onderzoek informatie offline wordt gehaald voordat het JIT dat heeft gezien.” Het JIT bevestigt informatie van Bellingcat te hebben ontvangen.

Ook persconferentie van JIT

Het wordt sowieso een week van de waarheid voor MH17, want ook het JIT komt aanstaande woensdag met een persconferentie, zo meldde het Nederlandse Openbaar ministerie eerder vandaag. Daar zal het JIT aankondigen enkele verdachten te zullen vervolgen, meldt RTL Nieuws op basis van anonieme bronnen.  De verwachting is ook dat namen van verdachten zullen worden genoemd.

53e Russische brigade

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zou zich volgens bronnen voorbereiden op de nieuwe onthullingen. Elke stap in het MH17-proces heeft diplomatieke consequenties voor de relatie met Rusland, dat betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 nog steeds met klem weerspreekt. Eerder maakte het JIT al bekend dat de gebruikte BUK-lanceerinstallatie afkomstig was van de 53ste Brigade van het Russische leger uit Koersk.

Bellingcat deed al veel onderzoek naar de aanslag op het vliegtuig. In mei vorig jaar noemden de burgeronderzoekers al twee namen van direct betrokkenen. Onder meer die van de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GRu, hij was toen de hoogste militair in de regio. Ook toen kwam het JIT pal voor die onthulling met een persconferentie.

Een wrakstuk van MH17 in Oekraïne. © EPA

Brief aan nabestaanden over ’nieuwe ontwikkelingen’ MH17

Telegraaf 14.06.2019 Nabestaanden van de vliegramp met vlucht MH17 hebben te horen gekregen dat er ’nieuwe ontwikkelingen’ in het strafrechtelijk onderzoek zijn. Dat staat in een brief ondertekend door hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke.

Woensdag worden de bevindingen gepresenteerd. ,,Graag hadden wij deze uitnodiging eerder verstuurd om u de tijd te geven om voorbereidingen te treffen’’, staat volgens het AD in de brief. Westerbeke, coördinator van het Joint Investigation Team (JIT), wijst op het belang van geheimhouding.

’s Ochtends zullen de nabestaanden worden geïnformeerd over de nieuwe ontwikkelingen in Nieuwegein. Later die dag zullen de media worden ingelicht.

Bekijk meer van; mh17

Nabestaanden krijgen brief: ‘Nieuwe ontwikkelingen’ vlucht MH17

AD 14.06.2019 Er zijn nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. Het internationale onderzoeksteam zal die woensdag presenteren. Dat schrijft hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke vanochtend in een brief aan de nabestaanden.

,,Graag hadden wij  deze uitnodiging eerder verstuurd om u de tijd te geven om voorbereidingen te treffen’’, schrijft Fred Westerbeke, coördinator van het Joint Investigation Team (JIT). ,,Vanwege de fase waarin het strafrechtelijk onderzoek zich thans bevindt en het belang van geheimhouding hebben we besloten dit pas nu te doen.’’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de brief staat niet welke nieuwe ontwikkelingen er zijn. De nabestaanden worden woensdagochtend tijdens een besloten bijeenkomst in Nieuwegein geïnformeerd. In de middag krijgt de (internationale) pers een presentatie.

In het Joint Investigation Team werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Ze hebben als doel om te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren. Ook willen ze de verdachten voor de rechter brengen.

Documenten

De Russische onderzoeksjournalist Pavel Kanygin volgt al vijf jaar lang zeer gedreven het proces rond de aanslag op vlucht MH17. Vorige week publiceerde hij in zijn krant Novaja Gazeta nieuwe documenten over Russische betrokkenheid bij de ramp.

De rampvlucht van Malaysia Airlines is dit jaar vijf jaar geleden. Er kwamen 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Niemand overleefde de ramp.

Het vliegtuig werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Sinds de ramp wordt er volop onderzoek gedaan naar de daders. Eerder maakte het JIT al kenbaar dat de Buk-raket inderdaad van Russische komaf was en dat hij afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk. Dat wordt door de Russen ontkend.

Is over de MH17-ramp alles gezegd en geschreven? BNNVARA maakte vijf portretten van jongeren die ‘het leven vierden’ maar voortijdig hun dood vonden in Oekraïne. 

‘Nieuwe ontwikkelingen’ in onderzoek naar vlucht MH17

MSN 14.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17 maakt bekend dat er ‘nieuwe ontwikkelingen’ zijn in het strafrechtelijk onderzoek. Dat blijkt uit een mail die naar de nabestaanden is verstuurd.

Het JIT maakt aanstaande woensdag bekend om welke nieuwe ontwikkelingen het gaat. Eerst worden nabestaanden ingelicht. Om 13.00 uur wordt de internationale pers op de hoogte gebracht.

In het Joint Investigation Team werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren en de verdachten voor de rechter te brengen.

196 Nederlanders kwamen om

Een vliegtuig van Malaysia Airlines, vlucht MH17, werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Bij de vorige presentatie door het JIT werd bekendgemaakt dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk. Moskou blijft ontkennen en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

juni 14, 2019 Posted by | aanslag, BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, Rusland, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Dick Schoof onder druk

Voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof heeft invloed uitgeoefend op een onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de overheid na de MH17-ramp, zo melden RTL Nieuws en GeenStijl vrijdagochtend op basis van documenten van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

AD 11.06.2019

AD 05.03.2019

AD 09.02.2019

Documenten zijn door GeenStijl opgevraagd middels de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

Het onderzoek werd door Universiteit Twente uitgevoerd, onder toezicht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC). De onderzoekers keken naar de rol van de overheid na de ramp. De NCTV had daarin een grote rol. De organisatie was verantwoordelijk voor de crisisbeheersing en het afstemmen met alle betrokken overheidsorganisaties.

Schoof stond destijds aan het hoofd van de NCTV en is inmiddels directeur van inlichtingendienst AIVD.

Uit het kritische rapport bleek dat de NCTV te veel intern gericht was en te weinig focus op samenwerking had. Hierdoor ontstonden volgens de onderzoekers onnodige problemen, zoals het te laat krijgen van passagierslijsten.

Telegraaf 08.02.2019

De nationaal coördinator zelf, Dick Schoof, tegenwoordig de baas van geheime dienst AIVD, speelde een hoofdrol. Hij kwam persoonlijk met suggesties voor leden van de begeleidingscommissie. Die werden afgewezen als ‘te politiek’. Ook eiste Schoof, terwijl het onderzoek al liep, dat er meer aandacht en begrip zou komen voor de ‘operationele inzet’ tijdens de crisisbeheersing.

Ook dit werd door WODC en de Universiteit Twente afgewezen; dit mocht er niet ‘ingefrommeld’ worden: “Voet bij stuk houden.” Wel wordt de suggestie overgenomen om meer aandacht te hebben voor ‘de internationale politieke dynamiek’.

AD 15.02.2019

“Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.”

Ook de hoofdconclusie, dat de ‘crisisbeheersingsorganisatie’ onder leiding van de NCTV ‘slecht’ functioneerde, werd gewijzigd. Dit gebeurde nadat het WODC contact had met functionarissen van de NCTV, waarmee ‘informeel frequent en constructief’ overleg was. De onderzoekers kregen te horen dat hun conceptconclusies ‘te zwaar en te negatief’ waren: “Overweeg om de woordkeus te nuanceren.”

Heel ander beeld

Toen die hoofdconclusies waren herschreven, liet het WODC informeel aan de NCTV weten: “Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.” In interne correspondentie stelde het WODC dat door die aanpassingen bovendien ‘een heel ander beeld’ zou blijven hangen.

De NCTV vroeg inzage in de eindversie van de conclusies. Informeel werd die eindversie wel doorgestuurd, maar met de boodschap van het WODC dat de NCTV beter geen detailkritiek kon leveren. “Dat kan het beeld geven dat je je als NCTV’er te veel bemoeit met het cruciale conclusiehoofdstuk.”

“De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.”

In het eindrapport van de Universiteit Twente [.pdf] blijkt niets van de heimelijke beïnvloeding. Daar staat alleen dat in opdracht van de NCTV drie woorden zijn geschrapt die ‘staatsgeheim’ zijn.

‘Tijdschema leidt tot haastwerk’

Uit de nu openbaar gemaakte documenten blijkt dat de onderzoekers zelf ook vroegen om afstemming met de NCTV. De Universiteit Twente kreeg geen inzage in de notulen van de ministerraad, en vroeg het WODC om te bekijken of de beschrijving klopte van wat achter de schermen gebeurde. “Ik vind dit echt het minimale detailniveau dat nodig is om op een verantwoorde manier te kunnen rapporteren”, en: “Wij hebben ook afgesproken dat je in dit stadium zou sonderen hoe deze beschrijving valt bij NCTV.”

Uit de deels zwart gemaakte documenten blijkt dat voormalig NCTV Dick Schoof een hoofdrol speelde in de sturing. Regelmatig staat in de stukken: “Dick vindt.” En: “Dick heeft gesproken.” Zo wilde Schoof dat het onderzoek openbaar zou worden vóórdat het MH17-onderzoek van de Onderzoeksraad werd besproken in de Tweede Kamer, zodat het zou ondersneeuwen in politieke en publicitaire aandacht. “De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.” Ook het WODC is tegen: “Het tijdschema van NCTV/Dick leidt tot haastwerk.”

Reactie

Minister Dekker heeft er begrip voor dat Dick Schoof zich als coördinator Terrorismebestrijding in 2015 actief heeft bemoeid met een onderzoek naar de nationale crisisbeheersing na de ramp met de MH17. Schoof vond een aantal conclusies “te zwaar” en “te negatief” en liet die herschrijven.

Hij wijst erop dat de scheidslijn tussen het onafhankelijke onderzoeksinstituut WODC en het ministerie destijds niet zo duidelijk was. Naar aanleiding van berichten van een klokkenluider over ongewenste beïnvloeding vanuit het ministerie op onderzoeken, zijn er inmiddels maatregelen genomen om “oneigenlijke beïnvloeding” in de toekomst te voorkomen.

Ambtenaren zijn de schuld

Niet topambtenaar Dick Schoof,  maar ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben zich bemoeid met ‘teksten’ van een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar de MH17. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vanmiddag gezegd in de Tweede Kamer.

Slechts redactio­neel is er een aantal passages aangepast, aldus Minister Grapperhaus.

Vorige week kwam Dick Schoof in opspraak, omdat hij zich in zijn vorige baan als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bleek te hebben bemoeid met een onafhankelijk onderzoek naar de afwikkeling van de aanslag op de MH17.

Die studie werd uitbesteed aan de Universiteit Twente om het zo onafhankelijk te houden, maar Schoof kon toch niet nalaten zich erin te mengen. Zo stuurde Schoof op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide hij zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum. Ook liet hij vlak voor het verschijnen weten dat hij het absoluut niet eens was met de eindconclusies en weigerde hij de onderzoekers zelfs te ontvangen.

Toonzetting

Volgens Grapperhaus heeft hij ‘geen aanwijzingen’ dat de slotconclusies van het onderzoek ‘zijn aangepast’. Wel zegt hij: ,,Slechts redactioneel is er een aantal passages aangepast.’’

Het ging volgens hem om ‘de toonzetting’. Maar volgens de minister was dat op aangeven van het wetenschappelijk centrum van zijn ministerie, die het onderzoek begeleidde, niet door Schoof. En dat was volgens Grapperhaus alleen maar omdat teksten niet strookten met eerdere teksten uit concepten.  Hij ziet daarin ook geen probleem. Het ‘was aan de onderzoekers om te doen’ wat ze wilde met deze ‘suggesties’.

Een deel van de Tweede Kamer, waaronder het CDA, wees echter op vrijgegeven e-mails die wel degelijk van medewerkers van Schoof afkomstig waren, niet van ambtenaren van het ministerie. Grapperhaus ging daar niet verder op in.  ,,Ik zeg wel dat al die ambtenaren en hun werk onder mijn verantwoordelijkheid vallen. Ik ga daar voor staan.’’

Afstand

Vorige week zei minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) wél dat Schoof beter ‘iets meer afstand’ had kunnen houden van het onderzoek. Toch zei hij ook: ,,In dit specifieke geval is niks menselijks ook ambtenaren vreemd.’’

D66-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma is daar boos  over. ,,Dat is niet chique. Zo lijkt de minister het te vergoelijken.’’ Grapperhaus wilde niet verder op ingaan.  Wel komt er nog een debat over de kwestie, dat vindt binnenkort plaats.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid kwam eerder al in opspraak doordat het onwelgevallige conclusies van onafhankelijke onderzoekers probeerde bij te schaven. Onderzoeksinstituut WODC, dat ook het nu gewraakte MH17-onderzoek coördineerde, wordt om die reden verder losgemaakt van het ministerie.

De affaire komt op een pijnlijk moment. Nederland kondigde juist aan dat het met Rusland in gesprek gaat over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Nederland verweet de Russen steeds dat zij onafhankelijk onderzoek naar de ramp terzijde schoven. Dat een andere onafhankelijke studie in opspraak is, komt dan uiterst ongelegen.

Telegraaf 08.02.2019

In gesprek met Rusland

Nederland en Australië gaan ondertussen in gesprek met Rusland over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat melden bronnen aan RTL Nieuws. Diplomaten, ambtenaren en juristen van de drie landen komen binnenkort bij elkaar.

Het tijdstip en de locatie van de gesprekken worden niet bekendgemaakt en blijft derhalve nog geheim !!.

Want ondertussen willen Nederland en Australië het dus juist hebben over de aansprakelijkheid van Rusland. Volgens het internationale onderzoeksteam JIT is de MH17 neergehaald met een Buk-raket die vanuit Rusland is overgebracht naar het strijdgebied van de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. “Wij zijn helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren”, zei Stef Blok.

Het ministerie wil niet veel informatie kwijt over de gesprekken, waarover RTL Nieuws als eerste berichtte, “Dit om de vertrouwelijkheid van het proces niet te schaden”. Maar het gaat de goede kant op en de hoop bestaat dat de officiële onderhandelingen snel kunnen beginnen. “We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om de tafel gaan”, zegt een woordvoerder. Dat gesprek zou in Wenen kunnen plaatsvinden.

Nederland en Australië hebben Ruslandop basis van de bevindingen van het JIT formeel aansprakelijk gesteld.

Inmiddels werd dus bekend dat er weer gesprekken gaande zijn met de Russen over die mede-aansprakelijkheid. Maar wat betekent dat?

AD 18.02.2019

Is het een doorbraak of een kleine ontwikkeling?

De aansprakelijkstelling door het kabinet mei vorig jaar volgde op de bevindingen van het internationale Joint Investigation Team (JIT). Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 in de zomer van 2014 is neergehaald afkomstig was van het Russische leger.

Het zal velen sterk verbazen als Rusland nu opeens op enige wijze aansprakelijkheid zou erkennen. “Dan zouden de Russen bijna vijf jaar hebben zitten liegen. Dat zou gezichtverlies betekenen.” Rusland ontkent al jaren iets te maken te hebben met de vliegramp. Volgens de Russen zit Oekraïne achter het neerhalen van vlucht MH17.

Zinvol

Ook als de gesprekken niet leiden tot erkenning van Rusland, kunnen ze toch zinvol zijn, legt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon uit in Nieuwsuur. “Nederland moet dit sowieso doen om te voldoen aan een procedurele vereiste. Als je een internationaal hof wil gaan vragen om uitspraak te doen in een zaak, is de regel dat je eerst zelf hebt geprobeerd om er uit te komen.”

Volg hier live de presentatie. Liveblog – Onderzoeksteam presenteert tussentijdse bevindingen over MH17

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hier, Tweets by ‎@PaulEldering

Lees hier het liveblog terug.

Volg hier ons liveblog  NOS

liveblog  NU

MH17  Trouw

Bekijk ook; dossier “MH17” – AD

lees:  TK+ZittingslocatieMH17-proces

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Nabestaanden van de MH17 bij de 298 lege stoelen voor de Russische ambassade NOS | Marc Hamer

Protest nabestaanden MH17: 298 lege stoelen voor Russische ambassade

NOS 12.06.2019 Nabestaanden van de ramp met de MH17 hebben bij de Russische ambassade in Den Haag 298 lege stoelen geplaatst. Ze protesteren daarmee tegen de opstelling van Rusland, dat volgens hen weigert om openheid te geven over betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel in 2014.

“Wij willen hiermee Rusland ter verantwoording roepen”, zegt Sander van Luik van de Werkgroep Waarheidsvinding. “Het is heel duidelijk dat zij een rol hebben gehad bij het neerschieten van de MH17. We weten niet precies welke rol, maar ze zitten er tot over hun oren in.”

De 298 witte stoelen vertegenwoordigen de 298 slachtoffers van de MH17. Ze zijn opgesteld als in een vliegtuig, inclusief de gangpaden. Sommige nabestaanden legden bloemen op de stoel waar hun dierbaren waarschijnlijk in het toestel zaten.

Als je een fout maakt, dan geef je dat toe, aldus Sander van Luik, Werkgroep Waarheidsvinding.

Bij de stoelen staan ook enkele spandoeken en protestborden met teksten als “Justice for MH17” en – in het Russisch – “Menselijkheid gaat boven politiek”.

Van Luik: “Het zwijgen is politiek ingegeven, maar we vormen met 7 miljard mensen ook een menselijk verbond waarin je eerlijk bent tegen elkaar. Als je een fout maakt, dan geef je dat toe. Als je iets expres doet, dan geef je dat toe. Maar als je je mond houdt en wegloopt van je verantwoordelijkheid, dan mag je jezelf geen grote natie noemen.”

Spandoeken en protestborden bij de lege stoelen voor de slachtoffers van de MH17 NOS | Marc Hamer

Ook vorig jaar werden 298 stoelen bij de ambassade geplaatst en de Werkgroep Waarheidsvinding gaf toen een brief af met een oproep tot openheid. “Ze hebben een jaar de tijd gehad voor een reactie, maar we hebben niets gehoord”, zegt Van Luik.

Vorig jaar concludeerde het Joint Investigation Team (JIT), waar onder meer Nederland, Maleisië, Oekraïne, Australië en België aan meewerken, dat Rusland betrokken is bij het neerhalen van MH17. De Buk-raket waarmee het toestel is neergehaald, was volgens de onderzoekers afkomstig van het Russische leger. Ook zijn er beelden van een konvooi met raketinstallaties die naar Rusland rijden. Rusland ontkent betrokkenheid bij de ramp.

Bekijk ook;

Kabinet helpt MH17-families bij Europees Hof

Europees Hof vraagt Rusland om opheldering over ramp MH17

Rusland: gesprekken MH17 geen erkenning aansprakelijkheid

De stoelen zijn opgesteld in de vorm van de cabine van de Maleisische Boeing 777 waarmee de 298 inzittenden vlogen toen ze werden neergehaald. Ⓒ Eigen foto / De Telegraaf

298 lege stoelen voor ambassade Rusland

Telegraaf 12.06.2019 MH17-nabestaanden houden vanmiddag in Den Haag weer een stil protest tegenover de ambassade van Rusland.

Net als vorig jaar plaatst de ’Werkgroep Waarheidsvinding’ 298 lege stoelen pal tegenover de ambassade. ,,We wachten op antwoorden van de Russen hoe de massamoord op 298 onschuldige inzittenden van vlucht MH17 zich bijna vijf jaar geleden boven Oost-Oekraïne heeft kunnen voltrekken”, zegt organisator Sander van Luik.

Rusland houdt zich volgens hem niet aan VN-resolutie 2166. ,,Rusland is volstrekt non-coöperatief bij het internationale onderzoek en werkt dit al vijf jaar bewust tegen. Aantoonbaar verdraait Rusland de waarheid, liegt bij herhaling, brengt valse bewijzen naar buiten, ontkent duidelijke aanwijzingen, heeft nog altijd de gebruikte Buk-lanceerinstallatie niet vrijgegeven en schermt getuigen af.”

De raketaanslag in juli 2014 was volgens deze groep nabestaanden het gevolg van een menselijke daad, met steun van de Russische overheid die het wapen leverde en verdonkeremaande. ,,De sleutel tot de waarheid ligt in Moskou, zo heeft het Joint Investigation Team helder gemaakt”, aldus Van Luik.

’Feestdag?’

Alleen de volle waarheid kan volgens hem de deur openen naar verwerking, afsluiting en mogelijk vergiffenis. ,,Zoveel nabestaanden worden gekweld door het verlies van hun dierbaren en dat wordt versterkt omdat ze nog steeds niet weten waarom het vliegtuig uit de lucht is geschoten en wie die opdracht heeft gegeven.”

Ze houden dit protest op 12 juni, omdat dit een nationale feestdag van Rusland is. ,,Wij stellen dat Rusland niets te vieren heeft, zolang het land zich onbetrouwbaar, laf en leugenachtig blijft opstellen. Rusland blokkeert het perspectief op de hele waarheid, waarnaar we zo snakken. Rusland zal zich groots en respectabel moeten gedragen om respect te verdienen”, vindt Van Luik.

Het verdoezelen van de waarheid en het tegenwerken van hen die de opdracht hebben de daders te identificeren en vervolgen, is volgens hem een trap na in de magen van de MH17-nabestaanden en een schoffering van de slachtoffers. ,,Dat is onmenselijk.”

Bekijk meer van; ambassades mh17 rusland

‘Nieuwe documenten MH17 zijn belangrijk voor proces’

AD 09.06.2019 De Russische onderzoeksjournalist Pavel Kanygin volgt al vijf jaar lang gedreven het proces rond de aanslag op vlucht MH17. Vorige week publiceerde hij in zijn krant Novaja Gazeta nieuwe documenten over Russische betokkenheid bij de ramp.

Zo zou zich volgens ‘Novaja’ twee dagen voor het neerschieten van de Boeing boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014 een eenheid van 170 militairen van de Russische luchtafweer hebben gemeld aan de grens met Oekraïne.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Ook tonen de documenten aan dat de militaire verkeerspolitie opdracht had het konvooi van 69ste logistieke brigade te begeleiden. Die vervoerde luchtafweermaterieel van de 53-ste brigade, die de BUK leverde. Ze geven tevens vrachtwagens, nummerborden en de naam van een chauffeur weer die ook in het JIT-rapport staan vermeld en er duiken in de documenten namen op van officieren die leiding gaven aan het konvooi.

Pavel Kanygin © RV

Ook opmerkelijk: de 170 militairen krijgen voor vijf dagen gevechtsrantsoenen mee. Die gebruiken ze normaal gesproken in oorlogszones. Het duidt erop dat de Russische troepen (met BUK) paraat stonden de Oekraïense Donbass binnen te trekken.

Hoe komt u aan de documenten?

,,Dat kan ik niet zeggen. Ik moet mijn bronnen beschermen. Maar ik kan u verzekeren dat de bronnen betrouwbaar en de documenten echt zijn. De documenten zijn ook niet geclassificeerd als ‘geheim’. ’’

Staat er iets nieuws in de documenten wat we nog niets wisten?

,,Niet echt, maar de betekenis ervan is dat alles wat het JIT al wist, nu ook wordt bevestigd op basis van Russische documenten. Dat is van groot belang voor de juridische procedure en straks in de rechtszaal. Het gaat om indirect bewijs, maar dat gekoppeld aan de informatie van het JIT, kan het veel duidelijk maken over wat er die dag is gebeurd.’’

U schrijft al vijf jaar over MH17. Vanwaar die drive?

,,Ik volgde de oorlog in Oost-Oekraïne, vanaf het moment dat die in de zomer van 2014 losbrak. Toen MH17 werd neergeschoten, kon het me in eerste instantie niets schelen of de rebellen van de Volksrepubliek Donetsk (DNR), Oekraïners, Russen of Amerikanen het hadden gedaan. Ik wilde gewoon de waarheid weten en ben op zoek gegaan. Ik begon te analyseren en stap voor stap te ontdekken dat de Russische autoriteiten zaken

achterhielden, verdraaiden en ronduit leugens over de zaak verkochten. Daarom wil ik niet alleen voor de slachtoffers en hun families aantonen wat er is gebeurd, maar ook aan de Russen duidelijk maken hoe hun eigen machthebbers opereren. De bevolking leest geen stukken op internet of heeft daar zelfs ten dele geen toegang toe.’’

Uw collega van Medoeza, Ivan Goloenov, is afgelopen vrijdag gearresteerd op verdenking van drugsbezit en –verkoop . U bent minstens zo kritisch op de Russische autoriteiten. Loop u ook niet het gevaar te worden opgepakt?

,,Natuurlijk. Sterker nog, afgelopen vrijdag ben ik met twee anderen bij een piketdemonstratie voor Goloenov gearresteerd en vastgehouden, terwijl we ons volledig aan de wet hielden. Ze hebben ons ook vrijwel direct weer vrijgelaten, wat aangeeft dat de politie geen enkele grond had dit te doen. Maar ik ben altijd bang dat de autoriteiten me een keer een kunstje zullen flikken. In de DNR ben ik al eens gearresteerd, mishandeld en eruit gezet wegens vermeend drugsgebruik. Ook in Rusland weet je nooit wat er met je kan gebeuren, als je je tegen de macht keert. Mijn naam wordt in andere, pro-Kremlin media voortdurend door het slijk gehaald en dat is erg onprettig.’’

Wat gaat u doen op 17 juli?

,,Ik weet niet of er in in Nederland een herdenkingsevenement plaatsvindt. Maar misschien dat ik hoe dan ook naar Nederland vlieg om bij de nabestaanden te zijn. Veel van hen ken ik persoonlijk. Ik zou misschien niet eens zozeer als journalist gaan, maar meer nog als mens. Om de families van de overledenen bij te staan.’’

MH17: documenten opgedoken over Buk-transport

Telegraaf 08.06.2019 De Russische krant Novaja Gazeta heeft documenten in handen die gaan over het transport van de Buk-raket die in juli 2014 vlucht MH17 heeft neergehaald. Uit de documenten blijkt dat meer dan 170 manschappen van de luchtafweereenheid in het Oekraïense grensgebied waren.

Twee dagen voordat het toestel op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur uit de lucht werd geschoten, kregen de troepen droge rantsoenen voor vijf dagen.

„De documenten bevestigen dat de Buk-installatie in Rusland naar de Oekraïense grens is vervoerd, maar er blijkt niets uit over het vervoer in Oekraïne zelf”, zegt NOS-correspondent David Jan Godfroid. Het is met deze documenten dus nog niet bewezen dat vlucht-MH17 ook door deze installatie uit de lucht is geschoten.

Door de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 193 Nederlanders. Het internationale onderzoeksteam JIT constateerde eerder al dat de pro-Russische separatisten beschikking hadden over de luchtafweerinstallatie, die van de 53e luchtafweerbrigade was.

Bekijk meer van; buk-raket mh17

Documenten opgedoken over transport van BUK-raket die MH17 neerhaalde

AD 08.06.2019 De Russische krant Novaja Gazeta heeft documenten in handen die gaan over het transport van de Buk-raket die in juli 2014 vlucht MH17 heeft neergehaald.

Uit de documenten blijkt dat meer dan 170 manschappen van een Russische luchtafweereenheid in het Oekraïense grensgebied in de regio Rostov waren. Twee dagen voordat het toestel op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur uit de lucht werd geschoten, kregen de troepen droge rantsoenen voor vijf dagen.

Het passagiersvliegtuig werd op 17 juli 2014 boven de Oekraïne door een luchtdoelraket van het type BUK geraakt en explodeerde in de lucht. Bij de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 193 Nederlanders. 80 slachtoffers waren kinderen.

Het internationale onderzoeksteam JIT constateerde eerder al dat de pro-Russische separatisten beschikking hadden over de luchtafweerinstallatie, die van de 53ste luchtafweerbrigade was. Op amateurfoto’s was de installatie op een vrachtwagen, begeleid door andere voertuigen, in het gebied rond Rostov te zien.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

‘BUK 332′

JIT-experts bestudeerden de beelden van het transport, die tussen 23 tot en met 25 juni 2014 werden gemaakt, en achterhaalden een gedeeltelijk leesbaar nummer op de lanceerinstallatie, aldus de krant. Datzelfde nummer ‘332′ werd ook waargenomen op beelden die drie weken later in de Donetsk-regio werden gemaakt.

Het Russische ministerie van Defensie hekelde het JIT-rapport. ‘Ongefundeerd’ was het oordeel. De foto’s en video-opnames werden betiteld als ‘vervalst’. Uit de nu opgedoken documenten blijkt echter dat het transport wel degelijk plaatsvond. De krant heeft het ministerie van Defensie om opheldering gevraagd.

Geertjan Lassche maakte voor BNNVARA vijf portretten van jongeren die ‘het leven vierden’ maar voortijdig hun dood vonden in Oekraïne.

MH17: documenten opgedoken over Buk-transport

MSN 08.06.2019 MOSKOU (ANP) – De Russische krant Novaja Gazeta heeft documenten in handen die gaan over het transport van de Buk-raket die in juli 2014 vlucht MH17 heeft neergehaald. Uit de documenten blijkt dat meer dan 170 manschappen van de luchtafweereenheid in het Oekraïense grensgebied waren. Twee dagen voordat het toestel op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur uit de lucht werd geschoten, kregen de troepen droge rantsoenen voor vijf dagen.

Door de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 193 Nederlanders. Het internationale onderzoeksteam JIT constateerde eerder al dat de pro-Russische separatisten beschikking hadden over de luchtafweerinstallatie, die van de 53e luchtafweerbrigade was.

Oppositiekrant: documenten bevestigen Russische betrokkenheid MH17-ramp

NOS 07.06.2019 De Russische oppositiekrant Novaja Gazeta heeft documenten die bevestigen dat het Russische leger de Buk-installatie vervoerde waarmee bijna vijf jaar geleden boven het grondgebied van Oekraïne vlucht MH17 werd neergeschoten. De Novaja Gazeta is al jaren de enige Russische krant die de betrokkenheid van Rusland bij de MH17-ramp volledig onderschrijft.

Op de site van de krant staan twee documenten. Uit het ene blijkt dat enkele dagen voor de ramp in de grensregio van Rusland en Oekraïne voedselrantsoenen zijn ingeslagen voor 170 Russische militairen. De namen van de militairen zijn afgelakt. Ook bevat het document een lijst van vrachtwagens van het konvooi waarin de installatie werd vervoerd en wordt de officier die het bevel voerde over het konvooi, luitenant Iskanderov, genoemd.

Eerder werd de Russische betrokkenheid vastgesteld door het onderzoekscollectief Bellingcat en door het internationale onderzoeksteam JIT. Onder meer aan de hand van foto’s op sociale media werd de route van het transport gereconstrueerd. De pro-Russische separatisten zouden het oorlogsmateriaal hebben gekregen om te voorkomen dat ze werden verdreven door de Oekraïense strijdkrachten.

Geen smoking gun

“De documenten bevestigen dat de Buk-installatie in Rusland naar de Oekraïense grens is vervoerd, maar er blijkt niets uit over het vervoer in Oekraïne zelf”, zegt correspondent David Jan Godfroid. “Het ondersteunt dus wel het verhaal van JIT en Bellingcat, maar het is niet de smoking gun. Het neerhalen van vlucht-MH17 door deze installatie wordt hiermee niet bewezen.”

Godfroid voegt eraan toe dat het geen geheime documenten zijn. Hij vermoedt dat journalist Pavel Kanygin, die al jaren met de zaak bezig is, het via online graafwerk heeft gevonden.

Rusland ontkent betrokken te zijn geweest bij het transport van de Buk-installatie. De Russische Buk-fabrikant Almaz-Antey houdt vol dat de raket werd afgeschoten vanuit het dorp Zarostsjenskoje, dat destijds in handen zou zijn geweest van Oekraïense troepen.

Bekijk ook;

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

Pompeo: Rusland moet verantwoording afleggen voor MH17

Telegraaf 03.06.2019 Minister Blok (Buitenlandse Zaken) heeft zijn Amerikaanse collega Mike Pompeo om steun gevraagd om de daders van de aanslag op vlucht MH17 veroordeeld te krijgen. Pompeo sluit zich aan bij die boodschap en eist dat Rusland (beter) gaat meewerken aan het onderzoek naar de vliegramp.

De VVD-bewindsman sprak maandag met Pompeo over verschillende internationale kwesties, maar toch vooral over de MH17. „Het is belangrijk dat we samen met andere landen de druk op Rusland houden om mee te werken aan het vinden van de waarheid”, zei Blok. „MH17 staat geregeld op de agenda van de VN-veiligheidsraad, waarvan de Amerikanen permanent lid zijn. Er kan weer een moment komen dat we opnieuw stappen zetten. Het is dan van belang dat de VS achter Nederland staat. Die toezegging krijg ik ook.”

De Amerikanen willen Nederland nog wel eens wijzen op de dubbelhartige houding jegens Rusland: wel een militaire dreiging in Moskou zien, maar intussen wel zaken doen alsof er niets aan de hand is, zoals bij de aanleg van Nordstream 2. De gasleiding van Rusland naar Duitsland wordt deels gefinancierd door Shell.

Blok blijft erbij dat Nordstream een zuiver commercieel project is en dat het niet aan Nederland is om aan bedrijven te vertellen waar ze moeten investeren. Bovendien: „Nordstream wordt nooit gekoppeld aan MH17.” Volgens hem stelt de VS deelname van Nederlandse bedrijven aan het project nooit als voorwaarde voor het verlenen van politieke steun voor MH17.

Pompeo vindt dat Rusland moet meewerken aan het onderzoek naar de vliegramp, zo zei hij later op de dag tegen RTL Nieuws. „Rusland moet verantwoording afleggen voor wat daar is gebeurd.”

Ondernemerstop

De Amerikaanse minister sprak met Blok over de situatie in Venezuela, cyberdreiging, de NAVO en China. Daarbij wees Pompeo andermaal op het gevaar dat de aanleg van het 5G-netwerk door het Chinese Huawei betekent. Blok hield zich op dit punt op de vlakte, zei dat het gevaar van weglekken van data naar Chinese overheid wordt erkend door de eigen inlichtingendiensten, maar dat experts nog studeren op de gevolgen die die vaststelling moet hebben.

Pompeo is samen met premier Rutte gastheer van de Global Enterpreneurship Summit (GES), de ondernemerstop die de VS en Nederland gezamenlijk organiseren voor groeiende bedrijven met oplossingen voor wereldproblemen.

Bekijk ook: 

’Nederland als poort naar rest van Europa’ 

Handelsoorlog

Met de handelsoorlog tussen de VS en China en stijgende importtarieven op de achtergrond probeerde de Amerikaan Europese bedrijven gerust te stellen. „We staan voor eerlijke vrijhandel op basis van wederkerigheid, met met zo min mogelijk barrières.” Bedrijven zouden juist blij moeten zijn met het gelijke speelveld dat president Trump met de Chinezen wil scheppen.

„Het is geen vrijhandel als Chinese hier vrij kunnen opereren, terwijl andersom Nederlandse bedrijven hun kennis moeten afstaan aan de Chinese overheid voordat ze toegang krijgen tot de Chinese markt. Er is al decennia sprake van oneerlijke handel. China hanteert oneerlijke regels. Trump wil dit rechtzetten.”

Maandagmiddag ontvangt Rutte Pompeo in het Torentje. Daarna schuiven zij met minister Kaag (Buitenlandse Handel) en de Amerikaanse minister van Transport Chao aan bij bijeenkomst met Nederlandse en Amerikaanse bedrijven. Op de GES zijn 2000 bedrijven en instellingen uit 140 landen uitgenodigd om zaken te doen op het vlak van landbouw, water, energie, vervoer en gezondheid.

Bekijk ook: 

Ontspanning in de Golf 

Bekijk ook: 

Rode loper voor Trump 

Bekijk meer van; mh17 verenigde staten (vs) rusland

Premier Mahathir Mohamad van Maleisië AFP

Ook nabestaanden MH17 protesteren tegen uitspraken premier Maleisië

NOS 01.06.2019 Nabestaanden van vlucht MH17 protesteren in een brief aan de ambassadeur van Maleisië in Nederland tegen de uitspraken eerder deze week van de Maleisische premier Mahathir Mohamad. Die trok in een interview de verantwoordelijkheid van Rusland voor het neerhalen van het toestel in twijfel.

“Zijn opmerkingen zijn meer dan alleen bizar en verontrustend; we vinden ze contraproductief bij de zoektocht naar de waarheid over de moord op 298 weerloze mensen, onder wie 43 Maleisiërs”, schrijft de Werkgroep Waarheidsvinding MH17. “Uiteindelijk ervaren wij zijn opmerkingen, met alle respect voor de premier en zijn ambt, als verraad aan alle slachtoffers en hun rouwende families.”

Eerst bewijs

De Maleisische premier zei eerder deze week dat hij de conclusies van de internationale onderzoeksgroep (JIT) naar het neerhalen van vlucht MH17 onderschrijft, maar betwijfelt of Rusland de raket heeft afgevuurd waarmee het toestel werd neergehaald. Hij wil eerst bewijs zien.

De werkgroep wijst erop dat uit het JIT-onderzoek is gebleken dat vlucht MH17 werd neergehaald door een raket die door een lanceerinstallatie van het Russische leger werd afgevuurd. “Dit belangrijke bewijsstuk is door de Russische Federatie verstopt en vermoedelijk vernietigd”, schrijft de werkgroep. “Ook is er onweerlegbaar bewijs dat Rusland vals bewijs in elkaar heeft gezet. De Russische Federatie houdt belangrijke getuigen verborgen, getuigen waarmee het JIT graag wil praten.”

De werkgroep roept de Maleisische regering op zich van speculatie te onthouden totdat rechters gesproken hebben. De Nederlandse regering heeft Maleisië eerder deze week om opheldering gevraagd.

Bekijk ook;

Blok wil opheldering over MH17-uitspraken premier Maleisië

Nabestaanden MH17 schrijven boze brief naar premier Maleisië

AD 01.06.2019 Nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 zijn boos over uitspraken van de premier van Maleisië over de fatale vliegramp. Premier Mahathir Mohammad trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

De Werkgroep Waarheidsvinding MH17 heeft in een brief aan de premier zijn grote verontwaardiging laten blijken. Mohammad zei tegen persbureau Bernama de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) te onderschrijven, maar tot het punt dat de raket waarmee MH17 werd neergehaald van Russische makelij was.

Of Rusland het projectiel ook heeft afgevuurd betwijfelt hij openlijk. “Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, aldus Mohammad. De werkgroep, die naar eigen zeggen zo’n dertig families van slachtoffers vertegenwoordigt, schrijft dat ‘bizar en contraproductief’ te vinden in de zoektocht naar de waarheid achter ,,de moord op 298 mensen die zich niet kunnen verdedigen”.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Pro-Russische opstand

Vlucht MH17 stortte op 14 juli 2014 neer in het Oosten van Oekraïne, vlak bij de Russische grens, waar destijds een pro-Russische opstand gaande was. 298 mensen kwamen om, waaronder 193 Nederlanders. Andere landen met veel slachtoffers zijn Maleisië (28 doden, waaronder 25 bemanningsleden) en Australië (27), Indonesië (12) en het Verenigd Koninkrijk (10).

Maleisische premier Mahathir Mohamad EPA

Blok wil opheldering over MH17-uitspraken premier Maleisië

NOS 31.05.2019 De Nederlandse regering heeft Maleisië om opheldering gevraagd over recente uitspraken van premier Mahathir Mohamad. Die trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

De Maleisische premier zei dat hij de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) onderschrijft, maar betwijfelt of Rusland de raket heeft afgevuurd waarmee MH17 werd neergehaald. Hij wil eerst bewijs zien.

“Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, zei Mahathir. “Je hebt stevig bewijs nodig om Rusland te kunnen beschuldigen.”

Rutte twijfelt niet

Het JIT concludeerde eerder dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Premier Rutte onderstreepte toen dat het kabinet geen enkele twijfel heeft over de bevindingen van het JIT.

Mahathir lijkt niet overtuigd. “We weten dat de raket van een Russisch type is, maar hij kan ook in Oekraïne zijn gemaakt.”

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt op de hoogte te zijn van de uitspraken van de Maleisische minister-president. “We hebben de Maleisische autoriteiten om een toelichting gevraagd op de uitspraken van minister-president Mahathir”, zegt een woordvoerder.

Premier Mahathir Mohammad. Ⓒ EPA

Nederland wil opheldering Maleisië over MH17

Telegraaf 31.05.2019 De Nederlandse regering heeft Maleisië om opheldering gevraagd over recente uitspraken van de premier van dat land. Die trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

Premier Mahathir Mohammad zei tegen persbureau Bernama de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) te onderschrijven, maar tot het punt dat de raket waarmee MH17 werd neergehaald van Russische makelij was. Of Rusland het projectiel ook heeft afgevuurd betwijfelt hij. „Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, zegt Mohammad.

Het JIT concludeerde eerder dat de raket werd afgevuurd vanuit een gebied in handen van pro-Russische separatisten, met een BUK-raketinstallatie afkomstig uit Rusland, die vervolgens weer is teruggereden naar Rusland.

„Ze beschuldigen Rusland, maar waar is het bewijs?”, vraagt Mohammad over de conclusies van het JIT. „We weten dat de raket van een Russisch type is, maar hij kan ook in Oekraïne zijn gemaakt.”

„Wij hebben kennisgenomen van de uitspraken van de Maleisische minister-president”, laat Buitenlandse Zaken weten. Het ministerie voegt eraan toe dat „Maleisië zich altijd, zowel bilateraal als in het kader van het JIT, volledig achter de bevindingen” van het onderzoek heeft geschaard.

Bekijk meer van; raketten  joint investigation team (jit) maleisië  mh17

Nederland wil opheldering Maleisië over MH17

MSN 31.05.2019 De Nederlandse regering heeft Maleisië om opheldering gevraagd over recente uitspraken van de premier van dat land. Die trok deze week in Maleisische media de verantwoordelijkheid van Rusland voor de MH17-ramp in twijfel.

Premier Mahathir Mohammad zei tegen persbureau Bernama de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) te onderschrijven, maar tot het punt dat de raket waarmee MH17 werd neergehaald van Russische makelij was. Of Rusland het projectiel ook heeft afgevuurd betwijfelt hij. “Ik denk niet dat zo’n gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor de lancering van de raket”, zegt Mohammad.

Het JIT concludeerde eerder dat de raket werd afgevuurd vanuit een gebied in handen van pro-Russische separatisten, met een BUK-raketinstallatie afkomstig uit Rusland, die vervolgens weer is teruggereden naar Rusland.

“Ze beschuldigen Rusland, maar waar is het bewijs?”, vraagt Mohammad over de conclusies van het JIT. “We weten dat de raket van een Russisch type is, maar hij kan ook in Oekraïne zijn gemaakt.”

Gewapende Russische mannen bewaken de wrakstukken van de MH17 op de plek waar het toestel neerstortte in Oekraïne. Ⓒ AFP

’Nepnieuws uit Sint-Petersburg over MH17’

Telegraaf 13.05.2019 Na het neerhalen van MH17, begon de ’Russische trollenfabriek’ Internet Research Agency (IRA) direct een grootschalige campagne om Oekraïne de schuld te geven. Deze campagne blijkt nu veel groter te zijn geweest dan eerder bekend was. Alleen al op de eerste twee dagen na de ramp met MH17 zijn minstens 65.000 tweets verstuurd waarin Oekraïne de schuld krijgt.

Dat meldt De Groene Amsterdammer op basis van een eigen analyse. Aanvankelijk werd gemeld dat het om 1400 Russische Twitter-berichten zou gaan. Ze zijn verstuurd door medewerkers van een trollenfabriek in Sint-Petersburg.

De tweets zijn volgens het weekblad grotendeels Russisch en bieden inzicht in een even centraal gecoördineerd als kortstondig informatie-offensief. Vanuit een kantoorpand in een buitenwijk van Sint-Petersburg mengen honderden medewerkers zich dag in, dag uit in online discussies. Het is hun taak om gesprekken op de spits te drijven en tweespalt te zaaien.

Tijdens deze grootschalige desinformatiecampagne moesten Russische trollen de wereld ervan overtuigen dat Oekraïne het MH17-toestel van Malaysia Airlines in juli 2014 neerschoot als provocatie. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Bekijk meer van; Sint-Petersburg mh17 oekraïne

‘Trollenleger stuurde 65.000 tweets met nepnieuws over MH17-ramp’

AD 13.05.2019 De eerste twee dagen na het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines in juli 2014 zijn minstens 65.000 tweets verstuurd waarin Oekraïne de schuld krijgt. Sommige van de verhalen waarnaar de berichten verwezen, zijn zo hardnekkig dat ze nog steeds opduiken. Ook al is bewezen dat het om nepnieuws gaat.

Aanvankelijk werd gemeld dat het om 1400 Russische Twitter-berichten zou gaan. Ze zijn verstuurd door medewerkers van een zogenoemde trollenfabriek in Sint-Petersburg, meldt De Groene Amsterdammer op basis van een eigen analyse. Trollen zijn verspreiders van nepnieuws op internet.

De tweets zijn volgens het weekblad grotendeels Russisch en bieden inzicht in een even centraal gecoördineerd als kortstondig informatie-offensief. Vanuit een kantoorpand in een buitenwijk van Sint-Petersburg mengen honderden medewerkers zich dag in, dag uit in online discussies.

Het is hun taak om gesprekken op de spits te drijven en tweespalt te zaaien. Tijdens de grootschalige desinformatiecampagne rond MH17 moesten Russische trollen de wereld ervan overtuigen dat Oekraïne het toestel neerschoot als provocatie, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen

Lees ook:

Kamer houdt vragen over rol Oekraïne in MH17

Lees meer;

Lees meer

Lees meer

Hardnekkig verhaal

Een van de hardnekkigste verhalen waarnaar de trollen in hun tweets verwezen is het relaas van de Spaanse verkeersleider ‘Carlos’, dat werd geschreven door blogster Katya Timofeeva. De Spanjaard twitterde vlak na het neerstorten van de MH17 twee straaljagers te hebben waargenomen naast het toestel.

Het verhaal werd gretig overgenomen door Russische media. Wereldwijd verwezen blogs en twitteraars ernaar. Een jaar later zou Vladimir Poetin er zelfs naar hebben verwezen in een interview met filmmaker Oliver Stone, Oekraïne aanwijzend als veroorzaker van de vliegramp. Het blog van Timofeeva bestaat nog, maar is niet actief.

Vervolgd voor fraude

Zodra het verhaal online was verschenen, werd het in een zestal minuten zo’n honderd keer geretweet. Zestig daarvan gebeurden in dezelfde minuut, volgens De Groene Amsterdammer. De schijn van een gecoördineerde actie is groot en ook van Timofeeva wordt gedacht dat het een trol is.

Luchtleider Carlos, die claimde al vijf jaar voor de luchtverkeersleiding in Kiev te werken, bleek in werkelijkheid in Roemenië te wonen en wordt aldaar en door Spanje vervolgd voor fraude, zo blijkt uit onderzoek van Radio Free Europe. Toch duikt zijn ‘verzinsel’ onder complotdenkers nog steeds op.

Het wrak van de cockpit het gecrashte toestel van vlucht MH17 AFP

‘Russisch trollenleger twitterde in twee dagen ruim 65.000 keer over MH17’

NOS 13.05.2019 Medewerkers van een Russisch trollenleger hebben in de twee dagen na het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 in meer dan 65.000 tweets Oekraïne de schuld gegeven. Na analyse van 9 miljoen tweets schrijft De Groene Amsterdammer dat het Internet Research Agency in Sint-Petersburg veel actiever was dan eerder gemeld.

Uit het internationale onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) is gebleken dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 boven een Oekraïens dorp werd neergehaald door een Buk-raket van een brigade van het Russische leger in Koersk. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Campagne

Na het neerhalen kwam een centraal gecoördineerde, agressieve desinformatiecampagne op gang, schrijft de Groene. In pro-Russische media werden verschillende theorieën gelanceerd die Rusland moesten vrijpleiten. Daarbij werd ook het agentschap in Sint-Petersburg ingezet, gespecialiseerd in het beïnvloeden van discussies op sociale media.

In eerste instantie leken de trollen niet precies te weten wat er aan de hand was. Zo schreven ze dat de pro-Russische separatisten een Oekraïens vliegtuig hadden neergehaald.

Drie hashtags

Pas de volgende ochtend werd de boodschap ondubbelzinnig dat het Oekraïense leger het Maleisische toestel had neergeschoten. “Omstreeks elf uur ’s ochtends lanceerden de trollen drie hashtags: #KievheeftBoeingneergeschoten, #KievProvocatie en #Kievspreekdewaarheid”, schrijft De Groene.

Die dag, 18 juli, verstuurde het agentschap 40.931 tweets met een van deze hashtags. De dag erna volgden er nog eens 24.844. 18 juli 2014 was tevens de drukste dag ooit in het bestaan van het agentschap, aldus De Groene.

Trollen zijn vaak nepaccounts op sociale media die worden gebruikt om onrust te zaaien en discussies te ontregelen met misleidende berichten. De accounts kunnen geautomatiseerd zijn en kunnen zo met velen tegelijk worden ingezet. Daardoor kan de illusie ontstaan dat een groot aantal mensen zich op sociale media opwindt over een onderwerp.

Na 19 juli hield het abrupt op. Over vlucht MH17 werd nog wel geschreven, maar lang niet meer zo veel en niet met dezelfde hashtags. Een verklaring daarvoor heeft De Groene niet.

Opvallend is verder dat de trollen hun berichten zelf schreven, het overgrote deel daarvan was in het Russisch. Bij eerdere campagnes stuurden ze tweets met extreme opvattingen door of kopieerden ze die om ze vanaf hun eigen account te versturen.

Meer dan 65.000 tweets is aanmerkelijk meer dan de 1400 tweets waar eerder over werd geschreven. In dat onderzoek werd gekeken hoe vaak de term ‘MH17’ voorkwam in de tweets van ruim 3800 accounts van de trollen uit Sint-Petersburg.

Bekijk ook;

10 miljoen mensen zagen de 3000 Russische advertenties op Facebook

‘Russische internettrollen waren ook in Nederland actief’ ‘Leger VS hield internettoegang Russische trollen tegen’

 

Reddingswerkers bergen lichamen van slachtoffers van de ramp met MH17 ANP

Kabinet helpt MH17-families bij Europees Hof

NOS 10.05.2019 Het kabinet mengt zich in de klachtenprocedure die nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 tegen Rusland hebben aangespannen.

Premier Rutte zei dat Nederland gebruik zal maken van het zogenoemde recht van interventie dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens biedt. Dat betekent dat Nederland nu zijn visie kan geven en de nabestaanden kan steunen in hun zaak.

Rutte benadrukte dat dit los staat van het strafrechtelijk onderzoek en ook van het eerdere besluit van het kabinet om de Russen aansprakelijk te stellen voor hun aandeel in het neerhalen van MH17. “Dit past in ons gezamenlijk streven om degenen die verantwoordelijk zijn voor deze vreselijke daad aan te pakken.”

Nabestaanden hebben bij het Europees Hof geklaagd dat Rusland door het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines en het dwarsbomen van het daaropvolgende onderzoek hun grondrechten heeft geschonden.

Bekijk ook;

Europees Hof vraagt Rusland om opheldering over ramp MH17

Nabestaanden MH17 stappen naar Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Kabinet sluit MH17-stap tegen Oekraïne niet uit

Telegraaf 02.05.2019 Het kabinet sluit stappen tegen Oekraïne in de nasleep van de MH17-ramp nog steeds niet uit. Maar er was en is geen „overtuigend juridisch bewijs” om het land succesvol aansprakelijk te stellen voor het niet volledig sluiten van zijn luchtruim voor of op 17 juli 2014.

Dat meldt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer. Hij benadrukt dat vrees voor verjaring niet nodig is, omdat het internationaal recht geen specifieke verjaringstermijn kent.

Voor een succesvolle aansprakelijkstelling is onder andere noodzakelijk dat Oekraïne wist, of had moeten weten, dat de Russische Buk-lanceerinstallatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald, aanwezig was op zijn grondgebied. Dat is niet duidelijk.

Bekijk meer van; mh17 oekraïne  stef blok

MH17-Monument in Vijfhuizen ANP

Europees Hof vraagt Rusland om opheldering over ramp MH17

NOS 05.04.2019 Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens neemt de klachten van de nabestaanden van de ramp met vlucht MH17 in behandeling. Rusland krijgt van het Hof tot 3 september de tijd voor een schriftelijke reactie op de beschuldigingen.

De nabestaanden zeggen dat Rusland hun grondrechten heeft geschonden, door het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne op 17 juli 2014 en het dwarsbomen van het daaropvolgende onderzoek. Ze houden Rusland daarvoor direct of indirect verantwoordelijk, staat in de aanklacht.

Het gaat om twee klachten die door het Hof zijn samengevoegd. De ene klacht is ingediend door Beer Advocaten die zo’n 100 nabestaanden vertegenwoordigt. De andere klacht is afkomstig van de Amerikaanse advocaat Jerry Skinner. Hij legde in 2016 een claim van 330 miljoen dollar neer bij het Hof, aanvankelijk uit naam van nabestaanden uit Australië, Nieuw-Zeeland en Maleisië. Vorig jaar sloten nabestaanden van 111 Nederlandse slachtoffers zich daarbij aan. De groep wordt in Nederland vertegenwoordigd door het Nederlands Kernteam MH17, een samenwerkingsverband van vijf advocatenkantoren.

“Vaststaand feit”

Het Nederlandse advocatenkantoor schrijft dat het Europese Hof het als “een vaststaand feit lijkt aan te nemen” dat de Buk waarmee het toestel werd neergehaald onder aanvoering van Russische militairen van Rusland naar het oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne is overgebracht. Dat stemt overeen met de uitkomsten van het internationale onderzoek naar de ramp.

Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Rusland spreekt elke betrokkenheid tegen.

Bekijk ook;

Nederland en Australië spraken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Nabestaanden MH17 stappen naar Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Rusland moet Europees Hof uitleg geven over MH17

AD 05.04.2019 Rusland moet zich voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) verantwoorden voor de ramp met vlucht MH17. Honderden nabestaanden, van wie de meeste uit Nederland, houden het land verantwoordelijk voor het neerschieten van het vliegtuig en tegenwerking bij het onderzoek.

Het hof neemt formeel de zaak in behandeling en heeft Rusland gevraagd voor 3 september te reageren op de klacht van nabestaanden. ,,Het is de eerste zaak rond de MH17 die bij het Europees Hof in behandeling wordt genomen’’, zegt Sander de Lang (SAP Advocaten), namens het kernteam van Nederlandse advocaten.

Bij de ramp op 17 juli 2014 kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het vliegtuig werd boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door pro-Russische separatisten. De BUK-raket was afkomstig uit Rusland. De Lang: ,,De klacht is dat Rusland op z’n minst heeft bijgedragen aan het neerhalen van MH17. Daarmee is het recht op leven geschonden.’’

Lees ook;

Nederland en Rusland praten over aansprakelijkheid MH17-ramp

Lees meer

Lees meer

MH17-drama: familie Nederlands slachtoffer klaagt banken aan

Lees meer

Rusland heeft op z’n minst bijgedra­gen aan het neerhalen van MH17, aldus Sander Lang (SAP Advocaten).

Het Kremlin ontkent iedere betrokkenheid en weigert mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de daders.

De belangrijkste vraag is eerst of het Europees Hof de klacht ontvankelijk verklaart. Formeel neemt het hof pas een klacht in behandeling als alle juridische wegen in het aangeklaagde land zijn bewandeld.

Kansloze missie

,,We zouden eerst in Rusland tot de hoogste rechter tégen Rusland moeten procederen‘’, zegt De Lang. ,,Dat is een kansloze missie. Er is daar geen advocaat die dat voor ons wil doen. Bovendien is de rechterlijke macht daar verweven met politiek. Dus je zult nooit een eerlijk proces krijgen.’’

In het verleden is het eerder gebeurd dat die stap werd overgeslagen, zegt Veeru Mewa (Beer Advocaten), die ook een grote groep Nederlandse en buitenlandse nabestaanden vertegenwoordigt. ,,Toen konden de klagers aantonen dat er fundamenteel iets fout is in het rechtssysteem van die landen. Dan heb je het over dictatoriale regimes’’, aldus Mewa.

Ontkenning

,,Er ligt ook een rapport van het Europees Parlement waarin vraagtekens worden geplaatst bij de rechtspraak in Rusland. Wij moeten het vooral hebben over de houding van Rusland in deze zaak. De totale ontkenning.’’

Naast de procedure bij het EHRM hebben de Nederlandse en Australische regeringen Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld voor de ramp met MH17. Ook loopt er nog een strafrechtelijk onderzoek naar de daders. Wanneer het internationale onderzoeksteam (JIT) de zaak voor de rechter brengt, is nog onduidelijk.

Volgens het internationale onderzoeksteam (JIT) is de BUK-raket uit Rusland afkomstig © REUTERS

Familie van MH17-slachtoffer begint zaak tegen ‘financiers’ aanslag

NU 04.04.2019 De familie van een Amerikaan die slachtoffer was van het neerhalen van vlucht MH17, spande donderdag een rechtszaak aan tegen twee Russische banken en een aantal in de VS gevestigde geldtransactiebedrijven.

De familie beschuldigt de bedrijven van het leveren van diensten aan de groep die volgens hen verantwoordelijk is voor de aanslag op het toestel van Malaysia Airlines.

De achttienjarige Amerikaan Quinn Lucas Schansman was in juli 2014 op weg naar een familievakantie met zijn ouders, maar kwam door de vliegtuigramp nooit op zijn bestemming aan.

Zijn vader zegt in een verklaring: “We realiseren ons dat we onze zoon nooit terug zullen krijgen, maar we zijn vastbesloten om iedereen verantwoordelijk te houden die heeft deelgenomen aan zijn moord.”

‘Ouders veroordelen steun aan Volksrubriek Donetsk’

De familie vordert verschillende banken en transactiebedrijven voor steun aan de Volksrepubliek Donetsk, die door de Oekraïners als terroristische organisatie wordt gezien, maar wordt gesteund door Rusland.

De Volksrepubliek Donetsk zou achter de lancering van de buk-raket zitten die het MH17-toestel op 17 juli 2014 doorboorde. Bij die aanslag kwamen alle 298 passagiers om het leven, van wie ongeveer twee derde uit Nederland kwam.

Het vliegtuig was onderweg van Amsterdam naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur en werd geraakt boven grondgebied dat was ingenomen door pro-Russische separatistische strijdkrachten in Oost-Oekraïne.

Lees meer over: Buitenland

„De mensen die de raket lanceerden worden misschien nooit voor de rechter gesleept, maar iedereen die hielp bij het bewapenen en hen steunde moeten dat wel.” Ⓒ AFP

Familie MH17-slachtoffer klaagt banken aan

Telegraaf 04.04.2019 De nabestaanden van een Amerikaan die omkwam bij de vliegramp met vlucht MH17 in 2014 slepen zes financiële instellingen in de VS voor de rechter die diensten hebben verleend aan de separatisten in het oosten van Oekraïne. Die separatisten worden verantwoordelijk gehouden voor het neerhalen van het toestel van Malaysian Airlines boven het oosten van Oekraïne waardoor alle 298 inzittenden omkwamen, onder wie 193 Nederlanders.

Het gaat om de familie van de 18-jarige Quinn Lucas Schansman die op weg was naar zijn ouders om een vakantie met hun te vieren. De familie heeft twee Russische banken en vier Amerikaanse financiële instellingen aangeklaagd.

Vlucht MH17 werd neergehaald met een BUK-raket die uit het door de separatisten beheerst gebied werd afgevuurd. „De mensen die de raket lanceerden worden misschien nooit voor de rechter gesleept, maar iedereen die hielp bij het bewapenen en hen steunde moeten dat wel”, aldus de advocaat van de familie.

Bekijk meer van; mh17

MH17-drama: familie Nederlands slachtoffer klaagt banken aan

AD 04.04.2019 De nabestaanden van Quinn Schansman (18) uit Amsterdam die in 2014 omkwam bij de MH17-vliegramp, slepen zes financiële instellingen in de VS voor de rechter. Dit wegens het verlenen van diensten aan de separatisten in het oosten van Oekraïne. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor het neerhalen van het toestel van Malaysian Airlines.

Quinten “Quinn” Lucas Schansman werd geboren in New York maar zijn ouders zijn Nederlands. Daardoor had hij zowel de Amerikaanse als de Nederlandse nationaliteit. Quinn groeide op in Hilversum maar woonde sinds de scheiding van zijn ouders bij zijn moeder in Amsterdam. Hij studeerde International Business en was onderweg naar Maleisië voor een vakantie met familie om meer te leren over de Indonesische roots van zijn vader.

Banken en geldtransferkantoren

Quinn’s nabestaanden hebben twee Russische banken en vier Amerikaanse financiële instellingen aangeklaagd, meldt persbureau Reuters.

,,We realiseren ons dat we Quinn nooit terug zullen krijgen maar we zijn vastberaden om opheldering te krijgen over iedereen die deelnam aan de moord op onze zoon en houden hen verantwoordelijk’’, schrijft zijn vader Thomas Schansman in een verklaring.

Anti-terrorismewetgeving

Met een beroep op de Amerikaanse Anti-Terrorism Act (ATA) klaagt de familie Schansman de volgende banken en geldtransferkantoren aan: Sberbank of Russia, VTB Bank, Western Union Co en Western Union Financial Services, MoneyGram International Inc en MoneyGram Payment Systems Inc. Ze worden allemaal beschuldigd van het leveren van diensten aan de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DPR).

,,De DPR heeft systematisch en openlijk financiële steun gevraagd van individuen over de hele wereld om te helpen bij het aanschaffen van wapens, munitie en dodelijke apparatuur”, zegt David Pressman van advocatenkantoor Boies Schiller Flexner LLP. Het kantoor, met vestigingen in de Verenigde Staten en Londen, vertegenwoordigt de familie Schansman.

,,Het geld stroomde binnen met de betrouwbare hulp van in de VS gevestigde geldtransferkantoren en Russische banken”, aldus Pressman. Hij was tussen 2014 en 2016 plaatsvervangend ambassadeur van de VS bij de Verenigde Naties.

BUK-raket

Vlucht MH17 stortte op 17 juli 2014 neer boven het oosten van Oekraïne. Alle 298 inzittenden, onder wie 193 Nederlanders, kwamen om het leven. Het vliegtuig werd neergehaald met een BUK-raket die uit het door de separatisten beheerst gebied werd afgevuurd. ,,De mensen die de raket lanceerden worden misschien nooit voor de rechter gesleept, maar iedereen die hielp bij het bewapenen en hen steunde moeten dat wel’’, aldus de advocaat van de familie.

Europees Mensenrechtenhof

Nabestaanden van zeventig slachtoffers van de vliegramp dienden eind vorig jaar een klacht in tegen Rusland bij de het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Ze beschuldigen Rusland van het neerhalen van de Boeing boven Oost-Oekraïne in 2014 en van het tegenwerken van de waarheidsvinding in de jaren daarna.

Nederland en Australië spraken deze maand met Rusland over MH17

NU 27.03.2019 De Nederlandse regering heeft samen met Australië eerder deze maand een gesprek gevoerd met Rusland over de aansprakelijkheid van dat land voor de ramp met vlucht MH17. Dat meldt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Blok wil geen mededelingen doen over de inhoud van de bijeenkomst tussen de drie landen, die recentelijk is gehouden, “om de vertrouwelijkheid van het proces te waarborgen”.

Nederland en Australië stelden in mei 2018 Rusland aansprakelijk voor het aandeel van het land in het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne op 17 juli 2014. Hierbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

In februari werd al duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten hadden aangeknoopt om met Rusland in gesprek te komen. In Sydney zei Blok dat beide landen nog altijd vastberaden zijn om “het gezamenlijke doel te bereiken, zijnde het vestigen van de waarheid, het krijgen van gerechtigheid en het verantwoordelijk houden van de daders”.

Blok wil niet ingaan op inhoud van gesprek

Op de inhoud van het gesprek wilde Blok tijdens de persconferentie met zijn Australische collega Marise Payne niet verder ingaan, omdat vertrouwelijkheid volgens de minister van vitaal belang is. “Wel blijven we streven naar waarheid, gerechtigheid en verantwoording”, zei Blok. Minister Payne benadrukte dat het belangrijk is dat de eerste stap in de gesprekken met Rusland is gezet.

Blok reist nog verder naar Canberra. In de Australische hoofdstad zal hij een krans leggen bij het MH17-monument.

Minister #Blok: eerste bijeenkomst tussen Nederland, Australie en Rusland heeft onlangs plaatsgevonden. #staatsaansprakelijkheid #MH17

Avatar

Auteur

fonslambie

Lees meer over: Australië  Rusland  Binnenland

Nederland en Australië spraken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Dat is bekendgemaakt in Australië, waar minister Blok van Buitenlandse Zaken momenteel is. 

NOS 27.03.2019 Nederland, Australië en Rusland hebben deze maand een eerste gesprek gevoerd over de aansprakelijkheid van Rusland voor de ramp met vlucht MH17. Dat is bekendgemaakt in Australië, in een persconferentie van minister Blok van Buitenlandse Zaken met zijn Australische ambtgenoot Marise Payne.

Beiden zeiden alles op alles te zetten om gerechtigheid te krijgen voor de slachtoffers van de ramp met het toestel van Malaysia Airlines.

Video afspelen

Blok: ‘We blijven inzetten op waarheid, recht en verantwoording’

In mei vorig jaar stelden Nederland en Australië Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de MH17 boven Oost-Oekraïne. Wat er uit het gesprek van eerder deze maand is gekomen, is niet bekend. Minister Blok wees er in een persconferentie in Australië op dat vertrouwelijkheid in deze fase cruciaal is. Waar het gesprek plaatsvond, is ook niet bekendgemaakt. Eerder werd als mogelijkheid Wenen genoemd.

In februari werd al duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten hadden aangeknoopt om met Rusland in gesprek te komen. Toen zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken goede hoop te hebben “binnenkort met de Russen om de tafel te gaan”.

De zogeheten staatsaansprakelijkheid van Rusland staat los van het strafrechtelijk onderzoek naar de daders, dat wordt uitgevoerd door het Joint Investigation Team (JIT). Het Nederlandse OM en de Nederlandse politie werken daarin samen met collega-diensten van Australië, België, Maleisië en Oekraïne.

Blok is vandaag en morgen in Australië, eerst in Sydney en daarna in Canberra. In de hoofdstad legt hij een krans bij het MH17-gedenkteken. Ook zal hij spreken met nabestaanden. Na Australië reist de minister door naar Kuala Lumpur, Maleisië. Ook daar zal hij stilstaan bij de ramp van bijna vijf jaar geleden.

Door het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014, kwamen alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden om het leven. Onder de slachtoffers waren 196 Nederlanders. Er kwamen 38 Australiërs om.

Het JIT kwam tot de conclusie dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een Russische brigade. Blok zei daarover eerder: “Wij zijn heel helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren.”

Bekijk ook;

Rusland: gesprekken MH17 geen erkenning aansprakelijkheid

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Nederland sprak met Rusland over MH17

Telegraaf 27.03.2019 De Nederlandse regering heeft samen met Australië eerder deze maand een gesprek gevoerd met Rusland over de aansprakelijkheid van dat land voor de ramp met vlucht MH17. Dat meldt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Blok wil geen mededelingen doen over de inhoud van de bijeenkomst tussen de drie landen, die recentelijk is gehouden, „om de vertrouwelijkheid van het proces te waarborgen.”

Nederland en Australië stelden in mei 2018 Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne op 17 juli 2014. Hierbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

In februari werd al duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten hadden aangeknoopt om met Rusland in gesprek te komen. In Sydney zei Blok dat beide landen nog altijd vastberaden zijn om „het gezamenlijke doel te bereiken, zijnde het vestigen van de waarheid, het krijgen van gerechtigheid en het verantwoordelijk houden van de daders.”

Op de inhoud van het gesprek wilde Blok tijdens de persconferentie met zijn Australische collega Marise Payne niet verder ingaan, omdat vertrouwelijkheid volgens de minister van vitaal belang is. „Wel blijven we streven naar waarheid, gerechtigheid en verantwoording”, zei Blok. Minister Payne benadrukte dat het belangrijk is dat de eerste stap in de gesprekken met Rusland is gezet.

Blok reist nog verder naar Canberra. In de Australische hoofdstad zal hij een krans leggen bij het MH17-monument.

Bekijk meer van; mh17  stef blok

Nederland en Rusland praten over aansprakelijkheid MH17-ramp

AD 27.03.2019 Tussen Nederland, Australië en Rusland vond eerder deze maand voor het eerst een gesprek plaats over de ramp met vlucht MH17. Daarbij kwam de aansprakelijkheid van Rusland aan de orde. Dat hebben minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken en zijn Australische ambtsgenoot Marise Payne bekendgemaakt.

Blok is bijna vijf jaar na het neerhalen van vlucht MH17 op bezoek in Australië en Maleisië. Dat zijn de twee landen die na Nederland de meeste slachtoffers te betreuren hadden bij de ramp. Op 17 juli 2014 kwamen alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden aan boord om het leven. Onder de slachtoffers waren 196 Nederlander en 38 Australiërs.

Het vliegtuig werd neergehaald met een Buk-raket van het Russische leger boven het oosten van Oekraïne, concludeerde het Joint Investigation Team (JIT) eerder. Dit team brengt het Nederlandse OM en de Nederlandse politie samen met collega’s uit Australië, Maleisië, België en Oekraïne.

Rusland is volgens Nederland en Australië aansprakelijk voor de ramp, maakten de landen vorig jaar mei bekend. In februari van dit jaar maakte het ministerie van Buitenlandse Zaken bekend dat er waarschijnlijk snel met de Russen zou worden gesproken.

Wat er besproken is en waar, maakten Blok en Payne niet bekend. Volgens Blok is vertrouwelijkheid in deze fase van de conversatie cruciaal.

Minister Blok brengt bezoek aan Australië en Maleisië om MH17

NU 26.03.2019 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) brengt woensdag en donderdag een bezoek aan Australië en Maleisië in verband met de ramp met vlucht MH17.

Australië en Maleisië hadden na Nederland de meeste slachtoffers te betreuren nadat het toestel van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 boven Oekraïne werd neergehaald door een raket.

Maleisië had met 28 overledenen na Nederland de meeste slachtoffers. Vijftien van hen waren bemanningsleden. Bij de aanval kwamen 27 Australiërs om.

In totaal kwamen 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, om bij de ramp die komende zomer vijf jaar geleden plaatsvond. “Een triest jubileum dat ons met de neus op de feiten drukt”, aldus Blok.

De minister ontmoet nabestaanden van slachtoffers, legt een krans bij het MH17-monument in de Australische hoofdstad Canberra en spreekt met medewerkers van vliegmaatschappij Malaysia Airlines.

Verder spreekt hij met zijn ambtgenoten over het internationaal strafrechtelijk onderzoek naar de gebeurtenis. Ook de aansprakelijkheidsstelling van Rusland door Nederland en Australië komt aan de orde. Begin vorige maand zei Blok te verwachten dat hierover binnenkort formele onderhandelingen met Moskou zouden beginnen.

Nabestaanden MH17 maken reis alsnog: ‘Keek erg op tegen vliegen’

Nog onduidelijk wanneer rechtszaak van start gaat

Het is nog steeds onduidelijk wanneer er een rechtszaak begint. Het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de MH17-ramp, liet vorig jaar mei bij de presentatie van zijn onderzoeksbevindingen weten dat de rechtszaak “waarschijnlijk” binnen vijf jaar van start kan.

Blok benadrukte dat Nederland niet zal rusten tot de waarheid rond het neerhalen van vlucht MH17 boven tafel is en er gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden is. “Om deze doelen te bereiken is de samenwerking met onze partners, zoals Maleisië en Australië, van groot belang”.

Zie ook: Nederland en Australië in gesprek met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Lees meer over: Stef Blok Vliegramp Oekraïne MH17

Dick Schoof op het Binnenhof. © ANP

Minister: Niet Dick Schoof, maar lagere ambtenaren zaten aan MH17-onderzoek

AD 04.03.2019 Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) neemt het op voor topambtenaar Dick Schoof die ervan wordt beschuldigd dat hij een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar de afwikkeling van de MH17-ramp heeft beïnvloed.

Schoof, die nu baas van de AIVD is, liet in 2015 het functioneren van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) onderzoeken, waarover hij toen de leiding had. Uit openbaar gemaakte documenten bleek eerder dat op deze ‘onafhankelijke studie’ van de Universiteit Twente druk werd uitgeoefend door medewerkers van Schoof en hemzelf.

Zo wilden ambtenaren van Schoof conclusies afgezwakt hebben, stuurde hijzelf op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide de toenmalige NTCV-baas zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum.

Boos

Volgens Grapperhaus spitste de bemoeienis van Schoof zich toe op de opzet van het onderzoek en niet op het eindresultaat. Schoof kon absoluut niet leven met kritiek uit dat rapport. Hij was zo boos dat hij een eerdere afspraak om de onderzoekers te ontvangen liet afblazen.

Uit een tijdlijn  van wat er achter de schermen gebeurde, die Grapperhaus op verzoek van de Tweede Kamer heeft gestuurd, blijkt echter nogmaals dat medewerkers van Schoof – al dan niet met zijn medeweten – flink druk zetten op de onderzoekers uit Twente.

Toen de hoofdconclusies in concept op tafel lagen, had de NCTV zoveel commentaar, dat het onderzoeksinstituut van het ministerie, het WODC, waarschuwde dat het een beetje uit de hand liep. Het adviseerde de NCTV ‘om zich te onthouden van detailbecommentariëring van hoofdstuk 10, omdat het de indruk kan wekken dat de NCTV zich te veel bemoeit met het cruciale conclusiehoofdstuk’.

Uit de tijdlijn blijkt toch dat er op 2 december, kort voordat de hoofdstukken werden aangepast, ook nog ‘telefonisch overleg’ is geweest tussen de NCTV en het WODC, over de ‘voortgang van de evaluatie’. Wie er exact belde en of dat Schoof was, staat niet vermeld.

Aangepast

Uiteindelijk werd de tekst toch aangepast. De hoofdconclusie van de studie werd afgezwakt. Dat de crisisbeheersingsorganisatie onder Schoof ‘slecht’ functioneerde, werd veranderd in ‘niet goed’. De Universiteit Twente liet weten dat het nog steeds achter de veranderde versie staat. De inhoud zou overeind zijn gebleven, er zou slechts sprake zijn van ‘redactionele aanpassingen’.

De Tweede Kamer heeft deze week een debat over alle bemoeienis. Dan zal de oppositie toch weer de pijlen op Schoof richten. Nog voor de start deed hij persoonlijk suggesties voor wie het onderzoek zou doen. Die werden overigens wel weggewuifd, want ‘te politiek’.

Ook drong Schoof aan op meer aandacht voor de ‘operationele inzet’, maar dat weigerden de onderzoekers. Het mocht er niet worden ‘ingefrommeld’. ‘Voet bij stuk houden’, staat er in een e-mail. Schoofs suggestie om ‘internationale politieke dynamiek’ te betrekken, vond wel gehoor. Net als enkele suggesties voor de vragen aan geïnterviewden.

Afstand

Hoewel Grapperhaus in zijn brief Schoof uit de wind probeert te houden, zei minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) van hetzelfde departement al wel dat Schoof ‘op onderdelen’ beter ‘meer afstand’ had kunnen houden van het onderzoek.

De bemoeienis met het onderzoek is pijnlijk, omdat het de zoveelste keer is dat ambtenaren probeerden onderzoek te beïnvloeden.

Blok: Hoopvol na ‘zakelijk gesprek’ met Lavrov over MH17

AD 16.02.2019 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is na een gesprek met zijn Russische collega Sergej Lavrov ‘hoopvol’ dat Rusland binnenkort formeel met Nederland en Australië aan tafel gaat om te spreken over de Russische aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Blok zegt desgevraagd dat Lavrov erkend heeft dat gesprekken ‘misschien uiteindelijk wel mogelijk zijn’.

Blok sprak vandaag met Lavrov in de marge van de veiligheidsconferentie in München, waar beide ministers aanwezig waren. Het was ‘een zakelijk gesprek’ met bij beide partijen ‘een positieve grondhouding’.

Blok constateerde dat in dit gesprek de landen inhoudelijk nog niet nader tot elkaar zijn gekomen. Hij noemt het belangrijk dat de formele gesprekken snel beginnen in een poging elkaar wel te naderen. Rusland ontkent nog altijd betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel.

Strafrecht

Nederland en Australië stelden Rusland in mei 2018 formeel aansprakelijk voor het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014. Daarbij kwamen 298 mensen om het leven. De staatsaansprakelijkheid staat los van een eventueel strafrechtelijk onderzoek. Daar is het Openbaar Ministerie nog druk mee bezig. Het uiteindelijke proces zal worden gehouden in de rechtbank bij Schiphol.

Rusland: MH17-gesprekken wijzen niet op aansprakelijkheid Russen

NU 14.02.2019 Rusland zegt dat de geplande gesprekken met Australië en Nederland over de MH17-ramp niet betekenen dat het land aansprakelijkheid erkent.

De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt tegen Russische media dat die geruchten onzin zijn. “Het is een fantasie dat wij in deze gesprekken gaan zeggen dat we verantwoordelijk zijn voor de ramp”, aldus de woordvoerder.

“Hetzelfde is het geval met de mogelijkheid dat wij schuld zouden erkennen of mensen zouden compenseren”, zei de woordvoerder. “Dat is nepnieuws.”

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken wilde inhoudelijk niet ingaan op het bericht van de Russen. “Wij hebben een gesprek staan over de staatsaansprakelijkheid, verder doen wij geen mededeling over de agenda”, aldus de woordvoerder van het ministerie tegen NU.nl.

“We hebben toenemend vertrouwen dat de gesprekken gaan plaatsvinden”, stelt de woordvoerder.

Vorige week bevestigde het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken samen met Australië gesprekken met Rusland te gaan voeren.

In 2018 hebben Nederland en Australië Rusland aansprakelijk gesteld in de hoop hierover in gesprek te kunnen treden. Rusland laat nu weten dat de gesprekken daar niet over zullen gaan.

Rutte in VN-speech: ‘MH17 blijft open wond voor Nederland’

MH17 neergeschoten met buk-raket

De Boeing van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in Oost-Oekraïne neergeschoten. Dat gebeurde met een buk-raket. De lanceerinstallatie was afkomstig van een Russische basis bij Koersk, heeft juridisch onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) uitgewezen.

Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Lees meer over: MH17

 

Rusland: gesprekken MH17 geen erkenning aansprakelijkheid

NOS 14.02.2019 Dat Rusland met Nederland en Australië aan tafel wil om te praten over de ramp met de MH17 betekent nadrukkelijk niet dat de Russen daarmee aansprakelijkheid aanvaarden. De woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova, noemde speculaties daarover vandaag “fantasie”.

Vorige week werd bekend dat er op diplomatiek niveau wordt onderhandeld over mogelijke besprekingen. De drie betrokken landen zijn optimistisch over de kans dat die er daadwerkelijk komen.

De insteek voor de gesprekken loopt echter sterk uiteen. Nederland en Australië willen het vooral hebben over de staatsaansprakelijkheid van Rusland. Maar volgens Zacharova heeft Rusland alleen met besprekingen ingestemd omdat Nederland en Australië in een diplomatiek schrijven hebben laten weten dat “het hele spectrum van onderwerpen” betreffende het onderzoek naar de ramp ter tafel kan komen.

Oekraïne

Nederland en Australië stelden Rusland vorig jaar aansprakelijk, omdat het internationale onderzoeksteam JIT stelt dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne is neergehaald met een Russische raket, die werd gelanceerd door een Russische installatie.

De Russen willen vooral praten over de rol van Oekraïne. Hoewel er een oorlog gaande was, heeft dat land het luchtruim destijds niet gesloten. Zij willen het ook hebben over de manier waarop het JIT is omgesprongen met door Rusland geleverde informatie, waarvan de onderzoekers overigens hebben gezegd dat die weinig heeft bijgedragen.

Rusland heeft vanaf het begin ontkend dat het iets met de ramp met de MH17 te maken heeft.

Bekijk ook;

Moskou: MH17-gesprek moet vooral over rol Oekraïne gaan

Gesprekken met Russen over MH17: ‘Belangrijke stap, maar nog geen succes’

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Grapperhaus: niet Schoof, maar ambtenaren stuurden ‘onafhankelijk’ MH17-onderzoek

AD 12.02.2019 Niet topambtenaar Dick Schoof, maar ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben zich bemoeid met ‘teksten’ van een ‘onafhankelijk’ onderzoek naar de MH17. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) vanmiddag gezegd in de Tweede Kamer.

Slechts redactio­neel is er een aantal passages aangepast, aldus Minister Grapperhaus.

Vorige week kwam Dick Schoof in opspraak, omdat hij zich in zijn vorige baan als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bleek te hebben bemoeid met een onafhankelijk onderzoek naar de afwikkeling van de aanslag op de MH17.

Die studie werd uitbesteed aan de Universiteit Twente om het zo onafhankelijk te houden, maar Schoof kon toch niet nalaten zich erin te mengen. Zo stuurde Schoof op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide hij zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum. Ook liet hij vlak voor het verschijnen weten dat hij het absoluut niet eens was met de eindconclusies en weigerde hij de onderzoekers zelfs te ontvangen.

Vooral CDA en D66 reageerden daarop verbolgen, temeer omdat Schoof inmiddels de baas is van inlichtingendienst AIVD en dus van onbesproken gedrag zou moeten zijn.

Toonzetting

Volgens Grapperhaus heeft hij ‘geen aanwijzingen’ dat de slotconclusies van het onderzoek ‘zijn aangepast’. Wel zegt hij: ,,Slechts redactioneel is er een aantal passages aangepast.’’

Het ging volgens hem om ‘de toonzetting’. Maar volgens de minister was dat op aangeven van het wetenschappelijk centrum van zijn ministerie, die het onderzoek begeleidde, niet door Schoof. En dat was volgens Grapperhaus alleen maar omdat teksten niet strookten met eerdere teksten uit concepten.  Hij ziet daarin ook geen probleem. Het ‘was aan de onderzoekers om te doen’ wat ze wilde met deze ‘suggesties’.

Een deel van de Tweede Kamer, waaronder het CDA, wees echter op vrijgegeven e-mails die wel degelijk van medewerkers van Schoof afkomstig waren, niet van ambtenaren van het ministerie. Grapperhaus ging daar niet verder op in.  ,,Ik zeg wel dat al die ambtenaren en hun werk onder mijn verantwoordelijkheid vallen. Ik ga daar voor staan.’’

Afstand

Vorige week zei minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) wél dat Schoof beter ‘iets meer afstand’ had kunnen houden van het onderzoek. Toch zei hij ook: ,,In dit specifieke geval is niks menselijks ook ambtenaren vreemd.’’

D66-Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma is daar boos  over. ,,Dat is niet chique. Zo lijkt de minister het te vergoelijken.’’ Grapperhaus wilde niet verder op ingaan.  Wel komt er nog een debat over de kwestie, dat vindt binnenkort plaats.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid kwam eerder al in opspraak doordat het onwelgevallige conclusies van onafhankelijke onderzoekers probeerde bij te schaven. Onderzoeksinstituut WODC, dat ook het nu gewraakte MH17-onderzoek coördineerde, wordt om die reden verder losgemaakt van het ministerie.

De affaire komt op een pijnlijk moment. Nederland kondigde juist aan dat het met Rusland in gesprek gaat over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Nederland verweet de Russen steeds dat zij onafhankelijk onderzoek naar de ramp terzijde schoven. Dat een andere onafhankelijke studie in opspraak is, komt dan uiterst ongelegen.

Moskou: MH17-gesprek moet vooral over rol Oekraïne gaan

NOS 06.02.2019  Rusland is van harte bereid met Nederland en Australië om de tafel te zitten om te praten over de ramp met de MH17 in 2014. De Russen willen het echter over iets heel anders hebben dan wat minister Blok van Buitenlandse Zaken voor ogen heeft.

De Russische onderminister Groesjko van Buitenlandse Zaken heeft bevestigd dat er besprekingen worden voorbereid, maar anders dan de Nederlanders en de Australiërs wil hij de rol van Oekraïne daarin ter sprake brengen. Rusland ontkent elke betrokkenheid bij de ramp. De Russen klagen al sinds het begin dat zij verantwoordelijk worden gehouden voor de dood van de 298 inzittenden en dat Oekraïne, waar de Boeing van Malaysia Airlines neerstortte, buiten beeld blijft.

Luchtruim niet gesloten

Groesjko noemt als voorbeeld dat het de Oekraïners niet wordt aangerekend dat zij nooit ruwe radargegevens ter beschikking hebben gesteld aan de onderzoekers van de ramp. Rusland vindt het ook onverteerbaar dat het feit dat Oekraïne het luchtruim niet heeft gesloten terwijl er een oorlog aan de gang was, nauwelijks een rol lijkt te spelen.

Nederland en Australië willen het juist hebben over de aansprakelijkheid van Rusland. Volgens het internationale onderzoeksteam JIT is de MH17 neergehaald met een Buk-raket die vanuit Rusland is overgebracht naar het strijdgebied van de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. “Wij zijn helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren”, zei Blok gisteren.

Nederland en Australië hebben Rusland in mei vorig jaar op basis van de bevindingen van het JIT formeel aansprakelijk gesteld.

Bekijk ook;

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Nederland en Australië: we praten met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Rutte: MH17-onderzoek niet aangetast door bemoeienis Schoof

NU 08.02.2019 De bemoeienis van voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof met het MH17-onderzoek heeft de onafhankelijkheid van het onderzoek niet aangetast. Dat zegt premier Mark Rutte vrijdag na afloop van de ministerraad.

Volgens de premier moet de invloed die Schoof heeft uitgeoefend op het onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de overheid na de MH17-ramp gezien worden als toelaatbare “hoor en wederhoor”.

Wat de premier betreft staat de positie van Schoof, die nu de baas van de AIVD is, ook niet ter discussie. “Schoof heeft voldoende gezag om aan te blijven”, aldus Rutte. “Hij heeft zijn strepen verdiend.”

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) vindt dat Schoof beter “iets meer afstand” had kunnen houden.

‘Experts hebben de conclusies getrokken’

Rutte wijst erop dat de uitkomsten vaststaan en dat het de experts zijn die conclusies hebben getrokken.

Hij voegt daaraan toe dat het betreffende rapport het handelen van de overheid in de nasleep van de ramp onder de loep heeft genomen. Rutte benadrukte dat het niet gaat om het strafrechtelijk onderzoek of het onderzoek naar de toedracht van de ramp.

De premier heeft er altijd op gestaan dat de MH17-onderzoeken op geen enkele manier politiek beïnvloed mogen worden. Dat zou de Russen een reden geven om de onafhankelijkheid ervan in twijfel te trekken.

Of Schoof daadwerkelijk over de schreef is gegaan, wil Rutte nog niet zeggen. Hij verwijst naar Kamervragen over de kwestie die eerst beantwoord moeten worden. Het kabinet gaat bekijken in welke mate Schoof het onderzoek heeft geprobeerd te beïnvloeden.

Kamer is kritisch op rol Schoof

CDA, D66 en GroenLinks zijn kritisch op de oud-NCTV baas. Sjoerd Sjoerdsma (D66) vindt het “ongewenst” als zou blijken dat de uitkomsten zijn beïnvloed.

CDA’er Chris van Dam: “Met alle waardering voor de diensten, dit is niet hoe een evaluatieonderzoek in elkaar moet zitten.” Bram van Ojik (GroenLinks) zegt dat dit soort onderzoeken onafhankelijk moet worden uitgevoerd. “Het is teleurstellend en pijnlijk dat de heer Schoof en de NCTV dit kennelijk niet hebben begrepen.”

Kritisch rapport over handelen NCTV

Het onderzoek werd door Universiteit Twente uitgevoerd, onder toezicht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC). De onderzoekers keken naar de rol van de overheid na de ramp. De NCTV had daarin een grote rol. De organisatie was verantwoordelijk voor de crisisbeheersing en het afstemmen met alle betrokken overheidsorganisaties.

Uit het kritische rapport bleek dat de NCTV te veel intern gericht was en te weinig focus op samenwerking had. Hierdoor ontstonden volgens de onderzoekers onnodige problemen, zoals het te laat krijgen van passagierslijsten.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten met een buk-raket. Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Zie ook: ‘Oud-directeur NCTV beïnvloedde onderzoek naar nasleep MH17’

Begrip kabinet voor ambtelijke bemoeienis MH17-onderzoek

Telegraaf 08.02.2019 Minister Dekker (Rechtsbescherming) toont begrip voor de manier waarop voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof zich heeft bemoeid met een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar de nasleep van de vliegramp met MH17. Schoof is sinds 2018 directeur van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst.

„Hij was emotioneel betrokken en had meer afstand moeten houden, maar ik begrijp zijn bijdrage in het kader van hoor- en wederhoor.” De VVD-bewindsman vindt niet dat de huidige baas van inlichtingendienst AIVD te ver is gegaan. Dekker ziet geen enkele aanleiding om aan onderzoeksresultaten of aan Schoof te twijfelen. „Hij heeft feedback gegeven en was betrokken omdat hij vol overgave heeft gewerkt aan het managen van de crisis rond MH17. Niets menselijks is ook ambtenaren vreemd.”

Premier Mark Rutte denkt niet dat de ophef die in het MH17-dossier is ontstaan over voormalig NCTV-baas Dick Schoof, de Nederlandse positie ten opzichte van Rusland verzwakt. Inhoudelijk wilde de premier vrijdag verder niet ingaan op de zaak. Hij wil eerst de antwoorden op ingediende Kamervragen afwachten.

Rutte hamerde er, net als andere bewindspersonen, op dat de onderzoekers nog altijd achter hun conclusies staan. GeenStijl en RTL Nieuws berichtten op basis van opgevraagde stukken dat Schoof zich tegen allerlei aspecten van het onderzoek aan bemoeide. Rutte benadrukte dat ,,hoor en wederhoor is toegestaan”, maar liet in het midden of dat in deze situatie ,,heeft plaatsgevonden op een manier die je wenselijk vindt”.

Vertrouwen

Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken), die over de AIVD gaat, heeft nog vertrouwen in Schoof. Ook zij legt bemoeienis met het onafhankelijke onderzoek uit als ’hoor- en wederhoor’.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken) vreest niet dat Rusland de kwestie aangrijpt om Nederlandse integriteit in twijfel te trekken. „Ik heb nog geen vragen gehad. Bovendien gaat dit onderzoek over de nasleep en niet over wie een raket heeft geschoten.”

Slager

GeenStijl meldt op basis van opgevraagde stukken dat toenmalig NCTV-baas Dick Schoof aandrong op aanpassingen in het rapport, terwijl het onderzoek was gericht op het optreden van de overheid in de nasleep van de vliegramp, en daarmee ook op de NCTV.

De Tweede Kamer vroeg eerder op de dag al opheldering over de kwestie. „Het lijkt er nu op alsof de slager zijn eigen vlees heeft gekeurd en dat kan niet naar nabestaanden toe”, zegt CDA-Kamerlid Van Dam.

Bekijk meer van; kajsa ollongren  dick schoof AIVD nctv

Kabinet heeft begrip voor bemoeienis Schoof met MH17-rapport

Premier Rutte benadrukt dat het onderzoek naar de nationale crisisbeheersing na de ramp nog recht overeind staan, ondanks het feit dat NCTV Schoof passages liet herschrijven.

NOS 08.02.2019 Minister Dekker heeft er begrip voor dat Dick Schoof zich als coördinator Terrorismebestrijding in 2015 actief heeft bemoeid met een onderzoek naar de nationale crisisbeheersing na de ramp met de MH17. Schoof vond een aantal conclusies “te zwaar” en “te negatief” en liet die herschrijven.

“Achteraf bezien had hij iets meer afstand moeten nemen”, zegt minister Dekker voor Rechtsbescherming. “Maar niets menselijks is een ambtenaar vreemd.” Hij wijst erop dat Schoof een belangrijke rol speelde in de nasleep van de ramp. “Hij was er dag en nacht mee bezig.”

Daardoor liet hij zich volgens Dekker misschien te veel meeslepen “toen hij dingen las, die hijzelf heel anders had ervaren”. “Er is hoor- en wederhoor geweest”, zegt hij. “En hij heeft feedback gegeven.”

‘Valide onderzoek’

Het belangrijkste is dat de conclusies van het onderzoek “recht overeind staan”, zegt premier Rutte. “Er moet nu niet de indruk ontstaan dat het onderzoek niet valide is. Ik wijs u erop dat de onderzoekers 100 procent achter de uitkomsten staan.”

Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken zegt dat de bemoeienis van Schoof niets afdoet aan de verantwoordelijkheid die hij nu heeft als hoogste man bij de inlichtingendienst AIVD. “Ik heb vertrouwen in hem, zeker.”

Bekijk ook:

Oud-NCTV-baas Schoof bemoeide zich met onderzoek nasleep MH17

Kamer wil opheldering over inmenging NCTV bij MH17-onderzoek

Telegraaf 08.02.2019 Het CDA, D66, PVV, GroenLinks en de PvdA willen opheldering over de wijze waarop de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid zich heeft bemoeid met een onderzoek naar de nasleep van de vliegramp met MH17.

„Het lijkt er nu op alsof de slager zijn eigen vlees heeft gekeurd en dat kan niet naar nabestaanden toe”, zegt CDA-Kamerlid Van Dam.

GeenStijl meldt op basis van opgevraagde stukken dat toenmalig NCTV Dick Schoof aandrong op aanpassingen in het rapport, terwijl het onderzoek was gericht op het optreden van de overheid in de nasleep van de vliegramp, en daarmee ook op de NCTV.

„Met alle waardering voor de diensten, dit is niet hoe een evaluatieonderzoek in elkaar moet zitten”, stelt Kamerlid Chris van Dam. „Ik wil van de minister weten of er ook inhoudelijke wijzigingen zijn aangebracht en hoe we dit in de toekomst voorkomen.”

Door de publicatie van GeenStijl kunnen er nu vragen worden geplaatst bij de betrouwbaarheid van het onderzoek, en dat kan niet, vindt Van Dam. „Elke inbreuk, elke rimpel, is voor die mensen een pijn”, zegt hij over de nabestaanden.

D66-Kamerlid Sjoerdsma heeft een debat aangevraagd om minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de tand te voelen. ,,Ik wil opheldering van de minister over wat hier aan de hand is en of de uitkomsten van het onderzoek zijn beïnvloed.’’ Sjoerdsma vindt de rol die Schoof heeft gespeeld ontoelaatbaar. ,,Het is ongewenst dat iemand in zo’n invloedrijke positie zich heeft bemoeid met het onderzoek en de manier waarop de uitkomsten naar buiten zijn gekomen.’’

Ook de PVV wil een debat over dit onderwerp. „Wij willen heel snel opheldering over deze kwestie”, zegt PVV-Kamerlid Markuszower. De PvdA vindt dat Grapperhaus ’heel wat heeft uit te leggen’. „Dit is erg zorgelijk, de onafhankelijkheid van een onderzoek moet gegarandeerd zijn”, aldus Kamerlid Kuiken.

Bekijk meer van; nationaal coordinator terrorismebestrijding en veiligheid (nctv)christen-democratisch appèl (cda)mh17

Hoe ‘Dick donder’ de onderzoekers van Justitie beïnvloedde

RTL 08.02.2019 De conclusies van het onderzoek naar het overheidsoptreden na de MH17-ramp zijn afgezwakt na forse kritiek van Dick Schoof, de nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid (NCTV). De onderzoekers zeggen nog steeds achter hun rapport te staan – maar in de kantlijn omschreven ze Schoof als ‘Dick donder’. Reconstructie van een moeizame samenwerking.

De bemoeienis van de NCTV met het rapport is politiek explosief. De Tweede Kamer eiste eerder dat dit onderzoek naar het functioneren van de overheid volstrekt onafhankelijk zou worden uitgevoerd. Het onderzoek werd gedaan door de Universiteit Twente onder toezicht van het WODC, het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum.

Spil in de nasleep

De NCTV was de spil in de nasleep van de MH17-crisis. Die was verantwoordelijk voor afstemming met alle betrokkenen en gaf leiding aan de topambtenaren en ministers die erbij betrokken waren. Nu blijkt dat de NCTV in alle stadia het onafhankelijke en wetenschappelijke onderzoek naar de rol van de overheid – en dus van zichzelf – probeerde te beïnvloeden.

Lees ook:  

Oud-terreurbestrijder Schoof oefende grote druk uit op MH17-onderzoek

De NCTV beoordeelde offertes, zat aan tafel bij de gesprekken over de inhoud van het onderzoek en dwong tot aanpassingen in de reikwijdte. Zo wilde de NCTV niet dat het onderzoek ook ging over wat bij de Nederlandse overheid bekend was over het onveilige luchtruim van Oekraïne. Dus richtte het onderzoek zich uitsluitend op de dag van het neerhalen van MH17, en wat daarop volgde.

Meekijkende ambtenaren

Onder druk van de NCTV kwam er ook een extra ‘klankbordgroep’ waarin ambtenaren zouden zitten die zouden meekijken. Ook tijdens het onderzoek drong de NCTV nog aan op inhoudelijke wijzigingen.

De nationaal coördinator zelf, Dick Schoof, tegenwoordig de baas van geheime dienst AIVD, speelde een hoofdrol. Hij kwam persoonlijk met suggesties voor leden van de begeleidingscommissie. Die werden afgewezen als ‘te politiek’. Ook eiste Schoof, terwijl het onderzoek al liep, dat er meer aandacht en begrip zou komen voor de ‘operationele inzet’ tijdens de crisisbeheersing.

Ook dit werd door WODC en de Universiteit Twente afgewezen; dit mocht er niet ‘ingefrommeld’ worden: “Voet bij stuk houden.” Wel wordt de suggestie overgenomen om meer aandacht te hebben voor ‘de internationale politieke dynamiek’.

“Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.”

Ook de hoofdconclusie, dat de ‘crisisbeheersingsorganisatie’ onder leiding van de NCTV ‘slecht’ functioneerde, werd gewijzigd. Dit gebeurde nadat het WODC contact had met functionarissen van de NCTV, waarmee ‘informeel frequent en constructief’ overleg was. De onderzoekers kregen te horen dat hun conceptconclusies ‘te zwaar en te negatief’ waren: “Overweeg om de woordkeus te nuanceren.”

Heel ander beeld

Toen die hoofdconclusies waren herschreven, liet het WODC informeel aan de NCTV weten: “Ik heb het herziene hoofdstuk gezien. Ziet er prima uit. Goede toonzetting. Komt goed.” In interne correspondentie stelde het WODC dat door die aanpassingen bovendien ‘een heel ander beeld’ zou blijven hangen.

De NCTV vroeg inzage in de eindversie van de conclusies. Informeel werd die eindversie wel doorgestuurd, maar met de boodschap van het WODC dat de NCTV beter geen detailkritiek kon leveren. “Dat kan het beeld geven dat je je als NCTV’er te veel bemoeit met het cruciale conclusiehoofdstuk.”

“De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.”

In het eindrapport van de Universiteit Twente [.pdf] blijkt niets van de heimelijke beïnvloeding. Daar staat alleen dat in opdracht van de NCTV drie woorden zijn geschrapt die ‘staatsgeheim’ zijn.

‘Tijdschema leidt tot haastwerk’

Uit de nu openbaar gemaakte documenten blijkt dat de onderzoekers zelf ook vroegen om afstemming met de NCTV. De Universiteit Twente kreeg geen inzage in de notulen van de ministerraad, en vroeg het WODC om te bekijken of de beschrijving klopte van wat achter de schermen gebeurde. “Ik vind dit echt het minimale detailniveau dat nodig is om op een verantwoorde manier te kunnen rapporteren”, en: “Wij hebben ook afgesproken dat je in dit stadium zou sonderen hoe deze beschrijving valt bij NCTV.”

Uit de deels zwart gemaakte documenten blijkt dat voormalig NCTV Dick Schoof een hoofdrol speelde in de sturing. Regelmatig staat in de stukken: “Dick vindt.” En: “Dick heeft gesproken.” Zo wilde Schoof dat het onderzoek openbaar zou worden vóórdat het MH17-onderzoek van de Onderzoeksraad werd besproken in de Tweede Kamer, zodat het zou ondersneeuwen in politieke en publicitaire aandacht. “De wensen van Dick en de onderzoekers lopen niet synchroon.” Ook het WODC is tegen: “Het tijdschema van NCTV/Dick leidt tot haastwerk.”

“De geplande presentatie is een (werk-) dag van tevoren door Dick ingetrokken.”

Uiteindelijk werd het rapport naar de Tweede Kamer gestuurd op de dag van grote commotie over de zogeheten bonnetjesaffaire bij het ministerie van Justitie, die minister Opstelten en staatsecretaris Teeven de kop zou kosten.

‘Dick donder’

Ondanks de sturing en het afzwakken van de hoofdconclusie was Schoof zó boos over het eindrapport, dat hij een dag voordat het zou worden besproken met topambtenaren, de uitnodiging aan de onderzoekers introk om hun rapport met topambtenaren te bespreken. “De geplande presentatie is een (werk-) dag van tevoren door Dick ingetrokken.” In de openbaar gemaakte documenten staat dat het rapport ‘niet goed’ viel bij ‘Dick donder’.

De hoofdonderzoeker van de Universiteit Twente, prof. René Torenvlied, bevestigt in een reactie dat het rapport is aangepast, om ‘zo de acceptatie van onze conclusies te vergroten’. “We hebben hier overleg over gehad. Het woord ‘slecht’ is vervangen door ‘niet goed’. Inhoudelijk zijn de conclusies niet gewijzigd en is de formulering van conclusies onverminderd kritisch en stevig.”

Geen probleem

In het eindrapport staat dat na de ramp ‘onvoldoende focus was op samenwerking’, dat de NCTV ‘intern’ gericht was, en dat dit de afwikkeling van de ramp ‘onnodig’ heeft bemoeilijkt.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid laat in een reactie weten dat de Tweede Kamer zal worden geïnformeerd over de openbaar gemaakte documenten. Volgens het ministerie is er geen probleem met het rapport, omdat de onderzoekers er nog achter staan en dat de druk die Schoof uitoefende ‘op eigen titel’ is gedaan.

Reacties;

De uitgebreide reacties van betrokkenen zijn hier terug te vinden:

– van de Universiteit Twente
– van het ministerie van Justitie en Veiligheid
– van de commissie-Hertogh (die eerder onderzoek deed naar beïnvloeding van WODC-rapporten)
– van voormalig NCTV Dick Schoof

RTL Nieuws

Dick Schoof Ministerie van Veiligheid en Justitie NCTV Universiteit Twente MH17

AIVD-baas Tricky Dick Schoof “””in opspraak””” na scoop GeenStijl over bemoeienis MH17-onderzoek

GS 08.02.2019 Na de schokkende onthullingen van uw favoriete weblog dat Dick ‘Donder’ Schoof zich als NCTV op alle mogelijke manieren heeft proberen te bemoeien met het onderzoek naar de crisisbeheersorganisatie na MH17, is de huidige baas van de AIVD, zoals dat heet “””in opspraak”””. Alle MSM behalve de Telegraaf bedankt voor het linken, trouwens. Maar goed. Als het van mevrouw Arib mag gaat het CDA (niet Pieter Omtzigt die zich al vanaf het begin bezighield met dit onderzoek, nog bedankt NRC) dinsdag in het Vragenuurtje vragen stellen en D66 wil een debat over de kwestie. Ondertussen is het kabinet begonnen met Operatie Een Klein Beetje Toegeven Dat Het Fout Was En Ondertussen De Boel Bagatelliseren.

Vandaar ook dat het ministerie van Veiligheid en Justitie GeenStijl liet weten dat de opmerkingen van de NCTV “op persoonlijke titel” waren. En dat minister Dekker zegt dat “iets meer afstand” beter was geweest. En dat Rutte op zijn Ruttes om de hete persconferentiebrij heendraait. Maar iemand die tijdens een cruciaal en politiek extreem gevoelig onderzoek te weinig afstand neemt en zich ‘op persoonlijke titel’ met onafhankelijke onderzoek bemoeit, is zou volgens ons kabinet geschikt om leiding te geven aan een organisatie die dagelijks op het scherp van de rechtsstaatssnede opereert. Lekker dan, AIVD.

En als er allemaal niks aan de hand is. WAAROM BLIJVEN DE CONCEPT-TEKSTEN VAN HET RAPPORT DAN GEHEIM?

GeenStijl WOBt: “Te negatieve” conclusies onderzoek MH17 aangepast na druk NCTV

GS 08.02.2019 Alvast excuses voor het ontbreken van stijlloze hyperbolen, maar dit is een serieus onderwerp, dus hier een serieus topic metinclusief veel serieuze linkjes naar serieuze pdf-bestanden.

Komt-ie:

Het onderzoek naar de crisisbeheersingsorganisatie na het neerstorten van MH17 is door de onafhankelijke externe onderzoekers aangepast nadat ambtenaren van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) meldden dat zij delen van de conclusies “te zwaar” en “te negatief” vonden. Dick Schoof heeft als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) geprobeerd het onafhankelijke onderzoek te beïnvloeden. Dat blijkt uit documenten die het ministerie van Justitie en Veiligheid (eindelijk, na meer dan een jaar) openbaar heeft gemaakt na een WOB-verzoek van GeenStijl.

In 2015 liet het ministerie van Veiligheid en Justitie onderzoek doen naar de manier waarop de nationale crisisbeheersingsorganisatie heeft gefunctioneerd na het neerstorten van de MH17. Het onderzoek werd in opdracht van het WODC (dat onderdeel uitmaakt van het ministerie) uitgevoerd “door een team van onafhankelijke onderzoekers vanuit de Universiteit Twente”. Deze onafhankelijke onderzoekers hebben de conclusies van het rapport aangepast nadat medewerkers van het WODC daarom hadden gevraagd.

Volgens onderzoeker René Torenvlied van de Universiteit Twente gaat het om “een redactionele aanpassing van de toonzetting van enkele passages” en is de “inhoud onveranderd” gebleven. Maar wat er exact is aangepast, houdt het ministerie, ook nadat GeenStijl hier opnieuw om heeft gevraagd, geheim. Het WODC is onlangs door minister Grapperhaus op grotere afstand van het ministerie van Justitie en Veiligheid gesteld, omdat de positionering “een zwakke basis voor onafhankelijk functioneren” vormde.

In november 2015 sturen onderzoekers van de Universiteit Twente een concept van het rapport over de crisisbeheersing naar het WODC. Het WODC laat kort daarna op verschillende manieren (hier, hier, hier en hier) aan de onderzoekers weten dat onderdelen van de conclusie “te zwaar” en “te negatief” zijn. Het concept wordt vervolgens aangepast. Daarop meldt het WODC aan de onderzoekers dat de aanpassingen “helemaal top” zijn. In een mail aan zijn collega’s schrijft de WODC-ambtenaar: “Als ik het nu lees, blijft er voor mij als lezer een heel ander beeld hangen”.

Onderzoeker René Torenvlied van de Universiteit Twente laat aan GeenStijl weten dat sommige passages neutraler zijn verwoord “om zo de acceptatie van onze stevige conclusies te vergroten”. Volgens hem “is de formulering van de conclusies onverminderd kritisch en stevig”. Lees hier zijn complete reactie.

Vingerafdrukken NCTV Dick Schoof

Een medewerker van het WODC schrijft op 1 december, als de aanpassingen binnen zijn, aan een medewerker van de NCTV dat het herziene hoofdstuk 10 er qua “toonzetting” “prima” uitziet: “Komt goed”. Hoofdstuk 10 is het belangrijkste hoofdstuk in het rapport waar de conclusies instaan. De NCTV is juist een van de belangrijkste onderwerpen van het evaluatie-onderzoek, maar formeel ook de interne opdrachtgever van het WODC.

Uit de stukken blijkt dat opdrachtgever NCTV op verschillende momenten geprobeerd heeft het onderzoek te beïnvloeden. Zo komt er op verzoek van de NCTV een ‘klankbordgroep’ met ambtenaren om de onderzoekers inhoudelijk te voeden. Verder doet NCTV Dick Schoof persoonlijk suggesties (“dat Dick veel voelt voor”) voor de leden van de begeleidingscommissie, wil hij de reikwijdte van het onderzoek tussentijds aanpassen (“Dick heeft gesproken…”) en wil hij vanuit “politieke/ambtelijke” overwegingen (“Ik snap de wens van Dick”) dat het rapport openbaar wordt voordat de Kamer over het OVV-onderzoek naar de ramp praat. Het WODC probeert weerstand te bieden aan deze interne druk van de NCTV, maar schrijft in een terugblik dat de “informele afstemmingslijnen” met de NCTV “frequent en constructief” waren.

Uiteindelijk is de NCTV nog steeds boos over de uitkomsten van het onderzoek (“Dick vindt”). De hoofdonderzoeker van de Universiteit Twente zou zijn resultaten komen presenteren aan het ambtenarenoverleg dat zich met MH17 bezighoudt, maar deze uitnodiging wordt door Schoof (“Dick is beslist en heeft besloten”) ingetrokken. Schoof vraagt ook om het telefoonnummer van degene die bij het WODC het onderzoek begeleidt. Daarnaast vraagt hij om een gesprek met directeur van het WODC over het rapport. Toenmalig NCTV Dick Schoof is tegenwoordig directeur-generaal van de AIVD. Hij laat weten dat de inmenging “toen de gebruikelijke gang van zaken” was. Lees hier de complete reactie van de NCTV.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid, dat vroeger het ministerie van Veiligheid en Justitie heette, laat aan GeenStijl weten dat de opmerkingen van de NCTV “op eigen titel” zijn gedaan. Het ministerie vindt nog steeds dat het onderzoek op een onafhankelijke manier is verricht “omdat de onderzoekers zelf aangeven nog steeds achter hun onderzoek en conclusies te staan”. Lees hier de complete reactie van het ministerie. Alle onderliggende documenten na de breek.
UPDATE: CDA stelt Kamervragen.
UPDATE: Grapperhaus stuurt de stukken ook alvast naar de Kamer.
UPDATE: Ook MH17-dossiervreter Sjoerdsma van D66 wil opheldering.

Voor de speurende reaguurder;

Beslissing en overzicht
Document 15
Document 16
Document 17
Document 18
Document 19
Document 21
Document 22
Document 24
Document 28
Document 29
Document 30
Document 31
Document 32
Document 33
Document 34
Document 35
Document 36
Document 37
Document 38
Document 39
Document 40
Document 41
Document 42
Document 43
Document 44
Document 45
Document 46
Document 48
Document 51
Document 52
Document 53
Document 55
Document 64
Document 65
Document 66
Document 70
Document 72
Document 73
Document 74
Document 75
Document 82
Document 83
Document 86
Document 88
Document 90
Document 97
Document 99
Document 102
Document 105
Document 108
Document 110
Document 111
Document 112 t/m 113
Document 114 t/m 120
Document 121-1 t/m 121-24
Document 121-25 t/m 121-47
Document 122 t/m 126
Document 127 t/m 129
Document 130
Document 132
Document 134-1 t/m 134-39
Document 134-40 t/m 136-24
Document 136-25 t/m 137
Document 138 t/m 139-10
Document 139-11 t/m 140-24
Document 140-25 t/m 140-61
Document 140-62 t/m 141-10
Document 141-11 t/m 141-32
Document 142-1 t/m 144-1
Document 144-11 t/m 146-36
Document 146-37 t/m 148-10
Document 148-10 t/m 149-28
Document 150-1 t/m 150-12
Document 150-13 t/m 150-32
Document 150-33 t/m 151-10
Document 151-11 t/m 153-32
Document 154-1 t/m 154-25
Document 154-26 t/m 154-56
Document 155-1 t/m 158-11
Document 158-12 t/m 159-7
Document 160
Document 161
Document 162
Document 163
Document 164
Document 165
Document 166
Document 167 t/m 168
Document 169
Document 170 t/m 173

‘Oud-directeur NCTV beïnvloedde onderzoek naar nasleep MH17’

NU 08.02.2019 Voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof heeft invloed uitgeoefend op een onafhankelijk onderzoek naar het handelen van de overheid na de MH17-ramp, zo melden RTL Nieuws en GeenStijl vrijdagochtend op basis van documenten van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Die zijn door GeenStijl opgevraagd middels de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

Het onderzoek werd door Universiteit Twente uitgevoerd, onder toezicht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC). De onderzoekers keken naar de rol van de overheid na de ramp. De NCTV had daarin een grote rol. De organisatie was verantwoordelijk voor de crisisbeheersing en het afstemmen met alle betrokken overheidsorganisaties.

Schoof stond destijds aan het hoofd van de NCTV en is inmiddels directeur van inlichtingendienst AIVD.

Uit het kritische rapport bleek dat de NCTV te veel intern gericht was en te weinig focus op samenwerking had. Hierdoor ontstonden volgens de onderzoekers onnodige problemen, zoals het te laat krijgen van passagierslijsten.

NCTV beperkte reikwijdte

RTL Nieuws schrijft in een reconstructie dat de NCTV betrokken was bij ieder beslissingsniveau tijdens het onderzoek. Zo werden er offertes beoordeeld, werd er deelgenomen aan gesprekken over de inhoud van het onderzoek en dwong de terrorismebestrijding af dat het onderzoek in reikwijdte werd beperkt. Zo werd er niet gekeken naar wat de Nederlandse overheid wist van het luchtruim boven Oekraïne voorafgaand aan de ramp.

Tijdens het onderzoek bleef de NCTV aandringen op inhoudelijke wijzigingen en daarin speelde Schoof een belangrijke rol. Zo kwam hij met suggesties voor leden van de begeleidingscommissie die zou meekijken met het onderzoek. Tijdens het onderzoek zou hij veranderingen willen doorvoeren en vroeg hij begrip voor de ‘operationele kanten’ waar de NCTV mee te maken had.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Hardste conclusies aangepast

Uiteindelijk werden volgens RTL Nieuws en GeenStijl de hardste conclusies aangepast. Schoof bleef echter ontevreden en stond niet toe dat onderzoekers hun bevindingen kwamen toelichten voor hoge ambtenaren.

Hoofdonderzoeker René Torenvlied bevestigt tegenover RTL Nieuws dat het rapport is aangepast om “de acceptatie van de conclusie te vergroten”. Hij stelt dat de conclusies inhoudelijk niet zijn veranderd.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid stelt dat Schoof handelde op “eigen titel” en de NCTV zegt tegen de nieuwsorganisatie dat het om “de gebruikelijke gang van zaken” ging.

Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren zegt in een reactie nog steeds vertrouwen te hebben in Schoof. Ze wilde verder niet ingaan op de affaire. Ollongren benadrukt dat het gaat over Schoofs vorige functie, die onder Justitie en Veiligheid valt.

De Boeing van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten met een buk-raket. Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Lees meer over: Politiek  MH17

Oud-NCTV-baas Schoof bemoeide zich met onderzoek nasleep MH17

NOS 08.02.2019 Het onderzoek naar de crisisbeheersing na het neerstorten van de vlucht MH17 is aangepast op verzoek van de oud-coördinator Terrorismebestrijding. Dat komt naar voren uit documenten die GeenStijl kreeg na een WOB-verzoek. Dick Schoof vond een aantal conclusies “te zwaar” en “te negatief” en liet ze daarom herschrijven. GeenStijl concludeert dat hij daarmee heeft “geprobeerd het onafhankelijke onderzoek te beïnvloeden”.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid gaf in 2015 opdracht aan het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) om onderzoek te doen naar de manier waarop de nationale crisisbeheersingsorganisatie heeft gefunctioneerd na het neerstorten van MH17. Het onderzoeksinstituut van het ministerie besteedde dat vervolgens uit aan onderzoekers van de Universiteit Twente.

‘Inhoud onveranderd’

Nadat Schoof het concept-eindrapport had gelezen, meldden ambtenaren van het WODC aan de Twentse onderzoekers dat hij de “toonzetting van vooral de hoofdconclusies te zwaar en te negatief” vond en het “beeld” daardoor “niet helemaal in balans” is met andere hoofdstukken van het onderzoek. Vervolgens zijn er redactionele aanpassingen gedaan, maar is de inhoud onveranderd gebleven, zegt een van de onderzoekers tegen de website.

Wat er precies is veranderd in de tekst, heeft de website niet te horen gekregen, omdat concept-rapporten volgens het ministerie nooit openbaar worden gemaakt. Dat zou onderzoekers belemmeren in hun werk.

Scheidslijn

Het ministerie van Justitie en Veiligheid bevestigt dat de veranderingen zijn doorgevoerd op verzoek van Dick Schoof, die inmiddels de topman van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst is. Op de vraag of de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid de opmerkingen over het onderzoek namens de minister deed, antwoordt een woordvoerder: “Nee, deze opmerkingen zijn op eigen titel gemaakt.”

Hij wijst erop dat de scheidslijn tussen het onafhankelijke onderzoeksinstituut WODC en het ministerie destijds niet zo duidelijk was. Naar aanleiding van berichten van een klokkenluider over ongewenste beïnvloeding vanuit het ministerie op onderzoeken, zijn er inmiddels maatregelen genomen om “oneigenlijke beïnvloeding” in de toekomst te voorkomen.

Minister Grapperhaus laat weten dat hij niet van plan is om het onderzoek over te laten doen, omdat hij geen aanwijzingen heeft dat “de onderzoekers hun bevindingen of conclusies op grond van pogingen tot oneigenlijke beïnvloeding hebben aangepast”.

Een groot deel van de Tweede Kamer vraagt om opheldering over de gang van zaken.

Bekijk ook;

Ministerie van Justitie schaadde onafhankelijkheid van het WODC

Website GeenStijl meldt dat de Nationaal Coördinator zich schuldig heeft gemaakt aan poging om onafhankelijk onderzoek te beïnvloeden.

‘Gerommel’ met onderzoek MH17 door topambtenaar

AD 08.02.2019 De huidige baas van geheime dienst AIVD, Dick Schoof, lijkt een onderzoek rond de MH17-ramp te hebben willen beïnvloeden. Dat slaagde waarschijnlijk maar deels, maar het roept vragen op over zijn integriteit, vinden CDA en D66. Minister Dekker laat weten dat het beter was geweest als Schoof ‘iets meer afstand’ had gehouden.

Is het zo dat de slager zijn eigen vlees mee heeft gekeurd?, aldus Chris van Dam, CDA.

Schoof liet in 2015 het functioneren van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) onderzoeken, waarvan hij de baas was.

De Universiteit Twente kreeg de opdracht voor de ‘onafhankelijke studie’, maar uit documenten die gisteren openbaar werden, na een verzoek van website GeenStijl, blijkt dat Schoof en zijn ambtenaren niet konden nalaten zich ermee te bemoeien.

Zo wilden ambtenaren van Schoof conclusies afgezwakt hebben, stuurde hijzelf op vragen die geïnterviewden werden voorgelegd en bemoeide Schoof zich met de samenstelling van de commissie die het onderzoek begeleidde, net als met de reikwijdte van de studie en de publicatiedatum.

Opheldering

CDA en D66 zijn bezorgd, al was het maar omdat Schoof inmiddels vergaande bevoegdheden heeft als hoofd van inlichtingendienst AIVD. ,,Dit is niet hoe een evaluatieonderzoek in elkaar moet zitten’’, zegt CDA’er Chris van Dam. ,,Is het zo dat de slager zijn eigen vlees mee heeft gekeurd?’’

Wie de honderden documenten leest, krijgt wel die indruk. Dat Schoof zich zorgen maakte, is begrijpelijk. Voor de NCTV stond er met het onderzoek veel op het spel: de MH17 was de eerste grote test, omdat de club een spilfunctie had tussen alle ministeries en diensten als politie en AIVD.

Schoof en zijn ambtenaren konden het niet nalaten zich te bemoeien. Nog voor de start deed hij persoonlijk suggesties voor wie het onderzoek zou doen. Die werden wel weggewuifd, want ‘te politiek’. Ook drong Schoof aan op meer aandacht voor de ‘operationele inzet’, maar dat weigerden de onderzoekers.

Het mocht er niet ‘ingefrommeld’ worden. ‘Voet bij stuk houden’, staat er in een e-mail. Schoofs suggestie om ‘internationale politieke dynamiek’ te betrekken vond wel gehoor. Net als suggesties voor de vragen aan geïnterviewden. Ook kregen ambtenaren van Schoof voor publicatie hoofdstukken van het onderzoek te lezen.

De hoofdconclusie van de studie werd afgezwakt. Dat de crisisbeheersingsorganisatie onder Schoof ‘slecht’ functioneerde, werd veranderd in ‘niet goed’.

Boos

Schoof was alsnog des duivels destijds. ‘Zijn eerste reactie gister op het rapport was niet goed’, is te lezen. Een ambtenaar noemt de woedende Schoof zelfs ‘Dick Donder’.

De Universiteit Twente erkent dat er ‘woorden’ zijn aangepast, maar stelt dat ‘de inhoud van conclusies onveranderd is gebleven’.

  Chris van Dam

✔ @ChrisvanDamCDA

Wat is dit nu weer? CDA (@PieterOmtzigt) heeft destijds onderzoeksvragen en -protocol gevraagd. Geweigerd. En nu: “een redactionele aanpassing van de toonzetting van enkele passages”? Dit soort ruis raakt nabestaanden. Mondelinge vragen gesteld. #MH17 @cdavandaag @StichtingMh17

  GeenStijl

✔ @geenstijl

GeenStijl WOBt: “Te negatieve” conclusies onderzoek MH17 aangepast na druk NCTV http://www.geenstijl.nl/5146148/duurt-een-jaar-maar-dan-heb-je-ook-wat/ …

44   9:19 AM – Feb 8, 2019  67 people are talking about this

Het ministerie laat weten dat Schoof z’n suggesties ‘op eigen titel’ deed, en dus niet namens de minister van Justitie en Veiligheid. Bovendien bleven de bevindingen van de studie overeind, laat een zegsman weten.

Minister Dekker reageert terughoudend. ,,Op onderdelen was het beter geweest als hij iets meer afstand had gehouden’’, zegt hij. ,,Maar in dit specifieke geval is niks menselijks ook ambtenaren vreemd. Ik kan me voorstellen dat je bij zo’n onderzoek emotioneler betrokken bent. Dan reageer je iets emotioneler dan je misschien had moeten doen.’’ Hij wil Schoofs optreden ‘niet goedpraten’, maar vindt fouten ‘een groot woord’.

In de Tweede Kamer klinkt toch de roep om opheldering, al was het maar omdat het ministerie amper bekomen is van het schandaal rond het onderzoeksinstituut WODC van het departement. Ambtenaren bleken conclusies van onderzoeken te hebben ‘gecamoufleerd’ en uitkomsten te hebben herschreven in politiek gevoelige dossiers.

Conclusies

De onderzoekers concludeerden uiteindelijk onder meer dat de crisisbeheersing in gebreke is gebleven. De NCTV was onvoldoende gericht op samenwerking met de betrokken organisaties en de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie. Dat geldt ook voor de onderlinge samenwerking. Pas gaandeweg slaagde de organisatie erin de crisis op ‘adequate wijze te beheersen’.

Volgens de onderzoekers trok de organisatie van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) de eerste dagen na de aanslag te veel naar zich toe. Na de eerste dagen verbeterde de samenwerking, ‘waardoor alle partijen hun bijdrage konden leveren’.

De hulp van medewerkers van Schiphol en Malaysia Airlines op 17 juli wordt door de nabestaanden wel als overwegend positief ervaren. Daarentegen is de hulp van Rijksoverheid door enkelen van hen als ‘onprofessioneel en vervelend’ ervaren.

Geheime gesprekken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

RTL 07.02.2019 Nederland en Australië gaan in gesprek met Rusland over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat melden bronnen aan RTL Nieuws. Diplomaten, ambtenaren en juristen van de drie landen komen binnenkort bij elkaar. Het tijdstip en de locatie van de gesprekken worden niet bekendgemaakt.

Het is nu bijna zover, zo zeggen bronnen. Op korte termijn is er een ontmoeting op een geheime locatie.

In mei vorig jaar hebben Nederland en Australië officieel Rusland aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17. De twee westerse landen nodigden Rusland uit om te praten over de aansprakelijkheid en zodoende tot een oplossing te komen.

Rusland wil praten over aansprakelijkheid MH17: hoe zit dat?

Bekijk deze video op RTL XL

Politiek verslaggever Fons Lambie legt uit hoe de procedure tussen Nederland, Australië en Rusland over de MH17-zaak eruit zou kunnen zien.

Rol Oekraïne

Het heeft even geduurd: de Russen gingen niet meteen in op de uitnodiging. Zo deed minister Blok herhaaldelijk een oproep aan de Russen om te praten. In oktober liet Rusland weten bereid te zijn tot een gesprek over aansprakelijkheid over het neerhalen van vlucht MH17, maar dan zou ook gekeken moeten worden naar de rol van Oekraïne. Die gesprekken lijken er nu te gaan komen.

Nederland en Australië willen weinig kwijt over de aanstaande gesprekken. “Ambtenaren zijn in overleg met Rusland over de voorwaarden voor de voorgestelde onderhandelingen over MH17”, zegt een woordvoerder van de Australische regering.

Diplomatieke kanalen

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken laat in een reactie weten: “We zijn via diplomatieke kanalen in contact met Rusland over staatsaansprakelijkheid. We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om tafel gaan. Om de vertrouwelijkheid van het proces niet te schaden doet het ministerie van Buitenlandse Zaken geen verdere mededelingen over tijdstip of locatie.”

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) wil alleen kwijt dat er momenteel ‘diplomatieke contacten plaatsvinden die hoopvol en positief zijn.’ “Ik heb hoop dat deze contacten leiden tot formele onderhandelingen. Maar het is niet verstandig om daar nu meer over te zeggen.”

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. © ANP

“Rusland heeft ingestemd om overleg te plegen met Nederland en Australië over deze kwestie”, liet Maria Zakharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, eind januari weten. “Dit is een fundamenteel belangrijk punt.”

‘Belangrijke stap

“Dit is een belangrijke stap, bijna vijf jaar na het neerhalen van vlucht MH17”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. Hoe lang de gesprekken gaan duren, is niet te voorspellen.

Lambie: “Dit is niet iets wat in een paar gesprekken is opgelost. Wel is in Den Haag de inschatting dat uiteindelijk Rusland tot een oplossing wil komen omdat Moskou ziet dat Nederland en andere landen politiek en diplomatiek aandacht blijven vragen voor MH17. Of het nu via de VN is, via de EU, via de G7 of de G20: je dwingt Rusland in de richting van een serieus gesprek over aansprakelijkheid. Uiteindelijk zal Moskou de kwestie willen afhandelen, is de verwachting in Den Haag.”

De gesprekken over aansprakelijkheid staan los van het strafrechtelijk onderzoek door het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team. Het JIT hoopt de daders te veroordelen in een rechtszaak in Nederland.

Aansprakelijkheidsprocedure

In een aansprakelijkheidsprocedure tussen landen wordt als voorwaarde gesteld dat landen eerst via gesprekken proberen tot een oplossing te komen. Mislukken de gesprekken, dan kan een juridische procedure beginnen. Zo zou Nederland naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg kunnen stappen. Een andere logische optie is om te proberen Rusland aan te klagen voor het schenden van ICAO-afspraken. ICAO is de VN-organisatie voor burgerluchtvaart.

Een aansprakelijkheid kan dus leiden tot een juridische procedure, maar de landen kunnen ook een akkoord sluiten, bijvoorbeeld over de erkenning van aansprakelijkheid of een financiële vergoeding. In het verleden zijn op deze manier een aantal vliegtuigrampen tussen staten afgewikkeld. Insiders verwachten dat gesprekken ongeveer één tot twee jaar kunnen duren.

Reactie Knoops

Bijzonder hoogleraar internationaal recht Geert-Jan Knoops zegt in een reactie: “Een eventuele schikking met Rusland zal dit land altijd – als het juridisch verstandig – zonder erkenning van enige schuld aangaan. In een eventuele strafproces werkt dit dan zonder meer niet door.”

Meer regelingen

In het verleden zijn meer vliegrampen tussen landen afgesloten met een regeling. In de jaren 80 betaalde de Sovjet-Unie een schadevergoeding aan Canada voor het neerstorten van een satelliet.

Ook bij het neerhalen van burgervliegtuigen zijn regelingen getroffen, zoals in 1988 toen de VS per ongeluk een Iraans vliegtuig boven de Arabische Golf neerhaalde.

Russofobie

Toen Rusland in mei 2018 werd gevraagd om in gesprek te gaan, werd dat nog afgedaan als ‘inspelen op Russofobie’, maar nu is Moskou dus aan het opschuiven, zegt correspondent Martijn Smiers.

“Al bijna vijf jaar beweert Rusland dat Oekraïne het vliegtuig heeft neergehaald. De overheid en de staatsmedia zijn daar heel fanatiek in en het zou raar zijn als Rusland dat standpunt ineens radicaal verandert. Temeer omdat de Russische bevolking, blijkt uit de beschikbare peilingen, het officiële regeringsstandpunt deelt.

En dat standpunt is voor Nederland en Australië bijna onmogelijk: uit onderzoek van het JIT blijkt juist dat MH17 uit de lucht werd geschoten door een Buk-raket uit Rusland. Kennelijk wil Moskou nu laten zien het in ieder geval te proberen, constructief te zijn. Weglopen bij de onderhandelingen kan altijd nog.”

Reacties Kamerleden;

  • Bram van Ojik (GL): ‘Goed nieuws’

“Hoe sneller de gesprekken plaatsvinden, hoe beter. Rusland heeft heel lang alle verantwoordelijkheid ontkend. Ik zie dit als een eerste stap van erkenning dat ze er misschien toch iets mee te maken hebben. Ik verwacht wel dat het allemaal lang gaat duren. Dus we zijn er nog lang niet.”

  • Sjoerd Sjoerdsma (D66): ‘Strategie werpt vruchten af’

“De strategie van Nederland om Rusland aan tafel te krijgen en om Rusland af te dwingen schuld te bekennen, werpt zijn vruchten af”, zegt Sjoerdsma. Hij hoopt dat Rusland, in het beste scenario, ‘volledige verantwoordelijkheid’ gaat nemen. Sjoerdsma heeft wel de vrees dat Rusland doorgaat met het frustreren en tijdrekken van het proces. “Maar dan is wel de eerste stap gezet en kunnen ze niet zomaar meer van tafel weglopen.”

Meer RTL Nieuws;

Bemoeienis topambtenaar

Dekker: Schoof had beter ‘iets meer afstand kunnen’ houden

Kritiek

Kamer: opheldering na bemoeienis Schoof bij MH17-onderzoek

Reconstructie

Hoe ‘Dick donder’ de onderzoekers van Justitie beïnvloedde

Documenten vrijgegeven

Oud-terreurbestrijder Schoof beïnvloedde MH17-onderzoek

Praten met Rusland over MH17, doorbraak of kleine stap?

Nederland, Australië en Rusland zijn in gesprek om tot onderhandelingen over aansprakelijkheid te komen voor het neerhalen van het vliegtuig in 2014.

NOS 07.02.2019 Bijna een jaar geleden stelden Nederland en Australië Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne. Vandaag werd bekend dat er gesprekken gaande zijn met de Russen over die mede-aansprakelijkheid. Maar wat betekent dat? Is het een doorbraak of een kleine ontwikkeling?

Om te beginnen: de gesprekken zijn nog niet officieel, maar diplomatieke contacten om tot gesprekken te komen. Of zoals minister Blok van Buitenlandse Zaken het verwoordt: “Ik heb hoop dat dit leidt tot formele onderhandelingen.”

Als de landen met elkaar rond de tafel komen te zitten, zullen die onderhandelingen gaan over de zogenoemde ‘staatsaansprakelijkheid’. “Dat is een formele handeling van een land die niet zo vaak voorkomt”, legt politiek verslaggever Ron Fresen uit.

Oorlog voeren

Staatsaansprakelijkheid wordt meestal alleen uit de kast gehaald als landen oorlog hebben gevoerd met elkaar. Fresen: “Dan stelt het ene land het andere aansprakelijk, om in gesprek te komen over afwikkeling van schade bijvoorbeeld.” In dit geval zou dat gaan om schadevergoeding voor de nabestaanden van de 298 slachtoffers.

De aansprakelijkstelling door het kabinet mei vorig jaar volgde op de bevindingen van het internationale Joint Investigation Team (JIT). Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 in de zomer van 2014 is neergehaald afkomstig was van het Russische leger.

Blok: “Wij zijn helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren.” Wie de raket vervolgens heeft afgeschoten, is geen onderwerp in eventuele gesprekken over staatsaansprakelijkheid. Dat komt aan bod in het strafrechtelijk onderzoek naar de daders.

Dan zouden de Russen bijna vijf jaar hebben zitten liegen, aldus David Jan Godfroid, correspondent Rusland.

Rusland-correspondent David Jan Godfroid betwijfelt of de gesprekken over aansprakelijkheid iets opleveren. “Rusland heeft hulp aangeboden in verschillende MH17-procedures, maar dat heeft nergens toe geleid. Het JIT heeft bijvoorbeeld nooit wat gehad aan de Russen.”

Het zou hem sterk verbazen als Rusland nu opeens op enige wijze aansprakelijkheid zou erkennen. “Dan zouden de Russen bijna vijf jaar hebben zitten liegen. Dat zou gezichtverlies betekenen.” Rusland ontkent al jaren iets te maken te hebben met de vliegramp. Volgens de Russen zit Oekraïne achter het neerhalen van vlucht MH17.

Maar als de Russen niets gaan erkennen, waarom voeren ze dan inleidende gesprekken met Nederland en Australië? “Ik kan wel een reden bedenken”, zegt Godfroid. “Zo kunnen ze achteraf altijd zeggen: kijk, we wilden heus wel helpen.”

Zinvol

Ook als de gesprekken niet leiden tot erkenning van Rusland, kunnen ze toch zinvol zijn, legt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon uit in Nieuwsuur. “Nederland moet dit sowieso doen om te voldoen aan een procedurele vereiste. Als je een internationaal hof wil gaan vragen om uitspraak te doen in een zaak, is de regel dat je eerst zelf hebt geprobeerd om er uit te komen.”

Maar zover is het dus nog lang niet. Eerst ligt de vraag voor of de contacten die er nu met de Russen zijn, gaan uitmonden in officiële onderhandelingen.

Bekijk ook;

Gesprekken met Russen over MH17: ‘Heel belangrijke stap’

Nederland en Australië: we praten met Rusland over aansprakelijkheid MH17

De oorlog in Oost-Oekraïne is gewoon geworden

februari 9, 2019 Posted by | 2e kamer, aanslag, aivd, BUK, Dick Schoof, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, NCTV, Oekraïne, Poetin, politiek, Rusland | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

Cyberhacking

De MIVD heeft met ondersteuning van de AIVD en Britse collega’s een cyberoperatie door een team van de Russische militaire inlichtingendienst GRU in Den Haag verstoord. Dat gebeurde op 13 april 2018. De operatie was gericht op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

AD 06.10.2018

4 Russische inlichtingenofficieren troffen vlak bij het gebouw van de OPCW met specialistische apparatuur voorbereidingen om de netwerken van deze organisatie te hacken. Nederland is gastland van de OPCW en daarmee verantwoordelijk voor het veilig kunnen functioneren van deze internationale organisatie. Om de integriteit van de OPCW te beschermen is deze cyberoperatie van de GRU vroegtijdig verstoord en zijn de Russische inlichtingenofficieren het land uit begeleid.

Dit zijn de 4 Russen die de aanval moesten uitvoeren. Ze blijken onderdeel van de Russische inlichtingendienst GROe en heten Aleksei Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Alexej Valeryvitsj Minin.

Alexey Minin MIVD

Oleg Sotnikov MIVD

Evgenii Serebriakov MIVD

Aleksei Morenets MIVD

“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

AD 06.10.2018

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

AD 06.10.2018

Apparatuur

De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Telegraaf 06.10.2017

MH17

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek.

AD 11.10.2018

Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Telegraaf 06.10.2017

Ondermijnen

“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar“, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

AD 11.10.2018

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Telegraaf 06.10.2017

Telegraaf 06.10.2017

AD 01.11.2018

Aanklacht

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus 2018 diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

In opvallende openheid maakte minister Bijleveld van Defensie vandaag details bekend over de Russische hackaanval. In zeven vragen en antwoorden praten we u bij.

Agenten van de Russische inlichtingendienst GROe probeerden in april 2018 binnen te dringen in het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag. Het bewijs tegen de dienst stapelt zich op, Poetin gaat in de tegenaanval.

Op deze vrijdag 13 april 2018 parkeerden de Russen een auto dicht bij de OPCW. In de auto zat hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren. Om die reden besloot de MIVD de operatie te verstoren. Lees meer in ons liveblog

AD 15.10.2018

Daarmee is er opnieuw bewijs van spionage-operaties van de Russische militaire inlichtingendienst. Poetin gaat in de tegenaanval.

De Russische inlichtingendienst GROe is met afstand de meest avontuurlijke van de drie Russische inlichtingendiensten, schreef correspondent Steven Derix onlangs in dit profiel.

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 3

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 2

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 1

Zie: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

dossier OPCW NOS

dossier “Hackaanval OPCW” AD

Onderzoek in het park waar de Georgiër werd vermoord EPA

‘Verdachte moord in Berlijns park gelinkt aan Russische geheime dienst’

NOS 30.08.2019 Een man die vastzit voor de moord op een Georgiër in een Berlijns park had mogelijk banden met de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Volgens onderzoek van Der Spiegel, The Insider en onderzoekscollectief Bellingcat reisde hij vermoedelijk onder een valse identiteit naar Duitsland.

Het slachtoffer, de Georgiër Zelimchan Changosjvili (40), vroeg in 2016 politiek asiel aan in Duitsland, nadat hij in Rusland en Oekraïne was bedreigd en meerdere aanslagen had overleefd. Changosjvili heeft Tsjetsjeense wortels en vocht in de Tweede Tsjetsjeense Oorlog (1999-2009) aan de kant van de opstandelingen tegen Rusland. Hij werd vorige week in Berlijn doodgeschoten.

Volgens Der Spiegel noemt de verdachte van de moord zich in zijn visumaanvraag Vadim Solokov en zegt hij dat hij geboren is in Irkoetsk, in Siberië. Hij heeft opgegeven dat hij nu in Sint-Petersburg woont. Uit het onderzoek blijkt echter dat zo’n persoon niet voorkomt in het Russische paspoortregister, en dus mogelijk niet bestaat.

Paspoortnummer

Solokov zou via Parijs naar Duitsland zijn gereisd. Der Spiegel meldt dat hij nooit is gezien in het Parijse hotel dat hij in zijn visumaanvraag had opgegeven als verblijfplaats.

Het paspoortnummer van de verdachte is volgens het onderzoek van de verschillende media te herleiden naar een afdeling binnen het Russische ministerie van Binnenlandse Zaken die eerder reisdocumenten opstelde voor de GROe.

Die militaire inlichtingendienst wordt vaker in verband gebracht met operaties in Europa. Zo zou de GROe onder meer verantwoordelijk zijn voor de mislukte aanslag in Engeland op de oud-dubbelspion Sergej Skripal. Ook zou de dienst betrokken zijn bij een cyberoperatie bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW), in Den Haag vorig jaar.

Bekijk ook;

De Russische spionnen die de OPCW wilden hacken. © EPA

Cybercriminelen achter hacks moeten sneller op Europese sanctielijsten

AD 04.07.2019 Buitenlandse cybercriminelen moeten snel op Europese sanctielijsten komen, zodat ze niet meer kunnen reizen of bankieren. Het kabinet wil vaart maken. ‘We ontmaskeren hen’.

Daders achter hacks of digitale inbraakpogingen, zoals bij de Haagse organisatie tegen chemische wapens OPCW vorig jaar, komen snel op Europese sanctielijsten. Vorige maand maakte de EU de weg vrij voor deze straffen, minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) wil dat spoedig regelen: ,,Wij namen binnen de Europese Unie het initiatief voor deze sancties. Nu zijn we bezig om mensen achter de aanvallen op die lijst te krijgen. Ik hoop dat dit snel gebeurt. Dan mogen ze niet meer reizen, kunnen ze niet meer bij een bankrekening.”

Namen noemt Blok niet, maar het gaat waarschijnlijk onder meer om de daders van bekende hacks, zoals de verijdelde inbraakpoging bij de OPCW, de organisatie tegen chemische wapens in Den Haag. Vorig najaar onthulden de Nederlandse geheime diensten dat de Russische inlichtingendienst GROe geprobeerd had om het wifi-netwerk te kraken. Dezelfde mannen zouden ook de systemen van anti-dopingorganisatie Wada gekraakt hebben.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). © ANP

Het namen en shamen en de sancties moeten helpen om het aantal cyberaanvallen terug te dringen. De Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten merken al jaren een toename van dreigingen, van criminelen maar ook vanuit staten als Rusland, Noord-Korea en China. Wereldwijd worden aanvallen op elektriciteitsnetwerken, grote bedrijven en kritieke infrastructuren toegeschreven aan hackers uit die landen. Blok: ,,We moeten allereerst laten zien dat we onszelf zo goed beschermen dat ze het niet proberen. En als ze het toch doen, dat we ze dan ontmaskeren.”

Morgen stuurt de minister een brief aan de Tweede Kamer over cyberdiplomatie. Het kabinet trekt daarvoor jaarlijks vijf miljoen euro uit. De cyberdiplomaten lobbyen wereldwijd voor effectieve regels, ook overleggen ze over de reacties na een hack. Zo was de publiekelijke snelle en brede veroordeling van de OPCW-hack in oktober mede het werk van de diplomaten die binnen de Europese Unie en de VN ervoor zorgden dat politiek leiders snel een vergelijkbare reactie gaven.

DEN HAAG – Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft een aanklacht ingediend tegen zeven Russische inlichtingenofficieren voor het hacken van diverse antidopinginstanties. Vier van de zeven zijn dezelfde mannen die in Nederland probeerden de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken. © ANP

‘Russische ambassade Den Haag is spionagecentrum, betrokken bij OPCW-hack’

OmroepWest 01.12.2018 De Russische ambassade was actief betrokken bij de poging om het kantoor van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. Dat meldt NRC op basis van bronnen.

De krant noemt de ambassade ‘een zenuwcentrum voor spionage’. Volgens NRC coördineerde de tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, de operatie die vier Russische spionnen in april uitvoerden in Den Haag. In opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GROe probeerden zij de OPCW te hacken, maar dit werd verijdeld door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). De MIVD kwam de spionnen waarschijnlijk op het spoor door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou.

Volgens NRC is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de inlichtingendienst GROe en was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. Volgens de krant werkten de afgelopen jaren zeker zes GROe-officieren op de ambassade in Den Haag.

Camelkleurige jas

Niet alleen Bachtin was bij de operatie betrokken. Anton Naoemkin, hoofd protocol van de ambassade, is volgens het NRC de man in de camelkleurige jas die de vier spionnen van Schiphol haalde. Hij bracht het kwartet rechtstreeks naar de ambassade in Den Haag.

LEES OOK: Dit weten we over Russische spionnen in Den Haag en Noordwijk

Meer over dit onderwerp: RUSSEN RUSLAND RUSSISCHE AMBASSADE OPCW SPIONNEN SPIONAGE DEN HAAG

‘Russische ambassade actief betrokken bij hackoperatie op OPCW’

NU 01.12.2018 De Russische ambassade in Den Haag zou actief betrokken zijn geweest bij de mislukte hackpoging op de OPCW, de toezichthouder op het verbod op chemische wapens, meldt NRC vrijdagavond op basis van bronnen.

De tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, coördineerde de operatie die vier Russische spionnen uitvoerden in Den Haag. NRC noemt de ambassade “een zenuwcentrum voor spionage”.

Volgens het dagblad is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst GRU. In die hoedanigheid was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. NRC schrijft dat de afgelopen jaren zeker zes GRU-officieren op de ambassade werkten.

De spionnen die de hack moesten uitvoeren, werden eveneens door de GRU gestuurd. Het was al bekend dat een ambassademedewerker de spionnen bij Schiphol had opgehaald. Volgens NRC was dat het hoofd protocol, Anton Naumkin.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD verstoorde de Russische operatie. Mogelijk is de MIVD op het spoor gezet door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou.

Zo verijdelde MIVD de Russische hackoperatie op OPCW

Zie ook: Defensie verijdelt Russische hackoperatie op chemische-wapenwaakhond OPCW

Lees meer over: Russische hackoperatie OPCW

NRC reconstrueerde welke ambassademedewerkers bij Russische spionage in Nederland zijn betrokken, onder meer bij de OPCW-hack.

De vier GROe-spionnen werden van Schiphol gehaald door het hoofd protocol van de Russische ambassade in Nederland, meldt NRC. Die bevindt zich achter het zwarte vierkant. Ministerie van Defensie

‘Russische ambassade zenuwcentrum spionage, speelde rol in OPCW-hack’

NOS 01.12.2018 De Russische ambassade was actief betrokken bij de poging om het kantoor van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. Dat meldt NRC. De krant schrijft dat de ambassade in Den Haag opnieuw een zenuwcentrum is voor spionage, net als tijdens de Koude Oorlog.

Daarbij wordt gewezen op de hackpoging bij het Joint Investigation team, dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17, de voor spionage veroordeelde ambtenaar Raymond P. en de eveneens veroordeelde F-16-piloot Chris V. De ministeries van Defensie en Algemene Zaken waren ook doelwit van de Russen, volgens bronnen van NRC.

En dan is er nog de hackpoging bij de OPCW die begin oktober door minister Bijleveld werd geopenbaard op een persconferentie. De Russen voerden die een half jaar geleden uit door vier GROe-medewerkers op het vliegtuig naar Nederland te zetten.

Camelkleurige jas

Bij de Russische OPCW-operatie was volgens Haagse bronnen van NRC Konstantin Bachtin betroken, de tweede secretaris van de ambassade in Den Haag. Hij is tevens kolonel van de Russische militaire inlichtingendienst GROe en verantwoordelijk voor geheime operaties in Nederland. Hij is inmiddels teruggeroepen naar Rusland.

Niet alleen Bachtin was bij de operatie betrokken. Anton Naoemkin, hoofd protocol van de ambassade, blijkt de onbekende man in de camelkleurige jas te zijn die de vier spionnen van Schiphol haalde. Hij bracht het kwartet rechtstreeks naar de ambassade.

Het gezicht van Naoemkin was op beelden, die tijdens de persconferentie van Bijleveld werden getoond, afgeschermd. Op een foto van de mannen op Schiphol die justitie in de VS vrijgaf, was Naoemkin ook onherkenbaar. Maar de Amerikanen zijn volgens NRC een belangrijk detail vergeten. Zijn gezicht is te zien in de weerspiegeling van het glas van het hokje van de marechaussee. Zo kon hij door de krant worden geïdentificeerd.

Door ingrijpen van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) werd de hack van de OPCW voorkomen. De MIVD kwam de spionnen waarschijnlijk op het spoor door afgeluisterde telefoongesprekken tussen kolonel Bachtin en Moskou.

Derde secretaris

De inlichtingendiensten waarschuwden de afgelopen jaren voor een sterke toename van de Russische activiteiten in Nederland. Volgens de krant is in grote lijnen wel bekend welke Russische diplomaten in ons land spioneren. En zolang ze het niet te bont maken, worden ze met rust gelaten.

Maar de operaties worden steeds agressiever. De aanslag op oud-dubbelspion Sergej Skripal in het Verenigd Koninkrijk met novitsjok is een keerpunt. Nederland wees daarna twee diplomaten uit. Wie is officieel nooit bekendgemaakt, maar volgens de krant is wel opvallend dat rond die tijd de militair attaché Goegnjajev en zijn assistent naar Rusland vertrokken.

Goegnjajev is een officier bij de GROe. De inlichtingendienst heeft een speciale opleiding voor militaire attachés. Die worden naar ambassades gestuurd om op legale wijze informatie over de krijgsmacht te verzamelen. Goegnajevs voorganger hield zich niet aan de regels. Hij werd betrapt toen hij F-16-piloot Chris V. ontmoette in een restaurant in Scheveningen, schrijft NRC.

Nucleaire veiligheid

Ook de derde secretaris van de ambassade, Sergej Larionov, is naar Moskou teruggekeerd. Of hij is uitgezet, is onduidelijk. Larionov zat jaren op de Russische ambassade in Den Haag.

In 2014 wist hij zich volgens de krant binnen te werken bij een besloten bijeenkomst over nucleaire veiligheid. Dat deed hij door een mail te sturen en daarin te refereren aan een ambtenaar van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook dook hij op op instituut Clingendael, het Nederlands Forensisch Instituut en de TU Delft.

Bekijk ook

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

’Russische ambassade is spionagecentrum’

Telegraaf 01.12.2018 De Russische ambassade in Den Haag was actief betrokken bij de mislukte poging in april van dit jaar om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken.

De tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, coördineerde de operatie die vier Russische spionnen uitvoerden in Den Haag. Dit meldt NRC zaterdag op gezag van bronnen. De krant noemt de ambassade „een zenuwcentrum voor spionage.”

Bekijk ook:

OPCW bedankt Nederland

Bekijk ook:

Dankzij paspoort Aleksei nog 300 spionnen ontmaskerd

Bekijk ook:

Russische ambassadeur ontboden na hackaanval op OPCW

Bekijk ook:

Deze vier Russische spionnen zijn Nederland uitgezet

Bekijk ook:

Nederland betrapt vier Russische spionnen

Volgens NRC is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst GROe. In die hoedanigheid was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. NRC schrijft dat de afgelopen jaren zeker zes GROe-officieren op de ambassade werkten.

De spionnen die de hack moesten uitvoeren waren eveneens door de GROe gestuurd. Het was al bekend dat een ambassademedewerker hen van Schiphol had afgehaald. Volgens NRC was dat het hoofd protocol, Anton Naoemkin.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD verstoorde de Russische operatie. Mogelijk is de MIVD op het spoor gezet door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou, zo schrijft NRC.

‘Russische ambassade Den Haag is spionagecentrum’

AD 01.12.2018 De Russische ambassade in Den Haag was actief betrokken bij de mislukte poging in april van dit jaar om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken. De tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, coördineerde de operatie die vier Russische spionnen uitvoerden in Den Haag. Dit meldt NRC zaterdag op gezag van bronnen.

De krant noemt de ambassade ‘een zenuwcentrum voor spionage’. Volgens NRC is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst GROe. In die hoedanigheid was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. NRC schrijft dat de afgelopen jaren zeker zes GROe-officieren op de ambassade werkten.

De spionnen die de hack moesten uitvoeren waren eveneens door de GROe gestuurd. Het was al bekend dat een ambassademedewerker hen van Schiphol had afgehaald. Volgens NRC was dat het hoofd protocol, Anton Naoemkin.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD verstoorde de Russische operatie. Mogelijk is de MIVD op het spoor gezet door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou, zo schrijft de krant.

Minister Bijleveld tussen MIVD-hoofd Onno Eichelsheim en de Britse ambassadeur Peter Wilson ANP

‘Persconferentie over oppakken Russische spionnen was schadelijk’

NOS 19.10.2018 De persconferentie die minister Bijleveld van Defensie begin deze maand gaf over de opgepakte en uitgezette Russische spionnen, is schadelijk voor het werk van inlichtingendiensten. Dat heeft de baas van de Zwitserse inlichtingendienst NDB op een persconferentie gezegd. De krant Tages Anzeiger schrijft erover.

“Een rode lijn is overschreden” en “zo werken wij niet”, aldus Jean-Philippe Gaudin. Hij wees erop dat alle informatie die in de media terechtkomt lopende operaties in gevaar brengt omdat de tegenpartij die informatie zal gebruiken. In dit geval hadden de Russen fouten gemaakt. “Daar willen ze van leren.”

Minister Bijleveld reageert kort op Gaudins uitspraken: “We herkennen ons daar totaal niet in en nemen er afstand van.”

De MIVD heeft op 13 april 2018 een hackaanval van de Russische geheime dienst verhinderd op de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. De vier Russen zouden geprobeerd hebben om het wifi-netwerk van de OPCW te hacken. Of ze daarmee inloggegevens van wifi-gebruikers of iets anders buit wilden maken, werd op de persconferentie hierover begin deze maand niet bekendgemaakt.

Gaudin zei op de persconferentie dat hij ook was uitgenodigd om bij Bijlevelds verklaring in Den Haag te zijn, maar dat hij en de Zwitserse minister van Defensie het erover eens waren dat hij niet zou gaan.

Volgens de inlichtingenbaas waren ook zijn Nederlandse collega’s niet blij met de openbaarmaking. “Er was zeker politieke druk: dat is een nieuwe manier van communiceren. Dat is absoluut niet de mijne.”

Gaudin zei dat het verijdelen van de hack zonder de Zwitsers niet mogelijk was geweest. Twee van de vier Russen hadden volgens hem in 2016 het antidopingbureau WADA bespioneerd. Informatie over hun identiteit hadden de Zwitsers aan hun partners gegeven.

Bekijk ook;

We hadden ze en lieten ze gaan: waarom werden de spionnen niet vastgezet?

Waar komt de ‘ongekende openheid’ van de MIVD vandaan?

MIVD: we hebben Russische hack van OPCW in Den Haag voorkomen

Oorlog met Rusland? Tachtig cybersolda­ten staan klaar

AD 15.10.2018 Is Nederland werkelijk in cyberoorlog met de Russen? En hoe staat het met onze digitale troepenmacht?  ,,Je kunt een bom op een vliegbasis gooien, maar je kunt ook de hoogtemeters hacken.”

Nederland is in cyberoorlog met Rusland, zei Defensieminister Ank Bijleveld (CDA) zondag. Even later nuanceerde de bewindsvrouw die oorlogstaal, maar de boodschap is helder: defensie moet ter land, ter zee en in de lucht paraat zijn, maar zeker ook in het universum van de eentjes en nulletjes. Neem het recente voorbeeld van de Russische spionnen die probeerden kernwapenorganisatie OPCW te hacken. Bijleveld: ,,De aard van oorlogsvoering is veranderd.” Is Nederland daar klaar voor? Vier vragen..

1. Is Nederland in cyberoorlog met Rusland?

Die vraag is lastig te beantwoorden. Bij een klassieke oorlog is het eenvoudig: zodra er bommen vallen of tanks oprukken is er weinig te raden over. Maar hoe kwalificeer je het spionnenwerk van Rusland bij de OPCW?

Of de uit de hand gelopen computeraanval in Oekraïne, die in 2017 wereldwijd netwerken trof, inclusief containerterminals in de Rotterdamse haven. Sabotage of oorlogsdaad? ,,Ook onder experts is veel onduidelijkheid over de definitie”, zegt Sico van der Meer, cyberdeskundige bij Instituut Clingendael. ,,Bij een oorlog denk je aan flinke schade, gewonden en doden.

Dat is nu vaak niet het geval, het gaat vooral om economische schade. Daarmee lijkt een echte cyberoorlog nog ver weg. Al is de dreiging groot en divers.” Dagelijks worden digitale militaire aanvallen van andere landen afgeslagen, meldde het kabinet eerder.

2. Wie zijn de tegenstanders?

Van der Meer: ,,Rusland probeert westerse democratieën de destabiliseren, met behalve hacks ook complete trollenlegers die discussies op sociale media proberen te sturen. Chinezen staan bekend om hun bedrijfsspionage, maar bijvoorbeeld de VS neuzen ook in gegevens en netwerken van andere landen.”

Deze naties beschikken over grote legers cybersoldaten. De Amerikaanse digitale eenheid telt dit jaar 6200 man, in Rusland en China werken naar schatting tienduizenden cyberspionnen, hackers en IT-professionals in overheidsdienst. Zij kunnen op afstand proberen bij netwerken in te breken, maar ook van dichtbij, zoals bij het OPCW-kantoor in Den Haag gebeurde.

Complicerende factor op het virtuele strijdtoneel: veel is onzichtbaar en amper te traceren. ,,Je kunt een cyberaanval eigenlijk altijd ontkennen”, zegt Van der Meer. ,,En soms laten hackers doelbewust sporen na die juist naar andere landen wijzen.”

Een foto van de vier Russische spionnen die het netwerk van de OPCW wilden kraken. © EPA

3. Wat doet Nederland op dit gebied?

Nederland staat digitaal z’n mannetje, zeggen experts. Zo hadden de spionnen van de geheime diensten AIVD en MIVD eerder dit jaar maar wat graag willen pronken met de sleutelrol die ze speelden bij de infiltratie van de Russische hackersgroep Cozy Bear. Maar over geheime missies wordt nu eenmaal niet gesproken.

Wat wel bekend is: het Nederlandse Defensie Cyber Commando, opgericht in 2014, telt inmiddels zo’n 80 mannen en vrouwen (begroting: jaarlijks 16,5 miljoen euro). Deze cybersoldaten verzorgen de digitale beveiliging van de netwerken en wapensystemen van Defensie, maar worden nu ook klaargestoomd om mee te gaan op militaire missies, zodat ze in oorlogsgebied ten strijde kunnen trekken.

Bijvoorbeeld om netwerken van de vijand te hacken, of om wapens onklaar te maken of stroomvoorzieningen lam te leggen. De cybermilitair gaat op pad met laptop en usb-modem in plaats van mitrailleur en handgranaat: ,,Als je een vliegveld moet uitschakelen”, zegt een Defensiewoordvoerder. ,,Dan kun je er een bom op gooien, maar je kunt ook het systeem van de hoogtemeters hacken en uitschakelen. Dan heb je hetzelfde bereikt, maar de luchthaven is na de oorlog nog gewoon bruikbaar.”

De controlekamer van het Defensie Cyber Commando. © Pim Ras Fotografie

4. Wie zijn die cybersoldaten?

De cybereenheid bestaat uit een gemêleerd gezelschap, zegt de woordvoerder van het ministerie. ,,Het is een heel diverse club: er zijn mensen die eerder in het bedrijfsleven zaten, collega’s in uniform maar ook het meer stereotype hacker, met iets te groot shirt en paardenstaart.”

De meeste echt goede hackers zijn ooit als hobbyist begonnen, achter de eigen pc: ,,Zij willen een netwerk of computer echt doorgronden, van a tot z begrijpen. Ik ken hackers die totaal geen diploma hebben en toch supergoed zijn”, zegt Frank Groenewegen van cybersecuritybedrijf Fox-IT, dat ook Defensiepersoneel opleidt. ,,Ze kijken als een dief naar het hang- en sluitwerk van een huis: waar zit ruimte? Hoe komen we binnen? Wat kan ik inzetten?”

Eén probleem: Nederland telt slechts ongeveer honderd top-hackers. ,,Er is een expertisetekort, we vissen allemaal in dezelfde vijver. Bij bedrijven verdienen hackers vaak beter, is flexibel werken mogelijk, zijn er betere arbeidsvoorwaarden” zegt Groenewegen. Al biedt hacken in overheidsdienst ook bijzondere mogelijkheden. ,,Stel: je bent op missie in Afghanistan en je mag daar om terroristen te pakken het telecomnetwerk hacken. Dat je zo kunt werken aan vrede en veiligheid weegt voor sommigen ook mee.”

Defensieminister Ank Bijleveld (CDA) tijdens de persconferentie over de Russische hackpoging van de OPCW twee weken geleden. © ANP

‘Opmerking cyberoorlog met Rusland is pikant, maar vooral figuurlijk’

NOS 14.10.2018 Dat minister Bijleveld bevestigend antwoordt op de vraag of Nederland in cyberoorlog is met Rusland is opvallend, maar betekent niet dat Nederland en Rusland echt op voet van oorlog met elkaar staan. Een woordvoerder van de minister zei na een vraaggesprek met Bijleveld in WNL op Zondag dat de uitspraak “vanzelfsprekend niet letterlijk bedoeld was”.

Ook Sico van der Meer, cyberveiligheidsonderzoeker bij Instituut Clingendael, denkt dat dat zo is. “Het is een pikante uitspraak, maar het is vooral figuurlijk bedoeld”, zegt Van der Meer. “We zijn niet in oorlog. Er is geen oorlogsverklaring. Bijleveld reageerde op een vraag. Er zal in Den Haag fronsend naar de televisie zijn gekeken, maar ik denk ook dat veel mensen blij zijn.”

Een beetje dom

Zo tilt Sven Koopmans, de buitenlandwoordvoerder van de VVD, niet zwaar aan de uitspraak van Bijleveld. Hij noemt het “gewoon de realiteit” dat de Russen ons via internetspionage proberen te ondermijnen en mensen in verwarring proberen te brengen. “Het gaat niet meer om tanks, bommen en granaten, maar om ondermijnende activiteiten waar de minister ons voor heeft willen waarschuwen.”

Ook Kamerlid Van Ojik van GroenLinks vindt het “begrijpelijk dat de minister de noodklok luidt”, gelet op alle gebeurtenissen met Rusland de afgelopen jaren, zoals de bezetting van de Krim, de Russische pogingen om verkiezingen te beïnvloeden, het neerhalen van vlucht MH17 en de spionagepoging bij de OPCW. “Misschien had ze beter wedloop kunnen zeggen in plaats van oorlog, maar ik zeg niet: ‘Hoe haalt ze dit in haar hoofd?’ Want ik deel haar zorgen.”

Kritischer is SP-Kamerlid Sadet Karabulut, die het “een beetje dom” noemt wat Bijleveld heeft gezegd. “Als je zegt dat we in oorlog zijn met Rusland, dan zit je op schaal tien van de escalatieladder. Het klinkt misschien daadkrachtig, maar kan wel eens averechts werken.”

Cybereenheid

Dat de minister zich de opmerking over een cyberoorlog heeft laten ontlokken, maakt volgens Van der Meer opnieuw concreet hoe Nederland de dreiging van cyberaanvallen door andere landen inschat.

“De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD schrijft in zijn jaarverslagen ook al jaren over de dreiging van cyberaanvallen”, zegt politiek verslaggever Wilco Boom. “Het is ook niet voor niets dat onder de vorige minister van Defensie, Hennis, in 2014 het Defensie Cyber Commando is opgericht.”

Volgens Van der Meer hebben experts internationaal nog geen goede grip op de precieze definitie van een cyberoorlog, al heeft de NAVO in het verleden wel gezegd dat cyberaanvallen tot oorlogsverklaringen kunnen leiden. “Maar wanneer is een aanval groot genoeg?”

Spionage

De hackpoging op het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag werd anderhalve week geleden op een ongewoon transparante manier naar buiten gebracht. “Maar spionage is van alle tijden. Bovendien doen wij vanuit Nederland ook een duit in het zakje”, zegt Van der Meer.

Begin dit jaar werd bekend dat de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD een tijd lang toegang hebben gehad tot een groep Russische hackers die door westerse inlichtingendiensten in verband wordt gebracht met de GROe, de Russische militaire inlichtingendienst.

Woensdag is er een Kamerdebat over onderschepte hackpoging bij de OPCW. Daarin zullen ook de opmerkingen van Bijleveld aan de orden komen.

Bekijk ook;

Computerbeveiliger: meer buitenlandse overheidshackers in Nederland

Russen nu gepakt, maar andere landen hacken net zo goed, ook Nederland

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

Bijleveld: Nederland in cyberoorlog met Russen

AD 14.10.2018 Nederland is in een ,,cyberoorlog” met de Russen verwikkeld. ,,Dat is wel goed om vast te stellen”, zei minister Ank Bijleveld van Defensie in het televisieprogramma WNL op Zondag.

,,Men probeert op allerlei manieren ook in ons normale dagelijks leven, in onze democratie invloed te hebben”, zei de bewindsvrouw. ,,We moeten af van de naïviteit op dat terrein.” Dat laatste was volgens haar een belangrijke reden om de actie van de Russen bij de OPCW naar buiten te brengen.

Lees ook;

Britse regering: cyberaanvallen zijn werk van Russische geheime dienst

Lees meer

Justitie waarschuwt voor Russische hackers

Lees meer;

Experts kraken Russische hackpoging: ‘Dit was niet hun A-team’

Lees meer

In april werden vier Russische militairen het land uitgezet omdat ze het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden hacken. Ze werden op heterdaad betrapt. Volgens de Russen ging het slechts om een ,,routinebezoek”.

Oorlogsvoering

,,Het is echt gevaarlijk” wat de Russen doen, zei Bijleveld. Ze wees onder meer op beïnvloeding door de Russen van verkiezingen. Dat gebeurde onder meer bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. ,,De aard van oorlogsvoering is veranderd.”

De aard van oorlogsvoe­ring is veranderd, aldus Ank Bijleveld, Minister van Defensie.

De minister heeft de NAVO aangeboden om Nederlandse ,,cybersoldaten” in te kunnen zetten. Daar wordt ,,actief” naar gekeken. ,,Ook om te kijken hoe kunnen we zelf offensief dingen doen als het nodig is.”

De Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt al jaren voor Russische cyberspionage. Ook de Chinezen zijn heel actief op dit terrein. Defensie investeert extra in haar cybercapaciteit en inlichtingendienst.

Verslechterde relatie

De relatie van Nederland met Rusland is de afgelopen jaren verslechterd. Vooral sinds 2014 toen de Russen de Krim bezetten en vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Dat gebeurde met een BUK-raket die afkomstig was van een Russische militaire basis bij Koersk.

Het is bijzonder dat Bijleveld zegt dat Nederland in een cyberoorlog is verwikkeld. Het woord oorlog wordt niet snel gebezigd door een lid van het kabinet. Zo wilde minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken, nadat de actie van de Russen bij de OPCW bekend was gemaakt, niet zeggen dat er weer een Koude Oorlog is tussen Rusland en het Westen.

Wel wordt er vanuit het kabinet al langer gewaarschuwd tegen inmenging van de Russen. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) heeft al vaker gewaarschuwd tegen verspreiding van nepnieuws door de Russen.

Minister Bijleveld: ‘Nederland in cyberoorlog met Rusland’

NU 14.10.2018 Nederland is in een “cyberoorlog” met de Russen verwikkeld, zegt minister Ank Bijleveld van Defensie. Onlangs verijdelde Nederland een Russische hackaanval op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW).

Minister Bijleveld spreekt van een “cyberoorlog” in het televisieprogramma WNL op Zondag.

“Men probeert op allerlei manieren ook in ons normale dagelijks leven, in onze democratie invloed te hebben”, aldus de minister. “We moeten af van de naïviteit op dat terrein.” Dat laatste was volgens Bijleveld een belangrijke reden om de actie van de Russen bij de OPCW naar buiten te brengen.

‘Het is echt gevaarlijk’

In april werden vier Russische militaire agenten het land uitgezet omdat ze het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag wilden hacken. Ze werden op heterdaad betrapt. Volgens de Russen ging het slechts om een “routinebezoek“.

“Het is echt gevaarlijk wat de Russen doen”, zei Bijleveld. Ze wees onder meer op beïnvloeding door de Russen van verkiezingen. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016.

De minister heeft de NAVO aangeboden om Nederlandse “cybersoldaten” in te kunnen zetten. Daar wordt “actief” naar gekeken. “Ook om te kijken hoe we zelf offensief dingen kunnen doen als het nodig is.”

Zie ook: Welke landen bespioneren ons online?

Ook cyberdreiging uit andere landen

De Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt al jaren voor Russische cyberspionage. Ook de Chinezen zijn heel actief op dit terrein. Defensie investeert extra in haar cybercapaciteit en inlichtingendienst.

De relatie van Nederland met Rusland is de afgelopen jaren verslechterd. Vooral sinds 2014, toen de Russen de Krim bezetten en vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Dat gebeurde met een buk-raket die afkomstig was van een Russische militaire basis bij Koersk.

Zie ook: Wie zijn de staatshackers die actief zijn in Nederland?

Lees meer over:

Internet Russische hackoperatie OPCW

Minister Bijleveld bevestigt: we zijn in cyberoorlog met de Russen

NOS 14.10.2018 Nederland is in een cyberoorlog verwikkeld met Rusland, bevestigde minister Bijleveld van Defensie bij WNL op Zondag. Op de vraag of er een cyberoorlog gaande is met Rusland, zei ze: “ja, dat is het wel”. In het televisieprogramma zei Bijleveld dat “we af moeten van de naïviteit in Nederland.”

Volgens de minister wijst de verijdelde hack van Russische spionnen bij de OPCW, die begin deze maand bekend werd gemaakt, erop dat de aard van oorlogsvoering is veranderd. “Men probeert hier publiek debat te beïnvloeden. Je zag dat onze informatie heeft opgeleverd dat ze bij antidopingorganisatie WADA actief waren en dat ze bij MH17 actief waren”.

Bijleveld noemt het gevaarlijk wat er nu gebeurt. Ze zegt dat er Europees en in ander internationaal verband wordt gekeken naar maatregelen en dat er extra wordt geïnvesteerd in inlichtingendiensten.

Nederland heeft een eigen defensie cybercommando dat ook internationaal werkt, zei Bijleveld. “Ik heb bij de NAVO aangeboden dat we onze cybersoldaten kunnen inzetten. We zijn actief aan het kijken waar we kunnen beveiligen en de weerbaarheid vergroten, maar ook zelf offensief dingen kunnen doen als het nodig is.”

Bewijs

In april werden de vier Russische spionnen weggestuurd uit Nederland, omdat ze het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag wilden hacken. Nederland arresteerde ze niet, maar in de VS wordt een rechtszaak voorbereid.

Bijleveld herhaalt dat de verstoring heeft bijgedragen aan het bewijs dat nu elders kan worden gebruikt. “De Amerikanen gebruiken dat nu en we hebben relevante inlichtingen kunnen leveren aan andere landen.”

Rusland ontkent de beschuldigingen over de hack bij het kantoor van de OPCW in Den Haag.

Bekijk ook;

Gebruikten Russische hackers een simpele truc of een krachtig wapen?

We hadden ze en lieten ze gaan: waarom werden de spionnen niet vastgezet?

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

Is de arrestatie van de GROe-spionnen een blamage voor Rusland?

NOS 08.10.2018 Nog geen week geleden onthulde Nederland dat er in april vier agenten van de Russische militaire inlichtingendienst GROe het land waren uitgezet. Zij zouden hebben geprobeerd in te breken op het wifi-netwerk van de waakhond voor chemische wapens OPCW in Den Haag. Een spectaculaire zaak, waar maar weinig Russen zich druk om maken.

“De tv zwijgt erover,” zegt journalist Pavel Kanygin van de onafhankelijke krant Novaja Gazeta. “En als in Rusland de tv zwijgt, betekent het dat de meerderheid van de mensen er niets over weet. Dat nieuws bestaat dan niet.” Kanygin zelf weet er wel veel van. Hij houdt zich al jaren bezig met de Russische inlichtingendiensten en krijgt daar veel ruimte voor in zijn krant.

Pavel Kanygin (Novaja Gazeta) en Valery Solovey (Universiteit Moskou) over hoe in Rusland met het nieuws wordt omgegaan:

Video afspelen

‘Als in Rusland de tv ergens over zwijgt, dan bestaat dat nieuws niet’

Het was niet voor het eerst dat leden van de GROe zijn betrapt. In Engeland zijn twee agenten bijna letterlijk stap voor stap gevolgd door videocamera’s, toen ze in maart een aanval met het giftige novitsjok pleegden op de Russische oud-spion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia.

De dienst zou ook betrokken zijn bij het transport van de BUK-installatie die de MH17 neerschoot, bij een enorm dopingschandaal in Rusland en bij inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. Omdat er volgens Kanygin “blunder op blunder” is begaan, is de rol van de inlichtingendienst op straat komen te liggen. “Een schandelijke nederlaag.”

Videocamera’s

“Die blunders waren te voorspellen en te verklaren”, zegt hij. “Zulke acties moeten niet worden uitgevoerd door militaire eenheden.” Want, legt hij uit, de taak van de GROe is het verzamelen van militaire inlichtingen en het uitvoeren van geheime militaire operaties, waarvoor speciale troepen bestaan.

Kanygin: “De GROe is niet opgericht als dienst die in vredestijd vermetele operaties uitvoert in westerse landen. Het past niet in het karakter van de dienst om zonder opgemerkt te worden operaties uit te voeren als er geen sprake is van militaire acties, als er overal videocamera’s hangen en als je veel vaardigheden nodig hebt, zoals kennis van de cultuur, traditie en de taal van het land waar je actief bent.”

‘Niet erg overtuigend’

Dat de GROe zich toch met acties als die in Den Haag bezighoudt, komt volgens hem doordat Defensie in Rusland de afgelopen jaren een enorm budget te besteden heeft gekregen. De dienst is aanzienlijk gegroeid en wil meer invloed ten opzichte van de ‘civiele’ inlichtingendiensten als FSB en SVR.

Tegelijkertijd doet een aantal “haviken” in de top van de strijdkrachten er alles aan om een nieuwe Sovjet Unie op te richten en daar zetten ze de GROe voor in. Ze gaan ervan uit dat het Westen een nieuw IJzeren Gordijn zal optrekken als de acties van Russische agenten maar ver genoeg gaan.

Hoewel Rusland ontkent dat er in Den Haag sprake is geweest van een geheime operatie van de GROe, is het voor Valeri Solovey, professor aan de gerenommeerde Moskouse staatsuniversiteit, zo klaar als een klontje dat het wel zo is. Direct bewijs mag er volgens hem dan niet zijn, “het geheel van indirecte bewijzen is behoorlijk vernietigend voor Rusland”.

En de parallellen met bijvoorbeeld de Skripal-zaak en de inmenging in de Amerikaanse verkiezingen scheppen “een systeem van bewijs”, zegt hij. Solovey: “Het ziet er voor het Westen veel overtuigender uit. Wat Rusland zegt, klinkt niet erg overtuigend.”

Ze zullen blijven ontkennen, hopende dat de situatie ten goede zal veranderen, aldus Valeri Solovey.

De GROe-operaties staan volgens de professor vooral ten dienste van de Russische buitenlandse politiek. “Het doel is niet om de een of andere kandidaat verkiezingen te laten winnen. Zo stom zijn ze niet in Moskou, ze begrijpen ook wel dat dát onmogelijk is.

Het doel is om instellingen en de westerse democratie in een negatief daglicht te stellen, om te laten zien dat ze corrupt en inefficiënt zijn, om een bepaalde mate van chaos en verwarring te scheppen.”

Anders dan vaak wordt gesuggereerd, denkt Solovey niet dat de opdracht voor de GROe-operaties van president Poetin zelf komen. “Ik denk dat een paar vertrouwelingen naar hem toe zijn gekomen en hem hebben verteld: we kunnen op een bepaalde manier invloed uitoefenen op hoe de zaken in het westen verlopen,” zegt hij.

Voor die algemene doelstelling zou Poetin toestemming hebben gegeven, de concrete invulling van de acties aan de dienst zelf overlatend.

Hoewel het ook volgens hem steeds ongeloofwaardiger wordt om alles te blijven ontkennen, kan Moskou moeilijk anders. “Laten we ons eens afvragen wat het alternatief is. Moet Rusland het allemaal erkennen?

Als het toegeeft, betekent het dat Rusland verantwoordelijkheid op zich neemt, inclusief de juridische. Dan komen er rechtszaken. Rusland zal dus nooit toegeven, nooit verantwoordelijkheid nemen. Ze zullen blijven ontkennen, hopende dat de situatie ten goede zal veranderen.”

Bekijk ook;

‘Verdachten vergiftiging oud-spion Skripal zijn hoge Russische officieren’

Britten zijn er zeker van: geheime dienst Rusland achter cyberaanvallen

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

Ontboden ambassadeur Jones-Bos: Russen hebben andere lezing

NOS 08.10.2018 Volgens Moskou was de apparatuur die de uitgezette spionnen bij zich hadden bedoeld om het computersysteem van de ambassade in Den Haag te testen.

Echter, Nederland staat niet toe dat er cyberaanvallen worden uitgevoerd op in Nederland gevestigde internationale organisaties. Die boodschap heeft de Nederlandse ambassadeur in Rusland, Renée Jones-Bos, herhaald op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou.

Op de vraag of de Russen bereid waren naar haar te luisteren zei ze: “Ik heb net een andere lezing gehoord hier op het ministerie van Buitenlandse Zaken. We zullen daar nog wel meer over horen, denk ik.”

Ontboden

Jones-Bos werd vandaag ontboden naar aanleiding van de persconferentie van vorige week waarin de Nederlandse militaire inlichtingendienst bekendmaakte dat vier Russische spionnen in april een hackaanval op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag hebben uitgevoerd. De vier zijn direct uitgezet.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou liet vanmiddag aan het Russische persbureau Interfax weten dat de apparatuur die de vier bij zich hadden was bedoeld om het computersysteem van de Russische ambassade in Den Haag te testen, vanwege het grote aantal hackaanvallen op Russische overheidsdiensten.

Volgens minister van Buitenlandse Zaken Lavrov waren de vier Russen die in april werden betrapt bij de hackpoging “specialisten” die niet in het geheim opereerden. Lavrov zei dat er sprake is van een misverstand en dat de Nederlandse beschuldigingen zijn bedoeld om de aandacht af te leiden van “de grote verdeeldheid tussen westerse landen”.

Andere lezing

“Ik heb de boodschap herhaald die vorige week in Nederland is gemeld, namelijk dat Nederland verantwoordelijk is voor internationale organisaties op onze bodem”, zei Jones-Bos nadat ze het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken had verlaten. “Dat het niet toelaatbaar is dat er cyberaanvallen worden gepleegd op die organisaties en dat een heel duidelijk signaal is afgegeven dat dat moet stoppen. Die boodschap heb ik herhaald.”

Kijk hier voor hoe Jones-Bos de pers buiten het ministerie te woord staat:

Video afspelen

Nederlandse ambassadeur: wij tolereren geen cyberaanvallen

Jones-Bos wilde niet ingaan op mogelijke tegenmaatregelen van de Russen. Ze liet weten dat er niet over MH17 is gesproken.

Bekijk ook;

Lavrov: niks geheims aan tripje Russische specialisten naar Den Haag

‘Waarschijnlijk schaamt Poetin zich niet, maar voelt hij zich juist machtiger’

MIVD: we hebben Russische hack van OPCW in Den Haag voorkomen

Premiers Rutte en May: acties Rusland roekeloos en destructief

Rusland noemt uitzetting spionnen in brief een ‘provocatie’

AD 08.10.2018 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft met een protestbrief aan de Nederlandse ambassadeur in Moskou duidelijk gemaakt dat het niet gediend is van de Nederlandse beschuldigingen en acties tegen de vier Russische spionnen. In de brief aan ambassadeur Renée Jones-Bos noemt Rusland het vast- en uitzetten van de agenten een provocatie.

De aanleiding voor het gesprek tussen de ambassadeur en het Russische ministerie was dat minister Ank Bijleveld van Defensie donderdag had onthuld dat vier agenten van de Russische militaire geheime dienst in april waren betrapt toen zij het wifinetwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ze zijn vervolgens het land uitgezet.

Lees ook;

Lavrov: Russische hackers maakten routinereis

Lees meer

Nederland verijdelt hackaanval Russen op OPCW

Lees meer

De Nederlandse ambassadeur stelt dat Nederland geen cyberaanvallen tolereert op internationale organisaties die in het land zijn gevestigd. Eerder vandaag zei de Russische buitenlandminister Lavrov de vier Russen niet op een geheime missie waren. Ze waren op een ‘routinereis’, aldus Lavrov.

Kremlin: Vier Russische spionnen waren in Nederland op ‘routinetrip’

NU 08.10.2018 Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, heeft maandag gezegd dat de vier in Nederland gearresteerde Russische spionnen op een ‘routinereis’ waren. Het Kremlin ontkent dat de mannen een hackaanval op chemischewapenwaakhond OPCW wilden plegen.

“Er was niets geheims aan de reis van de Russische specialisten naar Den Haag in april van dit jaar. Ze verborgen zich niet, niet toen ze incheckten in hun hotel, niet toen ze op de luchthaven aankwamen en niet toen ze onze ambassade bezochten”, zei Lavrov.

De Nederlandse ambassadeur in Rusland is maandag door het Kremlin ontboden, bevestigt een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken maandag in gesprek met NU.nl. Renée Jones-Bos moet uitleg geven over de uitzetting van vier agenten van de Russische militaire geheime dienst door Nederland.

Russische media schreven vorige week al dat de ambassadeur ontboden zou zijn, maar dat bleek niet te kloppen. De Russische oproep van maandag komt dan ook niet als een verrassing, zegt de woordvoerder van het Nederlandse ministerie.

Het Kremlin zei maandag ook dat de beschuldigingen van het Westen over de hackactiviteiten van Rusland “erg algemeen van aard” zijn en dat “concrete bewijzen ontbreken”.

Zo verijdelde MIVD de Russische hackoperatie op OPCW

Zie ook: Nederlandse ambassadeur niet ontboden na Russische hackpoging

Hackpoging bij OPCW

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte donderdag bekend dat de Russische agenten in april waren betrapt toen zij het wifinetwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ze zijn vervolgens het land uitgezet.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de onthullingen over de GRU afgedaan als “producten van een levendige fantasie”.

Lees meer over: Rusland Russische hackoperatie OPCW

Lavrov: niks geheims aan tripje Russische specialisten naar Den Haag

NOS 08.10.2018 De vier Russen die in april in Den Haag werden betrapt bij een poging de OPCW te hacken waren “specialisten” die niet in het geheim opereerden. Dat heeft de Russische minister Lavrov van Buitenlandse Zaken gezegd op een persconferentie. Over hun specialisme zei hij verder niets.

Volgens Lavrov is in Nederland sprake van een misverstand. Hij spreekt van een routinetripje van de vier. “Er was niets geheims aan het reisje van de Russische specialisten naar Den Haag in april van dit jaar. Het was een routinetripje. Ze verborgen zich niet, niet toen ze incheckten in hun hotel, niet toen ze op de luchthaven aankwamen en niet toen ze onze ambassade bezochten.”

Lavrov voegde eraan toe dat Nederland in april, toen de Russen werden betrapt, niets van zich heeft laten horen.

Moskou wil tekst en uitleg

Vanwege de bekendmaking van vorige week door de geheime dienst MIVD en de Nederlands regering is vandaag in Moskou de Nederlandse ambassadeur op het matje geroepen, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag bevestigd.

Het Russische persbureau Tass meldde vanochtend al dat de ambassadeur is ontboden vanwege “de desinformatiecampagne over Rusland die Den Haag heeft ingezet”. Vrijdag, toen er ook al berichten waren dat de ambassadeur was ontboden, zei minister Blok van Buitenlandse Zaken dat het hem niet zou verrassen.

Renée Jones-Bos is ambassadeur in Moskou (archief) EPA

Niet voor het eerst

Drie weken geleden moest ambassadeur Jones-Bos zich ook al melden. Dat was nadat NRC Handelsblad en de Zwitserse krant Tages-Anzeiger hadden bericht dat twee Russische spionnen eerder dit jaar waren uitgezet. Op de website van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken stond toen dat de ambassadeur is ontboden vanwege “de voortdurende campagne om de spionnenmanie op te jutten”.

De uitzetting van die twee Russen bleek te maken te hebben met de zaak waarover de Nederlandse geheime dienst MIVD en de regering vorige week een persconferentie gaven. De autoriteiten maakten bekend dat een spionage-actie van de Russische geheime dienst bij de OPCW in Den Haag was verijdeld. De OPCW is de organisatie die zich internationaal inzet voor een verbod op het gebruik van chemische wapens. In de spionage-zaak werden vier Russen Nederland uit gezet.

Lees hier een uitgebreide reconstructie van de zaak of bekijk de onderstaande video:

Video afspelen

Reconstructie: hoe de Russische hackaanval werd verstoord

Het gebeurt vaker dat de Nederlandse ambassadeur in Moskou tekst en uitleg moet geven. In maart moest ze opdraven omdat Nederland twee Russische diplomaten had uitgezet vanwege de vergiftiging in het Britse Salisbury van de Russische dubbelspion Skripal. Nederland bevond zich toen overigens in een groot gezelschap van landen die Russische diplomaten het land uit zetten.

Twee jaar geleden werd de ambassadeur in Moskou ontboden vanwege het “vooringenomen en politiek gemotiveerd” JIT-onderzoek naar de MH17-ramp.

Rusland-correspondent David Jan Godfroid zegt dat Rusland de zaak kennelijk zwaar opneemt. Tegelijkertijd is het ontbieden van een ambassadeur volgens hem niet een ontzettend zwaar middel. “Maar het is wel een teken dat de ambassadeur namens de regering iets uit te leggen heeft.”

Bekijk ook;

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

Lavrov: Russische hackers maakten routine­reis

AD 08.10.2018 Volgens de Russische minister van Buitenlandse Zaken is er sprake van een misverstand. Hij reageerde op de grote spionagezaak, die Nederland vorige week openbaarde.

De vier Russen die in april in Nederland zijn aangehouden als spionnen en vervolgens zijn uitgewezen, waren niet op een geheime missie. Ze waren op een ,,routinereis”, zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, vandaag.

Het was zijn eerste reactie op de beschuldigingen aan het adres van de Russische inlichtingendienst over hackpraktijken. Het viertal werd door de Nederlandse inlichtingendienst betrapt bij een poging digitaal in te breken bij Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Volgens Lavrov moet er sprake zijn van een misverstand.

Lees ook;

Nog 300 spionnen gevonden dankzij paspoort hacker

Lees meer;

Nederland verijdelt hackaanval Russen op OPCW

Lees meer

Relatie met Rusland: nieuwe knauw, maar lijnen blijven open

Lees meer

Eerder vandaag werd de Nederlandse ambassadeur in Rusland op het matje geroepen. Dat bevestigt een woordvoerster van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Ambassadeur Renée Jones-Bos moet uitleg geven over de uitzetting van de vier agenten.

Betrapt

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte afgelopen donderdag bekend dat de Russische agenten in april werden betrapt toen zij het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ook probeerde ze het onderzoek naar MH17 te frustreren, zo maakte de de Britse ambassadeur Peter Wilson bekend.

Onzin, zei Rusland direct, dat volgens persbureau TASS spreekt van een ‘diabolische parfumcocktail’ van beschuldigingen tegen het land. Het zou allemaal onderdeel zijn van een desinformatiecampagne die de Russische belangen moet schaden.

© Foto Yuri Kadobnov/AFP De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.

Buitenlandminister Lavrov: Russische spionage is een ‘misverstand’

MSN 08.10.2018 De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov noemt het uitzetten van de vier Russische spionnen in april een “misverstand” tijdens een “routinereis”. Lavrov deed de uitspraak maandagmiddag tijdens een persconferentie. Het was Lavrovs eerste reactie op de beschuldigingen over de hackpraktijken.

De vier agenten van inlichtingendienst GROe werden aangehouden en het land uitgezet toen zij het wifi-netwerk van het kantoor van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag probeerden te hacken. De Russen parkeerden een auto met hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren nabij het kantoor toen de Nederlandse inlichtingendienst ingreep.

Lavrov zei: “Er is niets mysterieus aan het bezoek van de Russische specialisten aan Den Haag. Het was een routinereis. Ze hebben niets te verbergen. […] Het leek allemaal een misverstand. In april ontvingen we geen klachten over het incident. […] Maar drie weken geleden werd gelekt in de Nederlandse media dat deze mensen aan het spioneren waren.”

Lavrov verweet Nederland “megafoondiplomatie”. Hetzelfde verwijt maakte Dimitri Peskov, de woordvoerder van de president, vandaag aan Groot-Brittanië. “Rusland is bereid om bewijs te bestuderen over het cyberaanval-incident als dit van de Nederlandse autoriteiten komt. Niet uit de media”, zei Peskov volgens Russisch persbureau TASS.

Vrijdag heeft de Russische buitenlandminister de Nederlandse ambassadeur in Moskou ontboden. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken verweet Nederland “georganiseerde propaganda” die “zeer schadelijk” is voor de bilaterale verstandhouding.

De reactie van Rusland doet denken aan het verweer van de twee verdachten in de novitsjok-vergiftiginszaak rondom Sergej Skripal in het Britse Salisbury. De twee mannen zeiden “gewoon toeristen” te zijn geweest in het dorp.

https://images1.persgroep.net/rcs/7MI6LUD81kenHwBGkKMA-b14s0I/diocontent/133706731/_fitwidth/694/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.9

 

Nederlandse ambassadeur in Rusland ontboden om spionage-rel

AD 08.10.2018 Rusland heeft de Nederlandse ambassadeur in Rusland vandaag op het matje geroepen. Dat bevestigt een woordvoerster van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Ambassadeur Renée Jones-Bos moet uitleg geven over de uitzetting van vier agenten van de Russische militaire geheime dienst door Nederland.

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte afgelopen donderdag bekend dat de Russische agenten in april werden betrapt toen zij het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ook probeerde ze het onderzoek naar MH17 te frustreren, zo maakte de de Britse ambassadeur Peter Wilson bekend.

Lees ook

https://images3.persgroep.net/rcs/v_vKHKZn73vwjc-NZ41KRT5cTV4/diocontent/133480229/_fill/93/70/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.6

Spionage-rel: Waarom arresteerden we die Russen niet gewoon?

Lees meer

https://images3.persgroep.net/rcs/Q9o8wCgE4lT41kCUqLj__okxUjU/diocontent/133536441/_fill/93/70/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.6

Experts kraken Russische hackpoging: ‘Dit was niet hun A-team’

Lees meer

De vier Russen – de GROe-agenten Aleksei Morenets, Evgenii Serebriakov, Oleg Sotnikov en Alexey Minin – reisden op 10 april naar Nederland met een diplomatiek paspoort. Na hun aankomst huurden de vier mannen een Citroën C3 en begonnen hun verkenningen naar de OPCW. Op 13 april (drie dagen later) parkeerden ze de auto met hackersapparatuur op het parkeerterrein van het Marriot-hotel, dat het dichtst bij het kantoor van OPCW ligt. Ze werden er op heterdaad betrapt en vervolgens het land uitgezet. Rusland heeft het over een ‘desinformatiecampagne’ vanuit Nederland.

Floortje Dessing

Toen het nieuws bekend werd gemaakt zaten Floortje Dessing en haar filmploeg juist voor opnames in de Nederlandse ambassade in Moskou. Over de Nederlandse ambassadeur in Rusland, Renée Jones-Bos, zei Dessing toen: ,,Een echte topdiplomate, ik ben heel blij dat we haar mogen volgen. We waren vandaag dus volop aan het filmen in de ambassade, toen we het nieuws uit Nederland hoorden. Wat je dan meemaakt…Eerst was het een rustige werkdag, vervolgens merk je dat iedereen wat onrustig wordt en begint te overleggen en te bellen. Renée Jones-Bos riep al snel haar medewerkers bij elkaar om een soort actieplan te bespreken. Daar mochten we overigens niet bij zijn. Maar daarna mochten we haar gewoon weer vragen stellen. Je weet bij dit soort kwesties dat er veel gevoeligheden zijn. Ik vond dat Jones-Bos daar heel rustig mee omging.”

Russische media meldden voor het weekeinde al dat Moskou tekst en uitleg wil van de ambassadeur. Minister Stef Blok sprak toen tegen dat zij al gevraagd was langs te komen, maar zei ook dat zo’n uitnodiging niet als een verrassing zou komen.

Ambassade VS: Russen onbetrouwbaar als gasleverancier, spionageactie toont dat aan

NOS 07.10.2018 Rusland is een onbetrouwbare partner, ook als het aankomt op het leveren van gas. Dat is de boodschap van de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra in een reactie op vragen van Nieuwsuur over het Russische gasproject Nord Stream 2. Daarbij refereert Hoekstra aan de cyberaanval in Den Haag die deze week werd blootgelegd door de Nederlandse geheime dienst.

“We zagen opnieuw een waarschuwing waarom landen niet door kunnen gaan alsof het ‘business as usual’ is met Rusland. Projecten als Nord Stream 2 ondermijnen de algemene energieveiligheid en stabiliteit van Europa, omdat het Rusland een nieuwe mogelijkheid biedt voor de politieke afpersing van Europese landen, met name Oekraïne. Rusland begrijpt dat dit project Europa verdeelt en gebruikt dat in zijn voordeel.”

Weerstand

Zo’n veertig procent van het gas dat in Europa wordt verbruikt is afkomstig uit Rusland. Sinds 2011 ligt er al een pijpleiding, die van Rusland door de Oostzee naar Duitsland gaat. Nu moet er een tweede pijpleiding komen: Nord Stream 2. Alle contracten daarvoor zijn getekend -onder meer door Shell-, maar de weerstand ertegen is groot.

De verbinding loopt van Ust-Luga in Rusland naar het Duitse Greifswald. Voor de route is de toestemming nodig van diverse landen.

De groene landen zijn voor, de rode tegen het project Nieuwsuur

Afgelopen zomer ging Zweden akkoord, nu is Denemarken aan zet. Geen fijn vooruitzicht, ziet het Deense parlementslid Nick Haekkerup. “De Zweden, Finnen en Denen hadden de handen ineen moeten slaan en één lijn moeten trekken. Nu komt het allemaal op Denemarken aan. Een klein landje tegenover het grote Europa.”

Als de Denen ‘nee’ zeggen, moet de route van de pijplijn verlegd worden tot net buiten Deense wateren. Dat kost geld. Maar Rusland is vastbesloten, de verbinding moet er komen. Dat zegt ook de vertegenwoordiger van Nord Stream in Denemarken, Markela Dedopoulos. “Het is een commercieel project. We zijn geen politiek instituut. We gaan af op de wetten. We baseren ons op bestaande wetten en regels. En daarbij spelen geopolitieke belangen geen rol.”

Video afspelen

Denen spil in geo-politiek spel rond Nord Stream 2

In Nederland wil de Tweede Kamer de Europese Commissie steunen in een poging om politieke machtsspelletjes met het gas te voorkomen. De Commissie wil wetgeving die verbiedt dat de eigenaar van de pijpleiding, tegelijk ook eigenaar is van het gas. Dat zou het Russische gasbedrijf Gazprom, eigenaar van beide, in de problemen brengen.

De Amerikanen blijven er ondertussen op hameren dat Nord Stream 2 een groot risico is voor Europa. Niet geheel zonder eigenbelang, want president Trump zou graag Amerikaans gas aan Europese landen willen leveren, als alternatief.

Bekijk ook;

Merkel en Poetin weten: we hebben elkaar nodig

Geen voorkeursbehandeling voor Gazprom, zegt de Kamer

Hadden Russische spionnen nog een klusje in Noordwijk?

AD 07.10.2017 De vier Russische spionnen die in april van dit jaar zijn ontmaskerd, doken niet alleen op in Den Haag. Ze sliepen ook twee nachten in Noordwijk. Hadden ze hier misschien nog een klusje, vragen sommige inwoners zich af.

Het doet toch een beetje denken aan James Bond, aldus Denise Warmerdam.

Wat moeten vier Russen in een koud voorjaar in een Nederlandse badplaats? In een warm oord zouden ze misschien niet zijn opgevallen, maar in het Palace hotel vlak aan zee keken ze in elk geval raar op toen de mannen zich op dinsdagavond 10 april meldden bij de receptie.

Dit hotel ontvangt in dit jaargetijde vooral gasten die bedrijven of congressen in de buurt bezoeken. ,,Ik weet nog dat personeelsleden verrast reageerden,” zegt manager André Aaij van het hotel. ,,We hadden geen idee waarom ze hier waren, net zoals we dat van zo veel gasten niet weten.”

Voor vertier lijkt het in elk geval niet te zijn geweest. Er valt best wat te feesten in Noordwijk, maar veel barretjes gaan alleen op de traditionele stapavonden open, niet op dinsdag en woensdag. De kok van café De Rosser kan zich niet herinneren dat de Russische spionnen in zijn zaak zijn geweest. ,,Ik zie zo veel mensen hier komen. Daar let je eigenlijk niet op”, zegt hij.

Lees ook

Ontluisterend inkijkje in het werk van vier Russische spionnen

Lees meer;

Nog 300 spionnen gevonden dankzij paspoort hacker

Lees meer

NOC*NSF: Medische gegevens van drie Nederlandse sporters gehackt

Lees meer

Nederland verijdelt hackaanval Russen op OPCW

Lees meer 

Experts kraken Russische hackpoging: ‘Dit was niet hun A-team’

Lees meer

De vier Russische spionnen vlak na hun aankomst in Nederland. © EPA

Spannend

Barista Denise Warmerdam van koffiebar De Dames vindt het wel een spannend idee dat Russische spionnen in haar dorp hebben rondgelopen. ,,Het doet toch een beetje denken aan James Bond”, zegt ze als ze de foto’s bekijkt die de militaire geheime dienst MIVD van de spionnen heeft vrijgegeven.

De kwestie roept bij haar de vraag op waarom de Russen uitgerekend in Noordwijk terecht zijn gekomen. Dat ze niet direct in het hotel zijn gaan overnachten vanwaaruit ze later ook de OPCW wilden gaan hacken, is nog voorstelbaar. Maar in Den Haag zijn nog zo veel andere hotels.

Of waren ze in Noordwijk ook op een geheime missie? Warmerdam sluit het niet uit. Op nog geen twee kilometer van het centrum staat het kantoor van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. ,,Wie weet hadden ze daar ook nog wel een klusje”, fantaseert Warmerdam. Ze zal het nooit weten, want meer openheid dan de MIVD afgelopen donderdag heeft gegeven over deze operatie, gaat de dienst niet geven.

De Russische hackoperatie bij OPCW. © Infografieken Nederland

Russen nu gepakt, maar andere landen hacken net zo goed, ook Nederland

NOS 06.10.2018 Spioneren is zo oud als de weg naar Rome, schrijft de AIVD zelf in zijn jaarverslag. Steeds vaker zijn die spionnen hackers, blijkt ook uit de poging van de Russische inlichtingendienst GROe om in te breken bij de OPCW, een organisatie die strijdt voor een verbod op chemische wapens.

Rusland staat met hackende spionnen niet alleen: de Verenigde Staten, China, Iran, Israël en ook Nederland zelf zijn de afgelopen jaren eveneens betrapt op digitale spionage-operaties.

Nucleaire installaties

Een van de meest geruchtmakende hack-aanvallen is niet afkomstig uit Rusland, maar wordt toegeschreven aan Israël en de Verenigde Staten. In 2010 ontdekten computerbeveiligers een nieuw virus, dat zichzelf voordeed als legitieme software. Het virus werd voor het eerst aangetroffen door een Wit-Russisch antivirusbedrijf, maar bleek uiteindelijk te zijn gericht tegen een Iraanse nucleaire installatie. In die installatie, in Natanz, ontstond fysieke schade aan centrifuges nadat het Amerikaans-Israëlische virus de snelheid opvoerde. Daardoor liep het Iraanse nucleaire programma vertraging op.

De Israëlische en Amerikaanse overheden hebben altijd ontkend achter de aanval te zitten, maar onder meer The New York Times zegt bewijs te hebben dat die hack wel degelijk door die landen is uitgevoerd.

Die aanval, die inmiddels bekendstaat als Stuxnet, was een van de eerste grote digitale aanvallen van een land tegen een ander land – maar zeker niet de laatste.

Landen

Westerse overheden beschuldigen vooral Rusland en China van het uitvoeren van hackaanvallen. Die laatste zou ook aan economische spionage doen; zo zou China ook bij de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML hebben ingebroken.

Rusland wordt onder meer beschuldigd van het willen verstoren van de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 en het brexit-referendum eerder dat jaar. De werkwijze van de Russen, volgens westerse regeringen: informatie buitmaken met hacks en die vervolgens gebruiken om de publieke opinie een bepaalde kant op te sturen.

Interne spionage

Landen bespioneren niet alleen elkaar, maar houden ook hun eigen bevolking in de gaten. Zo mogen de Nederlandse inlichtingendiensten personen hacken en aftappen die een gevaar voor de veiligheid zouden kunnen vormen. Andere landen, zoals Iran, worden beschuldigd van het spioneren op mensenrechtenactivisten en journalisten. Soms met apparatuur en software die afkomstig is uit het Westen.

Het houdt bovendien niet op bij spionage, maar wordt soms regelrechte sabotage. Zo wist Rusland in Oekraïne meerdere malen chaos te veroorzaken met een hackoperatie. Door zo’n actie viel in een deel van het land twee keer de elektriciteit uit. Eén aanval op Oekraïne liep zo uit de hand, dat ook westerse bedrijven en overheden er hinder van ondervonden.

Geen schone handen

Maar westerse landen hebben ook geen schone handen. Zo braken Britse overheidshackers in op het grondgebied van een bondgenoot: België. Bij de telecomprovider Belgacom, die ook veel intercontinentale verbindingen levert, drong de geheime dienst GCHQ diep binnen om in het buitenland roamende ‘targets’ te kunnen afluisteren. En de Amerikaanse inlichtingendienst NSA wist zelfs Angela Merkel, de bondskanselier van bondgenoot Duitsland, af te luisteren, door op het dak van de ambassade in hartje Berlijn afluisterapparatuur te plaatsen.

Ook Nederland voert hack-operaties uit: inlichtingendiensten AIVD en MIVD hebben allebei hackers in dienst. Begin dit jaar kwamen die ongewild in het nieuws, toen Nieuwsuuren de Volkskrant onthulden dat de Nederlandse inlichtingendiensten binnen wisten te dringen bij Russische overheidshackers.

Op die manier wisten ze informatie te verzamelen over Russische hackoperaties door hackersgroep Cozy Bear, een zustergroep van Fancy Bear, die achter de aanval op de OPCW zat. Net als Fancy Bear zou Cozy Bear zich op de Amerikaanse verkiezingen hebben gericht.

Gevaar

Al die overheden die elkaar hacken, dat levert gevaar op, waarschuwen critici. Ze waarschuwen dat dit uiteindelijk levens kan kosten, bijvoorbeeld als een conflict escaleert en overheidshackers kritieke systemen als waterzuivering of waterkeringen uit de lucht halen.

Als je gaat klooien met computers die mechanische systemen aansturen, is het een kwestie van tijd voordat iemand gewond raakt of overlijdt, aldus Oud-directeur Britse inlichtingendienst GCHQ

“Het probleem van misrekeningen is groot”, zei bijvoorbeeld de oud-directeur van de Britse inlichtingendienst GCHQ op een conferentie. “Als je gaat klooien met computers die mechanische systemen aansturen, of met gezondheidssystemen, dan is het een kwestie van tijd voordat iemand gewond raakt of uiteindelijk overlijdt.”

Dat terwijl het op internet ook nog eens lastig kan zijn om de bron van een aanval te achterhalen: het is mogelijk om je voetsporen te wissen en rookgordijnen op te trekken, zodat het lijkt dat een aanval vanaf een bepaalde plek afkomstig is – terwijl dat niet zo is. Het uitlokken van aanvallen op andere landen, een klassieke truc, is op internet misschien nog wel makkelijker.

Andere bezwaren

Er leven nog meer bezwaren. Zo misbruiken overheden in sommige gevallen – zoals bij de aanval op de Iraanse nucleaire installaties – beveiligingsproblemen in software terwijl die bij de fabrikant nog niet bekend zijn. Dat betekent dat ze ook door andere landen of zelfs door criminelen zijn te misbruiken.

In 2017 lekte informatie over zo’n beveiligingsprobleem uit. De NSA bleek een fout in Windows te kunnen misbruiken, maar dat kwam op straat te liggen en werd een paar maanden later op grote schaal misbruikt bij de WannaCry-hackaanval.

Ook speculeren sommige deskundigen dat de drempel voor digitale aanvallen lager is dan voor traditionele spionage of sabotage, vanwege het psychologische verschil tussen het drukken op een knop en een fysieke handeling.

Uit onderzoek waarbij digitale oorlogsvoering werd gesimuleerd, lijkt dat in ieder geval mee te vallen. Studenten en medewerkers van inlichtingendiensten die meededen aan de simulatie waren juist vrij terughoudend met het inzetten van digitale wapens.

Maar één ding is zeker: de weg naar Rome is inmiddels de digitale snelweg.

Meer lezen over de verijdelde Russische hackaanval? Dit schreven we eerder:

Nederlandse journalist onder vuur op Russische tv na spionageschandaal

AD 06.10.2018 Correspondent Joost Bosman kwam gisteren onder vuur te liggen in een praatprogramma op de Russische staatstelevisie. ,,Natuurlijk is het onzin wat onze Westerse collega-journalisten hier zeggen”, was één van de uitspraken van presentator Artjom Sjesjin over het spionageschandaal dat deze week aan het licht kwam.

,,Wat deden die gasten daar nou? Kwamen ze schilderijen bekijken van de zeventiende-eeuwse meesters? Waren het toeristen, zoals die twee van Salisbury?”, vraagt de al enigszins op leeftijd zijnde Poolse journalist Zigmund Zenchołowski sarcastisch naar aanleiding van het heikele onderwerp van vandaag: de ontmaskering van vier GRU-agenten in Nederland.

De talkshow Vrémja pokázjet (De tijd zal het leren) besteedt er bijna een uur aan. Het is de Russische versie van Rondom Tien, alleen dan twintig keer zo hard. In de schreeuwmarathon van de Russische staats-tv tettert iedereen door elkaar heen en luistert niemand. ,,U moet wel uw standpunt hard en emotioneel naar voren brengen”, luidt vooraf dan ook de instructie. ,,Dan mag u misschien nog vaker komen.”

De lichten gaan uit en deel twee van het programma begint. Op het enorme scherm in de studio zien we de Nederlandse defensieminister Ank Bijleveld uitleg geven over aanhouding van de vier mannen. We zien MIVD-hoofd Onno Eichelsheim en de Britse ambassadeur Peter Wilson. Dan gaan de lichten weer aan en krijgt een Nederlandse journalist, ikzelf dus, de eerste vraag voorgelegd.

,,Vindt u niet dat het Westen een hels mengsel tegen Rusland brouwt?”, laat talkshowhost Artjom Sjesjin als te doen gebruikelijk alle journalistieke neutraliteit varen. Het antwoord dat de mannen op heterdaad zijn betrapt en dat de MIVD zelfs hun inbraakpoging in het wifi-netwerk van de Organisatie voor Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag heeft moeten afbreken om te voorkomen dat ze werkelijk ‘binnen’ kwamen, overtuigt hem allerminst.

U hebt een Nederlands paspoort, dus u bent verdacht

,,Er is vandaag een straaljager neergekomen in de regio Moskou. U hebt een Nederlands paspoort, dus u bent verdacht van betrokkenheid daarvan”, trekt Sjejnin een onnavolgbare vergelijking. ,,Maar leg míj eens uit wat die mannen dan deden in Den Haag?”, probeert de Nederlander het met een tegenvraag. Er komt geen antwoord.

Vladimir Kornilov, een pro-Russische Oekraïner, die in Nederland nog een blauwe maandag hoofd was het nooit bestaand hebbende Centrum voor Euraziëstudies, gaat goed los. Na een lang betoog, buldert hij: ,,Als die vier van de GRU waren, waarom heeft Nederland ze dan zo gemakkelijk laten gaan?”

De tombola van gebrul leidt als altijd in Vréja pokázjet niet tot een eensluidende conclusie. De samenvatting is snel gemaakt en hapklaar: wat er in Nederland is gebeurd, is allemaal verzonnen en gecoördineerd met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië; alles om Rusland in het pak te naaien, voor de zoveelste keer.

,,Natuurlijk is het onzin wat onze Westerse collega-journalisten hier zeggen”, zet Sjejnin zijn gasten even stevig weg. Maar één vraag heeft hij nog steeds niet willen beantwoorden: wat deden die mannen nou in Den Haag?

‘Waarschijnlijk schaamt Poetin zich niet, maar voelt hij zich juist machtiger’

NOS 05.10.2018 Cyberaanvallen gebeuren steeds vaker wereldwijd, zoals de hackoperatie die gisteren uitgebreid door de MIVD aan het licht werd gebracht. De vingers wijzen naar de Russische geheime dienst, en dat wordt niet onder stoelen of banken gestoken. “Het is de nieuwe manier van doen”, zegt cyberdeskundige David Sanger.

Sanger schrijft voor The New York Times over de cyberoorlog en schreef het boek The Perfect Weapon. Details van hackacties worden vaker publiekelijk bekend gemaakt. “Denk aan de informatie die de VS bekendmaakte over de cyberaanval van Noord-Korea en alle informatie die het Verenigd Koninkrijk over de zaak-Skripal naar buiten bracht.”

Ook premier Rutte noemt het naar buiten brengen van de normaliter geheime operatie een krachtig signaal aan de Russische regering. “Ik denk dat Moskou geen leuke dag heeft door dit ernstige gestuntel”, zegt Rutte. “Het is natuurlijk onmogelijk om dit nog te ontkennen.”

Maar of deze manier van naming and shaming zinvol is, is volgens Sanger een andere vraag. “Bij sommige landen heeft het misschien zin, maar veel mensen denken niet dat het effectief is in het geval van Poetins Rusland. Het is moeilijk om Poetin zich te laten schamen. Misschien voelt hij zich zelfs wel machtiger hierdoor: hij laat zien dat hij diep kan doordringen in de westerse landen.”

Onthulling

Gisteren onthulde de MIVD dat de veiligheidsdienst in april in Den Haag een hackoperatie heeft verstoord van vier Russische spionnen. Zij wilden het wifisysteem van de OPCW hacken. Die organisatie onderzocht op dat moment onder meer het zenuwgas waarmee in Groot-Brittannië de Russische oud-dubbelspion Skripal en zijn dochter werden vergiftigd.

Eerder meldde de Britse regering dat de Russische geheime dienst achter een reeks van wereldwijde cyberaanvallen zit die is bedoeld om westerse democratieën te ondermijnen. De Russen ontkennen en hebben die beschuldigingen van cyberaanvallen afgedaan als fantasieën.

Maar voorlopig kunnen we nog niet spreken van een echte cyberoorlog, denkt Sanger. “Tot nu toe zijn dit daden van conflict en agressie. Of dat ooit zal worden gezien als oorlogsdaad: tot nu toe reageren landen er niet op die manier op.”

Straffeloos

Wel moeten we ervoor waken dat deze conflicten zich niet nog verder opstapelen. Daarvoor zijn in ieder geval internationale regels nodig, zegt Sanger. “Zoals Brad Smith van Microsoft al kwam met een ‘digitale conventie van Genève. Dat lost niet alles op, maar je spreekt dan wel af dat bepaalde dingen voor alle landen uit den boze zijn. Zodat het veroordeeld wordt als zoiets toch plaatsvindt.”

Ook pleit de cyberdeskundige ervoor dat er harder wordt opgetreden. “Niet alleen met cybermaatregelen. Je kunt het ook afstraffen met economische sancties of een militaire aanval. Je kunt een land diplomatiek isoleren. Zolang er maar een straf op staat. Want landen die cyberaanvallen plegen concluderen tot nu toe dat ze dat ongestraft kunnen doen.”

Reportage en gesprek: Is de ‘cyberoorlog’ al begonnen?

Video afspelen

Bekijk ook;

Cyberaanvallen: goedkoop, anoniem én levensgevaarlijk

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

Gebruikten Russische hackers een simpele truc of een krachtig wapen?

NOS 05.10.2018 We weten hoe ze Nederland binnenkwamen, welke auto ze huurden, wat hun tweede namen zijn en welke fouten ze maakten. Maar hoe probeerden de Russische spionnen in te breken op het netwerk van de OPCW in Den Haag? Hoe geavanceerd was hun aanval, en wat wilden ze op 13 april nou precies doen?

Daarover heeft de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, die de operatie donderdag aan het licht bracht, weinig informatie naar buiten gebracht. Sowieso is niet met de volle zekerheid te zeggen wat het Russische aanvalsplan was, omdat de inlichtingenofficieren het nooit ten uitvoer hebben kunnen brengen.

Amerikaanse aanklacht

Toch is op basis van de Amerikaanse aanklacht tegen de hackende spionnen en gesprekken met ethisch hackers wel een inschatting te maken van hoe hackers van de Russische inlichtingendienst GROe te werk gaan.

Wat we sowieso weten, is dat de spionnen probeerden in te breken bij de OPCW, de internationale organisatie die chemische wapens moet uitbannen en zetelt in Den Haag. De OPCW deed op het moment van de hack onderzoek naar de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal in Engeland. Ook onderzocht de OPCW toen een gifgasaanval in het Syrische Douma.

De Russen hadden het specifiek gemunt op de wifi-verbinding van de OPCW. Maar hoe de aanvallers daar precies op probeerden in te breken, hangt af van de wifi-versie die de OPCW gebruikte ten tijde van de aanval. Die organisatie wil daarover geen vragen beantwoorden.

Wifi-varianten

Als gebruiker merk je het verschil niet direct, maar er zijn meerdere versies en beveiligingsniveaus van draadloze netwerken. Van de meest onveilige beveligingsvariant, WEP (Wired Equivalent Privacy), weten we al sinds 2005 dat hij simpel te kraken is: dat is tegenwoordig minutenwerk. Veel wifi-netwerken gebruiken daarom inmiddels WPA2: dat is veiliger en staat voor ‘Wifi Protected Access 2’

De consumentenversie van WPA2 is weliswaar veiliger dan WEP, maar is wel vatbaar voor aanvallen waarbij het wachtwoord met brute kracht wordt gekraakt. Over het algemeen geldt: hoe korter het wachtwoord van de wifi, hoe eenvoudiger het is om dat te kraken. De zakelijke versie van WPA2 is daar in theorie ook kwetsbaar voor maar heeft meer mogelijkheden om het netwerk tegen hacks te beschermen.

“Als het gaat om de meest onveilige versie van wifi, dan is het zo gepiept. Maar dat lijkt mij onwaarschijnlijk”, zegt ethisch hacker Wesley Neelen van Dearbytes. Hij wordt als ‘ethisch hacker’ door bedrijven gevraagd om de veiligheid van netwerken te testen – ook die van wifi.

Bij de veiliger versies is het lastiger, maar zeker niet onmogelijk. “Als ze de wifi-versie gebruiken die vooral vaak thuis wordt gebruikt, moeten ze verkeer onderscheppen en dat vervolgens kraken.” Dat kan door verkeer op te vangen, waarna het op een ander moment kan worden gekraakt. “Als je een computer met stevige videokaarten hebt, dan kan dat op zich redelijk snel gekraakt worden”, zegt Neelen.

Dit zat in de kofferbak van de huurauto van de Russen, die was gericht op het OPCW-gebouw NOS

Maar het hoeft niet zo geavanceerd te zijn. “Het kan ook zijn dat ze het wifi-wachtwoord al wisten, bijvoorbeeld door een medewerker onder druk te zetten”, zegt Frank Groenewegen van beveiligingsbedrijf Fox-IT.

Als de OPWC de zakelijke, veiligere versie van wifi gebruikte, zijn die scenario’s minder waarschijnlijk. Maar er zijn manieren om ook zulke netwerken, met betere beveiliging, te omzeilen, bijvoorbeeld door wachtwoorden voor dergelijke netwerken op te vangen met een zogenoemde Wifi Pineapple.

Zo werkt de Pineapple

De MIVD meldde donderdag dat de vier een apparaatje bij zich hadden, een Wifi Pineapple, waarmee een vals wifi-netwerk kan worden opgezet. Dat kan bovendien op een slimme manier. Telefoons, tablets en laptops zoeken continu naar ‘bekende’ wifi-netwerken in hun omgeving, en stralen daarbij de naam van het wifi-netwerk uit.

De Wifi Pineapple speelt daar op in, vangt de wifi-netwerken op waar apparaten naar zoeken en neemt de identiteit van die netwerken aan. Als je ooit verbinding hebt gemaakt met het netwerk van bijvoorbeeld een hotel, kan het met een Wifi Pineapple zomaar zijn dat je telefoon automatisch verbinding maakt met een netwerk dat zich voordoet als dat hotel. Vervolgens zouden ze wachtwoorden, bijvoorbeeld van e-mail, kunnen onderscheppen.

Een ander scenario is dat de aanvallers kennis hadden van een beveiligingsbug in de software van de wifi-router of in wifi zelf, en daarmee konden inbreken. Daarbij kan het gaan om een zogenoemde zero day-exploit, een hackwapen dat nog niet eerder is waargenomen en daardoor heel effectief is.

MIVD-directeur Onno Eichelsheim hintte daar op toen hij zei dat de aanvalsmethode van de Russen nog niet bekend was. Of Eichelsheim dat inderdaad bedoelde, of dat de MIVD nooit eerder vier hackende Russen in een Citroën C3 heeft gezien, wil de MIVD niet zeggen. “Dat geeft te veel vrij over onze modus operandi”, aldus een woordvoerder.

Feit is wel dat de GROe-hackafdeling, Fancy Bear, eerder met zero day-aanvallen heeft gewerkt. Het is dan ook goed mogelijk dat de hackers beschikten over zo’n krachtig hackwapen, en dus konden inbreken op wifi-netwerken zonder het wifi-wachtwoord te kennen.

Als de Russen het wifi-protocol kunnen kraken, moeten vergelijkbare internationale instellingen zich wel zorgen maken, aldus Frank Groenewegen, Fox-IT.

“Het is speculatie, maar als de directeur van de MIVD zegt dat ze iets hebben aangetroffen wat ze nog niet eerder hebben gezien, dan denk ik wel aan zoiets”, zegt Groenewegen van Fox-IT. “Het moet wel heel spannend zijn, als ze het zo benadrukken. En als de Russen het wifi-protocol kunnen kraken, moeten vergelijkbare internationale instellingen zich wel zorgen maken.”

Voor de gemiddelde consument valt het risico mee, benadrukt hij. “Die zijn niet in het vizier van de inlichtingendienst.”

Belastende documenten

Uit de Amerikaanse aanklacht tegen de Russische inlichtingenofficieren weten we dat de Russische overheidshackers, als ze eenmaal binnen zijn gedrongen op het wifi-netwerk, in de meeste gevallen op zoek gaan naar belastende documenten. Of dat in dit geval ook de bedoeling was, weten we dus niet.

In september 2016 kraakten dezelfde twee hackers die ook de OPCW probeerden te hacken, het wifi-netwerk van een Zwitsers hotel waar op dat moment medewerkers van anti-dopingorganisaties verbleven. Die waakhond kwam op de hitlist van Rusland terecht nadat Russische sporters en sportofficials door dopingwaakhond WADA waren geschorst. Of dat in dit geval ook had gekund, hangt af van de manier waarop het OPCW-netwerk is ingericht.

Niet alleen buitmaken, ook vernietigen

Fancy Bear heeft in zijn hack-arsenaal een programma waarmee de aanvallers van apparaat naar apparaat kunnen ‘hoppen’. Dat kan zowel op telefoons als op laptops, waarna de aanvallers bijvoorbeeld documenten op een laptop kunnen buitmaken.

Maar ook tekstberichten, contactpersonen en foto’s op telefoons kunnen worden buitgemaakt. Ook zou de malafide software de microfoon van telefoons kunnen activeren, om zo af te luisteren.

In het geval van anti-dopingautoriteiten is Fancy Bear volgens de Amerikaanse autoriteiten op zoek gegaan naar belastende informatie over niet-Russische sporters, om die vervolgens naar buiten te brengen – soms op een misleidende manier, aldus de Amerikanen. Technisch zou het voor de aanvallers echter ook mogelijk zijn om documenten te vernietigen.

Wat precies het doel van de overheidshackers in dit geval was, is onbekend. De MIVD wil daar niets over zeggen, en van de Russische overheid hoeven ook weinig duidelijkheid te verwachten: het is immers allemaal onzin, aldus het Kremlin.

Meer lezen over de verijdelde Russische hackaanval? Dit schreven we eerder:

x

Nederlandse ambassadeur niet ontboden na Russische hackpoging

NU 05.10.2018 Rusland heeft de Nederlandse ambassadeur niet ter verantwoording geroepen, zegt de Nederlandse minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) vrijdag na eerdere berichten van Russische persbureaus dat dat wel gebeurd zou zijn.

Russische persbureaus meldden op basis van bronnen bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken dat de ambassadeur ontboden was. “Dat heeft op dit moment niet plaatsgevonden. Ik ken het bericht uit de pers, maar op dit moment is nog geen sprake van ontbieden”, aldus Blok.

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte donderdag bekend een Russische cyberaanval te hebben verijdeld. Deze was gericht op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Na de bekendmaking ontbood het Nederlandse kabinet de Russische ambassadeur.

De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft in april vier Russen opgepakt voor de hackoperatie en vervolgens het land uitgezet. De cyberaanval kon snel verijdeld worden doordat de MIVD de Russen kon identificeren. Het gaat om inlichtingenofficieren van de Russische militaire geheime dienst GRU.

In de Verenigde Staten zijn de mannen en drie andere Russische GRU-inlichtingenofficieren aangeklaagd voor diverse cyberaanvallen. Het gaat naast de hackpoging op de OPCW om onder meer een cyberaanval op het wereldantidopingagentschap WADA in 2016.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontkende donderdag betrokken te zijn bij de hackoperatie en noemde de onthullingen “een levendige fantasie”.

Tweede Kamer annuleert bezoek aan Rusland

De Tweede Kamerleden die over twee weken een werkbezoek aan Rusland zouden brengen zien daar voorlopig van af. Ze kunnen de poging van Rusland om de OPCW te hacken niet zomaar over hun kant laten gaan, vinden ze.

De buitenlandwoordvoerders van de partijen in de Tweede Kamer zouden vrijdag 19 oktober voor tien dagen naar Rusland afreizen, maar een ruime meerderheid van de Kamer wil het bezoek opschorten, laat VVD-Kamerlid Sven Koopmans weten.

“We moeten altijd met Rusland blijven praten, maar een bezoek door ons nu zou door Rusland makkelijk kunnen worden uitgelegd als vergeving voor een schandelijke daad. En dat is onterecht.”

De Kamer komt volgens Koopmans op voor de Nederlandse rechtsorde. “Dat zullen we Rusland graag nog eens zeggen, maar dan op een voor ons passend moment.”

Honderden medewerkers Russische inlichtingendienst ontmaskerd

Met de paspoortgegevens van de Russen die Nederland zijn uitgezet, hebben onderzoekers mogelijk de identiteit ontdekt van honderden medewerkers van de Russische militaire inlichtingendienst. Zij bleken met hun voertuigen te staan ingeschreven op een adres in Moskou dat is gelinkt aan de GROe.

Onderzoekscollectief Bellingcat en zijn Russische partner The Insider deden de vondst toen ze zich bogen over de door Nederland vrijgegeven paspoortgegevens van de vier Russen

Lees meer over: RuslandRussische hackoperatie OPCW

Rusland heeft Nederlandse ambassadeur toch niet ontboden

AD 05.10.2018 Rusland heeft de Nederlandse ambassadeur in het land nog niet op het matje geroepen naar aanleiding van het uitzetten van vier agenten van de Russische militaire geheime dienst door Nederland. Dat zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) na de ministerraad. Eerder melde een Russisch persbureau dat dit wel zo was.

Het Russische persbureau Sputnik meldde eerder op de dag op basis van diplomatieke bronnen dat ambassadeur Renée Jones-Bos zou worden ontboden. ,,Dat heeft op dit moment niet plaatsgevonden. Ik ken het bericht uit de pers, maar op dit moment is nog geen sprake van ontbieden”, aldus Blok.

Persbureau Sputnik onderhoudt nauwe contacten met het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken en wordt geregeld op voorhand getipt. Het zou dan ook geen verrassing zijn als de Nederlandse ambassadeur later op de dag alsnog wordt ontboden op het ministerie.

Hackaanval

De Nederlandse regering meldde gisteren dat agenten van de Russische militaire inlichtingendienst het wifinetwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ze zouden onder meer de bedoeling hebben gehad inloggegevens te bemachtigen.

Rusland ontkent dat de militaire inlichtingendienst GROe ‘schadelijke en verstorende cyberactiviteiten’ heeft gepleegd. Het zou allemaal onderdeel zijn van een desinformatiecampagne die de Russische belangen moet schaden. ,,Dit is weer een absurditeit”, stelt een ingewijde van het ministerie van Buitenlandse Zaken volgens de Russische nieuwsdienst Sputnik.

Floortje Dessing was samen met haar filmploeg in Moskou. Zij was net bij ambassadeur Renée Jones-Bos tijdens de persconferentie van gisteren. ,,Heel wonderlijk wat er dan allemaal gebeurt.”

Medische gegevens Nederlandse atleten gehackt

NOS 05.10.2018 De medische gegevens van drie Nederlandse sporters zijn eerder dit jaar gestolen bij een hack. Dat bevestigt woordvoerder Geert Slot van NOC*NSF: “Ik kan alleen maar zeggen dat we de melding hebben gekregen rond de Winterspelen, in februari. De medische staf heeft de desbetreffende sporters op de hoogte gesteld, maar ik weet niet of het ook om wintersporters gaat.”

Het gaat om sporters die een medische dispensatie hebben om bepaalde medicijnen te gebruiken, aldus Fancy Bears.

Gisteren werd duidelijk dat het Amerikaanse ministerie van Justitie een aanklacht heeft ingediend tegen zeven Russische inlichtingenofficieren. Het gaat om Russische hackers die beslag wisten te leggen op de dossiers van een groep van 250 sporters uit 30 landen.

Een deel van die dossiers maakten ze openbaar onder de noemer Fancy Bears. In ieder geval voetballer Dirk Kuyt en atlete Sifan Hassan zijn in die gelekte documenten genoemd. Ook bij hen betrof het gegevens omtrent medische dispensatie. Of de gegevens van de drie andere Nederlandse sporters ook bij deze hack horen is nog niet duidelijk.

In Nederland ontdekt

De werkwijze van de Russische hackers werd ontdekt door onder andere de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Een deel van die officieren probeerde in Nederland onlangs de OPCW te hacken.

De MIVD voorkwam dat deze Russische officieren gegevens van de OPCW buit konden maken.

Bekijk ook;

Gebruikten Russische hackers een simpele truc of een krachtig wapen?

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

Grote Russische hack-aanval in Nederland voorkomen

Amerikanen klagen zeven Russische inlichtingenofficieren aan

MIVD: we hebben Russische hack van OPCW in Den Haag voorkomen

Sifan Hassan niet nerveus van onthulling Fancy Bears

NOC*NSF: Medische gegevens van drie Nederland­se sporters gehackt

AD 05.10.2018 Hackers hebben eerder dit jaar de medische gegevens van drie Nederlandse sporters buit gemaakt. Het gaat zo goed als zeker om Russen. Dat bevestigt NOC*NSF. De sportkoepel maakt niet bekend om welke sporters het gaat.

,,Wij hebben de drie sporters op de hoogte gebracht van de hack. Gezien de medische vertrouwelijkheid van de gegevens kan ik daar verder niets over zeggen”, aldus NOC*NSF-woordvoerder Geert Slot.

De kans is groot dat de drie Nederlanders bij de groep van 250 sporters horen van wie Russische spionnen de medische gegevens zouden hebben gestolen. Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft vanwege deze verdenking een aanklacht ingediend tegen zeven Russische inlichtingenofficieren. Onder die zeven zijn de mannen die in Nederland probeerden de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken.

De 250 atleten komen uit dertig verschillende landen, zo meldde het Amerikaanse ministerie van Justitie donderdagmiddag. Het gaat in bijna alle gevallen om dispensatieformulieren van sporters. Ze hadden vanwege een bepaalde aandoening toestemming medicijnen te gebruiken die normaal gesproken op de dopinglijst staan.

Vergeldingsactie

Volgens de Amerikanen hackten de Russen deze informatie als vergeldingsactie voor het niet mogen meedoen aan de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea, begin dit jaar.  Een paar jaar geleden maakte het Russische hackerscollectief Fancy Bear ook medische info van verschillende sporters buit, waaronder wielrenner Chris Froome. In alle gevallen bleek dat de sporters toestemming hadden om de middelen te gebruiken. ,,De Russen hoopten waarschijnlijk op wat anders. Ze wilden aantonen dat andere landen doping toestaan.”

Volgens het NOC*NSF is de informatie van de sporters niet via het computersysteem van de sportkoepel gestolen. ,,Nee, hoe de hackers de informatie hebben verkregen, is ons niet bekend. Het IOC heeft ons over deze zaak op de hoogte gebracht. En wij hebben vervolgens onze sporters geinformeerd.” Of het om Olympische sporters gaat, wil Slot niet zeggen. Volgens hem zijn de gegevens niet naar buiten gebracht.

Hoe de hackers de informatie hebben verkregen, is ons niet bekend, aldus Geert Slot, NOC*NSF .

Herman Ram. © ANP

De zeven Russen, allen lid van de militaire inlichtingendienst GROe, drongen de afgelopen jaren binnen in systemen van tientallen antidopingorganisaties en sportbonden.

Herman Ram, directeur van de Dopingautoriteit liet donderdag al weten dat de Russen zijn antidopingorganisatie zeer waarschijnlijk ook hebben aangevallen. ,,Het zou me verbazen als ze het niet hadden geprobeerd. We hebben regelmatig te maken met cybercriminaliteit, zoals DDoS-aanvallen. Ik weet niet of de zeven Russische verdachten daar een rol in hebben gespeeld, we hebben daar geen signalen van ontvangen. Tot nu ligt er -zover we nu weten- geen gevoelige informatie van ons op straat.”

Fancy Bear

Ram stelt dat er ongeveer anderhalf jaar geleden wel medische informatie van een Nederlandse sporter bij Russische hackers terecht is gekomen. ,,Die info kwam via een bestand van het IOC bij het hackerscollectief Fancy Bear terecht. Deze sporter had dispensatie op medische gronden gekregen voor het gebruik van een medicijn.

In die tijd waren de Russen er ook al erg op gebrand om bewijs te vinden voor dopinggebruik bij westerse sporters. Zo van: ‘zie je wel, jullie sporters gebruiken ook massaal medicijnen’. In dat kader is ook een medisch dossier van een Nederlander bij hen terechtgekomen. Nee, ik zeg niet om welke sporter het gaat.”

Ook het NOC*NSF heeft te maken gehad met hackerscollectief Fancy Bear. ,,Dat was in ons geval ook ongeveer anderhalf jaar geleden. De Russen hebben toen een mailwisseling tussen een van onze artsen en antidopingorganisatie WADA te pakken gekregen. In die mails stonden geen namen van sporters hoor, het was meer een technisch verhaal”, aldus Slot.

Nog 300 spionnen gevonden dankzij paspoort hacker

AD 05.10.2018 De Russische spionnen die de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) wilden hacken hebben meerdere fouten gemaakt. Door het echte paspoort van een van de spionnen, is er een heel netwerk van geheim agenten blootgelegd.

Engelse media ontdekten dat op naam van Aleksei Morenets, een van de opgepakte hackers, een Lada stond geregistreerd in Moskou. Op hetzelfde adres zijn nog eens 305 auto’s ingeschreven, die zijn gelinkt aan de bestuurders. Met de vondst van één paspoort is bijna de hele hackersgroep 26165 van de Russische geheime dienst GROe onthuld.

Volgens websites The Insider en Bellingcat hebben alle 305 mensen die geregistreerd staan op het adres hun paspoortinformatie en telefoonnummers gegeven. Aleksei Morenets is ook nog te vinden op een Russische datingsite.

Hackaanval

De vier Russen reisden op 10 april naar Nederland op een diplomatiek paspoort. De MIVD ontdekte dat ze van de Russische inlichtingendienst waren. Het gaat om Aleksei Morenets, Evgenii Serebriakov, Oleg Sotnikov en Alexei Minin.

Na aankomst in Nederland huurden de mannen een Citroën C3 en begonnen hun verkenningen naar de OPCW, blijkt uit foto’s die toen zijn gemaakt. Op 13 april parkeerden ze de auto op het parkeerterrein van het Marriott-hotel, dat het dichtst bij het OPCW-kantoor ligt. Voordat ze een hackpoging konden doen, werden ze aangehouden.

In de tech podcast van NOS op 3 ging het ook over de onhandige manier waarop de Russen te werk gingen:

Wat de hack?! Tech-redacteur Joost Schellevis over de klunzigheid van de cyberoperatie !!

Trouw 05.10.2018 De vier Russische spionnen die op het punt staan digitaal in te breken bij de OPCW, werden niet gearresteerd. Als de vier mannen waren vastgezet, hadden zij uitgeleverd kunnen worden aan de VS, waar ze zijn aangeklaagd. Toch zijn er goede juridische en geopolitieke argumenten voor de uitzetting van de spionnen naar Rusland, zeggen deskundigen.

Juridisch

Diplomaten genieten onschendbaarheid, zij mogen niet door een vreemde mogendheid worden opgepakt als zij daar een misdrijf begaan. In het geval van de vier GROe-officieren ligt dat anders. De mannen hadden namelijk wel een diplomatiek paspoort, maar waren niet bij de Nederlandse regering geaccrediteerd als leden van het corps diplomatique.

‘Arresteren had gekund’, bevestigt Paul Abels, bijzonder hoogleraar inlichtingenstudies aan de Universiteit Leiden en oud-medewerker van de Algemene Veiligheids- en Inlichtingendienst (AIVD). ‘Maar inlichtingen- en veiligheidsdiensten mogen geen boeven arresteren. Dan hadden zij dus het Openbaar Ministerie moeten inschakelen – en die weer de politie.’

Dat de MIVD daartoe niet overging, is volledig in lijn met de taak van de inlichtingendiensten, legt Abels uit. ‘Zij moeten dreiging tijdig onderkennen en verhinderen en daarvoor snel zoveel mogelijk informatie binnenhalen. Haalt de MIVD justitie erbij, dan moet de dienst een stap terugdoen. Op termijn hadden ze dan misschien wel bij de data op de laptops gekund, maar het duurt dan lang voor ze toegang hebben tot de informatie.’

Dat Amerikaanse media deze modus operandi maar moeilijk kunnen begrijpen, is volgens Abels mogelijk te verklaren doordat geheime diensten daar meer bevoegdheden hebben. ‘De FBI mag bijvoorbeeld wel arresteren en verhoren. De MIVD mag alleen verstoren.’

Daar komt bij dat het heel moeilijk is om spionage voor de rechter aan te tonen, zegt Arthur Docters van Leeuwen. Hij stond tussen 1989 en 1995 aan het hoofd van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD. ‘In die tijd is het slechts een paar keer gelukt om mensen voor spionage veroordeeld te krijgen. Dat een wifi-antenne actief was, betekent nog niet dat de spionnen toegang hadden tot OPCW-bestanden.’ Een onzekere strafzaak najagen, of de Russen terugsturen zonder hun spullen? De MIVD wist het wel.

Geopolitiek

Een ‘enkeltje terug naar Moskou’ was in de ogen van oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot ook geopolitiek gezien de beste oplossing. ‘Vang je vier Russen, dan bemoeilijkt dat de moeizame relatie met Rusland alleen nog maar meer.’

Een strafrechtelijke procedure betekent onherroepelijk dat de hackpraktijken in de openbaarheid komen. Daar zal het gigantische Russische propaganda-apparaat zonder meer op reageren, stelt Bot. Een groot conflict ligt op de loer. ‘We hebben al veel problemen met Rusland in de afhandeling van de ramp met de MH17. Dat proces wil je niet verstoren door met veel tamtam spionnen in de gevangenis te gooien.’

De Nederlandse regering had zich in een wespennest begeven, zegt ook de Amerikaanse oud-spion en emeritus hoogleraar Gene Coyle. ‘De Russen spelen het spel altijd hard. Oog om oog, tand om tand. Dus gooi jij Russische spionnen in de cel, dan kun je er zeker van zijn dat ze vier Nederlandse diplomaten in de cel gooien.’ En in Rusland doen rechters vermoedelijk wat minder lastig met bewijslast, voegt Arthur Docters van Leeuwen toe.

Dat Nederland de hackpraktijken deze week alsnog vol in de schijnwerpers zou zetten, was in de uren na de contra-operatie van april nog moeilijk voorstelbaar. De computers, telefoons en taxibonnetjes bleken zo’n overweldigende hoeveelheid informatie te bevatten over de aard en intenties van de spionnen, dat de zeer ongebruikelijke beslissing werd genomen. Op dezelfde dag klaagden de Amerikanen de vier aan.

Ben Bot vindt dat een geruststellender situatie dan die waarin Nederland de Russen zelf had gearresteerd. ‘Het is nu een zaak van de Amerikanen geworden. Ik wens ze veel geluk, maar we weten allemaal dat de spionnen niet zullen worden veroordeeld. Nederland is in ieder geval niet langer een hoofdrolspeler in dit verhaal. Wij zijn van die kerels af.’

Dit weten we over GROe, de door Lenin opgerichte Russische inlichtingendienst.

Russisch werkbezoek uitgesteld

Na de onthulling van de verijdelde Russische hackpoging in Den Haag stelt een delegatie van Tweede Kamerleden een werkbezoek aan Rusland uit. Een ruime Kamermeerderheid vreest dat een bezoek van de buitenlandwoordvoerders op dit moment een verkeerd signaal zou afgeven. ‘Het zou worden uitgelegd als vergeving voor schandelijke daden tegen de rechtsorde’, aldus VVD-Kamerlid Sven Koopmans.

Meer over; Rusland   MIVD   misdaad, recht en justitie   politiek   Paul Abels   Ben Bot   overheid   AIVD

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

NOS 04.10.2018 Vandaag werd bekend dat de militaire inlichtingendienst MIVD op 13 april in Den Haag een Russische cyberoperatie heeft verstoord. Doelwit van de operatie was de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens.

De Russen die de aanval moesten uitvoeren waren vier officieren. Ze blijken onderdeel van de Russische inlichtingendienst GROe en heten Aleksei Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Alexej Valeryvitsj Minin.

Alexey Minin MIVD

Oleg Sotnikov MIVD

Evgenii Serebriakov MIVD

Aleksei Morenets MIVD

De Russen zijn eerst een tijd gevolgd voor de MIVD. Als ze op 13 april hackapparatuur activeren wordt er ingegrepen. De mannen blijken alle benodigdheden voor een cyberaanval bij zich te hebben. “Hierdoor weten we zeker dat ze niet in Nederland op vakantie waren”, zegt MIVD-directeur Onno Eichelsheim. De mannen hebben verschillende telefoons bij zich van verschillende merken, ook beschikken ze over 20.000 euro en 20.000 dollar in contanten.

Lees hier een uitgebreide reconstructie van de zaak of bekijk de onderstaande video:

Video afspelen

Reconstructie: hoe de Russische hackaanval werd verstoord

De MIVD maakt opvallend veel over de operatie bekend. Normaal vertelt de dienst het liefst zo weinig mogelijk. Volgens onderzoeker Sico van der Meer van Clingendael moeten alle details worden gezien als een signaal aan de Russen. “Je komt er niet mee weg, we nagelen je aan de schandpaal, houd ermee op!”

Lees in dit artikel hoe andere experts denken over de loslippigheid van de MIVD.

Rutte: geen leuke dag voor Moskou

Ook premier Rutte noemt het naar buiten brengen van de normaliter geheime operatie een krachtig signaal aan de Russische regering. “Ik denk dat Moskou geen leuke dag heeft door dit ernstige gestuntel”, zegt Rutte. “Het is natuurlijk onmogelijk om dit nog te ontkennen.”

Nederland gaat met bondgenoten bespreken wat de vervolgstappen moeten zijn. “Het feit dat we dit naar buiten brengen laat zien dat we er met zijn allen klaar mee zijn.” Er zijn volgens hem allerlei vervolgacties denkbaar, maar daar wil hij niet over speculeren.

Lees hier een uitgebreidere reactie of bekijk de onderstaande video:

Video afspelen

Rutte: ‘Ik denk dat Moskou geen leuke dag heeft’

Ook de Britten en Amerikanen komen vandaag met beschuldigingen over hack-operaties door Rusland. De Britse regering zegt dat de Russische geheime dienst achter een reeks van wereldwijde cyberaanvallen zit die zijn bedoeld om westerse democratieën te ondermijnen.

“Ze proberen verkiezingen in andere landen te ondermijnen en beïnvloeden”, zegt minister Jeremy Hunt van Buitenlandse Zaken. “Samen met onze bondgenoten zullen we met een antwoord komen op deze pogingen van de GROe om de internationale stabiliteit te ondermijnen.”

VS klaagt zeven Russen aan

Justitie in Amerika klaagt zeven Russen aan voor cyberaanvallen op doelen in Nederland, Engeland, Canada, Zwitserland en Amerika. De Amerikanen willen dat ze naar de VS komen en daar worden berecht. Onder de zeven zijn ook de vier Russen die de OPCW in Den Haag probeerden te hacken.

De Russische inlichtingenofficieren zouden wereldwijd antidopingagentschappen en sportorganisaties, waaronder wereldvoetbalbond FIFA, digitaal hebben aangevallen. Daarbij zouden ze gegevens van honderden atleten uit tientallen landen hebben buitgemaakt, onder meer met het doel nepinformatie te verspreiden over ‘schone’ atleten.

Reuters

Over de vier Russische inlichtingenofficieren die betrokken waren bij de verijdelde hackaanval in Den Haag, komen ondertussen steeds meer details naar buiten. De mannen mogen dan deel uitmaken van een van de meest geheime inlichtingendiensten in Rusland, op internet valt toch veel over hen te vinden.

Twee van de vier waren cyberexperts. Een van die twee, de 41-jarige Aleksei Sergejvitsj Morenets zou de wereld over reizen om hackoperaties uit te voeren. De inlichtingenofficier is opvallend genoeg ook terug te vinden op een Russische datingsite. Op zijn profiel staat dat hij op zoek is naar vrouwen uit Moskou van tussen de 21 en 30 jaar oud.

Het profiel van geheim agent Moronets op de Russische datingssite mylove.ru mylove.ru

Over de andere cyberexpert, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, weten we dat hij een document tekende als de plaatsvervangend hoofd van de afdeling cyber warfare van de Russische geheime dienst GROe. The Moscow Times meldt dat hij naast zijn spionage-activiteiten ook een tijdje voor een voetbalclub in Moskou speelde. De gegevens van Serebrjiakov zijn terug te vinden op een website van de amateurcompetitie in de Russische hoofdstad.

Lees hier wat we nog meer weten over de vier Russische officieren.

Russen niet aangehouden, OM start onderzoek

De vier Russische agenten hebben Nederland verlaten. Ondanks het feit dat het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek naar de mannen is gestart, zijn ze destijds niet aangehouden.

MIVD-directeur Onno Eichelsheim zegt in Nieuwsuur dat dit te maken heeft met de manier waarop de dienst operaties uitvoert. “Op dat moment was de afweging: ik wil verstoren. Door het onderzoek dat we erna hebben kunnen doen, hebben we gegevens aan de Amerikaanse justitie kunnen geven. Terugkijkend zou ik het niet anders doen.”

Dat de Russen niet zijn aangehouden, heeft dus te maken met de inlichtingenoperatie die aan de gang was. Verslaggever Lex Runderkamp legt het verder uit in de onderstaande video:

Video afspelen

‘Dit was een inlichtingenoperatie, er was geen justitie bij betrokken’

Rusland heeft intussen ook gereageerd. In een officiële verklaring waarschuwt het land voor een ernstige beschadiging van de relatie met Nederland. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat Nederland bezig is met een anti-Russische campagne, die gepaard gaat met doelbewuste lekken in de media over vermeende cyberaanvallen.

NOS-correspondenten Groot Koerkamp David Jan Godfroid benadrukken dat de glasharde ontkenning een bekende Russische reactie is. Hoe gedetailleerd aanwijzingen en bewijzen ook zijn, het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent en beweert dat het Westen er alleen op uit is om de verhoudingen nog slechter te maken dan ze al zijn.

Bekijk ook;

Rusland waarschuwt Nederland voor ernstige verslechtering relaties

Russische geheim agenten verborgen identiteit nauwelijks op internet

Waar komt de ‘ongekende openheid’ van de MIVD vandaan?

Reconstructie: hoe een grote Russische hackoperatie in ons land voorkomen werd

 

Dit weten we over Russische spionnen in Den Haag en Noordwijk

OmroepWest 04.10.2018 Donderdag maakte Minister van Defensie Ank Bijleveld bekend dat er door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) een cyberaanval op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) was verijdeld. De vier Russen waren bij de voorbereiding op hun (mislukte) actie, actief in Den Haag en Noordwijk. De OPCW ligt aan de Johan de Wittlaan in Den Haag, vlakbij het Catshuis.

De vier Russen om wie het draait zijn: Aleksej Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Aleksej Valerjevitsj Minin. Het Ministerie van Defensie heeft een rapport gepubliceerd waarop te zien is hoe de Russen te werk gingen.

In het rapport van het ministerie zijn foto’s van de camera van Minin te zien. Zo waren de Russen op 11, 12 en 13 april bij het gebouw aan de Johan de Wittlaan. De kofferbak van de auto die ze hadden gehuurd zat vol met apparatuur om het wifi-netwerk van de OPCW mee te hacken.

Acculader uit Den Haag
In de kofferbak trof de MIVD een acculader aan die in Den Haag is gekocht. Ook werden er tal van telefoons aangetroffen. Toen de MIVD tot actie over ging probeerde één van de Russen zijn telefoon kapot te maken.

De MIVD verstoorde op 13 april de actie van de Russen toen ze rond half vijf ’s middags met hackapparatuur probeerden binnen te dringen in het WiFi-netwerk van het OPCW. De huurauto stond toen op de parkeerplaats van het naastgelegen The Hague Marriott Hotel. De website van dit hotel werd ook teruggevonden in de zoekgeschiedenis op de laptop van de Russische Spion Serebrjakov.

Hotels in Noordwijk en Den Haag

Op de laptop zijn nog meer opvallende dingen gevonden. Zo was Serebrjakov tussen 10 en 12 april ingelogd in het Palace Hotel in Noordwijk en 13 april bij het Marriott Hotel in Den Haag.

In Den Haag werden treintickets besteld voor een reis tussen Utrecht Centraal en Basel. Die reis kwam er niet door het kordate optreden van de MIVD. In april werden de vier Russen Nederland uitgezet.

LEES OOK: Cyberaanval tegen OPCW verijdeld; Militaire Inlichtingendienst verijdelde Russische operatie

Meer over dit onderwerp: RUSSEN OPCW DEN HAAG

VS klaagt 7 Russische inlichtingenofficieren aan, 4 betrokken bij hack OPCW

NU 04.10.2018 Zeven Russische inlichtingenofficieren van de Russische militaire geheime dienst GRU worden vanwege meerdere hackoperaties aangeklaagd door de Verenigde Staten. Het gaat onder meer om de hackpoging op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

In het Kort

  • VS klaagt zeven Russische inlichtingenofficieren aan voor meerdere (pogingen tot) cyberaanvallen
  • Onder hen zijn vier Russen die de OPCW in Den Haag wilden hacken
  • Enkelen al eerder aangeklaagd voor beïnvloeden presidentsverkiezingen VS

Vier van de verdachten zijn de Russen die in april door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) Nederland zijn uitgezet, heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie donderdag bekendgemaakt.

Ook worden Russen vervolgd voor de cyberaanval op het Wereldantidopingagentschap (WADA) in 2016. De Amerikaanse aanklager laat weten dat ze onder meer worden verdacht van een poging tot het in handen krijgen van persoonlijke informatie van atleten.

“Dit is allemaal gedaan om de integriteit van de Olympische Winterspelen te ondermijnen”, aldus het ministerie. Rusland was uitgesloten van de Spelen wegens gebruik van doping, de Amerikanen denken dat de cyberaanval een vergelding voor de uitsluiting was.

Drie van de zeven Russen zijn in de zomer ook al aangeklaagd voor inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Mark Rutte sluit niet uit dat Nederland ook maatregelen tegen Rusland neemt. “Daarover moet wel eerst worden overlegd met bondgenoten”, aldus de premier.

Russen werden snel geïdentificeerd door MIVD

De cyberaanval op de OPCW kon verijdeld worden, doordat de MIVD de Russen al snel geïdentificeerd had. Ze reisden met een diplomatiek paspoort vanuit Moskou naar Schiphol.

Volgens de directeur van de militaire inlichtingendienst werd op 13 april (drie dagen na hun aankomst op Schiphol) duidelijk dat de door de Russen gehuurde auto in de buurt van de OPCW stond. In de kofferbak lag specialistische apparatuur. “Er was dus sprake van een directe dreiging.”

De chemischewapenwaakhond bedankt Nederland in een reactie. “Sinds het begin van dit jaar zien we een toename in cybergerelateerde activiteiten”, aldus de OPCW. “We hebben de lidstaten hierover geïnformeerd en we hebben maatregelen genomen.”

De Britse ambassadeur Peter Wilson meldde dat een van de Russische officieren eerder in Maleisië heeft geprobeerd informatie met betrekking tot het MH17-onderzoek te stelen. Dit is niet in de aanklacht van de Amerikanen opgenomen.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de onthullingen over de GRU afgedaan als “een levendige fantasie”.

Fotoserie: Russische hackoperatie OPCW

OPCW deed onderzoek naar zaak-Skripal en Syrië

Toen de Russen in april hun hackoperatie wilden uitvoeren, deed de OPCW zowel onderzoek naar de vergiftiging van de voormalige Russische spion Sergei Skripal, als naar de chemische aanval op de Syrische stad Douma.

Rusland is een bondgenoot van het Syrische regime van Bashar Al Assad en heeft het gebruik van chemische wapens door Al Assad altijd ontkend.

Lees meer over: Russische hackoperatie OPCW

Britse regering: ‘Russische geheime dienst achter cyberaanvallen’

NU 04.10.2018 De Britse regering stelt na onderzoek van het Britse Nationaal Cyber Security Centrum dat de Russische militaire geheime dienst GRU achter een lange reeks cyberaanvallen zit.

“Rusland probeert daarmee westerse democratieën te ondermijnen”, zegt de Britse regering. “De geheime dienst zaait verwarring op uiteenlopende gebieden, zoals sport, vervoer en politiek.”

De Britten zijn er vrijwel zeker van dat de GRU achter de verspreiding zit van ransomware BadRabbit en de cyberaanval op het Wereldantidopingagentschap WADA in 2016. Daarbij werden phishing-mails verstuurd naar gebruikers van de WADA-database.

Het ging om de database die sporters gebruiken om aan te geven waar zij zich bevinden in het kader van dopingtests. Gegevens van onder meer wielrenners Chris Froome en Bradley Wiggins kwamen op straat te liggen.

Hackers drongen systemen van Amerikaanse partij binnen

Verder wordt de geheime dienst verantwoordelijk gehouden voor de hack bij de Amerikaanse Democratische partij en de campagne van Hillary Clinton in 2016. In juli van dit jaar werd bekend dat de Verenigde Staten twaalf Russische inlichtingenofficieren vervolgen voor de hack.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie drongen de hackers computers binnen. “Ze hebben honderden geïnfecteerde bestanden geplaatst en e-mails en andere bestanden gestolen”, stelt Justitie. Daarnaast werden gebruikersnamen en wachtwoorden buitgemaakt.

Ook wordt de Russische militaire geheime dienst beticht van het stelen van e-mails van een Brits televisiestation.

“De acties van de GRU zijn roekeloos en willekeurig: ze proberen verkiezingen in andere landen te ondermijnen en te beïnvloeden”, zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt. Volgens de Britten hebben geheim agenten van de GRU ook de oud-spion Sergei Skripal vergiftigd.

Britten krijgen steun van Australië en Nieuw-Zeeland

De Britse autoriteiten krijgen bijval van bondgenoten Australië en Nieuw-Zeeland. De Australische regering stelt dat is vastgesteld dat de Russische strijdkrachten en de GRU zich schuldig maken aan “kwaadaardige cyberactiviteiten”.

Australië zou daar zelf niet “noemenswaardig” door getroffen zijn, maar het land sluit zich toch aan bij “internationale partners” die kritiek uiten op de Russen.

De Australische premier en zijn minister van Buitenlandse Zaken stellen dat het internet niet het “Wilde Westen” is. “Onze boodschap is duidelijk: de rechtsstaat bestaat niet alleen offline, maar ook online. We zullen de op regels gebaseerde internationale orde op internet beschermen, net zoals we dat offline doen.”

De Nieuw-Zeelandse inlichtingendienst GCSB spreekt van een “duidelijk verband” tussen de Russische regering en een “campagne van boosaardige cyberactiviteiten die zijn gericht tegen buitenlandse politieke instellingen, bedrijven, media en sportorganisaties”.

De dienst zegt dat de eigen conclusies aansluiten bij die van het Britse National Cyber Security Centre (NCSC).

Zie ook: Russische spionnen verdacht van cyberaanval op dopingbureau

Lees meer over: Rusland cyberaanvallen Verenigd Koninkrijk

Blok: Cyberaan­val en MH17-onderzoek staan los van elkaar

AD 04.10.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken verwacht dat de door de Russen in Den Haag uitgevoerde hackactie geen gevolgen heeft voor het MH17-onderzoek, waarin Nederland deels afhankelijk is van de medewerking van Rusland.

,,Het zijn beide heel ernstige zaken. Maar het zijn twee losstaande feiten. In het MH17-hebben we het recht aan onze kant. We zijn nog steeds vast van plan om die zaak tot een goed einde te brengen.”

Rusland weigert tot nu toe overigens alle medewerking aan het JIT-onderzoek, wat volgens het Kremlin niet objectief zou zijn.

Kamerleden roepen op om de Europese sanctielijst tegen de Russen uit te breiden. Zo zouden de vier aangehouden en het land uitgezette diplomaten op die lijst terecht moeten komen. Maar dat is volgens Blok nu niet mogelijk. ,,Een cyberaanval is juridisch geen grondslag om dit soort sancties op te leggen”, zegt Blok tegenover deze krant.

De minister zegt op dit moment in Europees verband te pleiten voor het aanpassen van de regels. Maar dat is niet van vandaag op morgen geregeld, aldus Blok. ,,Daarvoor is steun van alle EU-lidstaten nodig.”

Helder signaal

Blok stelt dat Nederland ‘een heel helder signaal’ heeft afgegeven door de actie van Rusland, inclusief naam en toenaam van de daders, openbaar te maken. ,,Ik ben blij met de heldere steun van bondgenoten als Groot-Brittannië, de NAVO en de EU.”

De relatie met de Russen moet volgens de minister ‘zakelijk’ en ‘open’ blijven. ,,Het is een land dat grenst aan Europa, dus dat zal moeten. Het is schandalig wat er gebeurd is en dat moeten we blijven benoemen. Maar we moeten ook niet vergeten dat er veel dingen wel goed gaan.”

Blok riep vandaag de Russische zaakgelastigde op het matje. Hij noemt dat een ‘heel stevig diplomatiek signaal’. ,,De zaakgelastigde heeft alleen gezegd dat hij onze boodschap aan de Russische regering zou overbrengen.” Of de boodschap van Blok helder was? ,,Die was glashelder.”

 Coalitiepartijen willen uitbreiding sancties Rusland

AD 04.10.2018 De coalitiepartijen roepen het kabinet op de Europese sanctielijst tegen Rusland uit te breiden, in reactie op de Russische poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken.

Het kabinet ‘moet in Europees en NAVO-verband pleiten voor een stevige, gezamenlijke reactie richting de Russen. Het ligt voor de hand om daarbij ook te kijken naar uitbreiding van de sanctielijst’, aldus Joël Voordewind van de ChristenUnie.

D66 wil dat de vier Russische agenten die bij het OPCW zijn opgepakt direct op deze sanctielijst komen te staan. Daarmee kan worden voorkomen dat ze op andere plekken in de EU weer opduiken. ,,Dat is een goede eerste stap”, meent Sjoerd Sjoerdsma. Zijn collega Sven Koopmans van de VVD gaat er ook van uit dat de ‘sanctielijst zo nodig wordt uitgebreid’.

Volgens minister Blok van Buitenlandse Zaken is het nu niet mogelijk de vier aangehouden en het land uitgezette diplomaten op die lijst te zetten. ,,Een cyberaanval is juridisch geen grondslag om dit soort sancties op te leggen”, zegt Blok tegenover deze krant. De minister zegt op dit moment in Europees verband te pleiten voor het aanpassen van de regels. Maar dat is niet van vandaag op morgen geregeld, zegt Blok. ,,Daarvoor is steun van alle EU-lidstaten nodig.”

Ambassadeur

De vier agenten van de Russische inlichtingendienst GROe hebben op 13 april geprobeerd het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. De aanval is echter verijdeld door de MIVD, maakte minister Ank Bijleveld (Defensie) vanmiddag bekend. Het viertal is daarna het land uitgezet. Waarom ze niet zijn gearresteerd, is onduidelijk.

Minister Stef Blok heeft direct na het nieuws de Russische ambassadeur ontboden. Dat is een diplomatieke maatregel waarmee Nederland de Russen duidelijk wil maken dat ze zich ernstig hebben misdragen.

Debat

Premier Rutte noemde de aanvalspoging vanmiddag ‘roekeloos en onacceptabel‘, en toont aan dat de Russische militaire inlichtingendienst ‘zich niets aantrekt van internationale waarden en de rechtsorde die ons allen beschermt.’ Het is volgens Rutte niet uitgesloten dat er maatregelen tegen Rusland worden getroffen. Daarover moet wel eerst worden overlegd met bondgenoten.

Volgens Rutte is het openbaar maken van zoveel details over de operatie, op zich al een strafmaatregel. ,,We doen het ook om het vermogen van de Russen om in de toekomst zulke operaties te doen, te verzwakken. In ieder geval, dat mogen we aannemen”, zei de premier.

Rutte meent dat de MIVD-operatie aantoont dat Nederland goed is voorbereid op dit soort situaties. ,,Dit type operatie laat zien: naïviteit, daar is geen tijd meer voor”, voegde hij eraan toe.

Vaag

Net als Bijleveld en Eichelsheim eerder op de dag bleef Rutte vaag over waarom de vier Russen niet zijn gearresteerd. ,,Dit was geen opsporingsonderzoek”, zei hij. Of dat betekent dat arrestaties niet mogelijk waren, liet Rutte in het midden. ,,Bij dit type inlichtingenoperatie is dit de modus operandi”, was alles dat hij daar over kwijt wilde.

De Kamer wil nog voor het herfstreces over de kwestie debatteren. Een voorstel hiertoe van D66-Kamerlid Kees Verhoeven werd door alle partijen gesteund. De partijen prijzen het werk van de veiligheidsdiensten maar zijn ook geschokt door ‘het zoveelste voorbeeld van agressief en schaamteloos gedrag van Rusland’.

‘Rusland wilde info MH17-onderzoek stelen’

AD 04.10.2018 Zeker één officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe heeft in Maleisië geprobeerd informatie van het onderzoek naar de ramp met MH17 te stelen. Dat heeft de Britse ambassadeur Peter Wilson vanmiddag bekendgemaakt.

Wilson sprak op een persconferentie met minister van Defensie Ank Bijleveld en Onno Eichelsheim, de baas van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Daarop werd onthuld dat de MIVD een operatie van vier Russische officieren tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag heeft verijdeld.

De officier die in Maleisië actief was, is een van de vier die in Nederland werd betrapt. Hij richtte zijn vizier op meerdere Maleisische overheidsinstellingen, waaronder de Maleisische politie en het kantoor van de procureur-generaal.

Ministerie van Defensie verijdelt cyberaanval in Den Haag

Den HaagFM 04.10.2018 De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) van het ministerie van Defensie heeft een hackoperatie van de Russische militaire geheime dienst tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag verijdeld. Bij de operatie zijn vier Russische inlichtingenofficieren aangehouden en Nederland uitgezet.

Dat maakte minister van Defensie Ank Bijleveld donderdag bekend op een persconferentie. De operatie van de MIVD vond afgelopen 13 april plaats. Vier mannen parkeren die dag op het parkeerterrein van het Marriot hotel aan de Johan de Wittlaan, het dichtst mogelijk bij het kantoor van de OPCW. Volgens MIVD-directeur Onno Eichelsheim zou de Russische militaire geheime dienst GROe hebben geprobeerd het wifi-netwerk van de OPCW te hacken en te infiltreren.

Eerder op de dag maakte de Britse regering bekend dat de GROe verantwoordelijk is voor een lange reeks cyberaanvallen met als doel westerse democratieën te ondermijnen. De Britten zijn er vrijwel zeker van dat de GROe achter de hack bij de Amerikaanse Democratische partij en de campagne van Hillary Clinton in 2016 zit. In april vorig jaar waarschuwde de MIVD ervoor dat Rusland het op één na grootste veiligheidsrisico voor het Westen vormt.

Gerelateerd;

“Twee Russische spionnen aangehouden in Den Haag” 14 september 2018

Moslima geschorst door marechaussee 8 september 2013

Zware klappen bij defensie 8 april 2011

Cyberaanval tegen OPCW verijdeld; Militaire Inlichtingendienst verijdelde Russische operatie

OmroepWest 04.10.2018 De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft in april een hackaanval van de Russische militaire inlichtingendienst GROe tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) verijdeld. De OPCW zit in Den Haag aan de Johan de Wittlaan en heeft nauwe banden met de Verenigde Naties.

Minister van Defensie Ank Bijleveld maakte bekend dat vier Russische inlichtingenofficieren het land zijn uitgezet.Volgens de MIVD wilden diezelfde Russen het wifi-netwerk van de OPCW hacken en infecteren.

De vier officieren kwamen op tien april Nederland binnen op een diplomatiek paspoort. Ze hadden 20.000 euro en 20.000 Amerikaanse dollars bij zich. Daarnaast hadden ze telefoons en apparatuur bij zich om de hack uit te voeren.

MH17

Bij monde van de Britse ambassadeur Peter Wilson werd bekend gemaakt dat zeker één officier van GROe in Maleisië heeft geprobeerd informatie van het onderzoek naar de MH17-ramp te stelen. Die officier, is een van de vier officieren die in Nederland is betrapt.

Naast Nederland en Groot-Brittanië beschuldigen meerdere westerse landen, zoals Australië en Nieuw-Zeeland, de Russen van schadelijke en verstorende hackactiviteiten. Rusland doet beschuldigingen van cyberaanvallen af als fantasie en noemt ze volgens het Russische persbureau: ‘diabolische parfumcocktail’.

Gifgasaanvallen in Syrië

De OPCW heeft de afgelopen tijd onderzoek naar gifgasaanvallen van het Syrische regime onder leiding van Bashar Assad gedaan. Rusland steunt de zittende Syrische president. Ook deed de OPCW onderzoek naar de aanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal, die in maart werd vergiftigd met het zenuwgas novitsjok in het Britse Salisbury.

De Russen waren van plan na de hackactie in Den Haag door te reizen naar Zwitserland. De treintickets zijn door de MIVD in beslag genomen. Op de computers van de Russen werd informatie gevonden over een laboratorium dat onderzoek deed naar de zaak-Skripal en gifgasaanvallen in Syrië.

LEES OOK: MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

Meer over dit onderwerp: OPCW MILITAIRE INLICHTINGENDIENST

Defensie verijdelt Russische hackoperatie op chemische-wapenwaakhond OPCW

NU 04.10.2018 De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) van het ministerie van Defensie heeft een hackoperatie van de Russische militaire geheime dienst GRU op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag weten te verijdelen. Bij de operatie zijn vier Russische inlichtingenofficieren aangehouden en Nederland uitgezet.

In het kort

  • MIVD heeft in april Russische hackoperatie verijdeld
  • Bij de operatie zijn vier Russische inlichtingenofficieren uitgezet
  • Britse regering meldde eerder dat Russische geheime dienst achter reeks van wereldwijde cyberaanvallen zit
  • Russen probeerden mogelijk ook inzicht te krijgen in onderzoek naar de vliegramp met MH17

Dat maakte minister van Defensie Ank Bijleveld donderdag bekend op een persconferentie. “Rusland moet hiermee ophouden”, zei de minister. Het kabinet heeft eerder op de dag de Russische ambassadeur ontboden om deze boodschap over te brengen naar Moskou. “Door de operatie openbaar te maken, laten we zien dat we dit niet tolereren”, aldus Bijleveld.

De MIVD-operatie vond plaats op 13 april dit jaar. Directeur van de militaire inlichtingendienst Onno Eichelsheim lichtte toe dat de Russische GRU heeft geprobeerd het wifi-netwerk van de OPCW te hacken en te infiltreren. “We hebben ernstige schade voorkomen”, aldus Eichelsheim. “De dreiging is ook aanwezig in de Nederlandse straten. De GRU is actief, ook hier in Nederland.”

Eichelsheim voegde daaraan toe dat de chemische-wapenwaakhond op dat moment onderzoek deed naar de vergiftiging van de voormalige Russische spion Sergei Skripal in het Britse Salisbury en de chemische aanval op de Syrische stad Doema. Rusland is een bondgenoot van het Syrische regime van Bashar al-Assad.

De vier Russische mannen reisden op 10 april met een diplomatiek paspoort vanuit Moskou naar Schiphol. De MIVD wist ze te identificeren als inlichtingenofficieren. In de dagen hierna, op 11 en 12 april, is duidelijk geworden dat de Russen hun focus richtten op de OPCW, aldus Eichelsheim.

Volgens de directeur van de militaire inlichtingendienst werd op 13 april duidelijk dat de auto die de vier Russen hadden gehuurd, zich bij de OPCW bevond. In de kofferbak lag “specialistische apparatuur”. “Er was dus sprake van een directe dreiging.”

Zo verijdelde de MIVD de Russische hackoperatie op de OPCW

Russische spion verdacht van stelen MH17-informatie

Britse ambassadeur Peter Wilson, die tevens bij de persconferentie aanwezig was, zei dat een van de Russische officieren eerder in Maleisië heeft geprobeerd informatie met betrekking tot het MH17-onderzoek te stelen.

Bijleveld zei dat manipulatie en beïnvloeding “een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces” vormen. “Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

In april vorig jaar waarschuwde de MIVD ervoor dat Rusland na terrorisme het grootste veiligheidsrisico voor het Westen is.

Russische hackoperatie OPCW

fotoserie: russische hackoperatie opcw

De MIVD heeft een hackoperatie van de Russische militaire geheime dienst GROe op de OPCW in Den Haag verijdeld. © ANP

Aanvallen Russische geheime dienst op Britten

Eerder op de dag maakte de Britse regering bekend dat de GRU verantwoordelijk is voor een lange reeks cyberaanvallen met als doel westerse democratieën te ondermijnen.

De Britten zijn er vrijwel zeker van dat de GRU achter de hack bij de Amerikaanse Democratische partij en de campagne van Hillary Clinton in 2016 zit. Ook wordt de Russische militaire geheime dienst beticht van het stelen van e-mails van een Brits televisiestation.

Verder wordt de Russische geheime dienst verantwoordelijk gehouden voor de verspreiding van de ransomware BadRabbit en de cyberaanval op het Wereldantidopingagentschap (WADA) in 2016.

Het Russiche ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de onthullingen over de GRU afgedaan als “een levendige fantasie”.

Lees meer over: Politiek Russische hackoperatie OPCW

 

MIVD verstoort Russische cyberoperatie bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens

RO 04.10.2018 De MIVD heeft met ondersteuning van de AIVD en Britse collega’s een cyberoperatie door een team van de Russische militaire inlichtingendienst GRU in Den Haag verstoord. Dat gebeurde op 13 april 2018. De operatie was gericht op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

4 Russische inlichtingenofficieren troffen vlak bij het gebouw van de OPCW met specialistische apparatuur voorbereidingen om de netwerken van deze organisatie te hacken. Nederland is gastland van de OPCW en daarmee verantwoordelijk voor het veilig kunnen functioneren van deze internationale organisatie. Om de integriteit van de OPCW te beschermen is deze cyberoperatie van de GRU vroegtijdig verstoord en zijn de Russische inlichtingenofficieren het land uit begeleid.

“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

Apparatuur

De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

 

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek. Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Ondermijnen

“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar“, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

In opvallende openheid maakte minister Bijleveld van Defensie vandaag details bekend over een Russische hackaanval. In zeven vragen en antwoorden praten we u bij.

Agenten van de Russische inlichtingendienst GROe probeerden in april binnen te dringen in het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag. Het bewijs tegen de dienst stapelt zich op, Poetin gaat in de tegenaanval.

Op vrijdag 13 april parkeerden de Russen een auto dicht bij de OPCW. In de auto zat hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren. Om die reden besloot de MIVD de operatie te verstoren. Lees meer in ons liveblog

Daarmee is er opnieuw bewijs van spionage-operaties van de Russische militaire inlichtingendienst. Poetin gaat in de tegenaanval.

De Russische inlichtingendienst GROe is met afstand de meest avontuurlijke van de drie Russische inlichtingendiensten, schreef correspondent Steven Derix onlangs in dit profiel.

Zie ook

oktober 5, 2018 Posted by | bedreiging, dreiging, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, opcw, Poetin, politiek, Rusland, veiligheid | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

Herdenking vlucht MH17

Het was gisteren vier jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald. Op verschillende plaatsen zijn de slachtoffers herdacht. Veel nabestaanden kwamen samen bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen.

Op de besloten bijeenkomst werden de namen van de 298 slachtoffers voorgelezen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Video afspelen

‘Dit voelt alsof het gisteren is gebeurd. Hier komt alles weer boven’

Burgemeester Onno Hoes van de gemeente Haarlemmermeer, waar Vijfhuizen en Schiphol onder vallen was een van de sprekers, net als de voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, Piet Ploeg.

In zijn toespraak zei Ploeg dat een herdenking ook vier jaar na dato nog belangrijk is voor de nabestaanden. Hij beschreef hoe moeilijk het nog is om om te gaan met het verlies, en dat het goed is om dat samen met andere nabestaanden te kunnen doen.

Gedoe en gesol

Hij wees op het ‘gedoe en gesol’ met stoffelijke resten, die ook nu nog worden gevonden in Oekraïne. “Telkens moeten we de moeilijke afweging maken om wel of niet te identificeren.”

Op het exacte tijdstip van de ramp, 15.18 uur, was er een minuut stilte. Premier Rutte opende daarna het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 speciaal geplante bomen, voor elk slachtoffer een.

AD 14.12.2018

AD 20.07.2018

Nederlandse ambassade

Niet alleen in Vijfhuizen is de ramp met het Maleisische vliegtuig herdacht. Zo was er vanochtend in Hilversum ook een bijeenkomst. Vijftien slachtoffers woonden in de mediastad.

Op de de rampplek in Oekraïne kwamen mensen samen bij een monument en ook bij de Nederlandse ambassade in Kiev werden bloemen gelegd.

Bekijk hieronder beelden van de herdenkingen in Oekraïne:

Video afspelen

Ook Oekraïne herdenkt de vliegramp

Vier jaar na dato is het nog onduidelijk of de daders vervolgd gaan worden. Internationaal onderzoek heeft aangetoond dat de Buk-raket die het Maleisische toestel vernietigde afkomstig was uit Rusland, maar Moskou ontkent bij hoog en bij laag dat er ooit een Russische Buk-installatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

Kraanvogels bij de tentoonstelling Room of Hope

Een kunstwerk van 298.000 origami-Kraanvogels ter nagedachtenis aan de Slachtoffers van MH17 is onthuld in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. De kraanvogels staan voor de 298 Slachtof­fers  die omkwamen. Het kunstwerk maakt deel uit van de tentoonstelling Room of Hope.

    

Nabestaande Tjitske Dijkstra is de initiatiefnemer van het kunstwerk.

AD 24.11.2018

AD 11.10.2018

Telegraaf 10.10.2018

AD 13.08.2018

Maleisië eigen herdenking

Ruim vier jaar na het neerschieten van vlucht MH17 is er nog steeds geen eigen monument in Maleisië. ,,De ramp wordt overschaduwd door de MH370.’’

Maleisië beleefde in 2014 twee tragedies. 8 maart verdween de MH370 van de radar en 17 juli werd de MH17 boven de Oekraïne neergeschoten.

,,In vier maanden verloren we twee vliegtuigen. Wat er is gebeurd met MH370 is nog steeds niet duidelijk. We hebben een paar wrakstukken gevonden van het vliegtuig, maar het wrak zelf niet. Daarom zijn er veel familieleden die geen monument willen voor MH370 totdat het vliegtuig is gevonden.

Vooral de Chinezen zijn tegen. Ze denken dat inzittenden nog leven, dat het toestel ergens staat. Tot op de dag van vandaag geloven ze dat hun geliefden nog in leven zijn en dat ze met medeweten van de regering gegijzeld worden. Als we het vliegtuig en de lichamen niet vinden, zullen ze het nooit geloven,’’ zegt Fuad Sharuji, crisisdirecteur bij Malaysia.’’ 

Nabestaanden herdenken MH17-ramp

Blijven herdenken

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren, vijf jaar na de ramp. Volgens voorzitter van de stichting Piet Ploeg is het belangrijk te blijven herdenken, zo zei hij dinsdag tijdens de herdenking bij het Nationaal Monument MH17.

Donkere wolk

De verhouding tussen Nederland en Rusland is tot het nulpunt gedaald. Aan onze ambassadeur in Moskou, Renée Jones-Bos, de taak om ondanks alle onenigheid met de Russen te blijven praten. Dat gaat moeizaam. ‘We kijken door andere brillen naar dezelfde wereld.’

Renée Jones-Bos

Vier keer moest Renée Jones-Bos (65) al op het matje komen bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. In de diplomatie een bijzonder hoge frequentie. Als de telefoon rinkelt, dient Jones-Bos op te komen draven. ,,Je kunt dan niet vragen of het morgen of overmorgen ook schikt. Maar ik hoef niet op een matje te staan hoor, ik mag gewoon aan tafel zitten.”

De topdiplomaat zegt het met een kwinkslag, maar haar baan is bloedserieus en allerminst gemakkelijk. Ingewikkeld, noemt ze het zelf. ,,De huidige relatie tussen Nederland en Rusland is complex, lastig en beladen.”

“Daarom is de herdenking zo belangrijk en moet blijven bestaan. Misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

AD 25.09.2018

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan Ploeg nog niet zeggen. “Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Beluister een podcast met nabestaanden van slachtoffers van MH17

Lees meer over: mh17

zie ook: Tweede monument voor MH17: na het ‘herdenkingsbos’ een wereldbol op 298 stenen

zie verder ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

zie ook: Nederlands Forensisch Instituut NFI Den Haag stelt dna-profielen op crash MH17 Oekraïne

zie ook: Terugblik – Hoorzitting over MH17 crash ging niet door

zie ook: Nationale herdenkingsdag 10 november 2014 MH17

zie ook: Stille tocht 17.08.2014 Hilversum – herdenking slachtoffers MH17

zie ook: Stil protest Spui Amsterdam 19.07.2014 – slachtoffers vliegtuigcrash Oekraïne

Room Of Hope in Emmen #MH17 (subtitles in English)

Room of hope 298000 origani kraanvogels ter nagedachtenis aan de …

Emmen MH17 expositie | Emmen(Drenthe) MH17 gevouwen …

Expositie in oude dierenpark voor MH17-slachtoffers volgende week …

Ster&Cultuur on Twitter: “Van 17 juli t/m 19 augustus vindt in het Nederlands Instituut voor @BeeldenGeluid in Hilversum de expositie ‘Room of Hope’ plaats. Een reizende tentoonstelling van 298.000 origami kraanvogels ter nagedachtenis aan de 298 slachtoffers van de MH17.

In Emmen staan 298.000 kraanvogels | NOS op 3

TRIBUTE TO FLIGHT MH17 VICTIMS #RIPMH17

WERS Standing Room Only with Voices Of Hope WORKING 4-14-18

Baby Violet brings ‘love, light and hope’ for family of children killed in …

Expositie Room of Hope | Beeld en Geluid

298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers te zien in Hilversum

Geest MH17 waart rond in Emmen (+video) – Drenthe – DVHN.nl

Kraanvogels voor slachtoffers van MH17 (video)

Expositie Hilversum met 298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers

EMMEN – Expositie Room of Hope geopend in oude zoo …

MH-17 kraanvogels verwelkomen tienduizendste bezoeker – Emmen.nu

1000 kraanvogels voor Hieke – Startpagina | Facebook

Expositie “Room of Hope”, Hilversum – Martin Korthuis & Eddo Pol

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Volg hier live de presentatie. Liveblog – Onderzoeksteam presenteert tussentijdse bevindingen over MH17

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hier, Tweets by ‎@PaulEldering

Lees hier het liveblog terug.

Volg hier ons liveblog  NOS

liveblog  NU

MH17  Trouw

Bekijk ook; dossier “MH17” – AD

lees:  TK+ZittingslocatieMH17-proces

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Nederland en Australië in gesprek met Rusland over aansprakelijkheid MH17

NU 07.02.2019 Nederland en Australië gaan binnen een aantal weken met Rusland praten over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt een bericht hierover van RTL Nieuws.

“We zijn via diplomatieke kanalen in contact met Rusland over staatsaansprakelijkheid. We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om tafel gaan”, aldus het ministerie. Over de locatie of het tijdstip van het overleg doet het departement geen melding.

Beide landen stelden Rusland vorig jaar mei aansprakelijk en hoopten zo af te dwingen dat Rusland zou gaan meewerken aan het onderzoek. Dit traject staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders.

Over het overleg worden verder geen mededelingen gedaan. Het aansprakelijk stellen van landen is een ingewikkeld juridisch proces. Als de landen niet tot een vergelijk komen over de aansprakelijkheid, kunnen Nederland en Australië naar een internationale rechtbank stappen.

MH17 neergeschoten met buk-raket

De Boeing van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Dat gebeurde met een buk-raket. De lanceerinstallatie was afkomstig van een Russische basis bij Koersk, heeft juridisch onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) uitgewezen.

Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Rutte in VN-speech: ‘MH17 blijft open wond voor Nederland’

Lees meer over: MH17 Buitenland

Video afspelen

Minister Blok: van belang dat Rusland bij ons aan tafel komt

Nederland en Australië: we praten met Rusland over aansprakelijkheid MH17

NOS 07.02.2019 Nederland en Australië hebben diplomatieke contacten met Rusland over de mede-aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 in de zomer van 2014. Daarbij gaat het om het transport van de Russische raket die het toestel heeft getroffen.

“Die contacten lopen in positieve sfeer”, zegt minister Blok van Buitenlandse Zaken. “Het is van belang dat de Russische Federatie bij ons aan tafel komt om te praten over het verwijt dat wij ze maken.”

Het ministerie wil niet veel informatie kwijt over de gesprekken, waarover RTL Nieuws als eerste berichtte, “om de vertrouwelijkheid van het proces niet te schaden”. Maar het gaat de goede kant op en de hoop bestaat dat de officiële onderhandelingen snel kunnen beginnen. “We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om de tafel gaan”, zegt een woordvoerder. Dat gesprek zou in Wenen kunnen plaatsvinden.

Onderwerp van gesprek is de zogenoemde ‘staatsaansprakelijkheid’. Dat staat los van het strafrechtelijk onderzoek naar de daders. Nederland en Australië stelden de Russische staat in mei vorig jaar aansprakelijk voor schade ten gevolge van het neerhalen van het vliegtuig.

“Dit is een goede zaak. Het is belangrijk dat ze nu aan tafel gaan”, zegt nabestaande Piet Ploeg, bestuurslid van de Stichting Vliegramp MH17. “Nederland moet wel met Rusland gaan praten om ze aansprakelijk te kunnen stellen.”

Staatsaansprakelijkheid

Ploeg denkt dat veel nabestaanden blij zijn met het nieuws. “Ik verwacht dat de reactie bij veel nabestaanden is: ‘Hè, hè, er wordt eindelijk gesproken.’ Vooral aangezien minister Blok nog maar een maand of twee geleden zei dat er geen gesprek mogelijk was, dat het moeilijk was om Rusland aan tafel te krijgen. Dat er nu wel een afspraak is, is goed.”

De aansprakelijkstelling door het kabinet volgde op de bevindingen van het internationale Joint Investigation Team (JIT). Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger.

‘Toeschietelijker’

Blok: “Wij zijn heel helder geweest dat Rusland een heel zwaar militair middel heeft geleverd waardoor 298 onschuldige mensen hun leven hebben verloren.” De claim van Nederland en Australië is dus gebaseerd op de conclusie dat de raket vanuit Rusland naar Oekraïne is vervoerd. Het gaat bij deze onderhandelingen niet over de vraag of Rusland verantwoordelijkheid draagt voor het neerhalen van vlucht MH17.

Ploeg verwacht ook niet dat Rusland zich daar snel over zal uitlaten. “We moeten afwachten wat eruit komt en het zou fijn zijn als Rusland wat toeschietelijker is over haar verantwoordelijkheid, maar het zou wel een hele grote draai zijn als ze opeens zeggen: ‘wij hebben het gedaan, sorry’.”

Bekijk ook;

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

Internationale reacties op MH17: Rusland moet verantwoordelijkheid nemen

Ministerie gaat met Rusland praten over MH17

Telegraaf 07.02.2019 Nederland en Australië gaan binnen een aantal weken praten met Rusland over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat diplomatieke overleg moet ertoe leiden dat „formele onderhandelingen” over de aansprakelijkheid kunnen beginnen, zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken).

„Ik ben positief gestemd dat dat ook gaat lukken”, aldus de minister. „Ik constateer dat we op diplomatiek niveau constructief overleggen.”

Beide landen stelden Rusland vorig jaar mei verantwoordelijk. Ze hoopten zo af te dwingen dat Rusland zou gaan meewerken aan het onderzoek. Dit traject staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders.

Over het overleg worden verder geen mededelingen gedaan. „Ik ga echt niet speculeren wanneer of waar dat plaats kan gaan vinden”, zegt Blok. Het aansprakelijk stellen van landen is een ingewikkeld juridisch proces. Als de landen niet tot een vergelijk komen over de aansprakelijkheid, kunnen Nederland en Australië naar een internationale rechtbank stappen.

Rusland heeft steeds getwijfeld aan de objectiviteit van het onderzoek naar het neerhalen van MH17. Moskou stelt niet verantwoordelijk te zijn voor het neerschieten van het vliegtuig.

Fatale vlucht

De Boeing van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Dat gebeurde met een Buk-raket. De lanceerinstallatie was afkomstig van een Russische basis bij Koersk, heeft internationaal juridisch onderzoek uitgewezen. Alle 298 mensen aan boord kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Nabestaanden van zeventig mensen die omkwamen bij de ramp, hebben in november een klacht tegen Rusland ingediend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Rusland heeft volgens de aanklacht het recht op leven geschonden en daarmee ook het recht op „eerbiediging van het gezinsleven.”

Bekijk meer van; mh17  rusland  ministerie van buitenlandse zaken (ministerie buza)

Geheime gesprekken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

MSN 07.02.2019 Nederland en Australië gaan in gesprek met Rusland over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat melden bronnen aan RTL Nieuws. Diplomaten, ambtenaren en juristen van de drie landen komen binnenkort bij elkaar. Het tijdstip en de locatie van de gesprekken worden niet bekendgemaakt.

Het is nu bijna zover, zo zeggen bronnen. Op korte termijn is er een ontmoeting op een geheime locatie.

In mei vorig jaar hebben Nederland en Australië officieel Rusland aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17. De twee westerse landen nodigden Rusland uit om te praten over de aansprakelijkheid en zodoende tot een oplossing te komen.

Rol Oekraïne

Het heeft even geduurd: de Russen gingen niet meteen in op de uitnodiging. Zo deed minister Blok herhaaldelijk een oproep aan de Russen om te praten. In oktober liet Rusland weten bereid te zijn tot een gesprek over aansprakelijkheid over het neerhalen van vlucht MH17, maar dan zou ook gekeken moeten worden naar de rol van Oekraïne. Die gesprekken lijken er nu te gaan komen.

Nederland en Australië willen weinig kwijt over de aanstaande gesprekken. “Ambtenaren zijn in overleg met Rusland over de voorwaarden voor de voorgestelde onderhandelingen over MH17”, zegt een woordvoerder van de Australische regering.

© ANP Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Diplomatieke kanalen

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken laat in een reactie weten: “We zijn via diplomatieke kanalen in contact met Rusland over staatsaansprakelijkheid. We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om tafel gaan. Om de vertrouwelijkheid van het proces niet te schaden doet het ministerie van Buitenlandse Zaken geen verdere mededelingen over tijdstip of locatie.”

“Rusland heeft ingestemd om overleg te plegen met Nederland en Australië over deze kwestie”, liet Maria Zakharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, eind januari weten. “Dit is een fundamenteel belangrijk punt.”

‘Belangrijke stap

“Dit is een belangrijke stap, bijna vijf jaar na het neerhalen van vlucht MH17”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. Hoe lang de gesprekken gaan duren, is niet te voorspellen.

Lambie: “Dit is niet iets wat in een paar gesprekken is opgelost. Wel is in Den Haag de inschatting dat uiteindelijk Rusland tot een oplossing wil komen omdat Moskou ziet dat Nederland en andere landen politiek en diplomatiek aandacht blijven vragen voor MH17. Of het nu via de VN is, via de EU, via de G7 of de G20: je dwingt Rusland in de richting van een serieus gesprek over aansprakelijkheid. Uiteindelijk zal Moskou de kwestie willen afhandelen, is de verwachting in Den Haag.”

De gesprekken over aansprakelijkheid staan los van het strafrechtelijk onderzoek door het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team. Het JIT hoopt de daders te veroordelen in een rechtszaak in Nederland.

Aansprakelijkheidsprocedure

In een aansprakelijkheidsprocedure tussen landen wordt als voorwaarde gesteld dat landen eerst via gesprekken proberen tot een oplossing te komen. Mislukken de gesprekken, dan kan een juridische procedure beginnen. Zo zou Nederland naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg kunnen stappen. Een andere logische optie is om te proberen Rusland aan te klagen voor het schenden van ICAO-afspraken. ICAO is de VN-organisatie voor burgerluchtvaart.

Een aansprakelijkheid kan dus leiden tot een juridische procedure, maar de landen kunnen ook een akkoord sluiten, bijvoorbeeld over de erkenning van aansprakelijkheid of een financiële vergoeding. In het verleden zijn op deze manier een aantal vliegtuigrampen tussen staten afgewikkeld. Insiders verwachten dat gesprekken ongeveer één tot twee jaar kunnen duren.

Meer regelingen

In het verleden zijn meer vliegrampen tussen landen afgesloten met een regeling. In de jaren 80 betaalde de Sovjet-Unie een schadevergoeding aan Canada voor het neerstorten van een satelliet.

Ook bij het neerhalen van burgervliegtuigen zijn regelingen getroffen, zoals in 1988 toen de VS per ongeluk een Iraans vliegtuig boven de Arabische Golf neerhaalde.

Russofobie

Toen Rusland in mei 2018 werd gevraagd om in gesprek te gaan, werd dat nog afgedaan als ‘inspelen op Russofobie’, maar nu is Moskou dus aan het opschuiven, zegt correspondent Martijn Smiers.

“Al bijna vijf jaar beweert Rusland dat Oekraïne het vliegtuig heeft neergehaald. De overheid en de staatsmedia zijn daar heel fanatiek in en het zou raar zijn als Rusland dat standpunt ineens radicaal verandert.

Temeer omdat de Russische bevolking, blijkt uit de beschikbare peilingen, het officiële regeringsstandpunt deelt. En dat standpunt is voor Nederland en Australië bijna onmogelijk: uit onderzoek van het JIT blijkt juist dat MH17 uit de lucht werd geschoten door een Buk-raket uit Rusland. Kennelijk wil Moskou nu laten zien het in ieder geval te proberen, constructief te zijn. Weglopen bij de onderhandelingen kan altijd nog.”

Reacties Kamerleden

  • Bram van Ojik (GL): ‘Goed nieuws’

“Hoe sneller de gesprekken plaatsvinden, hoe beter. Rusland heeft heel lang alle verantwoordelijkheid ontkend. Ik zie dit als een eerste stap van erkenning dat ze er misschien toch iets mee te maken hebben. Ik verwacht wel dat het allemaal lang gaat duren. Dus we zijn er nog lang niet.”

  • Sjoerd Sjoerdsma (D66): ‘Strategie werpt vruchten af’

“De strategie van Nederland om Rusland aan tafel te krijgen en om Rusland af te dwingen schuld te bekennen, werpt zijn vruchten af”, zegt Sjoerdsma. Hij hoopt dat Rusland, in het beste scenario, ‘volledige verantwoordelijkheid’ gaat nemen. Sjoerdsma heeft wel de vrees dat Rusland doorgaat met het frustreren en tijdrekken van het proces. “Maar dan is wel de eerste stap gezet en kunnen ze niet zomaar meer van tafel weglopen.”

Nederland in gesprek met Rusland over aansprakelijkheid MH17

AD 07.02.2019 Nederland en Australië gaan binnen een aantal weken praten met Rusland over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Een woordvoerster van het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt een bericht hierover van RTL Nieuws.

,,We zijn via diplomatieke kanalen in contact met Rusland over staatsaansprakelijkheid. We hebben er toenemend vertrouwen in dat we binnenkort met de Russen om tafel gaan”, aldus het ministerie. Over de locatie of tijdstip van het overleg doet het departement geen melding.

Beide landen stelden Rusland vorig jaar mei verantwoordelijk. Ze hoopten zo af te dwingen dat Rusland zou gaan meewerken aan het onderzoek. Dit traject staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders.

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

De Boeing van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Hierbij kwamen 298 mensen om het leven. Dat gebeurde met een Buk-raket. De lanceerinstallatie was afkomstig van een Russische basis bij Koersk, heeft juridisch onderzoek uitgewezen.

Werkzaamheden op de plek waar het vliegtuig neerstortte. Beeld © ANP

MH17-landen betalen samen rechtszaak tegen verdachten

RTL 22.01.2019 Nederland heeft samen met andere MH17-landen een financiële overeenkomst getekend over hoe de rechtszaak wordt betaald. Dat heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken laten weten.

Naast Nederland hebben Australië, België, Maleisië en Oekraïne het akkoord ondertekend. Deze landen werken al samen in het JIT, het internationale onderzoeksteam.

Lees ook ; 

Nabestaanden MH17-ramp klagen Rusland aan bij Europees Hof

Rekening

Er wordt een speciaal toezichtcomité opgericht van de betrokken landen. Nederland zal de rekening van de MH17-rechtszaak verdelen. Ons land betaalt een gedeelte zelf en de betrokken landen wordt om een bijdrage gevraagd.

Hoeveel elk land gaat bijdragen, moet nog worden bepaald. Naast de vijf landen kunnen ook andere landen met MH17-slachtoffers een bijdrage leveren. Landen als Indonesië, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland hadden ook slachtoffers bij de ramp, maar zij behoren niet tot de vijf JIT-landen.

Schiphol

De verdachten van MH17 worden vervolgd in Nederland door Nederlandse rechters. De rechtszaak wordt gehouden in het Justitieel Complex Schiphol. Wanneer het strafrechtelijk onderzoek is afgerond en het proces begint, is nog niet duidelijk.

Lees ook: 

Rusland weer in tegenaanval over MH17: ‘Oekraïne lanceerde Buk-raket’

RTL Nieuws; Joint Investigation Team JIT   MH17  Australië   Maleisië   Rusland   Oekraïne   België

Het gereconstrueerde wrak van de MH17 ANP

Russisch OM: Rusland verhoort geen burgers in MH17-zaak

Tot op de dag van vandaag is geen echt bewijs geleverd voor de betrokkenheid van Russische burgers bij de tragedie met de Boeing, zegt de vice-procureur-generaal.

NOS 21.01.2019 Rusland zal geen Russische burgers verhoren over betrokkenheid bij de ramp met vlucht MH17 in 2014. Dat zegt de Russische vice-procureur generaal, Nikolai Vinnitsjenko in een vraaggesprek met staatspersbureau RIA Novosti.

“In verband met het neerstorten van de MH17 hebben we de namen van verschillende Russische staatsburgers zien circuleren in de media en op het internet”, zegt Vinnitsjenko. “We hebben de zogenaamde verdachten en sommige journalisten die informatie zelf horen ontkennen.

Waar het om gaat is dat er tot op de dag van vandaag geen echt bewijs is geleverd voor de betrokkenheid van Russische burgers bij de tragedie met de Boeing.” Daarom, zegt hij, is er geen reden om Russische burgers te ondervragen.

Bij de ramp met de MH17, die werd neergeschoten boven Oost-Oekraïne, kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

‘Pseudo-onderzoekers van Bellingcat’

Volgens onderzoeksbureau Bellingcat waren een hoge Russische militair, generaal Nikolai Tkatsjov, en een hoge functionaris van de Russische militaire inlichtingendienst GROe, Oleg Ivannikov, betrokken bij het transport van de Buk-installatie waarmee het Maleisische passagiersvliegtuig op 17 juli 2014 werd neergeschoten. De raketinstallatie kwam volgens het door Nederland geleide internationale onderzoeksteam JIT van een Russische militaire basis in Koersk.

Maar volgens Vinnitsjenko werken er bij Bellingcat ‘pseudo-onderzoekers’ en staat Bellingcat wijd en zijd bekend als leverancier van ‘valse berichtgeving’.

In het interview passeren opnieuw alle bezwaren van de Russen tegen het JIT-onderzoek de revue. Zo vindt Vinnitsjenko het onverteerbaar dat Oekraïne, door Rusland beschouwd als hoofdverdachte, deel uitmaakt van het internationale team. Hij zegt daar diep verontwaardigd over te zijn.

Ook verwijt Vinnitsjenko het JIT dat het er genoegen mee neemt dat Oekraïne en de Verenigde Staten geen radargegevens overhandigen, terwijl Rusland die wél beschikbaar heeft gesteld. De Russen zeggen dat daar geen Buk-raket op te zien is. Volgens het JIT zegt dat niet veel, omdat raketten te snel vliegen om zichtbaar te zijn op de radar.

Raad van State: Rutte hoeft verslagen over MH17 niet openbaar te maken

NU 16.01.2019 Premier Mark Rutte hoeft vergaderverslagen van de ministerraad in de nasleep van de MH17-ramp niet openbaar te maken. Dat heeft de Raad van State woensdag bepaald in een hoger beroep in een zaak tussen het ministerie van Algemene Zaken en RTL Nieuws.

De zaak loopt al jaren en draait om verzoeken van RTL Nieuws op basis van Wet openbaarheid van bestuur (WOB). De nieuwsorganisatie wil inzage in de verslagen van drie ministerraden waarin werd gesproken over de MH17-ramp.

Daarnaast heeft het verzoek ook betrekking op een verslag van een onderhoud met onderzoekers van de Universiteit Twente. Toen werd de evaluatie van de crisisbeheersingsoperatie rond de ramp besproken.

“Aan informanten is vertrouwelijkheid toegezegd, zodat zij zonder terughoudendheid kunnen verklaren”, oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. “Het goed functioneren van het openbaar bestuur wordt geschaad als dat niet meer zou kunnen.”

Volgens de Raad van State heeft Rutte in eerdere procedures veel documenten over de ramp verstrekt.

Het ministerie van Algemene Zaken weigerde eerder de documenten openbaar te maken, omdat dit de relatie van Nederland met andere landen zou kunnen schaden. Daarnaast zouden de stukken persoonlijke opvattingen van betrokkenen bevatten.

Rechter oordeelde in voordeel RTL Nieuws

RTL Nieuws ging eerder in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland en vervolgens werd het beroep van de nieuwsorganisatie in september 2017 gegrond verklaard.

Volgens de rechtbank moest de laatste zin van één van de verslagen van de ministerraad openbaar worden gemaakt, net als het gespreksverslag met de onderzoekers van de Universiteit Twente. Voor deze stukken is niet voldoende onderbouwd waarom die geheim moeten blijven, oordeelde de rechtbank destijds.

RTL Nieuws ging vervolgens in beroep, omdat de uitspraak niet ver genoeg zou gaan. Ook het ministerie ging in beroep.

De Raad van State heeft geoordeeld dat de eerdere gerechtelijke uitspraken over dit onderwerp moeten worden vernietigd. Pieter Klein van RTL Nieuws noemt het besluit “ongelooflijk frustrerend”.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines vertrok op 17 juli 2014 vanaf Schiphol en werd neergeschoten boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne. Alle inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven.

Soms lijkt het erop alsof de RvS steeds meer gaat functioneren als de noodrem van het openbaar bestuur, waarbij openbaarheid het onderspit delft en de Wob stelselmatig, stapje voor stapje, steeds verder wordt uitgehold. #wob #MH17 https://t.co/xkWjVghKub

Avatar

   Auteur

pieterkleinrtl  Moment van plaatsen   09:28 – 16 januari 2019

Lees meer over: Politiek  Vliegramp Oekraïne  MH17

Verslagen MH17-vergaderingen kabinet niet openbaar

AD 16.01.2019 Verslagen van drie ministerraden over de ramp met de MH17 hoeven niet openbaar te worden gemaakt. Ook een verslag van een gesprek met onderzoekers van de Universiteit Twente hoeft niet openbaar gemaakt. Dat oordeelde de Raad van State vanmorgen.

RTL Nieuws had gevraagd om openbaarmaking van alle stukken. Premier Rutte weigerde dat. Het gesprek van de minister-president met de onderzoekers ging over een evaluatie van de crisisbeheersingsoperatie rond de MH17.

Openbaarmaking zou de relatie van Nederland met andere landen in gevaar kunnen brengen, zo was het argument van Algemene Zaken. Ook zouden de stukken persoonlijke opvattingen van betrokkenen bevatten.

RTL ging tegen die weigering eerder in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland. Die verklaarde het beroep van RTL in september 2017 gegrond. Volgens de rechtbank moest de laatste zin van één van de verslagen van de ministerraad openbaar worden gemaakt en ook het gespreksverslag met de onderzoekers van de Universiteit Twente. Voor deze stukken is niet voldoende onderbouwd waarom ze geheim moeten blijven, oordeelde de rechtbank.

Zowel Rutte als RTL ging tegen die uitspraak van de rechtbank in hoger beroep bij de Raad van State. De premier vond dat hij de stukken helemaal niet openbaar hoeft te maken. Voor RTL ging de uitspraak juist niet ver genoeg.

Belangen

De Raad van State geeft Rutte nu gelijk over de verslagen van de ministerraad. Rutte mocht ‘ten aanzien van de volledige verslagen het belang om onevenredige benadeling te voorkomen dan ook zwaarder laten wegen dan het belang dat is gemoeid met openbaarmaking’. Ook de laatste zin van een van die verslagen hoeft daarom niet openbaar te worden gemaakt.

Over het verslag van het gesprek van de minister-president met de onderzoekers concludeert de RvS dat de onderzoekers van tevoren vertrouwelijkheid hebben toegezegd aan de geïnterviewden zodat zij vrijer en openhartiger zouden praten.

De Boeing 777 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een BUK-luchtdoelraket neergehaald.  Bij de ramp kwamen alle 298 mensen aan boord, onder wie 196 Nederlanders, om het leven.

Het MH17-monument in Vijfhuizen ter nagedachtenis aan de slachtoffers ANP

MH17-nabestaanden krijgen gratis rechtsbijstand om schade te verhalen

Nabestaanden die zich in het strafproces tegen de daders voegen als benadeelde partij kunnen er gebruik van maken. Smartegeld kan niet worden geëist.

NOS 07.01.2019 Nabestaanden van MH17-slachtoffers die bij de strafrechter een schadevergoeding eisen, krijgen gratis rechtsbijstand. Minister Grapperhaus adviseert die nabestaanden om gespecialiseerde advocaten of juristen in te schakelen om hun individuele schade te bepalen.

Nabestaanden die geleden schade willen verhalen, kunnen zich als benadeelde partij voegen in het strafproces tegen de verdachten van het neerhalen van de vlucht naar Kuala Lumpur. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Grapperhaus dat ook de Raad voor Rechtsbijstand de nabestaanden kan helpen, zoals eerder ook is gebeurd bij het indienen van claims bij Malaysia Airlines.

Nabestaanden kunnen bijvoorbeeld een vergoeding eisen omdat degene die in hun levensonderhoud voorzag is omgekomen door het neerhalen van de vlucht. Smartegeld kan in het strafproces niet worden geëist. De wet die dit regelt is pas dit jaar in werking getreden en geldt niet met terugwerkende kracht. In de Kamerbrief staat ook dat schade die al is vergoed door een verzekeraar of de luchtvaartmaatschappij niet opnieuw wordt vergoed.

Binnen acht maanden betalen

Wanneer er een proces komt, is onduidelijk. De landen die bij het onderzoek betrokken zijn hebben afgesproken dat het MH17-proces in Nederland wordt gehouden in het Justitieel Complex Schiphol.

Mocht de rechter daders veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding, dan moet die binnen acht maanden worden betaald. Gebeurt dat niet of onvolledig, dan keert de Staat het resterende bedrag uit aan de nabestaanden. De overheid gaat dan verder achter het geld aan en kan beslag leggen op bezittingen van de daders.

Bekijk ook;

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

Slachtoffers MH17 herdacht, in Nederland en in Oekraïne

Nederland twijfelt niet aan Amerikaanse steun MH17

Minister Ferd Grapperhaus adviseert nabestaanden van het MH17-drama juridisch goed naar de mogelijkheden te kijken van een claim. Ⓒ ANP

Gratis rechtsbijstand voor nabestaanden MH17-ramp

Telegraaf 07.01.2019 Nabestaanden van slachtoffers van de crash van vlucht MH17 in Oekraïne kunnen gratis rechtsbijstand krijgen als zij zich in het strafproces willen voegen als benadeelde partij. Als de berechting al is begonnen, kunnen ze een vordering indienen om de geleden schade te verhalen.

Ze kunnen echter niet de zogeheten affectieschade (smartengeld) eisen, omdat de wet die dit regelt, pas dit jaar is ingegaan en geen terugwerkende kracht heeft.

Dat schrijft minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid maandag aan de Tweede Kamer. Hij legt daarin uit dat het indienen van vorderingen door de nabestaanden in deze zaak juridisch zeer ingewikkelde trajecten zijn. De minister adviseert betrokkenen hierover deskundig advies in te winnen. Zowel de Nederlandse strafrechter komt er bij de vorderingen aan te pas als ook internationale verdragen.

Schade die nabestaanden al vergoed kregen van de verzekering of de luchtvaartmaatschappij, kunnen niet opnieuw worden gevorderd in het strafproces.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank in Den Haag zal houden op de locatie Schiphol.

Bekijk meer van; vliegrampen rechtszaken mh17

Nabestaan­den MH17 krijgen gratis hulp bij indienen claims

AD 07.01.2019 Nabestaanden van slachtoffers van de crash van vlucht MH17 in Oekraïne kunnen gratis rechtsbijstand krijgen als zij zich in het strafproces willen voegen als benadeelde partij. Als de berechting is begonnen, kunnen ze een vordering indienen om de geleden schade te verhalen.

Ze kunnen echter geen affectieschade (smartengeld) vorderen, omdat de wet die dit regelt pas dit jaar is ingegaan en geen terugwerkende kracht heeft. Schade die nabestaanden al vergoed kregen van de verzekering of de luchtvaartmaatschappij, kan niet opnieuw worden gevorderd in het strafproces. Dat schrijft minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid vandaag aan de Tweede Kamer.

Hij legt uit dat het indienen van vorderingen door de nabestaanden in deze zaak juridisch zeer ingewikkeld is. De minister adviseert betrokkenen dan ook hierover deskundig advies in te winnen. Naast de Nederlandse strafrechter komen immers ook internationale verdragen kijken bij de vorderingen.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol.

Lees ook;

Emotionele oproep: Start proces tegen daders MH17!

Nabestaanden MH17 willen nu proces

Telegraaf 13.12.2018 Nederlandse nabestaanden van de aanslag op vlucht MH17 willen dat het proces tegen de daders in 2019 begint, vijf jaar na de moord op de 298 inzittenden in het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne. Dat staat vandaag in een manifest.

Evert van Zijtveld, die zijn twee kinderen Frederique en Robert-Jan en schoonouders verloor, doet een oproep aan het Openbaar Ministerie, dat wordt bijgestaan door een internationaal onderzoeksteam (JIT) om de schuldigen aan te klagen. De rechtszaak wordt op Schiphol voorbereid.

,,We zijn het eindeloos polderen zat. Rusland gaat nooit meewerken en blijft liegen en bedriegen. Het duurt veel te lang. Daarom moet de strafzaak nu concreet in gang worden gezet. Het is onmenselijk voor nabestaanden om langer te moeten wachten op gerechtigheid. Het kan nòg wel vijf jaar duren. Dat gaan velen niet meemaken”, zegt Van Zijtveld.

Feestdagen extra belastend

Deze periode van feestdagen is volgens hem extra belastend. ,,Wat moeten wij met gelukkig kerstfeest en beste wensen, zolang de moordenaars vrij rondlopen? Daar hebben veel mensen moeite mee. Het is de hoogste tijd voor actie. Pas met een vervolging en veroordeling voor hun gruweldaden kunnen we rust krijgen en zinvol verder leven.”

Voorzitter Piet Ploeg van de stichting Vliegramp MH17 bevestigt de onrust onder nabestaanden. ,,Nog meer geduld vragen is een uiterst gevoelige kwestie, maar toch moet zorgvuldigheid bovenaan staan. Het heeft weinig zin om verdachten aan te klagen als er juridisch geen overtuigend bewijs is”, vindt hij.

Lange adem

Woordvoerder Wim de Bruin van het OM, dat uiteindelijk een ‘vervolgingsbeslissing’ moet nemen, kan niet inhoudelijk reageren op de wensen van nabestaanden. ,,Wij begrijpen de signalen volledig. Maar deze kwestie is echt van de lange adem, als we succes willen hebben. Ik kan geen tijdpad geven. Het strafrechtelijk onderzoek is in volle gang. Ons uitgangspunt blijft de MH17-daders te identificeren en straffen.”

Bekijk meer van; mh17 vervolging

Emotionele oproep: Start proces tegen daders MH17!

AD 13.12.2018 Evert van Zijtveld heeft voor 2019 maar één wens. Dat het proces tegen de daders die vlucht MH17 uit de lucht schoten en zijn twee kinderen vermoordden, komend jaar gaat beginnen. Die oproep doet hij aan het Openbaar Ministerie. ‘De emotionele wachttijd is na bijna vijf jaar wel verstreken.’

Komende zomer is het vijf jaar geleden dat pro-Russische rebellen het toestel van Malaysia Airlines met een buk-raket boven Oost-Oekraïne uit de lucht schoten. Een internationaal onderzoeksteam (JIT), onder leiding van het Openbaar Ministerie in Nederland, probeert degenen die verantwoordelijk zijn voor de dood van de 298 inzittenden voor de rechter te slepen.

,,Als dat langer duurt dan een paar jaar heb je een probleem’’, zegt Van Zijtveld, die zijn kinderen Fréderique en Robert-Jan en zijn schoonouders verloor. ,,De laffe daders moeten voor de rechters verschijnen om zich te verantwoorden voor deze moordpartij. Dat is voor mij nu het belangrijkst. Ik heb geen rust voordat dat gebeurd is. Ik wil nu actie zien. Het recht moet zegevieren.’’

De laffe daders moeten voor de rechter verschij­nen, aldus Evert van Zijtveld, nabestaande MH17 .

Volgens Van Zijtveld heeft het geen zin om te wachten op medewerking van Rusland. Het ‘poldermodel’ is uitgewerkt. ,,De daders zullen zich niet vanzelf melden. Ik ga ervan uit dat het OM na 4,5 jaar intensief speuren inmiddels wel weet wie ze zijn. Als het proces nog later begint, zullen sommige nabestaanden dat niet meer meemaken.’’

Het OM kan nog niks zeggen over de planning. ,,Het strafrechtelijk onderzoek is nog volop gaande’’, staat in het laatste bericht aan nabestaanden, enkele weken geleden. ,,Het Openbaar Ministerie heeft nog niet besloten óf en zo ja wanneer het tot vervolging van één of meer verdachten zal overgaan. Het is dan ook nog niet bekend wanneer de mogelijke strafzaak bij de rechtbank zal worden behandeld.’’

Frederique en Robert-Jan van Zijtveld © Jacqueline de Haas

Nabestaanden MH17 naar Europees mensenrechtenhof

NU 23.11.2018 Nabestaanden van slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 stappen naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. De 95 nabestaanden beschuldigen Rusland van het schenden van hun grondrechten.

Volgens de nabestaanden van zeventig inzittenden zijn hun grondrechten geschonden door het neerhalen van het vliegtuig op 17 juli 2014 en het frustreren van het onderzoek naar de ramp.

“De nabestaanden storen zich aan de opstelling van de Russische Federatie”, bevestigt hun advocaat Veeru Mewa na berichtgeving van de NOS. De groep wil dat Rusland wordt veroordeeld en zou dat zien als een belangrijke vorm van erkenning.

Vrijdag wordt de klacht ingediend bij het hof, dat gevestigd is in het Franse Straatsburg. Het is een half jaar nadat het Joint Investigation Team (JIT) bewijzen presenteerde over Russische betrokkenheid bij de ramp. Een klacht bij het hof kan maximaal zes maanden na het bekend worden van nieuwe feiten worden ingediend.

Het JIT toonde in mei aan dat de BUK-installatie die gebruikt is om vlucht MH17 neer te halen, afkomstig is van het Russische leger.

Geen vertrouwen in Russische procedure

Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel van Malaysia Airlines was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur.

Betrokken advocaat Mewa zegt dat eigenlijk eerst alle nationale rechtsmiddelen moeten worden gebruikt. “Maar zie je het voor je, in Rusland tegen Rusland procederen?”, aldus Mewa. Hij zet grote vraagtekens bij de onafhankelijkheid van de Russische rechtspraak.

Door niet behoorlijk mee te werken aan het onderzoek van het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onder Nederlandse leiding de daders wil vervolgen, schendt Rusland volgens de advocaat ook zijn plicht om effectief onderzoek te doen naar misdrijven. “Rusland verzuimt niet alleen medewerking te verlenen, maar verspreidt ook desinformatie.”

JIT: Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Behandeling kan jaren duren

Als de klacht van de nabestaanden in behandeling wordt genomen door het hof, kan de procedure vijf tot zeven jaar duren.

Rusland tekende in de jaren negentig het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en erkende daarmee het hof. De rechters in Straatsburg hebben Moskou al meerdere keren veroordeeld voor mensenrechtenschendingen. Vorige week vond oppositieleider Aleksej Navalny het hof nog aan zijn kant.

Premier Mark Rutte heeft “alle begrip” voor de stap van de nabestaanden. Het staat ze vrij om dat te doen en ze hebben er ook het volste recht toe, zei hij. Rutte vindt het niet nodig deze groep te ondersteunen. Hij wees op de “eigen” zaken waarbij Nederland betrokken is, zoals het internationale onderzoek naar de ramp en de poging om Rusland te dwingen mee te werken aan het onderzoek.

Lees meer over: MH17

Nabestaanden MH17 stappen naar Europees Hof voor de Rechten van de Mens

NOS 23.11.2018 Nabestaanden van 55 slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 dienen een klacht tegen Rusland in bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Zij beschuldigen Rusland van het schenden van hun grondrechten, door het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraine op 17 juli 2014 en het frustreren van het daaropvolgende onderzoek.

De klagers willen dat Rusland veroordeeld wordt en beschouwen een veroordeling als een belangrijke vorm van erkenning. “Rusland heeft naar de indruk van mijn cliënten belangrijke informatie niet aangeleverd aan het Joint Investigation Team”, zegt advocaat Mewa namens hen. Bovendien hebben de Russen volgens hem onjuiste beweringen gedaan en materiaal aangeleverd dat niet klopt.

Het is niet de eerste klacht die namens MH17-nabestaanden wordt ingediend. De Amerikaanse advocaat Jerry Skinner legde al in 2016 een claim van 330 miljoen dollar neer bij het Hof, namens nabestaanden van slachtoffers uit Australië, Nieuw-Zeeland en Maleisië. Afgelopen juni sloten 238 nabestaanden van 111 Nederlandse slachtoffers zich daarbij aan. Hun belangen worden behartigd door advocaten van verschillende kantoren, verenigd in het zogenoemde Kernteam MH17. Voor de onderbouwing van die klacht zijn inmiddels al duizenden pagina’s aan bewijsstukken ingediend.

Russische betrokkenheid

De klacht van Beer Advocaten wordt vandaag bij het Hof in Straatsburg ingediend omdat het morgen zes maanden geleden is dat het JIT op een persconferentie bewijzen presenteerde van Russische betrokkenheid bij de aanslag op het toestel. Volgens de regels van het Hof moet een klacht worden ingediend maximaal zes maanden nadat nieuwe feiten bekend zijn geworden.

Advocaat Mewa: “Eigenlijk moeten eerst alle nationale rechtsmiddelen worden gebruikt, maar procederen in Rusland is in dit geval heel moeilijk, daar hebben we geen enkel vertrouwen in. Daarom stappen we nu rechtstreeks naar het Europees Hof. We hopen dat we daar ontvankelijk zijn.” Mewa denkt daar goede argumenten voor te hebben. Als de klacht in behandeling wordt genomen, kan een procedure vijf tot zeven jaar gaan duren.

Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Rusland spreekt betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel tegen.

Bekijk ook;

Nabestaanden slachtoffers MH17 tegen Trump: steun ons

Rutte bij VN: MH17 blijft een open wond

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

Ze dienen een klacht tegen Rusland in omdat dat land het onderzoek naar de ramp zou frustreren.

Nabestaanden MH17 klagen Rusland aan bij Europees Hof

Telegraaf 23.11.2018 Nabestaanden van zeventig mensen die om het leven kwamen toen vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, hebben een klacht tegen Rusland ingediend bij de het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Ze beschuldigen Rusland van het neerhalen van de Boeing boven Oost-Oekraïne in 2014 en van het tegenwerken van de waarheidsvinding in de jaren daarna.

Premier Mark Rutte toonde ,,alle begrip” voor de stap van de nabestaanden. Het staat ze vrij om dat te doen en ze hebben er ook het volste recht toe, zei hij. Rutte vindt het niet nodig deze groep te ondersteunen. Hij wees op de ,,eigen” zaken w