Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Wordt het meer of wordt het Minder Thierry Baudet FvD ?? – de verdere nasleep

Gewoon opgeblazen lucht toch !!!

Kort geding verloren

Thierry Baudet heeft het kort geding dat hij aanspande tegen de VPRO vanwege een onjuist citaat in het tv-programma Buitenhof verloren. Volgens de kort gedingrechter in Lelystad was er weliswaar sprake van „een gebrekkige parafrasering” door presentatrice Nathalie Righton, maar heeft de VPRO niet onrechtmatig gehandeld.

Baudet had een kort geding tegen de omroep aangespannen omdat hij vond dat het programma ‘schandelijke leugens’ over zijn uitlatingen zou hebben verspreid.

Telegraaf 26.03.2020

In het debat zei de FvD-leider letterlijk dat de EU ‘een soort immigratiemachine is gebleken’. Die zou ‘veerdiensten opzetten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken, zodat er geen nationale staten meer zullen zijn’.

Baudets onvrede zat hem in de woorden ‘ras’ en ‘vervangen’ waarvan Buitenhof repte, terwijl hij letterlijk sprak van het ‘verzwakken’ van de ‘nationale identiteit’. ,,Fake news dus’’, schamperde Baudet.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Blank

Een parafrase is echter geen letterlijke vertolking van zijn woorden, maar een samenvatting van de strekking, vindt het programma. Baudet zei bovendien in het verleden dat hij wil dat ‘Europa dominant blank blijft en cultureel zoals het is’.

‘Homeopathische verdunning’

Baudet zei tijdens het Kamerdebat onder meer dat de EU doelbewust migranten naar Europa haalt met als doel “het verzwakken van Europese, traditionele identiteiten”. De verdediging van Baudet hekelt de parafrasering door Righton en spreekt van karaktermoord: “In de parafrase komen drie woorden voor die Baudet nooit heeft uitgesproken: blank, ras en vervangen”, zei advocaat Dirk Vermaat.

Volgens de verdediging van de VPRO is dat een “woordenspel”. De advocaat liet daarop geluidsfragmenten horen van eerdere uitspraken van Baudet, met de bedoeling zo aan te tonen dat zijn teksten passen in een lijn die Righton wel degelijk juist heeft geparafraseerd. “Hij herhaalt steeds zijn ideeën in iets andere bewoordingen”, vindt Jens van den Brink, die de VPRO bijstaat.

In de fragmenten zei Baudet onder meer dat Europa dominant blank moet blijven en dat hij geen etnische minderheid wil worden. Ook was te horen dat de FvD-leider zegt dat hij niet wil dat Europa “Afrikaniseert”. Hij spreekt ook van “homeopathische verdunning van ons volk met alle volken van de wereld”, wat volgens hem voortkomt uit “zelfhaat”.

 Jeroen de Jager @Geluidjager

Volgens VPRO is het heel simpel: Baudet zegt gewoon dat hij voor een dominant blank Europa is, bang is voor een mengelmoes van etniciteiten, en mevrouw Righton heeft dat gewoon prima geparafraseerd. Het is de taak van journalistiek om uitspraken van politici te verduidelijken.

Het verwijt van Forum dat de partij door de parafrase gezien kan worden als organisatie die er samenzweringstheorieën en racistische denkbeelden op nahoudt, is volgens de VPRO niet terecht. “Dat kunnen mensen wel denken, maar dat komt dan door Baudet zelf en niet door Buitenhof.”

Hij vreesde dat Nederland ‘homeopathisch’ zou worden ‘verdund’ door migratie. Advocaat Jens van den Brink zei dat Baudet etniciteit vaak koppelt aan culturele achtergrond. ,,Die termen lopen nogal eens door elkaar.’’

Baudet baarde hierdoor ‘nogal opzien’, zo stelde Righton in een uitzending van ‘Buitenhof’, ‘door te zeggen dat hij denkt dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen voor Afrikaanse immigranten’. Dat zijn volgens Baudet niet precies de woorden die hij tijdens een debat in de Tweede Kamer koos. Toen de VPRO zijn verzoek tot rectificatie weigerde, stapte hij naar de rechter.

Maar die oordeelde dat ‘Buitenhof’ de eer en goede naam van de fractievoorzitter niet heeft geschaad. De parafrase in het programma kan volgens de rechtbank niet los worden gezien van eerdere uitlatingen van Baudet. Zowel in 2015 als 2017 sprak hij onder meer over een ‘blank en dominant Europa’.

Gebrekkige parafrasering

De rechter in Lelystad vindt namelijk de parafrase toch ‘gebrekkig’. ,,De drie woorden hebben namelijk een bijzonder negatief gewicht. Toch is dat niet doorslaggevend in deze zaak”, vindt de rechtbank.

De rechtbank zegt dat het weliswaar een gebrekkige parafrasering is, maar dat het niet onrechtmatig is. Als politicus die het publieke debat opzoekt, moet Baudet volgens de rechtbank meer accepteren dan een gemiddelde burger.

Daarnaast heeft de presentatrice volgens de rechter een bijdrage willen leveren aan dat publieke debat. Bovendien heeft Baudet eerder een uitspraak gedaan over een dominant blank Europa.

Baudet gaat niet in hoger beroep

FVD laat op Twitter weten teleurgesteld te zijn in de uitspraak en vooral omdat de rechtbank van oordeel is dat er onjuist is geparafraseerd, maar dit geen gevolgen heeft.

“Onze advocaat adviseert hoger beroep”, aldus FVD. “Maar vanwege de coronacrisis concentreren we ons momenteel volledig op ons politieke werk. Ons punt is duidelijk gemaakt.”

Baudet ziet af van hoger beroep, maar hoopt dat de VPRO ‘uit fatsoen’ alsnog erkent dat zijn woorden verkeerd zijn weergegeven.

Verder is Baudet politicus, een bekend figuur dat actief deelneemt aan het publieke debat. En politici moeten, volgens de jurisprudentie, meer kunnen verdragen dan andere burgers. Milder was de rechter richting Righton. Haar opmerking kan gezien worden als het oppoken van de maatschappelijke discussie. Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is daarbij een zekere mate van overdrijving en provocatie geoorloofd.

De rechtbank deed op woensdag 25 maart 2020 om 14.00 uur uitspraak.

Zie ook: Wordt het Meer of wordt het Minder Thierry Baudet FvD ?? – de nasleep

Zie ook: Wordt het Meer of wordt het Minder Thierry Baudet FvD ??

Zie ook: De ondergang van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie definitief ??? – de nasleep

Zie ook: De ondergang van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie definitief ???

Zie ook: De ondergang van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie ???

Zie ook: Forum voor Democratie versus Thierry Baudet

Baudet verliest kort geding van VPRO

Trouw 25.03.2020 De redactie van ‘Buitenhof’ hoeft haar uitzending niet te rectificeren. De rechtbank in Lelystad oordeelde woensdag dat er geen grond is om deze eis van politicus Thierry Baudet in te willigen.

De VPRO hoeft een parafrase van Buitenhof-presentator Natalie Righton niet te rectificeren. De rechtbank in Lelystad heeft politicus Thierry Baudet woensdag in het ongelijk gesteld. In het tv-programma ‘Buitenhof’ is de Forum voor Democratie-voorman misschien gebrekkig geparafraseerd, maar de VPRO – een van de omroepen achter het programma – hoeft de uitspraak van presentator Natalie Righton niet te rectificeren. Baudet had een kort geding tegen de omroep aangespannen omdat hij vond dat het programma ‘schandelijke leugens’ over zijn uitlatingen zou hebben verspreid.

Baudet baarde ‘nogal opzien’, zo stelde Righton in een uitzending van ‘Buitenhof’, ‘door te zeggen dat hij denkt dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen voor Afrikaanse immigranten’. Dat zijn volgens Baudet niet precies de woorden die hij tijdens een debat in de Tweede Kamer koos. Toen de VPRO zijn verzoek tot rectificatie weigerde, stapte hij naar de rechter.

Maar die oordeelde dat ‘Buitenhof’ de eer en goede naam van de fractievoorzitter niet heeft geschaad. De parafrase in het programma kan volgens de rechtbank niet los worden gezien van eerdere uitlatingen van Baudet. Zowel in 2015 als 2017 sprak hij onder meer over een ‘blank en dominant Europa’.

Verder is Baudet politicus, een bekend figuur dat actief deelneemt aan het publieke debat. En politici moeten, volgens de jurisprudentie, meer kunnen verdragen dan andere burgers. Milder was de rechter richting Righton. Haar opmerking kan gezien worden als het oppoken van de maatschappelijke discussie. Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is daarbij een zekere mate van overdrijving en provocatie geoorloofd.

FvD is teleurgesteld over de uitspraak. Baudet denkt erover in hoger beroep te gaan.

Lees ook:

Met Thierry Baudet ligt er weer een stuk rood vlees in de Kamer

Moet je Thierry Baudet tegenspreken of maak je hem daarmee alleen maar groter? Politiek leiders Lodewijk Asscher (PvdA), Rob Jetten (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) bekennen kleur. 

Meer over; Thierry Baudet politiek kunst, cultuur en entertainment Natalie Righton massamedia Redactie

Thierry Baudet verliest kort geding tegen VPRO, geen rectificatie

RTL 25.03.2020 De VPRO hoeft een uitspraak van presentatrice Natalie Righton in het tv-programma Buitenhof over FvD-leider Thierry Baudet niet te rectificeren. Dat heeft de rechtbank in Lelystad geoordeeld. Baudet had het kort geding aangespannen tegen de omroep omdat hij het niet eens was met een uitspraak van Righton.

Toen de VPRO aangaf niet te willen rectificeren, stapte hij naar de rechter.

Righton zei dat de FvD-voorman had gezegd ‘dat hij denkt dat de Europese Unie een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten’. Volgens Baudet heeft hij dat niet zo gezegd, maar de VPRO stelt dat dit een parafrase is.

Gebrekkige parafrasering

De rechtbank zegt dat het weliswaar een gebrekkige parafrasering is, maar dat het niet onrechtmatig is. Als politicus die het publieke debat opzoekt, moet Baudet volgens de rechtbank meer accepteren dan een gemiddelde burger.

Daarnaast heeft de presentatrice volgens de rechter een bijdrage willen leveren aan dat publieke debat. Bovendien heeft Baudet eerder een uitspraak gedaan over een dominant blank Europa.

Niet in hoger beroep

Baudet ziet af van hoger beroep, maar hoopt dat de VPRO ‘uit fatsoen’ alsnog erkent dat zijn woorden verkeerd zijn weergegeven.

Lees ook:

Rechtszaak Baudet tegen de VPRO: wie gaat er winnen?

Reactie Forum voor Democratie: teleurstellend, mogelijk hoger beroep

Forum voor Democratie laat weten dat ze het een teleurstellende uitspraak vinden. “Hoewel de rechter erkent dat de parafrasering van Buitenhof onjuist is, oordeelt de rechter ook dat dat niet onrechtmatig is. Omdat Baudet zelf een publiek figuur is.”

VPRO: blij

De VPRO is opgetogen over de uitspraak. “We zijn blij dat de rechter ons heeft gevolgd en oordeelt dat Buitenhof terecht de link heeft gemaakt met eerdere uitspraken van Baudet, en het belang heeft benadrukt van de bijdrage van de journalistiek aan het publieke debat.”

‘Veel aandacht voor Baudet door kort geding’

Politiek verslaggever Floor Bremer ziet dat Baudet dus wel deels gelijk krijgt waar het gaat over de gebrekkige parafrasering. “Maar uiteindelijk krijgt de VPRO gelijk in zijn pleidooi voor de vrijheid van meningsuiting. Dat hebben ze goed onderbouwd in het kort geding. Uiteindelijk is Baudet misschien toch de grootste winnaar, met alle aandacht die hij hiermee heeft gekregen.”

Rechtszaak Baudet tegen de VPRO: wie gaat er winnen?

Bekijk deze video op RTL XL

RTL Nieuws; Thierry Baudet VPRO Rechtszaak Rechtspraak Recht Lelystad

Rechtbank: VPRO hoeft uitspraak over Baudet niet te rectificeren

NU 25.03.2020 De rechtbank in Lelystad heeft woensdag bepaald dat de VPRO de uitspraken over Thierry Baudet in het programma Buitenhof niet hoeft te rectificeren. Wel noemt de rechtbank de weergave van de woorden van de politicus door de presentatrice “gebrekkig.”

De rechtbank oordeelde dat de VPRO niet onrechtmatig heeft gehandeld tegenover Baudet en dus ook niet hoeft te rectificeren.

Presentatrice Natalie Righton legde op 23 februari in het programma Buitenhof een samenvatting van eerder gedane uitspraken van Baudet voor aan Henk Otten, medeoprichter en voormalig lid van Forum voor Democratie.

Volgens de presentatrice sprak de partijleider in een debat van “een vooropgezet plan” van de Europese Unie “om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse migranten”.

Sprake van gebrekkige parafrasering

De rechtbank is van mening dat Righton heeft geparafraseerd, “dat wil zeggen: in haar eigen woorden weergegeven”, aldus de rechtbank. “Wel is die parafrasering gebrekkig omdat de presentatrice de woorden ‘blank’, ‘ras’ en ‘vervangingen’ heeft gebruikt, die Baudet niet heeft genoemd in het debat en die nu juist een bijzonder negatief gewicht hebben.”

Dit betekent niet dat de VPRO onrechtmatig heeft gehandeld. Volgens de rechtbank heeft de omroep vrijheid van meningsuiting die maar in beperkte gevallen mag worden ingeperkt.

“En Baudet heeft in het verleden uitspraken gedaan over een dominant blank Europa en ook dat speelt een rol bij de vraag in hoeverre de vrijheid van meningsuiting van de VPRO in dit geval reikt”, voegt de rechtbank daaraan toe.

Baudet gaat niet in hoger beroep

FVD laat op Twitter weten teleurgesteld te zijn in de uitspraak en vooral omdat de rechtbank van oordeel is dat er onjuist is geparafraseerd, maar dit geen gevolgen heeft.

“Onze advocaat adviseert hoger beroep”, aldus FVD. “Maar vanwege de coronacrisis concentreren we ons momenteel volledig op ons politieke werk. Ons punt is duidelijk gemaakt.”

Lees meer over: Politiek  Thierry Baudet

VPRO hoeft niet te rectificeren na kort geding Baudet

NOS 25.03.2020 De rechtbank in Lelystad heeft de VPRO in het gelijk gesteld in de zaak die Forum voor Democratie en FvD-leider Thierry Baudet hebben aangespannen tegen de omroep. De VPRO hoeft uitspraken van de presentator van het tv-programma Buitenhof over een betoog van Baudet in de Tweede Kamer niet te rectificeren.

Baudet stapte naar de rechter omdat hij rectificatie eist van in zijn woorden “schandelijke uitspraken” van Buitenhof-presentator Natalie Righton. Die zei in het programma dat Baudet in de Kamer opzien had gebaard met de uitspraak “dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”.

De raadsman van de VPRO bracht bij de behandeling van de zaak naar voren dat Righton zowel Baudets uitspraak als de wijze waarop diens woorden werden opgevat door enkele politici, correct heeft verwoord. Maar volgens Baudet schilderde Righton hem onterecht af als een racist door hem woorden in de mond te leggen die hij nooit heeft uitgesproken.

Baudet betoogde in de Kamer letterlijk dat de Europese Unie de traditionele Europese identiteiten probeert te verzwakken door doelbewust migranten naar Europa te halen.

Gebrekkige parafrase

De rechter oordeelde dat de parafrase van Righton gebrekkig was, omdat de woorden ‘blank’, ‘ras’ en ‘vervanging’ “een bijzonder negatief gewicht” hebben. Maar de rechter vond dit niet doorslaggevend.

In 2015 en 2017 deed Baudet uitspraken over “een blank en dominant Europa”, en daar kan de parafrase van Righton niet los van worden gezien, aldus de rechter. Bovendien moet Baudet als publieke figuur volgens de rechtbank meer accepteren dan de gemiddelde burger. Tenslotte kan de uitlating van Righton worden gezien als een bijdrage aan het maatschappelijke debat, en in dat licht mag het recht op vrijheid van meningsuiting minder snel worden ingeperkt, oordeelde de rechtbank.

Forum teleurgesteld

Forum voor Democratie vindt de rechterlijke uitspraak teleurstellend. “Hoewel de rechter erkent dat de parafrasering van Buitenhof onjuist is, oordeelt de rechter ook dat die niet onrechtmatig is, omdat Baudet zelf een publiek figuur is”, laat de partij in een reactie weten.

“Onze advocaat adviseert hoger beroep”, twittert Forum. “Maar vanwege de coronacrisis concentreren we ons momenteel volledig op ons politieke werk. Ons punt is duidelijk gemaakt.”

Bekijk ook;

Baudet verliest zaak tegen Buitenhof, mede door zijn eerdere uitspraken over ‘blank’ Europa

AD 25.03.2020 Thierry Baudet heeft zijn rechtszaak tegen het tv-programma Buitenhof verloren. Volgens de voorzieningenrechter was de gewraakte parafrase van Buitenhof ‘gebrekkig’, maar handelde de VPRO ‘niet onrechtmatig’.

Baudet sleepte het tv-programma Buitenhof voor de rechter omdat presentatrice Natalie Righton ‘aperte onwaarheden’ en zelfs ‘schandelijke leugens’ over hem zou hebben verspreid. Righton parafraseerde de politicus onlangs verkeerd, stelde hij. Baudet zou de Tweede Kamer hebben geschokt ‘door te zeggen dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten’.

In het debat zei de FvD-leider letterlijk dat de EU ‘een soort immigratiemachine is gebleken’. Die zou ‘veerdiensten opzetten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken, zodat er geen nationale staten meer zullen zijn’.

Baudets onvrede zat hem in de woorden ‘ras’ en ‘vervangen’ waarvan Buitenhof repte, terwijl hij letterlijk sprak van het ‘verzwakken’ van de ‘nationale identiteit’. ,,Fake news dus’’, schamperde Baudet.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Blank

Volgens Buitenhof maakte Baudet er een woordspelletje van en moet hij ‘niet zo zeuren’. Een parafrase is geen letterlijke vertolking van zijn woorden, maar een samenvatting van de strekking, vindt het programma. Baudet zei bovendien in het verleden dat hij wil dat ‘Europa dominant blank blijft en cultureel zoals het is’.

Hij vreesde dat Nederland ‘homeopathisch’ zou worden ‘verdund’ door migratie. Advocaat Jens van den Brink zei dat Baudet etniciteit vaak koppelt aan culturele achtergrond. ,,Die termen lopen nogal eens door elkaar.’’

De rechter in Lelystad vindt de parafrase toch ‘gebrekkig’. ,,De drie woorden hebben namelijk een bijzonder negatief gewicht. Toch is dat niet doorslaggevend in deze zaak”, vindt de rechtbank.

Die wijst juist ook op de uitspraken van Baudet over onder meer een ‘blank en dominant Europa’. ,,De parafrase van de presentatrice van Buitenhof kan daar niet los van worden gezien. Daarnaast is Baudet een publieke figuur, die actief deelneemt aan het publieke (politieke) debat. Dit betekent dat hij meer moet accepteren dan de gemiddelde burger.”

Ook zegt de rechter: ,,Bovendien kan de vraag van de presentatrice worden gezien als een bijdrage aan het publieke debat. Volgens het Europese Hof van de Rechten van de Mens mag het recht op vrijheid van meningsuiting dan minder snel ingeperkt worden. Ook is van belang dat kort na de uitzending Baudet publiekelijk heeft gewezen op de woorden die hij in de Tweede Kamer had gebruikt. Die woorden zijn toen ook door de VPRO op haar website geplaatst.”

Forum voor Democratie spreekt van een ‘teleurstellende uitspraak’ en zegt hoger beroep te overwegen.

Baudet verliest kort geding

MSN 25.03.2020 Thierry Baudet heeft het kort geding dat hij aanspande tegen de VPRO vanwege een onjuist citaat in het tv-programma Buitenhof verloren. Volgens de kort gedingrechter in Lelystad was er weliswaar sprake van „een gebrekkige parafrasering” door presentatrice Nathalie Righton, maar heeft de VPRO niet onrechtmatig gehandeld.

De omroep maakte na de uitzending zelf bekend dat het hier geen citaat betrof. Een rectificatie dient daarom geen doel meer, aldus de rechter.

Baudet zei letterlijk: „De Europese Unie is een staat in wording. Al dat geld gaat naar de wording van die staat. Dus naar het regelen van buitenlandse politiek. Naar het opzetten van veerdiensten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zullen zijn.”

Nathalie Righton vatte dit in een vraag aan gast Henk Otten, voormalig prominent lid van Forum, als volgt samen: „Thierry Baudet baarde afgelopen week opzien in de Tweede Kamer door te zeggen dat hij denkt dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten. Dat zorgde ervoor dat vice-premier De Jonge afgelopen vrijdag zei: dat is wel heel radicaal taalgebruik, en ik wil eigenlijk iedereen oproepen zich daar tegen uit te spreken. Wat vindt u daarvan?”

Negatief gewicht, niet onrechtmatig

Het gebruik door Righton van de woorden blank, ras en vervanging hebben een bijzonder negatief gewicht, zegt de kort gedingrechter. Toch heeft de VPRO niet onrechtmatig gehandeld, omdat uitspraken die Baudet in 2015 en 2017 heeft gedaan over onder meer „een dominant blank Europa” niet los kunnen worden gezien van de parafrase van Righton.

De rechter vindt bovendien dat Baudet als publiek figuur die actief deelneemt aan het publieke (politieke) debat meer moet accepteren dan de gemiddelde burger. De vraag van de presentatrice kan worden gezien als een bijdrage aan dat debat, aldus de uitspraak.

De rechter weegt in zijn oordeel bovendien mee dat de VPRO kort na de uitzending de letterlijke uitspraken van Baudet op de website heeft geplaatst.

maart 25, 2020 Posted by | 2e kamer, aangifte, etnisch profileren, FvD, groepsbelediging, minder, Natalie Righton, politiek, rechtzaak, Theo Hiddema, Thierry Baudet, tweede kamer | , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Wederom uitstel Proces MH-17 tot 08.06.2020

Het MH17-strafproces werd maandagochtend 23.03.2020, vanwege de coronacrisis, voorgezet zonder publiek en pers. Nabestaanden moesten de zitting thuis via een livestream volgen.

Telegraaf 24.03.2020

Stipt om 10.00 uur neemt rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis – via de livestream – thuis bij Rob en Silene Fredriksz het woord. Hij begint met de constatering dat wederom geen van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïener – die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 zijn verschenen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de woonkamer van het Rotterdamse echtpaar zitten bijna evenveel mensen als in de nagenoeg lege rechtszaal op het televisiescherm. In het Justitieel Complex Schiphol zitten slechts drie rechters, één griffier, één officier van justitie en één advocaat.

Normaal zouden Rob en Silene de rechtszaak in het congrescentrum in Nieuwegein volgen, samen met andere nabestaanden. Dat deden ze ook op de eerste twee procesdagen (9 maart en 10 maart 2020). Vanwege het coronavirus is dat afgeblazen en wordt de derde zitting in het proces zonder publiek en pers afgewerkt.

Hoewel alle rechtszaken tot zeker 6 april 2020 zijn stilgelegd, is het MH17-proces dusdanig urgent dat opschorten geen optie is. Dan maar in een lege zaal, waar ook de rechters en de griffier keurig gescheiden door een lege stoel op afstand van elkaar blijven. En dan maar thuis via de livestream kijken.

Begrijpelijk

,,Gezien de situatie is het begrijpelijk’’, zegt Silene. ,,We zijn allang blij dat deze zitting doorgaat. Natuurlijk is het prettiger om met met nabestaanden samen te zijn en dingen met elkaar te bespreken. In Nieuwegein is iemand van het OM aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.’’

Rob en Silene Fredriksz kijken thuis via de livestream naar het MH17 proces. © Frank de Roo

Ook al duurt de zitting kort en is de inhoud niet verrassend, de spanning is fysiek en mentaal voor aanvang van de zitting groot. Rob en Silene volgen het betoog van Steenhuis stil en geconcentreerd. De juridische taal is soms moeilijk te volgen, maar vriendin en advocaat Shiri Scheimann, die met hen meekijkt, geeft af en toe tekst en uitleg.

Naast het televisiescherm hangen zwart-wit foto’s van zoon Bryce Fredriksz en schoondochter Daisy Oehlers, twee van de 298 slachtoffers van vlucht MH17. Het is alsof ze meeluisteren naar de monoloog van Steenhuis.

Die legt uit dat de rechtbank de Nederlandse en Russische advocaten van verdachte Igor Poelatov meer tijd geeft om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende strafdossier. Op 8 juni 2020, als het proces wordt hervat, krijgen ze de gelegenheid om te reageren op de verzoeken van het Openbaar Ministerie.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis op televisie. Naast het scherm foto’s van Bryce en Daisy. © Frank de Roo

Vliegtuigwrak

Tot die tijd neemt de rechtbank geen besluit over de onderzoekswensen van het OM, zoals het horen van meer getuigen en deskundigen over tapgesprekken en beeldmateriaal. Justitie wil daarnaast dat de rechters zelf in een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen het gereconstrueerde vliegtuigwrak gaan bekijken. De rechtbank wil eerst weten wat dat toevoegt.

Natuurlijk wil je alles lezen, maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat prima, aldus Silene Fredriksz .

Ook moet volgens de rechtbank meer duidelijkheid komen over Amerikaanse satellietbeelden waarop het afschieten van de Buk-raket te zien zou zijn, en gegevens over pinbetalingen van verdachten in de periode rond de ramp.

Wel geeft de rechtbank gehoor aan het verzoek van het advocatenteam van nabestaanden om inzage in het strafdossier. Het OM verzet zich daartegen, uit angst dat stukken uitlekken. De advocaten krijgen nu van een deel van de stukken een kopie. Die mogen ze alleen met hun cliënten bespreken maar niet aan hen verstrekken.

Silene: ,,Natuurlijk wil je het liefst alles lezen en weten,maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat ook prima. We willen niet dat de media elk detail in het dossier gaan uitdiepen.’’

Daisy en Bryce © Frank de Roo

Bijna vijftig nabestaanden hebben aangegeven gebruik te willen maken van het spreekrecht van slachtoffers. Ook Rob en Silene. ,,Omdat ik alles wat ik mag en kan, ook wil doen’’, zegt Silene. ,,Ik doe het voor de kinderen, zodat ik  namens hun kan spreken.’’

Ze zijn tevreden over hoe het proces tot nu toe verloopt. Huilend hoorden ze op de eerste zittingsdag de officier van justitie twintig minuten lang alle namen van de slachtoffers opnoemen. ,,Je denkt dat je niet meer kunt huilen, maar op zo’n moment vloeien de tranen weer’’, zegt Silene.

Advocaat van de duivel

Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel

,,Ik probeerde neutraal naar de advocaten van de verdachte te luisteren, maar dat lukte niet. Ik voelde boosheid. Ik wil ze niet horen zeggen dat ze ook meeleven met de nabestaanden. Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel.’’

De harde taal van het OM richting Rusland, dat de nabestaanden verantwoordelijk houden voor de ramp, stemt Rob tevreden: ,,Ik heb niet zozeer het gevoel dat hier vier verdachten terechtstaan, maar dat Rusland terechtstaat. Dat voelt goed.’’

Rob en Silene Fredriksz. © Frank de Roo

Zaak al eerder onderbroken tot 23 maart 2020

De rechtbank ging zich beraden over de wensen van de verdediging, het Openbaar Ministerie en de advocaten van de nabestaanden. Op maandag 23 maart 2020 zou de zaak weer verder gaan en zou de rechtbank zich uit laten over de verzoeken.

Telegraaf 18.03.2020

Corona-virus

Wel was het nog onduidelijk of de komende zittingen in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 doorgaan. Dit in verband met het coronavirus, meldde de rechtbank Den Haag. Uiterlijk woensdag 18 maart 2020 zou de rechtbank besluiten of het proces zoals gepland op 23 maart 2020 verder zou gaan.

Het MH17-proces over het neerhalen van vlucht MH17 ging maandag 23.03.2020 uiteindelijk door. Nabestaanden, pers en belangstellenden zijn echter niet welkom bij deze zitting, dit in verband met het coronavirus.

Van de drie officieren van justitie zal er maar één in de zittingszaal zijn, ook worden minder advocaten verwacht. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten.

AD 18.03.2020

De rechtbank liet maandag 23 maart 2020 uiteindelijk weten wat de beslissingen zijn op de onderzoekswensen die door het Openbaar Ministerie en de advocaten zijn gedaan.

De eerst volgende zitting na 23 maart 2020 staat pas voor 8 juni 2020 op de agenda. Vermoedelijk duurt het proces tot in 2021.

OM: strafdossier (nog) niet naar nabestaanden

De advocaten van de nabestaanden hadden verzocht om het strafdossier. Volgens de raadslieden is dat nodig om het spreekrecht goed te kunnen uitoefenen en voor het effectief indienen van schadeclaims.

Het Openbaar Ministerie wil de feiten eerst op zitting bespreken, voordat dossierstukken aan de nabestaanden worden verstrekt. “Dit zorgt ervoor dat stukken niet eerder op straat kunnen komen te liggen. Anderzijds stelt het nabestaanden wat ons betreft beter in staat om te beslissen over welke stukken zij willen beschikken voor het uitoefenen van hun spreekrecht.”

Reactie Rusland

Vijf dagen na de ramp begon vliegtuigexpert Vadim Loekasjevitsj al openlijk kritiek te uiten op zijn eigen, Russische regering. Vadim was te gast bij een tv-zender om een Russische persconferentie over MH17 te becommentariëren. Het kostte de Rus uiteindelijk zijn baan. ‘De Russische leugens houden maar niet op’.

Nepnieuws

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft vrijdag 20.03.2020 een artikel van de Volkskrant als nepnieuws bestempeld. In het artikel wordt ingegaan op de veronderstelde Russische rol in het dwarsbomen van het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014.

In een persbericht laat het Russische ministerie weten dat het artikel dat op 5 maart 2020 verscheen gezien moet worden “als wederom een poging om de aandacht af te leiden van serieuze discrepanties in het blijkbaar alleen plausibele verhaal dat Rusland betrokken is bij de ramp”.

In de reconstructie van de Volkskrant wordt onder andere ingegaan op de rol van de GRU, de Russische militaire inlichtingendienst, en hun pogingen om het onderzoek te ondermijnen. Zo zouden twee Russische luchtvaartdeskundigen die meewerkten aan het onderzoek door de Onderzoeksraad (OVV) banden hebben met de GRU.

Het ministerie zegt dat het artikel in de Volkskrant, “waarvan bekend is dat het sterke banden heeft met de politie elite”, onderdeel is van een desinformatiecampagne tegen Rusland.

Ook OM haalde hard uit naar Rusland

De krant staat echter niet alleen in zijn beweringen. Ook het Openbaar Ministerie (OM) haalde tijdens de eerste dagen van het MH17-proces hard uit naar Rusland, wiens houding een schaduw over het proces zou werpen.

Het OM zegt dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt en dat de “Russische Federatie er alles aan doet om dit proces te dwarsbomen”.

Daarnaast schreef ook NU.nl over de discutabele rol van Rusland in het onderzoek naar de ramp met de MH17.

Zie ook: Het Kremlin en de MH17-ramp: Keihard ontkennen en zand in ogen strooien

Was er nieuws te horen?

Het MH17-proces startte onder grote internationale belangstelling, maar hield na twee dagen abrupt weer op. Wat hebben we van de eerste twee procesdagen geleerd?

Vijf vragen en antwoorden.

De eerste dagen van het MH17-proces hadden een ‘inventariserend karakter’ waarin de inhoud van het strafdossier niet op tafel kwam. Toch liet het Openbaar Ministerie zien waarom het zelfverzekerd is over het bewijsmateriaal. Het beschikt niet alleen over satelliet- en radarbeelden van de ramp, beeldbewijs van het vervoer van de Bukraket en afgeluisterde telefoongesprekken van pro-Russische separatisten, maar ook over verklaringen van tientallen getuigen.

Een belangrijke ooggetuige is ‘M58’, die anoniem blijft omdat hij represailles uit Rusland vreest. Hij stond vlakbij de lanceerlocatie van de Bukraket en claimt dat daar Russische militairen en agenten van de Russische geheime dienst FSB aanwezig waren. Vanwege zijn belastende verklaringen valt M58 in de zwaarste beschermingscategorie. Behalve M58 zijn er tientallen andere anonieme getuigen die vrezen voor hun leven.

Van de verdachten (de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko) verscheen er niet één op de zitting. Een opsteker voor het Openbaar Ministerie was dat de rechtbank vond dat het OM genoeg pogingen had gedaan de vier te bereiken. Zij mogen bij verstek worden veroordeeld, waardoor het proces verder kan.

Het OM haalde fel uit tegen de ‘cynische desinformatiecampagne’ die Rusland voert en legde in weinig diplomatieke termen uit waarom Rusland zelf niet te vertrouwen is. ,,Wij hebben ons afgevraagd (…) hoe serieus wij de Russische beschuldigingen nog kunnen nemen na alle aantoonbare onwaarheden die de Russische autoriteiten hebben verkondigd.” Bellingcatonderzoeker Christo Grozev zei over die uitspraak: ,,Alleen Nederlanders kunnen het zo lomp zeggen.”

Hoe reageren nabestaanden?

Opgelucht. Met de start van het proces nam de spanning toe. Nabestaande Silene Fredriksz was blij ‘dat de kop eraf is’. Vooral het oplezen van de 298 namen van slachtoffers maakte veel emoties los. Zowel in de rechtszaal als in een congrescentrum in Nieuwegein, waar nabestaanden samenkwamen om het proces te volgen, vielen tranen.

Opluchting was er ook omdat het Openbaar Ministerie stelling durft te nemen tegen Rusland. Sommige nabestaanden twijfelden of het OM vanwege geopolitieke belangen wel durfde door te pakken. Dat vertrouwen is nu gegroeid. ,,Opzienbarend”, zei Piet Ploeg, die door de MH17-ramp drie familieleden verloor. ,,Ik heb grote bewondering dat het OM zo’n duidelijk standpunt inneemt ten opzichte van de Russische staat.”

Hoe kijkt het buitenland naar het proces?

Afgezien van Rusland, waar journaals het proces politiek en vooringenomen noemen, benadrukken buitenlandse media vooral de genoemde Russische desinformatiecampagne. ABC News citeert hoofdinspecteur David Nelson uit Australië, die vindt dat de Russische propaganda vooral de nabestaanden schoffeert. ,,Dat helpt de nabestaanden niet. Ik denk niet dat dit ze helpt bij hun rouwverwerking en kennis van de feiten.”

Hoe zit dat met de verdediging van de verdachte?

Verdachte Oleg Poelatov, dus niet aanwezig op het proces, is de enige die zich laat bijstaan door advocaten. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine Doesschate van het Haagse advocatenkantoor Sjöcrona. Zij werken samen met de Russische advocate Elena Koetina, die niet als zodanig het woord mag voeren in een Nederlandse rechtbank. De drie hebben het strafdossier kortgeleden in handen gekregen en vragen extra tijd om de 36.000 pagina’s door te nemen. Poelatovs verdediging wordt gefinancierd door een stichting in Moskou. Wie die stichting financiert, zegt Van Eijck nog niet te weten.

Hoe gaat het proces verder?

Maandag 23 maart reageert de rechtbank op verschillende verzoeken van het Openbaar Ministerie, de verdediging van Poelatov en de nabestaanden. Het Openbaar Ministerie heeft onder meer gevraagd om een schouw van het gereconstrueerde MH17-wrak in Gilze-Rijen en het opnieuw horen van meerdere getuigen. De nabestaanden willen het strafdossier tot hun beschikking krijgen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op de inhoudelijke behandeling. Met alle verzoeken die nog kunnen worden ingediend, wordt die niet voor de zomer verwacht.

Terugblik

Plan veiligstellen rampgebied MH17 Oekraïne

Defensie had een plan voorbereid om de Luchtmobiele Brigade met ondersteunend personeel naar het crashgebied van vlucht MH17 in Oekraïne te sturen, bevestigt de Landmacht aan NU.nl na berichtgeving van De Telegraaf. De militairen hadden het crashgebied, dat werd beheerst door rebellen, veilig moeten stellen.

Enkele dagen nadat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten en terecht was gekomen in rebellengebied in Oost-Oekraïne kreeg de landmacht de opdracht een operatie te plannen. ,,De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Wijnen uit in het dagblad.

Ook via internet zijn de zittingen te volgen, onder meer op de speciale MH17-site van het Openbaar Ministerie.

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Rechtbank gunt verdediging meer tijd voor eerlijke procesvoering MH17

NU 23.03.2020 De rechtbank Den Haag heeft maandag in het MH17-proces laten weten dat de verdediging de tijd moet krijgen om zich het dossier eigen te maken voor een eerlijke procesvoering. Er werden daarom nog geen beslissingen genomen over onderzoekswensen van het Openbaar Ministerie (OM).

Het onderzoeksdossier over het neerhalen van MH17 op 17 juli 2014 beslaat ruim 36.000 pagina’s en vele multimediabestanden. De rechtbank besloot daarom de verdediging meer tijd te gunnen zodat er sprake is van een eerlijk proces. “Vooropstaat een eerlijke en onpartijdige behandeling van de zaak en hiervoor heeft de verdediging tijd en ruimte nodig”, aldus de rechtbank.

Het OM had op de tweede zittingsdag in het MH17-proces op 10 maart 2020 onder meer gevraagd om het nader horen van deskundigen over geluid en beeldmateriaal in het dossier. Ook deed het OM een verzoek aan de rechtbank een schouw te houden.

De advocaten van Oleg Pulatov, de enige van de vier verdachten die wordt vertegenwoordigd door advocaten, lieten weten geen reactie te kunnen geven op de onderzoekswensen omdat ze het dossier pas net in handen hadden.

De verdediging krijgt tot aan de volgende reeks van zittingen die op 8 juni 2020 begint de tijd om het dossier te bestuderen.

Over het houden van een schouw wil de rechtbank nadere motivering van het OM “op welke vragen dit antwoord zou kunnen bieden”, aldus de rechter. Een schouw is normaal een bezichtiging van de plaats delict, maar in dit geval zou het gaan om het bekijken van de restanten van het toestel van Malaysia Airlines.

Advocaten nabestaanden krijgen deels inzicht in dossier

De advocaten van de nabestaanden hadden om inzage van het hele strafdossier gevraagd, maar dit werd geweigerd door het OM om uitlekken te voorkomen.

De rechtbank heeft besloten dat de processen verbaal, gemaakt aan de hand van het dossier en dienend als een soort samenvatting, moeten worden verstrekt aan de advocaten van de nabestaanden. Die mogen de advocaten echter niet delen met hun cliënten.

Zie ook: MH17-verdachte Pulatov: de man die het vervoer van de buk-installatie overzag

Lees meer over: MH17

MH17-proces in juni verder, advocaten moeten zich eerst inlezen

NOS 23.03.2020 Het MH17-proces wordt uitgesteld tot juni. De verdediging moet eerst de tijd krijgen om het dossier te lezen, vindt de rechtbank.

“De enorme voorsprong in dossierkennis die het Openbaar Ministerie na jaren onderzoek heeft, noopt tot het creëren van tijd en ruimte om de verdediging voor te bereiden”, zei de rechtbank vandaag tijdens een korte zitting in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

Het proces ging twee weken geleden van start. Het OM vroeg de rechtbank toen om alvast na te denken over het horen van bepaalde getuigen. Ook wilde het OM dat de advocaten in de zaak zouden aangeven of hun cliënt verhoord kan worden en of hij op bepaalde tapgesprekken te horen was.

Maar de rechtbank vindt dat de advocaten zich eerst moeten kunnen verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende dossier. Ze hoeven daarom pas in juni op de verzoeken te reageren.

Het Openbaar Ministerie had de rechtbank ook gevraagd om zelf te gaan kijken bij de wrakstukken van MH17. Die liggen op de luchtmachtbasis in Gilze-Rijen. Ook over zo’n schouw wilde de rechtbank nog niet beslissen. Het OM moet eerst uitleggen waarom een schouw noodzakelijk is.

Dossier

De rechtbank bepaalde verder dat de advocaten van nabestaanden een deel van het strafdossier krijgen, om zich voor te bereiden op het spreekrecht. Ze mogen de inhoud met nabestaanden bespreken, maar de stukken niet laten lezen of meegeven. Dat moet het risico op uitlekken voorkomen, zei de rechtbank.

Als stukken nog tijdens het onderzoek in de openbaarheid komen, zou dat getuigen kunnen beïnvloeden en daarmee de bewijswaarde van hun verklaringen. “Dat is in het belang van geen enkele procespartij”, aldus de rechtbank.

Corona

In verband met het coronavirus mocht bij de zitting vandaag geen pers en geen publiek aanwezig zijn. In de zaal zat naast een deel van de rechtbank alleen een officier van justitie, een advocaat namens de nabestaanden en een persrechter. De rechtbank zendt het proces integraal uit via internet.

De rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 begon twee weken geleden onder grote internationale belangstelling. Er staan vier verdachten terecht: drie Russen en een Oekraïner. Zij waren volgens het Openbaar Ministerie hoofdrolspelers bij het neerzetten en weghalen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig werd neergeschoten. Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Nabestaanden Bryan en Lisa Clancy uit Australie arriveren bij de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, waar het internationale MH17-proces zal plaatsvinden. Ⓒ ANP

Rechtbank stelt beslissingen over MH17-proces maanden uit

Telegraaf 23.03.2020 De rechtbank beslist in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 pas over een paar maanden over veel van de verzoeken die door het Openbaar Ministerie zijn gedaan. De advocaten van verdachte Oleg Poelatov moeten eerst de kans krijgen om het omvangrijke dossier – van ten minste 36.000 pagina’s – te kunnen bestuderen. De raadslieden beschikken pas sinds kort over het dossier en moeten hun achterstand op het OM, dat al jaren onderzoek doet, zo goed mogelijk kunnen inlopen, vindt de rechtbank.

Dat liet de rechter maandag weten. Zijn uitspraak was via livestream te volgen. In verband met het coronavirus was pers en publiek niet welkom in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Alleen drie rechters, één griffier, de officier van justitie en een advocaat waren in de zaal. De rechters zaten op de voorgeschreven afstand van elkaar, de twee reserverechters bleven weg.

Monsterproces in juni voortgezet

Het monsterproces gaat vanaf 8 juni 2020 verder. Vanaf dan krijgt de verdediging van Poelatov kans om te reageren op de verzoeken van het OM. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Het OM heeft de rechtbank gevraagd de wrakstukken van het neergehaalde toestel van vlucht MH17 te gaan bekijken, tijdens een zogeheten schouw. Het vliegtuig is voor zover mogelijk gereconstrueerd in een hangar van de luchtmachtbasis Gilze-Rijen. De rechtbank wil eerst weten wat zo’n schouw toevoegt en hoe deze vorm moet krijgen.

Het advocatenteam van de nabestaanden heeft verzocht om een kopie van het strafdossier. Het OM heeft zich daar tot dusver tegen verzet, omdat het bang is dat het uitlekken van stukken het onderzoek kan doorkruisen. De rechtbank heeft bepaald dat de advocaten een beperkt aantal stukken moeten krijgen, die zij strikt binnen de muren van hun eigen kantoor moeten houden.

Vanaf juni bekijkt de rechtbank ook hoe het proces verdergaat. Voor de rechtszaak zijn diverse blokken van data gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De verwachting is dat de zaak langer dan dat zal duren.

Het proces is op 9 maart begonnen in het Justitieel Complex Schiphol. Van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïner – laat alleen Poelatov zich door advocaten vertegenwoordigen. De andere drie lieten niets horen.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

BEKIJK MEER VAN; misdaad Oleg Poelatov Saskia Belleman Den Haag Malaysia Airlines-vlucht 17 MH17-proces

Nabestaanden volgen MH17-proces noodgedwongen thuis: ‘We zijn al blij dat het doorgaat’

AD 23.03.2020 Het MH17 strafproces werd vanochtend 23.03.2020, vanwege de coronacrisis, voorgezet zonder publiek en pers. Nabestaanden moesten de zitting thuis via een livestream volgen.

Stipt om 10.00 uur neemt rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis – via de livestream – thuis bij Rob en Silene Fredriksz het woord. Hij begint met de constatering dat wederom geen van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïener – die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 zijn verschenen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de woonkamer van het Rotterdamse echtpaar zitten bijna evenveel mensen als in de nagenoeg lege rechtszaal op het televisiescherm. In het Justitieel Complex Schiphol zitten slechts drie rechters, één griffier, één officier van justitie en één advocaat.

Normaal zouden Rob en Silene de rechtszaak in het congrescentrum in Nieuwegein volgen, samen met andere nabestaanden. Dat deden ze ook op de eerste twee procesdagen (9 en 10 maart). Vanwege het coronavirus is dat afgeblazen en wordt de derde zitting in het proces zonder publiek en pers afgewerkt.

Hoewel alle rechtszaken tot zeker 6 april zijn stilgelegd, is het MH17-proces dusdanig urgent dat opschorten geen optie is. Dan maar in een lege zaal, waar ook de rechters en de griffier keurig gescheiden door een lege stoel op afstand van elkaar blijven. En dan maar thuis via de livestream kijken.

Begrijpelijk

,,Gezien de situatie is het begrijpelijk’’, zegt Silene. ,,We zijn allang blij dat deze zitting doorgaat. Natuurlijk is het prettiger om met met nabestaanden samen te zijn en dingen met elkaar te bespreken. In Nieuwegein is iemand van het OM aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.’’

Rob en Silene Fredriksz kijken thuis via de livestream naar het MH17 proces. © Frank de Roo

Ook al duurt de zitting kort en is de inhoud niet verrassend, de spanning is fysiek en mentaal voor aanvang van de zitting groot. Rob en Silene volgen het betoog van Steenhuis stil en geconcentreerd. De juridische taal is soms moeilijk te volgen, maar vriendin en advocaat Shiri Scheimann, die met hen meekijkt, geeft af en toe tekst en uitleg.

Naast het televisiescherm hangen zwart-wit foto’s van zoon Bryce Fredriksz en schoondochter Daisy Oehlers, twee van de 298 slachtoffers van vlucht MH17. Het is alsof ze meeluisteren naar de monoloog van Steenhuis.

Die legt uit dat de rechtbank de Nederlandse en Russische advocaten van verdachte Igor Poelatov meer tijd geeft om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende strafdossier. Op 8 juni, als het proces wordt hervat, krijgen ze de gelegenheid om te reageren op de verzoeken van het Openbaar Ministerie.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis op televisie. Naast het scherm foto’s van Bryce en Daisy. © Frank de Roo

Vliegtuigwrak

Tot die tijd neemt de rechtbank geen besluit over de onderzoekswensen van het OM, zoals het horen van meer getuigen en deskundigen over tapgesprekken en beeldmateriaal. Justitie wil daarnaast dat de rechters zelf in een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen het gereconstrueerde vliegtuigwrak gaan bekijken. De rechtbank wil eerst weten wat dat toevoegt.

Natuurlijk wil je alles lezen, maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat prima, aldus Silene Fredriksz .

Ook moet volgens de rechtbank meer duidelijkheid komen over Amerikaanse satellietbeelden waarop het afschieten van de Buk-raket te zien zou zijn, en gegevens over pinbetalingen van verdachten in de periode rond de ramp.

Wel geeft de rechtbank gehoor aan het verzoek van het advocatenteam van nabestaanden om inzage in het strafdossier. Het OM verzet zich daartegen, uit angst dat stukken uitlekken. De advocaten krijgen nu van een deel van de stukken een kopie. Die mogen ze alleen met hun cliënten bespreken maar niet aan hen verstrekken.

Silene: ,,Natuurlijk wil je het liefst alles lezen en weten,maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat ook prima. We willen niet dat de media elk detail in het dossier gaan uitdiepen.’’

Daisy en Bryce © Frank de Roo

Bijna vijftig nabestaanden hebben aangegeven gebruik te willen maken van het spreekrecht van slachtoffers. Ook Rob en Silene. ,,Omdat ik alles wat ik mag en kan, ook wil doen’’, zegt Silene. ,,Ik doe het voor de kinderen, zodat ik  namens hun kan spreken.’’

Ze zijn tevreden over hoe het proces tot nu toe verloopt. Huilend hoorden ze op de eerste zittingsdag de officier van justitie twintig minuten lang alle namen van de slachtoffers opnoemen. ,,Je denkt dat je niet meer kunt huilen, maar op zo’n moment vloeien de tranen weer’’, zegt Silene.

Advocaat van de duivel

Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel

,,Ik probeerde neutraal naar de advocaten van de verdachte te luisteren, maar dat lukte niet. Ik voelde boosheid. Ik wil ze niet horen zeggen dat ze ook meeleven met de nabestaanden. Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel.’’

De harde taal van het OM richting Rusland, dat de nabestaanden verantwoordelijk houden voor de ramp, stemt Rob tevreden: ,,Ik heb niet zozeer het gevoel dat hier vier verdachten terechtstaan, maar dat Rusland terechtstaat. Dat voelt goed.’’

Rob en Silene Fredriksz. © Frank de Roo

maart 24, 2020 Posted by | Bellingcat, BUK, JIT, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Wordt het Meer of wordt het Minder Thierry Baudet FvD ?? – de nasleep

Hier krijg ik nou echt een opgeblazen gevoel van !!!

VPRO versus Thierry Baudet FvD

Op woensdag 11.03.2020 is, in de rechtbank in Lelystad, het kort geding geweest van Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet tegen de VPRO. De verdediging van Baudet begon met de stelling dat er in tv-programma Buitenhof karaktermoord is gepleegd op Baudet, en dat hem woorden in de mond zijn gelegd. De VPRO noemde de zaak “een aanval op de onafhankelijke en kritische journalistiek”.

De partij stapte naar de rechter vanwege een uitspraak van Buitenhof-presentatrice Natalie Righton. In een gesprek met oud-FvD’er Henk Otten zei zij dat Baudet in de Tweede Kamer opzien had gebaard met de uitspraak dat “de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”.

Die uitspraken van Righton waren volgens Baudet “schandelijke leugens” en hij eist een rectificatie van het programma. Buitenhof weigert dat en noemde de woordkeuze van de presentatrice in een reactie “een juiste parafrasering van zowel de uitspraken van Thierry Baudet als de wijze waarop deze uitspraken werden opgevat door enkele Tweede Kamerleden en minister De Jonge”.

‘Homeopathische verdunning’

Baudet zei tijdens het Kamerdebat onder meer dat de EU doelbewust migranten naar Europa haalt met als doel “het verzwakken van Europese, traditionele identiteiten”. De verdediging van Baudet hekelt de parafrasering door Righton en spreekt van karaktermoord: “In de parafrase komen drie woorden voor die Baudet nooit heeft uitgesproken: blank, ras en vervangen”, zei advocaat Dirk Vermaat.

Volgens de verdediging van de VPRO is dat een “woordenspel”. De advocaat liet daarop geluidsfragmenten horen van eerdere uitspraken van Baudet, met de bedoeling zo aan te tonen dat zijn teksten passen in een lijn die Righton wel degelijk juist heeft geparafraseerd. “Hij herhaalt steeds zijn ideeën in iets andere bewoordingen”, vindt Jens van den Brink, die de VPRO bijstaat.

In de fragmenten zei Baudet onder meer dat Europa dominant blank moet blijven en dat hij geen etnische minderheid wil worden. Ook was te horen dat de FvD-leider zegt dat hij niet wil dat Europa “Afrikaniseert”. Hij spreekt ook van “homeopathische verdunning van ons volk met alle volken van de wereld”, wat volgens hem voortkomt uit “zelfhaat”.

 Jeroen de Jager @Geluidjager

Volgens VPRO is het heel simpel: Baudet zegt gewoon dat hij voor een dominant blank Europa is, bang is voor een mengelmoes van etniciteiten, en mevrouw Righton heeft dat gewoon prima geparafraseerd. Het is de taak van journalistiek om uitspraken van politici te verduidelijken.

Het verwijt van Forum dat de partij door de parafrase gezien kan worden als organisatie die er samenzweringstheorieën en racistische denkbeelden op nahoudt, is volgens de VPRO niet terecht. “Dat kunnen mensen wel denken, maar dat komt dan door Baudet zelf en niet door Buitenhof.”

AD 14.03.2020

Buitenhof heeft Baudet daar niet van beschuldigd. De VPRO is daarom ook niet van plan om te rectificeren en daarbij te verklaren dat Baudet geen racist is, wat de politicus wil. “De vrije pers moet vrij zijn, je kunt media niet laten verklaren dat Baudet geen racist is”, zei Van den Brink.

De rechtbank doet woensdag 25 maart 2020 om 14.00 uur uitspraak.

Zie ook: Wordt het Meer of wordt het Minder Thierry Baudet FvD ??

Zie ook: De ondergang van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie definitief ??? – de nasleep

Zie ook: De ondergang van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie definitief ???

Zie ook: De ondergang van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie ???

Zie ook: Forum voor Democratie versus Thierry Baudet

Advocaat VPRO: Baudet negeert strekking van zijn eigen woorden

NU 11.03.2020 De advocaat van de VPRO, Jens van den Brink, heeft woensdag in de rechtbank van Lelystad naar voren gebracht dat Thierry Baudet de strekking van zijn eigen woorden negeert. De FVD-voorman stelt dat een presentatrice van Buitenhof hem woorden in de mond heeft gelegd, met volgens zijn advocaat als doel karaktermoord te plegen op zijn cliënt.

De politicus stapte naar de rechter nadat de VPRO weigerde de gewraakte uitspraak van presentatrice Natalie Righton in het programma Buitenhof te rectificeren.

Righton legde op 23 februari een samenvatting van eerder gedane uitspraken van Baudet voor aan Henk Otten, medeoprichter en voormalig lid van het FVD. Volgens de presentatrice sprak de partijleider in een debat van “een vooropgezet plan” van de Europese Unie “om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse migranten”.

Advocaat Van den Brink laat namens de VPRO weten dat de woorden juist zijn geparafraseerd en dat Baudet “heel consequent” is in wat hij zegt. “Soms met andere woorden, maar zijn boodschap is helder. Dat maakt dit kort geding nogal bizar.”

Van den Brink liet ter ondersteuning een fragment van Baudet uit 2017 horen waarin hij spreekt over “homeopathische verdunning van het Nederlandse volk”.

Advocaat Baudet: ‘Er is keihard gelogen’

Volgens Baudet is de parafrase van Righton een “schandelijke leugen” en zou hij de woorden die de presentatrice hem in de mond legt nooit uitgesproken hebben.

Baudets advocaat Dirk Vermaat herhaalde woensdag dat er door de VPRO “keihard is gelogen” en dat “Baudet woorden in de mond zijn gelegd die een racistische connotatie hebben en dus schadelijk zijn voor hem”.

De VPRO had deze kwestie volgens Vermaat kunnen voorkomen als Righton duidelijk had gemaakt dat haar uitspraken een persoonlijke samenvatting vormden van de woorden van Baudet of wanneer zij van tevoren wederhoor had gepleegd.

“Hij wil met een rectificatie bereiken dat hij geen racist is en dat is in veel opzichten opmerkelijk”, merkt Van den Brink op. “Dit heeft Buitenhof ook nooit geïmpliceerd.”

Baudet: ‘Ik sta hier voor het beschermen van het democratische debat’

Baudet: ‘Veerdiensten met immigranten vanuit Afrika’

In het debat waar Righton in Buitenhof naar verwees, sprak Baudet over “het opzetten van veerdiensten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zullen zijn”.

Volgens Baudet is er sprake van een complot van voorstanders van de EU, met als doel Europese landen stuk te maken door steeds meer macht aan Brussel toe te kennen. “Van Napoleon tot Hitler tot wat je nu hebt in de EU: altijd maar die poging om die Europese landen onder centraal gezag te brengen”, zei hij in het debat.

De rechtbank doet woensdag 25 maart 2020 om 14.00 uur uitspraak.

Zie ook: Gooit Baudet met ‘Marokkanen’-tweet eigen glazen in?

Lees meer over: Thierry Baudet

Baudet en VPRO twisten in rechtszaal over uitzending Buitenhof

NOS 11.03.2020 In de rechtbank in Lelystad is het kort geding geweest van Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet tegen de VPRO. De verdediging van Baudet begon met de stelling dat er in tv-programma Buitenhof karaktermoord is gepleegd op Baudet, en dat hem woorden in de mond zijn gelegd. De VPRO noemde de zaak “een aanval op de onafhankelijke en kritische journalistiek”. De uitspraak volgt woensdag 25 maart, om 14.00 uur.

De partij stapte naar de rechter vanwege een uitspraak van Buitenhof-presentatrice Natalie Righton. In een gesprek met oud-FvD’er Henk Otten zei zij dat Baudet in de Tweede Kamer opzien had gebaard met de uitspraak dat “de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”.

Die uitspraken van Righton waren volgens Baudet “schandelijke leugens” en hij eist een rectificatie van het programma. Buitenhof weigert dat en noemde de woordkeuze van de presentatrice in een reactie “een juiste parafrasering van zowel de uitspraken van Thierry Baudet als de wijze waarop deze uitspraken werden opgevat door enkele Tweede Kamerleden en minister De Jonge”.

‘Homeopathische verdunning’

Baudet zei tijdens het Kamerdebat onder meer dat de EU doelbewust migranten naar Europa haalt met als doel “het verzwakken van Europese, traditionele identiteiten”. De verdediging van Baudet hekelt de parafrasering door Righton en spreekt van karaktermoord: “In de parafrase komen drie woorden voor die Baudet nooit heeft uitgesproken: blank, ras en vervangen”, zei advocaat Dirk Vermaat.

Volgens de verdediging van de VPRO is dat een “woordenspel”. De advocaat liet daarop geluidsfragmenten horen van eerdere uitspraken van Baudet, met de bedoeling zo aan te tonen dat zijn teksten passen in een lijn die Righton wel degelijk juist heeft geparafraseerd. “Hij herhaalt steeds zijn ideeën in iets andere bewoordingen”, vindt Jens van den Brink, die de VPRO bijstaat.

In de fragmenten zei Baudet onder meer dat Europa dominant blank moet blijven en dat hij geen etnische minderheid wil worden. Ook was te horen dat de FvD-leider zegt dat hij niet wil dat Europa “Afrikaniseert”. Hij spreekt ook van “homeopathische verdunning van ons volk met alle volken van de wereld”, wat volgens hem voortkomt uit “zelfhaat”.

 Jeroen de Jager @Geluidjager

Volgens VPRO is het heel simpel: Baudet zegt gewoon dat hij voor een dominant blank Europa is, bang is voor een mengelmoes van etniciteiten, en mevrouw Righton heeft dat gewoon prima geparafraseerd. Het is de taak van journalistiek om uitspraken van politici te verduidelijken.

Het verwijt van Forum dat de partij door de parafrase gezien kan worden als organisatie die er samenzweringstheorieën en racistische denkbeelden op nahoudt, is volgens de VPRO niet terecht. “Dat kunnen mensen wel denken, maar dat komt dan door Baudet zelf en niet door Buitenhof.”

Buitenhof heeft Baudet daar niet van beschuldigd. De VPRO is daarom ook niet van plan om te rectificeren en daarbij te verklaren dat Baudet geen racist is, wat de politicus wil. “De vrije pers moet vrij zijn, je kunt media niet laten verklaren dat Baudet geen racist is”, zei Van den Brink.

Bekijk ook;

’Karaktermoord op Thierry Baudet’

Telegraaf 11.03.2010 ,,Een keiharde leugen met als doel om karaktermoord te plegen op Thierry Baudet.” Dat is volgens advocaat Dirk Vermaat wat presentatrice Nathalie Righton van het programma Buitenhof heeft gedaan in de uitzending van drie weken geleden.

Haar parafrasering van de woorden van de Forum-voorman leidde tot een kort geding dat woensdag diende in een propvol zittingszaaltje van de rechtbank in Lelystad. De rechtspraak bleek duidelijk overvallen door de grote belangstelling.

Steen des aanstoots was de vraag die Righton stelde aan gast en voormalig FvD-coryfee Henk Otten. Tijdens een debat zou Baudet de Tweede Kamer hebben geschokt ,, door te zeggen dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”, zei Righton.

Thierry Baudet in de rechtbank voor het kort geding tegen de VPRO. De FvD-voorman eist rectificatie voor uitspraken die over hem zijn gedaan in het tv-programma Buitenhof. Ⓒ ANP

Dat Baudet tijdens het debat niet letterlijk de woorden blank, ras en vervangen in de mond nam, beweerde Righton niet, zegt Jens van den Brink, de advocaat van de VPRO. Zij parafraseerde zijn woorden, die precies in lijn zijn met wat Baudet talloze malen eerder heeft gezegd in steeds andere bewoordingen. Woorden die hij nooit heeft ingetrokken, aldus de advocaat. Ook niet tijdens het kort geding.

BEKIJK OOK:

Baudet: ’Ze hebben mij woorden in de mond gelegd’

Van den Brink onderbouwde zijn betoog met fragmenten van eerdere uitspraken waarin Baudet het heeft over ,,de homeopathische verdunning van het Nederlandse volk”, zijn verzet tegen ,,Afrikanisering van Europa”, en zijn voorkeur voor een ,,dominant blank Europa”.

BEKIJK OOK:

Baudet: ’Ze hebben mij woorden in de mond gelegd’

Buiten de rechtbank, voor de camera’s, zei Baudet dat die uitspraken waren van jaren terug, voordat hij de politiek in ging. Het waren ,,filosofische reflecties” die hij deed in een andere context. Volgens Van den Brink zijn de uitspraken recent gedaan.

De politicus probeert de onafhankelijke kritische journalistiek aan te pakken en in te perken door net als de Amerikaanse president Donald Trump beschuldigingen over fake-nieuws rond te strooien, vindt Van den Brink.

BEKIJK OOK:

‘Treintweet zet Baudet mogelijk buitenspel’

De raadsman wees er bovendien fijntjes op dat Baudet met twee maten meet. Als hij zelf wordt betrapt op fouten staat hij niet bepaald vooraan om te rectificeren. Hij wees op de beruchte ‘treintweet’ waarin Baudet schreef dat vriendinnen door Marokkanen in de trein waren lastiggevallen. Dat bleken later controleurs die om een plaatsbewijs vroegen. En ook citeerde Baudet verkeerd wat de Duitse CDU-politicus Wolfgang Schäuble in een interview met Die Zeit zei, maar zette hij dat nooit recht.

BEKIJK OOK:

Hiddema tegen Baudet: ’Jongen, hou eens op met dat getwitter’

Baudet eist dat de VPRO in een rectificatie schrijft dat hij ten onrechte is weggezet als racist. ,,Maar dat is in de uitzending helemaal niet beweerd”, aldus Vd Brink. Wat de politicus eigenlijk wil is de VPRO een mening opdringen, ,,terwijl vrije pers een van de belangrijkste steunpilaren is in een vrije samenleving, en Baudet zelf in debatten steeds het randje opzoekt.”

BEKIJK OOK:

‘Treintweet zet Baudet mogelijk buitenspel’

Volgens advocaat Dirk Vermaat was het geding niet nodig geweest als Righton had gezegd dat ze Baudets woorden samenvatte. ,,Dan was voor iedereen duidelijk geweest dat dat haar gedachten waren.”

Nu parafraseerde ze volgens hem verkeerd, en werd er een racistische connotatie aan gegeven. ,,Onrechtmatig, schokkend en diffamerend”, vond Vermaat, die vreest dat Forum nu zal worden gezien als een organisatie die er samenzweringstheorieën en racistische opvattingen op nahoudt.” Hij eiste een rectificatie om ,,dit gif, deze karaktermoord tegen te gaan in het belang van de democratie die ons allen lief moet zijn.” Ook verweet hij Van den Brink ,,een rookgordijn op te trekken” door met eerdere uitlatingen van Baudet te schermen. ,,Het ontbreekt er nog maar aan dat hier een uitspraak wordt herhaald die Baudet op de peuterspeelzaal tegen een vriendinnetje deed.”

Uitspraak 25 maart 2020.

BEKIJK OOK:

Baudet: ’Ze hebben mij woorden in de mond gelegd’

BEKIJK MEER VAN; politiek samenleving proces Thierry Baudet Lelystad VPRO

Advocaat Baudet: Buitenhof had als doel karaktermoord te plegen

AD 11.03.2020 Voor wat hijzelf ‘fake news’ van de NPO noemt, staat Thierry Baudet vandaag voor de rechter in Lelystad. Hij daagt het tv-programma Buitenhof omdat de presentatrice hem woorden in de mond zou hebben gelegd. Verslaggever Tobias den Hartog was bij de zaak en twitterde live mee. Zijn tweets zijn onderaan dit artikel terug te lezen.

Een woedende Baudet sprak voor de start van de zitting van ‘aperte onwaarheden’ en ‘schandelijke leugens’ die ‘moeten worden rechtgezet’. Het tv-programma Buitenhof parafraseerde de politicus onlangs, volgens hem verkeerd. Baudet zou de Tweede Kamer hebben geschokt ‘door te zeggen dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten’.

Lees ook;

Lees meer

In een debat zei de FvD-leider letterlijk dat de EU ‘een soort immigratiemachine is gebleken’. Die zou ‘veerdiensten opzetten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken, zodat er geen nationale staten meer zullen zijn’.

Baudets onvrede zit ogenschijnlijk in de woorden ‘ras’ en ‘vervangen’ waarvan Buitenhof repte, terwijl Baudet letterlijk sprak van het ‘verzwakken’ van de ‘nationale identiteit’. ‘Ras’ en ‘nationale identiteit’ zijn iets anders, net als ‘vervangen’ en ‘verzwakken’, zal Baudets advocaat Dirk Vermaat betogen. ‘Fake News’ noemde Baudet het gisteren in een filmpje op de website van zijn partij.

Advocaat Baudet: Karaktermoord

De advocaat van Baudet, Dirk Vermaat, krijgt 40 minuten spreektijd om zijn zaak te bepleiten. Hij begint vandaag met de mededeling dat de zitting niet plaats had hoeven vinden als Righton had gezegd: ‘En dan vat ik de woorden van Baudet samen’. Volgens Vermaat was dan ‘voor iedereen duidelijk geweest dat het haar gedachten waren’.

Vermaat vindt dat Righton, en daarmee Buitenhof een karaktermoord heeft gepleegd op Baudet. ,,Er is keihard gelogen. Met het kennelijke doel om karaktermoord te plegen. De advocaat stelt dat er drie woorden in de parafrase voorkomen die Baudet niet heeft gebruikt. ‘blank’, ‘ras’ en ‘vervangen’.

In het pleidooi meldt Vermaat dat er sprake is van ‘fake news’. En dat wordt niet beschermd door de vrijheid van meningsuiting. De advocaat vindt overigens wel dat de VPRO een ‘keurige omroep’ is omdat ze een code met journalistieke regels hanteren. Desondanks eist hij een rectificatie op de website, en in de uitzending. Daarnaast wil hij een dwangsom als Baudet in het gelijk wordt gesteld.

Vermaat eindigt zijn pleidooi onder meer met de stelling dat ‘politici vogelvrij worden verklaard als hen woorden in de mond kunnen worden gelegd.

Advocaat VPRO: Buitenhof kiest geen kant

Na Vermaat is het de beurt aan Jens van den Brink, de advocaat van de VPRO. Volgens Van den Brink heeft de VPRO nooit beweerd dat Baudet een racist is. ‘Buitenhof kiest geen kant’, aldus de omroep-advocaat. Van den Brink vindt dat Baudet de onafhankelijke journalistiek aantast.

Om de woorden van Baudet in een context te plaatsen laat de advocaat verschillende fragmenten horen met daarin uitspraken van Baudet, onder meer een waarin Baudet stelt dat Nederland ‘homeopatisch verdund is’ en waarin hij zegt dat hij graag wil leven in een land dat ‘dominant blank’ is. Volgens hem sluiten de citaten van Baudet aan bij de parafrasering van Buitenhof.’’

De advocaat van de VPRO vindt het kort geding ‘bizar’. ,,Je moet geen kort gedingen starten tegen media die je aan je woorden herinneren. Beetje flauw om dan te zeggen dat die exacte woorden niet goed vallen.” Van den Brink vervolgt: ,,Het is juist de taak van de journalistiek om te verduidelijken. En dat deed Buitenhof. 

Van den Brink zegt niet te geloven dat de Buitenhof-uitzending de partij van Baudet schaadt. ,,Het gaat goed met de partij.” Bovendien, zo zegt de advocaat, zei Baudet eerder dat mensen wel over de tekst van Buitenhof heen zouden kijken. ,,Wat klaagt hij dan?”

De rechter doet 25 maart 2020 schriftelijk uitspraak.

  https://twitter.com/TobiasdenHartog?ref_src=twsrc%5Etfw

https://images2.persgroep.net/rcs/kqBTuC6a3hKGJLWeQcbV69ykFcY/diocontent/168090724/_fitwidth/694/?

Thierry Baudet organiseerde eerder deze week juist een hoorzitting in de Tweede Kamer waar gesproken werd over de ‘te grote macht’ die rechters zich zouden toe-eigenen. Voor zijn zaak tegen Buitenhof stapt hij nu zelf naar de rechter. © ANP

Rechtszaak Baudet en televisieprogramma Buitenhof op 11 maart

NU 27.02.2020 Forum voor Democratie (FVD) heeft omroep VPRO, die het televisieprogramma Buitenhof uitzendt, officieel gedagvaard. De rechtszaak dient op woensdag 11 maart in de rechtbank van Lelystad om 10.00 uur, laat de rechtbank Midden-Nederland donderdag weten. Aanvankelijk stond vrijdag 6 maart op de agenda, maar de VPRO vroeg om een andere dag.

FVD-leider Thierry Baudet maakte zondag bekend een kort geding tegen het actualiteitenprogramma Buitenhof aan te spannen vanwege enkele uitspraken van presentatrice Natalie Righton over Baudet in de uitzending.

Righton sprak in de uitzending met oud-FVD’er Henk Otten en verwees naar Baudets omstreden uitspraken in een Kamerdebat van vorige week. Baudet had het volgens Righton over “een vooropgezet plan” van de EU “om het witte Europese ras te vervangen door Afrikaanse migranten”.

Baudet noemde dat via Twitter “schandelijke leugens” die hij “absoluut niet gezegd” heeft. Hem werden woorden in de mond gelegd, vond de FVD-leider.

Buitenhof liet in een reactie weten dat de woordkeuze van Righton “een juiste parafrasering” van zowel de uitspraken van Baudet als van enkele Kamerleden en vicepremier Hugo de Jonge was.

Schandelijke leugens bij #buitenhof. Ik heb de dingen die presentatrice @Natalie_Kabul mij in de mond legt ABSOLUUT NIET GEZEGD. Zie hieronder transcript Kamerdebat. #FVD is tegen elke vorm van racisme. We eisen ONMIDDELIJKE rectificatie binnen een uur. Anders kort geding.

Avatar

  Auteur

thierrybaudet

Baudet gelooft in complot van EU om landen stuk te maken

In het bewuste debat sprak Baudet over “het opzetten van veerdiensten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zullen zijn”.

Volgens Baudet is er sprake van een complot van voorstanders van de EU, met als doel Europese landen stuk te maken door steeds meer macht aan Brussel toe te kennen. “Van Napoleon tot Hitler tot wat je nu hebt in de EU: altijd maar die poging om die Europese landen onder centraal gezag te brengen”, aldus Baudet in het debat.

Al deze uitlatingen kwamen Baudet in de Tweede Kamer op flinke kritiek van CDA, D66 en PvdA te staan. PvdA-leider Lodewijk Asscher wees Baudet erop dat hij een “extreemrechtse of radicaal-rechtse theorie aan het verspreiden, aan het witwassen” was in de vergaderzaal van de Tweede Kamer.

Baudet weet volgens Asscher zelf ook dat zijn uitspraken niet kloppen. “Het zou hem passen als hij het niet in een soort feitelijkheid zou omkleden, maar als hij aangeeft: dit is een complottheorie waar ik, Thierry Baudet, in geloof en waar ik jullie bang voor wil maken”, aldus de PvdA-leider.

FVD niet voor het eerst in opspraak vanwege complottheorie

FVD kwam eerder in opspraak vanwege het verkondigen van dit soort theorieën. In 2018 bleek uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, uitgevoerd in opdracht van de Anne Frank Stichting, dat Baudet en ook de PVV de extreemrechtse omvolkingstheorie verspreiden.

Zo sprak Baudet eerder al over “de homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking met alle volkeren van de wereld”.

Baudet laat weten dat FVD tegen elke vorm van racisme is.

Lees meer over: Buitenhof  Thierry Baudet  Forum voor Democratie

Baudet en VPRO staan op 11 maart voor de rechter

Telegraaf 27.02.2020 Het kort geding dat Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet heeft aangespannen tegen de VPRO, dient op 11 maart voor de rechtbank in Lelystad. De zaak zou eerst volgende week voorkomen, maar is verplaatst.

Baudet eist rectificatie voor uitspraken die over hem zijn gedaan in het tv-programma Buitenhof. Presentatrice Natalie Righton, die haar debuut bij het programma maakte, vertelde dat Baudet zou hebben gezegd „dat hij denkt dat de Europese Unie een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten.”

BEKIJK OOK:

Forum zet door met stappen tegen tv-programma Buitenhof

Forum vindt dat het onacceptabel is dat Buitenhof „verzonnen citaten” toeschrijft aan Baudet en die woorden vervolgens goedpraat door ze een ’parafrase’ te noemen. De partij noemt het lasterlijk en volstrekt onjuist.

BEKIJK MEER VAN; politiek proces Thierry Baudet Natalie Righton Lelystad VPRO Buitenhof

Baudet en VPRO staan volgende week voor rechter

AD 27.02.2020 Het kort geding dat Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet heeft aangespannen tegen de VPRO, dient volgende week vrijdag voor de rechtbank in Lelystad.

Baudet eist rectificatie voor uitspraken die over hem zijn gedaan in het tv-programma Buitenhof. Presentatrice Natalie Righton, die haar debuut bij het programma maakte, vertelde dat Baudet zou hebben gezegd ‘dat hij denkt dat de Europese Unie een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten‘.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Forum vindt dat het onacceptabel is dat Buitenhof ‘verzonnen citaten‘ toeschrijft aan Baudet en die woorden vervolgens goedpraat door ze een ‘parafrase’ te noemen. De partij noemt het lasterlijk en volstrekt onjuist.

Baudet en VPRO staan volgende week voor rechter

MSN 27.02.2020 Het kort geding dat Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet heeft aangespannen tegen de VPRO, dient volgende week vrijdag voor de rechtbank in Lelystad.

Baudet eist rectificatie voor uitspraken die over hem zijn gedaan in het tv-programma Buitenhof. Presentatrice Natalie Righton, die haar debuut bij het programma maakte, vertelde dat Baudet zou hebben gezegd “dat hij denkt dat de Europese Unie een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”.

Forum vindt dat het onacceptabel is dat Buitenhof “verzonnen citaten” toeschrijft aan Baudet en die woorden vervolgens goedpraat door ze een ‘parafrase’ te noemen. De partij noemt het lasterlijk en volstrekt onjuist.

Forum zet juridische stappen tegen tv-programma Buitenhof door

NOS 24.02.2020 Forum voor Democratie zet de juridische procedure tegen het tv-programma Buitenhof door. Een woordvoerder van de partij laat weten dat er een dagvaarding is gestuurd naar de VPRO, de omroep die verantwoordelijk was voor de uitzending van afgelopen zondag.

Daarin zei presentatrice Nathalie Righton dat Forum-leider Thierry Baudet vorige week in de Tweede Kamer opzien baarde “door te zeggen dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”. Een onjuist citaat, reageerde Baudet, die direct rectificatie eiste.

Uit het stenografisch verslag van het debat blijkt dat de politicus zei dat de EU veerdiensten opzet “om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa, om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zullen zijn”.

Parafrasering

Buitenhof kwam daarop gisteravond met een verklaring, waarin werd gesteld dat de uitspraken van Righton een juiste parafrasering zijn van de uitspraken van de Forum-leider en dat rectificatie daarom niet aan de orde is.

Forum vindt het onacceptabel dat Buitenhof “verzonnen citaten toeschrijft aan Thierry Baudet en die woorden vervolgens goedpraat door ze een ‘parafrase’ te noemen. Dat is lasterlijk en volstrekt onjuist”, meldt de woordvoerder.

Vandaag is er overlegd met advocaten en dat heeft geresulteerd in een dagvaarding. Het is nog niet bekend wanneer een eventuele rechtszaak zal plaatsvinden.

Bekijk ook;

Als het om ‘ras’ en ‘identiteit’ gaat, kiest Baudet zijn woorden heel precies

AD 24.02.2020 Thierry Baudet zegt naar de rechter te gaan omdat het tv-programma Buitenhof  hem zondag als een racist zou hebben weggezet in de uitzending. De leider van Forum voor Democratie heeft volgens critici de schijn tegen, mede door zijn flirts met extreemrechtse theorieën.

Een woedende Baudet spreekt van ‘aperte onwaarheden’, van ‘schandelijke leugens’ die moeten worden rechtgezet. Het tv-programma Buitenhof parafraseerde de politicus zondag in de uitzending. Baudet zou de Tweede Kamer hebben geschokt ‘door te zeggen dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In het debat in de Tweede Kamer zei de FvD-leider vorige week letterlijk dat de EU ‘een soort immigratiemachine is gebleken’. Die zou ,,veerdiensten opzetten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken, zodat er geen nationale staten meer zullen zijn.’’

Ras

Baudets onvrede zit ogenschijnlijk in de woorden ‘ras’ en ‘vervangen’ waarvan Buitenhof repte, tegenover het ‘verzwakken’ van de ‘nationale identiteit’, waarvan Baudet letterlijk sprak. ‘Ras’ en ‘nationale identiteit’ zijn iets anders, zoals ook ‘vervangen’ en ‘verzwakken’ niet hetzelfde zijn, zal Baudet zeggen.  Hij zegt daarom een kort geding te starten. Opmerkelijk wel, want Baudet verweet de rechtspraak eerder zich te veel met de politiek te bemoeien.

Het is niet vreemd dat Baudet juist nu als door een wesp gestoken reageert. In de Duitse stad Hanau schoot een Duitser woensdag nog negen immigranten dood, gedreven door de complottheorie dat de Duitse autochtone burger vervangen zou worden door migranten.

Omvolking

Die zogenoemde theorie van ‘omvolking’ blijkt een rode draad bij terreur. Extreemrechtse terroristen als Anders Breivik, maar ook de schutter die in maart in Nieuw-Zeeland 51 moslims doodde, of de dader die in El Paso 20 mensen doodschoot, voornamelijk Hispanics, hingen deze school aan.

Stuk voor stuk lieten ze manifesten na, waarin ze schreven dat geweld het enige redmiddel is tegen de nieuwkomers.

De gedachten komen voort uit het zogenoemde Kalergi-plan. Dat ‘plan’ was vooral een theorie van de EU-minnende Oostenrijkse politicus Richard Coudenhove-Kalergi (1894-1972) die schreef dat de Europeaan ooit vermengd zou worden met Afrikanen en Arabieren en tot een ‘Euraziatisch-negroïde’ type. Hoewel Kalergi dat niet als schrikbeeld bedoelde, werd die theorie in extreemrechtse kringen omgekat tot een ‘complot’ van de ‘elite’ van de EU. De vermenging van rassen zou bewust gestuurd worden.

Een complot is een plan. Het doel is het verzwakken van de Europese, traditione­le identitei­ten, aldus Thierry Baudet, Forum voor Democratie.

Nota bene een adviseur van Baudet binnen Forum, Robert de Haze Winkelman, zei in 2017 dat die theorie destijds ‘wel erg dichtbij’ kwam. Hij nam die woorden terug, maar ook vorige week sprak Baudet van een ‘complot’ van de EU.

Rob Jetten (D66), Lodewijk Asscher (PvdA) en Pieter Omtzigt (CDA) vroegen hem bewijs voor dat ‘complot’ en die stelling aan te dragen. Maar Baudet persisteerde: ,,Kijk, er is een enorm complot rondom de term ‘complot’ opgetuigd. Maar men is dit gewoon van plan. Een complot is een plan. Het doel is het verzwakken van de Europese, traditionele identiteiten.”

De term omvolking gebruikte Baudet daarbij overigens niet. Dat deed hij nog nooit.

Verdunning

De verwijten aan Baudet steunen op zijn eerdere uitspraken over hoe Nederland ‘homeopathisch’ zou worden ‘verdund’ door migratie. Maar dat ging niet over hoe er gemengde gezinnen ontstaan, ‘dat wordt verkeerd begrepen’, stelde Baudet daarna. ,,Dat ging om allerlei culturen die hierheen komen die niet integreren, waardoor we onze waarden dreigen te verliezen.’’

Baudet geeft echter geregeld brandstof aan de verdenking dat het hem om vermenging van het Europese ras of kleur gaat. Zo lunchte hij in 2017 met de Amerikaanse white supremacist Jared Taylor, die een magazine uitgeeft waarin voor raszuiverheid wordt gepleit.

En toen Baudet in zijn overwinningsspeech het woord ‘boreaal’ gebruikte, werd dat gezien als het heimelijk aanspreken van extreemrechtse volgelingen. Die zouden in het woord boreaal niet ‘noordelijk’ horen, als een geografische aanduiding, maar ‘blank’. Zeker omdat de extreemrechtse Franse politicus Jean-Marie Le Pen, ooit veroordeeld voor racisme, de term ook vaak hanteerde.

Volgens Baudet interpreteren ‘journalisten en politici’ hem echter ‘bewust verkeerd’. Baudet haast zich altijd, ook nu weer, te zeggen dat zijn Forum voor Democratie voor ‘gelijke kansen voor iedereen is’. ,,Ongeacht afkomst of kleur. Dat maakt bij ons helemaal niets uit.’’ Een onderscheid in ras zal hij niet maken.

Toch speelde hij met de grens tussen die twee termen toen een partijgenoot een verband legde tussen ras en intelligentie. Baudet noemde dat een discussie die maar ‘onder wetenschappers gevoerd moest worden’, maar weigerde er afstand van te nemen.

Buitenhof weigert rectificatie na parafraseren uitspraak Baudet

NU 24.02.2020 Actualiteitenprogramma Buitenhof is niet van plan om een uitspraak van presentatrice Natalie Righton van afgelopen zondag te rectificeren. Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet dreigde met een kort geding, omdat hij vindt dat het programma zijn uitspraken over de Europese migratiepolitiek verkeerd heeft weergegeven.

Buitenhof stelt in een reactie dat de presentatrice de uitlatingen op een juiste wijze heeft geparafraseerd. “De woordkeuze bij die vraagstelling is een juiste parafrasering van de uitspraken van Thierry Baudet.”

In gesprek met Henk Otten, medeoprichter en voormalig lid van het FVD, verwees Righton naar Baudets uitspraken van vorige week in de Tweede Kamer. Daar sprak hij van “een vooropgezet plan” van de EU “om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse migranten”.

Volgens Baudet heeft hij die uitspraken niet gedaan en zijn hem woorden in de mond gelegd.

Witwassen van extreemrechtse omvolkingstheorie

In het debat in de Tweede Kamer zei Baudet dat de EU veerdiensten opzet “om immigranten uit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken, zodat er geen nationale staten meer zullen zijn”.

Dit kwam hem op kritiek te staan van onder meer CDA, D66 en PvdA. Lodewijk Asscher (PvdA) zei daarop dat Baudet in de Tweede Kamer een extreemrechtse complottheorie verspreidde. “Is de heer Baudet zich ervan bewust is dat hij een extreemrechtse of radicaal-rechtse theorie aan het verspreiden en aan het witwassen is in deze vergaderzaal?”

Dat FVD deze theorie verspreidt, is niet nieuw. In 2018 bleek uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, uitgevoerd in opdracht van de Anne Frank Stichting, al dat Baudet en ook de PVV de extreemrechtse omvolkingstheorie verspreiden. Baudet sprak eerder al over “de homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking met alle volkeren van de wereld”.

Baudet zei zondag “tegen elke vorm van racisme” te zijn. Nu Buitenhof rectificatie weigert, zegt de partij een kort geding aan te spannen.

Lees meer over: Politiek

Buitenhof weigert rectificatie: ‘Baudet juist geparafraseerd’

NOS 24.02.2020 Tv-programma Buitenhof ziet geen reden om een uitspraak van presentator Natalie Righton te rectificeren. Righton had Forum voor Democratie-leider Baudet vanmiddag in een vraag geparafraseerd. Volgens Baudet zijn hem daarbij woorden in de mond gelegd en hij eiste een rectificatie.

Buitenhof kwam afgelopen avond met een reactie daarop. Volgens het programma was Rightons woordkeuze een juiste parafrasering “van zowel de uitspraken van Thierry Baudet (die in het publieke debat ook in het licht werden geplaatst van eerdere uitspraken van hem over dit onderwerp) als de wijze waarop deze uitspraken werden opgevat door enkele Tweede Kamerleden en Minister De Jonge”.

Righton zei in de uitzending dat Baudet deze week in de Tweede Kamer opzien baarde “door te zeggen dat de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”.

Presentator Buitenhof: ‘Baudet stelt dat EU een plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen’

Baudet spreekt van “schandelijke leugens” en “aperte onwaarheden” die rechtgezet moeten worden. Hij benadrukt dat zijn partij tegen elke vorm van racisme is en “dat we nooit onderscheid maken op welke grond dan ook: huidskleur, religie, afkomst, dat doet er allemaal niet toe. Het gaat erom dat we dit Nederland beschermen en behouden, en dat we die immigratiestroom stoppen want het gaat gewoon niet met deze aantallen.”

De Forum-leider zei deze week in de Tweede Kamer dat de EU “een soort immigratiemachine is gebleken”. De Europese Unie zou veerdiensten opzetten “om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zullen zijn”.

Bekijk ook;

Forum voor Democratie naar de rechter om ‘aperte onwaarheden’ Buitenhof

NOS 23.02.2020 Forum voor Democratie stapt naar de rechter om rectificatie van Buitenhof te eisen. De partij zegt zich hiertoe genoodzaakt te zien omdat het tv-programma “ondanks herhaalde rectificatieverzoeken ieder commentaar weigert”.

De partij is gevallen over een uitspraak van de nieuwe presentator Natalie Righton. Die zei vandaag in het programma dat FvD-leider Thierry Baudet deze week in de Tweede Kamer opzien baarde met de uitspraak dat “de EU een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen door Afrikaanse immigranten”.

Ondertussen laat Buitenhof in een verklaring weten dat het de uitlatingen van Righton niet gaat rectificeren. Volgens Buitenhof was de woordkeuze een juiste parafrasering van zowel de uitspraken van Baudet als de wijze waarop deze uitspraken werden opgevat door enkele Tweede Kamerleden en Minister Hugo de Jonge.

‘Baudet stelt dat EU een plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen’

Baudet zegt dat hem woorden in de mond zijn gelegd die hij nooit heeft uitgesproken. Hij spreekt van “schandelijke leugens” en “aperte onwaarheden”, die rechtgezet moeten worden. Hij zei tijdens het debat dat de EU doelbewust immigranten naar Europa haalt “om de Europese traditionele identiteiten te verzwakken.”

Baudet botst met Asscher en Omtzigt over Europa en immigratie

Baudet noemt het verbijsterend “dat de NPO zo veel jaren na Fortuyn niet wil spreken over de reële immigratieproblemen. (…) Keer op keer worden we fascist en nazi genoemd. Het is zo laag. Voor mijn veiligheid heeft dat consequenties. Omdat elke keer mensen zoals wij vals worden beschuldigd”.

In de Tweede Kamer reageerde hij vorige week ook fel op aanvallen van onder anderen D66-fractieleider Jetten, die zei dat Baudet staat voor een dominant blank Europa.

Baudet noemde dat een “bizarre kenschetsing” van zijn standpunt en benadrukte dat zijn partij “staat voor de gelijke rechten van iedereen en de gelijke kansen voor iedereen”.

Baudet laat via een woordvoerder weten niet beschikbaar te zijn voor een verdere reactie. “Het transcript van de Tweede Kamer is glashelder en hij heeft daar niets aan toe te voegen.”

Buitenhof gaat uitlatingen over Baudet niet rectificeren

MSN 23.02.2020 Het tv-programma Buitenhof gaat uitlatingen van presentatrice Natalie Righton over voorman Thierry Baudet van Forum voor Democratie niet rectificeren. Dat heeft de VPRO die samen met enkele andere omroepen Buitenhof maakt, laten weten.

Volgens Baudet zijn in het programma “schandelijke leugens” verspreid over wat hij tijdens een debat in de Tweede Kamer heeft gezegd. De dingen die de presentatrice “mij in de mond legt”, heb ik “absoluut niet gezegd”, twitterde Baudet over de uitzending zondag. FVD spant daarom een kort geding aan tegen Buitenhof.

Buitenhof wijst er in een verklaring op dat Righton voormalig FVD-kopstuk Henk Otten een reactie wilde vragen over de ontstane ophef bij enkele Tweede Kamerleden naar aanleiding van enkele uitspraken van Baudet.

Volgens Buitenhof was de woordkeuze bij die vraagstelling een juiste parafrasering van zowel de uitspraken van Baudet (die in het publieke debat ook in het licht werden geplaatst van eerdere uitspraken van hem over dit onderwerp) als de wijze waarop deze uitspraken werden opgevat door enkele Tweede Kamerleden en Minister Hugo de Jonge.

Forum voor Democratie naar de rechter omdat Buitenhof niet rectificeert

Telegraaf 23.02.2020 Forum voor Democratie kondigt juridische stappen aan tegen televisieprogramma Buitenhof. Partijleider Thierry Baudet dreigde zondag al met een kort geding, maar gaf het programma eerst nog een uur de tijd om te reageren. Rond 21.30 uur bracht VPRO naar buiten dat Buitenhof niet overgaat tot rectificatie van de uitspraken van presentatrice Natalie Righton.

„In het programma Buitenhof zijn Thierry Baudet zondag woorden in de mond gelegd, die hij nooit heeft uitgesproken”, zegt een woordvoerder van de partij. „Ondanks herhaalde rectificatieverzoeken van Forum voor Democratie aan Buitenhof, weigert de redactie van het programma tot nu toe ieder commentaar. Daarom ziet FvD zich genoodzaakt om juridische stappen te ondernemen.”

Baudet haalde zondag woest uit naar de nieuwe presentatrice Natalie Righton. De politicus beschuldigde haar van ’schandelijke leugens’.

De presentatrice stelde in een vraag aan voormalig partijgenoot Henk Otten dat Baudet deze week tijdens een debat heeft gezegd ’dat de EU een voorop gezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen voor Afrikaanse immigranten’.

Tijdens dat debat kreeg Baudet het flink aan de stok met onder andere PvdA-leider Asscher. De sociaaldemocraat stelde dat de voorman van FvD zich schuldig maakte aan het verspreiden van een ’extreemrechtse omvolkingstheorie’.

Verklaring Buitenhof

Volgens Buitenhof was de woordkeuze bij die vraagstelling een juiste parafrasering van zowel de uitspraken van Baudet als van de wijze waarop deze uitspraken werden opgevat door enkele Tweede Kamerleden en minister Hugo de Jonge. „De Europese Unie is een staat in wording. Al dat geld gaat naar de wording van die staat.

Dus naar het regelen van buitenlandse politiek. Naar het opzetten van veerdiensten om immigranten uit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zullen zijn”, is een van de uitspraken die Buitenhof toeschrijft aan de FVD-leider. Als bron daarvoor noemt het tv-programma transcripties van het Kamerdebat.

Bekijk meer van; racisme politiek Thierry Baudet Natalie Righton Forum voor Democratie Buitenhof

Forum klaagt Buitenhof aan na uitlatingen over Baudet

MSN 23.02.2020 Forum voor Democratie stapt naar de rechter omdat het tv-programma Buitenhof uitlatingen over Forum-leider Thierry Baudet niet rectificeert. De partij ziet zich genoodzaakt juridische stappen te ondernemen, laat een woordvoerder weten.

De redactie van het programma weigert tot nu toe ieder commentaar, ondanks herhaaldelijke verzoeken om rectificatie, aldus de zegsman. “Wij kunnen en willen deze aperte onwaarheden niet onweersproken laten en gaan ervan uit dat Buitenhof deze fouten recht zal zetten.”

Volgens Baudet zijn in het programma “schandelijke leugens” verspreid over wat hij tijdens een debat in de Tweede Kamer heeft gezegd. De dingen die de presentatrice “mij in de mond legt”, heb ik “absoluut niet gezegd”, twitterde Baudet over de uitzending zondag.

Volgens Buitenhof-presentatrice Natalie Righton, die haar debuut bij het programma maakte, baarde Baudet vorige week in de Kamer nogal opzien. Hij zou hebben gezegd “dat hij denkt dat de Europese Unie een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen voor Afrikaanse immigranten”.

Forum-leider Baudet stapt naar rechter en eist rectificatie van tv-programma Buitenhof

AD 23.02.2020 Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet stapt naar de rechter om een rectificatie te eisen van het tv-programma Buitenhof. Volgens hem zijn in het programma ‘schandelijke leugens’ verspreid over wat hij tijdens een debat in de Tweede Kamer heeft gezegd. Buitenhof rectificeert niet.

De dingen die de presentatrice ‘mij in de mond legt’, heb ik ‘absoluut niet gezegd’, twittert Baudet over de uitzending eerder vandaag. Hij voegt daarbij een letterlijk verslag van zijn woorden in de Kamer. Forum is tegen elke vorm van racisme, aldus de Forum-voorman.

Volgens de kersverse Buitenhof-presentatrice Natalie Righton baarde Baudet vorige week in de Kamer nogal opzien. Hij zou hebben gezegd ‘dat hij denkt dat de Europese Unie een vooropgezet plan heeft om het blanke Europese ras te vervangen voor Afrikaanse immigranten’.

Stappen

De partij ziet zich nu genoodzaakt juridische stappen te ondernemen, laat een woordvoerder weten. De redactie van het programma weigert tot nu toe ieder commentaar, ondanks herhaaldelijke verzoeken om rectificatie, aldus de zegsman. ,,Wij kunnen en willen deze aperte onwaarheden niet onweersproken laten en gaan ervan uit dat Buitenhof deze fouten recht zal zetten.”

Opvallend is dat Baudet een deel van zijn bijdrage aan het debat naar voren haalt, maar een ander deel niet. Zo zei Baudet in de Tweede Kamer onder meer: ,,De Europese Unie is een staat in wording. Al dat geld gaat naar de wording van die Staat. Dus naar het regelen van buitenlandse politiek. Naar het opzetten van veerdiensten om immigranten vanuit Afrika over te zetten naar Europa om de nationale identiteit te verzwakken zodat er geen nationale staten meer zijn.’’

 Thierry Baudet @thierrybaudet

Schandelijke leugens bij <a href=”https://twitter.com/hashtag/buitenhof?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#buitenhof</a>. Ik heb de dingen die presentatrice <a href=”https://twitter.com/Natalie_Kabul?ref_src=twsrc%5Etfw”>@Natalie_Kabul</a> mij in de mond legt ABSOLUUT NIET GEZEGD. Zie hieronder transcript Kamerdebat. <a href=”https://twitter.com/hashtag/FVD?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#FVD</a> is tegen elke vorm van racisme. We eisen ONMIDDELIJKE rectificatie binnen een uur. Anders kort geding. <a href=”https://t.co/RJQZoeAHnD”>pic.twitter.com/RJQZoeAHnD</a>

Buitenhof laat in een reactie weten niet te zullen rectificeren. ‘De woordkeuze bij de vraagstelling is een juiste parafrasering van zowel de uitspraken van Thierry Baudet (die in het publieke debat ook in het licht werden geplaatst van eerdere uitspraken van hem over dit onderwerp) als de wijze waarop deze uitspraken werden opgevat door enkele Tweede Kamerleden en Minister de Jonge’.

Baudet botst hard met ‘premier’ Omtzigt over ‘complot van EU om lidstaten te verzwakken’

AD 19.02.2020 Thierry Baudet noemde CDA-Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt ooit de gedroomde premier, maar het tweetal botste gisteravond hard in een debat over Europa.

In opmaat naar de vorige Tweede Kamerverkiezingen was Pieter Omtzigt nog de man die Forum voor Democratie bij verkiezingswinst premier wilde maken. Want met Omtzigt als leider van een zakenkabinet met Forum en CDA ‘kunnen we een aantal noodzakelijke veranderingen realiseren’, liet Baudet optekenen. Die liefde lijkt te zijn bekoeld. Het tweetal stond in een debat over Europa lijnrecht tegenover elkaar

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

  Thierry Baudet @thierrybaudet

Het cultuurmarxisme, de oikofobe destructieagenda en de massa-immigratie: <a href=”https://t.co/Y9Sag2EuPH”>https://t.co/Y9Sag2EuPH</a>

Baudet haalde zich de woede van Kamerleden op de hals door te zeggen dat de EU een ‘openlijk’ plan of ‘complot’ hanteert om de ‘bevolkingen van Europa tot één amalgaam te maken’, ofwel tot een samengesmolten bevolking. Dat doet denken aan de als extreemrechts betitelde omvolkingstheorie, waarvan vaker wordt gezegd dat Baudet die aan zou hangen, na een tweet hierover.

Baudet zei gisteren dat Europa via migratie ‘vanuit Afrika’ zo ‘de nationale identiteit’ van lidstaten zou willen ‘verzwakken’. ,,Zodat er geen nationale staten meer zullen zijn.”

Pieter Omtzigt wilde daar niet van weten en vroeg naar bewijzen, bijvoorbeeld aan de hand van documenten van de Europese Unie. ,,De heer Baudet spreekt over een Europese samenzwering. Een samenzwering of complot is volgens Van Dale een geheim plan. Ik heb niet één voorbeeld gehad. Dat zegt mij voldoende. Het is onzin.”

De Forum-leider noemde de Duitse politicus Wolfgang Schäuble die in een Duitse krant zei dat immigratie goed voor ons is: ‘Als wij ons niet vermengen als Europeanen, vallen we ten prooi aan inteelt.’ Baudet: ,,Dat heeft hij letterlijk gezegd. Dat is een citaat.”

Pieter Omtzigt (CDA) tijdens een debat in de Tweede Kamer © ANP

Maar Omtzigt vond daarin niet het bewijs dat de EU aanstuurt op het ‘verzwakken’ van ‘nationale identiteiten’. Omtzigt: ,,Want de heer Schäuble is géén leidend figuur in de Europese Commissie, de Europese Raad of waar dan ook.”

Verzwakken

Baudet hield voet bij stuk: ,,Ik ben ervan overtuigd dat het idee om de natiestaten te verzwakken door massale migratie, door open grenzen (…) een vast onderdeel is van de Europese ideologie. De Europese ideologie, van de EU dus.’’

Die stelling kwam de Forum-leider ook op kritiek te staan van PvdA-leider Lodewijk Asscher die vond dat Baudet een ‘extreemrechtse theorie’ aan het verspreiden en aan het ‘witwassen’ was. D66’er Rob Jetten sprak van een ‘hele enge ideologie’. ,,Omdat de heer Baudet staat voor een dominant blank Europa.”

Die beschuldigingen vond Baudet absurd. ,,Wij staan voor de gelijke rechten van iedereen, ongeacht afkomst, kleur, religie of wat dan ook.”

De clash met CDA’er Omtzigt is toch meer brisant. Zijn partij onderhandelt momenteel in Noord-Brabant met Forum voor Democratie om tot een provinciebestuur te komen. Dat zagen veel CDA-prominenten niet zitten, bleek de afgelopen weken. Zij tekenden protest aan, juist vanwege de relletjes die Baudet ontketende, bijvoorbeeld over zijn ‘Marokkanen-tweet’ over een vermeend incident met vriendinnen in de trein. Ook in Zuid-Holland zouden besprekingen voor een provinciebestuur spaak zijn gelopen door het ‘fout rechtse’ getwitter van Baudet, zeiden ingewijden nadien.

  ForumvoorDemocratie @fvdemocratie

Voortdurend roepen de gevestigde partijen ‘racist’, want ze hebben geen weerwoord op Thierry Baudet en <a href=”https://twitter.com/hashtag/FVD?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#FVD</a>. In debat met D66-leider Rob Jetten slaat Thierry terug. Het is bovendien Jetten die er steeds etniciteit bijsleept! <a href=”https://t.co/O4uuULwbMI”>https://t.co/O4uuULwbMI</a> <a href=”https://t.co/hWXKDXfw7V”>pic.twitter.com/hWXKDXfw7V</a>

maart 13, 2020 Posted by | aangifte, groepsbelediging, marokkanen, Natalie Righton, polarisatie., racisme, rechtzaak, Theo Hiddema, vpro | , , , , , , , , | 1 reactie

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces

Start MH17-proces

Op 9 maart 2020 begon het strafproces tegen 4 verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. De start van het proces is een belangrijke mijlpaal die waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden weer een stap dichterbij brengt.

Maandag leest de officier van justitie Dedy Woei-a-Tsoi de aanklacht voor !!

Na jarenlange voorbereiding begint dan eindelijk de rechtszaak tegen de 4 verdachten in het MH17-proces. Een dag waar lang naar uit is gekeken door vooral de nabestaanden van de vliegramp. Om 10 uur in de ochtend start het MH17-proces. De zaak zal gevolgd worden door honderden journalisten van over de hele wereld.

AD 09.03.2020

Ook via internet zijn de zittingen te volgen, onder meer op de speciale MH17-site van het Openbaar Ministerie.

Wie we vrijwel zeker niet zullen zien in de rechtszaal, zijn de verdachten. Het gaat om drie Russen en iemand uit Oekraïne:

► rebellenleider Igor Girkin

► zijn rechterhand Sergej Doebinski

► diens assistent Oleg Poelatov

► garnizoenscommandant Leonid Ghartsjenko

Dit zijn de moordverdachten van de MH17-ramp;

Bekijk deze video op RTL XL

Op een rij: de vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij de aanslag op vlucht MH17. Het OM legt hun moord op de 298 inzittenden ten laste.

Nederland heeft ook namens de andere landen in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië en Oekraïne – de VN-Veiligheidsraad geïnformeerd over de start van het proces.

AD 07.03.2020

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in juni vorig jaar het besluit genomen de 4 personen te vervolgen, met unanieme steun van de opsporingsautoriteiten van de andere landen in het JIT.

Het strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van andere personen gaat nog steeds door. Daarom roept Nederland in lijn met de VNVR resolutie 2166 alle landen, inclusief de Russische Federatie, op om volledig mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek van het JIT.

Het strafrechtelijk proces is en blijft een zaak van lange adem en veel geduld. Het kabinet heeft veel respect voor de manier waarop de nabestaanden daar mee omgaan. Stap voor stap komen we dichterbij het achterhalen van de waarheid, bij het opsporen en vervolgen van de verantwoordelijken voor het neerhalen van vlucht MH17.

Dat blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. De dood van 298 onschuldige mensen van 17 verschillende nationaliteiten kan en mag niet onbestraft blijven. Daar blijven we keihard aan werken, samen met de landen van het JIT, en met brede steun van de internationale gemeenschap.

AD 03.03.2020

298 mensen werden gedood, onder wie 196 Nederlanders, toen vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten. Dat gebeurde boven rebellengebied in Oekraïne, op 17 juli 2014.

Vanaf maandag 09.03.2020 staan vier verdachten terecht in het eerste strafproces na de ramp met MH17. Dat gebeurt in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Kijk nu hoe het er daar uitziet.

Zes vragen over het MH17-proces;

Wat is de aanklacht?

De (vooralsnog) vier verdachten worden officieel vervolgd voor ‘het doen verongelukken’ van de MH17 ‘met de dood van alle inzittenden tot gevolg’, danwel ‘moord’ op de inzittenden. Welk van de twee aanklachten het Openbaar Ministerie zal kiezen, hangt ervan af of aangetoond kan worden dat er met voorbedachte raden is gehandeld. Dat wil zeggen dat er een moment van kalm beraad was voordat de raket werd gelanceerd.

AD 10.03.2020

Hoe gaat het proces eruit zien?

Het enige wat zeker is: de eerste zitting begint maandag om 10.00 uur. ,,De eerste zittingsdagen zullen vooral inventariserend van karakter zijn’’, stelt de rechtbank. Het Openbaar Ministerie zal vertellen hoe ver het onderzoek is en wat er nog moet gebeuren. Andere partijen (de verdachten of hun advocaten) kunnen onderzoeksvragen neerleggen.

AD 11.03.2020

Telegraaf 11.03.2020

AD 11.03.2020

Wanneer de inhoudelijke behandeling van start gaat, is nog niet te zeggen. De rechtbank heeft een reeks data gereserveerd: de hele komende week, daarna nog een week verderop in maart en dan nog in juni, september, oktober, november en in februari en maart 2021. Er wordt 54 miljoen euro uitgetrokken voor het proces. Het gaat dan om kosten voor getuigenbescherming, de inzet van de rechtbank en kosten die het Openbaar Ministerie maakt voor het onderzoek. Ook de andere landen die slachtoffers te betreuren hadden, springen bij in de kosten.

Waarom wordt het proces in Nederland gehouden?

Ons land was in eerste instantie voorstander van berechting door een speciaal VN-tribunaal, maar dat werd door Rusland geblokkeerd. Een speciaal tribunaal van de vijf betrokken landen werd te ingewikkeld omdat de rechtssystemen van bijvoorbeeld Nederland, Maleisië en Oekraïne veel verschillen. Daarop besloten de betrokken landen te kiezen voor berechting in Nederland. De Nederlandse wet werd daarvoor (een beetje) aangepast zodat delen van het proces in het Engels gevoerd kunnen worden.

Telegraaf 09.03.2020

Waarom komen de verdachten niet?

Er zijn vier verdachten: drie Russen en een Oekraïner. Igor Girkin, in 2014 de hoogste in rang van de vier verdachten, heeft tegen deze krant gezegd geen schuld te hebben aan het neerhalen van MH17 en niet naar de rechtbank te zullen komen. Ook verdachte Sergej Doebinsk heeft dat laten weten. De andere twee verdachten, Oleg Poelatov en Leonid Kharchenko, hebben überhaupt niet gereageerd.

De vier oppakken en dwingen is geen optie, want Rusland levert geen onderdanen uit. Rusland bestempelt het onderzoek sowieso als oneerlijk en partijdig. Voor zover bekend zal er namens één verdachte, Poelatov, een advocaat aanwezig zijn.

Wat is de waarde van het proces?

Openbare waarheidsvinding. Wat is er nu precies gebeurd op 17 juli 2014 en de dagen ervoor? Wie was er verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17? Een dergelijk drama verdient een openbare afwikkeling voor het oog van de wereld. Het geeft ook de nabestaanden (een beetje) genoegdoening. En wie weet veranderen de geopolitieke verhoudingen nog wel eens zodanig, dat er toch nog mensen achter de tralies verdwijnen.

Wat zijn de bewijzen?

Het Joint Investigation Team, geleid door het Nederlandse OM, heeft al wat uit het onderzoek prijsgegeven. Zo zeggen ze overtuigend bewijs te hebben dat MH17 is neergehaald door een Buk-raket die toebehoorde aan de Russische 53ste luchtafweerbrigade uit Koersk. De raket is, volgens het JIT, afgeschoten vanuit een weiland in Oost-Oekraïne dat op die dag onder controle van pro-Russische rebellen stond. De aanklacht tegen de vier verdachten is moord en doodslag omdat ze opzettelijk een vliegtuig in gevaar hebben gebracht.

Welke rol spelen de nabestaanden?

De nabestaanden van de passagiers van MH17 hebben spreekrecht. Tot nu toe hebben zo’n vijftig mensen aangegeven daar gebruik van te willen maken. Het is nog niet duidelijk wanneer zij aan het woord komen tijdens de inhoudelijke behandeling, maar dat is pas veel later in het proces.

AD 11.03.2020

Zaak onderbroken tot 23 maart 2020

De rechtbank gaat zich beraden over de wensen van de verdediging, het Openbaar Ministerie en de advocaten van de nabestaanden. Op maandag 23 maart 2020 gaat de zaak weer verder en laat de rechtbank zich uit over de verzoeken.

Telegraaf 18.03.2020

Corona-virus

Wel is het nog onduidelijk of de komende zittingen in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 doorgaan. Dit in verband met het coronavirus, meldt de rechtbank Den Haag vrijdag. Uiterlijk woensdag 18 maart 2020 besluit de rechtbank of het proces als gepland op 23 maart 2020 verder gaat.

Het MH17-proces over het neerhalen van vlucht MH17 gaat maandag toch door. Nabestaanden, pers en belangstellenden zijn echter niet welkom bij deze zitting, in verband met het coronavirus.

Van de drie officieren van justitie zal er maar één in de zittingszaal zijn, ook worden minder advocaten verwacht. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten.

AD 18.03.2020

De rechtbank laat maandag 23 maart 2020 tevens weten wat de beslissingen zijn op de onderzoekswensen die door het Openbaar Ministerie en de advocaten zijn gedaan. Dat is via livestream te volgen.

De eerst volgende zitting na 23 maart 2020 staat pas voor 8 juni 2020 op de agenda. Vermoedelijk duurt het proces tot in 2021.

OM: strafdossier (nog) niet naar nabestaanden

De advocaten van de nabestaanden hadden verzocht om het strafdossier. Volgens de raadslieden is dat nodig om het spreekrecht goed te kunnen uitoefenen en voor het effectief indienen van schadeclaims.

Het Openbaar Ministerie wil de feiten eerst op zitting bespreken, voordat dossierstukken aan de nabestaanden worden verstrekt. “Dit zorgt ervoor dat stukken niet eerder op straat kunnen komen te liggen. Anderzijds stelt het nabestaanden wat ons betreft beter in staat om te beslissen over welke stukken zij willen beschikken voor het uitoefenen van hun spreekrecht.”

Was er nieuws te horen?

Het MH17-proces startte onder grote internationale belangstelling, maar hield na twee dagen abrupt weer op. Wat hebben we van de eerste twee procesdagen geleerd?

Vijf vragen en antwoorden.

De eerste dagen van het MH17-proces hadden een ‘inventariserend karakter’ waarin de inhoud van het strafdossier niet op tafel kwam. Toch liet het Openbaar Ministerie zien waarom het zelfverzekerd is over het bewijsmateriaal. Het beschikt niet alleen over satelliet- en radarbeelden van de ramp, beeldbewijs van het vervoer van de Bukraket en afgeluisterde telefoongesprekken van pro-Russische separatisten, maar ook over verklaringen van tientallen getuigen.

Een belangrijke ooggetuige is ‘M58’, die anoniem blijft omdat hij represailles uit Rusland vreest. Hij stond vlakbij de lanceerlocatie van de Bukraket en claimt dat daar Russische militairen en agenten van de Russische geheime dienst FSB aanwezig waren. Vanwege zijn belastende verklaringen valt M58 in de zwaarste beschermingscategorie. Behalve M58 zijn er tientallen andere anonieme getuigen die vrezen voor hun leven.

Van de verdachten (de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko) verscheen er niet één op de zitting. Een opsteker voor het Openbaar Ministerie was dat de rechtbank vond dat het OM genoeg pogingen had gedaan de vier te bereiken. Zij mogen bij verstek worden veroordeeld, waardoor het proces verder kan.

Het OM haalde fel uit tegen de ‘cynische desinformatiecampagne’ die Rusland voert en legde in weinig diplomatieke termen uit waarom Rusland zelf niet te vertrouwen is. ,,Wij hebben ons afgevraagd (…) hoe serieus wij de Russische beschuldigingen nog kunnen nemen na alle aantoonbare onwaarheden die de Russische autoriteiten hebben verkondigd.” Bellingcatonderzoeker Christo Grozev zei over die uitspraak: ,,Alleen Nederlanders kunnen het zo lomp zeggen.”

Hoe reageren nabestaanden?

Opgelucht. Met de start van het proces nam de spanning toe. Nabestaande Silene Fredriksz was blij ‘dat de kop eraf is’. Vooral het oplezen van de 298 namen van slachtoffers maakte veel emoties los. Zowel in de rechtszaal als in een congrescentrum in Nieuwegein, waar nabestaanden samenkwamen om het proces te volgen, vielen tranen.

Opluchting was er ook omdat het Openbaar Ministerie stelling durft te nemen tegen Rusland. Sommige nabestaanden twijfelden of het OM vanwege geopolitieke belangen wel durfde door te pakken. Dat vertrouwen is nu gegroeid. ,,Opzienbarend”, zei Piet Ploeg, die door de MH17-ramp drie familieleden verloor. ,,Ik heb grote bewondering dat het OM zo’n duidelijk standpunt inneemt ten opzichte van de Russische staat.”

Hoe kijkt het buitenland naar het proces?

Afgezien van Rusland, waar journaals het proces politiek en vooringenomen noemen, benadrukken buitenlandse media vooral de genoemde Russische desinformatiecampagne. ABC News citeert hoofdinspecteur David Nelson uit Australië, die vindt dat de Russische propaganda vooral de nabestaanden schoffeert. ,,Dat helpt de nabestaanden niet. Ik denk niet dat dit ze helpt bij hun rouwverwerking en kennis van de feiten.”

Hoe zit dat met de verdediging van de verdachte?

Verdachte Oleg Poelatov, dus niet aanwezig op het proces, is de enige die zich laat bijstaan door advocaten. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine Doesschate van het Haagse advocatenkantoor Sjöcrona. Zij werken samen met de Russische advocate Elena Koetina, die niet als zodanig het woord mag voeren in een Nederlandse rechtbank. De drie hebben het strafdossier kortgeleden in handen gekregen en vragen extra tijd om de 36.000 pagina’s door te nemen. Poelatovs verdediging wordt gefinancierd door een stichting in Moskou. Wie die stichting financiert, zegt Van Eijck nog niet te weten.

Hoe gaat het proces verder?

Maandag 23 maart reageert de rechtbank op verschillende verzoeken van het Openbaar Ministerie, de verdediging van Poelatov en de nabestaanden. Het Openbaar Ministerie heeft onder meer gevraagd om een schouw van het gereconstrueerde MH17-wrak in Gilze-Rijen en het opnieuw horen van meerdere getuigen. De nabestaanden willen het strafdossier tot hun beschikking krijgen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op de inhoudelijke behandeling. Met alle verzoeken die nog kunnen worden ingediend, wordt die niet voor de zomer verwacht.

Terugblik

Plan veiligstellen rampgebied MH17 Oekraïne

Defensie had een plan voorbereid om de Luchtmobiele Brigade met ondersteunend personeel naar het crashgebied van vlucht MH17 in Oekraïne te sturen, bevestigt de Landmacht aan NU.nl na berichtgeving van De Telegraaf. De militairen hadden het crashgebied, dat werd beheerst door rebellen, veilig moeten stellen.

Enkele dagen nadat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten en terecht was gekomen in rebellengebied in Oost-Oekraïne kreeg de landmacht de opdracht een operatie te plannen. ,,De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Wijnen uit in het dagblad.

AD 03.03.2020

Bataljonscommandant Cas Schreurs brieft op donderdag 24 juli 2014 zijn militairen over de aanstaande missie. ,,Ik had er vertrouwen in”, zegt hij. ,,Iedereen was goed getraind; ik had supersoldaten.” Een deel van de eenheid was toen nog in Portugal voor een oefening.

Zij werden versneld teruggehaald naar Nederland. Op dat moment besloot Den Haag de missie af te blazen, nadat stoffelijke resten door de rebellen waren overgedragen aan de Oekraïense regering.

Aldus

Het Nederlandse leger stond in de startblokken om te worden ingezet in Oekraïne voor de repatriëring van MH17-slachtoffers. Duizend militairen, bewapend en wel, waren klaar om in transportvliegtuigen te stappen en richting rampgebied te gaan. Op het allerlaatste moment werd de operatie afgeblazen. Voor het eerst geeft defensie openheid van zaken.

De krijgsmacht komt vrijwel meteen in beeld wanneer donderdag 17 juli 2014 het nieuws uit het rampgebied in Nederland begint door te dringen. Op de eerste beelden uit Oost-Oekraïne is te zien hoe pro-Russische rebellen, die het gebied beheersen waar Malaysia Airlines vlucht MH17 is neergekomen, sollen met stoffelijke overschotten, kostbaarheden achteroverdrukken en voor het onderzoek naar de oorzaak van het drama essentiële sporen uitwissen. Premier Rutte veroordeelt het de volgende dag in scherpe bewoordingen. „Het is ronduit walgelijk”, aldus de eerste minister.

Zomerhitte

Publiek oogt Rutte machteloos, want die zaterdag en zondag komt er geen verbetering in de situatie. De opstandelingen hebben de stoffelijke resten uit de brandende zomerhitte gehaald en in koelwagons opgeslagen. Ze zetten de stoffelijke overschotten nu alleen in als onderhandelingsmiddel.

Terwijl de rebellen die streven naar de zelfstandige volksrepubliek Donetsk en de Oekraïense regering touwtrekken over de inhoud van de koeltrein, groeit in Nederland de maatschappelijke druk om militairen te sturen die een einde aan deze vreselijk pijnlijke situatie kunnen maken. Er komt zelfs een hashtag op sociale media: #bringthemhome. Vanuit het ministerie van Defensie blijft het stil.

Achter de schermen wordt in het geheim koortsachtig gewerkt aan een militaire interventie. Op het hoofdkwartier van de landmacht zit vanaf zondag 20 juli een staf bij elkaar om een operatie te plannen. De landmacht heeft van Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp het verzoek gekregen met opties te komen.

„De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Commandant Landstrijdkrachten Martin Wijnen uit.

Slippers

Zijn voorganger Mart de Kruif gaat die zondag naar de Oranjekazerne in Schaarsbergen om met de leiding van 11 Luchtmobiele Brigade te overleggen. Deze eenheid moet de klus klaren omdat ze is opgericht om binnen korte tijd waar ook ter wereld te opereren. De Kruif komt binnenlopen op slippers. De lichtheid van de stralende zomerdag en de zware taak waar zijn mensen voor staan, vormen een groot contrast.

Het plan dat De Kruif ontvouwt, gaat uit van duizend Nederlandse militairen die lichtbewapend en met alleen wat in hun rugzak past het gebied in zullen gaan. De militairen zullen posities innemen en die zelfstandig een paar dagen vasthouden rond het 35 vierkante kilometer grote gebied waar delen van de Malaysia Airlines Boeing 777 en de passagiers neer zijn gekomen.

De militairen moeten hulpverleners en forensisch onderzoekers in staat stellen hun werk te doen. Ze krijgen steun van evenzoveel Australische collega’s. Australië verliest bij de MH17-ramp 27 staatsburgers.

Improvisatie

Het is volgens Martin Wijnen een plan met een duidelijk einddoel, maar om dat te bereiken is veel improvisatie nodig. Hoe gaat het bataljon op de rampplek komen? Er is nog geen idee. De commandant zal ter plekke trucks of bussen moeten regelen. De grootste onzekerheid waarmee hij te maken krijgt, is de extreem onstabiele situatie in het rampgebied.

Dat is in handen van separatisten. Hoe voorkom je dat Nederlandse militairen met hen in gevecht raken? Militair kunnen onze goed getrainde landgenoten en Australiërs hen aan. Maar zo’n confrontatie kan tot escalatie leiden. Niet wat je wil met een grote, zwaarbewapende Russische troepenmacht vlakbij aan de andere kant van de grens.

De Luchtmobiele Brigade begint zondag 20 juli met alles te verzamelen wat nodig is voor zo’n missie. Dat gaat van groot tot klein. Zo stuurt de staf iemand richting een boekwinkel om aan kaarten van het operatiegebied te komen. De nieuwste Lonely Planet blijkt de beste te bevatten.

Hoewel de ramp midden in de vakantietijd gebeurt, is voldoende personeel krijgen geen probleem. Vanuit alle hoeken van de wereld melden zich militairen. Zelfs vanuit de Zuid-Amerikaanse jungle komt een telefoontje. „Tegen hem werd gezegd dat hij daar wel mocht blijven”, vertelt Wijnen. „Anderen boekten al voor ze het verzoek hadden gekregen zich te melden tickets vanuit IJsland en Thailand.

Op nogal wat campings draaiden mensen de pootjes van de caravan weer in en reden terug naar huis. Als ze uitlegden dat papa vanwege MH17 aan het werk moest, snapte hun gezin het altijd wel.”

In Nederland regelen ondersteunende eenheden met grote haast munitie, water en rantsoenen. De bijbehorende procedures blijken ineens razendsnel te kunnen worden doorlopen. Binnen 48 uur is de eenheid klaar voor vertrek. Op woensdagavond 23 juli wordt de stand-by status officieel. De dag erop brieft bataljonscommandant Cas Schreurs zijn mensen.

De overste kan een speld horen vallen als hij zijn verhaal begint. Het is nog niet zo lang na Uruzgan. Een missie waaraan 11 Luchtmobiel veel militairen leverde. Afghanistan-veteranen ondergaan het moment geroutineerd. Bij nieuwkomers is de spanning zichtbaarder.

„Maar we wilden het allemaal vooral gaan doen omdat de omvang van deze ramp grote indruk had gemaakt op iedere militair”, vertelt de officier. „Ik had er vertrouwen in. Iedereen was goed getraind; ik had supersoldaten.”

Terwijl Schreurs zijn verhaal doet, is zijn club nog niet compleet. Een deel van de eenheid zit in Portugal voor een oefening. Defensie besluit de militairen versneld terug te halen zodat ze direct door kunnen naar Oekraïne. Terwijl ze in de lucht hangen, valt in Den Haag het besluit de missie af te blazen. Er zit beweging in de zaak.

Koeltrein

De rebellen hebben maandag na een weekend lang ruzie maken met de Oekraïense regering de koeltrein met stoffelijke resten laten vertrekken vanuit het plaatsje Torez. Hij komt dinsdag 22 juli aan in regeringsgebied, in Charkov.

Een dag later kunnen de eerste vliegtuigen met gekiste menselijke restanten per Hercules van de Koninklijke Luchtmacht richting Nederland. In Oost-Oekraïne resteert het forensisch onderzoek. Dat kan met minder massieve bewaking, oordeelt het kabinet. Het besluit veertig onbewapende marechaussees te sturen.

Partjes informatie over de Oekraïne-missie die er nooit kwam, lekten in de loop van de tijd uit. Bij defensie sprak niemand er publiekelijk over. Volgens landmachtbaas Martin Wijnen is dat omdat de periode iets dubbels had en houdt. ,,We zijn trots op wat onze mensen hebben neergezet”, zegt de generaal. „Tegelijkertijd past borstklopperij niet tegen de achtergrond van al het leed.”

Op de pagina /mh17 vind je al het nieuws en achtergrond over het MH17-proces.

Meer: MH-17 0mroepWest

Meer: MH17-vliegramp OM

Al onze verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in ons dossier

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog. NU

MH17-proces NOS

meer: MH17-proces 

MH17-proces RTL

lees: Alles wat je moet weten over het MH17-proces in De Ochtend Show to go AD

lees: Strafzaak MH17 van start, volg de zaak in ons liveblog RTL

lees: Extra uitzending: MH17-proces van start, dit gaat er gebeuren RTL

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17: deze Russische vliegtuigexpert gaat tegen Kremlin in”‘Mijn land heeft mij verraden’

RTL 22.03.2020 Je zou het door de coronacrisis bijna vergeten, maar het MH17-proces gaat morgen 23.03.2020 weer verder. Vijf dagen na de ramp begon vliegtuigexpert Vadim Loekasjevitsj al openlijk kritiek te uiten op zijn eigen, Russische regering. Vadim was te gast bij een tv-zender om een Russische persconferentie over MH17 te becommentariëren. Het kostte de Rus uiteindelijk zijn baan. ‘De Russische leugens houden maar niet op’.

Meer: MH17 MH17-proces Rechtszaak

Rusland beschuldigt de Volkskrant van nepnieuws inzake MH17-onderzoek

NU 20.03.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft vrijdag een artikel van de Volkskrant als nepnieuws bestempeld. In het artikel wordt ingegaan op de veronderstelde Russische rol in het dwarsbomen van het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014.

In een persbericht laat het Russische ministerie weten dat het artikel dat op 5 maart verscheen gezien moet worden “als wederom een poging om de aandacht af te leiden van serieuze discrepanties in het blijkbaar alleen plausibele verhaal dat Rusland betrokken is bij de ramp”.

In de reconstructie van de Volkskrant wordt onder andere ingegaan op de rol van de GRU, de Russische militaire inlichtingendienst, en hun pogingen om het onderzoek te ondermijnen. Zo zouden twee Russische luchtvaartdeskundigen die meewerkten aan het onderzoek door de Onderzoeksraad (OVV) banden hebben met de GRU.

Het ministerie zegt dat het artikel in de Volkskrant, “waarvan bekend is dat het sterke banden heeft met de politie elite”, onderdeel is van een desinformatiecampagne tegen Rusland.

Ook OM haalde hard uit naar Rusland

De krant staat echter niet alleen in zijn beweringen. Ook het Openbaar Ministerie (OM) haalde tijdens de eerste dagen van het MH17-proces hard uit naar Rusland, wiens houding een schaduw over het proces zou werpen.

Het OM zegt dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt en dat de “Russische Federatie er alles aan doet om dit proces te dwarsbomen”.

Daarnaast schreef ook NU.nl over de discutabele rol van Rusland in het onderzoek naar de ramp met de MH17.

Zie ook: Het Kremlin en de MH17-ramp: Keihard ontkennen en zand in ogen strooien

Lees meer over: MH17

Hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke: ‘De facto zit bij het MH17-proces het Russische bewind in de beklaagdenbank’

NRC 20.03.2020 Interview Fred Westerbeke Bij het OM leidde hij de belangrijkste strafrechtelijke onderzoeken, zoals naar het neerhalen van vlucht MH17. Nu wordt Fred Westerbeke politiebaas in Rotterdam.

Al bijna veertig jaar is Fred Westerbeke (57) misdaadbestrijder. Hij begon zijn loopbaan als politieman, stapte na een avondstudie rechten over naar het Openbaar Ministerie, keerde terug bij de politie, werd wederom officier van justitie en gaat nu voor de derde keer een blauwe pet dragen. Over een week wordt hij de politiebaas van de eenheid Rotterdam.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 21 maart 2020

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 21 maart 2020

Meer:

MH17-zitting gaat door ondanks coronacrisis

Telegraaf 17.03.2020 Het MH17-proces gaat gewoon door, maar zonder pers en publiek. De eerst volgende zitting staat komende maandag gepland.

De Raad voor de Rechtspraak maakte onlangs bekend dat, vanwege de coronacrisis, de meeste zittingen op de lange baan gaan. Voor urgente zittingen wordt een uitzondering gemaakt, en ook het MH17-proces kan niet wachten.

Dat betekent dat er op maandag 23 maart om 10 uur wel gewoon een zitting is, maar dat lang niet alle zogenoemde procespartijen daarbij aanwezig zijn. Zo zijn niet de gebruikelijke drie officieren van justitie aanwezig, maar slechts één. Pers en publiek zijn niet welkom en ook nabestaanden kunnen de zitting niet volgen vanuit de gebruikelijke locatie in Nieuwegein.

Daar konden zij bij het begin van het proces de zaak volgen via een live-verbinding. Dat kan nog steeds, maar dan thuis, net zoals andere belangstellenden dat kunnen.

Sinds begin deze maand, ruim vijf jaar na de ramp met vlucht MH17, loopt het proces tegen vier mannen die ervan worden verdacht een cruciale rol te hebben gespeeld bij het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Het is het omvangrijkste proces ooit op Nederlandse bodem wat betreft slachtoffers en nabestaanden. Bij de ramp kwamen 298 mensen om.

De eerst volgende zitting na 23 maart 2020 staat pas voor 8 juni 2020 op de agenda. Vermoedelijk duurt het proces tot in 2021.

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving transport proces lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Amsterdam MH17-proces Malaysia Airlines-vlucht 17

MH17-proces gaat door, maar zonder publiek

AD 17.03.2020 De volgende zitting in het MH17-strafproces, op 23 maart, gaat door. Maar dan zonder pers en publiek. Ook zal maar één van de drie officieren van justitie aanwezig zijn. Die maatregel in verband met het coronavirus maakt de rechtbank vandaag bekend.

Het proces tegen drie Russen en een Oekraïner, die verdacht worden van medeplichtigheid op de moord van 298 inzittenden van vlucht MH17, begon vorige week maandag in het Justitieel Complex Schiphol. Na een paar zittingsdagen werd de zaak geschorst tot 23 maart.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De rechtbank heeft besloten dat die zitting wel doorgaat, maar met beperkte aanwezigheid van betrokken partijen. Er zullen geen journalisten en nabestaanden in de zaal zitten. Ook het congrescentrum NBC in Nieuwegein, waar nabestaanden het proces via een livestream kunnen volgen, blijft die dag dicht. De zitting begint om 10 uur.

Rechtbanken dicht

Alle rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges zijn vanaf vandaag dicht tot ten minste 6 april vanwege het coronavirus, behalve voor urgente zaken. Dit zijn zaken waar een rechterlijke beslissing niet achterwege kan blijven omdat het bijvoorbeeld raakt aan de rechten van verdachten of rechtszoekenden. Hieronder valt dus ook het MH17-proces.

Ook de uitspraak tegen de Utrechtse tramschutter Gökmen Tanis, de man die op 18 maart vorig jaar een aanslag pleegde op een tram op het 24 Oktoberplein, gaat vrijdag gewoon door. Hoe dat zal gaan en wie er bij mogen zijn, is nog niet bekend, meldde een woordvoerder eerder.

MH17-proces gaat maandag door, zonder pers en publiek

MSN 17.03.2020 Het proces over het neerhalen van vlucht MH17 gaat maandag door. Nabestaanden, pers en belangstellenden zijn echter niet welkom bij deze zitting, in verband met het coronavirus.

Van de drie officieren van justitie zal er maar één in de zittingszaal zijn, ook worden minder advocaten verwacht. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten.

De rechtbank laat maandag 23 maart weten wat de beslissingen zijn op de onderzoekswensen die door het Openbaar Ministerie en de advocaten zijn gedaan. Dat is via livestream te volgen. De eerstvolgende zitting hierna is begin juni.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol

Bekijk deze video op RTL XL

Dit zijn de verdachten van de MH17-ramp.

Het proces is op 9 maart begonnen in het Justitieel Complex Schiphol. De rechtszaak heeft veel deelnemers en trekt grote belangstelling, onder meer van pers uit binnen- en buitenland. Om de zaak te kunnen volgen is naast het complex een tijdelijk perscentrum gebouwd, waar honderden journalisten hun werk kunnen doen. Ook dit perscentrum blijft volgende week dicht, net als de locatie in Nieuwegein waar nabestaanden eerder deze maand het proces samen konden volgen.

Drie Russen en een Oekraïner zijn de verdachten in de zaak. Zij zijn niet bij het proces aanwezig. De rechtszaak zal volgens de planning tot ver in 2021 gaan duren.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Gek genoeg voel ik me euforisch’

RTL Nieuws; MH17-proces  MH17

meer: MH17-proces  RTL

Nabestaande Lockerbie-ramp vreest dat waarheid MH17 niet naar buiten komt

Nabestaande Lockerbie-ramp over MH17-proces: ‘Voor nabestaanden is dit loodzwaar’

Teruglezen: tweede dag van strafproces MH17, mogelijk vrijgeleide voor Poelatov

Alle 23 artikelen Created with Sketch.

Doorgaan proces MH17 op losse schroeven

OmroepWest 13.03.2020 Het is nog onduidelijk of de komende zittingen in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 doorgaan. Dit in verband met het coronavirus, meldt de rechtbank Den Haag vrijdag. Uiterlijk woensdag 18 maart besluit de rechtbank of het proces als gepland op 23 maart verder gaat.

Het proces is afgelopen maandag begonnen in het Justitieel Complex Schiphol. De rechtszaak heeft veel deelnemers en trekt grote belangstelling, onder meer van pers uit binnen- en buitenland. Om de zaak te kunnen volgen is naast het complex een tijdelijk perscentrum gebouwd, waar honderden journalisten hun werk kunnen doen.

LEES OOK: Vader slachtoffer: ‘MH17-proces gaat om gerechtheid’

Meer over dit onderwerp: CORONAVIRUS MH17

Alle ogen op MH17-proces: ‘lompe’ Nederlandse uithaal veelbesproken

AD 11.03.2020 Het MH17-proces startte onder grote internationale belangstelling, maar hield na twee dagen abrupt weer op. Wat hebben we van de eerste twee procesdagen geleerd? Vijf vragen en antwoorden.

Was er nieuws te horen?

De eerste dagen van het MH17-proces hadden een ‘inventariserend karakter’ waarin de inhoud van het strafdossier niet op tafel kwam. Toch liet het Openbaar Ministerie zien waarom het zelfverzekerd is over het bewijsmateriaal. Het beschikt niet alleen over satelliet- en radarbeelden van de ramp, beeldbewijs van het vervoer van de Bukraket en afgeluisterde telefoongesprekken van pro-Russische separatisten, maar ook over verklaringen van tientallen getuigen.

Een belangrijke ooggetuige is ‘M58’, die anoniem blijft omdat hij represailles uit Rusland vreest. Hij stond vlakbij de lanceerlocatie van de Bukraket en claimt dat daar Russische militairen en agenten van de Russische geheime dienst FSB aanwezig waren. Vanwege zijn belastende verklaringen valt M58 in de zwaarste beschermingscategorie. Behalve M58 zijn er tientallen andere anonieme getuigen die vrezen voor hun leven.

Van de verdachten (de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko) verscheen er niet één op de zitting. Een opsteker voor het Openbaar Ministerie was dat de rechtbank vond dat het OM genoeg pogingen had gedaan de vier te bereiken. Zij mogen bij verstek worden veroordeeld, waardoor het proces verder kan.

Het OM haalde fel uit tegen de ‘cynische desinformatiecampagne’ die Rusland voert en legde in weinig diplomatieke termen uit waarom Rusland zelf niet te vertrouwen is. ,,Wij hebben ons afgevraagd (…) hoe serieus wij de Russische beschuldigingen nog kunnen nemen na alle aantoonbare onwaarheden die de Russische autoriteiten hebben verkondigd.” Bellingcatonderzoeker Christo Grozev zei over die uitspraak: ,,Alleen Nederlanders kunnen het zo lomp zeggen.”

Hoe reageren nabestaanden?

Opgelucht. Met de start van het proces nam de spanning toe. Nabestaande Silene Fredriksz was blij ‘dat de kop eraf is’. Vooral het oplezen van de 298 namen van slachtoffers maakte veel emoties los. Zowel in de rechtszaal als in een congrescentrum in Nieuwegein, waar nabestaanden samenkwamen om het proces te volgen, vielen tranen.

Opluchting was er ook omdat het Openbaar Ministerie stelling durft te nemen tegen Rusland. Sommige nabestaanden twijfelden of het OM vanwege geopolitieke belangen wel durfde door te pakken. Dat vertrouwen is nu gegroeid. ,,Opzienbarend”, zei Piet Ploeg, die door de MH17-ramp drie familieleden verloor. ,,Ik heb grote bewondering dat het OM zo’n duidelijk standpunt inneemt ten opzichte van de Russische staat.”

Hoe kijkt het buitenland naar het proces?

Afgezien van Rusland, waar journaals het proces politiek en vooringenomen noemen, benadrukken buitenlandse media vooral de genoemde Russische desinformatiecampagne. ABC News citeert hoofdinspecteur David Nelson uit Australië, die vindt dat de Russische propaganda vooral de nabestaanden schoffeert. ,,Dat helpt de nabestaanden niet. Ik denk niet dat dit ze helpt bij hun rouwverwerking en kennis van de feiten.”

Hoe zit dat met de verdediging van de verdachte?

Verdachte Oleg Poelatov, dus niet aanwezig op het proces, is de enige die zich laat bijstaan door advocaten. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine Doesschate van het Haagse advocatenkantoor Sjöcrona. Zij werken samen met de Russische advocate Elena Koetina, die niet als zodanig het woord mag voeren in een Nederlandse rechtbank. De drie hebben het strafdossier kortgeleden in handen gekregen en vragen extra tijd om de 36.000 pagina’s door te nemen. Poelatovs verdediging wordt gefinancierd door een stichting in Moskou. Wie die stichting financiert, zegt Van Eijck nog niet te weten.

Hoe gaat het proces verder?

Maandag 23 maart reageert de rechtbank op verschillende verzoeken van het Openbaar Ministerie, de verdediging van Poelatov en de nabestaanden. Het Openbaar Ministerie heeft onder meer gevraagd om een schouw van het gereconstrueerde MH17-wrak in Gilze-Rijen en het opnieuw horen van meerdere getuigen. De nabestaanden willen het strafdossier tot hun beschikking krijgen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op de inhoudelijke behandeling. Met alle verzoeken die nog kunnen worden ingediend, wordt die niet voor de zomer verwacht.

Teruglezen: tweede dag van strafproces MH17, mogelijk vrijgeleide voor Poelatov

RTL 10.03.2020 Op de tweede zittingsdag van het MH17-proces gaf het Openbaar Ministerie een toelichting op de stand van zaken van het opsporingsonderzoek. Wij hielden een liveblog bij van de zaak, lees die hier terug.

Zaak onderbroken tot 23 maart 2020

De rechtbank gaat zich beraden over de wensen van de verdediging, het Openbaar Ministerie en de advocaten van de nabestaanden. Op maandag 23 maart 2020 gaat de zaak weer verder en laat de rechtbank zich uit over de verzoeken.

OM: strafdossier (nog) niet naar nabestaanden

De advocaten van de nabestaanden hadden verzocht om het strafdossier. Volgens de raadslieden is dat nodig om het spreekrecht goed te kunnen uitoefenen en voor het effectief indienen van schadeclaims.

Het Openbaar Ministerie wil de feiten eerst op zitting bespreken, voordat dossierstukken aan de nabestaanden worden verstrekt. “Dit zorgt ervoor dat stukken niet eerder op straat kunnen komen te liggen. Anderzijds stelt het nabestaanden wat ons betreft beter in staat om te beslissen over welke stukken zij willen beschikken voor het uitoefenen van hun spreekrecht.”

OM: roep Poelatov op als getuige

Het Openbaar Ministerie vraagt de rechtbank om Oleg Poelatov op te roepen als getuige. “Dan kan hij later zelf beslissen of hij gebruik wil maken van die mogelijkheid, of niet.”

Poelatov is de enige van de vier verdachten die zich laat vertegenwoordigen door een advocaat bij dit proces.

Advocaat Poelatov: waarom vraagt Nederland Rusland dan om hulp?

De advocaat van Poelatov vraagt zich af waarom Nederland wel medewerking vraagt aan Rusland, als het dat land ook beschuldigt van het verspreiden van desinformatie. De verdediging noemt twee voorbeelden. Nederland heeft Rusland om hulp gevraagd bij het uitvaardigen van de dagvaardingen en  Nederland heeft Rusland om medewerking verzocht aan onderzoek naar het luchtruim boven en rond Oekraïne.

Verder vraagt de verdediging om voorbereidingstijd. “Het kan niet zo zijn dat de verdediging constant achter de feiten aanloopt. Wij moeten de tijd krijgen om naar het dossier te kijken.”

Dit moet je weten over tweede dag MH17-proces: OM haalt keihard uit naar Rusland

AD 19.03.2020 Getuigen in het MH17-proces vrezen represailles vanuit Rusland en zijn zelfs bang geliquideerd te worden. Daarnaast voert Rusland ‘een cynische campagne van desinformatie’, zo stelde het Openbaar Ministerie (OM) vandaag in een harde uithaal naar de Russische Federatie. Lees hieronder wat je moet weten van dag twee in het MH17-proces en lees onderaan het liveblog over de zitting terug.

Wat gebeurde er vandaag?

Gisteren werd de zaak officieel ‘uitgeroepen’. Vandaag gaf het OM een inkijkje in de stand van zaken van het onderzoek: wie zijn er allemaal verhoord? Welk bewijs is er in de vorm van videobeelden en geluidsfragmenten? Wat is er allemaal gedaan om te controleren of die beelden en afgeluisterde gesprekken wel echt zijn en niet gemanipuleerd? En welk onderzoek moet nog gedaan worden? Voor dat verhaal had het OM ruim twee uur nodig.

Meerdere getuigen in het MH17-proces hebben aangegeven anoniem te willen blijven omdat ze anders vrezen voor hun veiligheid. Dat zegt officier van justitie Thijs Berger (links). Daarnaast de andere twee officieren van justitie. © videostill

Was er nieuws?

Jazeker. Opvallend was de felle uithaal van het OM naar Rusland. Dat land is officieel geen partij in het proces, maar is wel van grote invloed. Al was het maar omdat drie van de vier verdachten uit Rusland komen, ze daar ook verblijven en Rusland ze niet uitlevert.

Justitie stelde dat verschillende getuigen vrezen voor hun leven. Daarom worden ze in dit proces anoniem gehouden. Officier van justitie Thijs Berger: ,,Getuige S24 verklaart bang te zijn dat hij geliquideerd wordt, bang voor represailles van de Russische Federatie. Anderen willen volgens hem voorkomen dat de waarheid naar boven komt.”

De vrees is niet vreemd, vindt Berger. De inlichtingendiensten van de Russische Federatie spelen overduidelijk een rol in Oost-Oekraïne en zijn betrokken geweest bij meerdere moorden in het buitenland, aldus de officier. ,,In afgetapte telefoongesprekken wordt ook gesproken van ‘groen licht uit Moskou’ om iemand te liquideren.”

De rechtbank in het MH17-proces. © EPA

Voor een andere getuige, M58, zijn ‘specifieke maatregelen’ genomen, stelde het OM. Dat zou kunnen inhouden dat hij inmiddels elders in de wereld woont. Het gaat om een Russische vrijwilliger die zich had aangesloten bij de separatisten en die op 17 juli, de dag van de crash, een kruispunt bij Snizhne in Oost-Oekraïne bewaakte, in de buurt van de plek waar MH17 neerstortte.

Hij beschrijft hoe separatisten in eerste instantie juichten dat er een vliegtuig was neergeschoten, maar bij terugkeer van de rampplek niet langer blij waren: het bleek een burgervliegtuig. De getuige stelt ook gehoord te hebben dat er Russische militairen en leden van geheime dienst FSB aanwezig waren op de plek. Er zijn videobeelden van zijn verhoor, daarop is de getuige onherkenbaar gemaakt.

Had het OM verder nog iets tegen Rusland?

Justitie ging nog even door en stond ook stil bij wat ze een ‘cynische desinformatiecampagne’ van Rusland noemt. Ze doelde daarmee op de verschillende scenario’s die de Russen de afgelopen jaren naar voren hebben gebracht over de crash van MH17: eerst was het een ander vliegtuig dat had geschoten, daarna zou de Buk niet van Rusland, maar van Oekraïne zijn geweest. Het was aantoonbaar onjuist, maar de Russen bleven het herhalen.

Meer recent, vorige week nog, verschenen er via een Twitteraccount dat wordt gevuld door twee zelfbenoemde onderzoekers uit Rusland en Nederland plots artikelen gebaseerd op documenten van het Joint Investigation Team (waarin Nederland, Maleisië, Australië, België en Oekraïne samen onderzoek doen). In die vergaderverslagen wordt gesproken over de twijfels over zogenoemde metadata van enkele foto’s in het dossier.

,,Maar dat in diezelfde verslagen staat dat die twijfels inmiddels zijn verdwenen, staat niet in de artikelen die geschreven worden”, aldus het OM. Justitie vermoedt dat de documenten zijn verkregen door de Russische inlichtingendienst GROe, mogelijk bij een hack van de Maleisische politie, en door die dienst zijn gelekt aan de ‘onderzoekers’ om twijfel te zaaien over het onderzoek.

Wat zeggen de nabestaanden over de verklaringen van het OM?

De nabestaanden waren blij dat het OM zo ongeremd tegen Rusland durfde uit te halen. ,,Het OM heeft de vloer aangeveegd met alle desinformatie van Russische zijde”, zei Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, tevreden. Hij noemde het optreden van de officieren van justitie dapper. ,,Het OM heeft een heleboel gezegd over de manipulatie van bewijsmateriaal, de desinformatie en het bedreigen van getuigen.”

De advocaten van verdachte Poelatov (de enige verdachte namens wie er advocaten zijn, de vier verdachten zijn sowieso niet aanwezig) waren minder blij. ,,Het OM zeilt scherp aan de wind met haar uitlatingen over de veiligheid van de getuigen. Dat doet ze voor het oog van internationale media. En als de Russische Federatie structureel misleidende informatie verspreidt? Waarom vraagt Nederland dan wel om medewerking van Rusland als het Nederland uitkomt? Zoals bij uitreiken van de tenlastelegging aan de verdachten?”

Hoe gaat de zaak nu verder?

De zitting is geschorst tot maandag 23 maart 10.00 uur. Dan beslist de rechtbank over een aantal zaken, zoals wanneer de nabestaanden inzicht krijgen in het dossier en welke getuigen er nogmaals gehoord moeten worden. Daarna volgt in juni een zogenoemde regiezitting, waarop vooral de advocaten nog met vragen kunnen komen. De inhoudelijke behandeling van de zaak zal vermoedelijk pas in 2021 plaatsvinden.

Gisteren kende het MH17-proces een emotionele start, het OM las in de rechtbank de namen van alle 298 inzittenden van de vlucht voor. De vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) waren niet aanwezig. Lees alles over gisteren in onze samenvatting van dag één.

Behandeling strafzaak MH17 niet eerder dan 2021

Telegraaf 10.03.2020 De inhoudelijke behandeling van de strafzaak over het neerschieten van vlucht MH17 is waarschijnlijk niet eerder dan „in de loop van 2021.” Dat zei de officier van justitie dinsdag tijdens de tweede zittingsdag van het proces. De megazaak is momenteel nog in de voorbereidende en inventariserende fase.

De officier houdt er rekening mee dat het noodzakelijke aanvullende onderzoek niet voor het einde van dit jaar klaar is. Pas daarna kan de zaak inhoudelijk worden behandeld. De rechtbank heeft inmiddels blokken van zittingsdagen tot en met maart volgend jaar gereserveerd in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

Het Openbaar Ministerie heeft „sterke aanwijzingen” dat de Russische overheid het onderzoek naar het neerhalen van MH17 wil dwarsbomen. „Daarbij wordt de inzet van veiligheidsdiensten niet geschuwd.” Dat zei de officier van justitie dinsdag aan het begin van de tweede dag van het strafproces. Het OM geeft de tweede zittingsdag een toelichting op de stand van zaken van het opsporingsonderzoek.

De rechtszaak kan rekenen op grote nationale en internationale belangstelling, van nabestaanden, waarnemers en journalisten. Tijdens de eerste zittingsdag schetste de voorzitter van de rechtbank hoe het proces er de komende maanden ongeveer uit zal gaan zien. Er zijn blokken van zittingsdagen tot en met maart volgend jaar ingeruimd. Het is niet duidelijk hoeveel daarvan gebruikt gaan worden en of het voldoende is.

Monsterproces

Het monsterproces over het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines begon maandag op het Justitieel Complex Schiphol. Het toestel werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Een van de officieren van justitie las tijdens de eerste zittingsdag de namen op van alle slachtoffers. Het was toen muisstil in de zittingszaal.

Het OM vervolgt Oleg Poelatov (53), Sergej Doebinski (57), Igor Girkin (49) en Leonid Chartsjenko (48) voor het neerhalen van vlucht MH17, met de dood van alle inzittenden tot gevolg, en van de moord op alle inzittenden. De eerste drie verdachten zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner. Poelatev laat zich als enige vertegenwoordigen door advocaten. Zij lieten namens hem weten dat hij ontkent er iets mee te maken te hebben.

Separatist heeft verklaard over afvuren buk ten tijde van neerhalen MH17

NU 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag laten weten dat er verklaringen zijn afgelegd door een getuige die in 2014 in de buurt was van de veronderstelde afvuurlocatie van de buk-raket waarmee vlucht MH17 is neergehaald. De persoon was als Russische vrijwilliger actief in een separatistische eenheid in Oost-Oekraïne.

Volg hier ons liveblog over de tweede zittingsdag in het MH17-proces

De getuige, die wordt aangeduid als M58, zegt dat hij op de dag dat vlucht MH17 werd neergehaald (17 juli 2014) in de buurt van een buk was toen een raket werd gelanceerd.

M58 heeft verklaard dat het zijn taak was om met anderen het terrein waar de buk gestationeerd stond te bewaken en dat er ook andere pro-Russische separatisten aanwezig waren. Het OM gaat ervan uit dat een landbouwveld in de buurt van Pervomaisk de lanceerlocatie is geweest.

De getuige zegt dat aanwezigen in eerste instantie verheugd reageerden, omdat een militair transportvliegtuig zou zijn neergeschoten. Toen de eerste mensen terugkwamen van de crashsite, vertelden zij echter dat het om een burgervliegtuig ging.

De verklaring van M58 bij de rechter-commissaris is in oktober vastgelegd op video. Vanwege de aard van zijn verklaring is hij onherkenbaar gemaakt en wordt zijn naam afgeschermd. Het OM wil de getuige graag nog nader horen en kan zich voorstellen dat ook de verdediging dit wil.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Getuige verklaart over vervoeren buk

M58 is niet de enige aan de kant van de separatisten die verklaringen heeft afgelegd. Ook getuige S21 zegt destijds in een militaire eenheid die onder leiding stond van verdachte Leonid Karchenko te hebben gediend.

Deze getuige zegt dat hij op de dag waarop MH17 is neergeschoten samen met een aantal anderen ’s avonds werd ingeschakeld om een buk-TELAR te vervoeren vanuit Snizhne in Oost-Oekraïne en uiteindelijk weer over te dragen.

De verklaringen kunnen van belang zijn voor het scenario waar het OM van uitgaat: dat vlucht MH17 in juli 2014 met een buk-raket is neergehaald boven gebied dat in handen was van separatisten.

De vier verdachten die worden vervolgd, zijn volgens het OM verantwoordelijk voor het binnenhalen van de buk vanuit Rusland, het bewaken van het afweergeschut en het vervoer terug naar Rusland.

De officier van justitie deed dinsdag op de tweede zittingsdag een dringend beroep op Igor Girkin (49), zijn rechterhand Sergey Dubinskiy (57), diens assistent Oleg Pulatov (53) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (48) om een verklaring af te leggen over waar zij van worden verdacht.

Zie ook: MH17-verdachte Kharchenko: de man die het neerhalen rapporteerde

Lees meer over: MH17

Nieuwe getuigen in zaak MH17, onderzoek bijna klaar

NOS 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie heeft op de tweede dag in het MH17-proces nieuwe getuigen gepresenteerd. Een van hen is een Rus die aanwezig zou zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket. Ook zei het OM dat het onderzoek bijna is afgerond.

De nieuwe getuige had zich volgens het OM als vrijwilliger bij de separatisten aangesloten. Hij bewaakte het terrein waar de Buk-raket werd afgeschoten. Volgens de man waren de aanwezigen blij dat er een militair transportvliegtuig was neergehaald, tot ze er achter kwamen dat het om een passagiersvliegtuig ging.

Volgens het OM is het voor de man te gevaarlijk om hem op een zitting te horen en moet dat in het geheim gebeuren. Hij heeft eerder wel in vermomming gesproken met de rechter-commissaris.

De tweede dag van het MH17-proces is te volgen via deze livestream.Ook tientallen andere getuigen lopen volgens het OM het risico om te worden bedreigd door Russische veiligheidsdiensten. De identiteit van deze mensen wordt met toestemming van de rechter-commissaris geheim gehouden. Meer getuigen hebben gezegd dat ze bang zijn voor vergelding of zelfs moord.

Filmer bedreigd

Die angst is niet onterecht, zei officier van justitie Thijs Berger. “Een van de mensen die een filmpje hebben gestuurd, kreeg twee keer bezoek van gewapende mensen. Daarna is hij gevlucht.” Op zijn opnames is de Buk-raket in Oost-Oekraïne te zien.

De dreiging komt volgens het OM van gewapende groepen in Oost-Oekraïne en van de geheime dienst in Rusland. “Dit werpt een donkere schaduw over dit proces. Er zijn veel aanwijzingen dat Russische veiligheidsdiensten het proces proberen te dwarsbomen.” De officier wees erop dat de diensten eerder in verband zijn gebracht met moorden.

Volgens het Openbaar Ministerie is het onderzoek naar de vier verdachten bijna klaar. Het OM zegt nog strenger dan anders te hebben beoordeeld of bewijsmateriaal in de MH17-zaak authentiek is.

Een deel van het bewijs komt uit tapgesprekken van de Oekraïense geheime dienst. Het OM heeft gecontroleerd of die gesprekken echt zijn, bijvoorbeeld door ze naast telecomgegevens te leggen. Het internationale Joint Investigation Team (JIT) heeft ook verschillende mensen op de tapgesprekken gesproken, die erkennen dat zij inderdaad te horen zijn.

Controle beelden

Ook foto’s en filmpjes zijn uitgebreid door het JIT gecheckt, onder meer door na te gaan of de plek op de beelden ook de werkelijke locatie was. Waar mogelijk zijn camera’s en geheugenkaarten onderzocht en het KNMI is gevraagd of het weer op de beelden overeenkomt met het weerbeeld van die dag.

Als voorbeeld van het zorgvuldig handelen door het JIT noemde het Openbaar Ministerie een foto waarop de Buk-installatie te zien was, samen met een donker busje met zwaailichten. Dat busje kwam ook op andere beelden voor. De telefoons van mensen die op de foto te zien waren, bleken inderdaad contact te hebben gehad met masten in de buurt van de locatie.

Volgens het Openbaar Ministerie is extra onderzoek naar beeldmateriaal en tapgesprekken niet nodig. Verwijten uit Rusland dat die zijn gemanipuleerd blijken keer op keer niet waar, benadrukte het OM. Verder wil justitie dat de rechtbank gaat kijken bij de wrakstukken van MH17. Die staan op de luchtmachtbasis in Gilze-Rijen.

Misleidende informatie

Het Openbaar Ministerie herhaalde dat de Rusland constant misleidende informatie verspreidt en ook afluister- en hackoperaties uitvoert om het MH17-onderzoek te verstoren.

Pas in de loop van volgend jaar zal de zaak inhoudelijk worden behandeld, is de verwachting, bij voorkeur opgedeeld per thema. “Tot die tijd zal de desinformatiecampagne ongetwijfeld doorgaan”, zegt het OM.

De aanklagers willen verder zo snel mogelijk weten of een van de verdachten, de Rus Poelatov, bereid is een verklaring af te leggen. Dat kan schriftelijk, op een opgenomen video of in Rusland. Het OM wil ook kijken of hij in Nederland door de rechter verhoord kan worden, zonder dat hij gearresteerd wordt. Geen van de vier mannen die terechtstaan zijn bij het proces komen opdagen.

Onder druk gezet

Maar de advocaten van Poelatov zeggen op zijn vroegst pas in juni te kunnen bepalen welk onderzoek zij nodig achten. Zij vinden de opmerkingen van het Openbaar Ministerie over de veiligheidsrisico’s voor een aantal getuigen ongepast. Daardoor zouden andere getuigen beïnvloed kunnen worden, zei advocaat Boudewijn van Eijck.

Hij uitte ook kritiek op de uitspraken over misleiding door Rusland. “Als dat zou kloppen, vraag ik me af waarom het OM Rusland wel om hulp heeft gevraagd. De rechtshulpverzoeken zijn allemaal keurig uitgevoerd.”

Of hun cliënt Poelatov een verklaring wil afleggen weten de advocaten nog niet. De verdediging voelt zich door justitie onder druk gezet. “Wij moeten nu de tijd krijgen om in het dossier te duiken.”

De zaak gaat op 23 maart 2020 verder. Dan bepaalt de rechtbank hoe het proces verder zal verlopen.

Bekijk ook;

OM: Dreiging vanuit Rusland richting getuigen MH17-proces reëel scenario

NU 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag benadrukt dat de dreiging vanuit Rusland ten opzichte van getuigen in het MH17-proces zeer reëel is. Het is daarom van groot belang dat zij anoniem blijven.

De tweede dag in het MH17-proces stond in het teken van de stand van het onderzoek. De officier van justitie haalde nog maar eens hard uit naar Rusland wiens houding “een schaduw over dit proces werpt”.

Maandag stelde het OM al dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt en dinsdag werd herhaald dat de “Russische Federatie er alles aan doet om dit proces te dwarsbomen”.

Daarbij zou volgens het OM de inzet van Russische veiligheidsdiensten niet worden geschuwd. Dat zij proberen de identiteit van de nu nog anonieme getuigen te achterhalen is volgens de officier “een reëel scenario”.

Een getuige die beeldopnamen heeft gemaakt van de buk waarmee MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht is geschoten, zegt te zijn gevlucht toen er tot tweemaal toe gewapende mannen aan zijn deur stonden. Een ander zegt te vrezen voor zijn leven als zijn naam bekend wordt.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

‘Veiligheidsdiensten betrokken bij gewapende strijd’

Het OM zei op zitting dat het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) duidelijke aanwijzingen heeft opgeleverd dat diezelfde Russische veiligheidsdiensten FSB en GRU ook nauw betrokken zijn bij het gewapend conflict in Oekraïne.

Om de risico’s zoveel mogelijk te beperken heeft de rechter-commissaris besloten dat van tientallen getuigen de identiteit moet worden afgeschermd. Een kleiner aantal is als bedreigde getuige gehoord. “Op die manier hebben zij een verklaring kunnen afleggen zonder onverantwoorde risico’s te lopen”, aldus de officier van justitie.

Zie ook: Het Kremlin en de MH17-ramp: Keihard ontkennen en zand in ogen strooien

Lees meer over: MH17

© Foto Koen van Weel/ANP Advocaten Sabine ten Doesschate (midden) en Boudewijn van Eijck van verdachte Oleg Poelatov, dinsdag in de rechtszaal van het Justitieel Complex

‘Rusland probeert waarheidsvinding MH17 te verstoren’

MSN 10.03.2020 Het Nederlandse Openbaar Ministerie beschikt over een getuige die zegt dat er Russische militairen waren op de locatie van de Boek-raketinstallatie op de locatie waarvandaan vlucht MH17 werd neergehaald. Separatisten vertelden de getuige dat de mannen hoorden bij de Russische geheime dienst FSB.

De verklaring van anonieme ‘getuige M58’ vormt een nieuwe aanwijzing dat Rusland direct betrokken was bij het neerschieten van het toestel in 2014.

Maandag begon het MH17-proces tegen drie Russen en een Oekraïner in de rechtszaal op Schiphol. Zij worden verdacht van moord en het vernietigen van een burgervliegtuig. Op de tweede zittingsdag is het OM begonnen met een overzicht van de stand van het onderzoek. Daaruit blijkt dat het OM veel informatie heeft over de rol die Rusland speelde in Oost-Oekraïne. Zo heeft het onderzoek „duidelijke aanwijzingen’’ opgeleverd dat de Russische veiligheidsdiensten FSB en GROe „nauw betrokken zijn bij het gewapend conflict in Oekraïne”. Zo zouden separatisten in afgeluisterde telefoongesprekken spreken over „groen licht uit Moskou om iemand te executeren” en over „een bevel uit Moskou om iemand neer te schieten”.

Getuigenverklaring Girkin

Geen van de vier verdachten is aanwezig bij het proces in het Justitieel Complex op Schiphol. In de rechtbank laat alleen verdachte Oleg Poelatov zich vertegenwoordigen door advocaten. Hoofdverdachte Igor Girkin blijkt wel een getuigenverklaring te hebben afgelegd in Rusland. Daarin vertelt de voormalige separatistenleider dat hij tien minuten na het neerstorten van MH17 de melding kreeg dat de ‘luchtverdediging’ een Oekraïens gevechtsvliegtuig had neergeschoten. Later zou hij te horen hebben gekregen dat het in werkelijkheid om een burgervliegtuig ging.

Volgens het OM zijn er „duidelijke aanwijzingen” dat Russische inlichtingendiensten proberen „de waarheidsvinding naar het neerschieten van vlucht MH17 te verstoren”. Officier van justitie Thijs Berger noemde in dat kader een poging om de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) te hacken en pogingen om in te breken in de computersystemen van de Maleisische justitie.

‘Donkere schaduw over proces’

Ook binnen Rusland zouden de autoriteiten proberen burgeronderzoek naar de toedracht te smoren. Een getuige die vanuit Rusland onderzoek deed naar de ramp, verklaarde dat zijn computer in beslag werd genomen en dat hij werd gezocht door de Russische inlichtingendienst FSB.

De getuigen die tegenover het Nederlandse OM een verklaring hebben afgelegd, lopen volgens Berger daarom een groot risico wanneer hun identiteit bekend wordt. Hij verwees naar verschillende aanslagen die zijn gepleegd door Russische diensten, zoals de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal in het Britse Salisbury in 2018. „De optelsom van al deze feiten werpt een donkere schaduw over dit proces”, aldus de officier van justitie.

Advocaat: mogelijk spreekt verdachte Poelatov tijdens MH17-proces

Telegraaf 09.03.2020  De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov sluiten niet uit dat hij zijn mond open gaat doen tijdens de strafzaak tegen hem en drie andere verdachten. De kans is echter klein dat hij naar Nederland komt. Mogelijk zal hij bijvoorbeeld via een videoverbinding spreken. Dat zei zijn advocaat Boudewijn van Eijck in het programma Nieuwsuur.

Er is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Rus. „Dat is geen stimulans om naar Nederland te komen”, aldus Van Eijck. De verdediging van Poelatov wordt betaald door een Russische stichting. Hoe die stichting aan het geld komt, weet Van Eijck niet.

De Rus wordt bijgestaan door hem en collega Sabine ten Doesschate. Poelatov is de enige die zich door advocaten laat verdedigen. De andere drie verdachten hebben geen gehoor gegeven aan de oproep om naar het Justiteel Complex Schiphol te komen of advocaten te sturen.

Ten Doesschate liet aan Nieuwsuur weten dat ze haar cliënt in Rusland heeft ontmoet. „Hij wil betrokken zijn bij zijn verdediging. Hij vindt het belangrijk dat daar werk van wordt gemaakt.” Hij ontkent iedere betrokkenheid bij de ramp.

BEKIJK OOK:

Reconstructie MH17: Die ene zomerdag dat alles gitzwart kleurde

’Laf gedrag’

„Ze hebben alles geprobeerd om de dagvaarding te ontlopen en onvindbaar te zijn voor het OM. Uitermate laf gedrag”, zegt nabestaande Silene Fredriksz tegen De Telegraaf over de drie verdachten. Ze is blij dat de strafzaak ’eindelijk is begonnen’. „Dat gaf maandag ook wel een ontlading bij velen van ons. De kop is eraf. We houden er rekening mee dat een lange adem nodig is.”

Vlucht MH17 werd bijna zes jaar geleden uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Maandag begon de strafzaak hierover.

BEKIJK OOK:

’Er schuilt stukje hoop in strafproces MH17’

BEKIJK OOK:

’OM maakte fout door Russen vroegtijdig buitenspel te zetten in MH17-proces’

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving proces moord/doodslag transport lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Oleg Poelatov Boudewijn van Eijck Nederland

OM geeft tweede zittingsdag toelichting op MH17-onderzoek

MSN 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie geeft dinsdag, de tweede zittingsdag van het MH17-proces, een toelichting op de stand van zaken van het opsporingsonderzoek. Dat wil zeggen dat het OM de rechtbank vertelt hoe ver het onderzoek is en wat er nog moet gebeuren voordat de zaak wat justitie betreft inhoudelijk behandeld kan worden.

De rechtszaak kan rekenen op grote nationale en internationale belangstelling, van nabestaanden, waarnemers en journalisten. Tijdens de eerste zittingsdag schetste de voorzitter van de rechtbank hoe het proces er de komende maanden ongeveer uit zal gaan zien. Er zijn blokken van zittingsdagen tot en met maart volgend jaar ingeruimd. Het is niet duidelijk hoeveel daarvan gebruikt gaan worden en of het voldoende is.

Het monsterproces over het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines begon maandag op het Justitieel Complex Schiphol. Het toestel werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Een van de officieren van justitie las tijdens de eerste zittingsdag de namen op van alle slachtoffers. Het was toen muisstil in de zittingszaal.

Het OM vervolgt Oleg Poelatov (53), Sergej Doebinski (57), Igor Girkin (49) en Leonid Chartsjenko (48) voor het neerhalen van vlucht MH17, met de dood van alle inzittenden tot gevolg, en van de moord op alle inzittenden. De eerste drie verdachten zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner. Poelatev laat zich als enige vertegenwoordigen door advocaten. Zij lieten namens hem weten dat hij ontkent er iets mee te maken te hebben.

Advocaat: mogelijk spreekt verdachte Poelatov tijdens MH17-proces

MSN 09.03.2020 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov sluiten niet uit dat hij zijn mond open gaat doen tijdens de strafzaak tegen hem en drie andere verdachten. De kans is echter klein dat hij naar Nederland komt. Mogelijk zal hij bijvoorbeeld via een videoverbinding spreken. Dat zei zijn advocaat Boudewijn van Eijck in het programma Nieuwsuur.

Er is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Rus. “Dat is geen stimulans om naar Nederland te komen”, aldus Van Eijck. De verdediging van Poelatov wordt betaald door een Russische stichting. Hoe die stichting aan het geld komt, weet Van Eijck niet.

De Rus wordt bijgestaan door hem en collega en Sabine ten Doesschate. Poelatov is de enige die zich door advocaten laat verdedigen. De andere drie verdachten hebben geen gehoor gegeven aan de oproep om naar het Justiteel Complex Schiphol te komen of advocaten te sturen.

Ontmoeting

Ten Doesschate liet aan Nieuwsuur weten dat ze haar cliënt in Rusland heeft ontmoet. “Hij wil betrokken zijn bij zijn verdediging. Hij vindt het belangrijk dat daar werk van wordt gemaakt.” Hij ontkent iedere betrokkenheid bij de ramp.

De beide raadslieden hebben maandag in de rechtszaal betoogd dat het destijds niet sluiten van het luchtruim boven Oekraïne ten onrechte geen onderdeel is van het strafrechtelijk onderzoek. Zij hebben aangekondigd die kwestie te zullen opvoeren in hun verdediging. In Nieuwsuur zei hoofdofficier van justitie Digna van Boetzelaer dat het Openbaar Ministerie daarvan “de relevantie” niet ziet. “Dat is andere kwestie dan het neerhalen van MH17, waar de verdachte van beschuldigd wordt.”

Vlucht MH17 werd bijna zes jaar geleden uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwam om het leven. Maandag begon de strafzaak hierover.

LIVE Advocaat Poelatov: ’OM laat sluiten luchtruim achterwege in onderzoek MH17’

Telegraaf 09.03.2020  De verdediging van Oleg Poelatov zegt dat het Openbaar Ministerie ten onrechte het niet sluiten door Oekraïne van het luchtruim achterwege heeft gelaten in het strafrechtelijk onderzoek.

Advocaat Boudewijn van Eijck suggereerde dat dat wellicht te maken heeft met het feit dat Oekraïne deel uitmaakt van het Joint Investigation Team JIT, en invloed heeft uitgeoefend om uit de wind te worden gehouden. „De onderste steen is nog lang niet boven”, aldus de advocaat van verdachte Oleg Poelatov.

Verslaggever Saskia Belleman is in de beveiligde rechtbank op Schiphol. Volg het MH17-proces via haar tweets onderaan dit artikel.

De rechtbank tijdens de eerste zittingsdag in het MH17-proces. Ⓒ AFP

Van Eijck en zijn collega Sabine ten Doesschate kondigden aan dat de kwestie van het luchtruim een belangrijk onderdeel van hun verdediging zal zijn. Van Eijck vindt het onterecht dat er aan de 12 luchtverkeersleiders die in 2015 en 2016 door het JIT zijn gehoord, geen vragen zijn gesteld over het waarom van het niet sluiten van het luchtruim.

BEKIJK OOK:

Dit zijn de vier verdachten van de massamoord op vlucht MH17

BEKIJK OOK:

Muisstil in rechtszaal tijdens oplezen namen slachtoffers MH17

Door de Oekraïnse autoriteiten werd voor burgerluchtvaart een ’veilige’ grens van 32.000 voet aangehouden. Die grens was drie dagen voor het neerhalen van MH17 nog opgehoogd. Een reden daarvoor werd niet gegeven. MH17 vloog op 33.000 voet.

Op 16 juli 2014 werden er door de Russische autoriteiten zogenoemde ’Notice to airmen’ – Notams – uitgevaardigd voor het gebied dat grensde aan Oost-Oekraïne. De Russen gaven als laagste veilige vlieghoogte 53.000 voet aan, 6 kilometer hoger dan MH17 vloog. Die Notams gingen over Russisch grondgebied, maar verwezen duidelijk naar de reden: het gewapende conflict op de grond in Oost-Oekraïne.

Het vliegplan van MH17 voorzag niet in die hogere grens. Van Eijck en Ten Doesschate vinden het onterecht dat het onderzoek zich niet mede richt op het „opmerkelijke feit” dat het luchtruim boven Oekraïne niet dicht was. Volgens Van Eijck „overheersten militaire belangen, en werden er ten onrechte geen maatregelen genomen om civiele vliegtuigen te beschermen.”

BEKIJK OOK:

Op deze indrukwekkende manieren werden bewijzen MH17 verzameld

Van Eijck en Ten Doesschate kaartten de kwestie van het luchtruim aan op de eerste dag van het strafproces tegen 4 verdachten van het neerhalen van MH17, en de moord op 298 inzittenden. Ten Doesschate benadrukte het belang van een goede verdediging van verdachte Poeletov voor een eerlijk proces. „De drang om een schuldige aan te wijzen kan daaraan in de weg staan. Als die wens te sterk wordt, dan kan dat ten koste gaan van de waarheidsvinding.”

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving rechterlijke macht lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Boudewijn van Eijck Johan Frederik ten Doesschate Oleg Poelatov Oekraïne Joined Investigation Team JIT Openbaar Ministerie Malaysia Airlines-vlucht 17

Openbaar Ministerie: Buk-installatie had nooit in Oekraïne mogen zijn

NU 09.03.2020 Strafrechtelijk gezien had de buk-installatie waarmee MH17 uit de lucht is geschoten nooit in Oekraïne mogen zijn, en had het daar nooit een raket mogen afvuren. Dat heeft het Openbaar Ministerie (OM) maandag duidelijk gemaakt in het openingswoord van het proces rond het neergehaalde vliegtuig.

Dit is volgens de officier van belang omdat het deze zaak “wezenlijk anders maakt dan gevallen waarbij inschattingsfouten tijdens een rechtmatige militaire actie leiden tot burgerdoden”.

Volgens het OM hebben de vier verdachten Igor Girkin (49), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (57), diens assistent Oleg Pulatov (53) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (48) een hoofdrol gespeeld bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014, waarbij 298 mensen omkwamen. Ook al hebben zij geen van vieren op de knop gedrukt.

Het OM zegt dat het “goed denkbaar” is dat het bedoeling van de verdachten was “om een vliegtuig van de Oekraïense strijdkrachten uit de lucht te laten schieten”. In 2014 woedde er een strijd tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger. Maar volgens de officier sluit dit “vergissingsscenario” de strafbaarheid van de verdachten niet uit. “Al is het aan de rechtbank om hierover te oordelen”.

Namen van 298 MH17-slachtoffers voorgelezen tijdens zitting

OM benoemt tegenwerken Rusland

Het OM benoemde in het openingswoord dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt. De officier sprak ook zijn verwachting uit dat er de komende tijd “rookgordijnen opgeworpen worden om de aandacht van de feiten af te leiden”.

De officier zei echter dat er een solide dossier is opgebouwd op basis van onder andere tientallen getuigen, die hebben verteld wat zij hebben meegemaakt op 17 juli 2014, en in de periode daaromheen.

Vanuit Rusland aangeleverde stukken, voorzien van een analyse van het OM, zijn eveneens opgenomen in het dossier. “Ook beschuldigingen van manipulatie van tapgesprekken en beeldmateriaal in open bronnen hebben wij serieus genomen en voorgelegd aan onafhankelijke deskundigen.”

Zie ook: Dit was de eerste dag van het MH17-proces

Geen van verdachten aanwezig

Het OM hoopt nog steeds op een actieve bijdrage vanuit de verdachten. Geen van de vier mannen verscheen maandag op de openingsdag van het proces en de verwachting is niet dat dit zal veranderen.

Alleen Pulatov wordt vertegenwoordigd door een Russische en twee Nederlandse advocaten, Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate. Laatstgenoemde liet weten dat hun cliënt alle betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 ontkent.

Van Eijck zegt zich te hebben verbaasd dat er strafrechtelijk gezien maar weinig onderzoek is gedaan naar de rol van Oekraïne en het openhouden van het luchtruim, terwijl er sprake was van een gewapend conflict. Volgen het OM speelt dat geen rol in deze strafzaak, maar daar is de verdediging het niet mee eens.

Lees meer over: MH17

Dag één MH17-proces: 49 nabestaanden willen spreekrecht, verdachte ontkent

NOS 09.03.2020 In het Justitieel Complex Schiphol, de extra beveiligde rechtbank waar bijzondere rechtszaken worden gevoerd, is onder grote internationale belangstelling het strafproces begonnen tegen vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014.

De drie Russen en een Oekraïner zouden hebben meegewerkt aan het transport en in stelling brengen van de Buk-raket waarmee het passagiersvliegtuig van maatschappij Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne werd neergehaald.

De verdachten waren zoals verwacht niet aanwezig bij het strafproces. Wel laat een van hen zich vertegenwoordigen door Nederlandse advocaten. Het Openbaar Ministerie verwacht op korte termijn in deze complexe zaak, waarvan het dossier 36.000 pagina’s telt, geen nieuwe verdachten te vervolgen. De inhoudelijke behandeling gaat pas eind dit jaar van start. Het proces gaat naar verwachting jaren duren.

Hoofdrolspelers

Vandaag werd duidelijk dat van de nabestaanden er 49 gebruikmaken van hun spreekrecht. Dat wil zeggen dat ze aan het eind van het proces voor de rechtbank het woord willen voeren. 82 zijn van plan het bij een schriftelijke verklaring te houden, 84 mensen willen een vordering indienen.

De vier verdachten die nu terechtstaan, worden door het OM als ‘hoofdrolspelers’ getypeerd. Maar tientallen mensen hebben een rol gespeeld bij het vervoeren en bewaken van de raketinstallatie, zei officier van justitie Ferdinandusse, alleen is niet iedereen geïdentificeerd en sommige betrokkenen zijn overleden. Tegen anderen is geen of te weinig bewijs te leveren.

Vanochtend las officier van justitie Dedy Woei-a-Tsoi de aanklacht voor.

Namen MH17-slachtoffers voorgelezen in de rechtszaal

Het OM ziet het als “een van de grootste opgaven” om om te gaan met misleiding. “Het is zaak goed onderscheid te maken tussen de rookgordijnen die worden opgeworpen en waar het in dit proces werkelijk om gaat”, zei officier van justitie Ferdinandusse. Rusland heeft bij herhaling gezegd dat het bewijsmateriaal van het internationale onderzoeksteam is vervalst, maar het OM hoopt die beschuldigingen te kunnen weerleggen.

Verder onderzocht

Er is maar één verdachte, Oleg Poelatov (53), die zich door (Nederlandse) advocaten laat verdedigen. Zij benadrukten dat ze evenzeer als iedereen geschokt zijn door de ramp, maar ze vinden het ook belangrijk dat de waarheid boven tafel komt

Poelatov geldt als plaatsvervangend commandant van de eenheid die de Buk-raket bediende en hij zou vlak bij het wapen zijn geweest toen vlucht MH17 werd neergehaald. Als de wens naar het aanwijzen van een schuldige en bestraffing sterker worden, “kan dat ook ten koste gaan van waarheidsvinding”, sprak advocate Sabine ten Doesschate.

De verdediging wil verder in de zomer terugkomen op punten die verder onderzocht zouden moeten worden, zoals de vraag waarom het luchtruim boven Oekraïne ten tijde van de ramp maar beperkt gesloten was. Dat zou erop kunnen wijzen dat Kiev maar beperkt rekening hield met de risico’s voor passagiersvliegtuigen.

Verslaggever Kees van Dam viel op dat alle procespartijen “op kousevoeten” om het lot van de nabestaanden heen lopen. “Hun is iets verschrikkelijks overkomen, en alle partijen voelen dat zo: de rechter, het OM en de advocaten van de verdachte.”

Vooral de verdediging van Poelatov moet zoeken naar evenwicht: ook die beseft heel goed wat de nabestaanden is aangedaan, maar ze willen ook dat het een eerlijk proces wordt. Dat zal soms wrijving geven, zegt Van Dam. “Maar het medeleven met de nabestaanden, dat stond bij alle partijen centraal. In dat opzicht is dit echt een uniek proces. Hoe vaak die uitdrukking ook wordt gebruikt: hier gaat dat echt op.”

Meer lezen over de eerste dag van het MH17-proces? Het liveblog van vandaag vind je hier.

Bekijk ook;

Rechtbank: Impact MH17-ramp op nabestaanden nauwelijks voor te stellen

NU 09.03.2020 De rechtbank Den Haag stelde maandag vast dat de impact van het neerhalen van vlucht MH17 op de nabestaanden van de slachtoffers nauwelijks is voor te stellen. De rechter merkte dit op nadat de officier van justitie de namen van alle 298 slachtoffers had voorgelezen.

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog.

Het noemen van de namen zorgde voor de nodige emoties bij nabestaanden in de zittingszaal. “Stilte en bezinning is nu passend”, sloot de voorzitter van de rechtbank het eerste deel van de zittingsdag af.

Maandag begon het proces tegen vier verdachten van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Zij worden verdacht van het laten verongelukken van het vliegtuig met de dood van de inzittenden tot gevolg dan wel de moord op alle 298 personen aan boord van het toestel van Malaysia Airlines.

Het gaat om de Russen Igor Girkin (49), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (57), diens assistent Oleg Pulatov (53) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (48).

Verantwoordelijk voor binnenhalen dodelijk wapen

“In de ogen van het Openbaar Ministerie hebben zij bewerkstelligd dat een dodelijk wapen, een buk-TELAR, Oost-Oekraïne is binnengebracht en naar een positie is gebracht vanwaar het toestel van Malaysia Airlines is neergehaald”, aldus de officier van justitie.

Na het voorlezen van de verdenking volgde een indrukkende voordracht van alle namen van de slachtoffers uit diverse landen. 196 van hen kwamen uit Nederland.

Het eerste gedeelte van zittingsdag stond vooral in het teken van “inventarisering”, aldus de rechtbank. Belangrijk is dat de rechter van oordeel is dat Girkin, Dubinsky en Kharchenko zonder aanwezigheid kunnen worden vervolgd.

Alleen Pulatov laat zich bijstaan door een Russische advocaat en twee Nederlandse advocaten. Van alle verdachten is bekend dat zij enige betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 ontkennen.

Zie ook: Vlucht MH17 van minuut tot minuut: ‘Malaysia 17, how do you read me?’

Lees meer over: MH17 Binnenland

Rusland reageert sceptisch na eerste dag rechtszaak: journaal wijdt één minuut aan MH17

AD 09.03.2020 In Rusland is – zoals verwacht – met veel scepsis gereageerd op de opening van het proces tegen de verdachten van betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in 2014. De Nederlandse autoriteiten zouden onder meer ‘druk uitoefenen’ op de rechtszaak.

Het OM stelde vandaag dat het de vier verdachten Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko verdenkt van betrokkenheid bij het vervoeren van de Buk-raket die MH17 neerhaalde op 17 juli 2014. Daarmee zijn ze verantwoordelijk voor de moord op de 298 inzittenden. Er was nog geen inhoudelijke behandeling van de zaak. Het zal nog maanden duren voordat het proces daaraan toe is.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het journaal van de Russische staatstelevisie opende met de ontwikkelingen rond het coronavirus en presenteerde vervolgens de rechtszaak die vandaag begon op Schiphol. ,,Er is een massa zwakke punten in de bewijsvoering’’, trapt de nieuwslezer af. ,,Er zijn dertien anonieme getuigen van wie volgens Nederlandse media de meerderheid pas vorig jaar is gehoord.

Vijf jaar na dato’’, smaalt de presentatrice van Ruslands belangrijkste nieuwsprogramma. ,,Daarnaast bestaat er een enorme hoeveelheid vragen over de methodiek en de kwaliteit van het onderzoek.’’

Rusland werd niet opgenomen in de onderzoeks­groep en alle informatie die we doorgaven heeft het Nederland­se OM genegeerd, aldus Nieuwslezer op het journaal in Rusland.

Zo wilde Rusland volgens het Russische journaal een niet-vooringenomen onderzoek waaraan alle partijen konden meedoen. ,,Maar Rusland liep letterlijk tegen een muur aan: ons land werd niet opgenomen in de onderzoeksgroep en alle informatie die we doorgaven over een natuurgetrouwe proef met een Buk en gegevens over radarstations, heeft het openbaar ministerie gewoonweg genegeerd.’’

Daarna volgt een litanie over het feit dat Oekraïne niet het luchtruim op tijd heeft gesloten en dat Kiev wel is toegelaten tot de het Joint Investigation Team (JIT) dat de aanslag op MH17 de afgelopen 5,5 jaar heeft onderzocht. ,,Daardoor had Kiev de mogelijkheid het onderzoek te manipuleren.’’

Het item wordt na 1 minuut en 16 seconden alweer afgesloten met de opmerking dat ‘in onze media meermalig is vermeld dat de Nederlandse autoriteiten druk uitoefenen op de rechtszaak’. Met diezelfde opmerking kwam woordvoerster Maria Zacharova van het ministerie van Buitenlandse Zaken afgelopen vrijdag ook al, zonder concrete voorbeelden van die druk te noemen.

Russische soevereiniteit

De Russische regeringskrant Izvestia gooit het over een andere boeg en schrijft dat er documenten zijn opgedoken die aantonen dat het JIT de ‘Russische soevereiniteit zou hebben geschonden’. De onderzoekers zouden hebben geprobeerd getuigen van de MH17-aanslag in Rusland te horen, zonder de Russische autoriteiten daarover te informeren.

,,Ze zeggen openlijk dat ze volledig onverschillig staan tegenover de wetten van de Russische Federatie. Ze zijn bereid om de wet te overtreden om bewijs te vinden’’, citeert persbureau TASS de woorden van de Nederlandse MH17-onderzoeker Max van der Werff. Die zet al jaren grote vraagtekens bij het JIT-onderzoek en wordt er door critici van bejegend zich door het Kremlin te laten misbruiken.

Senator en buitenlandspecialist Frants Klintsevitsj reageerde op de Russische televisie ook op de ontdekking van de documenten. ,,Welnu, het gaat daar (bij het JIT, red.) allemaal niet zo goed met de bewijsgronden. Al hun handelingen gaan over de schreef. Deze bekent dit, die zei dat (…) Informatie halen ze van internet’’, zei Klintsevitsj misprijzend op de Russische tv.

Ook hij hekelde het feit dat de getuigen (uit veiligheidsoverwegingen) anoniem hun verhaal mogen doen tijdens de rechtszitting op Schiphol. ,,Het onderzoeksteam voegt brandstof toe aan de situatie, voor de afronding van het proces’’, aldus de senator.

Het zwaarbeveiligde tribunaal op Schiphol. © Getty Images

Nabestaande na eerste dag MH17-proces: ‘Het was heel indrukwekkend’

OmroepWest 09.03.2020 ‘Ik ben bekaf, het was indrukwekkender dan ooit.’ Hans de Borst uit Monster was maandag bij de eerste dag van het MH17-proces. Zijn dochter Elsemiek kwam op 17 juli 2014 om het leven toen vlucht MH17 boven Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Na jaren van onderzoek begon maandag de rechtszaak tegen vier mannen die verantwoordelijk worden gehouden voor het neerschieten van het toestel.

‘We zaten allemaal te snotteren’, zegt Hans. ‘Zeker toen de namen werden voorgelezen door de officier van justitie. Dat kwam heel dik aan’. Eigenlijk zou Hans de zaak maandag volgen in een speciaal ingericht centrum in Nieuwegein, maar op het laatste moment kreeg hij toch een plekje in de rechtszaal op Schiphol.

‘Ik ben blij hoe het allemaal gegaan is. De officier van justitie met zijn verhaal en natuurlijk zijn de verzoeken van de advocaten van de verdachten om extra onderzoek. Ja, hij zegt een achterstand te hebben en probeert zich zo veel mogelijk in te lezen, maar ik ga ervan uit dat ze morgen om uitstel gaan vragen.’ In de auto terug naar huis probeert het allemaal een plekje te geven. ‘We moesten als nabestaanden echt alle zeilen bijzetten, het was heel indrukwekkend.’

De verdachten zijn er niet

Hans de Borst is ook blij met de uitleg over de vier verdachten. Die waren er niet. De rechter legde uit hoe ze alles in het werk hebben gesteld om de mannen te bereiken. ‘Ze kunnen echt niet meer zeggen dat ze niet wisten dat dit proces eraan kwam. Het OM heeft echt alles gedaan om ze te bereiken. Daar ben ik heel blij mee.’

Dit moet je weten over eerste dag MH17-proces: ‘Er was nog een Buk, maar die vloog in brand’

AD 09.03.2020 In de rechtbank bij Schiphol is vanmorgen het MH17-proces begonnen. Waarom werd de vlucht van Malaysian Airlines op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten en door wie? ,,Velen hebben lange tijd uitgekeken naar deze dag. Ten gevolge van de verschrikkelijke ramp in juli 2014 zijn 298 mannen, vrouwen en kinderen om het leven gekomen”, opende rechter Hendrik Steenhuis de zitting. Dit moet je weten van dag één.

Wat gebeurde er vandaag?

Vandaag was de officiële aftrap van het proces. Voor de eerste keer verzamelden rechters, Openbaar Ministerie (OM), advocaten, nabestaanden en pers zich in de rechtbank. Ruim vijf jaar na de ramp werd het begin van de strafzaak ‘uitgeroepen’.

Het OM stelde dat het de vier verdachten Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko verdenkt van betrokkenheid bij het vervoeren van de Buk-raket die MH17 neerhaalde. Daarmee zijn ze verantwoordelijk voor de moord op de 298 inzittenden. Er was nog geen inhoudelijke behandeling van de zaak. Het zal nog maanden duren voordat het proces daaraan toe is. Maar interessant was het vandaag wel.

Waren er verdachten aanwezig?

Nee, zoals verwacht kwam geen van de vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) opdagen. Namens een van hen, Oleg Poelatov, waren wel twee advocaten aanwezig. De rechtbank las uit het dossier voor wat het Nederlandse OM allemaal heeft geprobeerd om de verdachten duidelijk te maken dat het proces vandaag zou beginnen en waarvan ze verdacht worden.

Dat is belangrijk in een proces: een verdachte heeft het recht zichzelf te verdedigen. Daarvoor werden onder andere de Oekraïense en Russische autoriteiten ingeschakeld, die schoven officiële brieven onder de deuren door van de verdachten. Want die deuren bleven dicht. Ook stuurde het OM berichten via Skype, VK (de Russische Facebook) en WhatsApp.

Die appjes werden wel gelezen, maar niet beantwoord. Een verdachte die wel zijn telefoon opnam, zei dat hij iemand anders was. Ook omdat zeker twee verdachten in de media hebben aangegeven niet te zullen komen, oordeelde de rechtbank dat het OM genoeg geprobeerd heeft, dat de verdachten er blijkbaar niet bij willen zijn en dat de rechtszaak dus door kan gaan.

Was er nieuws vandaag?

Ja, dat zat hem vooral in wat het OM vertelde over de mensen die niet worden vervolgd. Eerder in het onderzoek werden er afgeluisterde telefoongesprekken openbaar gemaakt waarin pro-Russische rebellen met codenamen als Orion en Delfin spraken over het ‘hebben van een Buk’.

Volgens het OM is na onderzoek gebleken dat er in die periode meerdere rebellengroepen probeerden zo’n raketinstallatie te krijgen en ging dit gesprek vermoedelijk over een andere Buk. ,,Er is nog een andere Buk-Telar de Russische grens over Oekraïne in gegaan, maar die is in brand gevlogen voordat hij gebruikt kon worden.”

Ook werd duidelijk dat de separatist Igor Bezler niet wordt vervolgd. In een afgeluisterd gesprek op de dag van de crash zei een ‘spotter’ tegen hem ‘dat er een vogeltje aan komt gevlogen’. Dat ‘vogeltje’, vermoedden de onderzoekers eerder, zou weleens MH17 geweest kunnen zijn.

,,Maar de tijd tussen dit gesprek en het neerschieten van MH17 was zo kort, dat het maar de vraag is of dit gesprek aan de crash heeft kunnen bijdragen”, aldus officier van justitie Ward Ferdinandusse. Het OM zei ook niet te verwachten op korte termijn nog nieuwe verdachten te zullen aankondigen.

De rechtbank in het MH17-proces. In het midden voorzitter Hendrik Steenhuis. © ANP

Was er nog iets opvallends?

De strategie die de Nederlandse advocaten van verdachte Oleg Poelatov kozen. Zij begonnen hun verhaal door te zeggen dat ook zij de crash van MH17 een tragedie vinden. Maar ze zeiden ook: ,,Het gevaar dat sluimert, is echter niet de zoektocht naar de waarheid als zodanig. Het gevaar zit in de wens om een schuldige aan te kunnen wijzen en te kunnen laten bestraffen.”

Het gevaar zit in de wens om een schuldige aan te kunnen wijzen en te kunnen laten bestraffen, aldus Advocaat van Oleg Poelatov.

Poelatov ontkent ook maar iets te maken te hebben met de crash van MH17. Een van de twee advocaten van Poelatov gaf al direct een inkijkje in hun strategie. Hij kondigde aan veel vragen te gaan stellen over het feit dat het Oekraïense luchtruim ten tijde van de ramp nog gewoon open was voor de burgerluchtvaart. Oftewel: in hoeverre is Oekraïne verantwoordelijk voor de ramp? Het OM stelde dat deze rechtszaak daar nu juist níet over gaat. Ook de advocaten van de nabestaanden hebben het liever over de schuldigen.

Was het een emotionele dag?

Zeker. In de zittingzaal waren dertien nabestaanden van slachtoffers aanwezig. Tientallen anderen keken in een congrescentrum in Nieuwegein via een livestream naar het proces. Indrukwekkend was het toen officier van justitie Dedy Woei-A-Tsoi de namen van alle 298 slachtoffers voorlas. Daar was ze een kwartier mee bezig.

Dit was erg indrukwek­kend. Heel waardig, aldus Piet Ploeg.

Direct gingen er zakdoekjes rond onder de nabestaanden in de rechtszaal, net als glazen water. Enkelen knepen elkaar even in de schouder. ,,Dit was erg indrukwekkend. Heel waardig”, vatte Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, het samen.

Piet Ploeg, nabestaande en voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, staat de pers te woord tijdens een schorsing van het internationale MH17-proces © ANP

Hoe nu verder?

Het MH17-proces gaat morgen om 10.00 uur verder. Dan zal het OM een update geven over de stand van zaken van het onderzoek. Het zal interessant zijn te horen hoeveel getuigen er precies hebben verklaard en ook wat het OM nog verder wil onderzoeken. Ook woensdag, donderdag en vrijdag kunnen er nog zittingen zijn. Verderop in maart is er nog een week gepland. Daarna gaat het proces in mei weer verder.

De rechtbank in de MH17-zaak © ANP

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Verdachte MH17 ontkent betrokkenheid: ‘Onderste steen nog lang niet boven’

RTL 09.03.2020 Bijna zes jaar na de ramp met vlucht MH17 is vandaag in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol het strafproces van start gegaan. Geen van de vier verdachten heeft plaatsgenomen in het beklaagdenbankje, wel heeft één van hen een team advocaten in de arm genomen.

De advocaat van Oleg Poelatov erkende het grote leed voor de nabestaanden, maar wees ook op het belang van de verdediging van haar cliënt. “Het gevaar van dit proces zit in de wens om een schuldige aan te wijzen. Die wens kan onderdeel uitmaken van een zoektocht naar de waarheid, maar kan ook ten koste gaan van de waarheidsvinding.”

Op geen enkele manier verantwoordelijk

Poelatov wordt gezien als de tweede man van de inlichtingendienst van de pro-Russische separatisten. Hij zou hebben geholpen bij het binnenhalen en weer wegmaken van de BUK Telar die werd gebruikt om vlucht MH17 neer te halen, maar ontkent zelf iedere betrokkenheid bij de zaak. “Hij is niet verantwoordelijk, op geen enkele manier, in geen enkele hoedanigheid, voor het neerhalen van vlucht MH17 en de gevolgen daarvan”, betoogde zijn advocaat

  • Tenlastelegging

De vier verdachten worden verdacht van:

  • Het doen verongelukken van vlucht MH17 met de dood van alle inzittenden tot gevolg
  • De moord op 298 inzittenden van vlucht MH17

De andere drie verdachten laten zich niet vertegenwoordigen. Het Openbaar Ministerie heeft ook geen hoop dat zij zich nog vrijwillig melden bij de rechtbank.

Het OM verwacht niet dat er op korte termijn nog extra verdachten worden aangeklaagd. “Wij zien deze vier mannen als hoofdrolspelers bij het neerschieten van MH17. Zij hebben de BUK Telar overgenomen uit de Russische Federatie met als doel om een vliegtuig neer te schieten. Zij hebben daarop aangestuurd. Zij bespraken opgetogen dat er een vliegtuig was neergeschoten. En zij hebben ervoor gezorgd dat de BUK Telar weer werd afgevoerd naar de Russische Federatie”, aldus de officier van justitie.

Lees ook:

Teruglezen: eerste dag van strafproces MH17, advocaat verdachte ontkent schuld

In de zaak zullen de verklaringen langskomen van tientallen getuigen, de meeste anoniem. Volgens het OM moet dat omdat zij anders gevaar lopen, aangezien hun verklaringen als verraad kunnen worden gezien.

Onderste steen nog lang niet boven

De verdediging van Poelatov krijgt in juni gelegenheid om onderzoekswensen in te dienen. Die heeft al laten weten ontevreden te zijn over het onderzoek naar het niet-sluiten van het luchtruim boven Oekraïne ten tijde van de ramp. Waarom is dat niet zorgvuldig onderzocht, vroeg de verdediging zich af. “Welke rol heeft Oekraïne gespeeld – als lid van het internationale onderzoeksteam – om geen onderzoek in te stellen naar het eigen luchtruim? De onderste steen is nog lang niet boven.”

De zaak gaat morgenochtend om 10.00 uur verder met het bespreken van de stand van het onderzoek.

MH17-verdachte Girkin niet van plan naar proces te komen

Bekijk deze video op RTL XL

Tegenwoordig woont Igor Girkin in Moskou, waar onze correspondent hem op straat vroeg of hij ook naar de rechtszaak wil komen.

RTL Nieuws / Mitch van Helvert; MH17 MH17-proces

MH17-verdachte Poelatov: ik heb er niets mee te maken

MSN 09.03.2020 De Rus Oleg Poelatov, een van de verdachten in het MH17-proces, zegt dat hij op geen enkele manier betrokken is geweest bij het neerhalen van het vliegtuig, met de dood van de 298 inzittenden als gevolg.

Dat zei een van zijn advocaten maandag in haar openingsbetoog, in de rechtbank op Schiphol. Poelatov (53) is de enige van de vier verdachten die zich in het proces laat vertegenwoordigen door advocaten. “Poelatov zegt dat hij niet verantwoordelijk is, op geen enkele manier, in geen enkele hoedanigheid”, aldus advocaat Sabine van Doesschate. “Hij stelt, in simpel Nederlands, dat hij met het neerhalen van MH17 niets te maken heeft.”

Poelatov is voormalig militair en was in 2014 plaatsvervangend hoofd van de inlichtingendienst van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk en één van de plaatsvervangers van medeverdachte Sergej Doebinski.

Namen van alle 298 slachtoffers voorgelezen bij begin proces vlucht MH17

NOS 09.03.2020 In het Justitieel Complex Schiphol, de extra beveiligde rechtbank waar bijzondere rechtszaken worden gevoerd, is onder grote internationale belangstelling het proces begonnen tegen vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014.

De drie Russen en een Oekraïner zouden hebben meegewerkt aan het transport en in stelling brengen van de Buk-raket waarmee het passagiersvliegtuig van maatschappij Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne werd neergehaald.

De verdachten zijn zoals verwacht niet aanwezig bij het strafproces. Wel laat een van hen zich vertegenwoordigen door advocaten van het Rotterdamse kantoor Sjöcrona Van Stigt. Omdat het proces in Nederland is, kunnen er alleen Nederlandse advocaten optreden in deze complexe zaak, waarvan het dossier 36.000 pagina’s telt.

Links geopend in e-mails

Drie verdachten hebben dus geen verdediging. Het is niet gelukt hun een dagvaarding te overhandigen, al heeft het Openbaar Ministerie op allerlei manieren geprobeerd om hen te bereiken. Ze kwamen niet opdagen bij de rechtbank om de stukken in ontvangst te nemen en zouden niet meer op adressen wonen die bij het OM bekend waren.

Ook pogingen om via Facebook, Skype of e-mail contact te leggen mislukten, al is bij twee verdachten wel duidelijk dat ze links hebben geopend in e-mails van het internationale onderzoeksteam. Overigens gaat de rechter ervan uit dat de verdachten allemaal op de hoogte zijn van de aanklachten tegen hen, en dat ze afzien van hun recht om bij de behandeling van de zaak aanwezig te zijn.

Ze kunnen daarom bij verstek terechtstaan en veroordeeld worden. Een van de verdachten, Sergej Doebinski, is gebeld. Degene die opnam ontkende dat hij Doebinski was, maar rechercheurs herkenden wel zijn stem.

Namen van alle slachtoffers

De rechtbank legde de zitting vanochtend na een half uur stil, omdat de livestream van het proces werd onderbroken. Onduidelijk was hoe dat kwam. Afgesproken is dat de rechtbank de zaak schorst als de livestream het niet doet, omdat veel nabestaanden en andere betrokkenen de zaak via internet volgen.

Later las een van de officieren van justitie de aanklacht voor. “Zij hebben bewerkstelligd dat er een dodelijk wapen naar Oost-Oekraïne is gebracht naar de locatie waar een Buk-raket is afgevuurd, die de MH17 heeft geraakt. Ook hebben ze ervoor gezorgd dat het wapen daarna werd afgevoerd.”

De officier noemde nog eens de officiële verdenking: het neerhalen van een vliegtuig en moord op alle inzittenden.

Namen MH17-slachtoffers voorgelezen in de rechtszaal

Nabestaanden staken na afloop hun duim op naar de officieren van justitie en zeiden het liefst te hebben willen applaudisseren.Daarna werd de zitting geschorst, omdat de president van de rechtbank “een moment van stilte en bezinning” gepast vond.

Gebruikmaken van spreekrecht

Deze week zijn er verder zogenoemde regiezittingen, waarin de zaak nog niet inhoudelijk wordt behandeld, maar waarin afspraken worden gemaakt over werkwijze en procedures. De inhoudelijke behandeling gaat pas eind dit jaar van start. Het proces gaat naar verwachting jaren duren.

In de rechtszaal zijn twintig nabestaanden aanwezig. Maar de meeste nabestaanden, van wie er ook veel uit het Australië en Maleisië komen, zijn in een congrescentrum in Nieuwegein, waar ze al vaak bijeen zijn gekomen om te worden bijgepraat over het onderzoek. De nabestaanden worden er ondersteund door familierechercheurs, Slachtofferhulp en mensen van het Openbaar Ministerie. Ze worden bij de rechtszaak vertegenwoordigd door negen advocaten.

Van de nabestaanden willen er 49 gebruik maken van hun spreekrecht, dat wil zeggen dat ze aan het eind van het proces voor de rechtbank het woord willen voeren. 82 zijn van plan het bij een schriftelijke verklaring te houden, 84 mensen willen een vordering indienen.

Ongeveer 450 journalisten uit binnen- en buitenland hebben zich aangemeld om verslag te doen van het proces, van wie er maar vijftien in de zittingszaal kunnen. De rest volgt de zaak vlak bij in een perscentrum.

Russisch veto

De rechtszaak wordt in Nederland gehouden omdat het door een Russisch veto niet mogelijk was een VN-tribunaal op te zetten. Nederland heeft het voortouw genomen in het onderzoek, het internationale Joint Investigation Team (JIT) staat onder Nederlandse leiding en de meeste slachtoffers zijn Nederlands.

Voorzitter van de rechtbank Den Haag, waarvoor het proces wordt gevoerd, is Hendrik Steenhuis. Hij is ook bekend van de ‘Minder Marokkanen’-zaak tegen PVV-leider Wilders. Steenhuis riep de partijen ertoe op elkaar in de loop van het proces met fatsoen en respect te bejegenen.

Bekijk ook;

Vader slachtoffer: ‘MH17-proces gaat om gerechtheid’

OmroepWest 09.03.2020 Bij de extra beveiligde rechtbank op Schiphol is het proces begonnen rond het neerschieten van vlucht MH17. Vier verdachten staan terecht. Nabestaanden van de slachtoffers hopen dat de waarheid over de vliegramp duidelijk wordt. Het dossier bestaat uit 36.000 pagina’s en veel multimediabestanden, zei de rechtbank maandagmorgen. De zaak wordt behandeld door de Haagse rechtbank, maar die is voor dit proces uitgeweken naar Schiphol.

Nabestaanden van de 298 slachtoffers hebben het recht om tijdens het proces hun verhaal te doen. Daarvoor zijn volgend jaar meerdere weken uitgetrokken door de rechtbank.

Zondag was er een herdenking van de ramp bij de Russische ambassade. Nabestaanden hebben toen 298 witte stoelen voor het gebouw neergezet. 24 Slachtoffers kwamen uit onze regio.

Nabestaanden volgen zaak op de voet

Een van de nabestaanden die het proces volgt is Hans de Borst uit Monster. Zijn dochter Elsemiek kwam om toen het vliegtuig op 17 juli 2014 neerstortte. Elsemieke zat met haar moeder, broertje en stiefvader in het toestel van vliegmaatschappij Malaysia Airlines.

In eerste instantie zou Hans de eerste zittingsdag volgen vanuit een speciaal ingerichte zaal in Nieuwegein. Daar komen nabestaanden samen die niet in de rechtszaal op Schiphol kunnen zijn. Zondag werd duidelijk dat hij toch naar Schiphol kon. Daar is hij maandagochtend naartoe gereden.

‘Het gaat om gerechtigheid’

‘Ik verwacht dat duidelijk wordt wat er is gebeurd. Wie mijn kind heeft vermoord’, zegt Hans de Borst. ‘Dan is het niet eens zo relevant dat de verdachten niet naar Nederland komen, dan gaat het gewoon om gerechtigheid.’

Het Openbaar Ministerie heeft vier verdachten aangeklaagd voor moord op 298 passagiers. Het zijn Sergej Doebinski, Oleg Poelatov, Igor Girkin, Leonid Chartsjenko. Drie russen en een man uit Oekraïne. Het is zeer de vraag of ze tijdens het proces naar Nederland komen. Maandag werd wel duidelijk dat Oleg Poelatov twee advocaten heeft aangesteld.

Meer over dit onderwerp: MH17 RECHTZAAK

‘De vier MH17-verdachten zijn slechts medeplichtig’

AD 09.03.2020 Hij was de baas van radiostations door heel Europa, tot de ramp met MH17 hem de onderzoeksjournalistiek introk. De bewierookte Bellingcat-onderzoeker Christo Grozev heeft zo zijn eigen theorie over het vliegtuigdrama. ,,De verantwoordelijkheid gaat tot aan de Russische minister van Defensie.”

Christo Grozev was in zijn zomerverblijf aan de kust van Bulgarije toen hij hoorde dat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten. Niet lang daarna bracht de Oekraïense geheime dienst SBOe afgeluisterde telefoongesprekken naar buiten die zouden bewijzen dat pro-Russische rebellen achter de aanslag zaten. Vanaf dat moment was de audio-expert niet meer achter zijn computer weg te slaan.

,,Bij sommige gesprekken stonden telefoonnummers. Die heb ik gebeld, maar niemand nam op. Tot ik mijn caller-ID heb veranderd, waardoor het leek of ik uit Moskou belde. Ineens kreeg ik ‘Grek’ aan de lijn, een separatist die meteen na de ramp had getelefoneerd. Hij was verbaasd dat hij een journalist aan de lijn had. Toen ik hem een tweede keer belde, had hij zijn verhaal compleet veranderd. Die paniekreactie was de eerste aanwijzing dat het afgeluisterde gesprek authentiek kon zijn.”

Carrièreswitch

Grozev (50) kon toen nog niet weten dat hij een carrièreswitch zou maken die hem in 2019 een Europese prijs voor onderzoeksjournalistiek zou opleveren. Hij was immers al een kwart eeuw verbonden aan de radiobranche. Hij richtte commerciële radiostations op in Rusland, Oekraïne, de Baltische Staten, Finland en zelfs Nederland, waar hij aan de wieg stond van 100% NL en Slam!

Blogs die hij schreef over de strijd in Oekraïne en de aanslag op MH17 brachten hem in 2014 in contact met Eliot Higgins, de burgerjournalist die op dat moment onderzoeksgroep Bellingcat oprichtte. Grozev sloot zich bij Bellingcat aan en schreef mee aan opzienbarende rapporten.

Hoe raakte u ervan overtuigd dat de afgeluisterde telefoongesprekken authentiek zijn? Valt de Oekraïense geheime dienst SBOe wel te vertrouwen?

,,In een oorlog is alles geoorloofd, dus ook propaganda. Maar vergeet niet dat het heel moeilijk is om authentiek over te komen. Fakegesprekken klinken vaak als toneelstukjes. Deze gesprekken niet: je hoort het gevloek en de paniek in de stemmen. Een andere aanwijzing was dat de SBOe niet volledig waardeerde wat ze in handen had.

In de haast identificeerden ze sommige bellers verkeerd, die in werkelijkheid veel belangrijker bleken te zijn. Zo hoor je verdachte nummer één Igor Girkin bellen met Konstantin Malofejev, een machtige zakenman met directe toegang tot het Kremlin. Dat had de Oekraïense geheime dienst zelf nog niet uitgedokterd.”

In het MH17-dossier gaf Bellingcat een nieuwe invulling aan het begrip onderzoeksjournalistiek. Door open bronnen slim te combineren reconstrueerde de onderzoeksgroep de vermoedelijke route van de Buk-raket die het vliegtuig neerhaalde. Via een foto van de rookpluim van de raket bepaalde Bellingcat met behulp van geolocatie de lanceerplek. En door duizenden telefoongesprekken te analyseren, bracht de onderzoeksgroep de vermoedelijke hoofdrolspelers naar buiten.

In hoeverre hebben jullie het Joint Investigation Team (JIT), dat MH17 onderzoekt, geholpen?

,,Het is eenrichtingsverkeer. Wij presenteren daar onze bewijzen. Soms glimlachen ze aan de andere kant van de tafel, en soms niet. Dat is de enige reactie die wij krijgen.”

Lachen ze vaak?

,,Af en toe wel ja. Verder is onze rol natuurlijk beperkt. Wij schrijven een rapport in een paar maanden, maar het kost jaren om het strafrechtelijk bewijs rond te krijgen. Dat is het verschil.”

Bent u 100 procent overtuigd dat Rusland is betrokken bij het neerhalen van vlucht MH17?

,,Ja. Dat bewijs is inmiddels zo overtuigend. Zie het ook zo: als het niet waar was, had Rusland geen miljoenen gestoken in het manipuleren van het MH17-verhaal. Elke mogelijke getuige die wij hebben benaderd was door Rusland gewaarschuwd om niet te verklaren. Dat hoef je allemaal niet te doen als je verhaal klopt.”

Het JIT sleept vier verdachten voor de rechter: Igor Girkin, leider van het leger van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) en zijn ondergeschikten Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Kharchenko. Zijn dat volgens u de werkelijke daders?

,,Ze zijn misschien medeplichtig, maar niet de hoofddader. Het was roekeloos om een standalone BUK-Telar te gebruiken, zonder een centrale radar die veel nauwkeuriger alle vliegbewegingen in kaart brengt. Die roekeloosheid alleen al is een oorlogsmisdrijf. Maar de verantwoordelijkheid daarvoor gaat in mijn ogen veel verder omhoog, tot aan de Russische minister van Defensie.”

Waarom heeft het JIT deze vier dan uitgekozen?

,,Mijn persoonlijke theorie is dat de vervolging van deze vier een openingsschot is. De enige onderhandeling die het JIT Rusland te bieden heeft, is niet meteen naar de top van de keten te gaan. Deze vier zijn geen onderdeel van het establishment, dus Rusland kan ze zo laten vallen als dat beter uitkomt. Zo geeft het JIT Rusland nog de kans om schuld te bekennen. Als Rusland niet beweegt, vermoed ik dat er een tweede golf van vervolgingen komt. Dan zullen we figuren als Delfin en Orion zien opduiken in het proces.”

Delfin en Orion zijn volgens Bellingcat bijnamen van door het Kremlin gestuurde militaire officieren. Ze zouden in het voorjaar van 2014 de opdracht hebben gekregen om diverse los van elkaar opererende milities in Oost-Oekraïne tot één leger te smeden.

Volgens jullie staan Delfin en Orion hoger in de bevelketen dan Igor Girkin, de bevelhebber van het separatistenleger?

,,We hebben veel geleerd over de hiërarchie in een ander onderzoek, dat draaide om de bombardementen op de Oekraïense havenstad Marioepol in januari 2015, een half jaar na MH17. We hebben honderden ruwe telefoongesprekken beluisterd, waardoor we gingen begrijpen wie aan wie rapporteert. Zelfs Igor Girkin heeft toegegeven dat Delfin en Orion hoger in de hiërarchie stonden dan hij.”

Dus eigenlijk trok het Kremlin aan de touwtjes binnen de DNR?

,,Het is ondenkbaar dat in die periode een Buk-raket kon worden binnengebracht zonder de directe wetenschap en aansturing van de minister van Defensie. En je begrijpt wat dat betekent. Dat moet ook goedgekeurd worden door de president.”

Christo Grozev. © Marco Okhuizen

Ruim 2000 dagen na de ramp gaat strafzaak MH17 eindelijk beginnen

NOS 09.03.2020 Het is vrijdagmiddag 18 juli 2014. Premier Mark Rutte spreekt deze woorden uit: “De onderste steen moet boven. Als het een aanslag is, moeten de daders worden opgespoord en hun gerechte straf krijgen. Eerder zullen we niet rusten. Daar hebben de slachtoffers en hun nabestaanden recht op.”

Ruim vijfenhalf jaar later wordt een deel van die belofte ingelost. Vandaag start het strafproces tegen de eerste vier verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. “Eindelijk”, verzuchten veel nabestaanden. Maar ze moeten opnieuw geduld hebben, want de rechtszaak gaat naar verwachting jaren duren.

‘Onderste steen boven’

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines was in de middag van 17 juli 2014 op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, met 298 inzittenden aan boord. Tegen half vier verdween het toestel van de radar en stortte het neer in Oost-Oekraïne, in oorlogsgebied, waar Russisch gezinde separatisten strijden met Oekraïense regeringssoldaten. Niemand overleefde de ramp.

Al snel werd gedacht aan de mogelijkheid dat het passagiersvliegtuig was neergehaald door een luchtafweerraket van de separatisten, al dan niet per ongeluk. Rusland opperde de theorie dat een Oekraïens gevechtsvliegtuig het had gedaan, met als doel om Rusland de schuld te geven. In Nederland deed premier Rutte zijn beroemde “onderste steen-uitspraak” en gaf daarmee het startschot voor een strafrechtelijk onderzoek dat moest leiden tot berechting van de schuldigen.

Drie weken na de ramp vormden Nederland, België, Oekraïne, Australië en Maleisië het zogenoemde Joint Investigation Team (JIT), dat onder leiding van Nederland de crash onderzoekt. Vanaf dat moment zoekt een team van circa 100 rechercheurs en officieren van justitie naar de schuldigen en bewijzen die stand houden voor de rechter.

De JIT-landen vonden dat een speciaal VN-tribunaal de beste plek zou zijn voor een rechtszaak, maar Rusland sprak in juli 2015 in de Veiligheidsraad een veto uit. Als alternatief kozen de landen ervoor om het proces dan maar in Nederland te houden, naar Nederlands recht.

Bewijzen en verdachten

In de loop der jaren heeft het JIT verschillende keren bewijzen gepresenteerd dat Russische en pro-Russische militairen betrokken waren bij de ramp. Zo werd vastgesteld dat vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-luchtafweerraket, afgeschoten vanaf een landbouwveldje in separatistengebied. De Buk-installatie was afkomstig van de 53e luchtafweerbrigade uit het Russische Koersk en vanuit die stad naar Oost-Oekraïne gereden. Daags na de lancering is hij via Loegansk teruggebracht naar Rusland. Het JIT zegt zo’n honderd betrokkenen in beeld te hebben.

In juni 2019 werden vier personen officieel als verdachten aangemerkt: Igor Girkin, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov uit Rusland en de Oekraïner Leonid Chartsjenko. Zij worden verdacht van samenwerking om de Buk-installatie naar het strijdgebied te halen en hem in stelling te brengen, met als doel om een vliegtuig neer te schieten. Ze worden aangeklaagd voor het “uit de lucht schieten van een vliegtuig met de dood tot gevolg” en moord op 298 inzittenden. De mannen kunnen daar levenslang voor krijgen. Oleg Poelatov is vooralsnog de enige die Nederlandse advocaten heeft ingehuurd.

De kans dat de verdachten na veroordeling hun straf daadwerkelijk ondergaan is uiterst klein. Ze wonen in Rusland, zijn niet van plan te verschijnen en worden niet uitgeleverd. Als ze worden veroordeeld, zal Rusland die uitspraak naast zich neerleggen.

Rusland erkent rechtszaak niet

Rusland heeft de conclusies en bewijzen van het JIT steevast afgewezen: de beschuldigingen zouden ongegrond zijn, het bewijs vervalst of niet concreet, het onderzoek niet transparant en alleen maar bedoeld om Rusland in diskrediet te brengen. Moskou erkent de rechtszaak dan ook niet.

Het land heeft in de afgelopen jaren talloze alternatieve theorieën opgeworpen, volgens het JIT vooral bedoeld om verwarring te stichten. De Russische geheime dienst heeft op verschillende manieren geprobeerd het onderzoek te beïnvloeden en te bespioneren.

Mogelijk uitstel

De rechtszaak begint weliswaar vandaag officieel, voorlopig zal het niet over de inhoud gaan. De eerste procesdagen zijn inventariserend van aard: wie is er verschenen, is de dagvaarding uitgereikt, zijn de advocaten gemachtigd, is het dossier compleet, hebben procespartijen nog onderzoekswensen en willen nabestaanden gebruik maken van hun spreekrecht?

Belangrijk is ook wat de verdediging doet. De advocaten van Poelatov zijn pas sinds een paar weken bij de zaak betrokken en hebben nog niet veel tijd gehad om het dossier van 35.000 pagina’s tot zich te nemen. Deskundigen gaan er vanuit dat de verdediging om uitstel van de zaak zal vragen.

‘Interessante zaak’

Strafrechtdeskundige Marieke de Hoon beklemtoont dat het een goede zaak is dat er advocaten bij zijn: “Daarmee wordt het een echt proces. Volgens het Nederlands recht kun je ook een proces voeren zonder aanwezigheid van verdachten en verdediging, maar dat snappen ze in het buitenland misschien niet. Dit is beter.”

Zij vermoedt dat de verdediging argumenten zal zoeken in verschillende rechtsgebieden. Naast strafrecht ook volkenrecht, mensenrechten en oorlogsrecht. “Ook daarom wordt het een heel interessante rechtszaak”.

Het proces gaat naar verwachting jaren duren. De inhoudelijke behandeling begint op zijn vroegst dit najaar, misschien pas volgend jaar. Waarschijnlijk worden gaandeweg meer verdachten toegevoegd aan het proces. Het kabinet heeft er tot 2023 in totaal 54 miljoen euro voor opzij gezet.

Een deel daarvan is besteed aan werkruimte voor de 450 journalisten uit binnen- en buitenland die verslag zullen doen van het proces. Van hen passen er maar vijftien in de zittingszaal. De rest kan de zaak volgen in een speciaal gebouwd perscentrum naast de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

© ANP Het justitieel complex op Schiphol, het toneel van het MH17-proces.

Uitkomst ongewis, één ding is zeker: MH17-proces gaat lang duren

MSN 09.03.2020 Vandaag, 2062 dagen nadat vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne werd neergehaald, begint in de rechtbank op Schiphol het proces tegen vier verdachten. Eén ding staat vast: het gaat lang duren. Maar wat mogen we verder verwachten?

Het dossier van het Openbaar Ministerie in de MH17-zaak telt op dit moment ongeveer 36.000 pagina’s. Daarnaast wordt in het dossier verwezen naar duizenden video’s, foto’s en websites: bij elkaar meer dan 6000 bestanden.

In een periode van ruim een jaar, tot en met maart 2021, zijn voor het proces liefst 25 weken uitgetrokken. Of dat te weinig is of juist te veel, zal de komende tijd moeten blijken. Het proces wordt gevoerd voor de rechtbank in Den Haag, maar heeft plaats in het justitieel complex op Schiphol.

400 journalisten

De ligging daarvan is gunstiger voor de vele internationale bezoekers die worden verwacht en er is meer ruimte dan in de Haagse rechtbank zelf. Ruim 400 journalisten uit meer dan twintig landen hebben zich aangemeld. Voor hen is naast de rechtbank een perscentrum opgetrokken waar de zittingen kunnen worden gevolgd.

In de rechtszaal is steeds plek voor een handjevol journalisten. Verslaggever Rik Konijnenbelt, die het proces voor RTL Nieuws zal volgen, geeft hier een inkijkje in de rechtszaal:

Nabestaanden kunnen het proces volgen vanuit een aparte plek in Nieuwegein. Ze krijgen tijdens het proces ook de kans gebruik te maken van hun spreekrecht. Het is nog niet duidelijk hoeveel mensen dat straks ook daadwerkelijk zullen doen.

‘Ik lust jullie rauw’

Eén van de nabestaanden, Ria van der Steen, houdt voor ons een blog bij over het proces. Zij verloor haar vader en stiefmoeder bij de ramp. Ze is er vandaag ook bij. “Ik wil er gewoon zijn”, schrijft ze in de eerste aflevering van haar blog, “in tegenstelling tot sommige familieleden die het niet aankunnen.”

Sommigen willen liever op een afstand meekijken en kunnen weglopen als het te veel wordt, schrijft ze. “Ik dus niet. Ik wil het zien, horen, voelen. Soort van: kom maar op, ik lust jullie rauw.”

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Ik wil het zién, hóren, vóelen’

Ook via internet zijn de zittingen te volgen, onder meer op de speciale MH17-site van het Openbaar Ministerie.

Wie we vrijwel zeker niet zullen zien in de rechtszaal, zijn de verdachten. Het gaat om drie Russen en iemand uit Oekraïne:

► rebellenleider Igor Girkin

► zijn rechterhand Sergej Doebinski

► diens assistent Oleg Poelatov

► garnizoenscommandant Leonid Ghartsjenko

Dit zijn de moordverdachten van de MH17-ramp;

Bekijk deze video op RTL XL

Op een rij: de vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij de aanslag op vlucht MH17. Het OM legt hun moord op de 298 inzittenden ten laste.

Ze worden onder meer verdacht van het vervoeren van de Buk-lanceerinstallatie naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, van waaruit vlucht MH17 werd neergeschoten. Ghartsjenko is de enige Oekraïense verdachte. Alleen Poelatov laat zich bij de rechtszaak door advocaten vertegenwoordigen, twee Nederlandse raadslieden die samenwerken met een Russische collega.

“De tactiek van de verdediging”, zegt verslaggever Rik Konijnenbelt, “komt waarschijnlijk neer op: vertragen, vertragen, vertragen.” Iedereen is erop voorbereid, zegt hij – de nabestaanden incluis: “Dit wordt geen proces van maanden, maar van jaren.”

De uitkomst is ongewis en hangt mede af van de stevigheid van het door het Openbaar Ministerie verzamelde bewijsmateriaal. Daarover zal de eerste dagen van het proces, die vooral dienen als inventarisatie, meer naar buiten komen.

‘Zeg nooit nooit’

Maar ook als het OM erin slaagt de verdachten veroordeeld te krijgen voor moord op de 298 inzittenden van vlucht MH17, met mogelijk een levenslange gevangenisstraf als uitkomst, is de kans ‘ongeveer nul’ dat ze ooit in een Nederlandse cel zullen belanden, zegt Konijnenbelt. “Zeg nooit nooit. Maar ik sluit uit dat ze zich vrijwillig gaan melden.”

In 3 minuten: hier gaat het MH17-proces over;

Bekijk deze video op RTL XL

Verslaggever Rik Konijnenbelt over de belangrijkste punten van het MH17-proces.

Lees ook:

Waarschuwing voor nepnieuws aan nabestaanden MH17

RTL Nieuws; Openbaar Ministerie  Joint Investigation Team JIT  MH17-proces  MH17

 

‘Alles om ons zwart te maken’, hoe Rusland kijkt naar het MH17-proces

NOS 08.03.2020 Groot nieuws in Rusland vandaag: het internationale onderzoeksteam dat de ramp met de MH17 onderzoekt, zou serieus hebben overwogen om stiekem getuigen te horen. In Rusland. Zonder toestemming van de autoriteiten. En dat zou een flagrante schending zijn van de Russische soevereiniteit.

Of het bericht klopt, doet eigenlijk niet zoveel ter zake. Er wordt niet gemeld of de onderzoekers de aan hen toegeschreven overweging daadwerkelijk hebben uitgevoerd. Het lijkt een zoveelste poging om verwarring te zaaien over de vraag wie er verantwoordelijk moet worden gehouden voor het neerhalen van de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014.

Maar verder is het in de Russische media oorverdovend stil aan de vooravond van het MH17-proces, dat morgen begint. Er zijn vrijwel geen berichten over de inhoud van het proces, of over de Russische verdachten die worden berecht in Nederland. Het gaat vooral over het coronavirus. Ook Internationale Vrouwendag en het huwelijksaanzoek van een vrouw aan president Poetin staan hoog op de agenda.

‘Rusland zwart maken’

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat Russische kijkers, lezers en luisteraars de afgelopen jaren niets te horen hebben gekregen over de ramp die zich op 17 juli 2014 voltrok. Er is eindeloos over bericht, beschouwd, geanalyseerd en gediscussieerd in kranten, op de radio, op de televisie en online. Maar het Kremlin houdt door de jaren heen vol niet verantwoordelijk te zijn voor het neerschieten van MH17.

Een van de gezichten die telkens terugkeerden in de media was dat van Maria Zacharova, woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij had vanaf het begin maar één boodschap: het onderzoek van het internationale Joint Investigation Team (JIT) en de conclusie die het Nederlandse Openbaar Ministerie eruit trok dat drie Russen (en een Oekraïner) verantwoordelijk zijn, zijn “bevoordeeld”, “politiek gemotiveerd” en “er enkel en alleen op gericht om Rusland zwart te maken”.

Rusland heeft, met andere woorden, volgens haar niets te maken met de MH17-ramp. Het heeft geen Buk-installatie naar Oost-Oekraïne gebracht, vanwaar de Boeing van Malaysia Airlines werd neergehaald. Laat staan dat die installatie gebruikt kan zijn om het vliegtuig uit de lucht te schieten. Daarbij schroomt Zacharova niet om grote woorden te gebruiken, die overigens meestal niet of nauwelijks te controleren zijn.

‘Veel mensen in Rusland hebben geen idee dat MH17-proces morgen begint’

Afgelopen week nog beweerde ze dat de Nederlandse autoriteiten “zware druk” uitoefenen op de Haagse rechtbank in een “groteske poging” om vooral maar tot een politiek gewenst vonnis te komen, berichtte het staatskanaal Rossija 24.

Toen de Nederlandse officier van justitie Fred Westerbeke twee weken geleden in het Amerikaanse tv-programma 60 minutes bekendmaakte over ten minste één ooggetuige te beschikken, verklaarde Zacharova daar “met walging” kennis van te hebben genomen. “Ze hebben een farce gemaakt van een tragedie.”

Rusland doet er alles aan om verwarring te zaaien over de gang van zaken op 17 juli 2014. Er zijn verhalen geweest over een Oekraïens gevechtsvliegtuig dat de MH17 zou hebben neergehaald, inclusief computeranimaties en ooggetuigenverslagen.

De producent van de Buk-raketten, Almaz Antey, zette een hele test op touw die zou moeten bewijzen dat de Boeing alleen kon zijn afgevuurd vanaf grondgebied dat onder controle stond van het Oekraïense leger. Rusland verweet het JIT dat het niet mee mocht doen aan het onderzoek, dat Russische informatie niet serieus werd genomen.

Gretig verspreid

Al die mist werd en wordt gretig verspreid door de Russische media, de door de staat gefinancierde netwerken RT en Sputnik voor de internationale markt en door vrijwel alle media in Rusland zelf.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat maar een piepklein percentage Russen het eigen land verantwoordelijk houdt voor de tragedie met de MH17; slechts 2 procent gelooft dat Rusland schuld heeft, bleek onlangs uit een opinieonderzoek van het Levada Centrum in opdracht van de Universiteit Leiden en de website Raam op Rusland. Meer dan de helft van de ondervraagden legt de schuld bij Oekraïne.

Toch slikt niet iedereen in Rusland de door de staat aangeleverde informatie voor zoete koek. Ruim een kwart van de ondervraagden zegt dat ze niet zeker weten wie verantwoordelijk is voor de tragedie.

Protest nabestaanden MH17 bij Russische ambassade aan vooravond proces

NOS 08.03.2020 Nabestaanden van de MH17-ramp hebben vanmorgen geprotesteerd voor de Russische ambassade in Den Haag. Er werden 298 lege stoelen geplaatst, dat het aantal mensen symboliseert dat bij de MH17-ramp is omgekomen.

De stoeltjesactie werd georganiseerd door de Werkgroep Waarheidsvinding MH17, die protesteert tegen de houding van de Russische overheid. De werkgroep benadrukt dat Rusland onder meer de waarheid verdraait, valse bewijzen in omloop brengt en getuigen afschermt. Moskou ontkent alle betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel, op 17 juli 2014.

In mei 2018 concludeerde het Joint Investigation Team (JIT), dat het onderzoek doet naar de ramp, dat het vliegtuig uit de lucht is geschoten door een Buk-raket die afkomstig was van een Russische brigade.

298 stoeltjes als protest tegen Rusland

Het is de derde keer dat er een stil stoeltjesprotest voor de ambassade van Rusland wordt georganiseerd. De werkgroep benadrukt dat er niet namens alle nabestaanden actie wordt gevoerd.

Morgen is de eerste zitting tegen vier verdachten in het MH17-proces. Er wordt van uitgegaan dat geen van de verdachten bij het proces aanwezig zal zijn.

Bekijk ook;

Demonstratie bij Russische ambassade voor MH17-slachtoffers

AD 08.03.2020 Vlakbij de ambassade van de Russische Federatie, op de Andries Bickerweg, wordt op dit moment een demonstratie gehouden. De demonstranten vragen aandacht voor de slachtoffers van MH17.

Op het grasveld naast de ambassade zijn tientallen witte klapstoeltjes neergezet. Eerder werd er op deze plek ook al gedemonstreerd door nabestaanden van de slachtoffers. Het proces van MH17 gaat maandag van start in een speciale rechtbank bij Schiphol.

Lees ook;

 

 

Begin MH17-strafzaak doet Anton Kotte deugd

Lees meer

Lees meer;

Dag voor start MH17-proces opnieuw stoelenprotest

OmroepWest 08.03.2020 Een dag voor het begin van de strafzaak over het neerhalen van vlucht MH17 zijn in Den Haag opnieuw 298 stoelen geplaatst tegenover de Russische ambassade. De lege stoelen zijn een stil protest tegen de houding van Rusland dat volgens de initiatiefnemers het onderzoek naar de ramp doelbewust tegenwerkt.

De 298 stoelen vertegenwoordigen de 298 slachtoffers van de MH17. Van hen kwamen er 24 uit onze regio. Het is zondag de derde keer dat de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 de actie organiseert. De werkgroep stelt dat Rusland onder meer de waarheid verdraait, liegt, met valse bewijzen komt en getuigen afschermt. ‘Is dit nou de manier waarop we met elkaar omgaan?’, vraagt woordvoerder Sander van Luik zich af.

Maandag begint de strafzaak in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Er zijn vier verdachten: drie Russen en een man uit Oekraïne. De kans is groot dat geen van de verdachten aanwezig zal zijn bij het proces.

Geen reactie

Eerder deze week schreef de Volkskrant dat Rusland de militaire inlichtingendienst inzette om het onderzoek naar de ramp te saboteren. Ook stuurde het een elite-eenheid naar Rotterdam, de plaats van het onderzoek. ‘Het onderschrijft wat wij staan te betogen’, zegt Van Luik. Hij laat weten dat Rusland tot nog toe niet heeft gereageerd op de protestacties.

MH17-protest: 298 lege stoelen bij Russische ambassade

LEES OOK: Vijf jaar na de MH17-ramp: Hoe Oud Ade zich staande hield na verlies Erik en Truike

Meer over dit onderwerp: MH17 PROTEST STOELEN RUSSISCHE AMBASSADE DEN HAAG

Een terugblik op de gebeurtenissen en zeven vragen over het proces

AD 07.03.2020 Maandag begint het proces over de aanslag op de MH17 waarbij 298 doden vielen, onder wie 196 Nederlanders. We blikken terug op de belangrijkste gebeurtenissen en kijken vooruit naar het proces. Wat zijn de bewijzen en hoe gaat het eruit zien?

Op de pagina /mh17 vind je al het nieuws en achtergrond over het MH17-proces.

Hier gaat het gebeuren: een bijzonder kijkje in de rechtszaal

AD 07.03.2020 Het proces van MH17 gaat maandag van start in een speciale rechtbank bij Schiphol. Wie zijn de hoofdrolspelers? En wie zit waar? Bekijk de video waarin verslaggever Yelle Tieleman je rondleidt in de rechtszaal en scroll naar beneden voor een interactieve plattegrond.

Lees ook;

Lees meer

‘Defensie stond klaar om in te grijpen na MH17-ramp’

Lees meer

De speciale rechtszaal

Klik hier voor een optimale mobiele weergave. 

Wie zit waar?

Een interactief overzicht van de rechtszaal bij Schiphol. 

Beweeg over de illustratie en klik voor meer informatie op bijvoorbeeld de rechters of de verdachten.

Zes vragen over het MH17-proces;

Wat is de aanklacht?

De (vooralsnog) vier verdachten worden officieel vervolgd voor ‘het doen verongelukken’ van de MH17 ‘met de dood van alle inzittenden tot gevolg’, danwel ‘moord’ op de inzittenden. Welk van de twee aanklachten het Openbaar Ministerie zal kiezen, hangt ervan af of aangetoond kan worden dat er met voorbedachte raden is gehandeld. Dat wil zeggen dat er een moment van kalm beraad was voordat de raket werd gelanceerd.

Hoe gaat het proces eruit zien?

Het enige wat zeker is: de eerste zitting begint maandag om 10.00 uur. ,,De eerste zittingsdagen zullen vooral inventariserend van karakter zijn’’, stelt de rechtbank. Het Openbaar Ministerie zal vertellen hoe ver het onderzoek is en wat er nog moet gebeuren. Andere partijen (de verdachten of hun advocaten) kunnen onderzoeksvragen neerleggen.

Wanneer de inhoudelijke behandeling van start gaat, is nog niet te zeggen. De rechtbank heeft een reeks data gereserveerd: de hele komende week, daarna nog een week verderop in maart en dan nog in juni, september, oktober, november en in februari en maart 2021. Er wordt 54 miljoen euro uitgetrokken voor het proces. Het gaat dan om kosten voor getuigenbescherming, de inzet van de rechtbank en kosten die het Openbaar Ministerie maakt voor het onderzoek. Ook de andere landen die slachtoffers te betreuren hadden, springen bij in de kosten.

Waarom wordt het proces in Nederland gehouden?

Ons land was in eerste instantie voorstander van berechting door een speciaal VN-tribunaal, maar dat werd door Rusland geblokkeerd. Een speciaal tribunaal van de vijf betrokken landen werd te ingewikkeld omdat de rechtssystemen van bijvoorbeeld Nederland, Maleisië en Oekraïne veel verschillen. Daarop besloten de betrokken landen te kiezen voor berechting in Nederland. De Nederlandse wet werd daarvoor (een beetje) aangepast zodat delen van het proces in het Engels gevoerd kunnen worden.

Waarom komen de verdachten niet?

Er zijn vier verdachten: drie Russen en een Oekraïner. Igor Girkin, in 2014 de hoogste in rang van de vier verdachten, heeft tegen deze krant gezegd geen schuld te hebben aan het neerhalen van MH17 en niet naar de rechtbank te zullen komen. Ook verdachte Sergej Doebinsk heeft dat laten weten. De andere twee verdachten, Oleg Poelatov en Leonid Kharchenko, hebben überhaupt niet gereageerd.

De vier oppakken en dwingen is geen optie, want Rusland levert geen onderdanen uit. Rusland bestempelt het onderzoek sowieso als oneerlijk en partijdig. Voor zover bekend zal er namens één verdachte, Poelatov, een advocaat aanwezig zijn.

Wat is de waarde van het proces?

Openbare waarheidsvinding. Wat is er nu precies gebeurd op 17 juli 2014 en de dagen ervoor? Wie was er verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17? Een dergelijk drama verdient een openbare afwikkeling voor het oog van de wereld. Het geeft ook de nabestaanden (een beetje) genoegdoening. En wie weet veranderen de geopolitieke verhoudingen nog wel eens zodanig, dat er toch nog mensen achter de tralies verdwijnen.

Wat zijn de bewijzen?

Het Joint Investigation Team, geleid door het Nederlandse OM, heeft al wat uit het onderzoek prijsgegeven. Zo zeggen ze overtuigend bewijs te hebben dat MH17 is neergehaald door een Buk-raket die toebehoorde aan de Russische 53ste luchtafweerbrigade uit Koersk. De raket is, volgens het JIT, afgeschoten vanuit een weiland in Oost-Oekraïne dat op die dag onder controle van pro-Russische rebellen stond. De aanklacht tegen de vier verdachten is moord en doodslag omdat ze opzettelijk een vliegtuig in gevaar hebben gebracht.

Welke rol spelen de nabestaanden?

De nabestaanden van de passagiers van MH17 hebben spreekrecht. Tot nu toe hebben zo’n vijftig mensen aangegeven daar gebruik van te willen maken. Het is nog niet duidelijk wanneer zij aan het woord komen tijdens de inhoudelijke behandeling, maar dat is pas veel later in het proces.

Kabinet informeert VN Veiligheidsraad over MH17-proces

RO 06.03.2020 Op 9 maart 2020 begint het strafproces tegen 4 verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. De start van het proces is een belangrijke mijlpaal die waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden weer een stap dichterbij brengt.

Nederland heeft ook namens de andere landen in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië en Oekraïne – de VN-Veiligheidsraad geïnformeerd over de start van het proces.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in juni vorig jaar het besluit genomen de 4 personen te vervolgen, met unanieme steun van de opsporingsautoriteiten van de andere landen in het JIT.

Het strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van andere personen gaat nog steeds door. Daarom roept Nederland in lijn met de VNVR resolutie 2166 alle landen, inclusief de Russische Federatie, op om volledig mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek van het JIT.

Het strafrechtelijk proces is en blijft een zaak van lange adem en veel geduld. Het kabinet heeft veel respect voor de manier waarop de nabestaanden daar mee omgaan. Stap voor stap komen we dichterbij het achterhalen van de waarheid, bij het opsporen en vervolgen van de verantwoordelijken voor het neerhalen van vlucht MH17.

Dat blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. De dood van 298 onschuldige mensen van 17 verschillende nationaliteiten kan en mag niet onbestraft blijven. Daar blijven we keihard aan werken, samen met de landen van het JIT, en met brede steun van de internationale gemeenschap.

Zie ook;

Verantwoordelijk;

Laatste poging tot identificatie MH17-slachtoffers

Telegraaf 05.03.2020  Het Nederlands Forensisch Instituut doet dit voorjaar een laatste poging om twee Nederlandse slachtoffers van MH17 te identificeren. „We gebruiken daarvoor de allernieuwste dna-technieken”, zegt NFI-deskundige Arnoud Kal.

Van de 298 bij de raketaanslag omgekomen inzittenden van vlucht MH17 op 17 juli 2014 is er alleen van de 16-jarige Gary Slok en Alex Ploeg (58) tot nu toe niets teruggevonden. „We hebben nog steeds botfragmenten van de rampplek, waar we toen geen dna uit konden halen. Mogelijk nu wel.”

BEKIJK OOK:

’Alsof ik beschikte over leven en dood’

’Duizenden monsters van weefsel en splinters’

Kal was destijds – na die massamoord in het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne – al nauw betrokken bij de identificatie van stoffelijke resten. „We kregen duizenden monsters binnen van weefsel en splinters, maar ook persoonlijke spullen waar dna op kan zitten. Het is niet makkelijk om dan afstand te nemen. Ook bij ons zijn er emoties, maar het is dankbaar werk.”

“We geven niet op”

Defensie was volgens Kal de instantie om slachtoffers terug naar Nederland te halen. Via vliegbasis Eindhoven werden ze naar een kazerne in Hilversum gebracht en onderzocht. „Het is cruciaal in het rouwproces van nabestaanden dat hun dierbaren daarna ook worden geïdentificeerd. Op twee mensen na is ons dat gelukt. We geven niet op”, aldus Kal.

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

Alex’ broer Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, is aan de ene kant verheugd dat er een ultieme poging wordt gedaan door het NFI. „100% identificatie is belangrijk, maar ik heb een dubbel gevoel. Stel dat hij alsnog kan worden geïdentificeerd, maar de hoeveelheid lichamelijk materiaal is zo miniem, dat we als familie toch niks van hem overhouden?”

“Stoffelijke resten horen thuis bij de families”

Het is volgens Ploeg erg ingewikkeld voor nabestaanden om zeker te weten dat Alex en Gary dood zijn, „hoewel niemand daaraan twijfelt”, en dan toch niemand fysiek kunnen begraven. „Stoffelijke resten horen thuis bij de families. Als dat in de praktijk onmogelijk blijkt, is dat extra bezwarend.” Gary Slok en zijn moeder Petra van Langeveld werden vlak na de MH17-crash bekend van de laatste selfie aan boord (’daar gaan we’), vlak voor het vertrek op Schiphol naar Kuala Lumpur, waar de Maleisische Boeing 777 nooit zou aankomen.

BEKIJK OOK:

’Levenslang na MH17 geen rare straf’

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident strafonderzoek Arnoud Kal Gary Slok Oekraïne Nederlands Forensisch Instituut Malaysia Airlines-vlucht 17

Dit voorjaar laatste poging om twee MH17-slachtoffers te identificeren

NU 05.03.2020 Onderzoekers van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en de International Commission on Missing Persons (ICMP) gaan komend voorjaar een laatste poging doen om twee slachtoffers van vlucht MH17 te identificeren.

Bij de vliegtuigramp kwamen 298 mensen om het leven. Van een jongen van 16 jaar en een man van 58 is tot nu toe geen DNA gevonden; zij zijn tot op heden ook nog niet geïdentificeerd.

“We hebben nog steeds botfragmenten van de rampplek, waar we toen geen DNA uit konden halen. Mogelijk nu wel”, vertelt Arnoud Kal van het NFI aan De Telegraaf. Daarvoor gaat het NFI samenwerken met de ICMP, die een speciale techniek heeft ontworpen om het DNA-materiaal opnieuw te testen.

“We hopen op deze manier een ultieme poging te doen om de slachtoffers te kunnen identificeren”, vertelt een woordvoerder van het NFI aan NU.nl.

Maandag 9 maart is in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol de eerste zitting in het MH17-proces tegen drie Russen en één Oekraïner. Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergeschoten boven Oekraïne. Het Joint Investigation Team stelde vast dat het vliegtuig werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

De verdachten hebben volgens justitie onder meer bijgedragen aan het vervoer van de raket.

Lees meer over: MH17 Binnenland

Nieuwe aanwijzingen voor bemoeienis Russische GROe met MH17-onderzoeken

NOS 05.03.2020 Rusland heeft vanaf het moment dat vlucht MH17 neerstortte geprobeerd de onderzoeken daarnaar te hinderen, te beïnvloeden en te saboteren. Dat was deels bekend, maar de Volkskrant brengt vandaag, een paar dagen voor de start van het MH17-proces, nieuwe details naar buiten over hoe Rusland en vooral de Russische geheime dienst GROe te werk ging.

Direct na het neerstorten van de vlucht, in juli 2014, begon de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) een onderzoek naar de oorzaak. Er werd contact gelegd met de Russische tegenpool, het Russische Interstatelijke Luchtvaart Comité (MAK), waarmee de verhoudingen goed waren.

Na een paar dagen bleek dat het MAK was vervangen door een vijfkoppige staatscommissie, met een teamleider die eerder voor een beveiligingsdienst van het Kremlin werkte. Vermoedelijk wilde de Russische regering greep op het onderzoek krijgen.

Toestel MH17 van de Maleisische luchtvaartmaatschappij Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 tijdens een vlucht van Amsterdam naar Kuala Lumpur boven strijdgebied in Oost-Oekraïne neergehaald door een Buk-raket. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder wie 196 Nederlanders.

Het Joint Investigation Team (JIT) dat het strafrechtelijk onderzoek doet, is tot de conclusie gekomen dat de gebruikte Buk afkomstig was van een Russisch legeronderdeel.

Maandag is de eerste zittingsdag in het proces. Er zijn vier verdachten gedagvaard: drie Russen en een Oekraïner. De Russen hebben allen banden met Russische geheime diensten. Ze zijn aangeklaagd voor moord en het doen verongelukken van het toestel, met de dood van de inzittenden tot gevolg.

Een paar weken na de ramp kwamen Maleisische piloten naar Nederland om de gesprekken te vertalen die hun Maleisische collega’s in het ramptoestel met elkaar hadden gevoerd. In diezelfde periode waren twee leden van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in Nederland, zo bleek later.

Het waren leden van een beruchte eenheid, die later betrokken was bij een poging tot vergiftiging van een Bulgaarse wapenhandelaar (2015), een mislukte staatsgreep in Montenegro (2016) en de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal (2018) in Groot-Brittannië. Een van de leden die in Nederland waren, is de leider van de eenheid. Wat de twee in Nederland deden is niet bekend. “Maar een relatie met MH17 ligt voor de hand”, zegt een bron van de Volkskrant.

Beïnvloeding Maleisiërs

Een half jaar later bleken twee voormalige GROe-leden deel uit te maken van de Russische staatscommissie waarmee de OVV samenwerkt. Een van hen is een generaal van het Russische leger die kort na de ramp in een interview zei dat het onwaarschijnlijk is dat het toestel door een Russische Buk-raket is neergehaald.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD observeerde de twee toen ze in Nederland waren voor overleg met onderzoeksteams uit andere landen. Na elke vergadering belden ze met een telefoonnummer in het Kremlin, volgens de MIVD om het onderzoek van binnenuit te frustreren. Volgens de krant hielden ze zich vooral bezig met het “bewerken” van leden van het Maleisische onderzoeksteam.

De toenmalige Maleisische premier Mahatir zei vorig jaar dat er geen harde bewijzen waren dat Rusland verantwoordelijk was voor het neerhalen van het toestel.

Jonge vrouwen

Er zijn meer voorbeelden van pogingen tot beïnvloeding van het onderzoek en de onderzoekers. Zo werden leden van de OVV en Nederlandse politiemensen tijdens een bezoek aan Oekraïne bij hun hotel opvallend vaak aangesproken door jonge vrouwen, ook in het Nederlands. Ook werden hun hotelkamers opvallend vaak schoongemaakt, soms wel drie keer per dag. Privételefoons van marechaussees bleken na terugkeer in Nederland besmet met malware.

In de zomer van 2015 hielden zich verdachte personen op rond het OVV-kantoor in Den Haag. Uit een auto van een medewerker van de politie werd een tas met gespreksverslagen gestolen en in 2016 werden bij een inbraak bij een Defensie-fotograaf usb-sticks gestolen.

Verder is er bij de OVV ten minste één hackpoging bekend van de aan de GROe gelinkte hackersgoep Fancy Bear. Een OVV-medewerker kreeg in 2015 een mail met een verzoek opnieuw in te loggen op een website die op de OVV-website leek.

De GROe-leden die in 2018 Nederland uit zijn gezet Ministerie van Defensie

Naar de Volkskrant nu bekendmaakt, zijn de GROe-leden die in 2018 probeerden het computernetwerk van het OPCW-kantoor in Den Haag binnen te dringen, eerst in Rotterdam geweest in de buurt van het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie. Daar vindt het strafrechtelijk onderzoek naar de MH17-ramp plaats.

De MIVD nam apparatuur van de GROe-leden in beslag. Op een laptop vond de dienst informatie waaruit bleek dat het team in 2017 in Maleisië was geweest om een operatie op te zetten tegen het Maleisische onderzoeksteam.

Geen succes, wel ingewikkelder

De Nederlandse onderzoekers zijn ervan overtuigd dat de Russische beïnvloeding en sabotage geen succes hebben gehad. Het onderzoek werd er ingewikkelder van, er was ruis en wantrouwen, maar het heeft de conclusies niet beïnvloed, zeggen de onderzoekers in de Volkskrant.

Bekijk ook

Russische manipulatie en sabotage in MH17-onderzoek

VK 05.03.2020 Nadat vlucht MH17 is neergestort in Oost-Oekraïne begint een venijnige strijd om de waarheid. Moskou zet onder meer zijn beruchte militaire veiligheidsdienst GROe in, bewerkt leden van het onderzoeksteam en stuurt een eliteteam naar Rotterdam.

Meteen na de ramp met vlucht MH17 in 2014 ontkent Rusland elke betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig. En als komende maandag de rechtszaak tegen drie Russen en een Oekraïner begint ­wegens hun aandeel in de crash, zal Rusland dat volhouden.

Dat terwijl er twee onderzoeksrapporten over de ramp zijn, met details over de Buk-raket die afgeschoten werd uit een gebied in Oekraïne dat in handen was van pro-Russische separatisten. Een raket die werd afgevuurd van een Buk-­installatie die afkomstig was uit Rusland en na de ramp weer werd teruggebracht naar hetzelfde land.

Naast de publieke ontkenningen heeft Rusland de afgelopen jaren achter de schermen ook geprobeerd de onderzoeken naar de toedracht van de aanslag op vlucht MH17 te frustreren en te saboteren. Uit gesprekken die de Volkskrant voerde met direct betrokkenen blijkt dat het land daarvoor onder meer leden van de beruchte militaire veiligheidsdienst GROe inzette.

Dat leverde ingewikkelde ­situaties op voor de Nederlandse onderzoekers, de betrokken politiemensen en de inlichtingendiensten. Want terwijl zij greep probeerden te krijgen op de steeds wisselende Russische tactieken, moesten ze ook samenwerken met Rusland, elk in een eigen rol.

Video: AP

Chaos bij de politie: wie doet onderzoek?

De top van de Landelijke Recherche neemt op donderdag 17 juli 2014 afscheid van een collega in een stijlvol restaurant aan de rivier de Linge als de telefoons van de aanwezigen beginnen te trillen. Ze hebben net het voorgerecht op als er een persalarm binnenkomt.

Een vliegtuig is neergestort. Het aantal doden loopt snel op: 21, 43. De telefoons van de aanwezigen blijven afgaan. ­Nederlandse slachtoffers, een toestel dat uit Amsterdam vertrok, wellicht meervoudige moord: dit is een zaak voor de Nederlandse politie. Ter plekke wordt een verdeling van taken gemaakt. Het dessert sturen ze terug; geen tijd meer voor.

De politie gaat in de offensieve stand. Honderden politiemensen melden zich, ze proberen zo veel mogelijk materiaal te verzamelen. De strijd om de waarheid rond MH17 begint direct. In de vroege ochtend van 18 juli, om 6.15 uur, zet de Oekraïense geheime dienst afgeluisterde gesprekken van Russische separatisten online. ‘Wat voor vliegtuig? ­Wapens?’, valt te horen. ‘Nee, niets van dat. Burgerlijke spullen. Toiletpapier, medische spullen, handdoeken, dat soort rotzooi.’

Vanuit een pand in Sint-Petersburg plaatsen jonge Russen in de eerste drie dagen na de ramp meer dan 100 duizend tweets over MH17 om de schuld bij ­Oekraïne te leggen. Russische militairen die in Oekraïne zijn, beginnen Facebookposts en Twitterberichten te verwijderen. Op 25 juli wordt op de Wikipedia-­pagina van de ramp de hoogte van een Buk-raket aangepast van de correcte ruim 10 kilometer naar 7 kilo­meter. Het ip-adres verwijst naar het Kremlin.

Het antwoord van de ­politie in Nederland volgt ook snel. Op de tweede dag vraagt de politie specialisten van het Team High Tech Crime en de inlichtingendienst AIVD een ‘foto’ van het internet te nemen. Alles opslaan wat Russischtalig is.

350 miljoen webpagina’s van sociale media en fora waarop ook hoge Russische militairen compromitterende gegevens delen die ze later verwijderen. Dit is het krachtenveld waarin de Nederlandse onderzoekers hun werk moeten gaan doen: een ramp in een conflictgebied waarbij twee landen recht ­tegenover elkaar staan en elkaar de schuld geven van het neergestorte vliegtuig.

Voor het lezen en uitwerken van al die Russische berichten heeft de politie dringend Russische vertalers nodig. Op een oproep via het eigen intranet reageren twintig politiemedewerkers – de AIVD zal ze screenen. In de politietop ­bestaan al in de eerste dagen zorgen over dergelijke voortvarendheid.

Is de organisatie zich wel bewust van de risico’s op Russische ondermijning? Valt zo’n oproep via intranet niet teveel op? Niet alle politiemedewerkers die meedoen aan het MH17-onderzoek hebben een A-screening. Later zal blijken dat überhaupt onduidelijk is wie allemaal aan het onderzoek hebben meegedaan: als de politie dankpenningen wil uit­delen, bestaat er geen compleet overzicht van de naar schatting 450 politiemensen die hielpen met het MH17-­onderzoek.

De politiemedewerkers die meteen na de ramp naar Kiev gaan, werken samen met de Oekraïense SBU – opsporings- én inlichtingenorganisatie in één. Complicerend is dat de SBU voortkomt uit de oude KGB: iedereen boven de 40 jaar heeft een verleden bij de beruchte geheime dienst van de Sovjet-Unie.

Dat de Nederlandse politiemedewerkers in ­Oekraïne een telefoon van de SBU krijgen om op kantoor mee te bellen, versterkt de achterdocht bij sommige politiebetrokkenen. Maar bij de politie is daar nauwelijks aandacht voor, daarvoor is de nood te groot.

Een betrokkene: ‘In de eerste maanden was niemand bij de politie echt bezig met het beschermen van het onderzoek.’ Typerend: hoofd van de Landelijke Recherche ­Wilbert Paulissen is vóór MH17 nog op een conferentie in Moskou geweest en nam zijn eigen telefoon mee. Zorgen over mogelijke hackpogingen wuifde hij weg.

Het Kremlin zet leden van elite-eenheid 29155 in

Terwijl een dag na de ramp de bloemenzee bij Vertrekhal 3 op Schiphol aanzwelt, zitten drie leden van de Onderzoeksraad al in het vliegtuig naar de ­Oekraïense hoofdstad Kiev voor het technische onderzoek naar de ramp. Het is, naast het strafrechtelijk onderzoek, het tweede officiële onderzoek naar MH17.

De leden van de Onderzoeksraad staan vanaf het eerste moment ook in contact met collega’s van het MAK, het Russisch Interstatelijk Luchtvaart Comité. Deze experts kennen elkaar al jaren en vertrouwen elkaar. Een Nederlandse betrokkene: ‘De integriteit van de leden van het MAK staat niet ter discussie.’ Direct na aankomst vraagt de Onderzoeksraad om de radarbeelden op het moment dat het MH17 neerstortte. Er komt geen reactie.

Al tijdens de eerste dagen merkt de Onderzoeksraad dat MH17 politiek beladen is. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) krijgt te horen dat de medewerkers van het MAK worden vervangen door een vijfkoppige Russische ‘staatscommissie’. De nieuwe teamleider is Oleg Storchevoy, voormalig piloot van de Russische dienst die de president en overheidsmedewerkers beveiligt. Later is hij hoofd van Rosaviation, toezichthouder op de luchtvaart. Wéér vraagt de Onderzoeksraad om de radarbeelden.

De groep onderzoekers ontmoet elkaar op 18 juli op het ministerie van Transport in Kiev. Er zijn luchtvaart­onderzoekers uit Nederland, Australië, Oekraïne, het Verenigd Koninkrijk, er is een Maleisische delegatie en een uit Rusland.

Doel van dit eerste gesprek is kennismaken, afstemmen van de taakverdeling en in het rampgebied komen. Na twee weken treffen ze elkaar weer op het Oekraïense ministerie. Ze wisselen in een standaard conferentiekamer – flesje water, kop koffie, aantekeningenblok op donkerhouten tafels –praktische zaken uit. De Nederlanders weten dan nog niet dat ze later wéér met andere Russen te maken krijgen.

Op 11 augustus keren de leden van de Onderzoeksraad terug naar Den Haag. Ze werken hard aan een rapport met eerste bevindingen, dat ze begin september moeten publiceren. Op 22 juli krijgt het onderzoeksteam de beschikking over de flight recorder en de cockpitvoicerecorder van de neergehaalde Boeing.

De gegevens op de apparaten worden twee ­dagen later uitgelezen in Groot-Brittannië in het bijzijn van vertegenwoordigers van het internationale onderzoeksteam. Daarna zijn de knaloranje kastjes naar Nederland gekomen en in een speciale kluis in het pand van de Onderzoeksraad aan de Anna van Saksenlaan in Den Haag opgeborgen.

Om de recorder voor alle zekerheid nogmaals uit te luisteren, vraagt de Onderzoeksraad ­Maleisische piloten om naar Den Haag te komen. Onderlinge cockpitgesprekken tussen piloten worden in de eigen taal gevoerd. Alleen kenners van het Maleis en van de luchtvaart kunnen de gesprekken en het gebruikte slang uitwerken.

In dezelfde periode komen twee leden van unit 29155, een onderdeel van de ­militaire GROe, ook naar Nederland. 29155 is een beruchte eenheid met oorlogsveteranen die de afgelopen jaren betrokken is geweest bij verschillende ­destabiliserende operaties in Europa – zoals de poging tot vergiftiging van een Bulgaarse wapenhandelaar in 2015, een mislukte coup in Montenegro in 2016 en de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal in 2018 in Londen met het zenuwgas novitsjok. Eenheid 29155 staat onder leiding van Andrei Averyanov, een onderscheiden Russische militair.

Twee van de vier verdachten: Igor Girkin (links) en Leonid Chartsjenko.

Uit data die onderzoekscollectief Bellingcat met de Volkskrant heeft gedeeld, blijkt dat Averyanov op vrijdag 22 augustus in Nederland landt met vlucht 2550. Hij reist met collega Sergey Pavlov, als lid van 29155 betrokken bij de vergiftiging van de Bulgaarse wapenhandelaar. Drie dagen zijn ze in Nederland, voordat ze weer terugvliegen. Wat ze in Nederland doen, is niet bekend. De Nederlandse geheime diensten missen hun komst. Een inlichtingenbron zegt later: ‘Maar een relatie met MH17 ligt voor de hand.’

Een half jaar later, als het onderzoek in volle gang is, melden zich twee nieuwe leden bij het Russische onderzoeksteam. Het gaat om twee mannen, Zakhar Omarov en Mikhail Krush, die beiden een verleden hebben bij de militaire dienst GROe en daar nog steeds goede contacten hebben. Krush is een generaal in het Russische leger, die kort na de ramp met de MH17 ook in het nieuws was.

In interviews liet hij weten dat het onwaarschijnlijk was dat het vliegtuig door een Buk-­raket was neergehaald. ‘Er zijn geen getuigen die de lancering van een Buk die dag hebben gezien.’ Omarov is een onopvallende, kleine man, van wie weinig bekend is over zijn loopbaan. Hij reist vaker door Europa, getuige zijn toeristenvisum dat al is afgegeven vóór de MH17-ramp.

Als de namen van de Russische delegatie bekend zijn, gaan de alarmbellen af bij de militaire inlichtingendienst MIVD. Die dienst houdt militaire spionnen in de gaten en waarschuwt de Onderzoeksraad voor de twee GROe-leden.

Ook stuurt de MIVD een observatieteam om de mannen te volgen. Ze peilen ook de telefoongesprekken uit. De onopvallende Omarov blijkt, net als het hoofd van de delegatie, na elke vergadering met een telefoonnummer in het Kremlin te bellen. Uit het observeren van de mannen blijkt verder dat ze intensief contact zoeken met de Maleisische onderzoekers.

De MIVD registreert pogingen om ‘het ongevalsonderzoek van binnenuit de frustreren’, zoals een bron het noemt. Later zou de ­Maleisische premier het internationale onderzoek naar MH17 afdoen als ‘politiek gemotiveerd’ en gebaseerd op ‘geruchten’.

https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2020/russische-manipulatie-en-sabotage-in-mh17-onderzoek~v335877/media/e8474b8364288822d73ff069cfa9ff4c.mp4

Krush komt één keer naar Nederland, Omarov twee keer. Hij is ook aanwezig in de hangar op luchtmachtbasis Gilze-Rijen op 11 augustus 2015 als de internationale onderzoekers het vliegtuigwrak – bestaande uit duizenden grote en kleinere stukken – vanaf een hoogwerker bekijken.

Aan die wrakstukken kleeft een geschiedenis. De Onderzoeksraad wil de technische oorzaak van de ramp achterhalen en heeft daarvoor zo veel mogelijk materiaal nodig. Brokstukken gaan vanuit het conflictgebied per trein naar Charkov en vervolgens in containers op vrachtwagens naar ­Nederland.

Tussen de brokstukken zitten ook raketdelen die informatie bevatten over het gebruikte wapensysteem. De Onderzoeksraad wil deze veiligstellen maar is bang dat lokale partijen er lucht van krijgen. ‘De informatie over wapensystemen en in welke container die zat, hebben we bewust in een zo klein mogelijk groep gedeeld’, zegt een betrokkene.

Toch wordt bij de grens die ene vrachtwagen aangehouden waarin de raketdelen zitten en door lokale grenswachten onderzocht – er blijkt een lek in het kleine comité dat op de hoogte is van het ­gevoelige transport.

Bij aankomst in Gilze-Rijen worden de onderdelen alsnog veiliggesteld. Dat veroorzaakt ook in Nederland nog discussie: de inlichtingendiensten willen de raketdelen zelf analyseren; de Onderzoeksraad wil ze gebruiken als bewijsmateriaal.

De raad trekt aan het langste eind. Uiteindelijk ­komen er bijna 8.000 kleine en grotere brokstukken naar Gilze-Rijen. Daar wordt de cockpit van de Boeing 777-200 minutieus gereconstrueerd. De linkerkant is met honderden ‘hoogenergetische deeltjes’ uit een ­raketkop doorboord.

Inbraken en mannen in zwarte jassen

Dat hun werk speciale aandacht trekt, is zowel de Onderzoeksraad als de politie snel duidelijk. Van 3 tot 8 augustus 2014 zijn zes leden van de raad in Charkov en Soledar, op zo’n twee uur van de rampplek. Ze worden ’s avonds na het werk in het hotel opvallend vaak aangesproken door jonge vrouwen. Sommigen spreken Nederlands.

De politiemensen overkomt hetzelfde in Kiev. Achter leden van de ­Onderzoeksraad die foto- en videomateriaal verzamelen en afspraken hebben met ­internationale delegaties lopen standaard ‘types in zwarte leren jas’. Die blijven op zo’n vijftig meter afstand. Een betrokkene: ‘Geen onredelijke ­figuren hoor.’

Verder valt het de Nederlanders op dat de hotelkamers in het oosten van Oekraïne erg vaak worden schoongemaakt – soms wel drie keer per dag. De leden van de Onderzoeksraad wisselen dagelijks van simkaart en spreken telefonisch niet over de inhoud van het onderzoek.

Aanwezige marechaussee zijn minder zorgvuldig: ondanks advies van de militaire veiligheidsdienst nemen sommige militairen hun eigen telefoon mee. Als ze ­terugkeren blijken enkele telefoons besmet met malware – de telefoons worden vernietigd.

In de zomer van 2015 is er lichte paniek bij de politie als een medewerker gespreksverslagen over MH17 kwijtraakt. Hij heeft zijn auto op de parkeerplaats bij het Van der Valk Hotel De Bilt neergezet en is vergeten zijn koffer eruit te halen.

Als hij terugkomt van de lunch is zijn raam ingeslagen en is de koffer verdwenen. De politie onderzoekt de inbraak, maar komt tot de conclusie dat het om een ‘normale’ inbraak gaat. Er is bij meerdere auto’s ingebroken en er zou geen relatie met MH17 zijn.

Een paar maanden later is het wéér raak. Een radarspecialist van de Onderzoeksraad is al een tijd achterdochtig. Hij ziet meerdere keren verdachte personen bij het kantoor van de Onderzoeksraad in Den Haag en maakt daar intern melding van.

We worden in de gaten gehouden, zegt hij tegen collega’s. Op 10 februari 2016 ziet een medewerker van de Onderzoeksraad dat het raam van zijn auto is ingeslagen. De inbrekers hebben zijn auto doorzocht en hebben de boordcomputer met navigatie­gegevens eruit gehaald.

In dezelfde periode wordt óók ingebroken bij een fotograaf van Defensie. De inbrekers nemen bij hem diverse usb-sticks mee.

De twee overige verdachten: Sergej Doebinski (links) en Oleg Poelatov.

Russische Hackers zoeken doelwit

Ook digitaal moeten de Nederlandse onderzoekers op hun hoede zijn, blijkt in het najaar van 2015. Het rapport van de Onderzoeksraad is bijna klaar als de raad een waarschuwing krijgt van de MIVD over het aflopende contract met Fox-IT. Het Delftse beveiligingsbedrijf doet de monitoring van het netwerk, maar het contract loopt tot 1 september 2015, terwijl de raad een paar weken later het eindrapport wil publiceren. Een risicovolle situatie, vindt de MIVD.

De Onderzoeksraad wil het contract met Fox-IT verlengen maar aanbestedingsregels verhinderen dat. Dus neemt een nieuwe partij (OnSight) de beveiliging vanaf 1 oktober over – Fox-IT blijft nog een maand langer. Op 29 september om 10.31 uur in de ochtend krijgt een medewerker van de

Onderzoeksraad een Engelstalige mail van een collega die hem verzoekt opnieuw in te loggen. De mail stuurt hem door naar sftp.onderzoekraad.nl; een geldig lijkend domein. De man logt opnieuw in met zijn wachtwoord en gebruikersnaam. Meteen daarna krijgt hij argwaan en slaat intern alarm. De Onderzoeksraad past alle wachtwoorden aan en informeert de MIVD.

Die actie voorkomt net op tijd dat de Russische hackers van Fancy Bear (ook wel APT28) hun toegang tot de Onderzoeksraad misbruiken. Fancy Bear had het domein onderzoekraad.nl aangemaakt, zonder ‘s’ zoals in de officiële naam. De Onderzoeksraad doet geen aangifte van de inbraakpoging: de organisatie wil de politie niet toelaten op de computersystemen waarop onderzoeksinformatie staat.

Drie jaar later is er opnieuw een hackpoging, maar dit keer gaat het minder subtiel. Het is het voorjaar van 2018 als op Schiphol vier Russen landen: twee hackers van Fancy Bear en twee GROe-leden.

Ze gaan naar Den Haag en proberen daar met specialistische apparatuur in de kofferbak van hun auto de OPCW te hacken. De MIVD betrapt ze op heterdaad. Een persconferentie later van minister van Defensie Ank Bijleveld met de directeur van de MIVD gaat de wereld over.

Maar wat Bijleveld tijdens de persconferentie niet vertelt is dat de Russen in de vier dagen dat ze in Nederland zijn ook naar Rotterdam gaan. Daar komen ze in de buurt van het Landelijk Parket waar óók het onderzoek naar MH17 plaatsvindt.

In hun auto ligt apparatuur om wifinetwerken te hacken. De MIVD volgt de GROe-leden maar grijpt niet in, volgens bronnen omdat de Russen aan de overkant van de Maas blijven. Te ver om het netwerk van de politie te kunnen hacken.

De interesse in het MH17-onderzoek blijkt ook uit de laptop van Serebriakov – een van de betrapte GROe-hackers. In zijn computer vindt de MIVD wifi-gegevens van een hotel in Kuala Lumpur, Maleisië, waar hij een kleine week verbleef en in december 2017 een operatie opzette tegen de leden van het Maleisische onderzoeksteam.

Vertraging en verwarring

Voor de buitenwereld houdt Rusland de schijn van een soepele samenwerking op. Neem de radarbeelden waar de Onderzoeksraad direct na de ramp bij de staatscommissie om vraagt. In eerste instantie ontkent Rusland dat er radarbeelden zijn.

Die zouden al gewist zijn. Als diverse Russen eind augustus 2014 naar Nederland komen, spreken ze over ‘videobeelden’ van het radarscherm. Die bestaan nog wel. En later krijgt de Onderzoeksraad inderdaad een video van de ­radarbeelden. Het is onmogelijk de echtheid ervan te controleren.

Als de Onderzoeksraad om de ruwe data blijft vragen, overhandigt Rusland daarna alsnog radarbeelden. Maar als specialisten van de raad ernaar kijken, blijkt dat de data niet corresponderen met het te verwachten format. Normaal bestaan radarbeelden uit 64 bits, maar de data die de Russen overhandigen zijn 32 bits. ‘Dan weet je dat er wat mist’, aldus een van de betrokkenen.

Of neem de interpretatie van de feiten. De leden van het internationale onderzoeksteam zitten tijdens besprekingen vaak op één lijn met hun Russische collega’s – zolang het over technische details gaat. Totdat er een conclusie moest komen, zegt een van de betrokkenen. ‘Unaniem werd vastgesteld dat MH17 met een Buk-raket was neergehaald, maar de Russische delegatie bleef strak in de leer: de Buk kwam uit een andere richting.’

Had Moskou succes met zijn acties?

Zijn de Russische pogingen succesvol? Vraag het betrokken onderzoekers en ze zeggen: nee, uiteindelijk niet. Het onderzoek werd er ingewikkelder van, er was ruis en wantrouwen maar het heeft de conclusies niet beïnvloed.

Op een andere manier zijn de pogingen wel succesvol. Vlak voor het begin van de rechtszaak, ­komende maandag, duiken op diverse websites officiële documenten op uit 2016 die door een hack of lek zijn buitgemaakt. Daaronder ook ambtsberichten van militaire inlichtingendienst MIVD. Hoewel de context ontbreekt en het om enkele stukken gaat uit een gigantisch dossier leiden de documenten tot verwarring – bij justitie dat zich afvraagt waar ze vandaan komen en bij personen die het onderzoek kritisch volgen.

Door Russische media worden de documenten enthousiast geciteerd, om nogmaals te onderbouwen wat de Russische overheid al sinds de ramp stelt: Rusland heeft er niets mee te maken.

Hacks, manipulatie en diefstal: Rusland deed alles om het MH17-onderzoek te dwarsbomen

VK 05.03.2020 Rusland heeft jaren geprobeerd de twee officiële onderzoeken naar de ramp met de MH17 te saboteren. Moskou zette zijn militaire inlichtingendienst in, bewerkte leden van het onderzoeksteam en stuurde een elite-eenheid naar Rotterdam, de plaats van het onderzoek.

Een man temidden van de wrakstukken van vlucht MH17. Beeld AFP

Dit blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant, waarvoor is gesproken met diverse betrokkenen.

Vlak voor het begin van het proces zijn nu ook documenten opgedoken uit het officiële onderzoek, die verkregen zijn na een hack of een lek. Deze documenten – die authentiek zijn – zijn gepubliceerd op pro-Russische websites en voorzien van vertalingen; de publicatie moet de indruk wekken dat Rusland niet verantwoordelijk kan zijn voor het neerhalen van vlucht MH17.

Hackpogingen

De afgelopen jaren waren er verschillende incidenten met personen die betrokken waren bij de MH17-onderzoeken. Er is ingebroken bij een medewerker van de Onderzoeksraad, bij een fotograaf van Defensie en in de auto van een politiemedewerker. Daarnaast waren er hackpogingen, werden onderzoekers gevolgd en bleek er kwaadaardige software geïnstalleerd op telefoons van marechaussees die in Oekraïne waren geweest.

De Russische militaire inlichtingendienst GROe speelt een belangrijke rol in de ondermijning van het onderzoek. Twee van de Russische luchtvaartdeskundigen die meewerkten aan het onderzoek door de Onderzoeksraad (OVV), bleken banden te hebben met de GROe. De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD observeerde de twee tijdens hun verblijf in Nederland. Zij hielden zich vooral bezig met het bewerken van de Maleisische leden van het onderzoeksteam. Na OVV-vergaderingen belde één van hen met het Kremlin voor ruggespraak.

Ook kwamen er na het neerhalen van de MH17 twee leden van GROe-eenheid 29155 naar Nederland, blijkt uit data die onderzoekscollectief Bellingcat heeft gedeeld met de Volkskrant. Unit 29155 is berucht en bestaat uit oorlogsveteranen die de afgelopen jaren bij verschillende moordaanslagen in Europa betrokken waren. Dit tweetal was drie dagen in Nederland. In dezelfde periode kwamen de flight recorder en cockpit voice recorder van vlucht MH17 naar de Onderzoeksraad in Den Haag.

Proces

Volgende week begint het strafproces tegen vier verdachten van betrokkenheid  bij het neerhalen van de MH17. Van de documenten die nu zijn opgedoken op pro-Russische websites, wordt de echtheid door bronnen bij justitie en in de inlichtingenwereld niet betwist. Die stellen dat het om een bewust lek of een hack gaat.

De documenten, waarschijnlijk uit 2016, worden gebruikt om het officiële onderzoek in diskrediet te brengen. Bronnen vermoeden dat de stukken zijn buitgemaakt in Maleisië. Russische hackers waren in december 2017 in Maleisië voor een operatie gericht tegen het MH17-onderzoek.

De documenten staan op drie websites die allemaal gelinkt zijn aan de Nederlandse blogger Max van der Werff – een zelfbenoemd MH17-onderzoeker die de betrokkenheid van Rusland bij het neerhalen van het passagiersvliegtuig in twijfel trekt. Hij was, samen met FvD-voorman Thierry Baudet, een van de ondertekenaars van een brief aan de Amerikaanse president Donald Trump waarin werd gevraagd om nieuw onderzoek naar de ramp met de MH17, omdat het OVV-onderzoek ‘noch onafhankelijk, noch overtuigend’ zou zijn.

Ambtsbericht

Hoe Van der Werff aan de documenten komt, is onbekend. Tussen de stukken zit onder andere een ambtsbericht van de militaire veiligheidsdienst MIVD uit 2016 over de posities van grondgebonden luchtafweersystemen ten tijde van de ramp. Het is een van de berichten die de MIVD heeft opgesteld over Oekraïense en Russische wapensystemen.

Van der Werff stelt op basis van het document dat er volgens de MIVD geen enkele Russische BUK-raket in Oekraïne was die de MH17 kon neerhalen. Die conclusie valt op basis van het gelekte document niet te trekken en klopt niet, maar wordt wel overgenomen door Russische media, onder meer bij staatspersbureau Tass en Sputnik.

Het Openbaar Ministerie wil niet inhoudelijk reageren op het lek. Bronnen wijzen erop dat het om enkele stukken gaat uit een zeer omvangrijk dossier, die worden gebruikt om vlak voor het proces verwarring te zaaien.

LEES VERDER

Nadat vlucht MH17 is neergestort in Oost-Oekraïne begint een venijnige strijd om de waarheid. Moskou zet onder meer zijn beruchte militaire veiligheidsdienst GROe, bewerkt leden van het onderzoeksteam en stuurt een eliteteam naar Rotterdam. Lees onze reconstructie van de Russische manipulatie en sabotage van het MH17-onderzoek hier.

MEER OVER; MH17 MISDAAD, RECHT EN JUSTITIE POLITIEK MISDAAD COMPUTERCRIMINALITEIT TOM KRELING EN HUIB MODDERKOLK

Laatste poging tot identificatie MH17-slachtoffers

MSN 05.02.2020 Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) doet dit voorjaar een laatste poging om twee Nederlandse slachtoffers van MH17 te identificeren. “We hebben nog steeds botfragmenten van de rampplek, waar we toen geen dna uit konden halen. Mogelijk nu wel”, zegt NFI-deskundige Arnoud Kal in De Telegraaf. “We gebruiken daarvoor de allernieuwste dna-technieken.”

Van de 298 bij de raketaanslag omgekomen inzittenden van vlucht MH17 op 17 juli 2014 is alleen van de 16-jarige Gary Slok en Alex Ploeg (58) tot nu toe niets teruggevonden. Defensie was volgens Kal de instantie om slachtoffers terug naar Nederland te halen. Via vliegbasis Eindhoven werden ze naar een kazerne in Hilversum gebracht en onderzocht. “Het is cruciaal in het rouwproces van nabestaanden dat hun dierbaren daarna ook worden geïdentificeerd. Op twee mensen na is ons dat gelukt. We geven niet op”, zegt de deskundige.

Familierechercheurs MH17 kijken terug: ‘Als zo’n ramp gebeurt, dan ben je er’

NOS 04.03.2020 Hij wil het eigenlijk nooit meer meemaken. Theo Vermeulen zat op 17 juli 2014 in de auto toen hij hoorde over een neergestort vliegtuig in Oost-Oekraïne. Het bleek te gaan om vlucht MH17.

Als coördinator van een team familierechercheurs, beheerste de vliegramp de afgelopen jaren zijn leven: “Je wil zo’n telefoontje niet krijgen. Maar als het dan gebeurt, dan ben je er”.

Op het hoogtepunt hadden Vermeulen en zijn team van 120 speciaal opgeleide rechercheurs contact met meer dan 500 nabestaanden van de vliegramp. Vermeulen en zijn collega’s waren vlak na de ramp vaak de eerste personen met wie nabestaanden spraken over de gebeurtenissen. “Je komt enorm binnen in hun emotie en onzekerheid. Dat maakt het werk niet makkelijk”, vertelt hij.

Hechte banden

De banden met de nabestaanden zijn hecht, legt Vermeulen uit. “Wij zijn dat vaste baken, die ze niets uit hoeven te leggen.” Toch is het volgens hem ook belangrijk om zakelijk te blijven, want naast het bijstaan van nabestaanden moesten de familierechercheurs voor de identificatie ook informatie verzamelen over de slachtoffers. Bijvoorbeeld over tatoeages, ringen en andere kenmerken. “We zitten daar met een opdracht: ervoor zorgen dat ze snel hun geliefde terugkrijgen. Dat is soms lastig.”

Ook al is de ramp inmiddels bijna zes jaar geleden, Vermeulen heeft nog dagelijks contact met veel nabestaanden. Dat gebeurt voornamelijk via de mail of telefonisch. “Maar als het dichtbij komt en het persoonlijk is, maken we een afspraak met ze.”

Familierechercheur kijkt terug op MH17-ramp: ‘Een zware, maar mooie opdracht’

Nu de rechtszaak rond de vliegramp volgende week begint, gaat ook het contact tussen de familierechercheurs en nabestaanden een nieuwe fase in. “Zo krijgen we de laatste tijd veel vragen van nabestaanden over wat ze kunnen verwachten van de eerste zittingsdag”, vertelt Vermeulen.

Nabestaanden mogen aanwezig zijn in de rechtbank bij het proces tegen de vier verdachten, dat aanstaande maandag begint. Ook is er een speciale bijeenkomst in Nieuwegein waar ze het proces met extra uitleg kunnen volgen. Volgens Vermeulen zijn veel nabestaanden van plan om te komen, al is dat niet voor iedereen makkelijk: “Een hele dag met de vliegramp bezig zijn, is voor sommige mensen een hele opgave”.

Vermeulen en zijn collega Sylvia van Braak proberen nabestaanden in aanloop naar het proces zo goed mogelijk voor te bereiden. “We proberen ze vooral mee te geven dat het verloop heel onvoorspelbaar is”, vertelt Vermeulen. Ook leggen ze uit hoe het rechtssysteem in Nederland precies werkt, vooral aan de buitenlandse nabestaanden.

Zwaar maar betekenisvol

Het contact met de nabestaanden maakt nog altijd veel indruk op de familierechercheur. Vermeulen kwam afgelopen jaren geregeld moe en met een ‘vol hoofd’ thuis. “Ik probeer dan wel even naar een voetbalwedstrijd te zappen voor de afleiding. Het werk gaat je niet in de koude kleren zitten.”

Trots is Vermeulen zeker. “Ik kijk terug op een tijd met veel emoties, maar ook een tijd waarin we iets voor de nabestaanden hebben kunnen betekenen.”

Nabestaanden van MH17-slachtoffers, maar ook de chauffeur van de rouwstoet en een Oekraïense reddingswerker deelden eerder hun verhaal in deze bijzondere special:

Vijf jaar MH17: ‘door de ogen van’

Bekijk ook

Defensie wilde Luchtmobiele Brigade naar crashgebied MH17 sturen

NU 03.03.2020 Defensie had een plan voorbereid om de Luchtmobiele Brigade met ondersteunend personeel naar het crashgebied van vlucht MH17 in Oekraïne te sturen, bevestigt de Landmacht aan NU.nl na berichtgeving van De Telegraaf. De militairen hadden het crashgebied, dat werd beheerst door rebellen, veilig moeten stellen.

Het voornaamste doel van de missie was het thuisbrengen van de Nederlandse slachtoffers. Toen de Oekraïense rebellen zelf de lichamen van de slachtoffers overdroegen, werd besloten de missie af te blazen.

Naast de repatriëring van slachtoffers, wilde Defensie onder meer ook mogelijk bewijsmateriaal voor het onderzoek veiligstellen.

De operatie zou uitgevoerd zijn in samenspraak met de regering van Oekraïne en was al grotendeels gepland. Militairen waren in deze periode op vakantie of in opleiding, maar zij werden teruggehaald ter voorbereiding van de actie.

Het zou gaan om een groep van 1.000 militairen. Ongeveer de helft daarvan zou van de Luchtmobiele Brigade zijn, de andere helft ondersteunend personeel “om te zorgen dat de Brigade er zo lang als nodig kon blijven”.

Uiteindelijk werd de missie van de Luchtmobiele Brigade afgeblazen en gingen er alleen Nederlandse forensisch experts en marechaussees naar het crashgebied.

Verdachten MH17 vanaf 9 maart 2020 voor de rechter

Vanaf 9 maart staan vier verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 voor de rechter. Zij worden verdacht van de moord op de 298 inzittenden van het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergeschoten boven Oekraïne. Het Joint Investigation Team stelde vast dat het vliegtuig werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

De verdachten die in maart terechtstaan, hebben volgens justitie onder meer bijgedragen aan het vervoer van de raket.

Lees meer over: Defensie MH17 Buitenland

Flarden van informatie over de voorgenomen operatie lekten destijds uit, maar het is voor het eerst dat defensie officieel openheid van zaken geeft over de missie die er niet kwam. Ⓒ ANP

Plan invasie MH17-gebied last-minute afgeblazen

Telegraaf 03.03.2020 Het Nederlandse leger had een uitgewerkt plan klaar om de rampplek van MH17 met duizend eigen en evenzoveel Australische militairen te omsingelen. Zo moest de locatie worden beveiligd om de berging van stoffelijke resten en forensisch onderzoek mogelijk te maken.

Dat vertelt Commandant Landstrijdkrachten Martin Wijnen in een exclusief interview met De Telegraaf aan de vooravond van het MH17-proces. De militairen stonden klaar voor vertrek en waren door hun commandant al gebriefd.

Lees via onderstaande link hoe ver de voorbereidingen al waren en waarom de geheime missie op het allerlaatste moment toch werd afgelast.

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

BEKIJK MEER VAN; krijgsmacht Martin Wijnen Amsterdam Schaarsbergen Oekraïne Malaysia Airlines-vlucht 17 MH17-proces

‘Defensie stond klaar om in te grijpen na MH17-ramp’

AD 03.03.2020 Vlak na de ramp met MH17 stond Nederland klaar om militair in te grijpen om de slachtoffers te kunnen repatriëren. Duizend militairen van de Luchtmobiele Brigade stonden stand-by om naar Oekraïne te reizen om het rampgebied veilig te stellen, zodat hulpverleners en forensische onderzoekers hun werk konden doen. Dat vertelt Commandant Landstrijdkrachten Martin Wijnen aan De Telegraaf.

De Nederlandse militairen zouden daarbij steun krijgen van evenzoveel Australische collega’s. Het is voor het eerst dat Defensie over de missie naar buiten treedt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Enkele dagen nadat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten en terecht was gekomen in rebellengebied in Oost-Oekraïne kreeg de landmacht de opdracht een operatie te plannen. ,,De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Wijnen uit in het dagblad.

Bataljonscommandant Cas Schreurs brieft op donderdag 24 juli zijn militairen over de aanstaande missie. ,,Ik had er vertrouwen in”, zegt hij. ,,Iedereen was goed getraind; ik had supersoldaten.” Een deel van de eenheid was toen nog in Portugal voor een oefening. Zij werden versneld teruggehaald naar Nederland. Op dat moment besloot Den Haag de missie af te blazen, nadat stoffelijke resten door de rebellen waren overgedragen aan de Oekraïense regering.

maart 8, 2020 Posted by | aanslag, BUK, JIT, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, Uncategorized | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces

Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 19

Debat

De Tweede Kamer houdt toch binnenkort een debat over mogelijke bemoeienis van het ministerie van Justitie met de rechtszaak tegen PVV-leider Wilders. Aanvankelijk wilde de Kamer dat niet doen zolang de zaak nog onder de rechter is, maar na een nieuwe oproep van Wilders ging de Kamer akkoord.

Telegraaf 13.02.2020

Wilders is ervan overtuigd dat de vervolging door het Openbaar Ministerie vanwege zijn “minder Marokkanen”-uitspraken politiek gemotiveerd is. Vorige week stuurde minister Grapperhaus nieuwe documenten over de zaak naar de Kamer en Wilders vindt die schokkend:

Lees ook;

 

Lees meer

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Wilders in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. © EPA

Het document dat Wilders’ woede wekt betreft een brief van de officier van justitie die zijn zaak aanvankelijk oppakte aan diens hoofdofficier van justitie. Daarin schrijft deze aanklager over het moment dat publiek zal worden gemaakt dat Wilders wordt vervolgd.

“We hebben nu gezien dat volgens verschillende stukken mijn vervolging in de ministerraad is besproken en dat het Openbaar Ministerie wilde dat mijn vervolging nog voor de Provinciale Statenverkiezingen bekend werd.”

Geert Wilders zegt dat het Openbaar Ministerie ‘bijna crimineel’ heeft gehandeld in aanloop naar zijn minder-Marokkanenproces. De PVV-leider Twitterde dinsdagavond woedend, na lezing van één van de geheime documenten die zijn vrijgegeven in zijn strafzaak.

Wilders stelde daarom voor nog voor de volgende zittingsdag op 23 maart 2020 bij het hof, een Kamerdebat te houden.

meer: Proces Wilders NU

Meer voor wilders minder

Bekijk ook: Zaak-Wilders 

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 18

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 17

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 16

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 15

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 14

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 13

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 12

Zie ook nog: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 11

En zie dan ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 10

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 9

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 8

nog verder dan maar: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 7

en dan ook weer: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 6

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder Marokkanen

zie ook: Haagse Islam Democraten doen aangifte tegen Haatzaaier Geert Wilders PVV

en dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 5

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 4

zie dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 3

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder – deel 2

zie ook verder: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder deel 1

zie ook: Geert Wilders PVV strafvervolging met uitspraak Minder Marokkanen

Hoger beroep tegen Wilders om ‘minder Marokkanen’-uitspraak uitgesteld

OmroepWest 23.03.2020 De rechtszaak in hoger beroep tegen PVV-leider Geert Wilders is uitgesteld. Dat laat het gerechtshof Den Haag weten. De inhoudelijke behandeling, die op maandag 6 april 2020 zou starten, gaat vanwege de coronacrisis niet door. Wilders staat terecht om zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak.

De politicus werd in 2016 door de rechtbank veroordeeld voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie, maar hij kreeg geen straf opgelegd. Wanneer de zaak alsnog in hoger beroep wordt behandeld, is nog niet bekend.

Geert Wilders is ervan overtuigd dat hij geen eerlijk proces krijgt, omdat de politiek zich zou hebben bemoeid met de beslissing om hem te vervolgen.

LEES OOK: Rechtszaak tegen Wilders om ‘minder Marokkanen-uitspraak’ volgend jaar verder

Meer over dit onderwerp: WILDERS HOGER BEROEP RECHTSZAAK

Kamer debatteert binnenkort toch over proces-Wilders

NOS 12.02.2020 De Tweede Kamer houdt toch binnenkort een debat over mogelijke bemoeienis van het ministerie van Justitie met de strafzaak tegen PVV-leider Wilders. Aanvankelijk wilde de Kamer dat niet doen zolang de zaak nog onder de rechter is, maar na een nieuwe oproep van Wilders ging de Kamer akkoord.

Wilders is ervan overtuigd dat de vervolging door het Openbaar Ministerie vanwege zijn “minder Marokkanen”-uitspraken politiek gemotiveerd is. Vorige week stuurde minister Grapperhaus nieuwe documenten over de zaak naar de Kamer en Wilders vindt die schokkend: “We hebben nu gezien dat volgens verschillende stukken mijn vervolging in de ministerraad is besproken en dat het Openbaar Ministerie wilde dat mijn vervolging nog voor de Provinciale Statenverkiezingen bekend werd.”

Wilders stelde daarom voor nog voor 23 maart een Kamerdebat te houden. Dat is de volgende zittingsdag bij het hof.

Hoofdelijke stemming

De hele oppositie steunde het verzoek, inclusief ex-VVD’er Van Haga. De regeringspartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie zeiden daarop dat ze bij hun standpunt blijven en dat er pas een debat moet komen na de uitspraak door het hof. Wilders eiste daarop een hoofdelijke stemming: dat betekent dat de Kamerleden een voor een moeten stemmen en dan zou het erom spannen of er een meerderheid voor een debat zou zijn.

VVD-woordvoerder Van Wijngaarden ging toen alsnog akkoord met een debat voor 23 maart. “Als de heer Wilders zo graag dat debat wil…. Ik heb geen zin in een hoofdelijke stemming. Alleen geef ik de waarschuwing dat je een debat krijgt met de minister van Justitie die zich terughoudend moet opstellen nu de zaak nog onder de rechter is.” Daarmee was er toch een meerderheid voor een snel debat.

Bekijk ook;

Wilders krijgt debat nog voor rechtszaak

Telegraaf 12.02.2020 Nog voor de rechter uitspraak doet in de minder-Marokkanenzaak tegen PVV-leider Wilders, debatteert de Tweede Kamer met minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) over het onderwerp. Volgens Wilders geven nieuwe ’schokkende onthullingen’ hier aanleiding toe. Zo zou zijn vervolging in de ministerraad zijn besproken.

Het is uniek dat er in de Tweede Kamer wordt gedebatteerd over over een lopende strafzaak. Dat debat brengt CDA-bewindsman Grapperhaus in een moeilijke situatie, omdat ieder woord van hem op een goudschaaltje gewogen zal worden. Het strafproces gaat op 23 maart 2020 verder, maar het politieke oordeel van Grapperhaus over het proces zal ongetwijfeld worden meegewogen door het gerechtshof.

Wilders kreeg eerder wel steun voor een debat, maar een meerderheid van de Kamer wilde dat pas voeren nadat het hoger beroep tegen hem zou zijn afgerond. Maar de PVV-voorman wil dat niet afwachten. In eerste instantie wezen de coalitiepartijen zijn verzoek woensdag af, waardoor Wilders één stem tekort kwam.

Toen Wilders een hoofdelijke stemming aanvroeg, ging de VVD overstag. „Als hij het zo graag wil, kan ik ons een hoofdelijke stemming besparen”, zei VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden. „Dan krijgt hij het debat, dan krijgt hij steun.”

PVV-voorman Wilders vindt namelijk dat het ministerie van Justitie in 2014 druk zette op het Openbaar Ministerie (OM) om hem te vervolgen. Op die wijze zou toenmalig minister Opstelten uit politieke overwegingen hem het zwijgen hebben willen opleggen, stelt Wilders.

Die ’politieke bemoeienis’ met een strafzaak zou een schending zijn van de scheiding der machten. De Tweede Kamer gaat nu dus debatteren over een lopende strafzaak. Terwijl kritische Kamerleden daar eerder schande van spraken, omdat daarmee de strafzaak vanuit de politiek zou worden beïnvloed. Omgekeerde bemoeienis dus.

Voor Wilders is het debat een kleine overwinning. Het biedt hem namelijk de kans om het gerechtshof te overtuigen van zijn gelijk. De PVV’er ziet in vorige week vrijgegeven documenten, interne e-mails en nota’s bewijzen van beïnvloeding door het ministerie. Volgens hem weegt het zwaarst dat Opstelten openbaarmaking van documenten zou hebben tegengehouden.

Wilders vermoedt bovendien dat zijn veroordeling is besproken in de ministerraad, waarvan hij nu de notulen eist. Ook wijst hij op een brief van de officier van justitie die aanvankelijk betrokken was bij de zaak tegen Wilders aan zijn hoofdofficier van justitie.

De officier schrijft dat hij ’naar buiten wil’ met de ’beslissing’ om Wilders te vervolgen op ’17 of 18 december’. Hij schrijft dat deze data ’nog voor het kerstreces’ liggen en ’ook nog ruimschoots voor de Provinciale Statenverkiezingen en tussen het vragenuurtje op dinsdag en de ministerraad op vrijdag’. Een omschrijving die is toegespitst op de politieke agenda, het was niet eerder bekend dat daar vanuit het OM op deze manier rekening mee werd gehouden.

Volgens Wilders bewijs dat het om een politiek proces gaat. „Veel politieker wordt een proces niet. Dit is bijna crimineel.”

BEKIJK OOK:

Frontale botsing tussen Wilders en OM: ’Schaam u, advocaten-generaal’

BEKIJK OOK:

Wilders clasht keihard met OM: ‘Dit pikten ze niet’

BEKIJK MEER VAN; overheid rechtbank Geert Wilders Den Haag Tweede Kamer der Staten-Generaal

Wilders krijgt een Kamerdebat over zijn rechtszaak, nog voordat er een vonnis ligt

AD 12.02.2020 Nog voor er een uitspraak van het gerechtshof ligt in het minder-Marokkanenproces, zal de Tweede Kamer een debat voeren over de slepende rechtszaak tegen Geert Wilders.

De PVV-leider wist dat vanmiddag af te dwingen in de Tweede Kamer, waardoor minister Ferd Grapperhaus (Justitie) in een lastig parket terechtkomt. De minister zal nu om een politiek oordeel over de vervolging gevraagd worden, terwijl de rechtszaak pas verdergaat op 23 maart. Alles wat Grapperhaus zegt over de strafzaak kan weer een rol gaan spelen in dat proces.

Normaal gesproken zegt de Tweede Kamer zich ook niet te willen mengen in lopende strafzaken, maar de voltallige oppositie van 75 Kamerleden bleek voor Wilders een uitzondering te willen maken.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Druk

Wilders in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. © EPA

De PVV-leider meent namelijk dat het ministerie van Justitie in 2014 druk zette op het Openbaar Ministerie (OM) om hem te vervolgen. Op die wijze zou toenmalig minister Ivo Opstelten hem ‘monddood’ hebben willen maken, stelt Wilders. Die politieke bemoeienis met een strafzaak zou een schending inhouden van de trias politica. Omgekeerd gaat de Tweede Kamer nu dus inhoudelijk debatteren over een lopende strafzaak.

Volgens Wilders is het ‘noodzakelijk’ dat te doen voor er een arrest ligt in zijn strafzaak. Hij ziet in vorige week vrijgegeven documenten bewijzen van inmenging door het ministerie. Het gaat om informatie uit honderden interne e-mails en nota’s van het OM en documenten van het ministerie van Justitie. Wilders had die opgevraagd, om de bemoeienis van Opstelten en zijn ambtenaren aan te tonen.

Brief

Zo is in de dossiers een brief te vinden van de officier van justitie die de zaak tegen Wilders aanvankelijk oppakte aan diens hoofdofficier van justitie. Daarin schrijft deze aanklager over het moment dat publiek zal worden gemaakt dat Wilders wordt vervolgd.

Officier van Justitie Wouter Bos schrijft dat hij ‘naar buiten wil’ met de ‘beslissing’ om Wilders te vervolgen op ‘17 of 18 december’. Bos merkt daarbij op dat deze data ‘nog voor het kerstreces’ liggen en ‘ook nog ruimschoots voor de Provinciale Statenverkiezingen en tussen het vragenuurtje op dinsdag en de ministerraad op vrijdag’.

Dat het OM zo minutieus het bekendmaken van de vervolging afstemde op de politieke agenda van het Binnenhof, was niet eerder bekend. Het roept ook vragen op omdat het Openbaar Ministerie het hele proces door juist heeft volgehouden dat het helemaal los van het ministerie van Justitie en politiek Den Haag opereerde. Wilders daarover: ,,Veel politieker wordt een proces niet. Dit is bijna crimineel.’’

Veel politieker wordt een proces niet. Dit is bijna crimineel, aldus Geert Wilders, PVV.

Daarbij moet wel worden opgemerkt dat dit dus geen brief is waar het ministerie van Justitie bemoeienis mee had: het gaat om een nota van een OM’er naar diens baas. Het Openbaar Ministerie heeft bovendien van meet af aan gezegd dat de beslissing om Wilders te vervolgen viel op 10 september 2014. De brief van Bos dateert van later, namelijk 10 december 2014. Het besluit om de PVV-leider voor de rechter te slepen zou, volgens het OM dus, toen dus al ruimschoots zijn genomen.

Ministerraad

  Geert Wilders @geertwilderspvv

En toch een meerderheid voor een Kamerdebat over het schandelijke politieke <a href=”https://twitter.com/hashtag/Wildersproces?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#Wildersproces</a>, en nog vóór de volgende zitting bij het Hof op 23 maart!!<a href=”https://twitter.com/hashtag/Wilders?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#Wilders</a> <a href=”https://twitter.com/hashtag/PVV?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#PVV</a> <a href=”https://t.co/BP5n6RDuwR”>pic.twitter.com/BP5n6RDuwR</a>

Niettemin denkt Wilders dat er meer bewijs is voor politieke druk op het OM, omdat uit stukken blijkt dat zijn vervolging in de ministerraad werd besproken. En zo dus ook met premier Rutte.

Volgens ambtenaren ging het erom dat Opstelten de procedurele gang van zaken zou kunnen toelichten aan zijn collega’s, niet het inhoudelijke onderzoek. ,,Zodat hij iets zinnig kan zeggen.’’ De ’MP’, premier Rutte dus, ‘verwacht dat van hem’, staat in een e-mail.

Een ambtenaar van het ministerie van Algemene Zaken (AZ) merkte tegen een ambtenaar van justitie echter ook op dat ‘het niet onwaarschijnlijk is dat in de ministerraad van morgen de vraag aan de orde zal zijn of vervolging van Wilders kansrijk is’. ,,In het woord kansrijk ligt een wens,’’ zei Wilders daarover.

De huidige officieren van justitie kennen deze documenten ook, maar vinden dat ‘uit niets is gebleken’ dat er sprake was van politieke beïnvloeding vanuit het departement.

Een discussie hierover gaat zich op 23 maart 2020 voltrekken bij het gerechtshof, maar voor die tijd dus ook in de Tweede Kamer.

Wilders over geheim document: OM handelde ‘bijna crimineel’

AD 12.02.2020 Geert Wilders zegt dat het Openbaar Ministerie ‘bijna crimineel’ heeft gehandeld in aanloop naar zijn minder-Marokkanenproces. De PVV-leider Twitterde dinsdagavond woedend, na lezing van één van de geheime documenten die zijn vrijgegeven in zijn strafzaak.

Die brief is deel van honderden interne e-mails en nota’s van het Openbaar Ministerie (OM) en documenten van het ministerie van Justitie die vorige week openbaar zijn gemaakt. Wilders had die opgevraagd, omdat hij denkt dat toenmalig minister Ivo Opstelten en zijn ambtenaren in 2014 druk zetten op het OM om de PVV’er te vervolgen voor zijn minder-Marokkanenuitspraken. Op die manier zouden zijn politieke tegenstanders hem via een rechtsgang hebben willen aanpakken, denkt Wilders.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het document dat Wilders’ woede wekt betreft een brief van de officier van justitie die zijn zaak aanvankelijk oppakte aan diens hoofdofficier van justitie. Daarin schrijft deze aanklager over het moment dat publiek zal worden gemaakt dat Wilders wordt vervolgd.

Crimineel

Officier van Justitie Wouter Bos schrijft dat hij ‘naar buiten wil’ met de ‘beslissing’ om Wilders te vervolgen op ‘17 of 18 december’. Bos merkt daarbij op dat deze data ‘nog voor het kerstreces’ liggen en ‘ook nog ruimschoots voor de Provinciale Statenverkiezingen en tussen het vragenuurtje op dinsdag en de ministerraad op vrijdag’.

Ook schrijft Bos: ,,Daarnaast kan ook nog rekening worden gehouden met het arrest in de zaak Felter.’’ In die zaak had het OM een conclusie geschreven die namelijk ook ‘relevant’ zou zijn in de zaak van Wilders, merkt Bos op.

Geert Wilders @geertwilderspvv

SCHOKKENDE NIEUWE STUKKEN WILDERSPROCES<br><br>Officier van Justitie Wouter Bos stuurt bericht:<br><br>👉 Vervolging Wilders bekendmaken ruimschoots VOOR de Provinciale StatenVERKIEZINGEN.<br><br>Veel politieker wordt een proces niet. Dit is bijna crimineel.<br><br>SCHANDE!<a href=”https://twitter.com/hashtag/Wildersproces?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#Wildersproces</a> <a href=”https://twitter.com/hashtag/Wilders?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#Wilders</a> <a href=”https://t.co/LA2jCxmTi5″>pic.twitter.com/LA2jCxmTi5</a>

Wilders schrijft: ,,Veel politieker wordt een proces niet. Dit is bijna crimineel.’’

De PVV-leider staat volgende maand weer voor het Haagse gerechtshof om de stukken te bespreken, maar ziet dus bewijs voor de politieke lading in zijn proces. Dat het OM zo minutieus het bekendmaken van de vervolging afstemde op de politieke agenda van het Binnenhof, was niet eerder bekend.

Het roept ook vragen op omdat het Openbaar Ministerie het hele proces door juist heeft volgehouden dat het helemaal los van het ministerie van Justitie en politiek Den Haag opereerde. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat dit dus geen brief is waar het ministerie van Justitie bemoeienis mee had: het gaat om een nota van een OM’er naar diens baas.

Vraag is bovenal of dit de politieke bemoeienis toont met het besluit om Wilders überhaupt te vervolgen. Het Openbaar Ministerie heeft namelijk van meet af aan gezegd dat die beslissing viel op 10 september 2014. De brief van Bos dateert van later, namelijk 10 december 2014. Het besluit om de PVV-leider voor de rechter te slepen zou, volgens het OM dus, toen dus al ruimschoots zijn genomen.

Document bekend

De huidige officieren van justitie, de opvolgers van Bos, kennen dit document ook, maar hebben zich er nog niet expliciet over uitgelaten. Dat gebeurt op 23 maart, als de zaak verdergaat. Wel zei het OM vorige week over alle vrijgegeven documenten al dat ‘uit niets is gebleken’ dat er sprake was van politieke beïnvloeding vanuit het departement.

Wilders en zijn advocaten zullen dat met verve proberen te weerleggen, wanneer de zaak verdergaat. Het eindoordeel is aan het gerechtshof dat kan besluiten de zaak al eerder te beëindigen, of het kan er bij de uitspraak  rekening mee houden.

februari 13, 2020 Posted by | 2e kamer, aangifte, debat, etnisch profileren, geert wilders, geert wilders pvv, groepsbelediging, haatzaaien, marokkaan, marokkanen, minder, minder Marokkanen-proces., politiek, PVV, rechtzaak | , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 19

Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 18

AD 04.02.2020

De bel voor de volgende ronde

Woensdag 05.02.2020 wordt het zich voortslepende hoger beroep na twee keer uitstel hervat, maar Wilders en zijn verdediging zullen opnieuw om uitstel vragen. Het hof gelooft kennelijk zelf ook niet meer in een voortvarende afhandeling, en reserveerde al extra zittingsdagen in maart en april.

Tot twee keer toe hield het hof na dringende verzoeken van Wilders en zijn advocaten de zaak aan, omdat de minister meer tijd nodig had voor zijn speurtocht in bureauladen en computers.

Maandag 03.02.2020 aan het eind van de middag stuurde Grapperhaus eindelijk het resultaat naar de Kamer. Een indrukwekkende stapel papier waarvan Wilders een foto twitterde, met de verontwaardigde tekst: „Anderhalve dag voor de zitting bij het hof begraaft Grapperhaus ons onder stukken.”

Minister Grapperhaus heeft alle relevante mails, brieven en andere documenten over de ‘minder-Marokkanen’-uitspraak van PVV-leider Wilders openbaar gemaakt. Het gaat om 475 “items”. Een conclusie over of er sprake was van politieke beïnvloeding door zijn voorganger Opstelten geeft hij niet.

Ambtenaren van het ministerie van Justitie vreesden al dat Geert Wilders hen en hun minister zou verwijten dat zij een ‘politiek proces’ tegen de PVV-leider voerden. Die vrees lijkt bewaarheid: vandaag moest minister Ferd Grapperhaus (Justitie) duizenden pagina’s aan interne briefwisselingen en e-mails van binnen het departement vrijgeven waarin Wilders’ naam wordt genoemd.

Wilders claimt namelijk dat voormalig minister Ivo Opstelten druk zette op het Openbaar Ministerie om de PVV’er te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraken. Zo zou Opstelten hem politiek hebben willen uitschakelen. Hoewel Opstelten dat, net als het OM, ontkent, moest Grapperhaus toch op zoek naar documenten van ambtelijke bemoeienis.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Uit de vrijgegeven stukken blijkt vooral dat ambtenaren vreesden voor ‘deze verdachtmaking’. ,,Ik denk dat het toch beter is om niet te reageren’’, schreef een ambtenaar aan een collega. ,,Juist als we nu actief reageren, trekt hij ons erin en kan hij ons verwijten maken.’’

Telegraaf 07.02.2020

Volgende zitting is in maart

De advocaten van Wilders hebben de nieuwe documenten nog niet kunnen doornemen en krijgen van het hof in ieder geval de tijd tot de volgende zitting op 23 maart 2020. Ook in april staan vier zittingsdagen gepland.

Het is nog niet duidelijk wanneer uitspraak wordt gedaan in deze slepende zaak.

Zie ook: Waar draait het hoger beroep in zaak tegen Wilders om?

Het proces-Wilders

Op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vroeg Wilders aan zijn aanhangers in een café in Den Haag of zij meer of minder Marokkanen wilden, waarna het publiek “minder, minder” scandeerde. De kwestie leidde tot een rechtszaak, waarin de rechtbank de PVV-leider in 2016 veroordeelde wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Een straf werd niet opgelegd.

Zowel Wilders als het OM ging tegen het vonnis in beroep. Dat hoger beroep loopt al enige tijd. Wilders heeft het proces geboycot in afwachting van het documentenonderzoek van Grapperhaus. Komende woensdag gaat het proces verder.

lees: Brief 2e kamer Uitkomsten van het onderzoek inzake Wilders 03.02.2020

lees: Bijlage 1 Onderzoekverantwoording

lees: Bijlage 1a Brief SSC ICT Informatieverzoek tbv informatieverstrekking Tweede Kamer

lees: Bijlage 2 Verslag van handelingen Deloitte

lees: Bijlage 3 Brief bevindingen directeuren (Wetgeving en) Juridische Zaken van andere departementen

lees: Bijlage 4 Brief College van PG’s zoekslag t.b.v. strafzaak Wilders II en onderzoeksopdracht minister

lees: Bijlage 5 Leeswijzer Bijlage 5A Uitspraken Wilders aangiften

lees: Bijlage 5A Uitspraken Wilders aangiften

lees: Bijlage 5B Voorbereiding Ministerraad 21 maart 2014 (002)

lees: Bijlage 5C Voorbereiding mogelijk debat maart 2014

lees: Bijlage 5D Communicatie verhoor augustus 2014

lees: Bijlage 5E Rechtbank klaar voor behandeling zaak

lees: Bijlage 5F Communicatie (n.a.v.) ambtsbericht 10 september 2014

lees: Bijlage 5G Communicatie (n.a.v.) ambtsbericht 7 oktober 2014

lees: Bijlage 5H Communicatie (n.a.v.) ambtsbericht 10 september 2014

lees: Bijlage 5I Uitspraak rechtbank 6-12-2014 en woordvoeringslijn

lees: Bijlage 5J Overig Bijlage 5K Aangifte tegen Samsom en Spekman

lees: Bijlage 5K Aangifte tegen Samsom en Spekman

lees: Bijlage 5L Debat over verruiming vrijheid van meningsuiting

lees: Bijlage 5M Voorbereiding gesprek minister met Oostenrijkse ambtsgenoot

lees: Bijlage 5M Voorbereiding gesprek minister met Oostenrijkse ambtsgenoot

lees: Bijlage 5N Voorbereiding debat discriminatie en racisme

lees: Bijlage 5O Gevoelige zakenoverzichten

lees: Bijlage 5P Calendar items

lees: antwoorden Kamervragen over het bericht dat oud minister opstelten het minder marokkanen-proces zou hebben beinvloed 29.11.2018

Lees meer: PVV-vragen over het bericht dat oud-minister Opstelten het ‘minder Marokkanen-proces’ zou hebben beinvloed 12.11.2018

lees: wobbesluit 23.08.2018

lees: Reactie ministerie vragen RTL nieuws  23.08.2018

Lees: hier de volledige uitspraak van de wrakingskamer 18 mei 2018

meer: Proces Wilders NU

Meer voor wilders minder

Bekijk ook: Zaak-Wilders 

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 17

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 16

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 15

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 14

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 13

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 12

Zie ook nog: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 11

En zie dan ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 10

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 9

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 8

nog verder dan maar: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 7

en dan ook weer: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 6

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder Marokkanen

zie ook: Haagse Islam Democraten doen aangifte tegen Haatzaaier Geert Wilders PVV

en dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 5

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 4

zie dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 3

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder – deel 2

zie ook verder: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder deel 1

zie ook: Geert Wilders PVV strafvervolging met uitspraak Minder Marokkanen

Openbaar Ministerie komt in rechtszaal hard in aanvaring met Wilders

NU 05.02.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) kwam woensdag in de rechtszaal hard in aanvaring met Geert Wilders. De PVV-leider zei dat de advocaten-generaal zich moesten schamen. Advocaat-generaal Gerard Sta sprak op zijn beurt van een “onverholen aanval”.

Woensdag stelde het OM dat op basis van nieuwe openbaar gemaakte documenten geconcludeerd kan worden dat er geen sprake is geweest van politieke beïnvloeding bij de beslissing om Wilders te vervolgen.

Het OM had dit standpunt al en herhaalde dit nadat minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus maandag de resultaten van een onderzoek binnen het departement had gepresenteerd.

Wilders vroeg het hof of hij op de uiteenzetting van het OM mocht reageren. De politicus zei dat de “schaamteloosheid van de advocaten-generaal in deze zaak geen grenzen kent”. “Ze claimen anderhalve dag na het openbaar maken van de stukken dat er niks aan de hand was”, vervolgde Wilders.

“Ik heb zelden twee advocaten-generaal gezien die het vertrouwen van de normale burger in het Openbaar Ministerie zo beschadigen”, voegde Wilders daaraan toe. “Verblind door haat tegen mij en de PVV. Schaam u.”

Wilders is ervan overtuigd dat er wel sprake van politieke beïnvloeding is geweest. Volgens hem blijkt dit uit al eerder overlegde documenten en de nieuwe stukken.

OM reageert vol ongeloof op woorden Wilders

Advocaat-Generaal Sta reageerde met “boosheid en ongelofelijke verbazing” op de woorden van Wilders: “Dit zijn woorden die ik niet vaak hoor in de rechtszaal en ze zijn volstrekt onjuist.”

“Ik kan me best voorstellen dat er onvrede en verbazing is bij de heer Wilders en daar kan over gesproken worden”, aldus Sta, die weet dat de politicus het niet eens is met de conclusie van het OM.

“Maar het gaat echt te ver – buiten alle perken – dat wij schaamteloos hebben gehandeld, dan wel het vertrouwen in de rechtsstaat naar beneden halen”, benadrukte de advocaat-generaal kwaad.

“Wij hebben naar eer en geweten verslag gedaan en het past werkelijk niet om te stellen dat wij leugens verkondigen. Ik vind dat die woorden niet kunnen, die kunnen gewoon niet. Of hij moet het kunnen aantonen.”

Volgende zitting is in maart

De advocaten van Wilders hebben de nieuwe documenten nog niet kunnen doornemen en krijgen van het hof in ieder geval de tijd tot de volgende zitting op 23 maart. Ook in april staan vier zittingsdagen gepland.

Het is nog niet duidelijk wanneer uitspraak wordt gedaan in deze slepende zaak.

Zie ook: Waar draait het hoger beroep in zaak tegen Wilders om?

Lees meer over: Geert Wilders  Politiek  Proces Geert Wilders

Emoties bij zaak-Wilders lopen hoog op: ‘Veel corrupter wordt het niet’

NOS 05.02.2020 De emoties zijn hoog opgelopen bij de voortzetting van het hoger beroep tegen Geert Wilders om zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak. De PVV-leider verweet het Openbaar Ministerie “verblind te zijn door haat” tegen hem en zijn partij. Hij noemde zijn vervolging een “dieptepunt van de rechtsstaat”, waarin het OM “schaamteloos” heeft gehandeld. “Veel corrupter wordt het niet.”

Een hevig geëmotioneerde advocaat-generaal zei dat hij nog nooit met die woorden was aangesproken door een verdachte. Hij noemde de beschuldigingen “volstrekt onjuist”.

De advocaat-generaal zei dat zijn reactie op Wilders’ uitspraken “is ingegeven door boosheid en ongelooflijke verbazing”.

Emoties lopen hoog op tijdens hoger beroep Geert Wilders

Over de inhoud van het proces “kan gesproken worden”, zei de advocaat-generaal. “Wij zullen het nooit eens worden, maar die woorden kunnen niet. Het gaat te ver te zeggen dat wij leugens verkondigen. Wij handelen naar eer en geweten.”

OM: geen bewijs politieke beïnvloeding

De aanleiding voor het conflict was de vraag of de regering het Openbaar Ministerie heeft beïnvloed in de vervolging van Wilders, wat gezien het idee van de scheiding der machten gevoelig ligt. In opdracht van het hof heeft het OM alle communicatie tussen de minister en het OM doorgespit. Het Openbaar Ministerie zei vandaag geen bewijs te hebben gevonden van politieke beïnvloeding bij het besluit om Wilders te vervolgen voor zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak in 2014.

Dat zei het OM al eerder, maar de relevante mails, brieven en andere documenten waren nog niet openbaar gemaakt. Dat heeft minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid maandag gedaan. Het gaat om 475 ‘items’.

Wilders staat voor de rechter vanwege zijn uitspraken bij de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014. Aan zijn toehoorders in Den Haag vroeg hij of zij “in deze stad en in Nederland meer of minder Marokkanen willen”. “Minder!”, scandeerden zij. Daarop zei Wilders: “Dan gaan we dat regelen.”

Veroordeeld zonder straf

In 2016 werd de politicus door de rechtbank Den Haag veroordeeld voor groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie, maar kreeg hij geen straf. Zowel het OM als Wilders ging daartegen in beroep. Het OM vindt dat Wilders alsnog een geldboete van 5000 euro hoort te krijgen, Wilders vraagt om vrijspraak.

Wilders heeft altijd volgehouden dat het proces tegen hem politiek gemotiveerd is. Bewijs voor die beïnvloeding ziet de verdediging in de bemoeienis van toenmalig minister Opstelten bij de persberichten over de vervolging. Het OM ziet daarin geen inhoudelijke beïnvloeding, Wilders wel.

In de nu vrijgekomen stukken zegt Wilders meer bewijs te zien voor beïnvloeding van de politiek. Zo is zijn zaak besproken in de ministerraad. Zijn advocaat Geert-Jan Knoops heeft verzocht de notulen hiervan bij het procesdossier te voegen.

Ook zijn er volgens Wilders ontlastende stukken bewust achtergehouden door toenmalig minister Van der Steur. Rond de behandeling van de rechtszaak liep er gelijktijdig een verzoek tot openheid volgens de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Van der Steur heeft volgens Wilders bewust gewacht met het openbaar maken van stukken tot na de eerste uitspraak in 2016.

Het OM is nog niet ingegaan op deze beweringen. Het Hof heeft besloten dat de rechtszaak op 23 maart wordt voortgezet.

Bekijk ook;

Het proces van Geert Wilders draait momenteel vooral om de vermeende bemoeienis die het ministerie van Justitie met de zaak zou hebben gehad. © ANP

Hof geeft Wilders een ‘leespauze’, PVV-leider woedend over ‘schaamteloos’ Openbaar Ministerie

AD 05.02.2020 Het gerechtshof geeft Geert Wilders in zijn minder-Marokkanenproces de tijd om documenten te lezen waaruit volgens de PVV-leider zou blijken dat zijn proces politiek zou zijn aangestuurd. De zaak gaat op 23 maart pas weer verder.

  Geert Wilders @geertwilderspvv

Al vanaf 2010 slepen ze me voor de rechter. Een leider van de oppositie uit het nationale parlement jarenlang in gepantserde wagens naar de extra beveiligde rechtbank als verdachte in een politiek proces. <br><br>Rutte en Kim Jong-Un kunnen elkaar de hand schudden. <a href=”https://twitter.com/hashtag/Wilders?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#Wilders</a> <a href=”https://twitter.com/hashtag/PVV?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#PVV</a> <a href=”https://t.co/za1m1qVY6Z”>pic.twitter.com/za1m1qVY6Z</a>

Deze week gaf minister Ferd Grapperhaus (Justitie) duizenden pagina’s vrij aan interne briefwisselingen en e-mails van binnen het departement en het Openbaar Ministerie. Het gaat om 475 documenten waarin Wilders’ naam wordt genoemd.

Volgens het Openbaar Ministerie is ‘uit niets gebleken’ dat er sprake was van politieke beïnvloeding vanuit het departement. Wilders wil dat uiteraard controleren en krijgt daarvoor de tijd. Hij heeft namelijk al wel aanwijzingen van bemoeienis ontdekt,  zegt hij. En haalde hard uit naar het OM dat dit anders ziet. ,,De schaamteloosheid van het OM kent geen grenzen. Verblind door haat. U moet zich schamen. Mijn zaak is in de ministerraad besproken. Hoe politiek wil je het hebben?” Wilders sprak van ‘maffiapraktijken’ en zei: ,,Veel corrupter wordt het niet.”

Het Openbaar Ministerie reageerde daarop met evenveel boosheid. ,,Wij hebben naar eer en geweten de documenten beoordeeld. Dan past het echt niet om woorden als schamen te gebruiken. Ik vind die woorden gewoon niet kunnen. Dat kan gewoon niet.”

Wilders hoorde die reactie hoofdschuddend aan. Zijn advocaat Geert-Jan Knoops wilde meer tijd om de stukken te bestuderen, maar het hof wil toch op 23 maart verdergaan.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De rechtbank in Utrecht had het vrijgeven van de documenten opgedragen omdat Wilders claimt dat voormalig minister Ivo Opstelten druk zette op het Openbaar Ministerie om de PVV’er te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraken. Zo zou Opstelten hem politiek hebben willen uitschakelen. Hoewel Opstelten dat, net als het OM, ontkent moest Grapperhaus toch op zoek naar documenten van ambtelijke bemoeienis.

Uit de vrijgegeven stukken blijkt vooral dat ambtenaren vreesden voor ‘deze verdachtmaking’. ,,Ik denk dat het toch beter is om niet te reageren’’, schreef een ambtenaar aan een collega. ,,Juist als we nu actief reageren, trekt hij ons erin en kan hij ons verwijten maken.’’

Aanbevelingen

Wilders in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. © EPA

De documenten tonen zeer intensief contact tussen het Openbaar Ministerie en het departement van Opstelten over hoe en wanneer bekend zou worden gemaakt dat Wilders zou worden verhoord en vervolgd. Het gaat veelal over persberichten, waarbij ambtenaren voorstellen doen die ook lijken te worden overgenomen, hoewel het OM zegt te beslissen over de inhoud en toon. Niettemin zijn aanbevelingen vanuit het departement later gehonoreerd, blijkt wel. ,,Conform ons voorstel’’, schrijft een ambtenaar.

Als het gaat om het daadwerkelijke besluit om Wilders te vervolgen staat steeds te lezen dat het OM dat zelf ‘zal nemen’. Uiteindelijk wordt Opstelten ook ‘op de hoogte gesteld’ van ‘het feit’ dat het OM heeft besloten. Een ambtenaar schrijft daarop dat hij die nota heeft gelezen en zegt: ,,Kan me er wel in vinden.’’

Opstelten besprak de zaak weliswaar in de Ministerraad, maar kreeg vooral algemene informatie mee om daar zijn collega’s te informeren over de stand van zaken. ,,Zodat hij iets zinnig kan zeggen.’’ De ’MP’, premier Rutte dus, ‘verwacht dat van hem’, staat in een e-mail.

Opmerkelijk is wel dat een ambtenaar nog schrijft dat volgens hem ‘vervolging geen schijn van kans’ maakt.

Saillant is overigens wel dat uit eveneens vrijgekomen documenten blijkt dat minister van Justitie Hirsch Ballin zich in 2008 wel actief bemoeide met de vraag of Wilders vervolgd moest worden. Dat blijkt uit documenten waar De Volkskrant om vroeg. Die draaien om het eerste proces Wilders, dat uitmondde in vrijspraak. Het OM wilde toen niet vervolgen, maar Hirsch Ballin vroeg tot drie keer toe een onafhankelijk expert naar dat besluit te kijken. Het OM hield vol: het vervolgde niet. Toch moest het dat later alsnog doen, toen het gerechtshof dat afdwong, maar het OM vroeg vrijspraak en kreeg dat.

Wilders haalt uit naar OM, dat hem van repliek dient

MSN 05.02.2020 PVV-leider Geert Wilders krijgt van het gerechtshof tot 23 maart de tijd om de vele interne stukken van het ministerie van Justitie en Veiligheid te bestuderen die minister Ferdinand Grapperhaus (CDA) afgelopen maandag vrijgaf. De meer dan 1.000 pagina’s met ongeveer 475 items bevatten volgens Wilders diverse aanwijzingen dat er sprake is van een „politiek proces” tegen hem. De toenmalige minister van Justitie, Ivo Opstelten, zou in 2014 druk hebben uitgeoefend op het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’ -uitspraak. Het OM ontkent dit categorisch.

Beide partijen stonden woensdagochtend in de beveiligde rechtbank op Schiphol opnieuw tegenover elkaar in de al lang slepende hoger beroepszaak. Wilders is in 2016 in eerste aanleg veroordeeld wegens groepsbelediging en discriminatie, zonder strafoplegging.

‘Hoeveel politieker wil je het hebben’?

De politicus begon woensdagmorgen zijn betoog met een tirade tegen het OM. „De schaamteloosheid van het Openbaar Ministerie kent geen grenzen” zei hij. „Zelden heb ik advocaten-generaal gezien die de rechtsstaat zo beschadigen. Die zo lak hebben aan een eerlijk proces. Verblind door hun haat tegen mij en de PVV zorgen mensen als die twee advocaten-generaal ervoor dat het vertrouwen van de gewone mannen en vrouwen in Nederland in het Openbaar Ministerie en de rechtspraak tot een dieptepunt is gedaald.”

Wilders zei veel aanwijzingen te zien voor een ‘politiek proces’. Zo hebben, blijkens gepubliceerde mails, de ambtenaren van Justitie het OM geholpen met het weerleggen van de verweren van de verdediging van Wilders. Justitie-ambtenaren brachten Wilders’ uitspraak’ „Dan gaan we dat regelen” nog eens onder de aandacht van het OM. Justitie-ambtenaren wilden het requisitoir van het OM van te voren zien om dat van commentaar te kunnen voorzien.

Verder wees Wilders op overleg tussen hoge ambtenaren van Algemene Zaken en Justitie. Daaruit bleek dat zijn zaak „zelfs in de ministerraad besproken is. Hoeveel politieker wil je het hebben?” Tijdens de ministerraad van 21 maart 2014 zou aan Opstelten zijn gevraagd „of de vervolging van Wilders kansrijk is.”

Wilders eiste woensdagmorgen 05.02.2020 openbaring van de – geheime – notulen van de betreffende ministerraad. Ook overweegt hij Opstelten en premier Rutte als getuige te dagvaarden.

‘Alle perken te buiten’

Het Openbaar Ministerie reageerde fel op Wilders’ tirade. Een van de twee advocaten-generaal riposteerde: „Ik heb zelden of nooit op deze manier een verdachte over officieren van justitie, over het Openbaar Ministerie horen spreken. (..) Het gaat buiten alle perken om hier te zeggen dat wij schaamteloos hebben geopereerd en verblind zijn door haat. (..) Wij hebben naar eer en geweten alle documenten beoordeeld en onze zoekslagen verricht. (..) U kunt vertrouwen op ons proces-verbaal, op onze bevindingen, op onze werkwijze.”

De advocaat-generaal zei verder dat er met het OM „te spreken is” over de vraag hoe er in de ministerraad is gesproken over de zaak-Wilders. Hetzelfde geldt over de vraag in hoeverre Opstelten „zich al dan niet en detail met de rechtszaak heeft bemoeid.” De advocaat-generaal drong echter wel aan op snelle afronding van het proces. „De rechtstaat maakt het nodig dat er eens een einde aan deze rechtszaak komt.”

De aanwijzingen die Wilders zag van politieke beïnvloeding, wees de advocaat-generaal van de hand. Ze behoren volgens hem tot het gebruikelijke interne overleg bij Justitie. Afstemming met het OM is nodig omdat de minister politiek verantwoordelijk is voor het OM. De ambtelijke uitlatingen bewijzen niet dat Opstelten druk op het OM heeft uitgeoefend om te vervolgen, aldus de advocaat-generaal.

De zaak wordt op 23 maart 2020 hervat bij het hof in Den Haag.

Harde botsing OM en Wilders in rechtbank

MSN 05.02.2020 De advocaat-generaal van het Openbaar Ministerie heeft woensdag woest gereageerd op beschuldigingen van Geert Wilders. Wilders zei tijdens het hoger beroep in het ‘minder Marokkanen-proces’ dat de advocaat-generaals in het proces “verblind zijn door haat tegen hem en de PVV”.

Advocaat-generaal Gerard Sta reageerde dat de uitspraken van Wilders “echt niet kunnen”. “Die woorden kunnen gewoon niet, het is volstrekt onjuist. Dit gaat alle perken te buiten.” Volgens hem moet de politicus met bewijs komen, als hij beweert dat er stukken achtergehouden worden. “Ik vind dat Wilders zijn woorden moet terugnemen. Maar omdat ik weet dat hij dat toch niet zal doen, ga ik er niet om vragen.”

Wilders haalde woensdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol fel uit naar het Openbaar Ministerie. Hij zei onder meer dat hij vindt dat de advocaten-generaal zich “moeten doodschamen” en hij noemt de strafzaak tegen hem een “politieke poppenkast”.

OM ziet ook na nieuwe documenten geen politieke invloed in zaak-Wilders

NU 05.02.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) blijft na het inzien van nieuwe documenten bij het standpunt dat er geen sprake is geweest van politieke beïnvloeding in de rechtszaak tegen PVV-leider Geert Wilders.

“Concluderend had het OM dus het recht om de heer Wilders te vervolgen”, aldus de advocaat-generaal woensdag bij hervatting van het hoger beroep van de zaak.

Maandag presenteerde minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus de resultaten van een intern onderzoek binnen het departement en naar de communicatie tussen het ministerie en het OM. De tijdsperiode waarbinnen is gezocht, is maart 2014 tot 9 december 2016. Het onderzoek werd uitgevoerd door Deloitte.

Wilders deed in maart 2014 zijn uitspraken over “minder Marokkanen”, waarvoor hij nu terechtstaat. Volgens de PVV-leider heeft de toenmalige minister van Justitie Ivo Opstelten of diens departement druk uitgeoefend op het OM hem te vervolgen.

Om dat te bewijzen wilde Wilders alle interne communicatie over zijn zaak inzien, waarop het hof het OM opdroeg deze grotendeels openbaar te maken. Zowel binnen het OM als binnen het ministerie is er naar documenten gezocht.

Grapperhaus maakte maandag bekend dat het onderzoek binnen het ministerie 475 documenten heeft opgeleverd, waaronder e-mails en agendapunten.

In hoger beroep 5.000 euro boete geëist

Het OM heeft altijd betoogd dat het de beslissing om Wilders te vervolgen zelfstandig heeft genomen. De nieuwe documenten laten wat Justitie betreft zien dat er van politieke beïnvloeding geen sprake is geweest.

In eerste aanleg werd Wilders door de rechtbank veroordeeld voor groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie. Er werd geen straf opgelegd. Het OM heeft in hoger beroep weer een boete van 5.000 euro geëist.

Zie ook: Waar draait het hoger beroep in zaak tegen Wilders om?

Lees meer over: Geert Wilders  Politiek  Proces Geert Wilders

’Minder Marokkanen’-proces Wilders hervat

Telegraaf 05.02.2020 In de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol hervat het gerechtshof Den Haag woensdag het proces tegen PVV-leider Geert Wilders, die in hoger beroep terechtstaat wegens zijn ’minder Marokkanen’-uitspraak.

Maandag stuurde minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) een flink pak documenten naar de Tweede Kamer over de strafvervolging van Wilders.

BEKIJK OOK: 

Waarom Wilders weer uitstel vraagt in zijn proces 

Het gaat om alle communicatie tussen het departement en het Openbaar Ministerie tussen maart 2014 en december 2016 over de gewraakte uitspraken van Geert Wilders. Wilders is ervan overtuigd dat toenmalig justitieminister Ivo Opstelten een stevige vinger in de pap heeft gehad om hem strafrechtelijk aan te pakken. De strafzaak is „een politiek proces”, zo heeft hij tijdens de bijna zes jaar slepende zaak keer op keer herhaald. Het OM zegt dat het zelfstandig de beslissing heeft genomen de PVV-voorman te vervolgen.

’Politiek proces’

Wilders hekelt de timing van de publicatie van de stukken van Grapperhaus. „Anderhalve dag voor de zitting bij het hof begraaft Grapperhaus ons onder stukken”, klaagde hij eerder deze week op Twitter. „Stop dit politieke proces.”

In hoger beroep heeft het OM net als in eerste aanleg een geldboete van 5000 euro geëist. De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016, maar legde geen straf op. Zowel het OM als de politicus ging in beroep.

BEKIJK MEER VAN; politiek transport Geert Wilders Ferd Grapperhaus Ivo Opstelten Den Haag Openbaar Ministerie

Waarom Wilders weer uitstel vraagt in zijn proces

Telegraaf 04.02.2020 Woensdag wordt het zich voortslepende hoger beroep na twee keer uitstel hervat, maar Wilders en zijn verdediging zullen opnieuw om uitstel vragen. Het hof gelooft kennelijk zelf ook niet meer in een voortvarende afhandeling, en reserveerde al extra zittingsdagen in maart en april.

Het is inmiddels bijna op de kop af zes jaar na de Minder Marokkanenuitspraken van Wilders, en driekwart jaar nadat het Openbaar Ministerie in hoger beroep weer een boete van 5000 euro eiste voor groepsbelediging, en aanzetten tot haat en discriminatie.

Invloed Ivo Opstelten op Openbaar Ministerie

Maar daarover gaat het al vele maanden niet meer. De discussie heeft zich verplaatst naar de vraag of toenmalig minister Ivo Opstelten invloed heeft uitgeoefend op het Openbaar Ministerie om de PVV-leider te vervolgen. In de loop van het proces doken er een anonieme ex-ambtenaar, meerdere mails van ambtenaren van het ministerie en andere aanwijzingen op die daarop leken te wijzen.

Een onaanvaardbare schending van de trias politica, en een onmiskenbare poging om een politieke tegenstander monddood te maken, vonden Wilders en zijn verdediging. Zij vroegen – en kregen – meer tijd om te wachten op de resultaten van de zoektocht die minister Grapperhaus van de rechtbank Midden-Nederland moest starten naar bewijzen voor die vermeende beïnvloeding door zijn voorganger. Ook al hield het Openbaar Ministerie consequent vol dat de beslissing om te vervolgen zelfstandig was genomen.

Bekijk ook: 

Wilders: bewijs van bemoeienis door oud-minister Opstelten 

Tot twee keer toe hield het hof na dringende verzoeken van Wilders en zijn advocaten de zaak aan, omdat de minister meer tijd nodig had voor zijn speurtocht in bureauladen en computers.

Maandag aan het eind van de middag stuurde Grapperhaus het resultaat naar de Kamer. Een indrukwekkende stapel papier waarvan Wilders een foto twitterde, met de verontwaardigde tekst: „Anderhalve dag voor de zitting bij het hof begraaft Grapperhaus ons onder stukken.”

Advocaat Knoops kon nog niks lezen

Advocaat Geert-Jan Knoops was dinsdag de hele dag aan het werk in het Internationaal Strafhof in Den Haag waar hij de van oorlogsmisdaden beschuldigde Patrice- Edouard Ngaïssona bijstaat. Hij heeft nog geen letter kunnen lezen van de stukken die Grapperhaus aan de Kamer stuurde, zegt hij. „Ik heb formeel ook niets ontvangen van het OM of het hof. Ik weet alleen wat erover in de media heeft gestaan en kan vandaag dus niet reageren.”

Bekijk ook: 

’Minister mag vervolging niet meer opdragen’ 

Wilders heeft zelf wel vluchtig door de stukken kunnen bladeren en concludeert dat zijn proces vanuit de politiek is beïnvloed. „Ik lees dat toenmalig minister Van der Steur heeft voorkomen dat stukken openbaar zijn geworden en dat er tot in de ministerraad over is gesproken hoe kansrijk mijn vervolging zou zijn. Daar spreekt een wens uit. Het is een schande.”

Ook ziet de PVV-leider in de stukken meer bewijs dat hoge ambtenaren hebben aangestuurd op zijn vervolging.

Dilemma voor hof

Het plaatst het hof voor een dilemma. Wilders en zijn advocaten mogen alleen nog reageren op de resultaten van de zoektocht, maar hebben niet of nauwelijks de gelegenheid gekregen om die te bestuderen.

Bekijk ook: 

Onderzoek beïnvloeding komt te laat voor Wilders 

Wat Wilders sterkt in zijn overtuiging dat hij politiek monddood moest worden gemaakt, zijn documenten waaruit blijkt dat toenmalig minister Hirsch Ballin zich in 2008 actief bemoeide met de beslissing van het OM om Wilders niet te vervolgen na zijn uitlatingen over de islam.

De minister schakelde drie onafhankelijke deskundigen in om het OM over te halen Wilders toch te vervolgen. Uiteindelijk besloot niet het OM, maar het gerechtshof dat dat wel moest gebeuren. In dat eerste proces tegen Wilders vroeg en kreeg het OM vrijspraak.

Voor Wilders is het duidelijk. „Dit stinkt aan alle kanten. Ik ben pas opgelucht als deze nachtmerrie na tien jaar eindelijk voorbij is.”

Bekijk meer van; internationaal recht overheid proces Geert Wilders Grapperhaus Ivo Opstelten Geert-Jan Knoops Ard van der Steur Ernst Hirsch Ballin Patrice- Edouard Ngaïssona

Stukken zaak-Wilders naar de Tweede Kamer

RO 03.02.2020 Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft vandaag de Tweede Kamer geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek naar alle communicatie in de periode maart 2014 en december 2016 binnen zijn departement en tussen zijn departement en het Openbaar Ministerie (OM) over de ‘minder, minder’-uitspraken van de heer Wilders.

Minister Grapperhaus wil maximale transparantie. Tevens heeft de minister de Tweede Kamer nader geïnformeerd over vier genomen besluiten ten aanzien van verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Het technisch onderzoek in het e-mailverkeer is uitgevoerd door een onafhankelijke derde te weten Deloitte. De toetsing van de beoordeling van de stukken is extern uitgevoerd door drie directeuren (Wetgeving en) Juridische Zaken van andere departementen.

De resultaten van het onderzoek moeten bezien worden binnen het staatsrechtelijk en wettelijk kader dat bepalend is voor de verhouding tussen de minister en het OM. De minister is politiek verantwoordelijk voor het OM en moet over beslissingen van het OM verantwoording kunnen afleggen aan het parlement.

Aangezien de zaak-Wilders nog onder de rechter is, dient de minister zich uiterst terughoudend op te stellen. Het is van groot belang dat de rechterlijke macht zijn werk ongehinderd kan doen. Volgens de minister is het evenwel van het grootste belang dat over de gang van zaken politieke verantwoording wordt afgelegd. Dan kan zodra de zaak niet meer onder de rechter is.

Wob-besluiten

Minister Grapperhaus heeft vandaag tevens de Tweede Kamer geïnformeerd over vier genomen Wob-besluiten. Dit is vast beleid bij Wob-besluiten over onderwerpen die in de belangstelling staan van de Tweede Kamer. Twee Wob-besluiten zijn genomen naar aanleiding van de tussenuitspraak van 7 november 2019 van rechtbank Midden-Nederland (‘minder, minder’-uitspraken).

De twee andere Wob-besluiten zien op de vervolging van de heer Wilders voor de film Fitna en enkele andere uitlatingen (tijdvak 8 augustus 2007 tot 23 juni 2011). Voor de controlerende taak van de Tweede Kamer is volgens minister Grapperhaus aangewezen dat hier uitgebreider kennis kan worden genomen van het verloop van het dossier (artikel 68 van de Grondwet).

Documenten;

Brief Tweede Kamer Uitkomsten van het onderzoek inzake Wilders

Brief Tweede Kamer Aanbieding Wob-besluit van OM inzake het proces Wilders

Kamerbrief over Wob-besluit documenten vervolging Wilders

Kamerbrief – afdoening Wob-verzoek OM Volkskrant Wilders 2011

Beslissing op bezwaar Wob inzake vervolgingsbeslissing Wilders 2014

Verantwoordelijk;

Grapperhaus maakt documenten aanloop Wilders-proces openbaar

NOS 03.02.2020 Minister Grapperhaus heeft alle relevante mails, brieven en andere documenten over de ‘minder-Marokkanen’-uitspraak van PVV-leider Wilders openbaar gemaakt. Het gaat om 475 “items”. Een conclusie over of er sprake was van politieke beïnvloeding door zijn voorganger Opstelten geeft hij niet.

Grapperhaus gaat niet inhoudelijk op het onderzoek in “omdat het een zaak betreft die onder de rechter is”, schrijft hij in de begeleidende Kamerbrief. Na afloop van de rechtszaak zal de minister wel met een oordeel komen, omdat hij politieke verantwoordelijkheid draagt.

Het gaat om documenten uit de periode maart 2014 tot 9 december 2016 waarin het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Openbaar Ministerie over de uitlatingen van Wilders communiceren.

Extern bureau

Het documentenonderzoek is uitgevoerd door extern bureau Deloitte. Die hebben alle stukken met bepaalde trefwoorden opgespoord. Ambtenaren van Grapperhaus hebben de documenten beoordeeld op hun belang. En dat is weer gecontroleerd door juridische directeuren van andere ministeries.

Ook het OM heeft documenten opnieuw onderzocht, maar zegt geen nieuwe feiten te hebben gevonden.

Het proces-Wilders

Op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vroeg Wilders aan zijn aanhangers in een café in Den Haag of zij meer of minder Marokkanen wilden, waarna het publiek “minder, minder” scandeerde. De kwestie leidde tot een rechtszaak, waarin de rechtbank de PVV-leider in 2016 veroordeelde wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Een straf werd niet opgelegd.

Zowel Wilders als het OM ging tegen het vonnis in beroep. Dat hoger beroep loopt al enige tijd. Wilders heeft het proces geboycot in afwachting van het documentenonderzoek van Grapperhaus. Komende woensdag gaat het proces verder.

Bekijk ook;

Ambtenaren vreesden proces Wilders ‘te worden ingetrokken’

AD 03.02.2020 Ambtenaren van het ministerie van Justitie vreesden al dat Geert Wilders hen en hun minister zou verwijten dat zij een ‘politiek proces’ tegen de PVV-leider voerden. Die vrees lijkt bewaarheid: vandaag moest minister Ferd Grapperhaus (Justitie) duizenden pagina’s aan interne briefwisselingen en e-mails van binnen het departement vrijgeven waarin Wilders’ naam wordt genoemd.

Wilders claimt namelijk dat voormalig minister Ivo Opstelten druk zette op het Openbaar Ministerie om de PVV’er te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraken. Zo zou Opstelten hem politiek hebben willen uitschakelen. Hoewel Opstelten dat, net als het OM, ontkent, moest Grapperhaus toch op zoek naar documenten van ambtelijke bemoeienis.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Uit de vrijgegeven stukken blijkt vooral dat ambtenaren vreesden voor ‘deze verdachtmaking’. ,,Ik denk dat het toch beter is om niet te reageren’’, schreef een ambtenaar aan een collega. ,,Juist als we nu actief reageren, trekt hij ons erin en kan hij ons verwijten maken.’’

Juist als we nu actief reageren, trekt hij ons erin en kan hij ons verwijten maken, aldus Ambtenaar van het ministerie van Justitie aan een collega.

Intensief contact

De documenten tonen intensief contact tussen het Openbaar Ministerie en het departement van Opstelten over hoe en wanneer bekend zou worden gemaakt dat Wilders zou worden verhoord en vervolgd. Het gaat veelal over persberichten, waarbij ambtenaren voorstellen doen die ook lijken te worden overgenomen, hoewel het OM zegt te beslissen over de inhoud en toon. Niettemin zijn aanbevelingen vanuit het departement later gehonoreerd, blijkt wel. ,,Conform ons voorstel’’, schrijft een ambtenaar.

Als het gaat om het daadwerkelijke besluit om Wilders te vervolgen staat steeds te lezen dat het OM dat zelf ‘zal nemen’. Uiteindelijk wordt Opstelten ook ‘op de hoogte gesteld’ van ‘het feit’ dat het OM heeft besloten. Een ambtenaar schrijft daarop dat hij die nota heeft gelezen en zegt: ,,Kan me er wel in vinden.’’

Rutte

Opstelten besprak de zaak weliswaar in de Ministerraad, maar kreeg vooral algemene informatie mee om daar zijn collega’s te informeren over de stand van zaken. ,,Zodat hij iets zinnig kan zeggen.’’ De ’MP’, premier Rutte dus, ‘verwacht dat van hem’, staat in een e-mail.

Opmerkelijk is wel dat een ambtenaar nog schrijft dat volgens ‘vervolging geen schijn van kans’ maakt.

Saillant is verder dat uit eveneens vrijgekomen documenten blijkt dat minister van Justitie Hirsch Ballin zich in 2008 wel actief bemoeide met de vraag of Wilders vervolgd moest worden. Dat blijkt uit documenten waar De Volkskrant om vroeg. Die draaien om het eerste proces Wilders, dat uitmondde in vrijspraak. Het OM wilde toen niet vervolgen, maar Hirsch Ballin vroeg tot drie keer toe een onafhankelijk expert naar dat besluit te kijken. Het OM hield vol: het vervolgde niet. Toch moest het dat later alsnog doen, toen het gerechtshof dat afdwong, maar het OM vroeg vrijspraak en kreeg dat.

De documenten die draaien om de huidige zaak tegen Wilders zullen woensdag ter sprake komen in de rechtszaal, als de zaak verdergaat.

februari 4, 2020 Posted by | geert wilders, geert wilders pvv, groepsbelediging, haatzaaien, marokkanen, minder, minder Marokkanen-proces., Minister Ferd Grapperhaus, polarisatie., politiek, PVV, rechtzaak, tweede kamer, vervolging | , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Black Friday ofwel de dag des oordeels voor president Desi Bouterse – deel 2

Wat zal ik ze deze keer wijsmaken ???

Zitting verdaagd tot 31.03.2020

De zitting van de Krijgsraad op woensdag 22.01.2020, waar president Desi Bouterse voor het eerst verscheen, is na zes minuten alweer beëindigd. Een van de drie rechters en de openbaar aanklager waren niet aanwezig. Daardoor is de zaak verdaagd tot 31 maart 2020.

AD 23.01.2020

Onder luide toejuichingen van duizenden aanhangers verscheen Bouterse vandaag voor de Krijgsraad. Gekleed in militair tenue stond hij voor het eerst oog in oog met de rechters die hem twee maanden geleden veroordeelden tot 20 jaar cel voor de Decembermoorden.

Bouterse stond op voor de rechters en gaf antwoord toen rechtbankpresidente Cynthia Valstein-Montnor hem vroeg naar zijn naam, geboortedatum en beroep. ,,Ambtsdrager in de functie van president van de republiek Suriname’’, zei hij. Daarna meldde Valstein-Montnor dat rechter Rewita Chatterpal niet aanwezig was vanwege ziekte, waardoor de inhoudelijke behandeling van de zaak is uitgesteld.

Als een trotse militair verliet Bouterse zes minuten na aanvang van de zitting alweer de rechtbank, terwijl zijn aanhangers hem volgden naar het Onafhankelijkheidsplein. Daar dankte hij in een toespraak zijn echtgenote, kinderen en het publiek, en veegde de vloer weer aan met het strafproces.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Veroordeling 20 jaar

Tijdens een zitting in juni 2017 eiste het Surinaamse Openbaar Ministerie twintig jaar celstraf tegen Bouterse. Volgens de openbaar aanklager is hij hoofdverantwoordelijk voor de martelingen en executies van de vijftien slachtoffers.

AD 18.02.2020

Telegraaf 18.02.2020

De Krijgsraad acht de feiten waar Bouterse van verdacht wordt, bewezen. Hij nam als bevelhebber het besluit 15 politieke tegenstanders van zijn regime op 8 december 1982 op te pakken en in Fort Zeelandia te doden.

Bouterse verklaarde destijds dat de slachtoffers een machtsovername beraamden en dat ze op de vlucht waren doodgeschoten. Volgens de Krijgsraad is het verhaal van de coup verzonnen en was het onmogelijk te vluchten uit Fort Zeelandia.

De laatste zitting in de zaak was op 29 oktober 2018. Sindsdien wachten alle betrokkenen op de uitspraak van de rechter.

Proces van lange adem

De rechtsgang liep jaren vertraging op doordat het Bouterse in 2012 lukte om een amnestiewet door het parlement te krijgen. Pas in 2016 stelde de krijgsraad de wet buiten werking, omdat die ingreep in een lopend proces.

En uiteindelijk werd in Suriname president Desi Bouterse op 29.11.2019 veroordeeld tot twintig jaar cel vanwege zijn aandeel in de Decembermoorden. De oud-legerleider was niet in het land, hij was namelijk op staatsbezoek in China. De krijgsraad heeft geen onmiddellijke gevangenneming gelast.

President met bloed aan de handen, toch stemmen zij op Bouterse: ‘Wie anders?’ RTL 25.02.2020

zie ook: Black Friday ofwel de dag des oordeels voor president Desi Bouterse – deel 1

zie ook: En weer kwam president Desi Bouterse niet opdagen bij het Decembermoorden-proces

zie ook: Is president Desi Bouterse een Godsgeschenk ???

zie ook: Surinaamse president Desi Bouterse blokkeert proces Decembermoorden – deel 2

zie ook: Surinaamse president Desi Bouterse blokkeert proces Decembermoorden – deel 1

zie ook: Chronologie: 33 jaar Decembermoorden Suriname

zie ook: Haagse Wethouder PvdA Rabin Baldewsingh struikelt over Desi Bouterse

zie ook: Haagse wethouder PvdA Rabin Baldewsingh praat voor zijn beurt over Desi Bouterse

zie ook: De Bananenrepubliek Den Haag in oprichting ?

Dossier Desi Bouterse Trouw

dossier vonnissen-decembermoorden NRC

lees: Decembermoorden – Wikipedia

‎lees: De moorden · ‎De vijftien slachtoffers · ‎Verklaring van Bouterse

lees: Desi Bouterse – Wikipedia

lees: Reconstructie van de Surinaamse Decembermoorden

lees: Bouterse wil praten over decembermoorden

lees: De Surinaamse president Desi Bouterse heeft opnieuw het proces van de Decembermoorden geblokkeerd.

lees: Proces Decembermoorden: waar gaat het om en waarom duurt het zo lang?

lees: Bouterse blokkeert proces Decembermoorden vanwege staatsveiligheid

Meer nieuws over bouterse decembermoord

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Duizenden mensen in Suriname de straat op tegen regering-Bouterse

NU 17.02.2020 In de Surinaamse hoofdstad Paramaribo zijn maandag duizenden mensen de straat opgegaan om te demonstreren tegen het beleid van de regering van president Desi Bouterse.

Het Onafhankelijkheidsplein staat vol met demonstranten die gehoor geven aan de oproep die activist Stephano ‘Pakittow’ Biervliet twee weken geleden deed op Facebook. “Alles plat! Weg met de NDP! Surinamers dit is uw kans. Kom vechten voor jouw rechten, alles of niets!”

Vooral het financieel en economisch beleid van de regering-Bouterse en zijn politieke partij Nationale Democratische Partij (NDP) moeten het ontgelden. De Surinaamse Dollar is sinds 2010, het jaar dat Bouterse president werd, een stuk minder waard geworden. Ook heeft de regering 100 miljoen dollar van de kasreserves van de commerciële banken, voor een deel spaargeld van de bevolking, gebruikt voor overheidsuitgaven zonder dat die banken dat wisten.

De protestactie wordt ondersteund door een groot aantal politieke partijen en diverse vakbonden, van verplegend personeel tot leerkrachten. Ruim honderd bedrijven hebben hun personeel toestemming gegeven om aanwezig te zijn.

‘Laten we de mensen bewust maken voor de verkiezingen’

Het is niet de bedoeling om een revolutie te ontketenen en meteen het aftreden van Bouterse te eisen, zegt Biervliet in de Suriname Herald. “Laten we de mensen meer bewust maken voor de verkiezingen van 2020.”

Op 25 mei zijn er landelijke verkiezingen in Suriname. Desi Bouterse heeft al aangegeven gewoon als lijsttrekker van de NDP de verkiezingen in te gaan met de intentie om door te gaan als president. Hij heeft sinds 2010 twee termijnen als president gediend.

In december vorig jaar is Bouterse door de Surinaamse krijgsraad tot twintig jaar cel veroordeeld wegens zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden in 1982. Hij gaat tegen deze veroordeling in hoger beroep.

Lees meer over: Desi Bouterse  Suriname  Buitenland

Duizenden Surinamers protesteren tegen Bouterse

NOS 17.02.2020 In Paramaribo zijn duizenden mensen de straat op gegaan uit protest tegen het financieel beleid van de regering-Bouterse. Er is al langer ontevredenheid over het economisch beleid van de regering, maar de druppel was het verdwijnen van 100 miljoen Amerikaanse dollar uit de kasreserve van de Surinaamse Centrale Bank. Daar is een deel van het spaargeld van de bevolking ondergebracht. De demonstranten eisen het aftreden van president Bouterse en minister Hoefdraad van Financiën.

“Er zijn echt duizenden mensen naar het Onafhankelijkheidsplein getrokken en dat aantal groeit nog steeds”, zegt correspondent Nina Jurna. “Dat is bijzonder. Surinamers gaan niet snel de straat op, dus als dat massaal gebeurt moet er wel echt wat aan de hand zijn. En dat is er ook.”

Volgens de demonstranten neemt de regering te weinig verantwoordelijkheid voor de gemaakte fouten. “Nu is het genoeg. De regering moet weg”:

Protesten tegen Surinaamse regering: ‘Mensen nemen hun verantwoordelijkheid niet meer’

De verdwijning van het kasgeld werd vorige maand bekend. Sinds vorig jaar zijn commerciële banken verplicht een deel van hun buitenlandse valuta onder te brengen bij de Surinaamse Centrale Bank. Uit een verklaring blijkt nu dat het geld gebruikt is om schulden af te lossen en voor goudaankopen, waarschijnlijk om inflatie tegen te gaan.

Aan de commerciële banken is nooit verteld dat het geld van hun spaarders hiervoor zou worden gebruikt. Gisteren bleek bovendien dat de kasreserve van de centrale bank lager is dan verwacht, zegt Jurna. De bank heeft nog 71 miljoen Amerikaanse dollar, minder dus dan ze aan de burgers verschuldigd is.

Ministers verrijken zichzelf

Sinds het verdwijnen van de kasreserves is de koers van de Surinaamse dollar gedaald. Voorheen kostte 1 Amerikaanse dollar 8 Surinaamse dollar, en nu 10 Surinaamse dollar.

“Alles wordt duurder en ambtenaren weten niet of er straks nog geld is om hun salarissen te betalen”, zegt Jurna. “Mensen zien ondertussen dat ministers het wel heel goed voor zichzelf hebben geregeld, zich verrijken en in dure auto’s rijden.”

Voor het bankschandaal is nog niemand verantwoordelijk gesteld, zegt de correspondent. “Ook is niet duidelijk of dat geld terugkomt en wat de schade wordt. De directeur van de centrale bank is wel op non-actief gesteld en in de gevangenis gezet, maar dat is omdat hij zichzelf verrijkt zou hebben in een andere zaak.”

Bekijk ook;

Duizenden Surinamers betogen tegen Bouterse

Telegraaf 17.02.2020  Duizenden mensen zijn maandag in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo de straat opgegaan uit onvrede over de slechte financiële situatie in het land. De betogers willen dat president Desi Bouterse en minister van Financiën Gillmore Hoefdraad opstappen.

De deelnemers aan de protestactie waren zeer divers. Het ging onder meer om werknemers van bedrijven, vakbondsleden, medici, onderwijzers, studenten, zelfstandigen en gepensioneerden.

 Dave Abspoel@DABNOS

Best veel mensen op het Onafhankelijkheidsplein in #Paramaribo, #Suriname.
Protest tegen de regering #Bouterse vanwege slechte economie en schandalen bij de Centrale Bank van Suriname.
(Bron video: Jurgen Lachmann)

3  2:04 PM – Feb 17, 2020  See Dave Abspoel’s other Tweets

De mensen zijn vooral boos vanwege de desastreuze financiële situatie in het land en de gevolgen daarvan voor hun koopkracht. De financiële malaise zou onder meer te wijten zijn aan de corruptie en de vele leningen die de overheid is aangegaan.

Ook de ontwikkelingen bij de Centrale Bank van Suriname hebben de boosheid en frustratie doen groeien. Zo bleek enkele weken geleden dat de centrale bank 100 miljoen Amerikaanse dollar van de kasreserves van de commerciële banken heeft gebruikt voor onder meer het aflossen van schulden en het betalen van importgoederen.

Robert van Trikt, de hoogste baas van de centrale bank, is in januari weggestuurd. Hij zit nu in de gevangenis op verdenking van het vervalsen van data van leningen en belangenverstrengeling.

De protestdemonstratie was rond 12.00 uur afgelopen. Veel bedrijven en organisaties hadden hun medewerkers een halve dag vrij gegeven om te demonstreren. Hun aantal werd op het hoogtepunt geschat op ongeveer 10.000.

Ze klaagden vooral dat bijna niemand meer rond kan komen van het salaris dat ze verdienen. „Er is nergens meer geld. We krijgen een situatie net als in Venezuela, waarbij we gewoon geen geld hebben”, aldus een van de sprekers.

’Onvoorstelbaar. Dit is wanbeleid’

Ook de bisschop van Paramaribo, Karl Choennie, sprak de menigte toe. Hij noemde de huidige situatie in het land een dieptepunt. Het is volgens hem de derde keer dat de deviezenreserve van het land op is. „Het is onvoorstelbaar. Dit is echt wanbeleid.” De bisschop was ook kritisch naar de Surinaamse bevolking die het heeft toegelaten dat de partij van Bouterse zo’n grote meerderheid heeft gekregen.

BEKIJK MEER VAN; politiek burgerlijke onrust Desi Bouterse Paramaribo Suriname Centrale Bank

Boze Surinamers betogen tegen president Bouterse om financiële chaos

AD 17.02.2020 Duizenden mensen zijn vandaag  in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo de straat opgegaan uit onvrede over de slechte financiële situatie in het land. De betogers willen dat president Desi Bouterse en minister van Financiën Gillmore Hoefdraad opstappen.

Protesten Surina tegen Bouterse nav financiële chaos onvrede Surinamers © Privéfoto/D.K.

De deelnemers aan de protestactie zijn zeer divers. Het gaat onder meer om werknemers van bedrijven, vakbondsleden, medici, onderwijzers, studenten, zelfstandigen en gepensioneerden.

De mensen zijn vooral boos vanwege de desastreuze financiële situatie in het land en de gevolgen daarvan voor hun koopkracht. De financiële malaise zou onder meer te wijten zijn aan de corruptie en de vele leningen die de overheid is aangegaan.

Ook de ontwikkelingen bij de Centrale Bank van Suriname hebben de boosheid en frustratie doen groeien. Zo bleek enkele weken geleden dat de centrale bank 100 miljoen Amerikaanse dollar van de kasreserves van de commerciële banken heeft gebruikt voor onder meer het aflossen van schulden en het betalen van importgoederen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

100 miljoen verdwenen

Duizenden mensen gingen in Paramaribo de straat op. © Privéfoto/D.K.

Vicepresident Ashwin Adhin zei begin deze maand dat de 100 miljoen is uitgegeven aan aardappelen, uien en andere basisgoederen. Het geld zou verder zijn uitgegeven aan interventies op de valutamarkt en aan niet nader benoemde investeringen, zo meldde nieuwssite De Ware Tijd Online.

Adhin trok fel van leer tegen de oppositie en hun uitleg van de ‘zogenaamde verdwijning’. Hij noemde hen, volgens de site, ‘leeghoofden’. Robert van Trikt, de hoogste baas van de centrale bank, is in januari weggestuurd. Hij zit nu in de gevangenis op verdenking van het vervalsen van data van leningen en belangenverstrengeling.

‘Nergens meer geld voor’

Mensen zijn vooral boos vanwege de desastreuze financiële situatie in het land © Privéfoto/D.K.

De protestdemonstratie was rond 12.00 uur afgelopen. Veel bedrijven en organisaties hadden hun medewerkers een halve dag vrij gegeven om te demonstreren. Hun aantal werd op het hoogtepunt geschat op ongeveer 10.000. Ze klaagden vooral dat bijna niemand meer rond kan komen van het salaris dat ze verdienen.

,,Er is nergens meer geld. We krijgen een situatie net als in Venezuela, waarbij we gewoon geen geld hebben’’, aldus een van de sprekers. Ook de bisschop van Paramaribo, Karl Choennie, sprak de menigte toe. Hij noemde de huidige situatie in het land een dieptepunt.

Het is volgens hem de derde keer dat de deviezenreserve van het land op is. ,,Het is onvoorstelbaar. Dit is echt wanbeleid.’’ De bisschop was ook kritisch naar de Surinaamse bevolking die het heeft toegelaten dat de partij van Bouterse zo’n grote meerderheid heeft gekregen.

‘Zo krijgt sluwe showman Bouterse wat hij wil’Video

Telegraaf 22.01.2020 Heel kort duurde het hoger beroep van Desi Bouterse (74) tegen zijn straf voor de Decembermoorden: het werd geen historische dag maar wel een zeer opmerkelijke, aldus journalist Robert Alting.

Bekijk meer van; buitenland nieuws

Bouterse bij de Krijgsraad in Paramaribo ANP

Bouterse in militair uniform voor de rechtbank, zitting in maart verder

NOS 22.01.2020 De Surinaamse president Desi Bouterse heeft in de rechtbank in Paramaribo bevestigd dat hij in beroep gaat tegen zijn veroordeling voor de Decembermoorden. Eind vorig jaar werd hij veroordeeld tot twintig jaar cel voor de rol die hij als oud-legerleider speelde. De inhoudelijke behandeling gaat op 31 maart 2020 verder.

Bouterse verscheen vandaag, gekleed in militair uniform, voor de rechtbank in Paramaribo. Hij noemde zijn naam, geboortedatum en beroep.

Bouterse kwam onder luid gejuich van aanhangers aan bij de rechtbank. Toen hij naar buiten kwam, werd hij opgewacht door aanhangers van zijn Nationale Democratische Partij:

Bouterse komt onder luid gejuich aan bij rechtbank

Na afloop van de zitting liep de Surinaamse president met zijn aanhang weer naar buiten. Hij werd vergezeld door zo’n honderd mensen, onder wie minister van Defensie Ronni Benschop. Het was voor het eerst in deze rechtszaak, die in 2007 begon, dat Bouterse persoonlijk voor de rechters verscheen.

Matige opkomst

Buiten de rechtbank hadden zich aanhangers van Bouterse verzameld. Zij waren vanuit het hele land met bussen naar Paramaribo gekomen. Bouterses partij NPD had leden opgeroepen massaal naar de rechtbank te komen om Bouterse te steunen. Een deel van hen bracht er ook de nacht door, maar in totaal viel de opkomst tegen.

 Nina Jurna @NinaJurna

Aanhangers vd NDP verzamelen zich rondom het gerechtsgebouw om #Bouterse te ondersteunen. Vandaag verschijnt hij voor het eerst persoonlijk id rechtbank. Bouterse is veroordeeld tot 20 jr voor de #Decembermoorden maar tekende verzet aan. Vandaag dient zijn zaak.

De politie had een ruim gebied rondom de rechtbank afgezet om te voorkomen dat de aanhangers van Bouterses partij NDP dicht bij het gerechtsgebouw konden komen. Binnen de afzetting mochten alleen mensen komen die bij de rechtszitting aanwezig mogen zijn, onder wie juristen, nabestaanden van slachtoffers en journalisten. Er waren ook zwaarbewapende agenten.

Een menigte liep van de rechtbank naar het Onafhankelijkheidsplein. In een toespraak voor zijn achterban maakte Bouterse onder meer bekend dat hij de Krijgsraad erkent. Eerder zei hij nog dat hij de uitspraak van de Krijgsraad niet erkende omdat er sprake was van een politiek proces.

Bekijk ook;

Krijgsraad snel klaar met Bouterse

Telegraaf 22.01.2020 De Surinaamse president Desi Bouterse is woensdag in militair uniform voor de krijgsraad verschenen. Bouterse onderstreepte daarmee zijn positie als opperbevelhebber van het Surinaamse leger.

Bouterse werd begeleid door de ministers, parlementariërs en de top van zijn Nationaal Democratische Partij. Hij verscheen woensdag voor de krijgsraad om zijn veroordeling tot twintig jaar cel wegens de zogeheten Decembermoorden aan te vechten.

De zitting duurde slechts enkele minuten. Bouterse ging staan voor de rechtbank, tot tevredenheid van de nabestaanden. “Hij heeft de rechtbank gerespecteerd.”

De zitting duurde zo kort omdat de krijgsraad een nieuwe voorzittend rechter heeft. De vorige is ziek en de huidige moet zich eerst kunnen inlezen. De zaak is verdaagd tot 31 maart.

Surinaamse militairen mochten de Memre Boekoe-kazerne in Paramaribo niet verlaten. Ze moesten paraat zijn voor als de situatie rond de rechtbank uit de hand zou lopen.

Volgens de advocaten van Bouterse is het heel normaal om op dergelijke momenten het leger in staat van paraatheid te brengen. Een advocaat van de nabestaanden van de decembermoorden noemde dat onzin en zei dat het machtsvertoon van de regering-Bouterse is.

Bekijk ook: 

’Bouterse gewoon kandidaat voor verkiezingen in 2020’ 

Bekijk ook: 

’Aan jullie danken wij onze toekomst’ 

Bekijk ook: 

‘Heldenonthaal Bouterse is opgezet trucje’ 

Bekijk meer van; misdaad politiek rechtshandhaving proces Desi Bouterse Paramaribo

Krijgsraad is na zes minuten al klaar met Bouterse

AD 22.01.2020 De zitting van de Krijgsraad, waar president Desi Bouterse voor het eerst verscheen, is na zes minuten alweer beëindigd. Een van de drie rechters en de openbaar aanklager waren niet aanwezig. Daardoor is zaak verdaagd tot 31 maart.

Onder luide toejuichingen van duizenden aanhangers verscheen Bouterse vandaag voor de Krijgsraad. Gekleed in militair tenue stond hij voor het eerst oog in oog met de rechters die hem twee maanden geleden veroordeelden tot 20 jaar cel voor de Decembermoorden.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Bouterse stond op voor de rechters en gaf antwoord toen rechtbankpresidente Cynthia Valstein-Montnor hem vroeg naar zijn naam, geboortedatum en beroep. ,,Ambtsdrager in de functie van president van de republiek Suriname’’, zei hij. Daarna meldde Valstein-Montnor dat rechter Rewita Chatterpal niet aanwezig was vanwege ziekte, waardoor de inhoudelijke behandeling van de zaak is uitgesteld.

Als een trotse militair verliet Bouterse zes minuten na aanvang van de zitting alweer de rechtbank, terwijl zijn aanhangers hem volgden naar het Onafhankelijkheidsplein. Daar dankte hij in een toespraak zijn echtgenote, kinderen en het publiek, en veegde de vloer weer aan met het strafproces.

Hij noemde het ‘lastig als er een verdachte is die ook president is’ en zei dat tijdens de binnenlandse oorlog veel meer slachtoffers zijn gevallen. Bouterse riep op tot verzoening en samenwerking. ,,Ik strek mijn handen uit naar iedereen. We gaan voor een nieuw begin, maar we hebben nog niet gewonnen.’’

Het was voor het eerst dat Bouterse voor de Krijgsraad verscheen in het 8 December Strafproces. De rechters behandelden zijn verzet tegen de veroordeling tot 20 jaar cel voor de moord op 15 tegenstanders van zijn regime in 1982.

,,Alles is ordelijk verlopen, zowel binnen als buiten de rechtbank‘’, zegt Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden. ,,Door te verschijnen, erkent hij ook dat de Krijgsraad bevoegd is om recht over hem te spreken. Dat is ook positief. Ik vind het alleen negatief dat hij het presidentschap heeft meegesleept in de rechtbank. Daarmee heeft hij het ambt besmeurd.’’

Nabestaande Eddy Wijngaarde, broer van de vermoorde Nederlandse journalist Frank Wijngaarde, heeft er vrede mee dat het zo snel afgelopen was. ,,Zolang het proces maar goed verloopt. Het was te kort om er een emotie bij te hebben. Ik had me ingesteld op een vraag-antwoord spel, maar dat kwam niet.’’

,,Ik zag hem niet goed door alle lijfwachten om hem heen. Ik vond het wel vervelend dat hij in militair tenue verscheen. Dat is een provocatie van jewelste. In de stad hangen ook grote borden met de tekst ‘40 jaar revolutie’, vanwege de coup in 1980. Hij propageert het land te willen verenigen en dan doet hij dit. Hij heeft er niks van geleerd.’’

De in uniform gestoken Bouterse bedankte het publiek voor de steun die hij steeds heeft gekregen tijdens het proces over de decembermoorden. © ANP

Brassband

Bouterse arriveerde een uur voor aanvang van de zitting in het gerechtsgebouw. Hij werd vergezeld door vele tientallen mensen, onder wie Defensieminister Ronni Benschop. Toen hij samen met enkele militairen aan zijn zijde de rechtszaal betrad, zongen vrouwen religieuze liederen.

Buiten hadden zich duizenden aanhangers uit heel Suriname verzameld. Ze kwamen in een stoet, onder begeleiding van een brassband, of met tientallen bussen naar Paramaribo. Daarmee gaven ze gehoor aan de oproep van de Nationale Democratische Partij (NDP) om voorzitter Bouterse massaal te steunen. ,,President, u gaat niet. Wij gaan!’’ riep parlementslid Silvana Afonsoewa onlangs op een partijbijeenkomst . ,,Oppositie noch Krijgsraad zal de show stoppen.’’

De straten rond de rechtbank waren hermetisch afgesloten. Voor het gebouw stonden hoge dranghekken, overal liepen militairen en agenten. Scholen bleven dicht. Volgens Surinaamse media hadden sommige bedrijven hun personeel zelfs vrij gegeven om Bouterse te kunnen ondersteunen.

Voor het gerechtsgebouw waren ook ministers en partijprominenten. Ramon Abrahams, ondervoorzitter van de NDP, zei tegen journalisten dat de opkomst ook een signaal is naar de verkiezingen. ,,Dit is ook onze organisatie op peil brengen naar 25 mei toe en kijken hoe onze mensen gemobiliseerd zijn en wat onze sterkte is. Ik heb geen geloof in de rechterlijke macht.’’

Stressbestendig

Archieffoto Desi Bouterse uit 1984. © ANP

First Lady Ingrid Bouterse zei volgens de krant De Ware Tijd kort voor aanvang van de zitting blij te zijn met de steun van de leden. Haar man is ‘onder alle omstandigheden kalm’, zei ze. ,,Je zal nooit aan hem merken dat iets mis is. Absoluut geen stress. Mijn man is vreselijk stressbestendig. Dat is iets wat ik in hem bewonder. Hij geeft nooit op en is positief.’’

Parlementsvoorzitter Jennifer Geerlings-Simons noemde het een ‘ jammerlijke dag’. ,,We hebben de president veroordeeld. Voor of tegen: je moet dat niet zo afhandelen. Dit ding hebben we als land verkeerd laten aflopen.’’

Een groep NDP’ers heeft de nacht doorgebracht op straat vlakbij het rechtsgebouw. Ze zongen het traditionele lied ‘Mi kondre true’ (mijn ware land) en ‘Hori vaste san yu habi’ (houdt vast aan de dingen die je hebt).

Ze droegen paarse NDP-vlaggen en shirts met een afbeelding van ‘Bouta’. Op straat stonden tafels en stoelen, er was eten drinken, muziek en dans. ‘Strey de fu strei, un no sa frede!’, riepen ze. ‘Als je strijdt voor je strijd, zul je geen angst kennen’.

We hebben gezongen en gebeden voor kracht en bescher­ming van onze president. Er moet recht gesproken worden, aldus Harriette Bholasingh-Helstone .

Boutisten

Harriette Bholasingh-Helstone was een van de ‘Boutisten’, die de hele nacht buiten voor de rechtbank heeft vertoefd. Ze is ondercoördinator van de NDP in het ressort Rainville. ,,Ik vind het belangrijk om hier te zijn voor onze volksleider. Ik woon hier vijf minuten vandaan, maar het zou belachelijk zijn als mensen uit alle windstreken hier naartoe komen, terwijl ik als rechtgeaarde NDP’er thuis zit.’’

Met haar aanwezigheid wilde ze Bouterse een hart onder de riem steken. ,,We hebben gezongen en gebeden voor kracht en bescherming van onze president. Er moet recht gesproken worden. Het kan niet zo zijn dat hij al bijna 40 jaar verdacht wordt van bepaalde zaken en er geen eind aan komt. Dat is niet leuk voor de nabestaanden, maar ook niet voor onze partijvoorzitter. Hij is een wijze man die gewoon meewerkt.’’

Desi Bouterse in 2018. © EPA

Historische dag in Suriname: Bouterse voor het eerst voor de Krijgsraad

RTL 22.01.2020 Het is beladen en historisch: de Surinaamse president Desi Bouterse zal vandaag voor het eerst voor de Krijgsraad verschijnen. De rechtbank veroordeelde de president eerder tot 20 jaar cel voor zijn aandeel in de Decembermoorden van 1982.

Bouterse heeft besloten de veroordeling aan te vechten en in hoger beroep te gaan. Dat betekent dat hij aanwezig moet zijn bij de eerste zitting, een voorwaarde in Suriname.

Vrij plotseling

Het duurde jarenlang voordat de Krijgsraad tot een uitspraak kwam. De zaak, die in 2007 begon, werd meerdere keren vertraagd. Tot er eind november vorig jaar, vrij plotseling een vonnis kwam. Bouterse werd veroordeeld tot 20 jaar cel voor het medeplegen van de Decembermoorden, waarbij 15 prominente politieke tegenstanders werden gemarteld en vermoord.

Al die jaren verscheen Bouterse nog nooit voor de Krijgsraad. Daar komt vanaf 13.00 uur Nederlandse tijd nu verandering in. Als het staatshoofd niet verschijnt, dan blijft het vonnis staan. Hoger beroep is dan niet meer mogelijk.

Lees ook:

Veroordeeld tot 20 jaar cel, maar gaat Bouterse nu ook de gevangenis in?

Aanhangers

In de aanloop naar het proces zijn aanhangers van Bouterse opgeroepen om massaal bij de rechtbank aanwezig te zijn. “Kom mee en ondersteun uw president”, is de oproep van de NPD, de partij van Bouterse. Zo worden er zelfs speciale bussen ingezet.

Na de eerste zitting zal Bouterse zijn aanhangers toespreken. Of er ook nabestaanden bij de rechtbank zullen zijn, is onduidelijk.

Tranen bij nabestaanden, direct na het vonnis.

Bekijk deze video op RTL XL

De uitspraak van de Krijgsraad was een ‘overwinning voor alle Surinamers’, volgens nabestaanden.

Gratie

Mocht Bouterse plotseling besluiten om vandaag toch niet bij de Krijgsraad aanwezig te zijn, dan zou Bouterse zichzelf nog gratie kunnen verlenen. Dat is dan nog zijn enige mogelijkheid om een celstraf te ontlopen.

Direct na het vonnis zei de advocaat van Bouterse dat hij allebei de rechtsmiddelen, hoger beroep en gratie, zal gebruiken. Dat gaat in overleg met de rechters die het vonnis hebben uitgesproken.

Verkiezingen

“Hoger beroep lijkt aantrekkelijker voor Bouterse, omdat gratie mogelijk kan worden teruggedraaid door de volgende regering”, vertelt correspondent Sandra Korstjens.

Volgend jaar zijn er verkiezingen in Suriname, en Bouterse zal er alles aan doen om die opnieuw te winnen. Met zijn aangekondigde toespraak, en de vraag aan zijn aanhangers om massaal steun te betuigen, lijkt de campagne begonnen.

Bouterse voor de Krijgsraad: een showproces vol intimidaties

AD 22.01.2020 Voor het eerst in het Decembermoordenproces verschijnt Desi Bouterse vandaag voor de Krijgsraad. De president van Suriname vecht zijn veroordeling tot 20 jaar cel aan. Hij maakt er een politiek showproces van met beledigingen, provocaties en intimidaties.

Het achteloze loopje dat Desi Bouterse demonstreert, zet een paar duizend fanatieke aanhangers van zijn Nationale Democratische Partij (NDP) in vuur en vlam. De president verlaat zijn spreekgestoelte en laat zien hoe hij vandaag naar de Krijgsraad zal wandelen. Slenterend. Onverschillig. Met een blik van: niemand kan mij wat maken. De dj speelt ondertussen zijn strijdlied, waarin hij wordt bewierookt als de man die ‘geen koloniale president’ is, maar ‘een echte volkspresident’.

© ANP

Op deze partijbijeenkomst, bijna twee weken geleden, steekt de NDP wederom de draak met het vonnis van de Krijgsraad in het 8 December Strafproces. Eind november veroordeelden de rechters Bouterse tot 20 jaar cel voor het medeplegen van moord op vijftien politieke tegenstanders van zijn regime in 1982.

De ‘waka’ (het loopje) van Bouterse is voor Eddy Wijngaarde, broer van de vermoorde Nederlandse journalist Frank Wijngaarde, veelzeggend. ,,Hij is bezig de Krijgsraad belachelijk te maken, te kwetsen en te kleineren, en daarmee ook de nabestaanden.’’

De slachtoffers van de Decembermoorden. Onderste rij, middelste foto: Frank Wijngaarde © GPD

Bouterse heeft verzet aangetekend tegen het vonnis. De Krijgsraad behandelt dat vandaag. Als hij niet in de rechtbank verschijnt, is het vonnis onherroepelijk. Wijngaarde zal in de rechtszaal zitten. ,,Ik zit er niet op te wachten geconfronteerd te worden met de dader, maar ik zie er ook niet tegenop. Het proces is nog lang niet afgelopen.’’

Sinds de start van het proces eind november 2007 is Bouterse geen één keer voor de Krijgsraad verschenen. Als het aan zijn advocaat Irvin Kanhai ligt, komt zijn cliënt ook vandaag niet. Maar Bouterse zal vandaag verschijnen, meldt Kanhai desgevraagd telefonisch.

Opstaan voor de rechter

,,Hij zou ook moeten opstaan voor de rechter, terwijl hij president is van de Suriname’’, zei de advocaat enkele weken geleden tegen de Surinaamse site Starnieuws. ,,Ik zou elke president afraden op te staan voor de rechter. Mensen willen dat mijn cliënt in de rechtszaal komt, zodat ze hem belachelijk kunnen maken en kunnen uitjouwen.’’

NDP-aanhangers verwelkomen Bouterse enkele dagen na het vonnis bij zijn terugkeer in Suriname, na een staatsbezoek aan China. © ANP

Sinds het vonnis hebben prominente NDP’ers op bijeenkomsten en in de media frontaal de aanval op de Krijgsraad geopend. Ze doen het af als een ‘politiek proces’ en doen beledigende uitspraken over de rechterlijke macht, variërend van de oproep tot ontslag tot het stopzetten van de beveiliging of korting op salarissen.

Op de laatste partijbijeenkomst riep parlementslid Silvana Afonsoewa dat 2020 het jaar van de NDP wordt. Ze zei dat Bouterse niet alleen naar de Krijgsraad zal gaan en riep elke aanwezige op vijf mensen mee te nemen naar de rechtbank om hem te steunen. ,,President, u gaat niet. Wij gaan! Oppositie noch Krijgsraad zal de show stoppen.’’

Oppositie noch Krijgsraad zal de show stoppen, aldus Silvana Afonsoewa.

De oproep levert haar veel kritiek op van tegenstanders. Afonsoewa reageert daar op Facebook fel op. ,,Ik laat mij niet gebruiken/misbruiken door niemand en geen enkele politieke partij.’’

De verwachting is dat een grote groep ‘Boutisten’, aanhangers van Bouterse die hem door dik en dun blijven steunen, vandaag naar de kleine rechtbank zullen gaan. De directe omgeving wordt afgesloten voor verkeer, scholen in de straat blijven dicht.

Hardhandig

Het ministerie van Justitie en Politie roept in een persbericht op de zitting ‘normaal en vlot’ te laten verlopen. ,,Vermengt u zich niet in situaties die ertoe kunnen leiden dat er hardhandig tegen u moet worden opgetreden.’’

Oppositiepartijen hekelen de intimidaties van de NDP. ,,Buiten zal een politieke show worden opgevoerd’’, verwacht fractieleider Chan Santokhi van de VHP, de grootste oppositiepartij. Hij vindt het ongepast dat partijleden oproepen tot anarchie, chaos en intimidatie. ,,De rechtsstaat moet onder alle omstandigheden beschermd worden. Iedereen moet zich daaraan onderwerpen, ook de president. Personen die aanzetten tot anarchie en intimidatie moeten gecorrigeerd worden.’’

Eddy Wijngaarde (midden) bij de herdenking in Fort Zeelandia, 8 december 2019 © Tonny van der Mee

De regering schrijft in een brief aan parlementsvoorzitter – en NDP-lid – Jennifer Simons dat ‘het bij verstek gewezen vonnis van rechtswege is geschorst en dus thans geen enkel rechtsgevolg heeft’. ,,Dat is juridisch niet correct’’, zegt Santokhi. ,,Ook al tekent hij verzet aan, hij blijft veroordeeld, tot een andere rechter dat ongedaan heeft gemaakt.’’

Eigen hachje

Nabestaande Wijngaarde blijft ‘op zijn hoede’. Hij houdt er rekening mee dat Bouterse vandaag niet verschijnt, ook al zegt hij van wel. ,,Dat zou niet zijn eerste leugen zijn. Het is een spel om te kijken hoe ver hij kan gaan. Het gaat altijd om zijn eigen hachje redden. Dat zijn we gewend van deze regering, die met leugens aan elkaar hangt.’’

Zijn optreden in het parlement is volgens Wijngaarde ook altijd een ‘poppenkast’. ,,Hij geeft nooit antwoord op vragen. Hij is alleen gewend bevelen te geven. Daarom kijk ik vol verwachting uit naar de zitting. Gaat hij antwoord geven?’’

“Hij geeft nooit antwoord op vragen. Hij is alleen gewend bevelen te geven”, aldus Eddy Wijngaarde.

Desi Bouterse vandaag voor krijgsraad wegens Decembermoorden

AD 22.01.2020 De Surinaamse president Desi Bouterse verschijnt vandaag voor de Surinaamse krijgsraad. Het is zijn enige kans om zijn veroordeling van 20 jaar cel, voor zijn aandeel in de decembermoorden, aan te vechten.

De straten rondom de rechtbank in het centrum van Paramaribo zijn als sinds middernacht afgesloten voor het publiek. Omdat de meeste scholen, bedrijven en andere instanties in die buurt daardoor slecht of niet bereikbaar zijn, hebben ze hun deuren gesloten. Dat geldt ook voor de Nederlandse ambassade.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Hoewel de zaak van Bouterse pas om 9.00 uur Surinaamse tijd begint, is de verwachting dat het vanaf een uur of half zeven al een drukte van belang zal zijn rondom de rechtbank. De partij van Bouterse, de Nationaal Democratisch Partij (NDP), heeft de afgelopen week haar achterban opgeroepen om massaal aanwezig te zijn om hun leider te ondersteunen. Het streven van de organisatie was om zeker 15.000 mensen op de been te brengen.

Na afloop van de zitting zal Bouterse zijn partijgenoten toespreken, zo heeft hij toegezegd.

Veroordeling

Bouterse werd afgelopen november veroordeeld tot 20 jaar cel vanwege zijn aandeel in de Decembermoorden. De Krijgsraad acht de feiten waar Bouterse van verdacht wordt, bewezen. Hij nam als bevelhebber het besluit 15 politieke tegenstanders van zijn regime op 8 december 1982 op te pakken en in Fort Zeelandia te doden.

Bouterse verklaarde destijds dat de slachtoffers een machtsovername beraamden en dat ze op de vlucht waren doodgeschoten. Volgens de Krijgsraad is het verhaal van de coup verzonnen en was het onmogelijk te vluchten uit Fort Zeelandia.

Toenmalig Bevelhebber Desi Bouterse in 1987 © ANP

Desi Bouterse verschijnt voor krijgsraad

MSN 22.01.2020 De Surinaamse president Desi Bouterse verschijnt woensdag voor de Surinaamse krijgsraad. Het is zijn enige kans om zijn veroordeling van 20 jaar cel, voor zijn aandeel in de decembermoorden, aan te vechten.

De straten rondom de rechtbank in het centrum van Paramaribo zijn als sinds middernacht afgesloten voor het publiek. Omdat de meeste scholen, bedrijven en andere instanties in die buurt daardoor slecht of niet bereikbaar zijn, hebben ze hun deuren gesloten. Dat geldt ook voor de Nederlandse ambassade.

Hoewel de zaak van Bouterse pas om 9.00 uur Surinaamse tijd begint, is de verwachting dat het vanaf een uur of half zeven al een drukte van belang zal zijn rondom de rechtbank. De partij van Bouterse, de Nationaal Democratisch Partij (NDP), heeft de afgelopen week haar achterban opgeroepen om woensdag massaal aanwezig te zijn om hun leider te ondersteunen. Het streven van de organisatie was om zeker 15.000 mensen op de been te brengen.

Na afloop van de zitting zal Bouterse zijn partijgenoten toespreken, zo heeft hij toegezegd.

Historische dag in Suriname: Desi Bouterse oog in oog met de Krijgsraad

NOS 22.01.2020 Wegen rondom de rechtbank worden afgesloten, scholen gaan dicht en aanhangers van de NDP van Desi Bouterse zullen zich met vlaggen en spandoeken massaal mobiliseren. Suriname maakt zich op voor een spannende en historische dag, als om 09.00 uur lokale tijd (13.00 uur in Nederland) het strafproces over de Decembermoorden wordt hervat.

Het zal voor het eerst zijn in deze rechtszaak, die in 2007 van start ging, dat Desi Bouterse persoonlijk voor de rechters verschijnt. Althans, dat is de verwachting. Eind vorig jaar werd Bouterse veroordeeld tot twintig jaar cel voor het medeplegen van de Decembermoorden van 1982, waarbij vijftien prominente tegenstanders van zijn militaire regime werden vermoord.

Bouterse is sinds 2010 president van Suriname en hoopt later dit jaar opnieuw de verkiezingen te winnen. Tijdens deze langslepende rechtszaak is hij tot nu toe bij geen enkele zitting aanwezig geweest en hij was er ook niet bij toen op 29 november het vonnis werd uitgesproken. Bouterse was toen op staatsbezoek in China, en werd daarom bij verstek veroordeeld.

Belachelijk gemaakt en uitgejouwd

Om het vonnis aan te vechten, heeft de president verzet aangetekend, maar de voorwaarde is dan dat hij zelf aanwezig moet zijn bij de eerste zitting. Net als de overige zittingen dient ook deze beroepszaak bij de Krijgsraad.

Bouterses aanhangers zijn via berichten en filmpjes op Facebook opgeroepen om hun leider te ondersteunen en te begeleiden naar de rechtszaal:

NDP roept aanhangers op om naar Krijgsraad te komen

Vanuit de verschillende districten in het land zijn speciale bussen ingezet om de NDP-aanhang die van buiten Paramaribo moet komen, naar de stad te vervoeren.

Het ministerie van Politie en Justitie heeft in een speciaal communiqué de bevolking opgeroepen om de rust te bewaren en de aanwijzingen van de politie op te volgen en chaos te voorkomen. Na afloop van de zitting zal Bouterse bij het Onafhankelijkheidsplein in de hoofdstad zijn aanhangers toespreken.

Hoelang de zitting duurt, is nog onbekend, maar Irwin Kanhai, de advocaat van Bouterse, verwacht dat het een regiezitting zal zijn die vlot zal verlopen. Kanhai heeft het Bouterse afgeraden om naar de Krijgsraad te komen, omdat hij dan voor de rechters zou moeten opstaan. Hij loopt dan de kans om door “nabestaanden belachelijk te worden gemaakt en te worden uitgejouwd”, aldus Kanhai in een interview met de nieuwssite Starnieuws.

Onherroepelijk

Nabestaanden hebben op hun beurt van hun advocaat het advies gekregen om niet naar de zitting te gaan, om spanningen en confrontaties te voorkomen. Toch heeft een kleine groep aangegeven dat ze juist wel aanwezig zullen zijn op het moment dat Bouterse zelf verschijnt.

Mocht Bouterse besluiten om op het laatste moment toch niet persoonlijk naar de rechtbank te gaan, dan wordt het vonnis van twintig jaar onherroepelijk en vervallen alle beroepsmogelijkheden. Bouterse zou dan alleen nog de mogelijkheid hebben om gratie te krijgen of amnestie.

Verkiezingsbijeenkomst

De zitting van vanochtend houdt de gemoederen in Suriname al dagen bezig. Dat een zittende president is veroordeeld voor een vijftienvoudige moord is uniek. Daarbij heeft Bouterse altijd gezegd dat het om een politiek proces gaat en heeft hij als voorzitter van de NDP de rechters regelmatig beschimpt en hen ervan beschuldigd politiek te bedrijven.

Het feit dat hij nu toch heeft besloten zelf voor de Krijgsraad te verschijnen, is dan ook tekenend. De manifestatie van de NDP’ers rondom de zitting zal naar verwachting veel weghebben van een verkiezingsbijeenkomst.

Later dit jaar, in mei, worden er verkiezingen gehouden. Bouterse, wiens NDP nu nog de grootste partij is, hoopt die opnieuw te winnen. Voor hem is het belangrijker dan ooit om opnieuw president te worden, want in die positie kan hij voorkomen dat het vonnis wordt uitgevoerd en hij achter de tralies verdwijnt.

Bekijk ook;

januari 23, 2020 Posted by | coup, decembermoorden, desi bouterse, grondwet, Krijgsraad van Suriname, rechtzaak, suriname, vervolging | , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Black Friday ofwel de dag des oordeels voor president Desi Bouterse – deel 2

Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 5

Uitspraak Hoge Raad 20.12.2019

De Staat moet volgens deze uitspraak eind 2020 minimaal een kwart minder broeikasgassen uitstoten ten opzichte van 1990.

Het oordeel van de Hoge Raad in het kort samengevat:

  • De Staat moet definitief eind 2020 de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990 met 25 procent hebben verminderd.
  • Klimaatverandering wordt gezien als reëel gevaar waar burgers tegen beschermd moeten worden.
  • Uit berekeningen lijkt de overheid het gestelde doel niet te gaan halen.
  • De zaak werd in 2013 door burgerplatform Urgenda aangespannen.

De eerdere uitspraak van het gerechtshof in Den Haag dat de Staat verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, blijft dus in stand. Dat heeft de Hoge Raad vrijdag 20.12.2019 bepaald. De uitspraak uit het Urgenda-vonnis, over een reductie van minimaal 25 procent in 2020 ten opzichte van 1990, is daarmee definitief.

Telegraaf 03.01.2020

Telegraaf 30.12.2019

AD 21.12.2019

Het halen van die 25 procent minder uitstoot is geen eenvoudige opgave. Uit recent onderzoek blijkt dat de reductie vorig jaar nog maar 15 procent was. Daar is bijna dertig jaar over gedaan. De onderzoekers denken dat het volgend jaar 23 procent kan zijn, maar de onzekerheden zijn erg groot. Begin deze week stelden ze de verwachting bij naar 20 à 21 procent. Als het nog meer tegenzit, wordt het 19 procent.

AD 30.12.2019

Klimaatakkoord

Het kabinet heeft bij herhaling laten weten de uitspraak van de rechter te willen naleven, ook al was er wel cassatie ingesteld bij de Hoge Raad. Het gaat de regering daarbij om het principiële punt dat de rechter niet de op de stoel van de politiek mag gaan zitten. De uitspraak van het gerechtshof beperkt de vrijheid van het kabinet om beleid te maken, en “dat kan grote gevolgen hebben voor de vrijheid van kabinetten bij het maken van klimaatbeleid en op andere beleidsterreinen”, zo stelde de regering eerder.

Als de Staat de uitspraak van de rechter wil naleven, zijn er verschillende opties. Het kabinet kan ertoe besluiten om alle kolencentrales te sluiten, maar het kan ook de kaasschaafmethode toepassen: veel maatregelen nemen die allemaal kleine beetjes helpen. Een combinatie van beide is ook mogelijk.

Telegraaf 21.12.2019

Vorig jaar bekrachtigde het gerechtshof het eerdere spraakmakende vonnis in de zaak van klimaatorganisatie Urgenda tegen de staat. Het hof oordeelde dat deze klimaatmaatregelen behoren tot de zorgplicht van de overheid en sprak van een reële dreiging door klimaatverandering.

AD 21.12.2019

Klimaat-minister Wiebes ging daartegen in cassatie. Niet omdat hij bezwaar maakte tegen de inhoud van de uitspraak, maar om het principe. “We willen in hoogste instantie weten of de rechter op de stoel van de politiek kan gaan zitten.”

De Hoge Raad is een rechterlijke instantie die niet inhoudelijk naar een zaak kijkt, maar oordeelt of de wet en procesregels juist zijn toegepast. Die vraag kan in dit geval met ‘ja’ beantwoord worden.

Het hof zei daar eerder over dat Nederland zich gebonden heeft aan internationale verdragen, die rechtsgeldig zijn en dus juridisch getoetst kunnen worden door de Nederlandse rechter. De Hoge Raad onderschrijft dit.

Reactie kabinet

Er komen op dit moment geen extra klimaatmaatregelen nadat de Hoge Raad het Urgenda-vonnis vrijdag 20.12.2019 definitief maakte, schrijft minister Eric Wiebes (Klimaat) aan de Tweede Kamer. Er zijn namelijk al maatregelen genomen, benadrukt Wiebes. In juni werd het Klimaatakkoord gesloten dat moet uiteindelijk leiden tot de CO2-reductie.

In november kondigde het kabinet hierop aanvullende klimaatmaatregelen aan omdat het CO2-doel niet zou worden gehaald volgens berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

“Het doel blijft om het doel te halen”, zei de premier. Dat waren dezelfde woorden die hij begin dit jaar gebruikte toen het PBL een eerste waarschuwing gaf dat het Urgenda-doel waarschijnlijk niet wordt gehaald.

Kabinet trof extra klimaatmaatregelen

Het kabinet worstelt al jaren met het Urgenda-vonnis. Sinds het PBL begin dit jaar voor het eerst waarschuwde dat het CO2-doel niet wordt gehaald, wordt er nagedacht over welke klimaatmaatregelen getroffen kunnen worden.

Zo wordt de Hemwegcentrale eerder gesloten en komt er een CO2-belasting voor grote bedrijven, een van de afspraken uit het Klimaatakkoord.

Daar kwam het recente besluit om de maximumsnelheid overdag op alle snelwegen naar 100 kilometer per uur te verlagen bovenop. Dat is een maatregel om de stikstofuitstoot te verlagen, maar het helpt ook bij CO2reductie.

“Het doel is om het doel te halen”, zei premier Mark Rutte in januari toen hij werd geconfronteerd met de PBL-cijfers. Voor Rutte is het belangrijk dat CO2-reducerende maatregelen die hier worden genomen, niet tot een uitstootstijging in het buitenland (‘weglekeffect‘) leiden. Ze mogen ook niet ten koste gaan van werkgelegenheid.

40-puntenplan

Urgenda heeft samen met ruim 700 andere organisaties afgelopen zomer al een 40-puntenplan gepresenteerd waarmee het doel gehaald kan worden.

Elektromotoren

Daarin staat bijvoorbeeld dat 70 procent van het elektriciteitsverbruik in de industrie wordt gebruikt door elektromotoren. Als die worden vervangen door zuiniger modellen die al op de markt zijn, kan er veel stroom bespaard worden. Bedrijven zouden daar subsidie voor moeten krijgen.

“Je kunt dit vergelijken met de aanschaf van een nieuwe koelkast, op een moment dat je oude nog niet kapot is. Dit leidt vrijwel altijd tot besparingen, omdat nieuwe modellen veel zuiniger zijn geworden. Zo zijn bedrijven eigenlijk verplicht om alle maatregelen te nemen, die zichzelf binnen vijf jaar terugverdienen. Alleen wordt dit beleid niet gehandhaafd, daarom houden veel bedrijven zich er niet aan”, aldus Minnesma. Als bedrijven wel zuiniger motoren aanschaffen, valt daar 2 megaton aan CO2 mee te besparen.

Een andere maatregel voorziet in een nieuwe bandenpomp, die werkt op zonnepanelen. Met het apparaat kunnen burgers de banden van hun auto op spanning brengen. Als je dit vier keer per jaar doet, bespaar je volgens Urgenda honderd euro en 0,2 megaton aan uitstoot. De apparaten worden onder meer bij supermarkten geplaatst.

Een andere categorie maatregelen gaat over het eten van vlees. Tot 2030 wordt verwacht dat ruim zestig procent van alle varkenshouders gaan stoppen met hun bedrijf. “De overheid kan deze sanering versnellen, door de varkensrechten op te kopen en uit de markt te halen. Want anders worden ze verkocht aan steeds groter wordende varkensbedrijven”, zegt Minnesma. Het minder eten van vlees is een belangrijke manier om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan.

24 megaton

Het is een kleine greep uit de veertig maatregelen, die vanmiddag worden gepresenteerd. “Wat wij ermee willen bereiken, is laten zien dat het kan, en dat het kabinet snelheid gaat maken.” Eerder dit jaar kwam het Planbureau voor de Leefomgeving tot de conclusie dat het doel uit de Urgenda-rechtszaak met het huidige beleid niet gehaald wordt.

Het gat is volgens het Planbureau gemiddeld 9 megaton. Maar volgens Urgenda is de opgave eigenlijk nog veel groter. “Ja, want volgens de laatste cijfers van het CBS zitten we nu op ruim 14 procent minder broeikasgassen dan in 1990, terwijl we over een jaar op 25 procent moeten zitten. Omgerekend gaat dat om 24 megaton, die nog bespaard moet worden.”

Daarom vreest Urgenda dat alleen het sluiten van de kolencentrales niet voldoende is, en het kabinet sowieso op zoek moet naar andere aanvullende maatregelen.

Unieke zaak

Onder juristen heeft de Urgenda-rechtszaak tot veel discussie geleid. De uitspraak was dan ook uniek, want niet eerder stelde een rechter dat een regering meer moet doen tegen klimaatverandering. De Hoge Raad heeft laten weten de zaak nog voor het eind van dit jaar te willen afhandelen.

Terugblik

Zo kwam het klimaat de afgelopen tien jaar in het nieuws

Over één ding zijn de meeste mensen het wel eens: een van de belangrijkste sleutelmomenten op het gebied van het klimaat vond plaats in 2015 in Parijs. Daar sloten 195 landen een mondiaal akkoord over klimaatverandering, waarin ze afspraken de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden (het liefst zelfs tot 1,5 graad).

‘Klimaatdepressie’

Hoewel aanvankelijk nog maar langzaam leek door te dringen hoe groot de consequenties ervan waren, werd het akkoord van Parijs al meteen ‘historisch’ genoemd. En dat terwijl we dit decennium begonnen met depressieve onderhandelaars die nergens meer in geloofden, vertelt klimaatbeleidsonderzoeker Heleen de Coninck van de Radboud Universiteit.

“Nadat de klimaattop in Kopenhagen eind 2009 was mislukt, zag je dat de aandacht voor het klimaat even helemaal weg was. De onderhandelaars waren zo teleurgesteld, er trad een soort algehele klimaatdepressie in. En daardoor dachten veel mensen: we kunnen er blijkbaar niks aan doen.”

Breuk

Toch stond het denken over het klimaat in die periode niet stil. Zo werd in Nederland in 2013 het Energieakkoord gesloten, met afspraken over bijvoorbeeld oude kolencentrales (die moeten weg) en windparken (die moeten er juist bij).

Ed Nijpels, die in de jaren 80 milieuminister was, zag toe op de naleving van het Energieakkoord. “Het akkoord vormde een doorbraak in het denken over het klimaat”, zegt hij er nu over. “Een breuk in het tot dan toe warrige en inconsistente energiebeleid dat Nederland voerde. De urgentie werd tot dan toe niet gevoeld, het klimaat stond helemaal niet op de agenda.” (Urgenda)

NOS

In de tweede helft van dit decennium kregen we in Nederland een Klimaatwet, een Klimaatakkoord en vorige maand voor het eerst een nationale Klimaat- en Energieverkenning.

Duurzaamheidsorganisatie Urgenda dwong de Nederlandse Staat om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, we zagen verschillende klimaatmarsen en tienduizenden klimaatspijbelaars. Het moge duidelijk zijn: het klimaat heeft de politieke en maatschappelijke agenda inmiddels wel bereikt.

Hete zomers en meer aardbevingen

Volgens onderzoeker De Coninck komt dat door een combinatie van factoren. “De wetenschappelijke zekerheid neemt toe, maar mensen zien klimaatverandering ook bevestigd in hun eigen omgeving.” Ze doelt op de afgelopen twee hete zomers in Nederland. “Die zijn geen signaal voor klimaatverandering, want het klimaat is het gemiddelde weer over dertig jaar. Maar door die hete zomers zijn mensen wel vaker gaan denken: er is misschien iets aan de hand.”

Ook de toename van aardbevingen in Groningen heeft meegespeeld, zegt De Coninck. “Die komen natuurlijk niet door klimaatverandering, maar hebben wel heel veel invloed gehad op de rol van gas in Nederland. Gas was altijd onaantastbaar. Maar nu werd het uitfaseren van gas bespreekbaar in de politiek.”

“Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto”, aldus oud-milieuminister Ed Nijpels (VVD)

Met de aandacht voor het klimaat nam ook de weerstand toe. Want al die klimaatplannen kosten geld, en wie gaat dat betalen? Hoe moet dat straks zonder gasfornuis? En mogen we straks nog wel vlees eten of autorijden?

Oud-VVD-minister Nijpels haalt een van zijn stokpaardjes van stal: “Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto.” Klimaatmaatregelen op het gebied van automobiliteit liggen gevoelig, zegt hij. “Dat was dertig jaar geleden zo en nu nog steeds. Hetzelfde geldt voor duurzame investeringen in je eigen huis. Dat moet je wel kunnen betalen.”

Over de kosten van het verduurzamen van je woning doen verschillende cijfers de ronde. Hoe zit het? Lees erover in dit artikel.‘Geldklopperij’

De betaalbaarheid van klimaatmaatregelen staat in de politiek regelmatig ter discussie. Volgens Thierry Baudet van Forum voor Democratie kosten de geplande maatregelen “astronomisch” veel geld, terwijl ze “niet-renderend” zijn. PVV-leider Geert Wilders spreekt van “ideologische geldklopperij“.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekende eerder dit jaar dat de extra kosten van het (toen nog concept-)klimaatakkoord oplopen tot bijna 2 miljard per jaar in 2030. De kosten van het definitieve akkoord liggen waarschijnlijk iets hoger, voegde het PBL daar in november aan toe.

‘Banger voor klimaatverandering’

Volgens onderzoekers van demografisch instituut NIDI is het aantal klimaatsceptici in Nederland het afgelopen decennium afgenomen. Vond in 2009 nog bijna een kwart van de Nederlanders de verhalen over klimaatverandering sterk overdreven, in 2018 was dat gedaald tot 11 procent.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat zich zorgen maakt over de opwarming van de aarde in die periode juist is toegenomen van 35 naar 58 procent. Recent onderzoek van de Europese Investeringsbank geeft eenzelfde beeld: bijna de helft van de 30.000 ondervraagden gaf aan banger te zijn voor klimaatverandering dan voor baanverlies of een terroristische aanslag.

Verbeterpunten

Volgens hoogleraar Linda Steg, die aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek doet naar het milieugedrag van consumenten, gelooft maar 2 procent van de inwoners van Europa dat klimaatverandering niet bestaat. Ze baseert zich op een groot onderzoek waaraan zij met andere Europese collega’s werkte. “Hetzelfde aantal zegt dat wij mensen er niets mee te maken hebben.”

Volgens Steg is het draagvlak voor klimaatmaatregelen veel groter dan gedacht. Maar er zijn nog wel verbeterpunten, ziet ze. “Voor draagvlak is het bijvoorbeeld belangrijk dat de kosten en baten eerlijk zijn verdeeld. En dat mensen het gevoel hebben dat ze inspraak hebben. Dat kan beter.”

Klimaatpanel

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de VN verzamelt en beoordeelt alle wetenschappelijke klimaatkennis. Sinds 2018 publiceerde het IPCC daar drie rapporten over, de laatste ging over de zeespiegel (conclusie: die stijgt sneller dan verwacht).

Wie zegt er eigenlijk dat de aarde opwarmt?

Bekijk ook;

2010

In de jaren 2010 veranderde de opwarming van de aarde van een ietwat abstracte statistiek tot voelbare werkelijkheid. Het is nog maar net begonnen, zeggen de kenners eenstemmig.

Het leek wel oorlog, zeiden de mensen die erbij waren. In Boxtel scheurde het asfalt en werden majestueuze bomen ‘met wortel en al’ uit de grond gerukt. In Vught knapten gasleidingen en ontsnapte een baby aan de dood toen er twee bomen op een huis vielen. In Den Bosch kwam het water omhoog uit de wc’s waardoor winkels en woningen blank kwamen te staan.

Dat was 28 juni 2011, de dag dat het extreemste buienfront ooit in ons land gemeten over Brabant trok. Honderden bomen sneuvelden, straten en tunnels stonden blank. Hulpverleners noemden het een wonder dat er niemand gewond was geraakt. Een zeldzame uitschieter? Op 28 juli 2014 was het weer raak. En op 23 juni 2016 weer. En op 4 juni 2019 dit jaar wéér.

De jaren 2010 waren het decennium waarin klimaatverandering tastbaar werd. Was de opwarming van de aarde voorheen een ietwat abstract begrip, inmiddels vinden wetenschappers overal meetbaar bewijs. Van de smeltende polen tot de opdrogende Amazone en van de westpunt van Antarctica tot winkelcentrum De Helftheuvel in Den Bosch.

In 2010 leek het allemaal nog mee te vallen. Merkwaardig genoeg liep de wereldtemperatuur al een jaar of tien nauwelijks meer verder op, terwijl de uitstoot van broeikasgassen gewoon doorging. Dat kon toeval zijn, een kwestie van de extra energie van de broeikasgassen die tijdelijk ergens anders belandde, zoals een tochtig oud huis ook niet overal gelijkmatig opwarmt als je de verwarming aanzet.

Maar het kon ook betekenen dat er ergens in het klimaat een nog onbekende rem zit, die warmte wegvoert of absorbeert. Misschien werken broeikasgassen uiteindelijk minder hard door in de temperatuur dan in de jaren tachtig en negentig het geval leek, opperden sommigen voorzichtig.

Maar toen kwam 2014. En 2015, 2016 – en de jaren daarna. De wereldtemperatuur schoot verder omhoog. In de grafieken is de ‘pauze’ in de opwarming tussen ongeveer 1998 en 2013 inmiddels niet meer dan een tamelijk onbetekenend kreukeltje in een stijgende temperatuurreeks, met het blote oog zie je het niet eens:

Beeld Berkeley Earth

De opwarming blijft weliswaar iets achter bij de prognoses, maar ligt nog steeds in lijn met wat de klimaatmodellen voorzien. ‘Dat de polen sterker opwarmen, dat de stratosfeer afkoelt, dat er meer waterdamp in de dampkring komt: alles wat men in de jaren zeventig al voorspelde, is in feite uitgekomen’, signaleert Pier Siebesma, hoogleraar aardwetenschap aan de TU Delft.

Waarnemingen (zwart) en prognoses zoals gedaan in 2013. Beeld Climate Lab Book

Intussen veegden diverse grote studies de laatste restjes twijfel van tafel. Want wacht eens: was het in de Middeleeuwen, toen men in Engeland wijn verbouwde en de Vikingen zich vestigden op Groenland, niet net zo warm of zelfs warmer dan nu? Toch niet, bleek afgelopen zomer uit een grote overzichtsstudie. Destijds was de warmte plaatselijk, terwijl de opwarming vandaag de dag overal ter wereld tegelijk toeslaat:

De Romeinse, middeleeuwse en huidige warmte en hun verdeling over de aardbol. Beeld Nature

En is het niet denkbaar dat er ergens in het systeem een nog onontdekte, heel andere aandrijver van de opwarming zit? Reken er niet te hard op: statistische analyses van de temperatuurstijging wijzen uit dat zelfs zo’n ‘onbekende onbekende’ zeer onwaarschijnlijk is. ‘En reken maar dat we ons allemaal gek hebben gezocht naar zo’n extra variabele’, zoals klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI eerder dit jaar verwoordde, ‘want als je hierin een gat kunt schieten, sta je meteen in Nature.’

Intussen werd het voor het eerst mogelijk om statistiek te bedrijven met het warmere klimaat en afzonderlijke weerincidenten toe te schrijven aan klimaatverandering. Neem de hitte die afgelopen zomer 2019 in heel Europa voor records zorgde en in Nederland het kwik opdreef tot voorbij de symbolische recordhoogte van 40 graden.

Uit een kansanalyse uitgevoerd door een Europees onderzoeksteam blijkt dat zoiets eens in de vijftig jaar kan voorkomen. Maar een eeuw geleden was dat nog eens in de duizenden jaren – zeg maar gewoon: zo goed als uitgesloten.

Of neem het noodweer dat op 28 juli 2014 delen van Noord-Brabant en de Randstad blank zette. Zulke regen komt inmiddels eens in de vijftien jaar voor, becijferde het KNMI, maar in 1951 was die kans eens in de paar honderd jaar. De klimaatverandering heeft een soort dakkapel boven op de weerstatistieken gebouwd.

Neerslagrecords in Nederland, en de kans erop. Beeld KNMI

Een hele trits satellieten, zeeboeien en andere meetapparatuur zorgden intussen voor betere aardwaarnemingen dan ooit. Met als gevolg dat men beter vat kreeg op een aantal belangrijke verschijnselen die tot voor kort ongrijpbaar bleven. Het effect van wolken. De energieopslag in de oceanen.

De smeltsnelheid van de ijskappen. De convectie hoog in de dampkring. ‘De veranderingen komen steeds meer aan het licht’, zegt poolkaponderzoeker Roderik van der Wal van de Universiteit Utrecht. ‘Wat zich tot tien jaar geleden vooral afspeelde in de hoofden van de mensen, zien we nu echt.’

En zichtbaar werd het. Op de Groenlandse ijskap is het massaverlies tegenwoordig twee keer zo groot als tien jaar eerder, wezen de metingen uit. Bij West-Antarctica is het massaverlies zelfs verdrievoudigd. Het zee-ijs dat resteert aan het eind van de zomer op de Noordpool slonk in ongekend tempo, met records in 2012, 2018 en 2019. En de zeespiegelstijging versnelde in de satellietmetingen, van 2,1 millimeter per jaar in de periode 1970-2015 en 3,6 millimeter per jaar voor het tijdvak 2006-2015.

Zo vielen de puzzelstukjes het afgelopen decennium steeds meer op hun plaats. De aarde warmt op in een tijdvak waarin het, afgaand op zaken zoals de zonneactiviteit, eigenlijk juist iets koeler zou moeten worden. En de enige factor die dat redelijkerwijs kan verklaren, is de stuwende hand van de broeikasgassen die de mens heeft losgestookt uit olie en steenkool en indirect uit de bodem.

Beeld Hilde Harshagen

Geconfronteerd met zoveel bewijs begon ook de politiek zowaar enigszins in actie te komen: een mooie belofte hier, een subsidie daar. Dat culmineerde vijf jaar geleden in het klimaatakkoord van Parijs, in feite een belofte om de planeet niet verder op te warmen dan 1,5 graad (we zitten inmiddels op 1,1).

Maar eerlijk is eerlijk, veel kans om dat doel te halen is er niet. Zelfs als alle aan ‘Parijs’ deelnemende landen hun beloften nakomen, zal de wereldtemperatuur naar verwachting zo’n 3 graden oplopen. Dat betekent zoveel als de vernietiging van de ondiepe koralen, uitdroging van grote delen van de Amazone en 275 miljoen mensen die moeten verhuizen voor de stijgende zee, volgens de inzichten die het VN-klimaatpanel IPCC samenbrengt in zijn rapporten.

Om onder de anderhalve graad te blijven, zouden buitensporige maatregelen nodig zijn, zoals vervijfvoudiging van de hoeveelheid kernenergie, massale ondergrondse opslag van CO2 en de beplanting van een gebied zo groot als West-Europa met bos en biogewassen. Een lastige spagaat: we weten dat het klimaat opwarmt door toedoen van de mens, maar een overtuigend antwoord heeft niemand nog gevonden.

Niet vreemd dus dat uitvogelen wat precies de gevolgen van klimaatverandering zijn de grote nieuwe uitdaging is voor veel klimaatwetenschappers. Want hoewel de klimaatmodellen de grote lijnen van de opwarming aardig nabootsen, zijn ze op regionaal niveau nog erg onnauwkeurig: wat gebeurt er met de grote luchtstromingen in de dampkring, wordt het in ons land nou droger of juist steeds natter?

‘Zuid-Europa wordt droger, Noord-Europa natter en wij zitten daar precies tussenin’, schetst klimaatonderzoeker Rob van Dorland van het KNMI. ‘Het blijkt bijzonder moeilijk om greep te krijgen op wat dat voor ons land betekent.’

Om zulke puzzels op te lossen zijn eigenlijk nieuwe modellen nodig, zeggen betrokkenen, die het aardsysteem tot op de kilometer nauwkeurig nabootsen. Maar zulke modellen vergen rekenkracht die er eenvoudigweg nog niet is, alle moderne supercomputers ten spijt.

Kleine lichtpuntjes zijn er intussen ook. Zo daalde de prijs van zonnepanelen sneller dan verwacht, draaiden de eerste windparken subsidievrij en begon de CO2-uitstoot van onder meer Japan, de VS en het Verenigd Koninkrijk zowaar te dalen.

Intussen voorziet het Internationaal Energie Agentschap een stijging van de olieprijs en begint zelfs Koning Steenkool barstjes te vertonen: zo werden er in het Verenigd Koninkrijk dit jaar voor het eerst sinds de 19de eeuw twee weken lang geen kolen verstookt. Misschien heeft ook verduurzaming ‘omslagpunten’ waarboven alles opeens sneller en soepeler verloopt, signaleerde een studie eerder dit jaar.

Maar misschien nog belangrijker is de aanpassing door de mens. Toen Europa in 2003 werd getroffen door een hevige hittegolf, kostte dat in Frankrijk alleen al 15 duizend mensen vroegtijdig het leven. Voor de recordhittegolf van afgelopen juli staat dat aantal op 868: nog steeds schokkend, maar toch liefst 95 procent minder dan vijftien jaar geleden.

Ook voor bosbranden, overstromingen, stormen, extreme neerslag en ander klimaatgerelateerd onheil is dat de trend. Meer voorvallen, maar minder schade, gewonden en sterfte – domweg omdat waarschuwingscodes, voorzorgsmaatregelen en bouwaanpassingen helpen. De veerkracht van de mens is misschien wel de belangrijkste variabele die in de klimaatgrafieken ontbreekt.

Niet dat we er daarmee zijn. Op het oog ingeschat passeren we rond 2040 de anderhalve graad opwarming en rond het jaar 2070 de twee – de grens die niemand zegt te willen passeren. Het verhaal van de mens die zijn planeet opwarmde, is nog maar net begonnen.

Meer klimaatverandering

Het klimaat, vijftig jaar later: een min of meer hoopgevend bericht uit 2069

Loopt het wel zo mis met het klimaat als het lijkt? Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans blikt terug vanuit het jaar 2069 – en ziet dat de schade eigenlijk best meevalt.

Duidelijker wordt het niet: de klimaatverandering van nu is uniek

Twijfelen of de mens het klimaat wel opwarmt, is nu toch echt een achterhoedegevecht geworden. Een reeks nieuwe analyses laat geen spaan heel van het argument dat klimaatverandering van alle tijden is.

Warmt CO2 het klimaat echt wel op?

We vroegen ons af: wat klopt er al dan niet van drie knellende vragen die klimaatsceptici vaak stellen?

Wat hebben we geleerd? 16 wetenschappelijke lessen uit het afgelopen decennium

Het klimaat begint voelbaar te veranderen en insecten leggen massaal het loodje. Traditiegetrouw zetten we aan het eind van elk jaar de opmerkelijkste lessen op een rij – deze keer blikken we meteen maar terug op het hele decennium. Er is ook vrolijker nieuws: de duurzame revolutie komt op gang, traumatherapie werkt echt en we gaan niet meer dood aan ziekten die tien jaar geleden nog fataal waren. Bekijk hier de zestien lessen.

Hitterecords, lichtende nachtwolken en tornado’s: 2019 was uniek weerjaar NOS 26.12.2019

2019 in top vijf warmste jaren ooit gemeten AD 26.12.2019

lees: Britse koningin onder de indruk van jonge klimaatactivisten NU 25.12.2019

lees: 2019 het weer in Nederland: heet en nat, maar niet nat genoeg RTL 22.12.2019

lees: Zacht winterweer: hooikoorts tijdens kerst AD 21.12.2019

lees: Winter? Hoogste temperatuur op 20 december ooit gemeten AD 20.12.2019

lees: 15 graden in december: het is hier morgen warmer dan in Madrid AD 16.12.2019

Dossier klimaat NU

dossier “Klimaatmaatregelen”AD

lees: kamerbrief over uitvoering urgenda-vonnis 28.06.2019

lees: kamerbrief-voorstel-voor-een-klimaatakkoord 28.06.2019

lees: klimaatakkoord 28.06.2019

lees: Het Klimaatakkoord in (meer dan) 70 vragen 28.06.2019

Zie ook: Klimaatspanningen niet alleen in de Tweede kamer opgelopen

Zie ook: Klimaatmars 10.03.2019 van de Dam naar Museumplein Amsterdam – terugblik

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 4

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 1

Zie ook: 2019 – Het jaar van de waarheid voor kabinet Rutte 3

Stikstof: geduld oppositie raakt op, dit besloot het kabinet tot nu toe

NU 10.02.2020 Het is inmiddels bijna negen maanden geleden dat de Raad van State oordeelde dat het stikstofbeleid de Natura 2000-gebieden volgens Europese regels onvoldoende beschermt. Vorige week kondigde het kabinet langverwachte maatregelen aan, maar oppositiepartijen en belangenclubs zijn ontevreden over de aanpak. Wat is er tot nu toe afgesproken?

Waar minister Carola Schouten, als landbouwminister coördineert zij de stikstofaanpak, en premier Mark Rutte waarschuwen dat een simpele en snelle oplossing voor de stikstofcrisis niet bestaat, wordt de oppositie steeds ongeduldiger.

Enkele partijen vinden het beleid te langzaam en te weinig. GroenLinks werkt daarom zelf aan een stikstofwet. Ook belangenorganisaties Bouwend Nederland, MKB-Nederland en verschillende natuurorganisaties steunen voor een deel dit initiatief.

De PVV is juist van mening dat er helemaal geen probleem met stikstof is. Ook die partij komt met een eigen wet, maar dan met de strekking om even helemaal geen maatregelen te nemen.

Wat heeft het kabinet tot nu toe besloten? Een overzicht:

Spoedwet met veel tegenzin goedgekeurd door parlement

Na veel overleg en een lijvig advies van de Commissie-Remkes, kondigt het kabinet de eerste maatregelen aan die vooral de woning- en wegenbouw weer op gang moeten krijgen. Veel projecten liggen sinds de Raad van State-uitspraak noodgedwongen stil en nieuwe bouwvergunningen worden nauwelijks afgegeven.

Omdat er haast is, bouwbedrijven komen in de financiële problemen en dijken moeten worden verstevigd, komt het kabinet met een spoedwet die nog net voor de Kerst door het parlement wordt aangenomen.

Zo worden er voorbereidingen getroffen voor een drempelwaarde. Zo kunnen bouwvergunningen voor projecten die onder een bepaalde stikstofnorm blijven direct worden afgegeven.

Wat valt er nog meer onder de spoedwet

  • Het veevoer wordt aangepast zodat er minder eiwitten in zitten. Overtollig eiwit zorgt namelijk voor extra stikstofuitstoot dat via de mest naar buiten komt.
  • De maximumsnelheidsverlaging op alle snelwegen gaat overdag naar 100 kilometer per uur. In maart worden de verkeersborden aangepast.

Het zijn allemaal maatregelen die de stikstofuitstoot op de korte termijn verlagen. Die zogenoemde ‘stikstofwinst’ gaat voor het grootste gedeelte naar de bouw, een kleiner deel gaat naar natuurherstel.

Opkopen en verduurzamen boerenbedrijven

Nu de bouwsector voorlopig is gered, denkt het kabinet na over maatregelen voor de lange termijn.

Die komen begin februari. Het kabinet maakt dan bekend dat er geld beschikbaar komt om boerenbedrijven die dichtbij Natura 2000-gebieden staan en veel stikstof uitstoten, worden opgekocht. Het gaat om de zogenoemde ‘piekbelasters’. Het opkopen gebeurt op vrijwillige basis.

Er komt ook geld voor boeren die willen blijven. Zij krijgen hulp om hun stallen te verduurzamen en te innoveren.

Dan is er nog het opkoopprogramma voor de varkenshouderij. Die maatregel bestond al lang voor de Raad van State-uitspraak en is eigenlijk vooral bedoeld om stankoverlast tegen te gaan. Maar omdat het opkopen van varkensboeren ook helpt bij het verlagen van de stikstofuitstoot, wordt de maatregel betrokken in het totaalplaatje.

77

Waarom zorgt stikstof voor zo veel problemen in Nederland?

Wat kosten al die stikstofmaatregelen?

Het kabinet maakt eenmalig 522 miljoen euro vrij om stikstofcrisis aan te pakken.

Het grootste gedeelte, 350 miljoen euro, is bestemd voor de opkoop van boerenbedrijven. De overige 172 gaat naar de verduurzaming en innovatie van stallen. Dat is allemaal nog lang niet genoeg, maar dit is waar de boeren het voor nu mee moeten doen.

Voor de sanering van de varkenshouderij was in het regeerakkoord al 180 miljoen euro gereserveerd. De regeling blijkt alleen zo populair, dat het bedrag hoger uitvalt. Het kabinet belooft die extra kosten te zullen betalen.

Alle extra, nog niet bekende kosten – en die zijn er – worden allemaal opgenomen in de Voorjaarsnota die medio mei naar de Tweede Kamer wordt gestuurd.

Wat staat er nog te gebeuren?

Met deze maatregelen is het kabinet er nog lang niet. Er staat dan ook nog veel op de agenda voor de komende tijd.

Zo komt er een fonds dat boeren moet ondersteunen in de omschakeling naar kringlooplandbouw. Hoe dat fonds er precies uit komt te zien, is nog niet duidelijk. Is er sprake van subsidie of komt er een vorm van overheidsfonds? Die vraag blijft onbeantwoord.

Er komen nog afspraken over extern salderen, een middel voor bedrijven om extra stikstof uit te stoten en dat elders te compenseren.

De natuur moet door alle stikstofuitstoot versterkt en verbeterd worden. De precieze aanpak en het bijbehorende kostenplaatje wordt naar verwachting dit voorjaar bekendgemaakt.

Verder komt het kabinet nog met een reactie op het recente advies van de al eerder genoemde Commissie-Remkes over de luchtvaart. In dat advies staat dat de luchtvaart alleen kan groeien, als stikstofuitstoot in die sector omlaag gaat. Dat kan gevolgen hebben voor de voorgenomen groei van Schiphol en de opening van Lelystad Airport.

Remkes komt dit voorjaar met nog twee stikstofadviezen: voor de industrie en scheepvaart en voor maatregelen voor de langere termijn.

Zie ook: Commissie-Remkes: Lelystad Airport alleen open bij lagere stikstofuitstoot

Lees meer over: Politiek  Stikstofuitspraak

Stikstof: geduld oppositie raakt op, wat het kabinet tot nu toe besloot

MSN 10.02.2020 Het is inmiddels bijna negen maanden geleden dat de Raad van State oordeelde dat het stikstofbeleid de Natura 2000-gebieden volgens Europese regels onvoldoende beschermt. Vorige week kondigde het kabinet langverwachte maatregelen aan, maar oppositiepartijen en belangenclubs zijn ontevreden over de aanpak. Wat is er tot nu toe afgesproken?

Waar minister Carola Schouten, als landbouwminister coördineert zij de stikstofaanpak, en premier Mark Rutte waarschuwen dat een simpele en snelle oplossing voor de stikstofcrisis niet bestaat, wordt de oppositie steeds ongeduldiger.

Enkele partijen vinden het beleid te langzaam en te weinig. GroenLinks werkt daarom zelf aan een stikstofwet. Ook belangenorganisaties Bouwend Nederland, MKB-Nederland en verschillende natuurorganisaties steunen voor een deel dit initiatief.

De PVV is juist van mening dat er helemaal geen probleem met stikstof is. Ook die partij komt met een eigen wet, maar dan met de strekking om even helemaal geen maatregelen te nemen.

Wat heeft het kabinet tot nu toe besloten? dit besloot het kabinet tot nu toe

Een overzicht:

Spoedwet met veel tegenzin goedgekeurd door parlement

Na veel overleg en een lijvig advies van de Commissie-Remkes, kondigt het kabinet de eerste maatregelen aan die vooral de woning- en wegenbouw weer op gang moeten krijgen. Veel projecten liggen sinds de Raad van State-uitspraak noodgedwongen stil en nieuwe bouwvergunningen worden nauwelijks afgegeven.

Omdat er haast is, bouwbedrijven komen in de financiële problemen en dijken moeten worden verstevigd, komt het kabinet met een spoedwet die nog net voor de Kerst door het parlement wordt aangenomen.

Zo worden er voorbereidingen getroffen voor een drempelwaarde. Zo kunnen bouwvergunningen voor projecten die onder een bepaalde stikstofnorm blijven direct worden afgegeven.

Het zijn allemaal maatregelen die de stikstofuitstoot op de korte termijn verlagen. Die zogenoemde ‘stikstofwinst’ gaat voor het grootste gedeelte naar de bouw, een kleiner deel gaat naar natuurherstel.

Opkopen en verduurzamen boerenbedrijven

Nu de bouwsector voorlopig is gered, denkt het kabinet na over maatregelen voor de lange termijn.

Die komen begin februari. Het kabinet maakt dan bekend dat er geld beschikbaar komt om boerenbedrijven die dichtbij Natura 2000-gebieden staan en veel stikstof uitstoten, worden opgekocht. Het gaat om de zogenoemde ‘piekbelasters’. Het opkopen gebeurt op vrijwillige basis.

Er komt ook geld voor boeren die willen blijven. Zij krijgen hulp om hun stallen te verduurzamen en te innoveren.

Dan is er nog het opkoopprogramma voor de varkenshouderij. Die maatregel bestond al lang voor de Raad van State-uitspraak en is eigenlijk vooral bedoeld om stankoverlast tegen te gaan. Maar omdat het opkopen van varkensboeren ook helpt bij het verlagen van de stikstofuitstoot, wordt de maatregel betrokken in het totaalplaatje.

Wat kosten al die stikstofmaatregelen?

Het kabinet maakt eenmalig 522 miljoen euro vrij om stikstofcrisis aan te pakken.

Het grootste gedeelte, 350 miljoen euro, is bestemd voor de opkoop van boerenbedrijven. De overige 172 gaat naar de verduurzaming en innovatie van stallen. Dat is allemaal nog lang niet genoeg, maar dit is waar de boeren het voor nu mee moeten doen.

Voor de sanering van de varkenshouderij was in het regeerakkoord al 180 miljoen euro gereserveerd. De regeling blijkt alleen zo populair, dat het bedrag hoger uitvalt. Het kabinet belooft die extra kosten te zullen betalen.

Alle extra, nog niet bekende kosten – en die zijn er – worden allemaal opgenomen in de Voorjaarsnota die medio mei naar de Tweede Kamer wordt gestuurd.

Wat staat er nog te gebeuren?

Met deze maatregelen is het kabinet er nog lang niet. Er staat dan ook nog veel op de agenda voor de komende tijd.

Zo komt er een fonds dat boeren moet ondersteunen in de omschakeling naar kringlooplandbouw. Hoe dat fonds er precies uit komt te zien, is nog niet duidelijk. Is er sprake van subsidie of komt er een vorm van overheidsfonds? Die vraag blijft onbeantwoord.

Er komen nog afspraken over extern salderen, een middel voor bedrijven om extra stikstof uit te stoten en dat elders te compenseren.

De natuur moet door alle stikstofuitstoot versterkt en verbeterd worden. De precieze aanpak en het bijbehorende kostenplaatje wordt naar verwachting dit voorjaar bekendgemaakt.

Verder komt het kabinet nog met een reactie op het recente advies van de al eerder genoemde Commissie-Remkes over de luchtvaart. In dat advies staat dat de luchtvaart alleen kan groeien, als stikstofuitstoot in die sector omlaag gaat. Dat kan gevolgen hebben voor de voorgenomen groei van Schiphol en de opening van Lelystad Airport.

Remkes komt dit voorjaar met nog twee stikstofadviezen: voor de industrie en scheepvaart en voor maatregelen voor de langere termijn.

Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat ANP

Kabinet overlegt met Urgenda over verlaging CO2-uitstoot

NOS 07.02.2020 Het kabinet heeft vanmorgen met directeur Minnesma van stichting Urgenda gesproken over uitvoering van het zogenoemde Urgenda-vonnis. Het was volgens minister Wiebes een heel plezierig gesprek.

In december oordeelde de Hoge Raad dat de uitstoot van broeikasgassen voor het einde van dit jaar ten minste 25 procent omlaag moet ten opzichte van 1990, zoals Urgenda heeft geëist

Wiebes zegt dat het kabinet nu vaker met Minnesma om de tafel wil. Hij noemt de uitvoering van het vonnis een buitengewoon grote opdracht. “Maar er is een vonnis, dus daar moet ik me natuurlijk wel aan houden.”

‘Energierekening omlaag’

Hij zegt dat het kabinet en Urgenda samen kijken naar “maatregelen die voor Nederlanders prettig zijn en die tegelijkertijd CO2 besparen”.

Welke dat zijn, staat nog niet vast. “Maar we zien dat er allerlei maatregelen denkbaar zijn die de energierekening omlaag kunnen krijgen, en dat vindt iedereen natuurlijk prettig.”

Het kabinet had vanmorgen ook overleg met boerenorganisaties over de stikstofcrisis,

Bekijk ook;

 

Rijk en provincies streven naar circa 185 miljoen nieuwe bomen in 2030

NU 05.02.2020 In 2030 moet er in Nederland 10 procent meer bos zijn, vinden landbouwminister Carola Schouten en de provincies. In een brief aan de Tweede Kamer zetten ze hun visie voor een nieuwe bossenstrategie uiteen.

Een uitbreiding van het Nederlandse bosgebied met ongeveer 37.000 hectare is volgens Schouten nodig om onder meer afspraken in het Klimaatakkoord na te komen. Nederland moet de totale CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent verminderd hebben ten opzichte van 1990.

Bossen nemen CO2 op en kunnen daarom volgens experts een belangrijke bijdrage leveren in de strijd tegen klimaatverandering.

In nieuw Nederlands bosgebied staan op 1 hectare doorgaans ongeveer vijfduizend bomen, laat Staatsbosbeheer-woordvoerder Imke Boerma weten. Het gaat daarom om ongeveer 185 miljoen nieuwe bomen.

De Kamerbrief van Schouten betreft een eerste visie, die uiteindelijk moet leiden tot een volwaardige bossenstrategie. De stap is van belang, omdat Nederland sinds 1986 geen landelijke visie voor bossen heeft gehad, zegt woordvoerder Boerma.

Ook buiten natuurgebied komt bos

Schouten en de provincies willen al die nieuwe bomen onderbrengen binnen bestaande natuurgebieden, maar ook daarbuiten. Nieuw bos moet gecombineerd worden met andere functies, zoals het opwekken van energie of landbouw. Daarbij moeten bossen bestendiger gemaakt worden tegen klimaatverandering én moet de biodiversiteit vergroot worden. In landelijke gebieden komen volgens de plannen meer struiken, heggen en houtwallen.

“Wij zijn blij dat de regie wordt genomen om meer bossen te planten en duurzaam met hout om te gaan”, zegt Boerma. Hij wijst erop dat Nederland wat betreft bebossing achterligt op onze buurlanden. “De landen om ons heen hebben ongeveer 30 procent bos, terwijl wij al jaren op 10 procent zitten.”

Bossen aanplanten op koeienweiden en kippenuitlopen

“Eigenlijk ben ik heel tevreden met deze visie”, zegt Bas Lerink, onderzoeker Europees bos aan Wageningen University & Research. “Als je kijkt naar de extreme claim op ruimte die er in Nederland ligt, dan is dit een hele mooie stap.”

“Het is ook absoluut nodig, gezien de problemen die het bos al heeft”, voegt hij toe. “Door klimaatverandering is er bijvoorbeeld nu al veel sterfte onder Nederlandse bomen.”

Lerink is positief over het combineren van bos met andere functies. “Denk aan nieuw bos op koeienweiden, kippenuitlopen en langs infrastructuur. Dit is extra interessant, omdat de oude functies van dat gebied dan behouden worden. Ook hoeven andere vormen van natuur dan niet verder in te krimpen.”

Hout kan plastic en beton vervangen

In de visie staat dat er ruimte moet zijn voor een lichte stijging van de houtkap. Duurzaam gebruik van hout, zoals het bouwen van huizen, krijgt dan wel de voorkeur.

“Dit is een van de andere belangrijke manieren waarop klimaatverandering tegengegaan kan worden met bomen”, zegt Lerink. “Hout houdt CO2 vast, ook na de kap. Wanneer het dan vervuilende materialen zoals beton of plastic vervangt, is dat helemaal mooi.”

“Er wordt al gezegd dat dit het decennium van het bos wordt: het houten decennium”, voegt hij toe. “Vanaf 2020 komt er veel meer focus op bosuitbreiding, omdat er weinig nadelen aan kleven en mensen er positief naar kijken.”

Zie ook: Bomen planten en nog vier opties voor CO2-opslag: geen magische knop

Lees meer over:  Klimaat Binnenland

Van depressie tot akkoord: zo zag dit ‘klimaatdecennium’ eruit

NOS 29.12.2019 In 2010 kregen we in de winkel nog een gratis plastic tasje, reden er nauwelijks elektrische auto’s rond en hadden we van ‘klimaatspijbelaars’ nog nooit gehoord.

Inmiddels zijn we tien jaar verder. Een decennium met nieuwe klimaatconferenties, drukbezochte klimaatmarsen en blijvende klimaatscepsis.

Zo kwam het klimaat de afgelopen tien jaar in het nieuws

Over één ding zijn de meeste mensen het wel eens: een van de belangrijkste sleutelmomenten op het gebied van het klimaat vond plaats in 2015 in Parijs. Daar sloten 195 landen een mondiaal akkoord over klimaatverandering, waarin ze afspraken de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden (het liefst zelfs tot 1,5 graad).

‘Klimaatdepressie’

Hoewel aanvankelijk nog maar langzaam leek door te dringen hoe groot de consequenties ervan waren, werd het akkoord van Parijs al meteen ‘historisch’ genoemd. En dat terwijl we dit decennium begonnen met depressieve onderhandelaars die nergens meer in geloofden, vertelt klimaatbeleidsonderzoeker Heleen de Coninck van de Radboud Universiteit.

“Nadat de klimaattop in Kopenhagen eind 2009 was mislukt, zag je dat de aandacht voor het klimaat even helemaal weg was. De onderhandelaars waren zo teleurgesteld, er trad een soort algehele klimaatdepressie in. En daardoor dachten veel mensen: we kunnen er blijkbaar niks aan doen.”

Breuk

Toch stond het denken over het klimaat in die periode niet stil. Zo werd in Nederland in 2013 het Energieakkoord gesloten, met afspraken over bijvoorbeeld oude kolencentrales (die moeten weg) en windparken (die moeten er juist bij).

Ed Nijpels, die in de jaren 80 milieuminister was, zag toe op de naleving van het Energieakkoord. “Het akkoord vormde een doorbraak in het denken over het klimaat”, zegt hij er nu over. “Een breuk in het tot dan toe warrige en inconsistente energiebeleid dat Nederland voerde. De urgentie werd tot dan toe niet gevoeld, het klimaat stond helemaal niet op de agenda.” (Urgenda)

NOS

In de tweede helft van dit decennium kregen we in Nederland een Klimaatwet, een Klimaatakkoord en vorige maand voor het eerst een nationale Klimaat- en Energieverkenning.

Duurzaamheidsorganisatie Urgenda dwong de Nederlandse Staat om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, we zagen verschillende klimaatmarsen en tienduizenden klimaatspijbelaars. Het moge duidelijk zijn: het klimaat heeft de politieke en maatschappelijke agenda inmiddels wel bereikt.

Hete zomers en meer aardbevingen

Volgens onderzoeker De Coninck komt dat door een combinatie van factoren. “De wetenschappelijke zekerheid neemt toe, maar mensen zien klimaatverandering ook bevestigd in hun eigen omgeving.” Ze doelt op de afgelopen twee hete zomers in Nederland. “Die zijn geen signaal voor klimaatverandering, want het klimaat is het gemiddelde weer over dertig jaar. Maar door die hete zomers zijn mensen wel vaker gaan denken: er is misschien iets aan de hand.”

Ook de toename van aardbevingen in Groningen heeft meegespeeld, zegt De Coninck. “Die komen natuurlijk niet door klimaatverandering, maar hebben wel heel veel invloed gehad op de rol van gas in Nederland. Gas was altijd onaantastbaar. Maar nu werd het uitfaseren van gas bespreekbaar in de politiek.”

“Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto”, aldus oud-milieuminister Ed Nijpels (VVD)

Met de aandacht voor het klimaat nam ook de weerstand toe. Want al die klimaatplannen kosten geld, en wie gaat dat betalen? Hoe moet dat straks zonder gasfornuis? En mogen we straks nog wel vlees eten of autorijden?

Oud-VVD-minister Nijpels haalt een van zijn stokpaardjes van stal: “Je kunt er beter met de vrouw van je vriend vandoor gaan dan met zijn auto.” Klimaatmaatregelen op het gebied van automobiliteit liggen gevoelig, zegt hij. “Dat was dertig jaar geleden zo en nu nog steeds. Hetzelfde geldt voor duurzame investeringen in je eigen huis. Dat moet je wel kunnen betalen.”

Over de kosten van het verduurzamen van je woning doen verschillende cijfers de ronde. Hoe zit het? Lees erover in dit artikel.‘Geldklopperij’

De betaalbaarheid van klimaatmaatregelen staat in de politiek regelmatig ter discussie. Volgens Thierry Baudet van Forum voor Democratie kosten de geplande maatregelen “astronomisch” veel geld, terwijl ze “niet-renderend” zijn. PVV-leider Geert Wilders spreekt van “ideologische geldklopperij“.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekende eerder dit jaar dat de extra kosten van het (toen nog concept-)klimaatakkoord oplopen tot bijna 2 miljard per jaar in 2030. De kosten van het definitieve akkoord liggen waarschijnlijk iets hoger, voegde het PBL daar in november aan toe.

‘Banger voor klimaatverandering’

Volgens onderzoekers van demografisch instituut NIDI is het aantal klimaatsceptici in Nederland het afgelopen decennium afgenomen. Vond in 2009 nog bijna een kwart van de Nederlanders de verhalen over klimaatverandering sterk overdreven, in 2018 was dat gedaald tot 11 procent.

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat zich zorgen maakt over de opwarming van de aarde in die periode juist is toegenomen van 35 naar 58 procent. Recent onderzoek van de Europese Investeringsbank geeft eenzelfde beeld: bijna de helft van de 30.000 ondervraagden gaf aan banger te zijn voor klimaatverandering dan voor baanverlies of een terroristische aanslag.

Verbeterpunten

Volgens hoogleraar Linda Steg, die aan de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek doet naar het milieugedrag van consumenten, gelooft maar 2 procent van de inwoners van Europa dat klimaatverandering niet bestaat. Ze baseert zich op een groot onderzoek waaraan zij met andere Europese collega’s werkte. “Hetzelfde aantal zegt dat wij mensen er niets mee te maken hebben.”

Volgens Steg is het draagvlak voor klimaatmaatregelen veel groter dan gedacht. Maar er zijn nog wel verbeterpunten, ziet ze. “Voor draagvlak is het bijvoorbeeld belangrijk dat de kosten en baten eerlijk zijn verdeeld. En dat mensen het gevoel hebben dat ze inspraak hebben. Dat kan beter.”

Klimaatpanel

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de VN verzamelt en beoordeelt alle wetenschappelijke klimaatkennis. Sinds 2018 publiceerde het IPCC daar drie rapporten over, de laatste ging over de zeespiegel (conclusie: die stijgt sneller dan verwacht).

Wie zegt er eigenlijk dat de aarde opwarmt?

Bekijk ook;

Minister Schouten heeft het zwaar met stikstofcrisis: ’Nauwelijks ontspanning’

Telegraaf 21.12.2019 Minister Carola Schouten (Landbouw) zegt het zwaar te hebben met de stikstofcrisis. Zij is binnen het kabinet verantwoordelijk voor de afhandeling van de stikstofproblemen.

„Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe. Ik ben deze weken zo met stikstof bezig. Ik merk dat het mentaal heel zwaar is. Het risico is dat ik het overzicht kwijtraak”, aldus Schouten in het AD.

Moeite met beslissingen

Ze zegt soms moeite te hebben met de beslissingen die ze moet nemen, „omdat ik het nooit echt goed kan doen. Dan kies ik het minst kwade. Dat zijn momenten waarop ik het zwaar heb.”

BEKIJK MEER VAN; milieu overheid landbouw Carola Schouten Den Haag Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Schouten is ‘zó met stikstof bezig’: Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe

AD 21.12.2019 We blikken dagelijks terug of kijken vooruit met twintig verhalen. Deze keer: Carola Schouten. Sinds twee maanden komt de minister thuis in een leeg huis. Dat valt haar soms zwaar. In het tumult van de stikstofcrisis snakt ze naar tijd met de mensen van wie ze houdt.

De laatste maanden werkt ze bijna dag en nacht. Carola Schouten (42) is chef stikstof van het kabinet. Als vicepremier en minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit moet ze een oplossing vinden voor de crisis waarin het land afgelopen mei terechtkwam. De Raad van State zette een streep door het vergunningenbeleid van de overheid: met de natuur werd te weinig rekening gehouden, en dat is illegaal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Nu staat Schouten soms lijnrecht tegenover boeren die vrezen dat zij hun bedrijf moeten opdoeken. De mest van Nederlandse boerderijen zorgt voor bijna de helft van de schadelijke stikstofneerslag in de natuur. ‘Met Carola aan de macht wordt elke boer verkracht’, stond deze week op een protestbord op een van de honderden tractoren die het verkeer ontregelden.

,,Die nare teksten, daar kan ik wel tegen’’, zegt Schouten op haar werkkamer in Den Haag. ,,Daar lig ik niet wakker van. Ik snap wel dat er boosheid is. Ik ben niet boos over hun boosheid, integendeel. Ik zie vooral uitingen van onzekerheid. Boeren vragen zich af hoe hun toekomst eruit ziet. Ze weten niet of hun kinderen het bedrijf wel kunnen overnemen. Ik zou niets liever willen dan die onzekerheid wegnemen.’’

Dat het kabinet de portemonnee trekt voor stikstofarm veevoer, stalsubsidies en regelingen om boeren uit te kopen, staat vast. Maar hoe die regelingen er precies uit gaan zien, is nog onbekend. ,,We zetten nu stappen in dit dossier, maar we zijn er nog niet’’, zegt Schouten. ,,Ik denk dat het helpt als steeds duidelijker wordt wat we aan het doen zijn. Dat we dit écht met het oog op de boeren doen. Ik hoop dat we de onrust volgend jaar kunnen wegnemen.’’

2019: stikstofcrisis

Op 29 mei verraste de Raad van State het kabinet met een vernietigende uitspraak over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Opeens kon voor allerlei projecten geen vergunning meer worden afgegeven. Volgens de rechter moet de natuur in Nederland eerst herstellen, voordat méér stikstof mag worden uitgestoten. Critici vonden het te lang duren voordat verantwoordelijk minister Schouten maatregelen aankondigde.

2020: duurzaam

In maart gaat de maximumsnelheid op snelwegen overdag omlaag naar 100 kilometer per uur, om de woningbouw in Nederland vlot te trekken. Ook de landbouw moet veranderen, vindt minister Schouten. ,,De Nederlandse boer is innovatief en heeft altijd voorop gelopen. Ik wil dat de boer voorop blijft lopen, maar dan met een duurzame manier van produceren. Meer in balans met het milieu en de natuur.’’

Met hun tractoren leggen de boeren het land grotendeels lam. Zit er wat u betreft een grens aan de acties?
,,Je mag je stem laten horen, dat is een groot recht in Nederland. Maar besef wel dat je anderen met je acties kan schaden. Met het blokkeren van distributiecentra of supermarkten kun je draagvlak verliezen, het schaadt je eigen zaak. De actievoerders moeten ervoor zorgen dat ze die lijn niet oversteken.’’

Het is verboden om met een tractor op de snelweg te rijden. Daar hebben veel mensen last van. Waarom zegt u daar niet wat van?
,,Ja, maar daar geldt wel: hoe massaal en hoe lang? Daarin zitten nuanceverschillen. Als men een stukje de snelweg opgaat, en ook weer eraf, dan is dat wat anders dan dat je uren op de snelweg rijdt en het hele land lamlegt. Daar zit een verschil in weging in. De ordediensten proberen daar verstandig mee om te gaan. In het algemeen geldt volgens mij dat je ervoor moet zorgen dat je de sympathie van de mensen niet verliest.’’

© Pim Ras

Bent u zelf bedreigd?
,,Ik spreek nooit over dat soort zaken. Dat is beleid, om daar niets over te zeggen.’’

U bent een Brabantse boerendochter. Toen u 9 jaar oud was, overleed uw vader bij een ongeluk op de boerderij. Denkt u de laatste tijd vaker aan hem?
,,Nee. Ik denk sowieso wel aan hem, maar niet in relatie tot mijn werk. Het is niet zo dat ik steeds denk: wat zou hij ervan vinden? Ik weet wel hoe dingen kunnen landen op een boerenbedrijf. Toen ik jong was, werd het melkquotum ingevoerd.

Dat gaf ook veel onzekerheid. Ik kan me herinneren dat mijn vader daar met andere boeren over sprak in studieclubjes. Dat boeren met nieuwe regels werden geconfronteerd, had een enorme impact op hun leven. Ook bij ons lag het vraagstuk op tafel: gaan we grote investeringen in onze stal doen om het bedrijf te kunnen voortzetten? Die vraag speelde na het overlijden van mijn vader mee bij het besluit om de boerderij te verkopen.’’

Was dat een ingrijpend besluit?
,,Na het overlijden van mijn vader hielpen mijn zussen en ik nog een paar jaar om de boerderij draaiende te houden. Meehelpen met melken, de melktank schoonmaken, hokken uitmesten, het voer aanvegen. Ik heb een oudere zus en een jonger zusje. Wij hadden alle drie niet de behoefte om het bedrijf over te nemen. Ik was 14 jaar, onze moeder was op dat moment ziek. Na lange gesprekken besloten we te stoppen. Er was geen opvolger.’’

Kunt u zich voorstellen dat boeren niet willen stoppen?
,,Ja, zeker. Daar spelen allerlei gedachten en gevoelens bij. Daar beslis je niet in een dag over. Het is ook niet alsof je even van baan wisselt. Het is meer dan dat. Mensen wonen op een boerderij, leven er, het zit soms generaties in de familie. Ook mijn leven speelde zich lang af op die boerderij. Na de verkoop ben ik nooit meer terug geweest. Ik rijd er nog wel eens langs. Maar het is nu mijn herinnering, hoe het was. Zo is het goed.’’

De stikstofcrisis slokt al uw tijd op. Wat doet u om te ontspannen?
,,Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe. Vrienden hebben mij wel eens meegesleurd om wat te gaan drinken. Veel meer is er sinds de zomer niet gebeurd. Ik heb een stapel boeken liggen die ik graag wil lezen. Ik begin er soms wel aan, maar ik merk dat ik niet de concentratie heb om het uit te lezen. Ik ben deze weken zó met stikstof bezig.

Ik merk dat het mentaal heel zwaar is. Het risico is dat ik het overzicht kwijt raak. Ik mis de momenten om er even boven te gaan hangen, momenten waarop ik met mensen spreek en nieuwe inzichten krijg, werkbezoeken. Ik heb dat nodig om de grote lijnen te zien en creatieve inzichten te krijgen.’’

Door de blokkade van vorige week vrijdag van Eindhoven Airport en de aankondiging distributiecentra te willen treffen, dreigen de boeren de sympathie van veel Nederlanders te verliezen…

Valt het ministerschap u zwaar?
,,Ik ken wel momenten van zwaarmoedigheid. Omdat ik de verantwoordelijkheid echt voel. Omdat de keuzes die ik maak, impact hebben op gezinnen. Ik moet afwegingen maken waarbij ik het eigenlijk nooit echt goed kan doen. Dan kies ik het minst kwade. Dat zijn wel momenten waarop ik het zwaar heb. Ik kijk daarom uit naar de kerstvakantie. Ik snak wel naar rust en reflectie. En vooral naar tijd met de mensen van wie ik hou.’’

U heeft geen relatie en uw enige zoon is sinds kort het huis uit. Hoe is het dan om na een lange werkdag thuis te komen?
,,Mijn zoon is 18 jaar, hij studeert en is in oktober op zichzelf gaan wonen. Om eerlijk te zijn heb ik wel een klein beetje last van het legenestsyndroom. Het was toch wel fijn om, als je thuiskomt, even zijn verhalen te horen.

Over waar hij mee bezig is: een totale andere wereld dan de mijne. Dat mis ik nu wel. Maar ik heb de deal met hem dat hij op zondag bij mij komt. Hij heeft geen televisie in zijn nieuwe huis, dus dan kan hij bij mij op de bank sport kijken. Ik kook dan voor hem. Hollandse pot, zijn lievelingskostje. Dan sta ik gewoon gehaktballen te draaien.

Wij zijn altijd met z’n tweetjes geweest. Daardoor hebben we een bijzondere band. Hoe druk ik het ook heb, als hij één krimp geeft, laat ik alles uit mijn handen vallen en ga ik naar hem toe.’’

Marjan Minnesma (rechts) wordt gefeliciteerd met het arrest van de Hoge Raad. De Nederlandse overheid móet meer maatregelen nemen om de uitstoot van broeikasgassen terug tet dringen. © EPA

Kwart minder CO2 in 2020, volgens Urgenda kan het nog

AD 21.12.2019 Nederland heeft nog één jaar om aan de vereiste 25 procent minder CO2-uitstoot te voldoen. Het kan nog. Eén kolencentrale dicht en tientallen kleine maatregelen, en we zijn er.

Althans, dat stelt Urgenda-directeur Marjan Minnesma. Ze werd gisteren bij het verlaten van de Hoge Raad door tientallen sympathisanten toegejuicht als een popster. Vier jaar na de eerste juridische overwinning is Urgenda geen groep milieugekkies meer, maar een duurzaamheidsorganisatie die tot aan de hoogste rechter gelijk krijgt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Haar fans en andere milieuorganisaties zijn door het dolle heen. De Hoge Raad stelt dat ‘de levens, het welzijn en de leefomgeving van velen worden bedreigd’ en dat het kabinet daarom maatregelen móet nemen om de reductie broeikasgas CO2 alsnog te halen. De redenering van het kabinet dat de politiek over het tempo van de maatregelen gaat en niet de rechter, hield geen stand.

Minister Wiebes van Klimaat schreef deze week aan de Kamer dat het Planbureau voor de Leefomgeving verwacht dat de CO2 -uitstoot in 2020 maar 20 tot 21 procent lager ligt dan in 1990. Niet voldoende, maar wel flink in de goede richting.

Hoe dan?

Hoe zijn die resterende procenten te behalen? Wiebes wil nog niet zeggen wat hij in petto heeft, maar Minnesma legt aan iedereen die het wil horen uit hoe de juridische overwinning in daden is om te zetten. De gewenste CO2-reductie volgend jaar is nog steeds haalbaar. Urgenda heeft met zevenhonderd organisaties vijftig kleine en grote maatregelen opgesteld om CO2 te besparen. ,,Sluit daarnaast nog één kolencentrale en je bent er.’’

Er zitten in de lijst veel maatregelen die alleen zoden aan de dijk zetten als iedereen meedoet. Led-lampen gebruiken bijvoorbeeld, of het op de juiste spanning houden van de autobanden. ,,Als je dat vier keer per jaar doet, bespaar je 100 euro aan brandstof en veel CO2. Ik denk dat mensen dat niet weten. Zet die boodschap – vier keer pompen is 100 euro – dan boven de snelweg, dan doen mensen het wel.’’

Veestapel

Wij willen geen enkele boer dwingen om te stoppen, aldus Marjan Minnesma.

Verkleinen van de veestapel is ook een van de actiepunten. De kans dat het kabinet snel met regelingen voor boeren die willen stoppen komt, is groot, want dat lost ook een stikstofprobleem op. Minnesma is niet bang voor weer protesterende boeren op de snelwegen. ,,Van de veehouders heeft 30 tot 40 procent geen opvolger. Die willen wel stoppen. Dan gaat het erom: ben je als overheid bereid een goede prijs te bieden? Wij willen niemand dwingen om te stoppen. En als boeren dan stoppen dan moet je die rechten ook uit de markt halen, zodat een ander niet kan groeien.’’

De verlaging van de maximumsnelheid helpt ook en die pijnlijke beslissing heeft het kabinet al genomen in de stikstofcrisis. Halverwege maart is het zover. Minnesma: ,,Wij rekenden op een verlaging naar 120, dat zou 0,2 megaton CO2 schelen. Nu de snelheid naar 100 gaat, bespaart dat 1,2 megaton. Als we dat na 19.00 uur doen dan zelfs 1,5 megaton. We hebben zo wel tien maatregelen waarbij het twee voor de prijs van één is; stikstofreductie én minder CO2. Ik raad de overheid aan die maatregelen te bekijken op de uitkomsten voor beide dossiers.’’ Premier Rutte heeft al gezegd dat hij dat gaat doen.

Miljarden

De maatregelen gaan hoe dan ook miljarden kosten. 100.000 huizen energieneutraal maken – een van de actiepunten van Urgenda – kan gefinancierd worden door het afschaffen van de verhuurdersheffing van 2 miljard die woningcorporaties jaarlijks betalen, oppert Minnesma. En het sluiten van een kolencentrale kan gefinancierd worden doordat er dan minder subsidie nodig is voor biomassa. Alle overige kleine maatregelen die Urgenda voorstelt, kosten naar schatting zo’n 2,5 miljard euro.

Als het níet lukt genoeg maatregelen te nemen, heeft Urgenda nog een noodpakket voor het kabinet in de aanbieding: autoloze zondagen. Een heleboel. ,,Maar dat is niet onze optie. Ons vijftigpuntenplan kan zonder veel weerstand uitgevoerd worden.’’ Als het moet, dan stapt Urgenda weer naar de rechter. ,,Ik ga er niet vanuit dat we in een bananenrepubliek leven, dat het kabinet doet wat de rechter zegt.’’

Minister Schouten heeft het zwaar met stikstofcrisis

MSN 21.12.2019 Minister Carola Schouten (Landbouw) zegt in een interview in het AD het zwaar te hebben met de stikstofcrisis. Zij is binnen het kabinet verantwoordelijk voor de afhandeling van de stikstofproblemen.

“Aan ontspanning kom ik nauwelijks toe. Ik ben deze weken zo met stikstof bezig. Ik merk dat het mentaal heel zwaar is. Het risico is dat ik het overzicht kwijtraak”, aldus Schouten.

Ze zegt soms moeite te hebben met de beslissingen die ze moet nemen, “omdat ik het nooit echt goed kan doen”. “Dan kies ik het minst kwade. Dat zijn momenten waarop ik het zwaar heb.”

De klimaatverandering is nu echt begonnen

Trouw 20.12.2019 In de jaren 2010 veranderde de opwarming van de aarde van een ietwat abstracte statistiek tot voelbare werkelijkheid. Het is nog maar net begonnen, zeggen de kenners eenstemmig.

Het leek wel oorlog, zeiden de mensen die erbij waren. In Boxtel scheurde het asfalt en werden majestueuze bomen ‘met wortel en al’ uit de grond gerukt. In Vught knapten gasleidingen en ontsnapte een baby aan de dood toen er twee bomen op een huis vielen. In Den Bosch kwam het water omhoog uit de wc’s waardoor winkels en woningen blank kwamen te staan.

Dat was 28 juni 2011, de dag dat het extreemste buienfront ooit in ons land gemeten over Brabant trok. Honderden bomen sneuvelden, straten en tunnels stonden blank. Hulpverleners noemden het een wonder dat er niemand gewond was geraakt. Een zeldzame uitschieter? Op 28 juli 2014 was het weer raak. En op 23 juni 2016 weer. En op 4 juni dit jaar wéér.

De jaren 2010 waren het decennium waarin klimaatverandering tastbaar werd. Was de opwarming van de aarde voorheen een ietwat abstract begrip, inmiddels vinden wetenschappers overal meetbaar bewijs. Van de smeltende polen tot de opdrogende Amazone en van de westpunt van Antarctica tot winkelcentrum De Helftheuvel in Den Bosch.

In 2010 leek het allemaal nog mee te vallen. Merkwaardig genoeg liep de wereldtemperatuur al een jaar of tien nauwelijks meer verder op, terwijl de uitstoot van broeikasgassen gewoon doorging. Dat kon toeval zijn, een kwestie van de extra energie van de broeikasgassen die tijdelijk ergens anders belandde, zoals een tochtig oud huis ook niet overal gelijkmatig opwarmt als je de verwarming aanzet.

Maar het kon ook betekenen dat er ergens in het klimaat een nog onbekende rem zit, die warmte wegvoert of absorbeert. Misschien werken broeikasgassen uiteindelijk minder hard door in de temperatuur dan in de jaren tachtig en negentig het geval leek, opperden sommigen voorzichtig.

Maar toen kwam 2014. En 2015, 2016 – en de jaren daarna. De wereldtemperatuur schoot verder omhoog. In de grafieken is de ‘pauze’ in de opwarming tussen ongeveer 1998 en 2013 inmiddels niet meer dan een tamelijk onbetekenend kreukeltje in een stijgende temperatuurreeks, met het blote oog zie je het niet eens:

Beeld Berkeley Earth

De opwarming blijft weliswaar iets achter bij de prognoses, maar ligt nog steeds in lijn met wat de klimaatmodellen voorzien. ‘Dat de polen sterker opwarmen, dat de stratosfeer afkoelt, dat er meer waterdamp in de dampkring komt: alles wat men in de jaren zeventig al voorspelde, is in feite uitgekomen’, signaleert Pier Siebesma, hoogleraar aardwetenschap aan de TU Delft.

Waarnemingen (zwart) en prognoses zoals gedaan in 2013. Beeld Climate Lab Book

Intussen veegden diverse grote studies de laatste restjes twijfel van tafel. Want wacht eens: was het in de Middeleeuwen, toen men in Engeland wijn verbouwde en de Vikingen zich vestigden op Groenland, niet net zo warm of zelfs warmer dan nu? Toch niet, bleek afgelopen zomer uit een grote overzichtsstudie. Destijds was de warmte plaatselijk, terwijl de opwarming vandaag de dag overal ter wereld tegelijk toeslaat:

De Romeinse, middeleeuwse en huidige warmte en hun verdeling over de aardbol. Beeld Nature

En is het niet denkbaar dat er ergens in het systeem een nog onontdekte, heel andere aandrijver van de opwarming zit? Reken er niet te hard op: statistische analyses van de temperatuurstijging wijzen uit dat zelfs zo’n ‘onbekende onbekende’ zeer onwaarschijnlijk is. ‘En reken maar dat we ons allemaal gek hebben gezocht naar zo’n extra variabele’, zoals klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI eerder dit jaar verwoordde, ‘want als je hierin een gat kunt schieten, sta je meteen in Nature.’

Intussen werd het voor het eerst mogelijk om statistiek te bedrijven met het warmere klimaat en afzonderlijke weerincidenten toe te schrijven aan klimaatverandering. Neem de hitte die afgelopen zomer in heel Europa voor records zorgde en in Nederland het kwik opdreef tot voorbij de symbolische recordhoogte van 40 graden.

Uit een kansanalyse uitgevoerd door een Europees onderzoeksteam blijkt dat zoiets eens in de vijftig jaar kan voorkomen. Maar een eeuw geleden was dat nog eens in de duizenden jaren – zeg maar gewoon: zo goed als uitgesloten.

Of neem het noodweer dat op 28 juli 2014 delen van Noord-Brabant en de Randstad blank zette. Zulke regen komt inmiddels eens in de vijftien jaar voor, becijferde het KNMI, maar in 1951 was die kans eens in de paar honderd jaar. De klimaatverandering heeft een soort dakkapel boven op de weerstatistieken gebouwd.

Neerslagrecords in Nederland, en de kans erop. Beeld KNMI

Een hele trits satellieten, zeeboeien en andere meetapparatuur zorgden intussen voor betere aardwaarnemingen dan ooit. Met als gevolg dat men beter vat kreeg op een aantal belangrijke verschijnselen die tot voor kort ongrijpbaar bleven. Het effect van wolken. De energieopslag in de oceanen.

De smeltsnelheid van de ijskappen. De convectie hoog in de dampkring. ‘De veranderingen komen steeds meer aan het licht’, zegt poolkaponderzoeker Roderik van der Wal van de Universiteit Utrecht. ‘Wat zich tot tien jaar geleden vooral afspeelde in de hoofden van de mensen, zien we nu echt.’

En zichtbaar werd het. Op de Groenlandse ijskap is het massaverlies tegenwoordig twee keer zo groot als tien jaar eerder, wezen de metingen uit. Bij West-Antarctica is het massaverlies zelfs verdrievoudigd. Het zee-ijs dat resteert aan het eind van de zomer op de Noordpool slonk in ongekend tempo, met records in 2012, 2018 en 2019. En de zeespiegelstijging versnelde in de satellietmetingen, van 2,1 millimeter per jaar in de periode 1970-2015 en 3,6 millimeter per jaar voor het tijdvak 2006-2015.

Zo vielen de puzzelstukjes het afgelopen decennium steeds meer op hun plaats. De aarde warmt op in een tijdvak waarin het, afgaand op zaken zoals de zonneactiviteit, eigenlijk juist iets koeler zou moeten worden. En de enige factor die dat redelijkerwijs kan verklaren, is de stuwende hand van de broeikasgassen die de mens heeft losgestookt uit olie en steenkool en indirect uit de bodem.

Beeld Hilde Harshagen

Geconfronteerd met zoveel bewijs begon ook de politiek zowaar enigszins in actie te komen: een mooie belofte hier, een subsidie daar. Dat culmineerde vijf jaar geleden in het klimaatakkoord van Parijs, in feite een belofte om de planeet niet verder op te warmen dan 1,5 graad (we zitten inmiddels op 1,1).

Maar eerlijk is eerlijk, veel kans om dat doel te halen is er niet. Zelfs als alle aan ‘Parijs’ deelnemende landen hun beloften nakomen, zal de wereldtemperatuur naar verwachting zo’n 3 graden oplopen. Dat betekent zoveel als de vernietiging van de ondiepe koralen, uitdroging van grote delen van de Amazone en 275 miljoen mensen die moeten verhuizen voor de stijgende zee, volgens de inzichten die het VN-klimaatpanel IPCC samenbrengt in zijn rapporten.

Om onder de anderhalve graad te blijven, zouden buitensporige maatregelen nodig zijn, zoals vervijfvoudiging van de hoeveelheid kernenergie, massale ondergrondse opslag van CO2 en de beplanting van een gebied zo groot als West-Europa met bos en biogewassen. Een lastige spagaat: we weten dat het klimaat opwarmt door toedoen van de mens, maar een overtuigend antwoord heeft niemand nog gevonden.

Niet vreemd dus dat uitvogelen wat precies de gevolgen van klimaatverandering zijn de grote nieuwe uitdaging is voor veel klimaatwetenschappers. Want hoewel de klimaatmodellen de grote lijnen van de opwarming aardig nabootsen, zijn ze op regionaal niveau nog erg onnauwkeurig: wat gebeurt er met de grote luchtstromingen in de dampkring, wordt het in ons land nou droger of juist steeds natter?

‘Zuid-Europa wordt droger, Noord-Europa natter en wij zitten daar precies tussenin’, schetst klimaatonderzoeker Rob van Dorland van het KNMI. ‘Het blijkt bijzonder moeilijk om greep te krijgen op wat dat voor ons land betekent.’

Om zulke puzzels op te lossen zijn eigenlijk nieuwe modellen nodig, zeggen betrokkenen, die het aardsysteem tot op de kilometer nauwkeurig nabootsen. Maar zulke modellen vergen rekenkracht die er eenvoudigweg nog niet is, alle moderne supercomputers ten spijt.

Kleine lichtpuntjes zijn er intussen ook. Zo daalde de prijs van zonnepanelen sneller dan verwacht, draaiden de eerste windparken subsidievrij en begon de CO2-uitstoot van onder meer Japan, de VS en het Verenigd Koninkrijk zowaar te dalen.

Intussen voorziet het Internationaal Energie Agentschap een stijging van de olieprijs en begint zelfs Koning Steenkool barstjes te vertonen: zo werden er in het Verenigd Koninkrijk dit jaar voor het eerst sinds de 19de eeuw twee weken lang geen kolen verstookt. Misschien heeft ook verduurzaming ‘omslagpunten’ waarboven alles opeens sneller en soepeler verloopt, signaleerde een studie eerder dit jaar.

Maar misschien nog belangrijker is de aanpassing door de mens. Toen Europa in 2003 werd getroffen door een hevige hittegolf, kostte dat in Frankrijk alleen al 15 duizend mensen vroegtijdig het leven. Voor de recordhittegolf van afgelopen juli staat dat aantal op 868: nog steeds schokkend, maar toch liefst 95 procent minder dan vijftien jaar geleden.

Ook voor bosbranden, overstromingen, stormen, extreme neerslag en ander klimaatgerelateerd onheil is dat de trend. Meer voorvallen, maar minder schade, gewonden en sterfte – domweg omdat waarschuwingscodes, voorzorgsmaatregelen en bouwaanpassingen helpen. De veerkracht van de mens is misschien wel de belangrijkste variabele die in de klimaatgrafieken ontbreekt.

Niet dat we er daarmee zijn. Op het oog ingeschat passeren we rond 2040 de anderhalve graad opwarming en rond het jaar 2070 de twee – de grens die niemand zegt te willen passeren. Het verhaal van de mens die zijn planeet opwarmde, is nog maar net begonnen.

Meer klimaatverandering

Het klimaat, vijftig jaar later: een min of meer hoopgevend bericht uit 2069

Loopt het wel zo mis met het klimaat als het lijkt? Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans blikt terug vanuit het jaar 2069 – en ziet dat de schade eigenlijk best meevalt.

Duidelijker wordt het niet: de klimaatverandering van nu is uniek

Twijfelen of de mens het klimaat wel opwarmt, is nu toch echt een achterhoedegevecht geworden. Een reeks nieuwe analyses laat geen spaan heel van het argument dat klimaatverandering van alle tijden is.

Warmt CO2 het klimaat echt wel op?

We vroegen ons af: wat klopt er al dan niet van drie knellende vragen die klimaatsceptici vaak stellen?

Wat hebben we geleerd? 16 wetenschappelijke lessen uit het afgelopen decennium

Het klimaat begint voelbaar te veranderen en insecten leggen massaal het loodje. Traditiegetrouw zetten we aan het eind van elk jaar de opmerkelijkste lessen op een rij – deze keer blikken we meteen maar terug op het hele decennium. Er is ook vrolijker nieuws: de duurzame revolutie komt op gang, traumatherapie werkt echt en we gaan niet meer dood aan ziekten die tien jaar geleden nog fataal waren. Bekijk hier de zestien lessen.

Meer over; KNMI milieu klimaatverandering opwarming van de aarde Den Bosch Verenigd Koninkrijk Europa Parijs Maarten Keulemans

Minister Schouten: ‘Ik kan de boeren niet alles geven wat ze willen’

NU 20.12.2019 Niemand uit het kabinet kreeg dit jaar met zo’n explosief dossier te maken als minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid). Het stikstofprobleem slokt bijna al haar tijd op. In gesprek met NU.nl blikt ze terug. “Ik zit er in dit dossier met alles wat ik heb in.”

Is de uitspraak van de Raad van State op 29 mei die leidde tot het einde van het stikstofbeleid nu een zegen of een vloek voor de natuur? Schouten (42) worstelt weleens met die vraag, erkent ze. “Een zegen omdat we ons realiseren dat we meer voor de natuur en natuurherstel moeten doen.”

“Aan de andere kant een vloek. Mensen denken: ja hallo, is de natuur het allerhoogste goed? Het gaat ons ook in de weg zitten. Ik zou het jammer vinden als de natuur de schuld krijgt van dit verhaal.”

Het liefst had Schouten haar tijd vooral besteed aan het promoten van haar visie op de kringlooplandbouw, een nieuwe manier van boeren die beter is voor mens, dier en milieu. Maar daar gaan de meeste gesprekken al lang niet meer over. “Het stikstofdossier beheerst momenteel alles wat ik aan het doen ben”, zegt de vicepremier van ChristenUnie-huize. De stikstofcrisis onderstreept volgens Schouten de noodzaak om over te stappen op kringlooplandbouw.

De boeren, verantwoordelijk voor de meeste stikstofuitstoot, zagen de bui al hangen dat de stikstofmaatregelen vooral op hun bordje terecht zouden komen. Moet de veestapel inkrimpen? Worden boeren uitgekocht? Veel onzekerheid en woede leidde in oktober tot een groot en imposant protest op een steenworp afstand van het Binnenhof.

“Als ik aan mezelf twijfel, gaan de alarmbellen af. Ik ben vrij genadeloos voor mezelf”, aldus Minister Carola Schouten.

Stel, er is een boer die met zijn bedrijf veel stikstof uitstoot in de buurt van een Natura 2000-gebied, maar die wil hoe dan ook niet wijken. Wat kunt u dan doen om die boer te overtuigen om toch te vertrekken?
“Deze discussies bestaan al. Die Natura 2000-gebieden liggen er al een tijdje.”

De discussie is nu urgenter geworden.
“Die boeren merken nu ook al dat ze vlakbij beschermd natuurgebied zitten waar ze soms geen kant op kunnen.”

Maar hoe beweegt u die persoon ertoe om uiteindelijk te vertrekken?
“Als je boer wil blijven, dan moet je boer kunnen blijven. Het kan wel betekenen dat je iets aan je stal of aan je manier van boeren moet doen.”

Dat verplicht u dan?
“Nou ja, verplichten. Je gaat het gesprek met elkaar aan. We moeten het er samen over hebben hoe we dat precies gaan doen.”

Maar als die boer nou niets wil aanpassen?
“Dan ga je er heel erg vanuit dat mensen niet willen. Dat is echt niet mijn ervaring tot nu toe. Ik ben zelf opgegroeid in de buurt van een Natura 2000-gebied, die gesprekken waren er toen ook al, die waren best intensief.

Zo’n boer zei niet direct: ‘fantastisch aanbod, dankjewel, we gaan’. Ze weten dat er opties zijn. Je kunt op een andere plek verder boeren, misschien pas je je stal aan, misschien wil je stoppen.

U vliegt het nu heel erg aan alsof boeren niets willen. Begin eerst met wat iemand wél wil.”

Ik begrijp dat u niet direct met die stok wil slaan. Maar die hebt u op een gegeven moment toch wel nodig?
“Er zijn eerst nog heel veel stappen te zetten zonder in dat soort termen te denken. Dat lijkt me ook productiever dan als overheid te zeggen wat het beste voor de boer is. Zo wil ik niet werken.”

Schouten en premier Rutte in gesprek met boeren over de gevolgen van de stikstofuitspraak bij het Catshuis op 13 november. (Pro Shots)

Vreest u die discussie om het over verplichten te hebben?
“Nee. Dit gaat over het levenswerk van mensen. Sommige bedrijven zijn al jaren in de familie. De overheid onderschat weleens wat mensen ervaren wanneer je macht uitoefent op iets dat heel dicht bij hen staat.”

Maar een transitie naar een andere manier van boeren kan toch niet zonder pijn? Er zijn altijd mensen die niet mee kunnen of mee willen.
“Dat klopt. Maar dan heb je dus de optie om vrijwillig iemand uit te kopen zoals bij de varkenshouderij. Dan geef je iemand perspectief. Zo moet een overheid functioneren. Niet van: we leggen je regels op, veel succes ermee.”

Gelooft u dat een overgang naar minder stikstofuitstoot in de landbouw zonder pijn mogelijk is?
“De een is al met verandering bezig, de ander zegt: wat gebeurt er nu weer? Voor die laatste groep snap ik dat verandering niet altijd eenvoudig is. Er is de laatste tijd nogal wat gebeurd op het gebied van landbouw.

Denk aan de fosfaatproblemen, meer regels voor stallen en mest. Boeren ervaren dat alsof ze steeds meer worden ingeperkt. Dat snap ik, omdat ze elke keer te maken hebben met weer een gewijzigde situatie.

We zitten tegen de rand van wat mogelijk is aan. Zodra je over het randje gaat, is een soort crashactie nodig om alles weer te herstellen. Dat gaat vaak gepaard met heel veel pijn en leed.”

“De overheid onderschat weleens wat mensen ervaren wanneer je macht uitoefent”, aldus Minister Carola Schouten

Heeft u een ander gezicht gezien van de boeren in het afgelopen half jaar?
“De eerste keer op het Malieveld waren er nog geen maatregelen vanuit de overheid over de stikstof. Dat was eigenlijk naar aanleiding van de uitspraak dat de veestapel gehalveerd moest worden [door D66, red.].”

Maar u had er een puinhoop van gemaakt, werd er op het podium gezegd.
“Dat mag iedereen zo vinden. Ik snap die emoties. Ik zag vooral boeren die om waardering vroegen en zich afzetten tegen een eenzijdig beeld. Die boeren zorgen voor voedsel van een hoge kwaliteit. Maar als je dat afzet met wat zij ervoor terugkrijgen, is dat uit het lood geslagen.

Zij produceren tegen de laagste kosten en betalen daar soms zelf de rekening voor. Een van mijn meest taaie opdrachten is hoe het verdienvermogen van die boeren verbetert.”

Dan moet u naar de consument.
“Ook. En naar de keten. Er zijn weinig sectoren waar de producent zo’n klein deel van de totale marge van de keten krijgt.”

Rutte 3 Vreemd boodschappenmandje

Avatar

  Auteur

LodewijkA

Moment van plaatsen

07:46 – 17 juni 2019

Toen u pleitte voor een eerlijkere prijs voor het voedsel, werd tegelijkertijd bekend dat boodschappen in de afgelopen tien jaar bijna 15 procent duurder waren geworden.
“Niet iedereen heeft de mogelijkheid om meer voor zijn voedsel te betalen. Ik kan niet in ieders portemonnee kijken. Dat verschilt per huishouden. Aan de andere kant is het percentage van ons inkomen dat we uitgeven aan eten echt laag. Dat is de afgelopen jaren gedaald en is nu ongeveer 10 procent.”

Hoe zou u uw relatie met de boeren omschrijven?
“Dat zijn heel veel algemeenheden. ‘Dé boeren’. Ik spreek er veel. Die gesprekken zijn intens, soms mooi, soms emotioneel.”

Plannen van de boeren

De boeren, inmiddels met dertien organisaties verenigd in het Landbouw Collectief, presenteerde eigen plannen om de stikstofuitstoot te verlagen. Toen Schouten zei dat ze niet alle plannen kon overnemen, werd daar aanvankelijk door de boeren fel op gereageerd. Schouten was “bedreigend voor de rechtszekerheid” door het een te zeggen en het ander te doen.

Dat was de situatie voor dit interview, daarna volgde er weer een gesprek tussen Schouten en het Landbouw Collectief waarin de partijen het eens werden over een aantal zaken, al worden de plannen van de boeren nog steeds niet één op één overgenomen.

“De boeren willen dat alle stikstofrechten in de sector blijven, maar dat kan niet helemaal. Ik heb te maken met een rechterlijke uitspraak dat de stikstofuitstoot omlaag moet”, zegt Schouten.

“Ik heb extra geld vrijgemaakt. Misschien niet het bedrag dat zij vragen, maar het is wel in die richting. Ze willen hetzelfde stikstofbeleid van provincies en van het Rijk. Daar heb ik weken hard aan gewerkt en dat is nu gelukt.”

“Ik neem steeds stappen die ook hun kant op komen, maar het is niet zo dat ik de boeren alles kan geven.”

Vlnr: Ministers Cora van Nieuwenhuizen (Verkeer), Schouten, premier Mark Rutte en Stientje van Veldhoven (Wonen) presenteren de stikstofmaatregelen, waaronder de snelheidsverlaging naar 100 km/u. (Pro Shots)

Trekt u zich die kritiek persoonlijk aan?
“Ik zit er in dit dossier met alles wat ik heb in. Voor mij is het belangrijkste dat ik mezelf in de spiegel kan aankijken en mezelf kan verantwoorden. Als ik daar aan twijfel, gaan de alarmbellen af. Ik ben vrij genadeloos voor mezelf.”

Kunt u ook genadeloos voor anderen zijn?
“Nou ja, ik weet niet of het genadeloos is. Ik kijk op heel veel punten waar ik boeren wel tegemoet kan komen binnen de kaders van die gerechtelijke uitspraak. Ik zou dat realistisch noemen.

Als ik ooit een keer terugkijk op deze periode, hoop ik dat ik ervoor heb gezorgd dat landbouw en natuur écht met elkaar samengaan. Op zo’n manier zodat wij genieten van ons voedsel en de boeren daar de waardering voor krijgen.”

Zie ook: Rutte: ‘Snelheid verlagen naar 100 kilometer per uur is een rotmaatregel’

Lees meer over: Politiek Stikstofuitspraak

Nederland moet CO2-uitstoot verlagen, maar hoe dan (en wat als het niet lukt)?

NOS 20.12.2019 De rechtbank, het gerechtshof en vandaag ook de Hoge Raad. Allemaal hebben ze geoordeeld dat de Nederlandse Staat eind volgend jaar de CO2-uitstoot met 25 procent moet hebben verminderd ten opzichte van de uitstoot in 1990.

Al een tijd is duidelijk dat dit een erg lastige klus wordt voor het kabinet. In 2017 zat Nederland nog op 12,6 procent reductie en in 2018 op 15 procent. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekenden onlangs dat de reductie in 2020 in het gunstige geval op 21 procent zal uitkomen.

“Er ligt een hele grote taak”, is de reactie van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat op de uitspraak vandaag. Hij zegt dat het kabinet doorgaat met het “stap voor stap” nemen van maatregelen om eind volgend jaar de CO2-uitstoot met 25 procent te verminderen.

Premier Rutte zei niet te kunnen garanderen dat het doel gehaald wordt, maar dat het kabinet er alles aan zal doen!!

Het kabinet heeft maatregelen genomen om minder broeikasgassen uit te stoten. Sommige maatregelen stammen uit het in 2013 gesloten Energieakkoord, bijvoorbeeld de sluiting van verschillende kolencentrales. Overigens tellen de aangekondigde maatregelen in het afgelopen zomer gesloten Klimaatakkoord nog niet mee. Dat akkoord gaat pas in 2023 in.

Vorige maand presenteerde het kabinet wel extra maatregelen om de klimaatdoelen te halen. Er komt een nieuwe subsidieronde voor projecten die hernieuwbare energie produceren. Ook gaat er 60 miljoen euro extra naar de aanschaf van warmtepompen en zonneboilers en wordt de plaatsing van zonnepanelen op overheidsgebouwen en scholen versneld.

Toch is het nog niet genoeg om het doel in 2020 te halen. “Minister Wiebes heeft al gezegd dat hij eind januari opnieuw extra maatregelen bekend gaat maken om de Urgenda-uitspraak te kunnen naleven”, zegt verslaggever Henrik-Willem Hofs.

Volgens Urgenda is het wel haalbaar om volgend jaar naar 25 procent te gaan. “Het gaat om de uitstoot over het hele jaar 2020 dus we moeten nu gaan beginnen”, zegt Marjan Minnesma, directeur van Urgenda. “Er gaat een kolencentrale dicht in januari. Er kunnen er nog meer dicht en er zijn nog heel veel maatregelen waar je gewoon vanaf januari mee kunt beginnen en dan kan je het nog steeds halen.”

40-puntenplan

Urgenda heeft samen met ruim 700 andere organisaties afgelopen zomer al een 40-puntenplan gepresenteerd waarmee het doel gehaald kan worden. Daarin staat bijvoorbeeld dat 70 procent van het elektriciteitsverbruik in de industrie wordt gebruikt door elektromotoren. Als die worden vervangen door zuiniger modellen die al op de markt zijn, kan er veel stroom bespaard worden. Bedrijven zouden daar subsidie voor moeten krijgen.

Het is maar de vraag of het kabinet deze route zal kiezen, zegt Hofs. “We zien dat veel van dit soort maatregelen weerstand oproepen in de samenleving, dat hebben we gezien aan de stikstofcrisis.”

En wat als het toch niet lukt?

Het kabinet moet van de Hoge Raad dus actie ondernemen, maar wat er gebeurt als eind volgend jaar het doel niet wordt gehaald is niet helemaal duidelijk.

Volgens Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, kan Urgenda een kort geding aanspannen om uitvoering van de CO2-reductie te eisen. “De Hoge Raad heeft gezegd: 25 procent is 25 procent, dat hebben we afgesproken en er moet dus echt een extra inspanning worden geleverd.”

Urgenda kan ook bij de rechter vragen om de Staat dwangsommen op te leggen, maar dat is de organisatie naar eigen zeggen niet van plan.

‘Risico op gevaarlijke klimaatverandering die Nederlanders kan treffen’

Bekijk ook;

Ook internationaal veel belangstelling voor uitspraak Urgenda-zaak

NOS 20.12.2019 Aan het einde van de uitspraak in de Urgenda-zaak zei de voorzitter van de Hoge Raad iets opmerkelijks. “Ten behoeve van de voorlichting van de internationale pers, die hier ook aanwezig is, zal ik nu een uiterst korte samenvatting van de beslissing in het Engels geven”, zei rechter Kees Streefkerk. Er volgde gelach en applaus, daarna begon Streefkerk te lezen:

Voorzitter Hoge Raad geeft samenvatting in het Engels, publiek applaudiseert

De interesse van buitenlandse media voor de uitspraak is groot. Het gaat om een unieke rechtszaak, waarbij de rechter bepaalt dat een land meer maatregelen moet nemen om klimaatverandering tegen te gaan.

Dutch court says government must cut greenhouse gases faster, verstuurde persbureau Reuters na de uitspraak als breaking news. Ook persbureau AP kwam met een breaking news-alert: Climate activists final victory in Dutch court ruling. Tal van buitenlandse media, waaronder The New York Times, The Washington Post en Buzzfeed berichten over de zaak.

‘Wereldwijd steun in de rug’

Ook Duitse, Belgische, Franse en Britse media schrijven erover. En dat is niet zo gek, want de uitspraak is volgens Urgenda niet alleen belangrijk voor Nederland, maar ook voor de rest van de wereld.

“Sinds 2015, toen de rechter Urgenda gelijk gaf, zijn er in de hele wereld rechtszaken opgestart waarbij organisaties proberen om overheden te dwingen om meer te doen om klimaatverandering tegen te gaan”, zegt verslaggever Henrik-Willem Hofs. “Dat het vonnis van het Hof nu onherroepelijk is in Nederland, betekent natuurlijk ook voor die andere organisaties wereldwijd een steun in de rug om door te gaan met dit soort zaken.”

Stoel van de politiek

Minister Wiebes van Economische Zaken ging in cassatie tegen een eerdere uitspraak van het gerechtshof. Wiebes wilde weten “of de rechter op de stoel van de politiek kan gaan zitten” en de staat dus kan verplichten maatregelen te nemen om de uitstoot van broeikasgassen verder te verminderen.

Ja dus, zegt nu ook de Hoge Raad. “Het Hof heeft op grond van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens kunnen en mogen oordelen dat de staat verplicht is die reductie te behalen. Die verplichting bestaat vanwege het risico van gevaarlijke klimaatverandering die ook de inwoners van Nederland ernstig kan treffen in hun recht op leven en welzijn.”

Hoe de Nederlandse staat dat moet doen, daar gaat de rechter niet over. “Het geven van een bevel laat het aan de staat over met welke concrete maatregelen hij zal voldoen. Als daar wetgevende maatregelen voor nodig zijn, is het aan de staat om te bepalen hoe”, oordeelde de Hoge Raad. De uitspraak van het hoogste Nederlandse rechtsorgaan is definitief.

Is het haalbaar?

Wat Urgenda betreft is het haalbaar om de CO2-uitstoot met 25 procent te verminderen aan het eind van 2020, ten opzichte van 1990. “Het gaat over de uitstoot over het hele jaar 2020 dus we moeten nu gaan beginnen”, zegt Marjan Minnesma, directeur van Urgenda. “Er gaat een kolencentrale dicht in januari. Er kunnen er nog meer dicht en er zijn nog heel veel maatregelen waar je gewoon vanaf januari mee kunt beginnen en dan kan je het nog steeds halen. Het is gewoon onwil dat het niet gebeurt.”

Om het kabinet te helpen heeft Urgenda, samen met ruim 700 andere organisaties, een 40-puntenplan opgesteld waarmee het doel gehaald kan worden. “Wij gaan er nog steeds van uit dat we in een rechtsstaat leven, dus we kunnen de overheid helpen om dit plan uit te voeren en dan zijn we al een heel eind”, vertelt Minnesma.

Ook het Planbureau voor de Leefomgeving kwam in november met cijfers waaruit bleek dat het misschien wel haalbaar was. “Maar afgelopen weken werd duidelijk dat daar toch wat te rooskleurige bekeringen waren gemaakt en dat het niet haalbaar is”, zegt Hofs. “Minister Wiebes schreef in een brief aan de Tweede Kamer dat hij in januari toch nog met extra maatregelen komt om CO2-uitstoot verder te reduceren.”

Bekijk ook;

Ontknoping in klimaatzaak Urgenda voor Hoge Raad

AD 20.12.2019 De klimaatzaak tegen de Nederlandse Staat komt vandaag tot een definitief besluit. De Hoge Raad spreekt zich uit over de vraag of de Staat verplicht is ervoor te zorgen dat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met minimaal 25 procent is verminderd ten opzichte van 1990.

Het kabinet vindt dat dit aan de politiek is en niet aan de rechter, maar verloor vooralsnog elke slag. Duurzaamheidsorganisatie Urgenda nam het initiatief om de overheid te dwingen tot meer inspanningen om de doelstellingen te halen. In 2015 kreeg Urgenda gelijk van de rechtbank.

Lees ook;

Planbureau slaat alarm: kabinet haalt klimaatdoelen niet

Lees meer

Klimaatadvocaat: De staat faalt ons te beschermen tegen het gevaar

Lees meer

Lees meer

De Staat ging in beroep, maar de uitspraak bleef ook vorig jaar bij het gerechtshof in stand. De rechters van het hof erkenden de gevaren van klimaatverandering en verwezen naar fundamentele mensenrechten: de overheid moet zich inspannen voor bescherming van het leven en het gezinsleven van burgers.

Dwingen

Het hoogste rechtscollege van het land bepaalt nu of rechters in Nederland inderdaad de macht hebben om de overheid te dwingen tot het nemen van meer maatregelen. De procureur-generaal en de advocaat-generaal hebben de Hoge Raad geadviseerd de uitspraak in stand te houden.

De klimaatzaak baarde wereldwijd opzien. Het was de eerste rechtszaak in zijn soort. In navolging van Urgenda spanden burgers en organisaties in veel andere landen rechtszaken aan om hun overheid via de rechter tot meer actie aan te zetten.

december 22, 2019 Posted by | 2e kamer, Eric Wiebes, Hoge Raad, klimaat, Klimaatakkoord, klimaatakkoord Parijs, klimaatmars, politiek, rechtzaak, Rutte 3, stikstof, stikstofregels, tweede kamer, Urgenda, Urgenda-vonnis | , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 5

Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 17

Zo makkelijk kom je niet van af kereltje !!!!

Boycot hoger beroep

Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops zullen maandag 09.12.2019 niet aanwezig zijn bij het vervolg van het hoger beroep in de zaak tegen de PVV-voorman. Dat bevestigt de advocaat donderdag in gesprek met NU.nl na berichtgeving van RTL Nieuws. Wilders heeft Knoops namelijk niet gemachtigd omdat het gerechtshof Den Haag het verzoek tot uitstel van de zaak heeft afgewezen.

AD 06.12.2019

Kortom, PVV-leider Geert Wilders gaat niet naar de nieuwe zitting in het ‘minder Marokkanen’-proces. Hij heeft ook zijn advocaten opdracht gegeven niet naar het hof te gaan. Knoops had reeds eerder al achter de schermen aan het Gerechtshof gevraagd om de zaak uit te stellen, maar dat verzoek is afgewezen.

Telegraaf 04.12.2019

Wilders wilde namelijk dat de uitkomsten, van de naspeuringen van de ontbrekende documenten, nog gebruikt konden worden in zijn strafzaak, die een einde nadert, maar dat gaat dus niet lukken.

Wilders wil dat eerst het onderzoek wordt afgerond naar de eventuele bemoeienis van toenmalig minister Opstelten en ambtenaren van het ministerie met de beslissing van het Openbaar Ministerie om de PVV-leider te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak uit 2014.

Minister Grapperhaus heeft de Kamer dinsdag 03.11.2019 laten weten dat dit onderzoek langer duurt dan verwacht. Het onderzoek had voor het kerstreces afgerond moeten zijn, maar is nu uiterlijk begin februari 2020 klaar, aldus Grapperhaus.

Politieke bemoeienis?

Het gerechtshof in Den Haag legde dit najaar het hoger beroep tegen Wilders op diens verzoek stil, in afwachting van de uitkomst van een speurtocht naar documenten op het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Wilders en zijn advocaten denken dat daar meer bewijs is te vinden voor hun bewering dat er sprake is van politieke en ambtelijke bemoeienis om Wilders te vervolgen.

Het hof heeft de advocaten van Wilders laten weten dat nu deze documenten nog niet boven water zijn, komende maandag verder wordt gegaan met het zogeheten dupliek. Dat betekent dat de raadslieden nog kunnen reageren op het OM.

Telegraaf 06.12.2019

Veroordeling door rechtbank

Wilders boycot die zitting maandag. Ook heeft hij zijn advocaten opdracht gegeven niet naar de zitting te gaan. “De rechtszaak kan niet worden hervat zonder dat de onderzoeken over politieke en ambtelijke beïnvloeding er zijn. Eerder zien ze mij en mijn advocaat niet verschijnen”, zegt Wilders.

De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016 wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vroeg hij aan zijn aanhangers in een café in Den Haag of zij meer of minder Marokkanen wilden, waarna het publiek “minder, minder” scandeerde. Zowel Wilders als het OM gingen tegen het vonnis in beroep.

AD 10.12.2019

Reactie rechtbank 09.12.2019

Het Openbaar Ministerie zegt geen bewijs gevonden te hebben voor politieke beïnvloeding bij het besluit om Geert Wilders te vervolgen voor zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak in 2014. Dat heeft het OM aan het gerechtshof laten weten, zo meldde het hof tijdens de voortzetting van het hoger beroep tegen Wilders.

Telegraaf 10.12.2019

Wilders wilde pas komen als eerst alle informatie over eventuele bemoeienis van toenmalig minister Opstelten en ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid boven tafel is gekomen. Zijn minder-Marokkanen-uitspraken zelf waren de enige reden. Toch wil het hof afwachten of er niet meer documenten opduiken en stelt de zaak uit tot begin februari.

De PVV-leider twitterde vrijdag foto’s van documenten die het Openbaar Ministerie aan het strafdossier heeft toegevoegd. Het gaat om e-mails die in de archieven van justitie te vinden bleken. Het gerechtshof had, op verzoek van Wilders, bevolen om te laten zoeken naar documenten die erop zouden kunnen wijzen dat voormalig justitieminister Ivo Opstelten zich met de zaak had bemoeid. De PVV-leider zelf spreekt al langer van een ‘politiek proces’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de mailwisseling tussen twee personen van het Openbaar Ministerie is te lezen dat de minister ‘niet akkoord’ ging met een plan van het OM over hoe de vervolging openbaar zou worden gemaakt. De minister ‘wil nu twee persberichten’ staat er. Dat wijst op het feit dat het OM juist in die tijd ook bekendmaakte dat het de PvdA-politici Diederik Samsom en Hans Spekman niet ging vervolgen.

Opvallend daarbij is dat de e-mailwisseling er één is tussen een persvoorlichter en officier van justitie die de zaak van Wilders behandelde bij de rechtbank, Wouter Bos. Dat concludeert RTL Nieuws op basis van documenten die de redactie heeft ingezien.

Het OM heeft echter altijd ontkend dat pogingen om de zaakofficieren te beïnvloeden bij hen terecht kwamen.

Het voorstel van het OM was om op 16 januari 2020 volgend jaar hun interne onderzoek op zitting te bespreken en de verdediging in gelegenheid te stellen hierop te reageren. Na deze zitting zou het hof dan op enig moment uitspraak kunnen doen.

Het hof besluit anders en zegt dat het OM zo snel mogelijk een aanvullend proces verbaal moet opstellen met daarin ook de resultaten van het interne onderzoek binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid.

De voorzitter van het hof sprak de hoop uit dit op de volgende zitting van 5 februari 2020 te kunnen bespreken. De zitting in januari komt te vervallen.

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

lees: Een onderzoek naar de affaire-Wilders RTL 01.10.2019

lees: ‘Explosieve’ onthulling in zaak-Wilders: ‘Dit proces moet onmiddellijk stoppen’ Elsevier 09.09.2019

lees: De Wilders-files: waarom geheime stukken over bemoeienis OM explosief zijn RTL 08.09.2019

lees: geheime stukken 17.09.2014

lees; Betrokkenheid Minister in strafzaak Wilders Kamervragen  12.06.2019

lees: ambtelijke nota 16.09.2014

lees: antwoorden vragen J en V Minder

lees: bespreking zaak Wilders Minder

lees: Minder nota

lees: reactie Knoops Minder

lees: reactie Wilders

lees: antwoorden Kamervragen over het bericht dat oud minister opstelten het minder marokkanen-proces zou hebben beinvloed 29.11.2018

Lees meer: PVV-vragen over het bericht dat oud-minister Opstelten het ‘minder Marokkanen-proces’ zou hebben beinvloed 12.11.2018

lees: wobbesluit 23.08.2018

lees: Reactie ministerie vragen RTL nieuws  23.08.2018

Lees: hier de volledige uitspraak van de wrakingskamer 18 mei 2018

meer: Proces Wilders NU

Meer voor wilders minder

Bekijk ook: Zaak-Wilders 

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 16

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 15

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 14

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 13

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 12

Zie ook nog: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 11

En zie dan ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 10

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 9

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 8

nog verder dan maar: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 7

en dan ook weer: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 6

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder Marokkanen

zie ook: Haagse Islam Democraten doen aangifte tegen Haatzaaier Geert Wilders PVV

en dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 5

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 4

zie dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 3

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder – deel 2

zie ook verder: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder deel 1

zie ook: Geert Wilders PVV strafvervolging met uitspraak Minder Marokkanen

Rechtszaak tegen Wilders om ‘minder Marokkanen-uitspraak’ volgend jaar verder

OmroepWest 09.12.2019 De rechtszaak tegen Geert Wilders gaat volgend jaar pas verder. Dat heeft het gerechtshof maandagmorgen besloten. De politicus staat terecht voor het aanzetten tot haat door zijn ‘Minder! Minder!’-uitspraak die hij in Den Haag deed na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Omdat het Openbaar Ministerie (OM) nog niet alle informatie over mogelijke politieke inmenging in de vervolging van de PVV’er boven tafel heeft, kan de zaak pas op 5 februari 2020 worden voortgezet.

Wilders vierde na de gemeenteraadsverkiezingen zijn succes in het Haagse café De Tijd. Op televisie was te zien hoe de politicus zijn publiek drie vragen stelde: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde als antwoord steeds harder ‘Minder! Minder!’. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

In 2016 werd Wilders voor deze uitspraken veroordeeld, maar kreeg hij geen straf opgelegd. Wilders en het OM gingen tegen deze uitspraak in beroep, waarbij het OM nu opnieuw een boete van 5000 euro heeft geëist. Wilders verzet zich tegen deze eis en zegt dat er sprake is van een politiek proces. Volgens hem heeft toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten (VVD) zich actief met de vervolging bemoeid.

Bestanden boven tafel

Het OM ontkent dat er vanuit de politiek een opdracht is gekomen om Wilders te vervolgen. Wel blijkt uit informatie van het ministerie die RTL Nieuws opvroeg dat ambtenaren de vervolging van de PVV-leider bespraken.

Het gerechtshof heeft het OM opgedragen om alle informatie die er over de vervolging van Wilders is over te dragen, zodat de rechters kunnen kijken of het OM ontvankelijk is in de vervolging van Wilders. Het OM heeft aangegeven tot februari nodig te hebben om alle bestanden boven tafel te hebben.

De rechtszaak gaat daarom pas op 5 februari weer verder. Wilders en zijn advocaten waren maandag niet bij de zitting aanwezig. Volgens het Hof hebben ze hiermee hun recht verspeeld om nog inhoudelijk op het pleidooi van het OM te reageren. Hierdoor lijkt het waarschijnlijk dat als het OM alle informatie overgedragen heeft het Hof dan direct met een uitspraak zal komen.

Meer over dit onderwerp: GEERT WILDERS MINDER MINDER OPENBAAR MINISTERIE RECHTSZAAK

OM: Intern onderzoek levert geen bewijs beïnvloeden vervolging Wilders

NU 09.12.2019 Het Openbaar Ministerie (OM) zegt maandag dat intern onderzoek binnen justitie geen relevante stukken heeft opgeleverd die wijzen op politieke beïnvloeding van de vervolgbeslissing van Geert Wilders in 2014.

De advocaat-generaal (officier van justitie in hoger beroep) zei maandag bij vervolg van het hoger beroep dat onder meer persoonlijke mappen van werknemers en e-mailberichten zijn bekeken. Dit heeft niks opgeleverd.

Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops lieten donderdag weten niet aanwezig te zullen zijn bij de zitting omdat het interne onderzoek binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid naar relevante documenten waarschijnlijk pas in februari 2020 afgerond zal zijn.

Het onderzoek moet uitwijzen of er mogelijk nog documenten zijn die iets kunnen zeggen over de mogelijke politieke bemoeienis met de beslissing van het OM om Wilders te vervolgen en de vervolging zelf.

Wilders zegt dat er zonder deze stukken geen sprake is van een eerlijk proces en vroeg om uitstel van het hoger beroep. Dit werd door het gerechtshof afgewezen. De PVV-leider besloot daarom niet te komen.

Zie ook: Uitspraak in zaak-Wilders uitgesteld om nieuwe onderzoeken af te wachten

OM: Wachten op onderzoek ministerie niet nodig

Het OM zei in reactie hierop dat er wat hen betreft niet gewacht hoeft te worden op de resultaten van het onderzoek binnen het departement. “Omdat er reeds voldoende onderzoek is geweest en dat geen enkel bewijs heeft opgeleverd voor politieke beïnvloeding”, aldus de advocaat-generaal.

Het voorstel van het OM was om op 16 januari volgend jaar hun interne onderzoek op zitting te bespreken en de verdediging in gelegenheid te stellen hierop te reageren. Na deze zitting zou het hof dan op enig moment uitspraak kunnen doen.

Het hof besluit anders en zegt dat het OM zo snel mogelijk een aanvullend proces verbaal moet opstellen met daarin ook de resultaten van het interne onderzoek binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid.

De voorzitter van het hof sprak de hoop uit dit op de volgende zitting van 5 februari te kunnen bespreken. De zitting in januari komt te vervallen.

Zie ook: Waar draait het hoger beroep in zaak tegen Wilders om?

Lees meer over: Politiek  Proces Geert Wilders

OM stelt: geen bewijs voor politieke beïnvloeding in Wilders-proces

NOS 09.12.2019 Het Openbaar Ministerie zegt geen bewijs gevonden te hebben voor politieke beïnvloeding bij het besluit om Geert Wilders te vervolgen voor zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak in 2014. Dat heeft het OM aan het gerechtshof laten weten, zo meldde het hof tijdens de voortzetting van het hoger beroep tegen Wilders.

Vandaag stond de dupliek in deze zaak op de agenda: de tweede reactie van Wilders’ advocaten op de verdenkingen. Wilders en zijn advocaten waren daar niet bij. Zij hebben daardoor het recht op dupliek verspeeld, besloot het hof.

Wilders wilde pas komen als eerst alle informatie over eventuele bemoeienis van toenmalig minister Opstelten en ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid boven tafel is gekomen. Op het ministerie wordt daar nu onderzoek naar gedaan.

Februari

Aanvankelijk was het de bedoeling dat Grapperhaus voor de kerstvakantie de resultaten zou melden, maar dat wordt waarschijnlijk pas februari, zei hij vorige week.

De zaak wordt op 5 februari voortgezet. “Het is niet de verwachting dat het ministerie van Justitie en Veiligheid dan klaar is met zoeken”, zei verslaggever Mattijs van de Wiel op NPO Radio 1. “Dat zal opnieuw maanden vertraging betekenen. De uitspraak had er vorige maand al moeten zijn. Nu sloot het hof af met de woorden “fijne feestdagen en we zien elkaar volgend jaar.”

In hoger beroep heeft het OM net als in eerste aanleg een geldboete van 5000 euro geëist. De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016, maar legde geen straf op. Zowel het OM als de politicus ging in beroep.

Bekijk ook;

Openbaar Ministerie: niets gevonden in archieven dat wijst op politieke bemoeienis in zaak-Wilders

AD 09.12.2019 Het Openbaar Ministerie blijft er bij: er is geen enkele politieke bemoeienis geweest met het besluit om Geert Wilders te vervolgen. Zijn minder-Marokkanen-uitspraken zelf waren de enige reden. Toch wil het hof afwachten of er niet meer documenten opduiken en stelt de zaak uit tot begin februari.

De PVV-leider twitterde vrijdag foto’s van documenten die het Openbaar Ministerie aan het strafdossier heeft toegevoegd. Het gaat om e-mails die in de archieven van justitie te vinden bleken. Het gerechtshof had, op verzoek van Wilders, bevolen om te laten zoeken naar documenten die erop zouden kunnen wijzen dat voormalig justitieminister Ivo Opstelten zich met de zaak had bemoeid. De PVV-leider zelf spreekt al langer van een ‘politiek proces’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de mailwisseling tussen twee personen van het Openbaar Ministerie is te lezen dat de minister ‘niet akkoord’ ging met een plan van het OM over hoe de vervolging openbaar zou worden gemaakt. De minister ‘wil nu twee persberichten’ staat er. Dat wijst op het feit dat het OM juist in die tijd ook bekendmaakte dat het de PvdA-politici Diederik Samsom en Hans Spekman niet ging vervolgen.

Opvallend daarbij is dat de e-mailwisseling er één is tussen een persvoorlichter en officier van justitie die de zaak van Wilders behandelde bij de rechtbank, Wouter Bos. Het OM heeft echter altijd ontkend dat pogingen om de zaakofficieren te beïnvloeden bij hen terecht kwamen.

Ook nu zegt het dat er ‘niets’ is gevonden bij het onderzoek in het archief dat op politieke bemoeienis wijst.

Het Openbaar Ministerie liet ook vrijdag al weten dat er door Wilders ‘beperkt’ is geciteerd uit de e-mails. ,,Het OM wil nogmaals benadrukken dat officier van justitie Wouter Bos die het proces voor de rechtbank voerde, door niemand is beïnvloed bij zijn beslissing om Wilders te vervolgen voor groepsbelediging, discriminatie en aanzetten tot haat.”

Protest

Die beslissing, zo heeft het OM steeds gezegd, dateerde bovendien van 10 september. De mailwisseling is van oktober. De opmerkingen van Bos ‘gaan niet over de inhoud van de zaak, maar gaan alleen over het persbericht waarin bekend werd gemaakt dat Wilders zou worden uitgenodigd voor verhoor’, zegt het OM.

,,De zaaksofficier wilde voorkomen dat dat nieuws van tevoren op straat zou komen te liggen. Hij vond dat het persbericht alleen in kleine kring moest worden verspreid en schreef daarom: ‘Klein houden is het devies. Dit mag niet uitlekken.”

Wilders was vandaag niet in de rechtbank aanwezig, uit protest. Momenteel doet minister Ferd Grapperhaus namelijk nog onderzoek in de archieven van zijn departement naar documenten die kunnen wijzen op politieke bemoeienis, maar die zoektocht duurt nog zeker tot februari, liet Grapperhaus weten.

Wilders vindt dat daarop gewacht moest worden voordat het hof uitspraak zou doen en daar geeft het gerechtshof nu alsnog gehoor aan. Het wil afwachten wat er gevonden wordt en daarvan verslag krijgen door het Openbaar Ministerie, zei hij vanmorgen tamelijk onverwachts. Daarom wordt de zaak nu stilgelegd tot 5 februari.

Door dat besluit hangt er veel af van de zoektocht die Grapperhaus laat uitvoeren, overigens door Deloitte. Als er documenten zouden worden gevonden die duiden op politieke bemoeienis met de zaak, zou dat een veroordeling van Wilders in de weg komen te staan.

Advocaat-generaal Gerard Sta liet vanmorgen juist duidelijk merken dat hij voort wil gaan met de zaak. Door niet op te komen dagen hebben Wilders en zijn advocaten zelf het recht verspeeld om nog op de inhoud van zaak in te gaan.

Hof houdt zaak-Wilders aan

Telegraaf 09.12.2019 De Minder Marokkanenzaak tegen Geert Wilders is door het hof aangehouden tot 5 februari 2019.

Het hof geeft daarmee gehoor aan de oproep van de PVV-leider en zijn verdediging om te wachten tot minister Grapperhaus klaar is met zijn zoektocht naar eventuele bewijzen van politieke beïnvloeding op de vervolging van Wilders.

Bekijk ook: 

Onderzoek beïnvloeding komt te laat voor Wilders 

Bekijk ook: 

Wilders: bewijs van bemoeienis door oud-minister Opstelten 

Het Openbaar Ministerie was tegen aanhouding. De advocaten-generaal Birgit van Roessel en Gerard Sta vinden dat er inmiddels meer dan genoeg onderzoek is gedaan om de vraag naar die vermeende invloed van ex-minister Opstelten op de beslissing om Wilders te vervolgen te beantwoorden. Zij vinden dat het belang van een voortvarende rechtsgang nu zwaarder moet wegen.

Dat zeiden Van Roessel en Sta maandag tijdens de hervatting van het proces. Het hof hield de zaak op 16 oktober ook al aan in afwachting van zoekslagen binnen het OM, en binnen het ministerie naar mogelijke bewijzen dat toenmalig minister Opstelten van justitie druk heeft uitgeoefend op het OM.

De huidige minister van justitie Grapperhaus liet onlangs weten pas in februari die zoektocht te kunnen afronden. Dat was voor Wilders en zijn advocaten aanleiding om maandag niet te verschijnen in het justitieel complex op Schiphol. Zij vinden dat verdergaan met de zaak geen zin heeft zolang niet alle pogingen zijn gedaan om de onderste steen boven te krijgen en vroegen het hof al eerder schriftelijk om de behandeling opnieuw aan te houden.

Bekijk ook: 

Geert Wilders en advocaat niet aanwezig bij volgende zitting 

Door weg te blijven hebben Wilders en zijn verdediging wel het recht verspeeld om nog te mogen reageren op het hele verhaal van het OM, vindt het hof. Ze mogen in februari alleen nog reageren op het resultaat van de zoektocht.

De advocaten-generaal waren wel klaar met hun eigen zoektocht binnen het Openbaar Ministerie. Die leverde geen enkel bewijs op van politieke beïnvloeding, zegt AG Sta.

Bekijk meer van; proces Geert Wilders Geert-Jan Knoops Luchthaven Schiphol Openbaar Ministerie

Zaak-Wilders: OM wil niet wachten op minister

Telegraaf 09.12.2019 Het Openbaar Ministerie wil verder met het hoger beroep in de zaak-Wilders. Het OM vindt het niet nodig om te wachten op de zoektocht van minister Grapperhaus naar mogelijke bewijzen van politieke beïnvloeding van de vervolging van de PVV-leider.

De advocaten-generaal Birgit van Roessel en Gerard Sta vinden dat er inmiddels meer dan genoeg onderzoek is gedaan om die vraag te kunnen beantwoorden. Zij vinden dat het belang van een voortvarende rechtsgang nu zwaarder moet wegen.

Dat zeiden Van Roessel en Sta maandag tijdens de hervatting van het proces. Het hof hield de zaak op 16 oktober aan in afwachting van zoekslagen binnen het OM en binnen het ministerie naar mogelijke bewijzen dat toenmalig minister Opstelten van Justitie druk heeft uitgeoefend op het OM om Wilders te vervolgen.

Wilders niet aanwezig

De huidige minister van justitie Grapperhaus liet onlangs weten pas in februari die zoektocht te kunnen afronden. Dat was voor Wilders en zijn advocaten aanleiding om maandag niet te verschijnen in het justitieel complex op Schiphol. Zij vinden dat verdergaan met de zaak geen zin heeft zolang niet alle pogingen zijn gedaan om de onderste steen boven te krijgen en vroegen het hof al eerder schriftelijk om de behandeling opnieuw aan te houden.

Door weg te blijven hebben Wilders en zijn verdediging het recht verspeeld om nog te mogen reageren op het hele verhaal van het OM, vindt advocaat-generaal Gerard Sta. Dat hadden ze vandaag best kunnen doen, vindt hij. Volgens Sta was er nog voldoende ruimte geweest om op een later moment terug te komen op resultaten van zoekslagen op het ministerie.

Het OM vroeg aan het hof om op 16 januari verder te gaan met de zaak, en de verdediging dan slechts toe te staan om te reageren op de zoektocht die de advocaten-generaal zelf intern wel op tijd wisten af te ronden. Die zoektocht leverde geen enkel bewijs op van politieke beïnvloeding, zegt Sta.

Bekijk meer van; rechtbank transport politiek Gerard Sta Geert Wilders Birgit van Roessel Openbaar Ministerie

Onduidelijkheid in hoger beroep Geert Wilders

MSN 09.12.2019 Het vervolg van het hoger beroep in het ‘minder Marokkanen’-proces van Geert Wilders staat maandag op de agenda, maar de kans is groot dat de zitting snel klaar is. Wanneer en hoe de zaak wordt voortgezet, is ongewis. De PVV’er en zijn advocaat Geert-Jan Knoops hebben al laten weten niet naar de extra beveiligde rechtbank op Schiphol te gaan.

Wilders wil eerst dat alle stukken boven tafel komen. Volgens hem heeft toenmalig minister Ivo Opstelten destijds bij het Openbaar Ministerie aangedrongen op de vervolging van de PVV-leider. Dat mag niet volgens het staatsrecht.

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) is binnen het eigen ministerie op zoek gegaan naar informatie over de vermeende aansturing. Aanvankelijk was de bedoeling dat hij voor de kerstvakantie met opheldering zou komen, maar dat wordt waarschijnlijk pas februari, liet hij vorige week weten.

Het OM heeft altijd in alle toonaarden ontkend dat er enige sprake van beïnvloeding was.

Maandag stond dupliek gepland, waarin advocaat Knoops kon reageren op de strafeis. In hoger beroep heeft het OM net als in eerste aanleg een geldboete van 5000 euro geëist. De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016, maar legde geen straf op. Zowel het OM als de politicus ging in beroep.

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder “Minder! Minder!” als antwoord. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

‘Opstelten greep in bij communicatie Wilders-proces’

NOS 06.12.2019 Toenmalig minister Opstelten van Justitie heeft persoonlijk ingegrepen in de communicatie van het Openbaar Ministerie in het proces tegen PVV-leider Wilders om diens ‘minder-Marokkanen’-uitspraken. Dat concludeert RTL Nieuws op basis van documenten die de redactie heeft ingezien.

In een interne mail die RTL Nieuws heeft gepubliceerd noemt de persvoorlichter van het OM de minister, die “nog niet akkoord” is en “nu twee persberichten” wil. PVV-leider Wilders noemt de stukken nieuw bewijs voor directe bemoeienis van Opstelten met het OM. “En dus met mijn proces, tot in detailniveau”, zegt Wilders.

Maar de gepubliceerde mail toont niet aan dat Opstelten zich heeft bemoeid met de beslissing om Wilders te vervolgen. Minister Grapperhaus is nog bezig met een onderzoek op zijn ministerie naar informatie over de vervolging van Wilders. Hij liet dinsdag weten dat deze zoektocht langer gaat duren, tot uiterlijk februari. Wilders zei daarop tot die tijd niet meer naar zittingen te komen van zijn proces. De eerstvolgende zitting is maandag.

Wel overleg

Het Openbaar Ministerie wacht daar niet op en heeft nu al een persbericht uitgegeven, waarin er opnieuw op wordt gewezen dat officier van justitie Wouter Bos door niemand is beïnvloed bij zijn beslissing om Wilders te vervolgen.

De opmerkingen van Bos in een van de e-mailberichten waar RTL Nieuws uit citeert gaan niet over de inhoud van de zaak, maar over het persbericht waarin bekend werd gemaakt dat Wilders verhoord zou worden, benadrukt het OM. Omdat hij niet wilde dat dat nieuws van tevoren zou uitlekken, schreef hij: “Klein houden is het devies. Dit mag niet uitlekken.”

Eerder zei Grapperhaus dat er wel overleg is geweest tussen zijn voorganger Opstelten en het OM, maar dat toen de beslissing over vervolging van Wilders al genomen was. Dat was volgens hem een besluit van het OM, waarmee de minister geen enkele bemoeienis heeft gehad. Het overleg ging over praktische zaken, zoals wanneer ze de vervolging naar buiten zouden brengen.

Eindverantwoordelijk

Op de zitting zei het OM in september al het logisch te vinden dat de minister meepraat over de communicatie, omdat hij eindverantwoordelijk is. Maar dat is iets anders dan zich bemoeien met de beslissing tot vervolgen, benadrukte het OM.

De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016 wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vroeg hij aan zijn aanhangers in een café in Den Haag of zij meer of minder Marokkanen wilden, waarna het publiek “Minder, minder” scandeerde. Zowel Wilders als het OM gingen tegen het vonnis in beroep.

Bekijk ook;

Wilders: bewijs van bemoeienis door oud-minister Opstelten

Telegraaf 06.12.2019 PVV-leider Geert Wilders noemt het „godgeklaagd” dat er nieuw bewijs zou zijn opgedoken dat toenmalig minister Ivo Opstelten zich heeft bemoeid met het ’minder Marokkanen’-proces. Wilders ziet opnieuw bevestigd dat de rechtszaak tegen hem een „politiek proces” is dat meteen moet stoppen.

Wilders reageert op de jongste onthullingen van RTL Nieuws over de al jarenlang slepende affaire. Volgens het programma is met een nieuw opgedoken e-mail duidelijk dat justitieminister Opstelten hoogstpersoonlijk heeft ingegrepen in de communicatie van het OM in het proces tegen Wilders.

De PVV-leider ziet het als nieuw bewijs van directe bemoeienis door Opstelten met het besluit van Openbaar Ministerie over vervolging „en dus” met zijn proces. „En het mocht allemaal ’niet uitlekken’. Godgeklaagd.”

Bekijk ook: 

Uitspraak rechter helpt Wilders-team 

 Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

*** BREAKING ***

Nieuw bewijs directe bemoeienis Opstelten met OM en dus mijn proces. Tot in detailniveau – persberichten. En het mocht allemaal “niet uitlekken”.

Godgeklaagd.
Dit politieke proces moet stoppen. Nu!#Wildersgate #Wilders

1,333  3:03 PM – Dec 6, 2019 895 people are talking about this

Interne mails

RTL baseert zich op „nog vertrouwelijke” stukken van het OM in het lopende hoger beroep in de strafzaak. Het gaat om interne mails. Het OM was niet bereikbaar voor commentaar, maar heeft tot nu toe altijd ontkent dat de minister betrokken was bij de beslissing om de politicus te vervolgen.

Bekijk ook: 

Geert Wilders en advocaat niet aanwezig bij volgende zitting 

Bekijk ook: 

Onderzoek beïnvloeding komt te laat voor Wilders 

Bekijk meer van; overheid Geert Wilders Ivo Opstelten Openbaar Ministerie

Opstelten greep persoonlijk in bij communicatie over Wilders-proces

RTL 06.12.2019 Toenmalig minister Ivo Opstelten (Justitie) heeft hoogstpersoonlijk ingegrepen in de communicatie van het Openbaar Ministerie (OM) in het proces tegen PVV-leider Wilders om diens ‘minder Marokkanen’-uitspraken.

Dit blijkt uit nieuwe, nog vertrouwelijke documenten van het OM, die RTL Nieuws heeft ingezien. Het OM heeft de stukken ingebracht in het hoger beroep in de strafzaak tegen Wilders.

PVV-leider Geert Wilders noemt de stukken in een eerste reactie ‘explosief’. “Dit is direct bewijs voor bemoeienis van Opstelten met het OM en mijn proces. Tot in detailniveau – persberichten. En het mocht allemaal ‘niet uitlekken’. Godgeklaagd. Dit politieke proces moet stoppen. Nu!”

Denigrerende uitlatingen

Bij de nieuw opgedoken stukken gaat het om interne e-mails over persberichten van het OM. Het OM wilde in oktober 2014 bekendmaken dat Wilders vervolgd zou worden. In hetzelfde persbericht wilde het OM aankondigen dat PvdA-kopstukken Diederik Samsom en Hans Spekman niet vervolgd zouden worden wegens hun denigrerende uitlatingen over Marokkanen.

Eerder dit jaar bleek al dat topambtenaren van Justitie dit wilden verhinderen, omdat zij het politiek niet handig vonden. De verdediging van Wilders heeft steeds gezegd dat sprake was van willekeur: Wilders wel vervolgd, anderen niet.

De interne e-mails over persberichten van het OM:

‘Dit mag niet uitlekken!’

Nu blijkt dat die ingreep afkomstig was van Ivo Opstelten zelf. Letterlijk staat in de e-mails van 8 oktober 2014: “Minister is nog niet akkoord.” En: “Oh ja en minister wil nu twee persberichten.” Het OM wilde aanvankelijk niet zwichten, sprak in mails van ‘problemen bovenover’. Opvallend is dat de bemoeienis ook direct op het bordje kwam van de zaaksofficier van justitie, Wouter Bos, terwijl het OM altijd heeft ontkend dat pogingen tot beïnvloeding bij hen terecht kwamen. Die zaaksofficier schrijft: “Klein houden is het devies. Dit mag niet uitlekken!”

“Zijn opmerkingen gaan niet over de inhoud van de zaak, maar alleen over het persbericht”, reageert het Openbaar Ministerie. “De zaaksofficier wilde voorkomen dat dat nieuws van tevoren op straat zou komen te liggen. Hij vond dat het persbericht alleen in kleine kring moest worden verspreid en schreef daarom: ‘klein houden is het devies. Dit mag niet uitlekken’.” Het OM benadrukt nogmaals dat Bos ‘door niemand is beïnvloed bij zijn beslissing om Wilders te vervolgen’.

Lees ook:

Topambtenaren eisten harde aanpak in proces tegen ‘kwaadaardige’ Wilders

De documenten lekken uit op een zeer gevoelig moment. Afgelopen week liet minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) nog weten dat hij meer tijd nodig heeft voor onderzoek naar documenten over mogelijke ambtelijke en politieke beïnvloeding in de zaak-Wilders. Daarnaast liet de landsadvocaat deze week aan de rechtbank Midden-Nederland weten dat het ministerie niet kan voldoen aan de uitspraak van de rechters dat deze maand alsnog informatie moet worden geleverd in een procedure van RTL Nieuws.

OM: mails niet van belang

Gisteren bleek dat Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops maandag niet aanwezig zullen zijn bij de hervatting van het hoger beroep, voor de laatste fase van de strafzaak. Zij willen dat eerst alle informatie boven tafel komt. Het OM vindt dat niet nodig en wil de zaak laten doorgaan. Volgens het OM zijn de nu opgedoken mails niet van belang, omdat het OM al zelfstandig de beslissing zou hebben genomen Wilders te vervolgen. Zij stellen dat na intern onderzoek niets is aangetroffen over politieke beïnvloeding van de strafzaak.

Dit is gedurende het hele proces-Wilders – en tijdens het hoger beroep – gezegd door het OM en het ministerie. Aanvankelijk werd zelfs iedere vorm van overleg ontkend. Tijdens het hoger beroep bleek dat wel degelijk meermalen overleg was geweest tussen de top van het OM en minister Opstelten. Ook onthulde RTL Nieuws eerder dit jaar dat topambtenaren aandrongen op het zo stevig mogelijk aanpakken van Wilders: zij leverden allerlei argumenten aan om de zaak zo sterk mogelijk te maken.

Lees ook:

De Wilders-files: waarom geheime stukken over bemoeienis OM explosief zijn

Het OM deed de afgelopen weken onderzoek in de digitale systemen, na een opdracht van het gerechtshof. Wat opvalt in het verslag van dat onderzoek is dat mogelijk mails zijn verwijderd en dat ‘niet van alle genoemde medewerkers nog informatie aanwezig was’. Het OM had van de Landelijk Hoofdadvocaat-generaal de opdracht gegeven om duidelijk aan te geven welke (oud-) medewerkers van het OM zijn ‘bevraagd’ en om ook duidelijk te maken welke ‘fysieke bestanden en mappen’ zijn onderzocht.

In het aanvullend proces-verbaal wordt hier niets over gezegd. Ook wordt niet duidelijk of een poging is gedaan verwijderde bestanden alsnog te achterhalen.

RTL; Pieter Klein Geert Wilders Ivo Opstelten Rechtszaak

Wilders ziet in e-mails nieuw bewijs voor ‘politiek proces’, OM ontkent

AD 06.12.2019 Toenmalig justitieminister Ivo Opstelten zou persoonlijk hebben aangedrongen op hoe het besluit om PVV-leider Geert Wilders te vervolgen bekend moest worden gemaakt.

Dat is op te maken uit foto’s van e-mails die Wilders heeft getwitterd.

De documenten zijn opgedoken omdat het gerechtshof aan het Openbaar Ministerie heeft gevraagd nog eens te zoeken naar mailwisselingen met het ministerie die er op zouden kunnen wijzen dat het departement zich met de vervolging van Wilders zou hebben bemoeid.

De PVV-leider zelf spreekt al langer van een politiek proces. In een mailwisseling tussen twee personen van het Openbaar Ministerie is te lezen dat de minister ‘niet akkoord’ ging met een plan van het OM over hoe de vervolging openbaar zou worden gemaakt. De minister ‘wil nu twee persberichten’ staat er. Dat wijst op het feit dat het OM juist in die tijd ook bekendmaakte dat het de PvdA-politici Diederik Samsom en Hans Spekman niet ging vervolgen.

Opvallend daarbij is dat de e-mailwisseling er één is tussen een persvoorlichter en officier van justitie die de zaak van Wilders behandelde bij de rechtbank, Wouter Bos. Het OM heeft echter altijd ontkend dat pogingen om de zaaksofficieren te beïnvloeden bij hen terecht kwamen. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat die beïnvloeding er wel over ging óf Wilders vervolgd moest worden, niet over hoe dat bekend moest worden gemaakt.

Wilders ziet er hoe dan ook ‘nieuw bewijs’ in voor ‘directe bemoeienis van Opstelten’ met zijn proces. ,,Godgeklaagd. Dit politieke proces moet stoppen. Nu!’’

Vraag is wel of het gerechtshof dit ook zo ziet. 

Het Openbaar Ministerie laat in reactie weten dat er ‘beperkt’ wordt  geciteerd uit de e-mails.  ,,Het OM wil nogmaals benadrukken dat officier van justitie Wouter Bos die het proces voor de rechtbank voerde, door niemand is beïnvloed bij zijn beslissing om Wilders te vervolgen voor groepsbelediging, discriminatie en aanzetten tot haat.”

Die beslissing, zo heeft het OM steeds gezegd, dateerde bovendien van 10 september.  De mailwisseling is van oktober. De opmerkingen van Bos ‘gaan niet over de inhoud van de zaak, maar gaan alleen over het persbericht waarin bekend werd gemaakt dat Wilders zou worden uitgenodigd voor verhoor’, zegt het OM. ,,De zaaksofficier wilde voorkomen dat dat nieuws van tevoren op straat zou komen te liggen. Hij vond dat het persbericht alleen in kleine kring moest worden verspreid en schreef daarom: ‘Klein houden is het devies. Dit mag niet uitlekken.”

 Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

*** BREAKING ***

Nieuw bewijs directe bemoeienis Opstelten met OM en dus mijn proces. Tot in detailniveau – persberichten. En het mocht allemaal “niet uitlekken”.

Godgeklaagd.
Dit politieke proces moet stoppen. Nu!#Wildersgate #Wilders

https://twitter.com/geertwilderspvv/status/1202951724790681601/photo/1?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1202951724790681601&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.ad.nl%2Fpolitiek%2Fwilders-ziet-in-e-mails-nieuw-bewijs-voor-politiek-proces-om-ontkent~a6fa0bc1%2F 1,254  3:03 PM – Dec 6, 2019 846 people are talking about this

Maandag 09.12.2019 gaat het hoger beroep verder in deze zaak.

Wilders en zijn advocaat hebben al laten weten niet bij de zaak aanwezig te zijn maandag. Zij zijn het er niet mee eens dat het hof de zaak niet wil uitstellen. Momenteel doet minister Ferd Grapperhaus nog een onderzoek in zijn archieven of er documenten zijn die wijzen op politieke bemoeienis, maar die zoektocht duurt nog zeker tot februari, liet Grapperhaus weten.

Geert Wilders boycot vervolg hoger beroep: eerst stukken op tafel

RTL 05.12.2019 PVV-leider Geert Wilders boycot het vervolg van het hoger beroep in de ‘minder Marokkanen’-strafzaak. Daar zouden stukken op tafel komen over de ambtelijke en politieke beïnvloeding van de zaak, maar die worden pas in februari verwacht.

Advocaat Knoops heeft het gerechtshof laten weten volgende week niet te verschijnen voor de ‘dupliek’, de laatste fase in de rechtszaak. Hij had het hof gevraagd om uitstel van behandeling van de strafzaak, maar dat verzoek is afgewezen.

Grapperhaus: meer tijd nodig

Aanleiding voor het verzoek is de brief van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), eerder deze week. Daarin meldde hij dat meer tijd nodig is voor de zoektocht naar documenten over ambtelijke en politieke beïnvloeding van de strafzaak tegen Wilders. De minister denkt er tot begin februari voor nodig te hebben.

Lees ook:

Rechter: Grapperhaus moet beter zoeken naar vervolgingsbesluit Wilders

Tegelijk meldde de Landsadvocaat in een procedure van RTL Nieuws dat het ministerie niet kan voldoen aan de opdracht van de rechtbank Midden-Nederland om half december alle documenten te leveren. Het gaat hier om een procedure op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het ministerie kreeg opdracht alsnog openheid van zaken te geven.

Beïnvloeding en afstemming

In de strafzaak (het hoger beroep) kreeg het Openbaar Ministerie eerder van het hof de opdracht opnieuw te zoeken naar documenten over beïnvloeding en afstemming van de strafzaak met het ministerie. Het OM moest dat  in een aanvullend proces-verbaal vastleggen. Ook dat is tot vandaag niet gebeurd.

Lees ook:

Onderzoek naar beïnvloeding proces-Wilders duurt langer, PVV-leider woedend

Wilders gaf eerder deze week al aan het bizar te vinden als het geplande proces zou doorgaan, terwijl de zoektocht naar documenten niet is afgerond. “Smerige politiek van minister Ferd Grapperhaus”, noemde hij het op Twitter. “De minister wil dus eerst een veroordeling en daarna pas open kaart spelen over beïnvloeding. Proces kan pas doorgaan nadat onderzoeksresultaten er zijn. Anders beschouw ik het uitstel van de minister als een oorlogsverklaring.”

Niet gemachtigd

Knoops heeft het hof nu laten weten dat hij namens zijn cliënt niet gemachtigd is om voor het hof te verschijnen en de verdediging verder te voeren, omdat de stukken niet geleverd zijn.

Pas als het volledig aanvullend proces verbaal van het OM beschikbaar is, kan volgens Knoops verder worden gesproken over de voortgang en planning van de zaak.

Wilders neemt het woord in ‘minder Marokkanen’-proces

Bekijk deze video op RTL XL

Afgelopen oktober nam Geert Wilders het woord in de rechtszaal. “Ik zou het zeer onredelijk vinden als wij niet die paar weken, die maand zouden krijgen om de stukken af te wachten.”

RTL Nieuws; Geert Wilders  Geert-Jan Knoops  Rechtszaak  Wilders-proces

Advocaat van Wilders niet naar vervolg hoger beroep na afwijzen uitstel

NU 05.12.2019 Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops zullen maandag niet aanwezig zijn bij het vervolg van het hoger beroep in de zaak tegen de PVV-voorman. Dat bevestigt de advocaat donderdag in gesprek met NU.nl na berichtgeving van RTL Nieuws. Wilders heeft Knoops namelijk niet gemachtigd omdat het gerechtshof Den Haag het verzoek tot uitstel van de zaak heeft afgewezen.

Wilders had om uitstel gevraagd nadat dinsdag duidelijk werd dat het interne onderzoek op het ministerie van Justitie en Veiligheid naar de zaak-Wilders vertraging had opgelopen.

Minister Ferd Grapperhaus had toegezegd dat er binnen het ministerie onderzoek zou worden gedaan of er mogelijk nog documenten zijn die iets kunnen zeggen over de mogelijke politieke bemoeienis met de beslissing van het Openbaar Ministerie (OM) om Wilders te vervolgen en de vervolging zelf.

Deze resultaten zouden voor Kerst worden gepresenteerd, maar dat is inmiddels februari geworden. Dit betekent dat de conclusies te laat zijn om door het gerechtshof te worden meegenomen in het proces tegen de PVV-leider.

Verdediging zou dupliek voeren

Maandag zou de verdediging haar zogenoemde dupliek voeren, eventueel gevolgd door het laatste woord. “Wilders vindt dat zolang het complete dossier er niet is, de zaak niet verder kan gaan”, aldus Knoops. “Het is niet zo dat we de zaak boycotten zoals RTL schrijft. In tegenstelling zelfs.”

Knoops laat weten dat het interne onderzoek dat het OM zou laten uitvoeren ook nog niet is afgerond. Daarom is door het hof besloten dit in januari te behandelen.

“Ik ben als advocaat gebonden aan de instructie van mijn cliënt en die heeft mij voor de zitting van maandag niet gemachtigd”, vervolgt Knoops. “Hij geeft hiermee een signaal af.”

Wat dit betekent voor de zitting van maandag is onduidelijk. Het hof zal vermoedelijk op zitting bepalen wat het gevolg is van de beslissing van Wilders.

Zie ook: Waar draait het hoger beroep in zaak tegen Wilders om?

Lees meer over: Politiek Proces Geert Wilders

Wilders boycot proces totdat onderzoek naar rol van ministerie klaar is

NOS 05.12.2019 PVV-leider Geert Wilders gaat maandag niet naar een nieuwe zitting in het ‘minder Marokkanen’-proces. Hij heeft ook zijn advocaten opdracht gegeven niet naar het hof te gaan. Dat heeft hij aan de NOS laten weten.

Wilders wil dat eerst het onderzoek wordt afgerond naar de eventuele bemoeienis van toenmalig minister Opstelten en ambtenaren van het ministerie met de beslissing van het Openbaar Ministerie om de PVV-leider te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak uit 2014.

Minister Grapperhaus heeft de Kamer dinsdag laten weten dat dit onderzoek langer duurt dan verwacht. Het onderzoek had voor het kerstreces afgerond moeten zijn, maar is nu uiterlijk begin februari klaar, aldus Grapperhaus.

Politieke bemoeienis?

Het gerechtshof in Den Haag legde dit najaar het hoger beroep tegen Wilders op diens verzoek stil, in afwachting van de uitkomst van een speurtocht naar documenten op het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Wilders en zijn advocaten denken dat daar meer bewijs is te vinden voor hun bewering dat er sprake is van politieke en ambtelijke bemoeienis om Wilders te vervolgen.

Het hof heeft de advocaten van Wilders laten weten dat nu deze documenten nog niet boven water zijn, komende maandag verder wordt gegaan met het zogeheten dupliek. Dat betekent dat de raadslieden nog kunnen reageren op het OM.

Veroordeling door rechtbank

Wilders boycot die zitting maandag. Ook heeft hij zijn advocaten opdracht gegeven niet naar de zitting te gaan. “De rechtszaak kan niet worden hervat zonder dat de onderzoeken over politieke en ambtelijke beïnvloeding er zijn. Eerder zien ze mij en mijn advocaat niet verschijnen”, zegt Wilders.

De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016 wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vroeg hij aan zijn aanhangers in een café in Den Haag of zij meer of minder Marokkanen wilden, waarna het publiek “minder, minder” scandeerde. Zowel Wilders als het OM gingen tegen het vonnis in beroep.

Bekijk ook;

Geert Wilders en advocaat niet aanwezig bij volgende zitting

Telegraaf 05.12.2019 Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops gaan maandag niet naar de rechtbank op Schiphol voor het vervolg in het hoger beroep in het ’minder Marokkanen’-proces van de PVV’er. De reactie van advocaat Knoops op de strafeis tegen de politicus staat op de planning, maar Wilders geeft zijn advocaat geen toestemming om namens hem het woord te voeren. Eerst wil hij dat alle stukken boven tafel komen. Dat heeft Knoops laten weten.

De advocaat heeft het gerechtshof Den Haag laten weten dat hij en zijn cliënt niet zullen verschijnen voor de dupliek. De zitting gaat wel door, maar of er iets besproken gaat worden en zo ja wat, is niet duidelijk.

Eerder deze week werd duidelijk dat het ministerie van Justitie en Veiligheid langer de tijd nodig heeft voor zijn zoektocht naar informatie over de vervolging van Wilders die misschien over het hoofd is gezien. Minister Ferd Grapperhaus zei eerder dat hij ernaar streefde het onderzoek nog voor Kerstmis af te ronden, maar het gaat waarschijnlijk pas februari worden.

Bekijk ook: 

Onderzoek beïnvloeding komt te laat voor Wilders 

Bekijk ook: 

Wilders: ‘Dit is smeriger dan smerig’ 

De rechter had Grapperhaus opdracht gegeven binnen zes weken met de informatie te komen. Die beslissing kwam na een door RTL Nieuws aangespannen WOB-procedure. Het gaat om informatie die mogelijk aantoont dat toenmalig minister Ivo Opstelten destijds bij het Openbaar Ministerie heeft aangedrongen op de vervolging van de PVV-leider. Het OM heeft altijd ontkend dat er actieve bemoeienis was.

Wilders deed de gewraakte uitspraken in 2014. De rechtbank veroordeelde hem twee jaar later, maar legde geen straf op. Zowel het OM als de politicus ging in beroep. In hoger beroep heeft het OM een geldboete van 5000 euro geëist.

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder „Minder! Minder!” als antwoord. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

Bekijk meer van; proces Geert Wilders Geert-Jan Knoops

Wilders boycot ‘minder Marokkanen’-proces en blijft weg bij strafzaak

AD 05.12.2019 Geert Wilders blijft volgende week weg bij zijn strafzaak over zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak. Dat heeft de PVV-leider laten weten.

Voor Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops is het een vorm van protest. Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) liet deze week namelijk weten dat hij langer nodig heeft voor het zoeken naar documenten die volgens Wilders aantonen dat er politieke bemoeienis is geweest met zijn zaak.

Lees ook;

Lees meer

Wilders wilde dat de uitkomsten van die naspeuringen nog gebruikt konden worden in zijn strafzaak, die een einde nadert maandag, maar dat gaat dus niet lukken.

Knoops heeft daarom achter de schermen aan het Gerechtshof gevraagd om de zaak uit te stellen, maar dat verzoek is afgewezen.

Documenten

De documenten waar het om draait hebben overigens wel de aandacht van het hof. Dat beval dat het Openbaar Ministerie op zoek moest in haar archieven of er brieven te vinden zijn van het ministerie van Justitie en Veiligheid waarin ambtenaren zich bemoeiden met de strafzaak. Wilders vroeg, na een procedure van RTL Nieuws, aan minister Grapperhaus hetzelfde te doen op zijn departement, maar die zoektocht duurt dus langer. En het hof wil daar niet op wachten.

Wilders verweet Grapperhaus deze week al ‘smerige politiek’. ,,De minister wil dus eerst een veroordeling en daarna pas open kaart spelen over beïnvloeding’’. De PVV-leider stelt opnieuw dat het proces pas kan doorgaan nadat de zoektocht van het ministerie klaar is. ,,Anders beschouw ik het uitstel van de minister als een oorlogsverklaring’’, dreigt hij.

Wilders heeft altijd vermoed dat toenmalig minister Ivo Opstelten aandrong bij het OM om de PVV’er te vervolgen. Die argwaan werd verder aangewakkerd toen er e-mails opdoken van ambtenaren die de zaak onderling bespraken. Het OM zegt echter dat die mails de zaaksofficieren nooit hebben bereikt of beïnvloed. Justitie zegt ‘helemaal zelf’ te hebben besloten om Wilders te vervolgen.

december 6, 2019 Posted by | 2e kamer, aangifte, geert wilders, geert wilders pvv, groepsbelediging, haatzaaien, marokkanen, minder, minder Marokkanen-proces., politiek, PVV, rechtzaak, vervolging | , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 17

Black Friday ofwel de dag des oordeels voor president Desi Bouterse

AD 29.11.2019

De dag des oordeels naderde voor president Desi Bouterse

Na een jaar radiostilte kwam de Krijgsraad van Suriname op vrijdag 29.11.2019 weer bijeen in de rechtszaak van de Decembermoorden.

De dag des oordeels voor president Desi Bouterse en zijn medeverdachten nadert. Na een proces van bijna twintig jaar snakken de nabestaanden naar een vonnis.

Ook moesten alle verdachten in het 8 Decemberproces vrijdag voor de rechter in Suriname verschijnen. De verwachting was dat de rechter dan eindelijk de uitspraak bekendmaakt in de zaak waarin de president van Suriname, Desi Bouterse, hoofdverdachte is.

Er zijn ook 23 andere verdachten in de zaak. Iedereen wordt verdacht van betrokkenheid op de moord van vijftien politieke tegenstanders van het regime van Bouterse. Dat gebeurde op 8 en 9 december 1982. Sindsdien staan de moorden bekend als Decembermoorden.

Telegraaf 30.11.2019

Veroordeling 20 jaar

Tijdens een zitting in juni 2018 vorig jaar eiste het Surinaamse Openbaar Ministerie twintig jaar gevangenisstraf tegen Bouterse. Volgens de aanklager is hij hoofdverantwoordelijk voor de martelingen en executies van de vijftien slachtoffers.

De laatste zitting in de zaak was op 29 oktober 2018. Sindsdien wachten alle betrokkenen op de uitspraak van de rechter.

Telegraaf 09.12.2019

Het Vonnis

Vrijdagmiddag 29.11.2019 begon de Surinaamse krijgsraad onverwacht met het voorlezen van de vonnissen in het proces rond de Decembermoorden. Onder anderen oud-bataljonscommandant Etienne Boerenveen is vrijgesproken, terwijl het Surinaamse Openbaar Ministerie twintig jaar cel tegen hem had geëist. De krijgsraad vindt niet bewezen dat hij aanwezig was bij het doodschieten van de slachtoffers in de nacht van 7 op 8 december.

De Surinaamse krijgsraad behandelde vrijdag ook de zaken van de verdachten Jimmy Stolk en Arthy Gorré. Stolk is vrijgesproken wegens een gebrek aan bewijs. De zaak-Gorré werd gestopt, omdat hij in 2018 is overleden.

AD 30.11.2019

En uiteindelijk werd in Suriname president Desi Bouterse veroordeeld tot twintig jaar cel vanwege zijn aandeel in de Decembermoorden. De oud-legerleider is niet in het land, hij is op staatsbezoek in China. De krijgsraad heeft geen onmiddellijke gevangenneming gelast.

Telegraaf 30.11.2019

Betekent zijn veroordeling dat hij daadwerkelijk de cel in gaat?

“Nee, die kans is heel erg klein”, zegt correspondent Harmen Boerboom. “Er is geen gevangenneming gelast. Dat is op zich niet zo verwonderlijk, omdat hij gedurende de hele rechtszaak ook nooit heeft vastgezeten.”

Bouterses advocaat heeft al aangekondigd in beroep te gaan tegen het vonnis. Als hij dan weer wordt veroordeeld, moet hij volgens Boerboom wel de gevangenis in.

AD 30.11.2019

Recht op gratie

Volgens advocaat Geert-Jan Knoops hangt van de Grondwet af of die straf ook uitgevoerd kan worden.

In Artikel 109 van de Grondwet staat namelijk dat de president het recht heeft om gratie te krijgen als hij door een rechter wordt veroordeeld. Hij oefent dit recht uit na advies te hebben ingewonnen van de rechter, die het vonnis heeft uitgesproken.

Dat zou dus kunnen betekenen dat Bouterse, zolang hij president is, de veroordeling door de rechter niet hoeft te ondergaan. Maar daar moet de rechter dan wel in meegaan.

AD 02.12.2019

Noodtoestand

Na een veroordeling in hoger beroep zijn er nog verschillende manieren waarop Bouterse onder gevangenisstraf uit kan komen.

Zo zou hij zijn straf kunnen ontlopen door de noodtoestand uit te roepen in Suriname. Hij zou ook tijdelijk kunnen terugtreden als president, zodat vicepresident Ashwin Adhin hem als waarnemend staatshoofd gratie kan verlenen.

Aftreden

Bouterse is op dit moment in China voor een staatsbezoek. Volgens correspondent Harmen Boerboom keert hij dit weekend terug, maar mogelijk bezoekt hij eerst nog Cuba.

Universitair docent Internationaal Recht Marieke de Hoon zegt tegen Nieuwsuur dat het haar onwaarschijnlijk lijkt dat Bouterse überhaupt terugkeert. “De hele reden dat hij nu in China is kan geen toeval zijn. Hij heeft gezorgd dat hij nu niet in het land is. Teruggaan naar Suriname lijkt mij voor hem een groot risico. Hij komt alleen terug als hem een vorm van gratie wordt verleend.”

De advocaat van de nabestaanden vindt dat de president moet aftreden, “want een veroordeelde president, dat kan niet.” Maar volgens correspondent Boerboom heeft Bouterses woordvoerder al gezegd dat er van het aftreden van de president op dit moment geen enkele sprake zal zijn.

Wie waren de slachtoffers van de Decembermoorden?

De slachtoffers waren allemaal vooraanstaande Surinamers die openlijk kritiek hadden op of verzet pleegden tegen het regime van Bouterse.

  • John Baboeram (36), advocaat
  • Bram Behr (31), journalist
  • Cyrill Daal (46), vakbondsleider
  • Kenneth Gonçalves (42), advocaat en deken van de Surinaamse Orde van Advocaten
  • Eddy Hoost (48), advocaat en politicus
  • André Kamperveen (58), journalist en oud-voetballer
  • Gerard Leckie (39), psycholoog en docent
  • Sugrim Oemrawsingh (42), wis- en natuurkundige
  • Lesley Rahman (28), journalist
  • Surendre Rambocus (29), luitenant
  • Harold Riedewald (49), advocaat
  • Jiwansingh Sheombar (25), militair
  • Jozef Slagveer (42), journalist en directeur van persbureau
  • Robby Sohansingh (37), zakenman
  • Frank Wijngaarde (43), journalist

Naast de bovengenoemde slachtoffers, werd ook vakbondsleider Fred Derby gevangengenomen. Hij wist als enige aan de executie te ontsnappen. Zijn verklaring is door de krijgsraad als erg belastend beoordeeld. Derby overleed in 2001 plotseling op 61-jarige leeftijd.

AD 21.01.2020

Proces van lange adem

De rechtsgang liep jaren vertraging op doordat het Bouterse in 2012 lukte om een amnestiewet door het parlement te krijgen. Pas in 2016 stelde de krijgsraad de wet buiten werking, omdat die ingreep in een lopend proces.

zie ook: En weer kwam president Desi Bouterse niet opdagen bij het Decembermoorden-proces

zie ook: Is president Desi Bouterse een Godsgeschenk ???

zie ook: Surinaamse president Desi Bouterse blokkeert proces Decembermoorden – deel 2

zie ook: Surinaamse president Desi Bouterse blokkeert proces Decembermoorden – deel 1

zie ook: Chronologie: 33 jaar Decembermoorden Suriname

zie ook: Haagse Wethouder PvdA Rabin Baldewsingh struikelt over Desi Bouterse

zie ook: Haagse wethouder PvdA Rabin Baldewsingh praat voor zijn beurt over Desi Bouterse

zie ook: De Bananenrepubliek Den Haag in oprichting ?

Dossier Desi Bouterse Trouw

dossier vonnissen-decembermoorden NRC

lees: Decembermoorden – Wikipedia

‎lees: De moorden · ‎De vijftien slachtoffers · ‎Verklaring van Bouterse

lees: Desi Bouterse – Wikipedia

lees: Reconstructie van de Surinaamse Decembermoorden

lees: Bouterse wil praten over decembermoorden

lees: De Surinaamse president Desi Bouterse heeft opnieuw het proces van de Decembermoorden geblokkeerd.

lees: Proces Decembermoorden: waar gaat het om en waarom duurt het zo lang?

lees: Bouterse blokkeert proces Decembermoorden vanwege staatsveiligheid

Meer nieuws over bouterse decembermoord

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Veroordeelde Bouterse zelf aanwezig bij zitting krijgsraad

NOS 11.01.2020 De Surinaamse president Bouterse zegt dat hij over twee weken aanwezig is bij een zitting van de krijgsraad over de Decembermoorden. Het is voor het eerst dat de president een zitting bijwoont sinds de start van het proces in 2007.

Bouterse werd eind vorig jaar veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden in 1982. Hij tekende verzet aan tegen het vonnis en moet daarvoor zelf voor de krijgsraad verschijnen.

Bij een ledenvergadering van zijn partij bevestigde Bouterse dat hij zelf naar de krijgsraad gaat en dat ook andere partijleden erbij aanwezig zijn. Zijn toehoorders in het partijcentrum lieten volgens Surinaamse media daarna luid gejuich horen.

Bekijk ook;

Bouterse moet in januari voor Surinaamse krijgsraad verschijnen

NOS 30.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse moet op 22 januari 2020 voor de krijgsraad in Suriname verschijnen. Bouterse werd eind november bij verstek veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden uit 1982. Daarbij werden vijftien tegenstanders van het regime omgebracht.

Bouterse heeft verzet aangetekend tegen de uitspraak. Als de president op 22 januari 2010 zelf niet naar de militaire rechtbank komt, vervalt het verzet en blijft de veroordeling staan. Hier kan nog hoger beroep tegen worden aangetekend. Als hij wel komt, zal dezelfde rechter een eindvonnis uitspreken.

“Ik zou elke president afraden om op te staan voor de rechter”,aldus Advocaat Irvin Kanhai

Bouterse was in het buitenland toen de rechter uitspraak deed in zijn zaak. Zijn advocaat Irvin Kanhai zei tegen de Surinaamse krant Starnieuws dat hij Bouterse afraadt om 22 januari 2020 naar de rechtbank te gaan. “Hij zou ook moeten opstaan voor de rechter, terwijl hij president is van Suriname. Ik zou elke president afraden om op te staan voor de rechter.”

Volgens Kanhai wil een aantal nabestaanden Bouterse voor de rechter zien staan. “Mensen willen dat mijn cliënt in de rechtszaal komt, zodat ze hem belachelijk kunnen maken en kunnen uitjouwen”.

Bekijk ook;

Bouterse moet 22 januari voor krijgsraad verschijnen

Telegraaf 30.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse is gedagvaard om woensdag 22 januari voor de krijgsraad in Paramaribo te verschijnen. Dat heeft zijn advocaat Irvin Karhai gezegd tegen het Surinaamse Starnieuws.

Bouterse werd op 29 november veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse krijgsraad achtte hem schuldig aan betrokkenheid bij de moord op vijftien mensen in december 1982. De president tekende verzet aan tegen het vonnis. Bouterse moet op 22 januari nu wel in persoon voor de krijgsraad verschijnen. Eerder deed hij dat niet. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de eerste straf staan. Hier kan nog hoger beroep tegen worden aangetekend.

Of Bouterse weer wegblijft, zal Kanhai nog met hem bespreken. „Ik zou hem wel afraden om naar de rechtbank te gaan”, zegt de raadsman tegen Starnieuws.

Behalve Bouterse werden 29 november nog zes anderen veroordeeld voor hun betrokkenheid voor het vermoorden van de vijftien critici. Net als bij hoofdverdachte Bouterse werd geen gevangenneming gelast.

Bekijk ook: 

Rutte: ’Ik geef iedereen een hand, zelfs Bouterse’ 

Bekijk ook: 

’Bouterse gewoon kandidaat voor verkiezingen in 2020’ 

Bekijk ook: 

‘Heldenonthaal Bouterse is opgezet trucje’ 

Bekijk meer van; moord/doodslag proces rechtshandhaving Desi Bouterse Paramaribo

Bouterse moet in januari voor krijgsraad verschijnen

AD 30.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse is gedagvaard om woensdag 22 januari 2020 voor de krijgsraad in Paramaribo te verschijnen. Dat heeft zijn advocaat Irvin Karhai gezegd tegen het Surinaamse Starnieuws.

Bouterse werd op 29 november 2019 veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse krijgsraad achtte hem schuldig aan betrokkenheid bij de moord op vijftien mensen in december 1982. De president tekende verzet aan tegen het vonnis.

Bouterse moet op 22 januari 2020 nu wel in persoon voor de krijgsraad verschijnen. Eerder deed hij dat niet. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de eerste straf staan. Hier kan nog hoger beroep tegen worden aangetekend.

Of Bouterse weer wegblijft, zal Kanhai nog met hem bespreken. ,,Ik zou hem wel afraden om naar de rechtbank te gaan,” zegt de raadsman tegen Starnieuws.

‘Historische herdenking’ van Decembermoorden

MSN 08.12.2019 “Een belangrijk nieuw hoofdstuk van de geschiedenis van Suriname is geschreven, dat verzoening en eenheid kan brengen in een verdeeld land.” Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema tijdens de volgens haar “historische herdenking” van de Decembermoorden in een bomvolle Amstelkerk in de hoofdstad.

De bijeenkomst staat in het teken van de veroordeling van de Surinaamse president Desi Bouterse, die onlangs – 37 jaar na de dood van vijftien politieke tegenstanders van zijn bewind – twintig jaar cel kreeg. “Vandaag staan we daarom net iets steviger dan andere jaren”, zei Halsema.

De vijftien politieke tegenstanders van het militaire regime van Bouterse werden in de nacht van 7 op 8 december 1982 overgebracht naar Fort Zeelandia, waar ze werden gemarteld en vermoord.

Emotionele herdenkingen van Decembermoorden

NOS 08.12.2019 In Paramaribo en in Amsterdam worden de Decembermoorden herdacht, vandaag 37 jaar geleden.

De herdenkingen staan in het teken van de recente veroordelingen in het proces. De Surinaamse president Desi Bouterse werd negen dagen geleden veroordeeld tot 20 jaar cel voor betrokkenheid bij de moord op vijftien politieke tegenstanders in 1982.

Fakkeltocht

In Amsterdam is het drukker dan voorgaande jaren. Zo’n 150 tot 200 mensen liepen voor de herdenkingsbijeenkomst mee in een fakkeltocht van het stadhuis naar het monument op het Waterlooplein.

Ook burgemeester Halsema was aanwezig bij de herdenking: ‘Na 37 jaar hebben we eindelijk bijna gerechtigheid’

Documentairemaker Ananta Khemradj (29) was een van hen. Het is de eerste keer dat ze meedoet aan de jaarlijkse herdenking in Amsterdam.

Khemradj vindt het belangrijk om de Decembermoorden te herdenken, zeker nu er een vonnis op tafel ligt. “Dat dwingt ons om met elkaar erover te praten”, zegt ze.

De Decembermoorden hebben verdeeldheid gebracht in Suriname. Volgens Khemradj kunnen Surinamers daar het beste mee omgaan door het gesprek met elkaar aan te gaan. “Als wij onze geschiedenis willen kennen, dan moeten we het hebben van mensen die erover praten. Dat we dat nu zien gebeuren maakt mij hoopvol.”

Toespraken

Na de fakkeltocht begon de officiële herdenking in de Amstelkerk, waarbij oud-president Venetiaan van Suriname aanwezig is.

In de kerk zijn toespraken van burgemeester Femke Halsema, de Kamerleden Sadet Karabulut en Lilianne Ploumen, columniste Sheila Sitalsing en advocaat Gerard Spong.

Paramaribo

In Paramaribo worden de moorden herdacht bij Fort Zeelandia. Dat is de plek waar de vijftien slachtoffers van de Decembermoorden werden gemarteld en geëxecuteerd.

De herdenking en aansluitende kranslegging verliepen emotioneel:

 Nina Jurna @NinaJurna

Een terugblik op de decembermoorden in Suriname 1982

Het vonnis tegen Desi Bouterse is niet definitief. De president kondigde gisteren aan dat hij in beroep gaat. Daardoor is Bouterse volgens zijn advocaat verdachte en geen veroordeelde, en kan hij zich kandidaat stellen voor de verkiezingen van volgend jaar.

Bouterse en zijn advocaat spraken eerder al van een oneerlijk, politiek proces, dat volgens hen vanuit Nederland wordt aangestuurd.

Bekijk ook;

Surinaamse oppositie eist spoedoverleg over positie van veroordeelde Bouterse

AD 08.12.2019 Vijf Surinaamse oppositiepartijen eisen een spoedoverleg met de voorzitter van het parlement over de positie van president Desi Bouterse. Ze willen weten wat zijn veroordeling in het Decembermoordenproces betekent voor de relatie met het parlement. Dat zegt oppositieleider Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in een interview met
deze krant.

Na zijn veroordeling tot 20 jaar cel heeft president Bouterse twee weken de tijd om bij de Krijgsraad ‘in verzet’ te gaan tegen het vonnis. Dat is nodig, omdat Bouterse bij verstek veroordeeld is. De rechter moet dat binnen twee maanden behandelen. Bouterse zal dan wel voor de Krijgsraad moeten verschijnen. Dat heeft hij in het twaalf jaar durende 8 Decemberstrafproces nog geen enkele keer gedaan.

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname © Chan Santokhi

Advcocaat Irvin Kanhai heeft bevestigd dat Bouterse in verzet gaat. Dat kan formeel tot en met vrijdag 13 december. ,,Daar wachten we even op. We willen officieel horen wat er gaat gebeuren’’, zegt partijleider Chan Santokhi van de VHP, die met 8 zetels de grootste oppositiepartij is.

Als de termijn verstreken is, vragen de oppositiepartijen een spoedoverleg aan met parlementsvoorzitter Jennifer Simons. De partijen VHP, ABOP, Pertjajah Luhur, NPS en DOE sturen haar daarover volgende week een brief. ,,Er is nu een gewijzigde situatie’’, zegt Santokhi. ,,We willen van de voorzitter weten hoe de relatie tussen de president en het parlement er nu uit ziet. Als het overleg niet naar tevredenheid verloopt, vragen we een spoeddebat aan.’’

Lees ook;

Hun president is voor moord veroordeeld, maar Surinamers maken zich niet druk

Lees meer

Sneer naar Nederland: 'Bemoei je niet met interne aangelegen­he­den Suriname’

Lees meer

Grootste concurrent

Santokhi is de grootste concurrent van Bouterse in aanloop naar de verkiezingen op 25 mei volgend jaar. In peilingen gaat de VHP aan de leiding. De Nationale Democratische Partij (NDP) van Bouterse bezet nu 26 van de 51 zetels in het parlement. De partij hekelt het vonnis van de Krijgsraad en noemt het een ‘politiek proces’.

,,Ik geloof niet dat dit een politieke uitspraak is’’ zegt Santokhi. ,,De zaak speelde in 1982, in 2000 is het gerechtelijk vooronderzoek begonnen en in 2007 startte het proces. De tijdlijn geeft aan dat dit verschillende politieke periodes, partijen en regeringen overschrijdt. Het vonnis van de rechterlijke macht moet gerespecteerd en uitgevoerd worden.’’

De oppositie praat nog niet over een afzettingsprocedure. Daarvoor biedt de Grondwet, die dateert uit 1987, geen mogelijkheden. ,,De persoon is veroordeeld, niet de president’’, benadrukt Santokhi. ,,Het is geen ambtsmisdrijf. In de Grondwet staat niet wat er moet gebeuren met een president die een strafblad heeft.’’

Discussie

Dat de Grondwet hiaten heeft, ligt aan onszelf. Wij hadden dat in 1987 moeten aanpassen, aldus Partijleider Chan Santokhi van de VHP.

De VHP is bezig met een ‘wederopbouwplan’ om  Suriname binnen zes maanden uit de grote sociale en economische crisis moet te halen. De VHP wil aanpassing van het ‘ondemocratische’ kiesstelsel. Districtshoofden moeten worden gekozen en niet benoemd. Een nota hierover werd aangeboden aan de regering, maar nog tijdens de discussie in het parlement alweer verworpen.

Juristen onderzoeken onder meer hoe de Grondwet op een aantal punten gewijzigd moet worden. Nu hoeven ministers hoeven geen verantwoording af te leggen aan het parlement, maar aan de president. ,,We kunnen geen motie van wantrouwen indienen en geen enquête-onderzoeken doen’’, zegt Santokhi.

,,Volgens de wet moet Bouterse toezien op de internationale rechtsorde. Maar hoe kun je dat uitvoeren als je zelf in conflict bent met de rechtsorde? Dat de Grondwet hiaten heeft, ligt aan onszelf. Wij hadden dat in 1987 moeten aanpassen.’’

Verbroederingspolitiek 2.0

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname © Chan Santokhi

Santokhi heeft zich altijd verzet tegen het presidentschap van Bouterse. Na de verkiezingen in 2010, waar de NDP won, zat hij in een commissie die de geloofsbrieven van Bouterse onderzocht. ,,Toen stelden we ons al op het standpunt dat hij geen president mocht worden. Er is een uur gediscussieerd, maar we vormden een minderheid binnen de commissie.’’

Begin volgend jaar presenteert de VHP het verkiezingsprogramma. De van oorsprong hindoestaanse partij blijft weg van etnische politiek, zegt Santokhi. ,,We willen de grootste multi-etnische partij zijn. In alle structuren en districten hebben we ruimte voor álle Surinamers. Ik noem het verbroederingspolitiek 2.0.’’

Een groot deel van de Surinaamse kiezers is nog zwevend.  Dat komt met name door de jongeren, van wie een deel nog gevoelig is voor Bouterse en de NDP. De VHP wil het mogelijk maken dat ze vanaf hun achttiende recht hebben op bouwgrond voor een huis en begeleiding en financiële steun krijgen bij het zoeken naar werk. ,,Jongeren kijken niet vooruit, maar willen vooral weten waar voor hun het voordeel zit.’’

Grote economische problemen

Voor het imago van Suriname is dit funest, aldus Partijleider Chan Santokhi van de VHP.

Het vonnis van Bouterse  en zes anderen zal het komende half jaar zijn schaduw vooruitwerpen. ,,Maar we laten onze campagne er niet door beïnvloeden’’, zegt Santokhi. ,,Dat is voer voor tegenstanders. De zullen anders zeggen dat wij dat vonnis nodig hadden om Bouterse aan te pakken en dat we geen andere politieke issues hebben.’’

Suriname heeft grote economische problemen. Er zijn extra investeringen nodig in het onderwijs, de zorg, arbeidsmarkt en woningmarkt. ,,Die worden door het vonnis in alle stilte onttrokken aan de aandacht van de samenleving. We moeten oppassen dat de campagne niet draait om één issue en dat de NDP electoraal voordeel haalt uit een strategie om Bouterse tot martelaar te maken.’’

Bovendien, Bouterse blijft veroordeeld tot een andere rechter uitspraak heeft gedaan. Bij de uitvoering van het vonnis moet rekening gehouden worden met het nationale belang en niet met belangen van de persoon of de politieke partij, vindt Santokhi. ,,De vraag is wat de impact van de veroordeling is. Kan Bouterse nationaal en internationaal goed, volwaardig en met gezag functioneren? Voor het imago van Suriname is dit funest. We stonden wereldwijd in alle gezaghebbende kranten.’’

Het vertrouwen in het land moet weer hersteld worden. Dat kan niet met Bouterse als president. Daarom wil Santokhi de verkiezingen winnen. ,,Ons doel is dat de  VHP na de verkiezingen de leiding over Suriname krijgt. Dat is beter om het land snel uit de crisis te helpen. Daar zoeken we geschikte partners bij om een regeringsblok te vormen. Samenwerken met de NDP is voor mij geen optie.’’

’Bouterse gewoon kandidaat voor verkiezingen in 2020’

Telegraaf 07.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse heeft de Krijgsraad bedankt voor zijn veroordeling in het proces over de Decembermoorden. Het vonnis heeft de eenheid binnen zijn Nationale Democratische Partij (NDP) namelijk vergroot, zo zei hij vrijdag tijdens een partijbijeenkomst in Paramaribo. Na de toespraak van Bouterse klonk vanuit de zaal het gospelnummer We Shall Overcome.

De opkomst van de NDP-leden was groot. Naar schatting waren er binnen en buiten het partijgebouw zeker vierduizend aanhangers aanwezig.

Prominent lid Andre Misiekaba, ook minister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, riep de leden op hard aan het werk te gaan, zodat de NDP met een ruime meerderheid de verkiezingen in mei 2020 zal winnen. Dan kan Bouterse aan zijn derde termijn als president van Suriname beginnen, opperde hij.

De president begroette zijn aanhangers door onder meer met zijn petje van Che Guevara in de lucht te zwaaien.

Bouterse wél in beroep

Bouterse werd vorige week veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse krijgsraad heeft hem schuldig bevonden aan betrokkenheid bij de moord op vijftien mensen in december 1982. De president heeft tegen het vonnis beroep aangetekend.

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

Daardoor is Bouterse volgens zijn advocaat Irwin Kanhai nu geen veroordeelde, maar verdachte. Kanhai bevestigde na afloop van de bijeenkomst nogmaals aan journalisten dat hij inderdaad in beroep is gegaan. De afgelopen dagen was daar verwarring over ontstaan.

Bekijk ook: 

 Kan Bouterse de dans blijven ontspringen? 

Heldenonthaal

Direct na zijn thuiskomst uit China, waar Bouterse was toen de uitspraak van het proces werd gecommuniceerd, kreeg hij een warm onthaal van aanhangers. Die lijken weinig belang te hechten aan zijn veroordeling.

Bekijk ook: 

China lijkt maling aan ons te hebben 

Bekijk ook: 

‘Heldenonthaal Bouterse is opgezet trucje’ 

Bekijk meer van; proces moord/doodslag Desi Bouterse

Sneer naar Nederland: ‘Bemoei je niet met interne aangelegen­he­den Suriname’

AD 07.12.2019 Een cynisch bedankje aan de Krijgsraad en een sneer naar Nederland. Desi Bouterse is terug op het nest. Strijdbaarder dan ooit. Precies een week na zijn veroordeling voor de Decembermoorden sprak hij vrijdagavond op een ledenbijeenkomst van zijn Nationale Democratische Partij (NDP). ‘Jullie hebben mijn hart gestolen.’

Het partijcentrum Ocer in Paramaribo is tot de nok toe gevuld. Paars is de kleur die overheerst. Enkele duizenden leden zijn naar de bijeenkomst gekomen. Onder begeleiding van een brassband komen ze in groepjes door de poort van de kleine arena. Ze dragen vlaggen van hun district en paarse shirts met teksten als ‘Samen zijn we sterk’ en ‘Yes, we can do the job’.

Lees ook;

Hun president is voor moord veroordeeld, maar Surinamers maken zich niet druk

Lees meer

Advocaten Bouterse tekenen tóch verzet aan: ‘Niet gelogen, collega deed het’

Lees meer

Bouterse vecht vonnis van 20 jaar celstraf voorlopig niet aan

Bouterse vecht vonnis van 20 jaar celstraf voorlopig niet aan

Lees meer

De bijeenkomst van de Nationale Democratische Partij (NDP) is één grote gelikte show. Met opzwepende muziek, met sprekers in het voorprogramma en met één hoofdact: Desi Bouterse, partijvoorzitter en de huidige – voor moord veroordeelde – president van Suriname.

Het is de eerste partijvergadering sinds zijn veroordeling tot 20 jaar cel vanwege de Decembermoorden. Het welkom van de leden is daarom extra warm als Bouterse, met een petje op zijn hoofd, binnenkomt. Leden scanderen zijn naam. ‘We love Bouta. We love Bouta!’

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo.

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo. © Tonny van der Mee

Hun geduld wordt op de proef gesteld. Ze moeten wachten op het woord van de leider. Eerst zijn er andere sprekers. Ebu Jones, kickbokser en diplomaat, Irvin Kanhai, advocaat van Bouterse, Eugene van der San, directeur van het Kabinet van de President. Zij vormen het deskundigenpanel van vanavond.

Desi Bouterse komt aan bij het NDP-partijcentrum.

Desi Bouterse komt aan bij het NDP-partijcentrum. © Reuters

Gezamenlijke vijand

De tactiek van de avond is het creëren van een gezamenlijke vijand. Iedereen is tegen de NDP. Iedereen is tegen Bouterse. Daarom moet voorkomen worden dat anderen verdeeldheid zaaien binnen de partij en moeten ze gezamenlijk een vuist maken. ,,Er is maar één persoon die dat kan bewerkstelligen’’, zegt Jones. ,,Hij is een goede leider die een groep bij elkaar kan houden.’’

Een van de sprekers grapt over de geruchten die de wereld in zijn geslingerd. Om Bouterse na zijn staatsbezoek aan China – en na het vonnis – groots te onthalen op vliegveld Zanderij, afgelopen zondag, zou de NDP leden hebben betaald mee te gaan met de bussen. De partij regelde bovendien eten. ,,U bent hier toch omdat u 50 dollar van ons heeft gekregen, plus een gratis portie eten en omdat u gratis met de bus kon komen?’’, grapt een spreker.

Ze hemelen de Amnestiewet op, die door de Krijgsraad terzijde is geschoven, en delen aan Nederland een sneer uit. ,,Nederland bemoei je niet met interne aangelegenheden van Suriname’’, roept Jones. ,,En rechterlijke macht, voel je niet superieur!’’

Nederland, bemoei je niet met interne aangelegen­he­den van Suriname, aldus Ebu Jones.

Kanhai bevestigt nog eens dat Bouterse wel degelijk in beroep gaat. Hij gaat in op het koloniale verleden en spreekt schande van het ‘achterwaartse dekolonisatieproces’, een term die elke drie zinnen uit zijn mond komt.

De leden moeten eerst luisteren naar ellenlange verhandelingen. Sommigen dommelen in slaap. Baby’s huilen. Anderen zijn goed voorbereid op een lange zit en hebben bakjes met rijst en kip bij zich.

Onder de aanhangers van Bouterse klinkt geen onvertogen woord. Het geloof in de leider is groot. ,,Ik ben een NDP’er en blijf een NDP’er’’, zegt een vrouw ,,De partij heeft mijn zus een stuk land gegeven en mijn moeder een hulppakket, omdat ze het niet zo breed heeft. Als ze hem oppakken, leggen we het halve land plat. Er is geen bewijs, er zijn geen getuigen. Waarom hebben ze hem niet eerder veroordeeld? Ze hebben gewoon gewacht tot hij president was.’’

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo.

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo. © Tonny van der Mee

Joke Kasawindjojo zit gekleed in NDP-kleren op de tribune. Ze is sinds 1995 trots lid. ,,Ik voel me thuis bij deze partij. Ik heb altijd van Bouterse gehouden. Vandaar dat ik voor hem heb gekozen. Hij is mijn leider. Een goede leider. Er is veel veranderd in het land. Als de mensen dat niet zien, kunnen we niet verder. Bij de verkiezingen gaan we weer overwinnen.’’

Over het vonnis van de Krijgsraad maakt ze zich niet druk. Ook niet over of de veroordeling terecht is. ,,Ik heb het niet meegemaakt dus ik weet er niets van. We zullen zien wat er gebeurt. Dat kan ik niet bepalen.’’

Mijn volksleider

Susan Bendt zit op een van de voorste rijen, vlak achter Bouterse en zijn vrouw. Ze is een trouwe bezoeker van de NDP-bijeenkomsten. ,,Ik ben hier voor mijn volksleider. Ik vind dat hij goede zaken doet.’’

Als het over de veroordeling gaat, wordt ze boos. ,,Dat verdient hij helemaal niet. Het is jaren geleden gebeurd. Ze moeten ermee ophouden. Laat die man gewoon met rust. Wij staan achter hem. En de Here is met hem. Hij heeft veel goede dingen gedaan voor het land en voor het volk. Hij is een goed voorbeeld, een goede leider. Honderd procent dat hij het bij de verkiezingen weer haalt. We blijven bidden.’’

Susan Bendt, fan van Bouterse, op de bijeenkomst van de NDP

Susan Bendt, fan van Bouterse, op de bijeenkomst van de NDP © Tonny van der Mee

Na anderhalf uur wachten is dan het woord aan de president. Op het nummer van Bob Marley’s One Love gaat Bouta achter zijn preekgestoelte staan, terwijl de zaal swingt.

,,Ik ben om verschillende redenen hier gekomen. Maar in de eerste plaats hebben jullie mijn hart gestolen. Op Zanderij zag het donkerzwart van de mensen. Ik heb een traantje moeten wegpinken. Je hoeft niet van mij te houden. Maar die avond is gebleken dat we van elkaar houden.’’

Krijgsraad bedankt

Bouterse bedankte de Krijgsraad. Zijn veroordeling heeft de eenheid binnen de NDP juist versterkt. Hij blijft geloven in een goede afloop van het proces. ,,Laten we het voorbeeld zijn. Laten we bewijzen dat we een partij van liefde zijn.’’

Herhaaldelijk klinkt gejuich uit duizenden kelen. Om het helemaal episch te maken wordt na zijn toespraak het gospelnummer We shall overcome gespeeld. De zaal zingt hartstochtelijk mee.

Desi Bouterse.

Desi Bouterse. © Reuters

De prominente NDP’er André Misiekaba sluit de avond af. Hij is niet alleen de minister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, maar ook evangelist. Een uitbundige evangelist. Misiekaba roept de leden op hard aan het werk te gaan, zodat de NDP met een ruime meerderheid de verkiezingen zal winnen.

,,Op 20 mei gaan we zorgen dat de NDP als grootste partij uit de bus komt met 34 zetels!’’, schreeuwt hij. ,,We gaan ervoor zorgen dat de Amestiewet in de Republiek Suriname gehandhaafd wordt. We gaan onze leider bescherming geven en maken van hem wéér de grootste politicus. Amen!’’

Bouterse bedankt Krijgsraad voor veroordeling

AD 07.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse heeft de Krijgsraad van het land bedankt voor zijn veroordeling in het proces over de Decembermoorden. Het vonnis heeft de eenheid binnen zijn Nationale Democratische Partij (NDP) namelijk vergroot, zo zei hij vrijdag tijdens een partijbijeenkomst in Paramaribo.

Na de toespraak van Bouterse klonk vanuit de zaal het gospelnummer We Shall Overcome. De opkomst van de NDP-leden was groot. Naar schatting waren er binnen en buiten het partijgebouw zeker vierduizend aanhangers aanwezig. Prominent lid Andre Misiekaba, ook minister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, riep de leden op hard aan het werk te gaan, zodat de NDP met een ruime meerderheid de verkiezingen zal winnen. Dan kan Bouterse aan zijn derde termijn als president van Suriname beginnen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Bouterse werd vorige week veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse Krijgsraad heeft hem schuldig bevonden aan betrokkenheid bij de moord op vijftien tegenstanders van zijn militaire regime op 8 december 1982.

Bouterse heeft tegen het vonnis verzet aangetekend. Daardoor is hij volgens zijn advocaat Irwin Kanhai nu geen veroordeelde, maar verdachte.

Bouterse toch in beroep tegen vonnis Decembermoorden

NOS 07.12.2019 Desi Bouterse gaat toch in beroep tegen zijn veroordeling tot twintig jaar cel voor betrokkenheid bij de Decembermoorden. Dat heeft zijn advocaat Irvin Kanhai gezegd op een bijeenkomst van Bouterses partij NDP.

Kanhai zei eerder deze week nog dat de Surinaamse president geen beroep aantekent tegen de straf die de krijgsraad een week geleden uitsprak, terwijl hij kort na het vonnis wel een hoger beroep aankondigde. Doordat de straf toch wordt aangevochten is Bouterse volgens zijn advocaat verdachte en geen veroordeelde, en daardoor kan hij zich kandidaat stellen voor de verkiezingen van volgend jaar.

Bouterse en zijn advocaat spraken eerder van een oneerlijk, politiek proces dat wordt aangestuurd door Nederland.

‘Krijgsraad bedankt’

Op de partijbijeenkomst sprak Bouterse ook zelf de 3000 à 4000 kaderleden toe. De president bedankte de krijgsraad voor de veroordeling, omdat daardoor volgens hem de eenheid binnen de NDP hersteld is. Toen Bouterse na de uitspraak terugkeerde van een staatsbezoek aan China, werd hij verwelkomd door enkele duizenden aanhangers.

“Dat bedankje is echt een typische uitspraak voor Bouterse”, zegt correspondent Nina Jurna. “Hij probeert de zaak te bagatelliseren.”

Advocaat Kanhai vroeg de kaderleden verder of zij willen dat Bouterse meedoet aan de verkiezingen in mei 2020. Hierop klonk gejuich en gefluit. Ook riepen de kaderleden: “We want Bouta. We want Bouta.” Na de toespraak van Bouterse klonk uit de zaal “We shall overcome”, een lied dat wereldwijd wordt gebruikt door burgerrechtenbewegingen.

De partijbijeenkomst stond verder vooral in het teken van de aanstaande verkiezingen, waarbij Bouterse hoopt te worden herkozen.

Bekijk ook;

Hun president is voor moord veroordeeld, maar Surinamers maken zich niet druk

AD 06.12.2019 Suriname heeft een voor moord veroordeelde president. Toch zit Desi Bouterse nog onverstoorbaar op zijn stoel. Er is geen spoedvergadering in het parlement, geen protest op straat. Nu de stofwolken zijn opgetrokken, gaat het leven gewoon door. Alsof er niks is gebeurd.

De Waterkant is de kleine maar levendige boulevard van Paramaribo. Mensen flaneren over de kade, poseren voor de Surinamerivier, zwervers bedelen, en mannen laten het ingegoten bier er tegen de kademuur weer uit.

Vier pensionado’s en een bijna-pensionado spelen Troefcall, een Surinaamse variant op klaverjassen, en loeren ondertussen naar de mooie vrouwen die voorbijkomen. Op de televisie is Engels voetbal te zien en op de achtergrond zingt John Lennon dat hij droomt van een wereld zonder oorlog.

Lees ook;

Hoe Bouterse 40 jaar de dans ontsprong (en dat nu weer probeert)

Lees meer

Bouterse en vrouw aangeslagen na veroordeling: ‘We zijn ondersteboven, maar hou jullie rustig’

Lees meer

© ANP

Zegt de bijna-pensionado tegen de pensionado’s: ,,Wie is hier een Boutaman?’’ Nog voor iemand reageert, wijst hij ze zelf aan. ,,Boutaman, Boutaman, oppositie, oppositie. En ik ben een Boutaman.’’

De twee van de oppositie trekken een vies gezicht en maken een wegwerpgebaar bij de naam Bouterse. Een van hen wijst op het groene motief van het tafelkleed. ,,Ik ben voor groen, de kleur van de Nationale Partij Suriname.’’

De bijna-pensionado blijft stoïcijns. Hij is een lanti. Een landsdienaar, ofwel ambtenaar. Waarom hij fan is van Bouterse? Hij klopt met zijn vuist op zijn hart. ,,Het is een gevoel. Hij heeft charisma. Het gaat nu over slechte dingen, maar hij heeft ook veel goede dingen gedaan.’’

Vonnis

Het leven gaat gewoon door. Mensen denken vooral aan hoe ze elke dag financieel moeten rondkomen

Dat president Desi Bouterse vorige week tot twintig jaar cel is veroordeeld voor het laten martelen en executeren van vijftien politieke tegenstanders bij de Decembermoorden in 1982, doet daar niet aan af. ,,Hij kan nog in hoger beroep gaan? Het is zo lang geleden. Die man is al 74 jaar.’’

Het vonnis van de Krijgsraad sloeg aanvankelijk in als een bom. Het moment was voor velen onverwacht, net als de hoge straf voor Bouterse. Maar een week later is geen publieke ophef of verontwaardiging merkbaar.

,,Het leven gaat gewoon door’’, zegt de bijna-pensionado. ,,Mensen denken vooral aan hoe ze elke dag financieel moeten rondkomen. De koopkracht is er niet op vooruit gegaan. Ooit was één Amerikaanse dollar nog drie Surinaamse dollars waard. Nu is de koers één op acht. Het leven is duurder geworden, maar de lonen zijn niet gestegen.’’

Niks zeggen

Black Friday had hier meer aandacht

Op straat wagen velen zich niet aan een oordeel over hun president. Ze willen niks zeggen, zijn niet voor of niet tegen, hebben geen mening. Of ze willen niet met naam en toenaam worden geciteerd, uit angst voor de gevolgen van politieke uitspraken.

,,Ik ben bezig met een groot project en dat kan in gevaar komen’’, zegt een vrouw. ,,Er zal nu niks gebeuren. Black Friday had hier meer aandacht. De verkiezingen zullen bepalen hoe het verder gaat.’’

De juichstemming over de overwinning van de rechtsstaat wordt overschaduwd door de spierballentaal en intimidaties vanuit het kamp van Bouterse. De president werd na een staatsbezoek aan China ’s nachts door bijna 1500 aanhangers als een held onthaald op vliegveld Zanderij.

Kritiek © ANP

Sinds de veroordeling uiten prominente leden van zijn Nationale Democratische Partij (NDP) in de media kritiek op het vonnis. Het is een ‘politiek proces’, de straf zal aan de laars worden gelapt en er wordt gedreigd. ,,Laat ons geen dingen doen die we liever niet willen doen’’, zei ondervoorzitter Ramon Abrahams.

Onder de gewone Surinamers overheerst argwaan, berusting en deels ook angst. Bouterse heeft geld en macht. En – zeggen critici – nauwe banden met de onderwereld. Hij heeft een trouwe kliek om zich heen. Er wordt gefluisterd dat Abrahams rijk is geworden dankzij Bouterse, in een groter huis woont dan de president zelf en zijn nier aan hem zou hebben afgestaan.

Limbo

Armand Snijders

Armand Snijders © AD Tonny van der Mee

Bouterse heeft een perschef die tevens presentator is van zijn eigen dagelijkse radioprogramma op de staatszender SRS. Clifford Limburg, in de volksmond ‘Limbo’ genoemd, is van het Nationaal Informatie Instituut. De een noemt de staatspersdienst een ‘manipulatie instituut’, de ander een ‘propagandamachine’.

Limburg weigert al dagen in te gaan op meerdere contactverzoeken van deze krant. Net als Irvin Kanhai, de advocaat van Bouterse. Kanhai draaide de Surinaamse media deze week een loer. Bouterse zou niet ‘in verzet’ gaan tegen het vonnis, zei Kanhai onder anderen tegen een journalist van de krant De Ware Tijd.

Het hoofdredactionele commentaar over deze ‘meesterzet’ was al afgedrukt toen Kanhai een dag later gniffelde dat zijn leugen een bewuste ‘strategie was. ,,Ik ben toch niet dom om geen verzet aan te tekenen. Dat mensen zoiets kunnen geloven’’, zei Kanhai tegen de site Starnieuws.

,,Hij is knettergek’’, zegt Armand Snijders, de Nederlandse hoofdredacteur van De Ware Tijd. ,,Hij verspreidt bewust leugens in een heel belangrijke zaak. Alsof het een spelletje is.’’

Volksmensen

Hij was een man van de straat

Het succes van Bouterse is te verklaren. ,,Zijn aanhangers, Boutisten, zijn echte volksmensen. Ze houden echt van Bouterse. Het gaat hen niet om de NDP maar om de persoon. Toen Bouterse nog geen president was, hield hij wekelijks spreekuur. Mensen konden met al hun problemen bij hem terecht. Hij was een man van de straat, ging de wijken in.’’

Langs de weg van vliegveld Zanderij naar Paramaribo wappert bij menig huisje de paarse NDP-vlag of zijn gebouwtjes paars geverfd. Als Bouterse nu wijken bezoekt, deelt hij hulppakketten uit aan mensen die lijden onder de slechte economie.

,,Als hij het land niet naar de afgrond had geholpen, waren die pakketten ook niet nodig’’, zegt Snijders cynisch. ,,Mensen geloven wel dat destijds mensen zijn vermoord, maar het interesseert ze niet wat de Krijgsraad zegt. Als Bouterse zegt dat het een politiek proces is, geloven ze dat.’’

Verkiezingen

Sunil Oemrawsingh

Sunil Oemrawsingh © AD/ Tonny van der Mee

De tijd van zieltjes winnen, stemmen ‘kopen’ en ’cadeautjes’ uitdelen is aangebroken. De campagne voor de verkiezingen in mei volgend jaar is begonnen. Tegenstanders van Bouterse hopen dat de zwijgende Surinamers straks in het stemhokje afrekenen met de regering.

In 1999 werd er wél dagenlang gedemonstreerd tegen de hoge inflatie en economische malaise onder de regering-Wijdenbosch. ,,Mensen gaan hier niet vanuit ideologische motieven de straat op, zoals voor het klimaat’’, zegt Sunil Oemrawsingh, nabestaande van de Decembermoorden. ,,Pas als je aan hun brood komt en mensen het in de eigen portemonnee voelen, gaan ze protesteren. Surinamers straffen je wanneer ze de gelegenheid krijgen.’’

Oppositie

Xaviera Jessurun van The Nextdoor Generation Movement

Xaviera Jessurun van The Nextdoor Generation Movement © AD Tonny v/d Mee

Oemraswingh heeft Richan Chan Jon Chu (27) als klant in zijn juwelierszaak. Hij is voorzitter van de jongerenraad van Pertjajah Luhur, een van de belangrijke oppositiepartijen. Chan Jon Chu is een spijtoptant. Als student stemde hij op Bouterse. Daar kwam hij later op terug,

,,Ik heb zeven jaar in Cuba gestudeerd. In mijn studententijd deed Bouterse goede dingen door onze studiebeurs te verhogen. Toen ik terugkwam in Suriname zag ik dat de economie kapot was. Ik moet ook aan mijn gezin denken en hoe het nu verder moet.’’

De kritische geest van de jonge generatie ontbreekt vaak. Jongeren zien hoe leeftijdgenoten van de NDP mooie kleren en auto’s hebben. Bovendien schiet onderwijs tekort. ,,We leren op school ‘2 plus 2 is 4’ maar we leren niet debatteren, vrij denken en een eigen mening hebben. In tegenstelling tot andere Latijns-Amerikaanse landen zijn Surinamers heel vreedzaam. Veel mensen kijken de kat uit de boom. Het is aan ons, de oppositie om er nu iets aan te doen’’, zegt Oemrahswingh.

Maar ook de oppositiepartijen blijven terughoudend. Tot boosheid van Xaviera Jessurun (41) van The Next Generation Movement, een activistenbeweging tegen het wanbeleid van de regering. ,,De oppositie had direct na het vonnis moeten eisen dat het parlement met spoed bij elkaar komt. Waarom is dat niet gebeurd?’’

Wurggreep

Bouterse had na zijn staats­greep in 1980 nooit verkies­baar mogen zijn

Het proces van de Decembermoorden is voor haar onderdeel van het grote plaatje dat Suriname al bijna veertig jaar in een wurggreep houdt. ,,Bouterse had na zijn staatsgreep in 1980 nooit verkiesbaar mogen zijn. Nu hebben we een staatshoofd dat is veroordeeld voor moord. Dat mogen we niet toestaan.’’

The Next Generation Movement laat met protestacties van zich horen. De regering reageert met kleinerende opmerkingen. Bouterse zei eerder dat ze maar ‘de pot op moesten’ en perschef ‘Limbo’ sprak in zijn radio-uitzending alleen over de mooie benen van Jessurun.

Mondiger

Karma zal zijn werk doen

Surinamers mondiger maken, wordt een grote uitdaging, zegt Jessurun. Door de trauma’s uit het verleden durven veel mensen hun nek niet uit te steken. Suriname telt vele tienduizenden mensen die hun inkomen van de overheid krijgen.

,,De regering geeft het volk brood en spelen. Je mag van twintigers niet verwachten dat ze nu opstaan. Het is een generatie die niet eens weet dat er een staatsgreep was. Hoe kun je het land helpen opbouwen als je niet weet waar je vandaan komt?’’

Suriname zit al sinds de onafhankelijkheid in een vicieuze cirkel. Maar er zal een omslag komen. ,,Het vonnis is een pluspunt. Nu moeten we die overwinning verzilveren’’, zegt Jessurun. ,,Hij mag hier niet mee wegkomen. Karma zal zijn werk doen. Of hij wordt weggestemd, of hij komt zelf tot inkeer of de natuur doet zijn werk. Ik wil dat mijn kind van 9 in een mooi land opgroeit.’’

Geen Sinterklaas of Zwarte Piet

Het 'kind’: dat is waar het om draait als op 5 december op het Onafhankelijkheidsplein de eerste Nationale Kinderdagviering plaatsvindt. Een dag waarin de regering officieel afrekent met het Sinterklaasfeest, vanwege de invloeden van slavernij en koloniale overheersing

Het ‘kind’: dat is waar het om draait als op 5 december op het Onafhankelijkheidsplein de eerste Nationale Kinderdagviering plaatsvindt. Een dag waarin de regering officieel afrekent met het Sinterklaasfeest, vanwege de invloeden van slavernij en koloniale overheersing © AD Tonny vd Mee

Het ‘kind’. Dat is waar het om draait als op 5 december op het Onafhankelijkheidsplein de eerste Nationale Kinderdagviering plaatsvindt. Een dag waarop de regering officieel afrekent met het Sinterklaasfeest, vanwege de invloeden van slavernij en koloniale overheersing.

Waar de storm over Bouterse even is gaan liggen, komt de regen met bakken uit de hemel als honderden kinderen zich voor sport, spel en muziek verzamelen op het grasveld voor het presidentieel paleis. ,,Niet langer meer met Sinterklaas en Pieterbaas of Zwarte Piet. Dat wil ik niet meer horen!’’, zegt Melvin Bouva, NDP-lid en vice-parlementsvoorzitter, in zijn openingstoespraak tegen de kinderen. ,,Grote mensen praten altijd over problemen. Met kinderen is er altijd plezier, vrede en blijdschap.’’

Of Surinamers nog trots zijn op hun land na de veroordeling van president Bouterse? Als we het hem na afloop vragen haast hij zich naar binnen. ,,Daar ga ik geen uitspraken over doen. Dat moet u maar op een geschikter moment vragen. We moeten de kinderen niet vermoeien met politiek.’’

Advocaat Bouterse zaait verwarring over beroep tegen vonnis Decembermoorden

NOS 05.12.2019 De advocaat van de Surinaamse president Desi Bouterse heeft verwarring gezaaid over de vraag of zijn cliënt in beroep gaat tegen het vonnis dat vrijdag werd uitgesproken. Bouterse kreeg twintig jaar celstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden en heeft tot en met volgende week vrijdag om in beroep te gaan.

Advocaat Irvin Kanhai zei tegen De Ware Tijd dat Bouterse dat niet doet. “Ik heb geen behoefte gehad om mijn cliënt te vragen waarom hij dat niet wil”, zei de jurist tegen de Surinaamse krant. De uitspraak is opvallend omdat Kanhai vrijwel direct na de uitspraak van het vonnis zei dat de president wel in beroep zou gaan.

Ook aan het persbureau ANP liet Kanhai weten dat Bouterse het oordeel van de krijgsraad niet aanvecht. “Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben.”

Strategie van de verdediging

Maar volgens Starnieuws heeft de advocaat wel degelijk verzet aangetekend. De site heeft dat zelf achterhaald en Kanhai daarmee geconfronteerd. Die bevestigt het. “Ik heb niet gelogen, want een kantoorgenoot heeft het ingediend.”

Volgens hem was het een strategie om niet meteen te zeggen dat er verzet is aangetekend. “Mensen waren na het nieuws al zo blij dat Bouterse opgepakt zou worden als de veertien dagen verstreken zouden zijn. Daarom heb ik gezegd dat ik geen verzet heb aangetekend.”

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. Volgens de rechter was Bouterse in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

“Misschien verandert hij nog van gedachte”,aldus Advocaat Kanhai over Bouterse.

Na de uitspraak kreeg de 74-jarige Bouterse twee weken de gelegenheid om verzet aan te tekenen. Als hij dat binnen deze periode niet doet, vervalt dat recht en zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten.

“Mijn cliënt heeft nog tien dagen om te bedenken wat hij wil. Misschien verandert hij nog van gedachte”, zei Kanhai tegen De Ware Tijd.

Amnestie of gratie

“Bouterse heeft altijd gezegd dat het gaat om een politiek proces en dat hij de uitspraak niet erkent”, zegt correspondent Nina Jurna. “Wat dat betreft is het besluit om niet in beroep te gaan logisch.”

Volgens Jurna lijkt Bouterse aan te sturen op amnestie of gratie. “Er ligt sinds 2012 een amnestiewet die door het parlement is aangenomen, maar niet door de krijgsraad. Die wet zou van stal kunnen worden gehaald. Ook kan een president in Suriname gratie krijgen.”

Of dat gaat gebeuren, is onduidelijk. “De weg ligt namelijk ook vrij voor het uitvoeren van het vonnis.”

Bekijk ook;

Advocaten Bouterse tekenen tóch verzet aan: ‘Niet gelogen, collega deed het’

AD 05.12.2019 Het advocatenteam van de Surinaamse president Desi Bouterse heeft toch verzet aangetekend tegen de 20 jaar celstraf die hij heeft gekregen voor zijn rol bij de Decembermoorden. Advocaat Irwin Kanhai zei eerder dat hij geen verzet zou aantekenen, maar zegt nu dat een collega van hem dat heeft gedaan. ‘Een strategie’, aldus de raadsheer.

,,Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben,” sprak Kanhai gisteren. Kort na de veroordeling van Bouterse had Kanhai nog wel meegedeeld dat zijn cliënt verzet zou aantekenen.

Vandaag blijkt dat de voormalig legerleider toch in beroep gaat tegen de straf van 20 jaar die hem werd opgelegd. ,,Het was een strategie van ons om niet gelijk te zeggen dat er verzet is aangetekend. Mensen waren na het nieuws al zo blij dat Bouterse opgepakt zou worden als de veertien dagen verstreken zouden zijn.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Niet gelogen

Daarom zou de advocaat hebben gezegd dat hij geen verzet heeft aangetekend. Kanhai daarover: ,,Ik heb niet gelogen, want een kantoorgenoot heeft het ingediend”, aldus Kanhai tegen het Surinaamse Starnieuws. ,,Ik ben toch niet dom om geen verzet aan te tekenen. Dat mensen zoiets geloven.’’

Nu Bouterse toch verzet aantekent, heeft de krijgsraad twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te beoordelen. Bouterse moet wel, minstens één keer, persoonlijk voor de krijgsraad verschijnen. Iets dat hij de afgelopen twaalf jaar nog niet gedaan heeft. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de straf staan.

Advocaat: Bouterse vecht celstraf toch wel aan

MSN 05.12.2019 Het advocatenteam van de Surinaamse president Desi Bouterse heeft toch verzet aangetekend tegen de 20 jaar celstraf die hij heeft gekregen voor zijn rol bij de Decembermoorden. Advocaat Irwin Kanhai zei eerder dat hij geen verzet zou aantekenen, maar zegt nu tegen het Surinaamse Starnieuws dat een collega van hem dat heeft gedaan.

“Ik heb niet gelogen, want een kantoorgenoot heeft het ingediend”, aldus Kanhai tegen het Surinaamse medium. “Ik ben toch niet dom om geen verzet aan te tekenen.”

De krijgsraad heeft nu twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te beoordelen. Bouterse moet nu hij verzet heeft aangetekend wel voor de krijgsraad verschijnen. Dat heeft hij eerder nog niet gedaan. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de eerste straf staan.

Bouterse werd veroordeeld vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders op 8 december 1982.

Advocaat: Bouterse niet in beroep tegen vonnis

NOS 04.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse gaat voorlopig niet in beroep tegen het vonnis van twintig jaar celstraf dat vrijdag tegen hem werd uitgesproken voor zijn aandeel in de Decembermoorden. Dat zegt zijn advocaat Irvin Kanhai tegen de Surinaamse krant De Ware Tijd.

“Ik heb geen behoefte gehad om mijn cliënt te vragen waarom hij dat niet wil”, zegt de jurist tegen de krant.

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. Volgens de krijgsraad was hij in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

‘Nog tien dagen’

Na de uitspraak kreeg de 74-jarige Bouterse twee weken de gelegenheid om verzet aan te tekenen. Als hij binnen deze periode geen beroep aantekent, vervalt dat recht en zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten. “Mijn cliënt heeft nog tien dagen om te bedenken wat hij wil. Misschien verandert hij nog van gedachte”, aldus Kanhai.

De uitspraak is opvallend omdat Kanhai vrijwel direct na de uitspraak van het vonnis zei dat Bouterse in beroep zou gaan. “Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben”, zei hij tegen persbureau ANP.

‘Logisch besluit’

“Bouterse heeft altijd gezegd dat het gaat om een politiek proces en dat hij de uitspraak niet erkent”, zegt correspondent Nina Jurna. “Wat dat betreft is het besluit om niet in beroep te gaan logisch.”

Volgens Jurna lijkt Bouterse aan te sturen op amnestie of gratie. “Er ligt sinds 2012 een amnestiewet die door het parlement is aangenomen, maar niet door de krijgsraad. Die wet zou van stal kunnen worden gehaald. Ook kan een president in Suriname gratie krijgen.”

Of dat gaat gebeuren, is onduidelijk. “De weg ligt namelijk ook vrij voor het uitvoeren van het vonnis.”

Bekijk ook;

Desi Bouterse vecht vonnis voorlopig niet aan

Telegraaf 04.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die vrijdag is veroordeeld tot 20 jaar celstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden, gaat dat vonnis voorlopig niet aanvechten. Dat heeft zijn advocaat Irwin Kanhai gezegd. Kort na de uitspraak tegen Bouterse zei Kanhai nog dat zijn cliënt verzet zou aantekenen.

„Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben”, zo legt Kanhai zijn veranderde standpunt uit.

Bekijk ook: 

Kan Bouterse de dans blijven ontspringen? 

Mocht Bouterse toch van gedachten veranderen, dan heeft hij tot en met vrijdag 13 december de tijd om verzet aan te tekenen. Hoger beroep, waarbij een hogere rechter zich buigt over de zaak, is voor hem niet mogelijk omdat hij bij verstek is veroordeeld. Bouterse is de afgelopen twaalf jaar bij geen enkele zitting van de krijgsraad aanwezig geweest.

Als Bouterse verzet zou aantekenen, heeft de krijgsraad twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te behandelen en een nieuw of hetzelfde vonnis uit te spreken. De president zou dan wel minimaal een keer moeten verschijnen op de zitting.

Als Bouterse en zijn advocaat bij hun voornemen blijven om geen verzet aan te tekenen, zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten. Andere opties die daarna in beeld zouden kunnen komen zijn amnestie of gratie.

Bouterse werd veroordeeld vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders in december 1982.

Bekijk ook: 

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden 

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

Bekijk meer van; proces straf Desi Bouterse Irwin Kanhai Paramaribo

Bouterse vecht vonnis van 20 jaar celstraf voorlopig niet aan

AD 04.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die vrijdag is veroordeeld tot 20 jaar celstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden, gaat dat vonnis voorlopig niet aanvechten. Dat heeft zijn advocaat Irwin Kanhai gezegd. Kort na de uitspraak tegen Bouterse zei Kanhai nog dat zijn cliënt verzet zou aantekenen.

,,Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben,” zo legt Kanhai zijn veranderde standpunt uit.

Mocht Bouterse toch van gedachten veranderen, dan heeft hij tot en met vrijdag 13 december de tijd om verzet aan te tekenen. Hoger beroep, waarbij een hogere rechter zich buigt over de zaak, is voor hem niet mogelijk omdat hij bij verstek is veroordeeld. Bouterse is de afgelopen twaalf jaar bij geen enkele zitting van de krijgsraad aanwezig geweest.

Als Bouterse verzet zou aantekenen, heeft de krijgsraad twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te behandelen en een nieuw of hetzelfde vonnis uit te spreken. De president zou dan wel minimaal een keer moeten verschijnen op de zitting.

Als Bouterse en zijn advocaat bij hun voornemen blijven om geen verzet aan te tekenen, zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten. Andere opties die daarna in beeld zouden kunnen komen zijn amnestie of gratie.

Bouterse werd veroordeeld vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders in december 1982.

Bondgenoten Bouterse vrezen instabiliteit

Telegraaf 04.12.2019 Acht landen in Midden-Amerika en het Caribisch gebied zijn bang voor de gevolgen van de veroordeling van president Desi Bouterse van Suriname. Ze vrezen dat dit tot instabiliteit leidt en daarmee direct invloed heeft op de verkiezingen van mei 2020 in Suriname.

Dat staat in een verklaring die het ministerie Buitenlandse Zaken van Venezuela woensdag heeft uitgegeven namens het handelsblok van de acht landen. De landen verwijzen ook naar de verklaring die Nederland, Frankrijk, Duitsland, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten afgelopen vrijdag op de dag van het vonnis hebben uitgegeven.

Daarin worden volgens de landen „onnodige en onverantwoordelijke waardeoordelen” uitgesproken over lopende gerechtelijke processen met als doel het oordeel van de rechter te beïnvloeden. Dit is een vorm van interventie in binnenlandse aangelegenheden, aldus het blok. Dat wordt gevormd door Cuba, Venezuela, Antigua en Barbuda, Dominica, Nicaragua, Saint Kitts en Nevis en Saint Vincent en de Grenadines.

Bouterse werd afgelopen vrijdag veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders in december 1982.

Bekijk meer van; rechtbank overheid verkiezingen Desi Bouterse Suriname

Veroordeling Desi Bouterse leidt tot emotie bij Surinaamse gemeenschap

OmroepWest 03.12.2019 Vrijdag deed de militaire rechtbank in Paramaribo onverwacht uitspraak in de zaak over de decembermoorden die in 1982 in Suriname plaatsvonden. Daarbij werd Desi Bouterse, op dit moment president van Suriname, voor zijn rol veroordeeld tot twintig jaar cel. Bij Theo Para uit Rijswijk en binnen de Surinaamse gemeenschap in Den Haag leidde de veroordeling tot een hoop emotie. ‘Het heeft voor enorm veel ontroering en positieve opwinding gezorgd. Bij veel mensen hebben tranen gevloeid, zeker bij nabestaanden.’

Theo Para was in 2009 getuige in het proces tegen Bouterse. Hiervoor keerde hij voor het eerst sinds hij in 1982 – na de decembermoorden – uit het land vluchtte, terug naar Suriname. Na zijn getuigenis is hij niet meer terug geweest. Het is voor hem, als fel criticus van Desi Bouterse, te gevaarlijk.

Na het vonnis van vrijdag kreeg Para veel reacties uit de omvangrijke Haagse Surinaamse gemeenschap. ‘Die gemeenschap is in grote meerderheid tegen Bouterse en zijn misdrijven. Ik krijg heel veel mailtjes en berichten met felicitaties. Het vonnis wordt echt als een formidabele overwinning gezien.’

Vijftien moorden

Voor wie niet paraat heeft wat er in de nacht van 7 op 8 december 1982 gebeurde een korte samenvatting: die nacht werden vijftien politieke tegenstanders van het militaire bewind van Bouterse gemarteld en doodgeschoten in Fort Zeelandia, een gevangenis in de hoofdstad Paramaribo. De slachtoffers waren bekende Surinaamse journalisten, advocaten, militairen, docenten en een vakbondsleider. Bouterse was in 1980 aan de macht gekomen door middel van een staatsgreep. Zijn militaire dictatuur duurde tot 1988. In 2010 werd hij gekozen tot president van Suriname.

‘Het vraagt enorm veel moed van die rechters om een zittende president te veroordelen’, vertelt Para. Daar komt bij dat Bouterse zijn proces constant heeft tegengewerkt, bijvoorbeeld door een amnestiewet waardoor verdachten van de decembermoorden niet meer veroordeeld konden worden. ‘Het heeft allemaal niet mogen baten en uiteindelijk is het tot een veroordeling gekomen.’

Opnieuw presidentskandidaat

Voorlopig loopt de 74-jarige Bouterse nog vrij rond. Hij spreekt van een politiek spel en maakte maandagmiddag zelfs bekend zich bij de verkiezingen van mei 2020 gewoon weer kandidaat te stellen voor het presidentschap. Volgens Para heeft Bouterse door het vonnis echter veel schade opgelopen.

‘Ik heb het idee dat het eindsignaal voor Desi Bouterse heeft geklonken. Het is een internationaal demasqué, in grote kranten over de hele wereld staan grote artikelen die hem neerzetten als een moordenaar. Het is allemaal vernietigend. Dus ik denk niet dat Desi Bouterse toekomst heeft.’

Terugkeer naar Suriname

Voor Para betekent het vonnis dat hij misschien ooit terug kan naar zijn vaderland. Hij heeft er in ieder geval vertrouwen in. ‘Ik ga er vanuit dat het op een gegeven moment weer veilig kan.’

LEES OOK: ‘Ik had een leerkracht die dacht echt dat we in bomen woonden, een leerkracht!’

Meer over dit onderwerp: SURINAME THEO PARA DESI BOUTERSE

‘Haags complot’: waarom kijkt aanhang Bouterse argwanend naar Nederland?

NOS 02.12.2019 Voor de Surinaamse president Desi Bouterse is het duidelijk. Zijn veroordeling is “een politiek tik-takspelletje”: een complot uit Nederland om een einde te maken aan zijn presidentschap. Afgelopen vrijdag kreeg Bouterse 20 jaar cel vanwege zijn aandeel in de Decembermoorden van 1982.

Niet alleen Bouterse zelf, ook aanhangers van zijn partij NDP zien in het besluit van de rechter de hand van “politiek Den Haag”. “Nederland komt hier niet om onze president weg te halen”, zei een jonge vrouw in Paramaribo tegen de NOS. “Als ze hier in Suriname komen, dan hebben ze te maken met de hele Surinaamse bevolking.”

Waar komt die argwaan tegen Nederland vandaan?

Slechte relatie

“Al sinds Bouterse in 2010 president van Suriname werd, is de relatie met Nederland gebrouilleerd”, vertelt Surinamekenner en journalist Roy Khemradj. Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen weigerde Bouterse te feliciteren met zijn verkiezing, omdat die eerder tot elf jaar cel was veroordeeld wegens drugshandel.

Bouterse zou alleen in Nederland welkom zijn om zijn straf uit te zitten, aldus Verhagen. Dat was volgens Khemradj “de dood van de relatie tussen Nederland en Suriname”. In 2012 riep Nederland ook nog zijn ambassadeur terug, nadat het parlement een amnestiewet had aangenomen.

Maar ook eerder verliep de relatie van de Surinaamse bevolking met oud-kolonisator Nederland al moeizaam. Meteen na de staatsgreep van Bouterse, in 1980, gingen er in Suriname geruchten dat Nederland daarbij had geholpen. Die theorieën werden nog sterker omdat de Nederlandse regering besloot om documenten en conclusies uit het onderzoek naar de staatsgreep te klasseren als staatsgeheim voor zeker zestig jaar.

Geen concreet bewijs

En ook nu is er wantrouwen jegens premier Rutte. Nog voordat het vonnis was uitgesproken, zei Rutte dat Bouterse “zich moet verantwoorden voor wat hij daar gedaan heeft”. Bij NDP-ondervoorzitter Ramon Abrahams schoot die uitspraak in het verkeerde keelgat: hij trok de conclusie dat de tekst van het vonnis al in het bezit was van de Nederlandse regering, nog voordat hij was uitgesproken. Bewijs voor die bewering gaf Abrahams niet.

“Bewijs is ook niet meer nodig”, zegt Khemradj. “In het huidige politieke klimaat geloven de aanhangers van Bouterse hun president zo ook wel.” Die aanhangers zijn volgens hem vooral millennials: jongeren die in de jaren ’90 zijn geboren, en dus de coup en de Decembermoorden niet hebben meegemaakt. “Ze zijn er ook niet echt in geïnteresseerd”, merkt Khemradj: “Zij zien Bouterse vooral als een goede leider.”

Verkiezingen werpen schaduw vooruit

De oppositie in Suriname heeft niet expliciet gereageerd op de beschuldigingen van Bouterse aan het adres aan Nederland. Niet gek, vindt Khemradj: “Mensen laten zich daar niet over uit. Ze weten dat dit de gebruikelijke taal is van Bouterse als hij in moeilijkheden zit.”

Bovendien is het met de parlementsverkiezingen van mei in zicht, ook politiek gezien niet slim om een pro-Nederland standpunt in te nemen, denkt Khemradj. “Wie Nederland verdedigt, is in Suriname meteen de zondebok. ”

Bekijk ook;

Kan Bouterse de dans blijven ontspringen?

Telegraaf 02.12.2019 Een veroordeelde drugscrimineel als president die in zijn land als een held wordt onthaald, na een kersverse veroordeling voor meervoudige moord. Het kan in Suriname. Desi Bouterse maakt zich na het vonnis in het Decembermoordenproces weinig zorgen. Maar waarom?

President Desi Bouterse (74) wordt al decennialang in verband gebracht met grootschalige smokkel van cocaïne. Volgens de twee meest vooraanstaande leden van de oppositiepartij VHP is niet alleen ’Bouta’ of ’Baas’ zoals zijn bijnamen luiden, maar de volledige regering verantwoordelijk voor de tsunami van coke die via Suriname naar Europa wordt verscheept.

’Hier zit een zorgvuldig opgezet netwerk van zware criminelen achter dat gesteund moet worden vanuit de overheid’, zei parlementslid en oud-politiecommissaris van Paramaribo, Krishna Mathoera, in 2017 in De Telegraaf. Bouterse werd in 2000 in Nederland bij verstek veroordeeld tot elf jaar cel voor grootschalige cocaïnesmokkel naar Nederland. Zijn zoon Dino bleek geen haar beter. Hij werd in 2015 in de Verenigde Staten veroordeeld tot 16 jaar cel voor drugssmokkel en wapenhandel.

Ondanks zijn veroordeling wist Bouterse het te schoppen tot parlementslid. Er geldt nog steeds een internationaal arrestatiebevel tegen de president, maar zolang hij alleen landen bezoekt waarmee Nederland geen uitleveringsverdrag heeft, hoeft Bouterse zich nergens zorgen om te maken. En zo bezoekt hij landen als Cuba, China en Guyana.

Militaire coup

Tien jaar later koos het volk Bouterse tot president. Maar al voordat ’Baas’ baas van het land werd, begon tegen hem en de medeplegers van de militaire coup van 1980 het langverwachte Decembermoordenproces rond de executie van elf tegenstanders van het regime in 1982. Van de 25 verdachten was Bouterse de hoofdverdachte.

De president heeft van meet af aan de rechtsgang proberen te belemmeren. Zo nam het parlement in 2012 op initiatief van Bouterses Nationale Democratische Partij de amnestiewet aan. De wet zorgde ervoor dat de verdachten van de Decembermoorden geen straf konden krijgen.

Het proces lag zo jaren stil, maar de krijgsraad verwierp de wet in 2016 waarna Bouterse een nieuwe poging nam om het proces te saboteren. In het kader van het landsbelang gaf de aanklager opdracht om vervolging van de verdachten te staken.

Maar de krijgsraad slaagde erin om ook deze poging te verijdelen. In 2017 kwam het dan tot toch nog tot een eis. En vorige week, toen Bouterse in China was op staatsbezoek, verraste de krijgsraad vriend en vijand door ineens het vonnis uit te spreken en de president conform de eis te veroordelen.

De krijgsraad heeft geen onmiddellijke gevangenneming gelast. Dat is niet zo vreemd: Bouterse heeft ook nooit een dag in voorarrest gezeten. De advocaat van Bouterse, Irvan Kanhai, heeft laten weten dat hij in beroep gaat tegen het vonnis. Daarmee wint de president weer tijd. De verkiezingen zijn in mei volgend jaar en zeker zolang hij president blijft, hoeft hij weinig te vrezen.

Als het vonnis in hoger beroep wordt bekrachtigd, zal de krijgsraad zeer waarschijnlijk wel bevelen dat de president gevangen wordt genomen. Maar de kans dat het zover komt is minimaal. Hij kan de noodtoestand uitroepen of tijdelijk terugtreden als president waarna de vicepresident hem gratie kan verlenen.

Vluchten

En als de grond hem echt te heet onder de voeten wordt, kan Bouterse vluchten naar een land waar hij zich geen zorgen hoeft te maken. In Suriname gelooft niemand dat Desi Delano daadwerkelijk ook maar één dag de binnenkant van een cel zal zien zitten.

Tekenend voor de minachting van de rechtsstaat is de reactie van de advocaat van Bouterse. In een interview met het medium Starnieuws fulmineerde hij dat de krijgsraad ’blij moet zijn dat hij geen president is van het land’. Dan zou hij namelijk weten wat hij moest doen met de ’a-nationalisten’, zoals hij de leden van de krijgsraad betitelde.

Kanhai omschreef de uitspraak als een ’vonnis van gekoloniseerde mensen’. Bouterse spreekt vaak van een ’internationaal complot’ tegen hem. Zijn aanhangers vinden de krachttermen van hem en zijn advocaat geweldig.

De aanhang van Bouterse beschouwt hem als een soort martelaar. Een slachtoffer van een politiek proces. Tegenstanders zien hem vooral als meervoudig moordenaar en veroordeelde drugscrimineel die zijn straffen vakkundig ontloopt en daardoor het land internationaal een beschamende reputatie bezorgt.

Lichtpuntje is dat de rechterlijke macht overeind is gebleven. Als onafhankelijk instituut, onder grote druk. Dat is één stap. Nu wacht nog de executie van het vonnis als dat onherroepelijk wordt. En dat kan nog jaren op zich laten wachten.

Bekijk meer van; drugshandel moord/doodslag politiek proces rechtshandhaving Desi Bouterse

Oppositielid Ronnie Brunswijk tijdens een protest van de vijf oppositiepartijen in het Surinaamse parlement tegen president Desi Bouterse. Ⓒ ANP

Brunswijk wil dat president Bouterse opstapt

Telegraaf 02.12.2019 Ronnie Brunswijk, voorzitter van de Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij (ABOP) en voormalig coalitiepartner van Desi Bouterse, vindt dat de tot 20 jaar cel veroordeelde Surinaamse president zou moeten opstappen. „Als ik in zijn plaats was zou ik de eer aan mezelf houden en opstappen als president”, zegt hij tegen dagblad De Ware Tijd.

De ABOP-voorzitter benadrukt dat de rechtsstaat gerespecteerd moet worden. Ook een andere politieke partij in het Surinaamse parlement, DA’91, ziet Bouterse liever vandaag dan morgen het veld ruimen.

Desire Bouterse (midden).

Desire Bouterse (midden). Ⓒ AFP

Heldenonthaal

Bouterse keerde in de nacht van zaterdag op zondag terug in Suriname van een staatsbezoek aan China en werd bij aankomst opgewacht door zo’n 1500 aanhangers. Later die nacht reageerde hij op zijn veroordeling, afgelopen vrijdag, tot 20 jaar cel voor zijn aandeel in de Decembermoorden in 1982. Hij toonde zich niet verrast daardoor: „Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen.”

Bekijk ook: 

Bouterse na heldenonthaal: ’Het is een politiek spel’ 

Binnen de partij van Bouterse, de NDP, leeft het gevoel dat het proces wordt geregisseerd door Nederland. Maandag buigt de president zich met zijn team over de verdere gang van zaken. Zijn advocaat liet eerder al weten in beroep te zullen gaan.

Bekijk meer van; rechtshandhaving overheid Desi Bouterse Ronnie Brunswijk Paramaribo Suriname

Suriname wacht op het antwoord van Bouterse

NOS 01.12.2019 Na de uitspraak tegen president Bouterse vrijdag en zijn hectische terugkomst afgelopen nacht wacht Suriname nu af. Dat ziet Latijns-Amerika-correspondent Nina Jurna.

“Na de uitspraak was er grote vreugde bij de nabestaanden van de slachtoffers van de Decembermoorden”, zegt Jurna. “Vandaag lieten Bouterses aanhangers massaal van zich horen, ze blijven hun leider steunen. Nu wacht Suriname op wat er verder gaat gebeuren.”

Vanochtend rond 06.00 uur Nederlandse tijd kwam Bouterse terug van een staatsbezoek aan China. Hij landde op luchthaven Johan Adolf Pengel, waar hij werd begroet door duizenden aanhangers. “Hij werd ontvangen als een held of een popster.”

Bouterses partij, de NDP, had zeventig bussen geregeld om mensen naar het vliegveld te brengen, dat zo’n 50 kilometer onder hoofdstad Paramaribo ligt.

Kort na de landing sprak de leider zijn aanhangers toe over het politieke spelletje dat volgens hem wordt gespeeld.

Aanhangers begroeten Bouterse bij terugkeer in Suriname

Vanavond lokale tijd heeft Bouterse overleg met zijn juridische team en partijprominenten. Daarna komt hij met een echt antwoord op het vonnis, verwacht Jurna. “De ondervoorzitter van de NDP, de partij van Bouterse, heeft al gezegd dat de uitspraak a-nationalistisch is. Dat is in Suriname heel zwaar.”

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. De 74-jarige Bouterse kreeg twintig jaar cel opgelegd. Volgens de krijgsraad was hij in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend en gaat daarom in hoger beroep tegen het vonnis.

Wie waren de slachtoffers van de Decembermoorden?

De slachtoffers waren allemaal vooraanstaande Surinamers die openlijk kritiek hadden op of verzet pleegden tegen het militaire regime van Bouterse;

  • John Baboeram (36), advocaat
  • Bram Behr (31), journalist
  • Cyrill Daal (46), vakbondsleider
  • Kenneth Gonçalves (42), advocaat en deken van de Surinaamse Orde van Advocaten
  • Eddy Hoost (48), advocaat en politicus
  • André Kamperveen (58), journalist en oud-voetballer
  • Gerard Leckie (39), psycholoog en docent
  • Sugrim Oemrawsingh (42), wis- en natuurkundige
  • Lesley Rahman (28), journalist
  • Surendre Rambocus (29), luitenant
  • Harold Riedewald (49), advocaat
  • Jiwansingh Sheombar (25), militair
  • Jozef Slagveer (42), journalist en directeur van persbureau
  • Robby Sohansingh (37), zakenman
  • Frank Wijngaarde (43), journalist

Bekijk ook;

Desi Bouterse was de afgelopen dagen op staatsbezoek in China

Desi Bouterse was de afgelopen dagen op staatsbezoek in China Foto Reuters

De veroordeelde president Bouterse is terug in Suriname. Hoe nu verder?

NRC 01.12.2019 De Krijgsraad veroordeelde Desi Bouterse tot twintig jaar cel voor het medeplegen van de Decembermoorden. Hoe verder?

In Suriname is de zittende president veroordeeld tot twintig jaar cel, maar hij loopt voorlopig nog vrij rond. Hoe nu verder?

Zeven vragen;

1 Is er kans dat Bouterse wordt opgepakt?

Niet nu. Er kan binnen 14 dagen hoger beroep worden aangetekend. Bouterses advocaat, Irvin Kanhai, kondigde aan dat te doen. En Bouterse bevestigde dat zelf na terugkeer uit China. De Krijgsraad heeft bovendien geen gevangenneming gelast.

Vicepresident Ashwin Adhin zei vrijdagavond op een inderhaast belegde bijeenkomst van Bouterses NDP: „Het verdere proces kan één jaar of misschien wel tien jaar duren. Wat ons betreft zal het vonnis nooit rechtskracht hebben. We hebben genoeg rechtsmiddelen om binnen de rechtsstaat te handelen.”

2 Hoe reageert Bouterses partij?

Direct na het vonnis reageerde NDP-ondervoorzitter Ramon Abrahams nog bijna timide. De veroordeling was „als een behoorlijke klap overgekomen” en op zaken rond het functioneren van de president wilde hij „niet vooruitlopen”.

Enkele uren later, na de vrijdagavond belegde NDP-kadervergadering, noemde Abrahams het vonnis een „a-nationale daad” en een „regelrechte politieke aanval” . Het is volgens hem niet te accepteren „dat mensen zijn gekomen aan de integriteit van de president en de NDP”. Dreigend voegde hij eraan toe: „Laat men ons niet dwingen dingen te doen die wij niet willen doen.”

Lees ook: Winkelend publiek in Amsterdam-Zuidoost reageert op de veroordeling van Desi Bouterse

3 Kan Bouterse president blijven?

Volgens de Surinaamse jurist Gerold Sewcharan, voorzitter van de Stichting ter Versteviging van de Democratie van Suriname, is „de staatsrechtelijke legitimiteit van de invulling van het presidentschap door Bouterse door dit vonnis met ingang van heden volledig en direct komen weg te vallen”. Hij wijst op nieuwssite Starnieuws op grondwetsartikel 92.

Hierin staat dat personen die tot president willen worden gekozen geen handelingen verricht mogen hebben die strijdig zijn met de grondwet. Bouterse handelde volgens Sewcharan in strijd met grondwetsartikel 14, dat het recht op leven beschermt.

De advocaat meent zelfs dat het Surinaamse parlement moet overgaan tot afzetting van de president als hij niet zelf opstapt. Dit ongeacht het feit dat nog hoger beroep mogelijk is. De argumenten van Sewcharan werden al in 2010 gebruikt (door onder meer de Surinaamse mensenrechtenorganisatie OGV) toen Bouterse door het parlement tot president werd gekozen.

Suriname heeft nog altijd geen Constitutioneel Hof (waarin de grondwet wel voorziet) dat besluiten grondwettelijk kan toetsen. Zeker de NDP zal zich ook nu niets van grondwettelijke argumenten aantrekken. De partij toont een gesloten front, in elk geval tegenover de buitenwereld.

Geen van de andere in het parlement vertegenwoordigde partijen reppen in hun reacties over ‘aftreden’ – met uitzondering van de kleine partij voor Democratie en Ontwikkeling in Eenheid (DOE). De grotere oppositiepartijen VHP en NPS (vóór 2010 in de regering) beperkten zich in hun schriftelijke reactie tot oproepen het vonnis te respecteren, de rechtsstaat niet te verzwakken of te ondermijnen. Naar verluidt willen deze partijen geen triomfalisme laten doorklinken.

4 Wat is de rol van de publieke opinie, met de verkiezingen in mei 2020 in aantocht?

Dat de NDP meteen de aanhang begon te mobiliseren en opriep Bouterse bij terugkeer uit China op het vliegveld warm te onthalen, laat zien dat de publieke opinie erg belangrijk is. Ingewijden zeggen dat men zich in de NDP, die nu een nipte absolute meerderheid heeft, zorgen maakt over de verkiezingen.

Volgens een peiling in april 2019 in Paramaribo door peilingbureau IDOS, staat de NDP op fors verlies ten opzichte van 2015. Saillant is de peiling in het dichtbevolkte district Wanica: 65 procent onderschreef daar de stelling dat president Bouterse „zelf het probleem is”. Vooral het wanbeleid, verarming en corruptie leiden tot onvrede.

Het is echter de vraag of het vonnis daar veel aan toevoegt. De nervositeit bij de NDP zal in elk geval niet minder worden. Op sociale media wordt, veelal anoniem, flink uitgehaald naar de president, maar dat gebeurt al langer. Er circuleren ook spotprenten, zoals die welke inspeelt op het sentiment dat China te veel invloed krijgt in Suriname. Daarop zegt Bouterse tegen de Chinese president Xi ‘Als ik Suriname aan je geef, kan ik dan in China blijven?’ Xi: ‘Eh… Dat is al van mij!’

Commentaar: Eindelijk gerechtigheid na compromisloos vonnis over Bouterse

5 Welke juridische mogelijkheden zijn er naast hoger beroep?

Bouterses advocaat zei dat hij ook ‘verzet’ instelt tegen het vonnis. Dat kan bij een veroordeling van een persoon die nooit op een zitting verscheen, omdat deze dan onvoldoende is geïnformeerd. Volgens jurist Sewcharan moet Bouterse dan alsnog binnen twee maanden worden gedagvaard. Het lijkt er niet op dat dit veel zal uithalen. Vicepresident Adhin zei vrijdag dat amnestie en gratie pas aan de orde komen als hoger beroep niets oplevert.

6 Speelt de factor tijd een rol, met name met het oog op de verkiezingen van 2020?

De tijd werkt alleen in Bouterses voordeel als hij in 2020 voor vijf jaar tot president wordt herkozen. Ervan uitgaande dat het hoger beroep in die periode wordt afgehandeld, kan de president volgens grondwetsartikel 109 gratie verlenen – in dit geval aan zichzelf. Adder onder het gras: dit kan alleen „na het advies te hebben ingewonnen van de rechter die het vonnis heeft gewezen”. Maar er staat niet dat de president dit advies moet volgen.

Als Bouterse de verkiezingen verliest en zijn partij niet meer in de regering komt, moet een nieuwe regering niet alleen de miserabele economie op de rails krijgen, maar ook de heikele kwestie ‘wat te doen met Bouterse’ oplossen. En dan spelen de leeftijd (74) en de broze gezondheid van Bouterse, die zich meermalen in Cuba liet behandelen om niet nader genoemde redenen, nog een rol. Is hij tegen die tijd nog in leven?

7 Gaan andere landen in de regio iets doen?

President Bouterse benadrukte bij terugkeer in Suriname dat het „politieke spel binnen wet- en regelgeving” moet worden meegespeeld. Dat is belangrijk om geen veroordeling door bijvoorbeeld de OAS (Organisatie van Amerikaanse Staten) aan de broek te krijgen – of erger, sancties. Dit gebeurde bij Venezuela, maar daar waren frauduleuze verkiezingen. Bij Suriname ziet de OAS iets unieks: een zittende president die in eigen land voor moord is veroordeeld.

Bouterse door duizenden aanhangers begroet bij terugkeer in Suriname

NOS 01.12.2019 President Bouterse is uit China teruggekeerd in Suriname. Hij landde rond 06.00 uur Nederlandse tijd op luchthaven Johan Adolf Pengel, waar hij werd begroet door enkele duizenden aanhangers. Ze zongen, zwaaiden met vlaggen en riepen “We want Bouta”.

Bouterses partij, de NDP, had zeventig bussen geregeld om de mensen naar het vliegveld te brengen, dat zo’n 50 kilometer van hoofdstad Paramaribo ligt. Vlak na aankomst op het vliegveld sprak Bouterse zijn aanhangers kort toe. Hij zei dat hij zo’n massale ontvangst niet had verwacht.

Aanhangers begroeten Bouterse bij terugkeer in Suriname

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. De 74-jarige Bouterse kreeg twintig jaar cel opgelegd. Volgens de krijgsraad was hij in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

Bouterse gaf kort na aankomst een persconferentie, waarin hij vooral inging op zijn staatsbezoek aan China. Op het eind reageerde hij naar eigen zeggen op aanraden van zijn advocaat in algemene bewoordingen op de gebeurtenissen van de afgelopen dagen. “We blijven binnen wet- en regelgeving. We respecteren alles en iedereen. Politiek moet met politiek worden beantwoord. Het gaat hoe het spel gespeeld wordt, als we maar binnen recht en wet blijven.”

1/4 Bouterse net na de landing in Suriname Starnieuws

2/4 Aanhangers van Bouterse bij het vliegveld NOS

3/4 Aanhangers van Bouterse bij het vliegveld NOS

4/4 Bouterse geeft een persconferentie NOS

De president zei niet verrast te zijn door zijn veroordeling, maar ging er verder niet uitgebreid op in. “Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen.” Bouterse zei wel dat hij de timing van de uitspraak frappant vindt. Vanavond overlegt hij met zijn juridisch adviseurs en prominente partijleden over vervolgstappen.

Bouterse en zijn advocaat spraken eerder van een oneerlijk, politiek proces dat wordt aangestuurd door Nederland. De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend en gaat daarom in hoger beroep tegen het vonnis.

Bekijk ook;

Veroordeelde president Desi Bouterse geland in Suriname

NU 01.12.2019 De vrijdag tot twintig jaar cel veroordeelde president Desi Bouterse is zondagochtend om 6.00 uur Nederlandse tijd geland in Suriname. Bouterse is teruggekeerd uit China, waar hij ten tijde van de veroordeling op staatsbezoek was.

Bouterse gaf na zijn aankomst een persconferentie, waarin hij voor het eerst reageerde op de veroordeling, door die weg te zetten als een “tik-tak politiek spel”.

“Het gaat zoals het spel gespeeld wordt, als we maar binnen recht en wet blijven”, zei hij. “Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen”, aldus Bouterse, die een “politiek antwoord” op de kwestie beloofde.

Zo’n 1.500 aanhangers hebben de president al zingend en met vlaggen ontvangen. De Nationale Democratische Partij (NDP) van Bouterse riep zijn voorstanders daartoe op en zette zeventig bussen in om hen naar de luchthaven te vervoeren.

Vrijdagmiddag begon de Surinaamse krijgsraad onverwacht met het voorlezen van de vonnissen in het proces rond de Decembermoorden. De krijgsraad acht opzet en voorbedachte rade door de huidige Surinaamse president, destijds leider van de militaire junta, bewezen en veroordeelde hem tot twintig jaar cel. De raad eiste geen onmiddellijke gevangenneming.

Bouterse gaat tegen de uitspraak in hoger beroep. De Surinaamse president heeft zijn betrokkenheid tot nu toe altijd ontkend. Pas na een veroordeling in hoger beroep zal hij de cel in moeten.

Vicepresident Ashwin Adhin zei vrijdagavond dat de veroordeling van Bouterse niet kan resulteren in zijn gevangenneming. Bouterse en zijn verdedigers hebben nog genoeg juridische middelen om de veroordeling aan te vechten, stelde Adhin volgens de Surinaamse nieuwswebsite Waterkant. Het benutten van alle beroepsmogelijkheden kan de zaak nog jaren laten voortslepen. Daarnaast zou Adhin, als vicepresident, het staatshoofd gratie kunnen verlenen.

#Bouterse is terug in #Suriname! 1.000 aanhangers hebben hem onthaald. Ik hield zelf vooraf rekening met minimaal 10.000, dus neem aan dat dit voor hemzelf een teleurstellende opkomst is… Later vandaag volgt zijn persconferentie. Zie:

Avatar

 Auteur

Dave_Ensberg

Moord en marteling door junta

Bij de Decembermoorden in 1982 werden vijftien tegenstanders van het Surinaamse militaire regime gemarteld en geëxecuteerd in Fort Zeelandia, het hoofdkwartier van Bouterse. Als machtigste man binnen het leger speelde Bouterse hierbij een bepalende rol, aldus de krijgsraad.

Het proces rond de Decembermoorden loopt al sinds 2007. Bouterse wist de zaak enige tijd te vertragen met een amnestiewet die in 2012 werd aangenomen door het Surinaamse parlement. In 2016 werd de wet door de rechtbank buiten werking gesteld, waardoor het proces kon worden hervat.

Desi Bouterse veroordeeld, slotstuk van omstreden militaire carrière

Lees meer over: Desi Bouterse  Decembermoorden  Suriname  Buitenland

Bouterse na heldenonthaal: ’Het is een politiek spel’

Telegraaf 01.12.2019 Niet als een man die net is veroordeeld voor een vijftienvoudige moord, maar als een martelaar is Desi Bouterse onthaald op het vliegveld bij Paramaribo. De president van Suriname, die terugkeerde na een staatsbezoek aan China, ontkende even later tijdens een persconferentie dat hij betrokken is bij de Decembermoorden.

Hij neemt afstand van het vonnis van de krijgsraad. Zij achten Bouterse schuldig aan de vijftienvoudige moord op 8 december 1982 en veroordeelden de Surinaamse president tot 20 jaar cel. Hij noemt het vonnis een ‘een politiek tiktak-spelletje’.

Gedurende de persconferentie maakt Bouterse niet de indruk dat hij bijzonder ernstig gebukt gaat onder de twintig jaar celstraf die de krijgsraad afgelopen vrijdag tegen hem heeft uitgesproken. Integendeel. Een ontspannen ogende Bouterse neemt eerst uitgebreid de tijd om terug te blikken op het meerdaagse staatsbezoek dat hij en een deel van zijn ministers afgelopen week aan China hebben afgelegd.

Wanneer Bouterse na een uur opsommen van hoogtepunten een vraag krijgt over wat het vonnis met hem als mens doet, antwoordt hij laconiek: „Het is een politiek proces. Ze proberen te bewijzen dat ik schuldig ben. Als je het gedaan hebt, kan ik me voorstellen dat het je wat doet. Ik heb andere dingen aan mijn hoofd.”

’Politiek spel’

Heel uitgesproken over het vonnis is Bouterse niet. Hij noemt het vonnis in eerste instantie ‘interessant’. Wanneer om verduidelijking wordt gevraagd antwoordt hij: „Ik moet me houden bij wat mijn advocaten zeggen. Het is een politiek spel. Dat wordt zo openlijk gespeeld. Laten we rustig wachten tot het zover is. Het gaat allemaal om 25 mei 2020, de verkiezingen. At the end of the day gaat het allemaal daarom.”

Desi Bouterse

Desi Bouterse Ⓒ AFP

Bekijk ook: 

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden 

Bouterse zegt verder dat hij de komende dagen met zijn juridische adviseurs om de tafel gaat om het vonnis verder te bestuderen. „Ik moet me houden bij wat mijn advocaten zeggen. We zitten nog in het rechtsproces. Je moet in de plooi blijven om te kijken hoe je het spel mee speelt. Maar alles gebeurt binnen wet en regelgeving.”

Rode loper

Voorafgaand aan de persconferentie werd Bouterse op Zanderij onthaald als een martelaar, niet als een man die net is veroordeeld voor een vijftienvoudige moord. Naast een rode loper bij het vliegtuig waar hoogwaardigheidsbekleders en ministers stonden opgesteld waren er zo’n 1500 van zijn sympathisanten naar de aankomsthal van de luchthaven gekomen.

Zij zongen de voormalig legerleider toe op het moment dat hij de hal betrad. Op het vliegveld hing een uitgelaten sfeer. Mensen waren gekleed in het paars, zwaaiden met vlaggen en zongen pro-Bouterse liederen. De politieke partij van Bouterse, de NDP, had afgelopen vrijdag al snel na het vonnis van de Krijgsraad aangekondigd dat zij Bouterse, die afgelopen week een staatsbezoek aan China bracht en via Kenia terug vloog, een ‘groots ontvangst’ wilden geven.

In een korte toespraak, met het nummer One Love van Bob Marley op de achtergrond, dankte Bouterse zijn aanhang voor de massale opkomst. Hij zei verrast te zijn. De sympathisanten zijn met tientallen bussen door de NDP vanuit het hele land naar het vliegveld vervoerd.

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

De krijgsraad in Paramaribo veroordeelde de 74-jarige Bouterse vrijdag onverwachts tot 20 jaar voor zijn rol in de Decembermoorden in 1982. Destijds werden vijftien politieke tegenstanders vermoord. Er is geen onmiddellijke gevangenneming bevolen. Bouterses advocaat heeft al gezegd hoger beroep aan te tekenen tegen de uitspraak.

Bekijk meer van; overheid transport misdaad, recht en justitie high-society Desi Bouterse

Bouterse na heldenonthaal: ‘Het is een politiek spel’

AD 01.12.2019 ,,Politiek moet met politiek worden beantwoord. We blijven binnen wet- en regelgeving en respecteren alles en iedereen,’’ Dat zei de Surinaamse president Desi Bouterse op een persconferentie, kort nadat hij bij zijn terugkeer uit China als held was onthaald op luchthaven Johan Adolf Pengel.

Bouterse reageerde voor het eerst op het vonnis van afgelopen vrijdag. Hij is vanwege zijn betrokkenheid bij 15 moorden in december 1982 door de Krijgsraad veroordeeld tot 20 jaar cel. Op de luchthaven werd de president juist als een held onthaald. Ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders hadden zich aan weerszijden van een rode loper opgesteld. Zo’n 1500 mensen stonden hem al zingend en met vlaggen wapperend op te wachten bij de aankomsthal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

,,Het gaat hoe het spel gespeeld wordt, als we maar binnen recht en wet blijven’’, aldus Bouterse tijdens de  persconferentie. Hij sprak niet langer over de veroordeling. „Het is een politiek proces. Ze proberen te bewijzen dat ik schuldig ben. Als je het gedaan hebt, kan ik me voorstellen dat het je wat doet. Ik heb andere dingen aan mijn hoofd.”

Bouterse bleef naar eigen zeggen met opzet wat algemeen in zijn antwoorden, op aanraden van zijn advocaat. Maandag buigt de president en zijn team zich over de verdere gang van zaken. Hij gaat sowieso in beroep tegen het vonnis.

Een ontspannen Bouterse toonde zich dus niet verrast. ,,Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen.” De president toonde zich dankbaar voor de support op het vliegveld. ,,Ik geloof niet dat er andere organisaties zijn die leden hebben met zoveel liefde voor hun organisatie”.

Zijn aanhangers riepen massaal en luidkeels “We want Bouta”. Uren voor zijn aankomst stond er al een flinke file op de weg richting het vliegveld. De Nationale Democratische Partij (NDP), de politieke partij van Bouterse, had ongeveer 70 bussen geregeld waarmee de leden naar het vliegveld zijn vervoerd.

Op de Indira Gandhiweg naar het vliegveld reden tientallen bussen, schrijft de Surinaamse krant De Ware Tijd. In de bussen zaten leden van Bouterses Nationale Democratische Partij (NDP) en symphatisanten. De NDP, waarvan Bouterse voorzitter is, had ongeveer 70 bussen geregeld waarmee de leden naar het vliegveld zijn vervoerd.

De aanhangers zongen een van de strijdliederen uit de jaren tachtig: ‘Tide, tamara, we strey go moro fara’.

De oproep aan de NDP-leden om Bouterse massaal te verwelkomen, kwam vanuit China via een Whatsapp-voicebericht van Ingrid Bouterse-Waldring, echtgenote van de president. Daarin zegt ze dat ,,we natuurlijk allemaal ondersteboven zijn, maar de president iedereen vraagt om zich rustig te houden tot hij terug is. Jullie zien natuurlijk dat het een politieke uitspraak is, maar laat niemand zomaar allerlei dingen gaan doen’’, aldus de presidentsvrouw.

‘Mobiliseren’

Tijdens een spoedbijeenkomst vrijdagavond hebben de partijbesturen opdracht gekregen mensen te ‘mobiliseren’. ,,Wij verwachten van u als leidinggevende van uw wijk, ressort of district dat u de mobilisatie inzet, dat is de kracht van de NDP. Wij gaan onze voorzitter een daverend welkom geven’’, sprak vicevoorzitter Ramon Abrahams daar.

Abrahams roept de leden op zich, voor het moment, fatsoenlijk te blijven gedragen. ,,Ik doe een beroep op jullie om ons nu nog correct te gedragen.’’ Ook waarschuwt hij voor personen die de ‘integriteit van de partij, de voorzitter en het land willen aantasten’. ,,Dan bent u regelrecht bezig om vijandig te zijn tegen de NDP en u moet ons niet dwingen om dingen te doen die we niet graag willen doen.’’

Irvin Kanhai, de advocaat van Bouterse, maakte op de Surinaamse radiozender SRS bekend dat er beroep wordt aangetekend tegen het vonnis van de Krijgsraad. Volgens Kanhai is er sprake van een politiek proces. De procedure kan nog jaren duren, in de tussentijd hoeft de president niet de cel in.

Aanhangers van de Nationaal Democratische Partij (NDP) verwelkomen de Surinaamse president Desi Bouterse op luchthaven Johan Adolf Pengel. © ANP

De Surinaamse president Desi Bouterse reageert tijdens een persconferentie op zijn veroordeling van 20 jaar cel voor zijn aandeel in de Decembermoorden in 1982, kort nadat hij was aangekomen uit China. © ANP

Bouterse krijgt veel steun na zijn terugkeer in eigen land. © Starnieuws/René Gompers

Bouterse wordt warm onthaald op de Surinaamse luchthaven. © Starnieuws/René Gompers

De Surinaamse president Desi Bouterse tijdens een ontmoeting met de Chinese premier Li in Beijing. Bouterse keert zondagochtend terug van zijn bezoek aan China. © EPA

Desi Bouterse wordt enthousiast ontvangen in Suriname na zijn aankomst. Vrijdag werd de president als eerste zittende president ter wereld veroordeeld voor moord, en kreeg hij twintig jaar celstraf opgelegd.

De veroordeelde Bouterse wordt thuis groots verwelkomd: We want Bouta!

Trouw 01.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die afgelopen vrijdag is veroordeeld tot 20 jaar cel, is zondagmorgen rond 06.00 uur geland in Suriname.

Doet-ie het of doet hij-ie het niet?

Dat was de hamvraag, vooraf: zou president Desi Bouterse (lees: de NDP) een ontvangstmassa van jewelste op de been kunnen krijgen op luchthaven ‘Zanderij’, bij zijn terugkomst uit China. En hij deed het, glansrijk. Dat de mensen die zijn gemobiliseerd en de tientallen bussen, ruim zeventig, zijn ingezet op kosten van de NDP (lees: de staatskas), doet niets af aan de volkssteun die deze  charismatische volkspresident nog altijd geniet.

Anderhalf uur voor zijn aankomst (middenin de nacht) staat een kilometer file aan wagens, bussen en zwaailichten, voor de afrit naar de luchthaven. Velen zijn al uren aanwezig. De sfeer is optimaal. Het mobiele truckpodium staat klaar.

Er is muziek, veel vlagvertoon en de feeststemming zit er goed in. Dit allemaal als steunbetuiging voor een ex-dictator, die een dag eerder tot twintig jaar is veroordeeld in eigen land als mededader van de moord op vijftien voorstaande burgers en critici, in december 1982 van zijn toenmalige militaire dictatuur.

Maar ook op het vliegveld is het ontvangstcomité indrukwekkend. Hoogwaardigheidsbekleders – onder wie vicepresident Ashwin Adhin en parlementsvoorzitter Jenny Simons – en militairen, met muziek van een inheemse formatie in traditionele uitdossing. De rode loper is uitgerold voor a tyin ingiboi – de kleine Indiaanse jongen – zoals de president zichzelf bij zijn inauguratie in 2010 heeft bestempeld.

Het lijkt eerder alsof hij een staatsbezoek aan eigen land brengt. Of dat hij als sporter met een ongeëvenaarde prestatie de kleine natie op de wereldkaart heeft gezet. Ergens heeft hij dat ook: zijn veroordeling was immers wereldnieuws. En uniek: voor het eerst is een zittende president voor moord veroordeeld. Niet iets om trots op te zijn? Het drukt de stemming in ieder geval geenszins.

Desi Bouterse tijdens de nachtelijke persconferentie in Colakreek, na zijn aankomst in Suriname. Beeld Reuters

‘Een staaltje eenheid’

Voordat Bouterse in de aankomsthal door de schuifdeuren komt, wordt uit volle borst het volkslied gezongen. “We want Bouta!” wordt gescandeerd. En ook: “Wiens sa we du, Bouta sa tan!” (Wat jullie ook pogen, Bouterse blijft!) De massa gaat los als hun leider verschijnt onder begeleiding van traditionele muziek. Als verslaggever of cameraman moet je alle zeilen bijzetten om niet letterlijk onder de voeten te worden gelopen. Hier en daar verloren schoeisel, zelfs een walkietalkie van de luchthavenbeveiliging, spreken boekdelen.

“Het is een grote verrassing en ik ben blij dat wij vandaag een staaltje eenheid hebben gedemonstreerd”, weet Bouterse, eenmaal buiten op het huldigingspodium, als geen ander overtuigend te veinzen in het Sranantongo. “Eerlijk gezegd had ik gehoord dat enkele mensen mij zouden verwelkomen maar dit…”

Hij houdt aan en de massa begint te juichen. “Alle mensen, kom mee!”, nodigt Bouterse uit naar ontspanningsoord Colakreek, waar hij twee kilometer verderop zijn nachtelijk persconferentie zal houden. Gejuich klinkt, alsof er getrakteerd wordt op een geheel verzorgd uitje. Het eerste bedrijf eindigt met de strijdbare slotstrofe van het volkslied: “Strey de’f strey, un’o sa fredi!” – in geval van strijd zullen wij onbevreesd zijn.

De Surinaamse president Desi Bouterse, samen met zijn vrouw Ingrid Bouterse-Waldring, tijdens de nachtelijke bijeenkomst in Colakreek. Beeld ANP

De persconferentie gaat vooral over de China-trip

Voordat de persconferentie op Colakreek begint, trekken Bouterse en first lady Ingrid zich eventjes terug met familie en intimi. “Je krijgt er gewoon kippenvel van”, zegt de vrouw van Bouterse.

Cliff Limburg, hoofd van het propagandistische Nationaal Informatie Instituut (NII), richt zich tijdens opening van de persconferentie tot Bouterse. “Welkom terug in het land waaraan u leiding geeft, na gekozen te zijn via het democratisch proces door een groot deel van dit volk. Ik denk dat wat zojuist is gedemonstreerd boekdelen spreekt.”

De persconferentie verloopt zoals verwacht. Limburg had immers vooraf aangekondigd dat vragen gesteld kunnen worden over het staatsbezoek en ‘andere brandende kwesties’. Het grootste deel van het uur wordt in beslag genomen over de ‘heel warme en succesvolle trip’ naar China: over leningen, kwijtscheldingen en allerlei samenwerkingsintenties.

Voor vragen over het vonnis blijft hooguit ruimte over voor een vraag of vier. De antwoorden van Bouterse komen erop neer dat het om een “politiek proces” gaat, met als doel hem uit te schakelen voor de verkiezingen. “Ging het maar zo makkelijk, de overwinning”, hoont hij richting zijn politieke opponenten.

Het heeft weinig zin hem inhoudelijke vragen te stellen over het vonnis. Dan toch maar, als laatste vraag: Bouterse spreekt van een politiek proces, maar wat doet het met je als mens veroordeeld te zijn wegens moord op vijftien burgers? Ineens is zijn antwoord aarzelend. Minder soepel. “Ja… dat is wat ze proberen te bewijzen. Als je het gedaan hebt, dan kan ik me voorstellen dat het je wat doet. En als je het niet gedaan hebt, doet het je wat… maar ja…, dan heb ik een aantal dingen aan mijn hoofd.” Einde persconferentie, het is vier uur ’s nachts.

Buiten spreekt Bouterse op het mobiele truckpodium een handjevol diehard-fans toe. “Sommigen van jullie zijn verhit en willen kwaad doen. En dat is wij zij bij jullie willen uitlokken. Het strafproces is nog gaande. Morgen komen de grote hoofden, advocaten, partijtoppers, en parlementstoppers bij elkaar om de route uit te stippelen. Het blijft intern want het wordt een al strategie.” Kortom: wordt vervolgd.

Lees ook:
‘Bouterse kennende zal hij nooit achter de tralies belanden’

Onder Surinamers in de Amsterdamse Bijlmer klinken gemengde reacties op de veroordeling van Desi Bouterse. ‘Het heeft allemaal veel te lang geduurd.’

Desi Bouterse

Meer over; Desi Bouterse politiek Desi Bouterse Iwan Brave

Aanhangers van de Nationale Democratische Partij (NDP) verwelkomen de Surinaamse president Desi Bouterse op luchthaven Johan Adolf Pengel. © ANP

Zes redenen waarom Bouterse een heldenonthaal kreeg

AD 01.12.2019 Als een held liet de Surinaamse president Desi Bouterse zich afgelopen nacht  op het vliegveld onthalen. Ondanks zijn misdaden draagt een deel van de bevolking hem dus nog altijd op handen. Publicist en opiniemaker Dave Ensberg legt uit waarom.

Alhoewel, heldenontvangst: ,,Ik had veel meer mensen verwacht”, zegt Ensberg, die naast zijn werk als directeur van Jantje Beton onder meer vice-voorzitter is van het Johan Ferrier Fonds, dat zich inzet voor onderwijs- en cultuurprojecten in Suriname. ,,Er waren 1500 mensen, ik was eigenlijk uitgegaan van het tienvoudige.” Of het betekent dat Bouterses veroordeling in het Decembermoorden-proces zijn populariteit heeft aangetast? ,,Ik vind het heel moeilijk te zeggen. Dat moet de komende weken gaan blijken.”

Lees ook;

Bouterse na heldenonthaal: ‘Het is een politiek spel’

Lees meer

Lees meer

Hoe het ook zij: Bouta heeft aanhang in de voormalige Nederlandse kolonie, en veel ook. Dit ondanks zijn rol bij de Decembermoorden, ondanks het feit dat hij in Nederland voor drugshandel is veroordeeld, en ondanks de belabberde staat van de Surinaamse economie. Ensberg gidst ons door zes redenen waarom Bouterse in Suriname nog altijd zo geliefd is.

1. Te weinig kennis

,,Er is in Suriname weinig geïnvesteerd in kennis over de Decembermoorden. Het staat niet in de lesboeken, en daardoor wordt er door jongeren ook niet over gepraat. Ook niet met hun ouders. De Decembermoorden zijn voor veel mensen een taboe-onderwerp. Vergeet ook niet dat veel nabestaanden van de moorden inmiddels in Nederland wonen.”

2. Jonge bevolking

Suriname heeft een jonge bevolking. Meer dan de helft van de inwoners was nog niet eens geboren toen de Decembermoorden plaatsvonden. ,,En omdat ze er weinig van weten, hebben ze dus ook geen grote bezwaren om op Bouterse te stemmen.”

De Surinaamse president Desi Bouterse reageert op zijn veroordeling voor zijn aandeel in de Decembermoorden.

De Surinaamse president Desi Bouterse reageert op zijn veroordeling voor zijn aandeel in de Decembermoorden. © ANP

3. Charisma

Bouterse is geen ingedutte oude politicus. Hij is nog altijd een grappenmaker en begenadigd redenaar. ,,Mensen zijn nu eenmaal gevoelig voor charismatische politici. Bij de verkiezingen van 2015 was Bouterse veruit de meest aansprekende kandidaat, zo eerlijk moet je zijn.” Bouterse heeft het vermogen om zich bij alle bevolkingsgroepen van Suriname te gedragen als een van hen. De Creolen, de Marrons, de Hindoestanen. Hij vindt zijn weg even makkelijk als in de binnenlanden.

4. Nationalistische agenda

,,Bouterse was in Suriname de eerste die met een nationalistische agenda de boer op ging. Hij is er in geslaagd mensen met verschillende achtergronden aan te spreken en te verbinden. Mensen die niet naar het verleden willen kijken, maar naar de toekomst.”

5. Beloftes en daden

,,Desi Bouterse is iemand die heel veel belooft”, ziet Ensberg. ,,Daar zijn veel mensen toch gevoelig voor. Soms maakt hij ook iets van die beloftes waar.” Dat klopt: in de jaren dat Bouterse aan de macht was, veranderden er ook dingen ten goede in Suriname. De kinderbijslag en AOW gingen omhoog, er kwam eindelijk een minimumloon.

6. Partijstructuur

Het paars van de Nationale Democratische Partij (NDP) is in Suriname overal. De partij van Bouterse is goed georganiseerd, in alle districten. Sommige mensen verven zelfs hun hele huis paars, als steun aan de president. Al vraagt Ensberg zich af of dat alleen uit politieke overtuiging gebeurt. ,,Je hoort genoeg verhalen dat daar iets tegenover staat, financieel bijvoorbeeld.”

Bouterse reageert op veroordeling Decembermoorden: het zat eraan te komen

MSN 01.12.2019 Desi Bouterse is niet verrast door zijn veroordeling voor de Decembermoorden. Dat zei hij bij terugkomst in Suriname. De Surinaamse president kreeg vrijdag 20 jaar cel, maar volgens hem is het een politiek spel.

Tijdens zijn veroordeling was Bouterse op staatsbezoek in China. Toen hij vanmorgen terugkwam in Suriname, werd hij onthaald door zo’n 1500 zingende en met vlaggende zwaaiende aanhangers en een grote groep ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders.

Openlijk gespeeld 

“Het politiek spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen”, zei Bouterse tijdens een persconferentie kort na zijn aankomst. Verder bleef hij – naar eigen zeggen op aanraden van zijn advocaat – heel algemeen.

Lees ook:

Aanhangers en ministers naar vliegveld voor Desi Bouterse

“We blijven binnen de wet- en regelgeving”, zei hij bijvoorbeeld. “We respecteren alles en iedereen. Politiek moet met politiek worden beantwoord.” Ook zei hij: “Het gaat erom hoe het spel gespeeld wordt.”

Geregisseerd door Nederland

Binnen de partij van Bouterse, de NDP, leeft het gevoel dat het proces geregisseerd werd door Nederland. Zo verwees de ondervoorzitter vandaag naar een uitspraak die Mark Rutte vrijdag deed, nog voordat de krijgsraad het vonnis tegen de oud-legerleider had uitgesproken. Rutte zei toen dat ‘Bouterse zich gewoon moet verantwoorden voor wat hij daar gedaan heeft’.

Nadat de krijgsraad uitspraak had gedaan, zei minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken dat het vonnis tegen Bouterse moet worden gerespecteerd. Frankrijk, Duitsland, Spanje, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten schaarden zich daarachter, en noemden het ‘cruciaal’ dat het slotvonnis wordt uitgevoerd.

Gemarteld en doodgeschoten

Bouterse was de hoofdverdachte in het proces rond de Decembermoorden. Daarbij werden in 1982 vijftien van zijn politieke tegenstanders gemarteld en doodgeschoten, onder wie journalisten, universitair docenten en advocaten.

Lees ook:  

Veroordeeld tot 20 jaar cel, maar gaat Bouterse nu ook de gevangenis in?

Bouterse, die toen twee jaar aan de macht was na een staatsgreep, heeft altijd ontkend dat de slachtoffers zijn geëxecuteerd. Volgens hem was de schietpartij het gevolg van een ‘wilde vluchtpoging’. “Nadat schoten in de lucht hen niet van hun ontsnappingspoging konden weerhouden, moest gericht worden geschoten waarbij een deel der aangehouden samenzweerders het leven liet”, zei hij hierover.

De advocaat van Bouterse zei kort na de veroordeling dat hij zich verzet en in beroep gaat.

Nabestaande Decembermoorden: ‘Veroordeling is overwinning voor alle Surinamers’

Bekijk deze video op RTL XL

37 jaar hebben ze erop moeten wachten. Na de veroordeling van Bouterse kwamen de emoties los bij de nabestaanden van de Decembermoorden.

RTL Nieuws/ ANP; Desi Bouterse Decembermoorden Suriname

Bouterse roept op om hem massaal te verwelkomen bij terugkomst

Telegraaf 30.11.2019 Desi Bouterse heeft via zijn vrouw Ingrid Waldring-Bouterse gereageerd op zijn veroordeling van twintig jaar voor de Decembermoorden. Vanuit China stuurde de vrouw van Bouterse een voice-memo gericht aan de aanhang van haar man. Daarin noemt ze de uitspraak van de Krijgsraad een ’politieke uitspraak.’

In het korte bericht, dat in Suriname inmiddels rondgaat, roept Ingrid Bouterse in naam van haar man op om rustig te blijven. „Natuurlijk, we zijn allemaal ondersteboven, maar de president vraagt dat jullie je rustig houden totdat hij terug is. Jullie zien dat het een politieke uitspraak is. Laat niemand zomaar allerlei dingen gaan doen.”

Ook kondigt zij een ’mobilisatie’ aan om Desi Bouterse zondag van het vliegveld Zanderij in Paramaribo op te halen. Bouterse is momenteel met een delegatie van zijn kabinet op staatsbezoek in China. Ook zijn vrouw Ingrid Bouterse is hierbij aanwezig, net als zijn dochter Peggy, die een hoge positie binnen het kabinet van de president bekleedt.

Staatsbezoek onderbroken

Na zijn bezoek aan China zou Bouterse doorreizen naar Cuba. Volgens het bericht van Ingrid Bouterse landt hij echter aanstaande zondag al op het internationale vliegveld van Suriname. Het onderbreken van zijn staatsbezoek is ook bevestigd door Ramon Abrahams, de ondervoorzitter van de NDP, de politieke partij van Desi Bouterse. Hij laat aan het Surinaamse dagblad de Ware Tijd weten dat de NDP bezig is ’met een grootse ontvangst’. Ook op de Surinaamse televisie wordt hiertoe opgeroepen.

Bekijk ook: 

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden 

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

Bekijk meer van; misdaad rechtshandhaving proces Desi Bouterse Paramaribo

Veroordeelde president Bouterse keert zondag terug naar Suriname

NU 30.11.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die vrijdag tot twintig jaar cel is veroordeeld in de zaak rond de Decembermoorden, zal zondagochtend terugkeren naar Suriname. Dat heeft zijn vrouw laten weten aan zijn partijgenoten van de Nationale Democratische Partij (NDP).

Bouterse was op het moment van de veroordeling op staatsbezoek in China en dus niet aanwezig in de rechtbank.

Vrijdagmiddag begon de Surinaamse krijgsraad onverwacht met het voorlezen van de vonnissen in het proces rond de Decembermoorden. Opzet en voorbedachten rade zijn volgens de krijgsraad voldoende bewezen. De krijgsraad eist geen onmiddellijke gevangenneming.

Bouterse gaat tegen de uitspraak in hoger beroep. De Surinaamse president heeft zijn betrokkenheid tot nu toe altijd ontkend. De kans is klein dat Bouterse bij terugkeer in zijn land de cel in gaat. Pas na een veroordeling in hoger beroep zal hij de cel in moeten.

Bij de Decembermoorden in 1982 werden vijftien tegenstanders van het Surinaamse militaire regime gemarteld en geëxecuteerd in Fort Zeelandia, het hoofdkwartier van Bouterse. Als machtigste man binnen het leger speelde Bouterse hierbij een bepalende rol, aldus de krijgsraad.

Het proces rond de Decembermoorden loopt al sinds 2007. Bouterse wist de zaak enige tijd te vertragen met een amnestiewet die in 2012 werd aangenomen door het Surinaamse parlement. In 2016 werd de wet door de rechtbank buiten werking gesteld, waardoor het proces kon worden hervat.

Desi Bouterse veroordeeld, slotstuk van omstreden militaire carrière

Lees meer over: Desi Bouterse  Decembermoorden  Suriname  Buitenland

Rechters Suzanna Chu, Cynthia Valstein-Montnor en Rewita Chatterpal voor de uitspraak afgelopen vrijdag. Beeld REUTERS

Veroordeling Bouterse is overwinning voor de rechtsorde: ‘Vrouwe Justitia is rechtop komen te staan’

VK 30.11.2019 Natuurlijk heerst er bij nabestaanden een gevoel van genoegdoening, nu de Surinaamse president Desi Bouterse is veroordeeld tot 20 jaar cel voor betrokkenheid bij de Decembermoorden in 1982. Maar belangrijker is het herstel van de rechtsorde in het land. De vraag is nu wat de politiek gaat doen.

Hij was vrijdagochtend al rond een uur of vier op, Eddy Wijngaarde. Om zich klaar te maken voor vertrek; om naar een nieuwe zitting van de Krijgsraad te gaan. In de afgelopen twaalf jaar was hij er bijna altijd bij, de man die tijdens de Decembermoorden zijn broer, de journalist Frank Wijngaarde, verloor.

‘De rechter verraste ons allemaal’, vertelt Eddy Wijngaarde over de telefoon vanuit Paramaribo over het plotselinge vonnis van Cynthia Valstein-Montnor. ‘We dachten dat we zouden horen wanneer de vonnissen bekend zouden worden gemaakt. Maar in plaats daarvan begon zij meteen met het voorlezen ervan. Uiterst zorgvuldig. Zij liet zien hoe een leider de mist in kan gaan.’

Volgens Wijngaarde heeft de rechter met haar betoog niet alleen het ‘wettelijk en overtuigend’ bewijs voor de schuld van Bouterse geleverd. ‘Zij wilde er ook geen twijfel over laten bestaan dat met de argumentatie in dit vonnis er weinig ruimte meer kan bestaan voor een andere uitspraak in hoger beroep.’

Rechtsorde

Natuurlijk, dat voelt voor Wijngaarde als genoegdoening voor zijn vermoorde broer. ‘Maar begrijp me goed, je wentelt je na al die jaren niet meer in het verlies. Dat heb je een plek gegeven. Wat voor mij vooral belangrijk is aan afgelopen vrijdag, is dat een begin is gemaakt met het herstel van onze ernstig geschade rechtsorde, iets waardoor de hele Surinaamse maatschappij de afgelopen jaren in de kreukels is gegaan. Dat moet nu afgelopen zijn, was het signaal van de rechter.’

Hugo Essed, de advocaat van de nabestaanden van de vijftien slachtoffers, kan zich hierin vinden. ‘Vrouwe Justitia’, zegt hij, ‘is weer rechtop komen te staan. Ook daarom bestaat bij de nabestaanden een gevoel van tevredenheid. Maar de strijd om gerechtigheid is hiermee niet beëindigd. Het recht geldt ook voor de veroordeelden. Zo kunnen zij in beroep gaan. Ik hoop dat zij die weg kiezen. De bal, als ik het zo mag zeggen, ligt nu op de helft van de tegenpartij.

Hugo Essed, de advocaat van de nabestaanden van de vijftien slachtoffers, met een collega na afloop van de uitspraak. Beeld REUTERS

Het heeft soms iets krampachtigs, de pogingen van die ‘tegenpartij’, de vertrouwelingen van Bouterse, om te doen alsof er weinig aan de hand is. Tegen het absurde aan zelfs. Zoals de mededeling van Clifton Limburg, de woordvoerder van de president. Hij liet de media weten wanneer Bouterse terug in het land zou zijn. Waarna er ruimte zou komen voor vragen over zijn reis naar China, ‘of eventueel andere belangrijke vraagstukken.’

Terwijl de meeste mensen natuurlijk maar één vraag hebben: Vertrekt Bouterse als president, al dan niet door de gevangenis in te gaan? Advocaat Essed begrijpt dat binnen de NDP, de partij van Bouterse, ‘de gemoederen hoog kunnen oplopen. Dit moet een zware tegenslag voor hen zijn. Maar over het politieke vervolg hiervan wensen wij als nabestaanden niet te gaan. Het oordeel over het verdere functioneren van de president is aan de politiek.’

Politiek

Ramon Abrahams, de ondervoorzitter van de NDP, spreekt in de Surinaamse pers van een ‘behoorlijke klap’. Maar hij gaf ook een sneer aan het adres van de Nederlandse premier Mark Rutte. Die liet vrijdag weten dat Bouterse ‘verantwoording’ voor zijn daden dient af te leggen. Maar Rutte zei dit, terwijl in Suriname de rechter nog bezig was met het voorlezen van haar vonnis. Nederland, waar Bouterse eerder bij verstek is veroordeeld voor handel in harddrugs, zou de rechtsgang willen beïnvloeden.

De Surinaamse politiek is dus aan zet. Maar in de praktijk betekent dat vooralsnog: de NDP, de partij van Desi Bouterse, die hem al dan niet volgend jaar herkozen wil laten worden. ‘Het zal duidelijk moeten worden hoe groot de achterban van hem nu is’, zegt Eddy Wijngaarde. ‘Bij zijn partijgenoten, maar ook bij de kiezers. Je krijgt soms de indruk dat de partij populairder is dan de leider ervan.’

Desi Bouterse tijdens een militaire parade in 2015. Beeld AP

Wijngaarde verwacht niet dat Bouterse de rechtsorde verder wil schaden door bijvoorbeeld de democratie in Suriname buiten spel te zetten. ‘Een dergelijke machtsgreep zou volgens mij niet worden geaccepteerd; niet binnen de partij, en ook niet door voldoende mensen binnen de krijgsmacht.’

Maar Desi Bouterse heeft in het verleden aangegeven niet bereid te zijn na het vonnis ‘schuldig’ gedwee de cel in te gaan. ‘Dat lijkt mij ook niet voor de hand te liggen’, zegt Wijngaarde. ‘Maar dit is Zuid-Amerika: hij kan het land uit. Dat is hier op het continent wel vaker bewezen.’

Over het vonnis

Zij nam haar tijd, rechter Cynthia Valstein-Montnor. Urenlang was zij vrijdag in de rechtszaal van de Surinaamse Krijgsraad aan het woord. En hoe langer zij sprak, hoe duidelijker het voor kenners werd dat zij aanstuurde op een vonnis dat voor ‘verdachte’ Desi Bouterse verpletterend zou zijn.

Uiterst nauwgezet ging Valstein-Montnor door de getuigenverklaringen over de Decembermoorden. Details die weggezakt leken in het collectieve geheugen kwamen bij individuele nabestaanden van de vijftien slachtoffers weer in alle hevigheid naar boven. Er vloeiden tranen, voorafgaand aan de tevredenheid over het vonnis.

De advocaat van president Bouterse, de messcherpe Irvin Kanhai, had geruime tijd eerder, tijdens zijn pleidooi, aangevoerd dat de vroegere bevelhebber tijdens de gruwelen op Fort Zeelandia niet eens aanwezig was geweest, maar op bezoek bij een intieme vriendin. Het was een van de vele punten waarvan het betoog van de rechter weinig heel liet.

Bouterse, zo maakte zij duidelijk, was actief bij het moorden betrokken, en deed dit ‘om de macht te behouden’. Het argument van Kanhai, dat het bij de slachtoffers ging om mannen die erop uit waren gewelddadig de macht te grijpen (al dan niet in opdracht van ex-kolonisator Nederland), hield bij Valstein-Montnor geen stand.

Twintig jaar cel, luidde haar vonnis. Advocaat Kanhai maakte snel duidelijk ‘in verzet en beroep’ te gaan. De eerste juridische term heeft te maken met een veroordeling bij verstek. De verdachte zou dan onvoldoende over zijn zaak zijn geïnformeerd. Volgens juridisch deskundigen zal dit geen standhouden. Waarna hoger beroep overblijft.

Maar zodra dat is gebeurd, is voor Bouterse de mogelijkheid van de baan om als president zichzelf als veroordeelde gratie te verlenen. Dat kan technisch gezien mogelijk wel, nadat Bouterse in hoger beroep zijn zaak verliest. Tegen die tijd is het voor hem dan wel van groot belang nog altijd president van Suriname te zijn.

‘Lekker dat Bouterse is veroordeeld. Hij heeft zijn straf verdiend’

Bezoekers van de Grote Suriname-tentoonstelling in Amsterdam vertellen graag wat ze van de veroordeling van president Desi Bouterse vinden, maar niet bij naam. ‘Er wordt vaak verschillend over Bouterse gedacht, daarom is het moeilijk om er openlijk over te praten.’

Om zijn aandeel in de Decembermoorden kreeg de Surinaamse president Desi Bouterse vrijdag 20 jaar cel opgelegd. Gaan de verkiezingen van 2020 zijn reddingsboei worden?

Hoe kan de oud-bevelhebber, hoofdverdachte van ‘8 December’ en veroordeeld in Nederland voor drugshandel, toch zo lang populair gebleven zijn in Suriname? ‘Geen enkele leider is te vergelijken met Desiré Delano Bouterse.’

Kolonisatie, slavernij, de wandaden van Bouterse. Als de muren van Fort Zeelandia in Paramaribo konden spreken, zou je een gedetailleerd verslag krijgen van de Surinaamse geschiedenis.

Meer over; Desi Bouterse misdaad drugshandel misdaad, recht en justitie drugscriminaliteit Suriname Cynthia Valstein-Montnor NDP Kees Broere

Het terrein van Fort Zeelandia in Paramaribo, waar in 1982 de Decembermoorden plaatsvonden ANP

Vreugde én onbegrip bij Nederlandse Surinamers over Bouterse-vonnis

NOS 30.11.2019 Veel Surinaamse Nederlanders zijn blij met de veroordeling van Desi Bouterse vanwege zijn rol bij de Decembermoorden. “Dit is gerechtigheid”, zegt Roy Ho Ten Soeng van de Stichting Vriendschapsbanden Nederland-Suriname. “De veroordeling heeft veel te lang op zich laten wachten, maar nu ben ik zeer blij.”

Wel had Ho Ten Soeng liever gezien dat Bouterse nu gevangen genomen zou worden. “Dat zou een grotere genoegdoening zijn.”

Het Decembermoordenproces loopt sinds 2007. Desi Bouterse stond met 24 medeverdachten terecht voor betrokkenheid bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders in 1982. Andere verdachten werden vrijdag vrijgesproken. De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend.

Het is de vraag wat er nu gaat gebeuren, aangezien Bouterse in ieder geval voorlopig vrij rondloopt. “Als hij een beetje respect heeft voor het volk en de democratie, wat hij vaak in de mond neemt, dan zou hij de eer aan zichzelf moeten houden en uit eigen beweging aftreden”, zegt Fred Kartaram, een Surinaams-Nederlandse socioloog en beleidsadviseur.

“Hij is het boegbeeld, staat symbool voor de grondwet van Suriname. Dan kun je niet aanblijven met zo’n een enorme smet op je naam.” Maar voor aftreden is geen aanwijzing. Bouterse spreekt al lang van een “oneerlijk en politiek proces” en gaat in hoger beroep.

Hoop

Vincent Soekra van de Vereniging Ons Suriname vindt het een opsteker voor de rechtsstaat en krijgt na het jarenlange proces “eindelijk weer hoop”. “Hopelijk wordt de eeuwige spanning een beetje weggewerkt en kan er een stap worden gezet richting vrede.”

Bellers in een programma van het Nederlands-Surinaamse radiostation Radio Mart zijn een stuk kritischer op de uitspraak. “Het is een showproces, een politiek proces”, zegt meneer Overman die reageert in de uitzending. Hij krijgt bijval van een ander: “Het is niet goed dat ze hem veroordeeld hebben, dat is gewoon een politieke streek van ze.”

Luisteraars Radio Mart verdeeld over veroordeling Bouterse

De meeste bellers zijn voor de Surinaamse president en het programma wordt uiteindelijk een uur verlengd om ander geluid te laten horen. De toon is veelal fel. Ene ‘Kwaku X’ roept mensen op om “met hun poten” af te blijven van Bouterse. “Wij gaan hem halen, wij gaan hem eren. Hij is de koning van Suriname, de nieuwe koning.”

Tv-programma Nieuwsuur sprak gisteren met klanten van een Surinaamse eetgelegenheid in Amsterdam die Bouterse ook nog steunen. “Het is zo lang geleden. Ik kan me niet herinneren dat er iets verkeerd gegaan is.” Dat Bouterse verantwoordelijk is voor vijftien doden, maakt hem niet uit. “Dat heeft Piet Hein (zeevaarder in de VOC-tijd, red.) toch ook gedaan? Hij heeft er toch ook een paar geklaard?”

Een ander: “Het is een man die probeert zijn best te doen voor Suriname. Er is geen andere. Bouterse is een leider, een vader voor Suriname. Nee, hij is geen moordenaar.”

Bekijk ook;

Hoe Bouterse 40 jaar de dans ontsprong (en dat nu weer probeert)

AD 30.11.2019 Heel Suriname wacht in spanning op de terugkeer van Desi Bouterse. President en – sinds vrijdag – veroordeeld misdadiger. Hoe kon Bouta zijn straf 37 jaar ontlopen? En wat heeft hij nog in zijn trukendoos?

Zondagochtend wordt een bepalend moment.  De Surinaamse president Desi Bouterse zal met zijn vrouw Ingrid landen op vliegveld Zanderij, terug van een staatsbezoek in China. Zijn aanhangers van de Nationaal Democratische Partij (NDP) zijn opgeroepen om zich massaal op Zanderij te verzamelen.

Lees ook;

‘Bij vonnis Bouterse barstten mensen in tranen uit en begonnen te applaudisseren’

Lees meer

Bouterse en vrouw aangeslagen na veroordeling: ‘We zijn ondersteboven, maar hou jullie rustig’

Bouterse en vrouw aangeslagen na veroordeling: ‘We zijn ondersteboven, maar hou jullie rustig’

Lees meer

Alle ogen zullen op de 74-jarige Bouterse zijn gericht. De man die er liefst 37 jaar in slaagde om niet op te hoeven draaien voor zijn – volgens de Surinaamse Krijgsraad leidende – rol bij de Decembermoorden in 1982, toen vijftien tegenstanders van zijn militaire regime werden geëxecuteerd. Hoe kreeg hij dat toch in vredesnaam voor elkaar? En welke truken heeft hij nu in zijn doos?

Te ingewikkeld

Rosemarijn Hoefte,  bijzonder hoogleraar Geschiedenis van Suriname aan de Universiteit van Amsterdam, durft die laatste vraag nog niet te beantwoorden. ,,Het is te ingewikkeld. Het kan zoveel kanten op gaan de komende dagen. Suriname heeft hier geen ervaring mee. Sterker: geen enkel land heeft hier ervaring mee.”

Binnenplaats van Fort Zeelandia, waar op 8 december 1982 de Decembermoorden plaatsvonden.

Binnenplaats van Fort Zeelandia, waar op 8 december 1982 de Decembermoorden plaatsvonden. © ANP

Waarom Bouterse zolang buiten schot is gebleven, hoe hij dat flikte; daar kan ze als historicus wel iets over zeggen. Om te beginnen moeten we terug naar de Decembermoorden zelf. Zo’n slachtpartij in een klein land als Suriname: ,,Daarmee raak je zoveel mensen”, zegt Hoefte. En het is net als wanneer je één kind aanpakt in een klaslokaal. Dan wordt de rest bang.”

Die angst wordt alleen maar versterk