Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 20

Hoger beroep 

Het hoger beroep in de zaak tegen Geert Wilders loopt nog altijd en gaat op 29 juni 2020 weer verder.

De rechtszaak in hoger beroep tegen PVV-leider Geert Wilders, om zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak, was eerder al uitgesteld. De inhoudelijke behandeling, die op maandag 6 april 2020 zou starten, ging vanwege de coronacrisis niet door.

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft inmiddels goed genoeg gezocht naar documenten die gaan over de beslissing om PVV-leider Geert Wilders te vervolgen. Dat heeft de rechtbank in Utrecht donderdag 07.05.2020 bepaald in een procedure die was aangespannen door RTL Nieuws.

De omroep probeert met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) documenten boven water te krijgen die gaan over de vervolging van Wilders. De politicus staat in hoger beroep terecht voor zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak in 2014.

RTL Nieuws wil weten of toenmalig minister Opstelten heeft aangedrongen op vervolging, zoals de verdediging van Wilders beweert. Het Openbaar Ministerie ontkent dit en zegt dat het zelfstandig heeft besloten om de PVV-voorman voor de rechter te brengen wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie.

Omdat RTL aanvankelijk maar één document kreeg van de minister, oordeelde de rechtbank in november dat Grapperhaus beter zijn best moest doen. Een nieuw zoekactie leverde vervolgens 475 documenten op, die inmiddels ook allemaal zijn gepubliceerd.

Appjes

Toch vermoedt RTL Nieuws dat de minister nog altijd gegevens over besprekingen in de ministerraad en de top van het Openbaar Ministerie achterhoudt. Maar volgens de rechtbank is er zorgvuldig en grondig genoeg gezocht en zijn ook stukken uit de ministerraad meegenomen, net als appjes en sms’jes van Opstelten.

De rechtbank zegt dat onvoldoende vaststaat dat in de ministerraad is gesproken over de vervolging van Wilders, en dat dus niet zeker is dat er daadwerkelijk documenten bestaan. Dat geldt ook voor notulen van de OM-top.

Wel is het volgens de rechtbank aan de journalisten te danken dat er een groot aantal relevante documenten over de zaak is gevonden.

Debat

De Tweede Kamer besloot al eerder tot een debat over mogelijke bemoeienis van het ministerie van Justitie met de strafzaak tegen PVV-leider Wilders. Aanvankelijk wilde de Kamer dat niet doen zolang de zaak nog onder de rechter is, maar na een nieuwe oproep van Wilders ging de Kamer akkoord.

Wilders is er zeer stellig van overtuigd dat de vervolging door het Openbaar Ministerie vanwege zijn “minder Marokkanen”-uitspraken politiek gemotiveerd is. Al eerder stuurde minister Grapperhaus nieuwe documenten over de zaak naar de Kamer en Wilders vond die nogal schokkend:

“We hebben nu gezien dat volgens verschillende stukken mijn vervolging in de ministerraad is besproken en dat het Openbaar Ministerie wilde dat mijn vervolging nog voor de Provinciale Statenverkiezingen bekend werd.”

meer: Proces Wilders NU

Meer voor wilders minder

Bekijk ook: Zaak-Wilders 

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 19

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 18

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 17

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 16

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 15

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 14

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 13

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 12

Zie ook nog: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 11

En zie dan ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 10

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 9

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 8

nog verder dan maar: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 7

en dan ook weer: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 6

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder Marokkanen

zie ook: Haagse Islam Democraten doen aangifte tegen Haatzaaier Geert Wilders PVV

en dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 5

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 4

zie dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 3

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder – deel 2

zie ook verder: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder deel 1

zie ook: Geert Wilders PVV strafvervolging met uitspraak Minder Marokkanen

Wilders: ik sta voor de rechter, maar bedreigers lopen vrij rond

Telegraaf 03.07.2020  PVV-leider Geert Wilders zei vrijdag tijdens een zitting van het hof in Den Haag het onbegrijpelijk te vinden dat niet de radicalen die hem met de dood bedreigen in het beklaagdenbankje zitten, maar hijzelf. „Inmiddels sta ik vanwege mijn politieke mening al 10 jaar voor de rechter terwijl de islamitische radicalen die fatwa’s over me hebben uitgesproken nog steeds vrij rondlopen. Het is moeilijk te bevatten.”

Wilders was wederom aanwezig bij de behandeling van zijn zaak. Hij kon af en toe een gaap tijdens het urenlange betoog van het OM niet onderdrukken. Hij vertelde de voorzitter van het hof dat hij een hele korte nacht had gehad, vanwege drukte in de Tweede Kamer en de lange debatten rond racisme en discriminatie. Hij benadrukte dat het debat daarover in de Kamer moet worden gevoerd, en niet in de rechtbank.

Wilders staat terecht voor uitspraken die hij deed in maart 2014. Tijdens een bijeenkomst in maart van dat jaar stelde de politicus zijn publiek drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder „Minder! Minder!” als antwoord. Daarmee zette de PVV’er volgens het OM aan tot haat.

Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops (r.). Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ANP

De PVV’er is ervan overtuigd dat de beslissing om hem te vervolgen een politieke is. Volgens hem heeft toenmalig justitieminister Ivo Opstelten een stevige vinger in de pap gehad om hem strafrechtelijk aan te pakken en dat is wettelijk niet toegestaan. Zijn advocaten hebben meerdere documenten zoals e-mails ingebracht als bewijs daarvoor. Wilders vindt daarom dat de zaak de prullenbak in moet. „Het is politieke manipulatie van de zuiverste soort”, aldus Wilders vrijdag. „Ik hoop echt, wat u ook van mij vindt, dat u dit niet zal toestaan.”

Einde in zicht

Het ’minder Marokkanen’-proces van politicus Geert Wilders duurt „onevenredig” lang en er wordt „steeds verder afgedwaald van de kern van de zaak.” Dat zei de advocaat-generaal vrijdag tijdens een zitting van het hof Den Haag in de langslepende zaak. Mogelijk is het einde nu in zicht: woensdag beslist het gerechtshof of er nog meer onderzoek nodig is, of dat er een datum voor de uitspraak in het strafproces komt.

Het Openbaar Ministerie zei vrijdag – nogmaals – dat er „nooit, nooit, nooit” sprake is geweest van enige vorm van beïnvloeding of bemoeienis vanuit het ministerie. „De verwijten die de verdediging aan het adres van het OM heeft gemaakt zijn zeer kwalijk. Het gaat om ongefundeerde en ernstige verwijten.”

BEKIJK OOK:

Wilders: ’Ik ben nog lang niet met ze klaar’

BEKIJK OOK:

Wilders: ’Dat is niet fair, en corrupt’

Laatste woord

Als het hof aanstaande woensdag besluit dat er geen extra onderzoek nodig is en er geen aanvullende vragen zijn, krijgt de politicus de ruimte voor zijn laatste woord. Daarna wordt de zaak gesloten en laat het hof weten wanneer de uitspraak is.

In hoger beroep heeft het OM net als in eerste aanleg een geldboete van 5000 euro geëist. De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016 voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie, maar legde geen straf op. Zowel het OM als de politicus ging in beroep.

BEKIJK OOK:

Polarisatie heeft veel weg van racisme

BEKIJK OOK:

Racisme splijt Kamer: botsingen, verwijten en gescheld

BEKIJK OOK:

Frits Barend: ’Antisemitisme van linkse activisten komt hard aan’

BEKIJK MEER VAN; proces racisme Geert Wilders OM

Advocaat: ministerie betrokken bij beslissing vervolging Wilders

Den HaagFM 29.06.2020 Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft invloed uitgeoefend op het Openbaar Ministerie bij zowel de beslissing om Geert Wilders strafrechtelijk te vervolgen en de vervolging zelf. Dat zei de advocaat van de PVV’er. Advocaat Geert-Jan Knoops heeft dit al vaker gezegd tijdens het inmiddels jarenlang slepende proces.

Maandag, tijdens de voortzetting van het hoger beroep, kwam Knoops met een uitgebreide tijdlijn hoe die beïnvloeding er volgens hem heeft uitgezien. De politicus is aanwezig in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

Wilders deed de gewraakte uitspraken in 2014 in een Haags café. Tijdens een bijeenkomst in maart van dat jaar stelde de politicus zijn publiek drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder “Minder! Minder!” als antwoord. Daarmee zette de PVV’er volgens het OM aan tot haat.

Knoops presenteerde maandag onder meer e-mails tussen het ministerie en het OM, waarin over de zaak werd gesproken. Wilders is overtuigd dat de beslissing om hem te vervolgen een politieke is. Volgens hem heeft toenmalig justitieminister Ivo Opstelten een stevige vinger in de pap gehad om hem strafrechtelijk aan te pakken en dat is wettelijk niet toegestaan. Het OM heeft keer op keer met klem tegengesproken dat er sprake is van enige beïnvloeding.

In hoger beroep heeft het OM net als in eerste aanleg een geldboete van 5.000 euro geëist. De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016 voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie, maar legde geen straf op. Zowel het OM als de politicus ging in beroep. Wanneer het hof uitspraak doet, is niet duidelijk.

Strafproces tegen Wilders eind juni hervat

Telegraaf 03.06.2020  Het hoger beroep in de zaak tegen PVV-leider Geert Wilders wordt op 29 juni hervat. De zitting is in het Justitieel Complex Schiphol, kondigt het gerechtshof in Den Haag woensdag aan.

Wilders staat in hoger beroep voor het gerechtshof in Den Haag terecht voor zijn uitspraken in maart 2014 over ’minder Marokkanen’. De zittingen in maart en april werden uitgesteld door de uitbraak van het coronavirus.

De rechtbank bevond Wilders eerder schuldig, maar legde geen straf op. De zaak sleept al jaren. Wilders is ervan overtuigd dat hij geen eerlijk proces krijgt, omdat de politiek zich zou hebben bemoeid met de beslissing hem te vervolgen.

BEKIJK OOK:

LIVE | Van Rijn: eind juni genoeg beschermingsmiddelen voor tweede golf

BEKIJK OOK:

Frontale botsing tussen Wilders en OM: ’Schaam u, advocaten-generaal’

BEKIJK OOK:

Waarom Wilders weer uitstel vraagt in zijn proces

BEKIJK MEER VAN; rechtbank Geert Wilders Den Haag

 

 

mei 8, 2020 Posted by | 2e kamer, aangifte, etnisch profileren, geert wilders, geert wilders pvv, groepsbelediging, grondwet, haatzaaien, marokkaan, marokkanen, minder, minder Marokkanen-proces., politiek, PVV, racisme, tweede kamer, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 20

Black Friday ofwel de dag des oordeels voor president Desi Bouterse

AD 29.11.2019

De dag des oordeels naderde voor president Desi Bouterse

Na een jaar radiostilte kwam de Krijgsraad van Suriname op vrijdag 29.11.2019 weer bijeen in de rechtszaak van de Decembermoorden.

De dag des oordeels voor president Desi Bouterse en zijn medeverdachten nadert. Na een proces van bijna twintig jaar snakken de nabestaanden naar een vonnis.

Ook moesten alle verdachten in het 8 Decemberproces vrijdag voor de rechter in Suriname verschijnen. De verwachting was dat de rechter dan eindelijk de uitspraak bekendmaakt in de zaak waarin de president van Suriname, Desi Bouterse, hoofdverdachte is.

Er zijn ook 23 andere verdachten in de zaak. Iedereen wordt verdacht van betrokkenheid op de moord van vijftien politieke tegenstanders van het regime van Bouterse. Dat gebeurde op 8 en 9 december 1982. Sindsdien staan de moorden bekend als Decembermoorden.

Telegraaf 30.11.2019

Veroordeling 20 jaar

Tijdens een zitting in juni 2018 vorig jaar eiste het Surinaamse Openbaar Ministerie twintig jaar gevangenisstraf tegen Bouterse. Volgens de aanklager is hij hoofdverantwoordelijk voor de martelingen en executies van de vijftien slachtoffers.

De laatste zitting in de zaak was op 29 oktober 2018. Sindsdien wachten alle betrokkenen op de uitspraak van de rechter.

Telegraaf 09.12.2019

Het Vonnis

Vrijdagmiddag 29.11.2019 begon de Surinaamse krijgsraad onverwacht met het voorlezen van de vonnissen in het proces rond de Decembermoorden. Onder anderen oud-bataljonscommandant Etienne Boerenveen is vrijgesproken, terwijl het Surinaamse Openbaar Ministerie twintig jaar cel tegen hem had geëist. De krijgsraad vindt niet bewezen dat hij aanwezig was bij het doodschieten van de slachtoffers in de nacht van 7 op 8 december.

De Surinaamse krijgsraad behandelde vrijdag ook de zaken van de verdachten Jimmy Stolk en Arthy Gorré. Stolk is vrijgesproken wegens een gebrek aan bewijs. De zaak-Gorré werd gestopt, omdat hij in 2018 is overleden.

AD 30.11.2019

En uiteindelijk werd in Suriname president Desi Bouterse veroordeeld tot twintig jaar cel vanwege zijn aandeel in de Decembermoorden. De oud-legerleider is niet in het land, hij is op staatsbezoek in China. De krijgsraad heeft geen onmiddellijke gevangenneming gelast.

Telegraaf 30.11.2019

Betekent zijn veroordeling dat hij daadwerkelijk de cel in gaat?

“Nee, die kans is heel erg klein”, zegt correspondent Harmen Boerboom. “Er is geen gevangenneming gelast. Dat is op zich niet zo verwonderlijk, omdat hij gedurende de hele rechtszaak ook nooit heeft vastgezeten.”

Bouterses advocaat heeft al aangekondigd in beroep te gaan tegen het vonnis. Als hij dan weer wordt veroordeeld, moet hij volgens Boerboom wel de gevangenis in.

AD 30.11.2019

Recht op gratie

Volgens advocaat Geert-Jan Knoops hangt van de Grondwet af of die straf ook uitgevoerd kan worden.

In Artikel 109 van de Grondwet staat namelijk dat de president het recht heeft om gratie te krijgen als hij door een rechter wordt veroordeeld. Hij oefent dit recht uit na advies te hebben ingewonnen van de rechter, die het vonnis heeft uitgesproken.

Dat zou dus kunnen betekenen dat Bouterse, zolang hij president is, de veroordeling door de rechter niet hoeft te ondergaan. Maar daar moet de rechter dan wel in meegaan.

AD 02.12.2019

Noodtoestand

Na een veroordeling in hoger beroep zijn er nog verschillende manieren waarop Bouterse onder gevangenisstraf uit kan komen.

Zo zou hij zijn straf kunnen ontlopen door de noodtoestand uit te roepen in Suriname. Hij zou ook tijdelijk kunnen terugtreden als president, zodat vicepresident Ashwin Adhin hem als waarnemend staatshoofd gratie kan verlenen.

Aftreden

Bouterse is op dit moment in China voor een staatsbezoek. Volgens correspondent Harmen Boerboom keert hij dit weekend terug, maar mogelijk bezoekt hij eerst nog Cuba.

Universitair docent Internationaal Recht Marieke de Hoon zegt tegen Nieuwsuur dat het haar onwaarschijnlijk lijkt dat Bouterse überhaupt terugkeert. “De hele reden dat hij nu in China is kan geen toeval zijn. Hij heeft gezorgd dat hij nu niet in het land is. Teruggaan naar Suriname lijkt mij voor hem een groot risico. Hij komt alleen terug als hem een vorm van gratie wordt verleend.”

De advocaat van de nabestaanden vindt dat de president moet aftreden, “want een veroordeelde president, dat kan niet.” Maar volgens correspondent Boerboom heeft Bouterses woordvoerder al gezegd dat er van het aftreden van de president op dit moment geen enkele sprake zal zijn.

Wie waren de slachtoffers van de Decembermoorden?

De slachtoffers waren allemaal vooraanstaande Surinamers die openlijk kritiek hadden op of verzet pleegden tegen het regime van Bouterse.

  • John Baboeram (36), advocaat
  • Bram Behr (31), journalist
  • Cyrill Daal (46), vakbondsleider
  • Kenneth Gonçalves (42), advocaat en deken van de Surinaamse Orde van Advocaten
  • Eddy Hoost (48), advocaat en politicus
  • André Kamperveen (58), journalist en oud-voetballer
  • Gerard Leckie (39), psycholoog en docent
  • Sugrim Oemrawsingh (42), wis- en natuurkundige
  • Lesley Rahman (28), journalist
  • Surendre Rambocus (29), luitenant
  • Harold Riedewald (49), advocaat
  • Jiwansingh Sheombar (25), militair
  • Jozef Slagveer (42), journalist en directeur van persbureau
  • Robby Sohansingh (37), zakenman
  • Frank Wijngaarde (43), journalist

Naast de bovengenoemde slachtoffers, werd ook vakbondsleider Fred Derby gevangengenomen. Hij wist als enige aan de executie te ontsnappen. Zijn verklaring is door de krijgsraad als erg belastend beoordeeld. Derby overleed in 2001 plotseling op 61-jarige leeftijd.

AD 21.01.2020

Proces van lange adem

De rechtsgang liep jaren vertraging op doordat het Bouterse in 2012 lukte om een amnestiewet door het parlement te krijgen. Pas in 2016 stelde de krijgsraad de wet buiten werking, omdat die ingreep in een lopend proces.

zie ook: En weer kwam president Desi Bouterse niet opdagen bij het Decembermoorden-proces

zie ook: Is president Desi Bouterse een Godsgeschenk ???

zie ook: Surinaamse president Desi Bouterse blokkeert proces Decembermoorden – deel 2

zie ook: Surinaamse president Desi Bouterse blokkeert proces Decembermoorden – deel 1

zie ook: Chronologie: 33 jaar Decembermoorden Suriname

zie ook: Haagse Wethouder PvdA Rabin Baldewsingh struikelt over Desi Bouterse

zie ook: Haagse wethouder PvdA Rabin Baldewsingh praat voor zijn beurt over Desi Bouterse

zie ook: De Bananenrepubliek Den Haag in oprichting ?

Dossier Desi Bouterse Trouw

dossier vonnissen-decembermoorden NRC

lees: Decembermoorden – Wikipedia

‎lees: De moorden · ‎De vijftien slachtoffers · ‎Verklaring van Bouterse

lees: Desi Bouterse – Wikipedia

lees: Reconstructie van de Surinaamse Decembermoorden

lees: Bouterse wil praten over decembermoorden

lees: De Surinaamse president Desi Bouterse heeft opnieuw het proces van de Decembermoorden geblokkeerd.

lees: Proces Decembermoorden: waar gaat het om en waarom duurt het zo lang?

lees: Bouterse blokkeert proces Decembermoorden vanwege staatsveiligheid

Meer nieuws over bouterse decembermoord

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Veroordeelde Bouterse zelf aanwezig bij zitting krijgsraad

NOS 11.01.2020 De Surinaamse president Bouterse zegt dat hij over twee weken aanwezig is bij een zitting van de krijgsraad over de Decembermoorden. Het is voor het eerst dat de president een zitting bijwoont sinds de start van het proces in 2007.

Bouterse werd eind vorig jaar veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden in 1982. Hij tekende verzet aan tegen het vonnis en moet daarvoor zelf voor de krijgsraad verschijnen.

Bij een ledenvergadering van zijn partij bevestigde Bouterse dat hij zelf naar de krijgsraad gaat en dat ook andere partijleden erbij aanwezig zijn. Zijn toehoorders in het partijcentrum lieten volgens Surinaamse media daarna luid gejuich horen.

Bekijk ook;

Bouterse moet in januari voor Surinaamse krijgsraad verschijnen

NOS 30.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse moet op 22 januari 2020 voor de krijgsraad in Suriname verschijnen. Bouterse werd eind november bij verstek veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden uit 1982. Daarbij werden vijftien tegenstanders van het regime omgebracht.

Bouterse heeft verzet aangetekend tegen de uitspraak. Als de president op 22 januari 2010 zelf niet naar de militaire rechtbank komt, vervalt het verzet en blijft de veroordeling staan. Hier kan nog hoger beroep tegen worden aangetekend. Als hij wel komt, zal dezelfde rechter een eindvonnis uitspreken.

“Ik zou elke president afraden om op te staan voor de rechter”,aldus Advocaat Irvin Kanhai

Bouterse was in het buitenland toen de rechter uitspraak deed in zijn zaak. Zijn advocaat Irvin Kanhai zei tegen de Surinaamse krant Starnieuws dat hij Bouterse afraadt om 22 januari 2020 naar de rechtbank te gaan. “Hij zou ook moeten opstaan voor de rechter, terwijl hij president is van Suriname. Ik zou elke president afraden om op te staan voor de rechter.”

Volgens Kanhai wil een aantal nabestaanden Bouterse voor de rechter zien staan. “Mensen willen dat mijn cliënt in de rechtszaal komt, zodat ze hem belachelijk kunnen maken en kunnen uitjouwen”.

Bekijk ook;

Bouterse moet 22 januari voor krijgsraad verschijnen

Telegraaf 30.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse is gedagvaard om woensdag 22 januari voor de krijgsraad in Paramaribo te verschijnen. Dat heeft zijn advocaat Irvin Karhai gezegd tegen het Surinaamse Starnieuws.

Bouterse werd op 29 november veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse krijgsraad achtte hem schuldig aan betrokkenheid bij de moord op vijftien mensen in december 1982. De president tekende verzet aan tegen het vonnis. Bouterse moet op 22 januari nu wel in persoon voor de krijgsraad verschijnen. Eerder deed hij dat niet. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de eerste straf staan. Hier kan nog hoger beroep tegen worden aangetekend.

Of Bouterse weer wegblijft, zal Kanhai nog met hem bespreken. „Ik zou hem wel afraden om naar de rechtbank te gaan”, zegt de raadsman tegen Starnieuws.

Behalve Bouterse werden 29 november nog zes anderen veroordeeld voor hun betrokkenheid voor het vermoorden van de vijftien critici. Net als bij hoofdverdachte Bouterse werd geen gevangenneming gelast.

Bekijk ook: 

Rutte: ’Ik geef iedereen een hand, zelfs Bouterse’ 

Bekijk ook: 

’Bouterse gewoon kandidaat voor verkiezingen in 2020’ 

Bekijk ook: 

‘Heldenonthaal Bouterse is opgezet trucje’ 

Bekijk meer van; moord/doodslag proces rechtshandhaving Desi Bouterse Paramaribo

Bouterse moet in januari voor krijgsraad verschijnen

AD 30.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse is gedagvaard om woensdag 22 januari 2020 voor de krijgsraad in Paramaribo te verschijnen. Dat heeft zijn advocaat Irvin Karhai gezegd tegen het Surinaamse Starnieuws.

Bouterse werd op 29 november 2019 veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse krijgsraad achtte hem schuldig aan betrokkenheid bij de moord op vijftien mensen in december 1982. De president tekende verzet aan tegen het vonnis.

Bouterse moet op 22 januari 2020 nu wel in persoon voor de krijgsraad verschijnen. Eerder deed hij dat niet. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de eerste straf staan. Hier kan nog hoger beroep tegen worden aangetekend.

Of Bouterse weer wegblijft, zal Kanhai nog met hem bespreken. ,,Ik zou hem wel afraden om naar de rechtbank te gaan,” zegt de raadsman tegen Starnieuws.

‘Historische herdenking’ van Decembermoorden

MSN 08.12.2019 “Een belangrijk nieuw hoofdstuk van de geschiedenis van Suriname is geschreven, dat verzoening en eenheid kan brengen in een verdeeld land.” Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema tijdens de volgens haar “historische herdenking” van de Decembermoorden in een bomvolle Amstelkerk in de hoofdstad.

De bijeenkomst staat in het teken van de veroordeling van de Surinaamse president Desi Bouterse, die onlangs – 37 jaar na de dood van vijftien politieke tegenstanders van zijn bewind – twintig jaar cel kreeg. “Vandaag staan we daarom net iets steviger dan andere jaren”, zei Halsema.

De vijftien politieke tegenstanders van het militaire regime van Bouterse werden in de nacht van 7 op 8 december 1982 overgebracht naar Fort Zeelandia, waar ze werden gemarteld en vermoord.

Emotionele herdenkingen van Decembermoorden

NOS 08.12.2019 In Paramaribo en in Amsterdam worden de Decembermoorden herdacht, vandaag 37 jaar geleden.

De herdenkingen staan in het teken van de recente veroordelingen in het proces. De Surinaamse president Desi Bouterse werd negen dagen geleden veroordeeld tot 20 jaar cel voor betrokkenheid bij de moord op vijftien politieke tegenstanders in 1982.

Fakkeltocht

In Amsterdam is het drukker dan voorgaande jaren. Zo’n 150 tot 200 mensen liepen voor de herdenkingsbijeenkomst mee in een fakkeltocht van het stadhuis naar het monument op het Waterlooplein.

Ook burgemeester Halsema was aanwezig bij de herdenking: ‘Na 37 jaar hebben we eindelijk bijna gerechtigheid’

Documentairemaker Ananta Khemradj (29) was een van hen. Het is de eerste keer dat ze meedoet aan de jaarlijkse herdenking in Amsterdam.

Khemradj vindt het belangrijk om de Decembermoorden te herdenken, zeker nu er een vonnis op tafel ligt. “Dat dwingt ons om met elkaar erover te praten”, zegt ze.

De Decembermoorden hebben verdeeldheid gebracht in Suriname. Volgens Khemradj kunnen Surinamers daar het beste mee omgaan door het gesprek met elkaar aan te gaan. “Als wij onze geschiedenis willen kennen, dan moeten we het hebben van mensen die erover praten. Dat we dat nu zien gebeuren maakt mij hoopvol.”

Toespraken

Na de fakkeltocht begon de officiële herdenking in de Amstelkerk, waarbij oud-president Venetiaan van Suriname aanwezig is.

In de kerk zijn toespraken van burgemeester Femke Halsema, de Kamerleden Sadet Karabulut en Lilianne Ploumen, columniste Sheila Sitalsing en advocaat Gerard Spong.

Paramaribo

In Paramaribo worden de moorden herdacht bij Fort Zeelandia. Dat is de plek waar de vijftien slachtoffers van de Decembermoorden werden gemarteld en geëxecuteerd.

De herdenking en aansluitende kranslegging verliepen emotioneel:

 Nina Jurna @NinaJurna

Een terugblik op de decembermoorden in Suriname 1982

Het vonnis tegen Desi Bouterse is niet definitief. De president kondigde gisteren aan dat hij in beroep gaat. Daardoor is Bouterse volgens zijn advocaat verdachte en geen veroordeelde, en kan hij zich kandidaat stellen voor de verkiezingen van volgend jaar.

Bouterse en zijn advocaat spraken eerder al van een oneerlijk, politiek proces, dat volgens hen vanuit Nederland wordt aangestuurd.

Bekijk ook;

Surinaamse oppositie eist spoedoverleg over positie van veroordeelde Bouterse

AD 08.12.2019 Vijf Surinaamse oppositiepartijen eisen een spoedoverleg met de voorzitter van het parlement over de positie van president Desi Bouterse. Ze willen weten wat zijn veroordeling in het Decembermoordenproces betekent voor de relatie met het parlement. Dat zegt oppositieleider Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in een interview met
deze krant.

Na zijn veroordeling tot 20 jaar cel heeft president Bouterse twee weken de tijd om bij de Krijgsraad ‘in verzet’ te gaan tegen het vonnis. Dat is nodig, omdat Bouterse bij verstek veroordeeld is. De rechter moet dat binnen twee maanden behandelen. Bouterse zal dan wel voor de Krijgsraad moeten verschijnen. Dat heeft hij in het twaalf jaar durende 8 Decemberstrafproces nog geen enkele keer gedaan.

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname © Chan Santokhi

Advcocaat Irvin Kanhai heeft bevestigd dat Bouterse in verzet gaat. Dat kan formeel tot en met vrijdag 13 december. ,,Daar wachten we even op. We willen officieel horen wat er gaat gebeuren’’, zegt partijleider Chan Santokhi van de VHP, die met 8 zetels de grootste oppositiepartij is.

Als de termijn verstreken is, vragen de oppositiepartijen een spoedoverleg aan met parlementsvoorzitter Jennifer Simons. De partijen VHP, ABOP, Pertjajah Luhur, NPS en DOE sturen haar daarover volgende week een brief. ,,Er is nu een gewijzigde situatie’’, zegt Santokhi. ,,We willen van de voorzitter weten hoe de relatie tussen de president en het parlement er nu uit ziet. Als het overleg niet naar tevredenheid verloopt, vragen we een spoeddebat aan.’’

Lees ook;

Hun president is voor moord veroordeeld, maar Surinamers maken zich niet druk

Lees meer

Sneer naar Nederland: 'Bemoei je niet met interne aangelegen­he­den Suriname’

Lees meer

Grootste concurrent

Santokhi is de grootste concurrent van Bouterse in aanloop naar de verkiezingen op 25 mei volgend jaar. In peilingen gaat de VHP aan de leiding. De Nationale Democratische Partij (NDP) van Bouterse bezet nu 26 van de 51 zetels in het parlement. De partij hekelt het vonnis van de Krijgsraad en noemt het een ‘politiek proces’.

,,Ik geloof niet dat dit een politieke uitspraak is’’ zegt Santokhi. ,,De zaak speelde in 1982, in 2000 is het gerechtelijk vooronderzoek begonnen en in 2007 startte het proces. De tijdlijn geeft aan dat dit verschillende politieke periodes, partijen en regeringen overschrijdt. Het vonnis van de rechterlijke macht moet gerespecteerd en uitgevoerd worden.’’

De oppositie praat nog niet over een afzettingsprocedure. Daarvoor biedt de Grondwet, die dateert uit 1987, geen mogelijkheden. ,,De persoon is veroordeeld, niet de president’’, benadrukt Santokhi. ,,Het is geen ambtsmisdrijf. In de Grondwet staat niet wat er moet gebeuren met een president die een strafblad heeft.’’

Discussie

Dat de Grondwet hiaten heeft, ligt aan onszelf. Wij hadden dat in 1987 moeten aanpassen, aldus Partijleider Chan Santokhi van de VHP.

De VHP is bezig met een ‘wederopbouwplan’ om  Suriname binnen zes maanden uit de grote sociale en economische crisis moet te halen. De VHP wil aanpassing van het ‘ondemocratische’ kiesstelsel. Districtshoofden moeten worden gekozen en niet benoemd. Een nota hierover werd aangeboden aan de regering, maar nog tijdens de discussie in het parlement alweer verworpen.

Juristen onderzoeken onder meer hoe de Grondwet op een aantal punten gewijzigd moet worden. Nu hoeven ministers hoeven geen verantwoording af te leggen aan het parlement, maar aan de president. ,,We kunnen geen motie van wantrouwen indienen en geen enquête-onderzoeken doen’’, zegt Santokhi.

,,Volgens de wet moet Bouterse toezien op de internationale rechtsorde. Maar hoe kun je dat uitvoeren als je zelf in conflict bent met de rechtsorde? Dat de Grondwet hiaten heeft, ligt aan onszelf. Wij hadden dat in 1987 moeten aanpassen.’’

Verbroederingspolitiek 2.0

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname

Chan Santokhi van de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) in Suriname © Chan Santokhi

Santokhi heeft zich altijd verzet tegen het presidentschap van Bouterse. Na de verkiezingen in 2010, waar de NDP won, zat hij in een commissie die de geloofsbrieven van Bouterse onderzocht. ,,Toen stelden we ons al op het standpunt dat hij geen president mocht worden. Er is een uur gediscussieerd, maar we vormden een minderheid binnen de commissie.’’

Begin volgend jaar presenteert de VHP het verkiezingsprogramma. De van oorsprong hindoestaanse partij blijft weg van etnische politiek, zegt Santokhi. ,,We willen de grootste multi-etnische partij zijn. In alle structuren en districten hebben we ruimte voor álle Surinamers. Ik noem het verbroederingspolitiek 2.0.’’

Een groot deel van de Surinaamse kiezers is nog zwevend.  Dat komt met name door de jongeren, van wie een deel nog gevoelig is voor Bouterse en de NDP. De VHP wil het mogelijk maken dat ze vanaf hun achttiende recht hebben op bouwgrond voor een huis en begeleiding en financiële steun krijgen bij het zoeken naar werk. ,,Jongeren kijken niet vooruit, maar willen vooral weten waar voor hun het voordeel zit.’’

Grote economische problemen

Voor het imago van Suriname is dit funest, aldus Partijleider Chan Santokhi van de VHP.

Het vonnis van Bouterse  en zes anderen zal het komende half jaar zijn schaduw vooruitwerpen. ,,Maar we laten onze campagne er niet door beïnvloeden’’, zegt Santokhi. ,,Dat is voer voor tegenstanders. De zullen anders zeggen dat wij dat vonnis nodig hadden om Bouterse aan te pakken en dat we geen andere politieke issues hebben.’’

Suriname heeft grote economische problemen. Er zijn extra investeringen nodig in het onderwijs, de zorg, arbeidsmarkt en woningmarkt. ,,Die worden door het vonnis in alle stilte onttrokken aan de aandacht van de samenleving. We moeten oppassen dat de campagne niet draait om één issue en dat de NDP electoraal voordeel haalt uit een strategie om Bouterse tot martelaar te maken.’’

Bovendien, Bouterse blijft veroordeeld tot een andere rechter uitspraak heeft gedaan. Bij de uitvoering van het vonnis moet rekening gehouden worden met het nationale belang en niet met belangen van de persoon of de politieke partij, vindt Santokhi. ,,De vraag is wat de impact van de veroordeling is. Kan Bouterse nationaal en internationaal goed, volwaardig en met gezag functioneren? Voor het imago van Suriname is dit funest. We stonden wereldwijd in alle gezaghebbende kranten.’’

Het vertrouwen in het land moet weer hersteld worden. Dat kan niet met Bouterse als president. Daarom wil Santokhi de verkiezingen winnen. ,,Ons doel is dat de  VHP na de verkiezingen de leiding over Suriname krijgt. Dat is beter om het land snel uit de crisis te helpen. Daar zoeken we geschikte partners bij om een regeringsblok te vormen. Samenwerken met de NDP is voor mij geen optie.’’

’Bouterse gewoon kandidaat voor verkiezingen in 2020’

Telegraaf 07.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse heeft de Krijgsraad bedankt voor zijn veroordeling in het proces over de Decembermoorden. Het vonnis heeft de eenheid binnen zijn Nationale Democratische Partij (NDP) namelijk vergroot, zo zei hij vrijdag tijdens een partijbijeenkomst in Paramaribo. Na de toespraak van Bouterse klonk vanuit de zaal het gospelnummer We Shall Overcome.

De opkomst van de NDP-leden was groot. Naar schatting waren er binnen en buiten het partijgebouw zeker vierduizend aanhangers aanwezig.

Prominent lid Andre Misiekaba, ook minister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, riep de leden op hard aan het werk te gaan, zodat de NDP met een ruime meerderheid de verkiezingen in mei 2020 zal winnen. Dan kan Bouterse aan zijn derde termijn als president van Suriname beginnen, opperde hij.

De president begroette zijn aanhangers door onder meer met zijn petje van Che Guevara in de lucht te zwaaien.

Bouterse wél in beroep

Bouterse werd vorige week veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse krijgsraad heeft hem schuldig bevonden aan betrokkenheid bij de moord op vijftien mensen in december 1982. De president heeft tegen het vonnis beroep aangetekend.

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

Daardoor is Bouterse volgens zijn advocaat Irwin Kanhai nu geen veroordeelde, maar verdachte. Kanhai bevestigde na afloop van de bijeenkomst nogmaals aan journalisten dat hij inderdaad in beroep is gegaan. De afgelopen dagen was daar verwarring over ontstaan.

Bekijk ook: 

 Kan Bouterse de dans blijven ontspringen? 

Heldenonthaal

Direct na zijn thuiskomst uit China, waar Bouterse was toen de uitspraak van het proces werd gecommuniceerd, kreeg hij een warm onthaal van aanhangers. Die lijken weinig belang te hechten aan zijn veroordeling.

Bekijk ook: 

China lijkt maling aan ons te hebben 

Bekijk ook: 

‘Heldenonthaal Bouterse is opgezet trucje’ 

Bekijk meer van; proces moord/doodslag Desi Bouterse

Sneer naar Nederland: ‘Bemoei je niet met interne aangelegen­he­den Suriname’

AD 07.12.2019 Een cynisch bedankje aan de Krijgsraad en een sneer naar Nederland. Desi Bouterse is terug op het nest. Strijdbaarder dan ooit. Precies een week na zijn veroordeling voor de Decembermoorden sprak hij vrijdagavond op een ledenbijeenkomst van zijn Nationale Democratische Partij (NDP). ‘Jullie hebben mijn hart gestolen.’

Het partijcentrum Ocer in Paramaribo is tot de nok toe gevuld. Paars is de kleur die overheerst. Enkele duizenden leden zijn naar de bijeenkomst gekomen. Onder begeleiding van een brassband komen ze in groepjes door de poort van de kleine arena. Ze dragen vlaggen van hun district en paarse shirts met teksten als ‘Samen zijn we sterk’ en ‘Yes, we can do the job’.

Lees ook;

Hun president is voor moord veroordeeld, maar Surinamers maken zich niet druk

Lees meer

Advocaten Bouterse tekenen tóch verzet aan: ‘Niet gelogen, collega deed het’

Lees meer

Bouterse vecht vonnis van 20 jaar celstraf voorlopig niet aan

Bouterse vecht vonnis van 20 jaar celstraf voorlopig niet aan

Lees meer

De bijeenkomst van de Nationale Democratische Partij (NDP) is één grote gelikte show. Met opzwepende muziek, met sprekers in het voorprogramma en met één hoofdact: Desi Bouterse, partijvoorzitter en de huidige – voor moord veroordeelde – president van Suriname.

Het is de eerste partijvergadering sinds zijn veroordeling tot 20 jaar cel vanwege de Decembermoorden. Het welkom van de leden is daarom extra warm als Bouterse, met een petje op zijn hoofd, binnenkomt. Leden scanderen zijn naam. ‘We love Bouta. We love Bouta!’

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo.

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo. © Tonny van der Mee

Hun geduld wordt op de proef gesteld. Ze moeten wachten op het woord van de leider. Eerst zijn er andere sprekers. Ebu Jones, kickbokser en diplomaat, Irvin Kanhai, advocaat van Bouterse, Eugene van der San, directeur van het Kabinet van de President. Zij vormen het deskundigenpanel van vanavond.

Desi Bouterse komt aan bij het NDP-partijcentrum.

Desi Bouterse komt aan bij het NDP-partijcentrum. © Reuters

Gezamenlijke vijand

De tactiek van de avond is het creëren van een gezamenlijke vijand. Iedereen is tegen de NDP. Iedereen is tegen Bouterse. Daarom moet voorkomen worden dat anderen verdeeldheid zaaien binnen de partij en moeten ze gezamenlijk een vuist maken. ,,Er is maar één persoon die dat kan bewerkstelligen’’, zegt Jones. ,,Hij is een goede leider die een groep bij elkaar kan houden.’’

Een van de sprekers grapt over de geruchten die de wereld in zijn geslingerd. Om Bouterse na zijn staatsbezoek aan China – en na het vonnis – groots te onthalen op vliegveld Zanderij, afgelopen zondag, zou de NDP leden hebben betaald mee te gaan met de bussen. De partij regelde bovendien eten. ,,U bent hier toch omdat u 50 dollar van ons heeft gekregen, plus een gratis portie eten en omdat u gratis met de bus kon komen?’’, grapt een spreker.

Ze hemelen de Amnestiewet op, die door de Krijgsraad terzijde is geschoven, en delen aan Nederland een sneer uit. ,,Nederland bemoei je niet met interne aangelegenheden van Suriname’’, roept Jones. ,,En rechterlijke macht, voel je niet superieur!’’

Nederland, bemoei je niet met interne aangelegen­he­den van Suriname, aldus Ebu Jones.

Kanhai bevestigt nog eens dat Bouterse wel degelijk in beroep gaat. Hij gaat in op het koloniale verleden en spreekt schande van het ‘achterwaartse dekolonisatieproces’, een term die elke drie zinnen uit zijn mond komt.

De leden moeten eerst luisteren naar ellenlange verhandelingen. Sommigen dommelen in slaap. Baby’s huilen. Anderen zijn goed voorbereid op een lange zit en hebben bakjes met rijst en kip bij zich.

Onder de aanhangers van Bouterse klinkt geen onvertogen woord. Het geloof in de leider is groot. ,,Ik ben een NDP’er en blijf een NDP’er’’, zegt een vrouw ,,De partij heeft mijn zus een stuk land gegeven en mijn moeder een hulppakket, omdat ze het niet zo breed heeft. Als ze hem oppakken, leggen we het halve land plat. Er is geen bewijs, er zijn geen getuigen. Waarom hebben ze hem niet eerder veroordeeld? Ze hebben gewoon gewacht tot hij president was.’’

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo.

Aanhangers van Desi Bouterse op bijeenkomst van de NDP in Paramaribo. © Tonny van der Mee

Joke Kasawindjojo zit gekleed in NDP-kleren op de tribune. Ze is sinds 1995 trots lid. ,,Ik voel me thuis bij deze partij. Ik heb altijd van Bouterse gehouden. Vandaar dat ik voor hem heb gekozen. Hij is mijn leider. Een goede leider. Er is veel veranderd in het land. Als de mensen dat niet zien, kunnen we niet verder. Bij de verkiezingen gaan we weer overwinnen.’’

Over het vonnis van de Krijgsraad maakt ze zich niet druk. Ook niet over of de veroordeling terecht is. ,,Ik heb het niet meegemaakt dus ik weet er niets van. We zullen zien wat er gebeurt. Dat kan ik niet bepalen.’’

Mijn volksleider

Susan Bendt zit op een van de voorste rijen, vlak achter Bouterse en zijn vrouw. Ze is een trouwe bezoeker van de NDP-bijeenkomsten. ,,Ik ben hier voor mijn volksleider. Ik vind dat hij goede zaken doet.’’

Als het over de veroordeling gaat, wordt ze boos. ,,Dat verdient hij helemaal niet. Het is jaren geleden gebeurd. Ze moeten ermee ophouden. Laat die man gewoon met rust. Wij staan achter hem. En de Here is met hem. Hij heeft veel goede dingen gedaan voor het land en voor het volk. Hij is een goed voorbeeld, een goede leider. Honderd procent dat hij het bij de verkiezingen weer haalt. We blijven bidden.’’

Susan Bendt, fan van Bouterse, op de bijeenkomst van de NDP

Susan Bendt, fan van Bouterse, op de bijeenkomst van de NDP © Tonny van der Mee

Na anderhalf uur wachten is dan het woord aan de president. Op het nummer van Bob Marley’s One Love gaat Bouta achter zijn preekgestoelte staan, terwijl de zaal swingt.

,,Ik ben om verschillende redenen hier gekomen. Maar in de eerste plaats hebben jullie mijn hart gestolen. Op Zanderij zag het donkerzwart van de mensen. Ik heb een traantje moeten wegpinken. Je hoeft niet van mij te houden. Maar die avond is gebleken dat we van elkaar houden.’’

Krijgsraad bedankt

Bouterse bedankte de Krijgsraad. Zijn veroordeling heeft de eenheid binnen de NDP juist versterkt. Hij blijft geloven in een goede afloop van het proces. ,,Laten we het voorbeeld zijn. Laten we bewijzen dat we een partij van liefde zijn.’’

Herhaaldelijk klinkt gejuich uit duizenden kelen. Om het helemaal episch te maken wordt na zijn toespraak het gospelnummer We shall overcome gespeeld. De zaal zingt hartstochtelijk mee.

Desi Bouterse.

Desi Bouterse. © Reuters

De prominente NDP’er André Misiekaba sluit de avond af. Hij is niet alleen de minister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, maar ook evangelist. Een uitbundige evangelist. Misiekaba roept de leden op hard aan het werk te gaan, zodat de NDP met een ruime meerderheid de verkiezingen zal winnen.

,,Op 20 mei gaan we zorgen dat de NDP als grootste partij uit de bus komt met 34 zetels!’’, schreeuwt hij. ,,We gaan ervoor zorgen dat de Amestiewet in de Republiek Suriname gehandhaafd wordt. We gaan onze leider bescherming geven en maken van hem wéér de grootste politicus. Amen!’’

Bouterse bedankt Krijgsraad voor veroordeling

AD 07.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse heeft de Krijgsraad van het land bedankt voor zijn veroordeling in het proces over de Decembermoorden. Het vonnis heeft de eenheid binnen zijn Nationale Democratische Partij (NDP) namelijk vergroot, zo zei hij vrijdag tijdens een partijbijeenkomst in Paramaribo.

Na de toespraak van Bouterse klonk vanuit de zaal het gospelnummer We Shall Overcome. De opkomst van de NDP-leden was groot. Naar schatting waren er binnen en buiten het partijgebouw zeker vierduizend aanhangers aanwezig. Prominent lid Andre Misiekaba, ook minister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting, riep de leden op hard aan het werk te gaan, zodat de NDP met een ruime meerderheid de verkiezingen zal winnen. Dan kan Bouterse aan zijn derde termijn als president van Suriname beginnen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Bouterse werd vorige week veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf. De Surinaamse Krijgsraad heeft hem schuldig bevonden aan betrokkenheid bij de moord op vijftien tegenstanders van zijn militaire regime op 8 december 1982.

Bouterse heeft tegen het vonnis verzet aangetekend. Daardoor is hij volgens zijn advocaat Irwin Kanhai nu geen veroordeelde, maar verdachte.

Bouterse toch in beroep tegen vonnis Decembermoorden

NOS 07.12.2019 Desi Bouterse gaat toch in beroep tegen zijn veroordeling tot twintig jaar cel voor betrokkenheid bij de Decembermoorden. Dat heeft zijn advocaat Irvin Kanhai gezegd op een bijeenkomst van Bouterses partij NDP.

Kanhai zei eerder deze week nog dat de Surinaamse president geen beroep aantekent tegen de straf die de krijgsraad een week geleden uitsprak, terwijl hij kort na het vonnis wel een hoger beroep aankondigde. Doordat de straf toch wordt aangevochten is Bouterse volgens zijn advocaat verdachte en geen veroordeelde, en daardoor kan hij zich kandidaat stellen voor de verkiezingen van volgend jaar.

Bouterse en zijn advocaat spraken eerder van een oneerlijk, politiek proces dat wordt aangestuurd door Nederland.

‘Krijgsraad bedankt’

Op de partijbijeenkomst sprak Bouterse ook zelf de 3000 à 4000 kaderleden toe. De president bedankte de krijgsraad voor de veroordeling, omdat daardoor volgens hem de eenheid binnen de NDP hersteld is. Toen Bouterse na de uitspraak terugkeerde van een staatsbezoek aan China, werd hij verwelkomd door enkele duizenden aanhangers.

“Dat bedankje is echt een typische uitspraak voor Bouterse”, zegt correspondent Nina Jurna. “Hij probeert de zaak te bagatelliseren.”

Advocaat Kanhai vroeg de kaderleden verder of zij willen dat Bouterse meedoet aan de verkiezingen in mei 2020. Hierop klonk gejuich en gefluit. Ook riepen de kaderleden: “We want Bouta. We want Bouta.” Na de toespraak van Bouterse klonk uit de zaal “We shall overcome”, een lied dat wereldwijd wordt gebruikt door burgerrechtenbewegingen.

De partijbijeenkomst stond verder vooral in het teken van de aanstaande verkiezingen, waarbij Bouterse hoopt te worden herkozen.

Bekijk ook;

Hun president is voor moord veroordeeld, maar Surinamers maken zich niet druk

AD 06.12.2019 Suriname heeft een voor moord veroordeelde president. Toch zit Desi Bouterse nog onverstoorbaar op zijn stoel. Er is geen spoedvergadering in het parlement, geen protest op straat. Nu de stofwolken zijn opgetrokken, gaat het leven gewoon door. Alsof er niks is gebeurd.

De Waterkant is de kleine maar levendige boulevard van Paramaribo. Mensen flaneren over de kade, poseren voor de Surinamerivier, zwervers bedelen, en mannen laten het ingegoten bier er tegen de kademuur weer uit.

Vier pensionado’s en een bijna-pensionado spelen Troefcall, een Surinaamse variant op klaverjassen, en loeren ondertussen naar de mooie vrouwen die voorbijkomen. Op de televisie is Engels voetbal te zien en op de achtergrond zingt John Lennon dat hij droomt van een wereld zonder oorlog.

Lees ook;

Hoe Bouterse 40 jaar de dans ontsprong (en dat nu weer probeert)

Lees meer

Bouterse en vrouw aangeslagen na veroordeling: ‘We zijn ondersteboven, maar hou jullie rustig’

Lees meer

© ANP

Zegt de bijna-pensionado tegen de pensionado’s: ,,Wie is hier een Boutaman?’’ Nog voor iemand reageert, wijst hij ze zelf aan. ,,Boutaman, Boutaman, oppositie, oppositie. En ik ben een Boutaman.’’

De twee van de oppositie trekken een vies gezicht en maken een wegwerpgebaar bij de naam Bouterse. Een van hen wijst op het groene motief van het tafelkleed. ,,Ik ben voor groen, de kleur van de Nationale Partij Suriname.’’

De bijna-pensionado blijft stoïcijns. Hij is een lanti. Een landsdienaar, ofwel ambtenaar. Waarom hij fan is van Bouterse? Hij klopt met zijn vuist op zijn hart. ,,Het is een gevoel. Hij heeft charisma. Het gaat nu over slechte dingen, maar hij heeft ook veel goede dingen gedaan.’’

Vonnis

Het leven gaat gewoon door. Mensen denken vooral aan hoe ze elke dag financieel moeten rondkomen

Dat president Desi Bouterse vorige week tot twintig jaar cel is veroordeeld voor het laten martelen en executeren van vijftien politieke tegenstanders bij de Decembermoorden in 1982, doet daar niet aan af. ,,Hij kan nog in hoger beroep gaan? Het is zo lang geleden. Die man is al 74 jaar.’’

Het vonnis van de Krijgsraad sloeg aanvankelijk in als een bom. Het moment was voor velen onverwacht, net als de hoge straf voor Bouterse. Maar een week later is geen publieke ophef of verontwaardiging merkbaar.

,,Het leven gaat gewoon door’’, zegt de bijna-pensionado. ,,Mensen denken vooral aan hoe ze elke dag financieel moeten rondkomen. De koopkracht is er niet op vooruit gegaan. Ooit was één Amerikaanse dollar nog drie Surinaamse dollars waard. Nu is de koers één op acht. Het leven is duurder geworden, maar de lonen zijn niet gestegen.’’

Niks zeggen

Black Friday had hier meer aandacht

Op straat wagen velen zich niet aan een oordeel over hun president. Ze willen niks zeggen, zijn niet voor of niet tegen, hebben geen mening. Of ze willen niet met naam en toenaam worden geciteerd, uit angst voor de gevolgen van politieke uitspraken.

,,Ik ben bezig met een groot project en dat kan in gevaar komen’’, zegt een vrouw. ,,Er zal nu niks gebeuren. Black Friday had hier meer aandacht. De verkiezingen zullen bepalen hoe het verder gaat.’’

De juichstemming over de overwinning van de rechtsstaat wordt overschaduwd door de spierballentaal en intimidaties vanuit het kamp van Bouterse. De president werd na een staatsbezoek aan China ’s nachts door bijna 1500 aanhangers als een held onthaald op vliegveld Zanderij.

Kritiek © ANP

Sinds de veroordeling uiten prominente leden van zijn Nationale Democratische Partij (NDP) in de media kritiek op het vonnis. Het is een ‘politiek proces’, de straf zal aan de laars worden gelapt en er wordt gedreigd. ,,Laat ons geen dingen doen die we liever niet willen doen’’, zei ondervoorzitter Ramon Abrahams.

Onder de gewone Surinamers overheerst argwaan, berusting en deels ook angst. Bouterse heeft geld en macht. En – zeggen critici – nauwe banden met de onderwereld. Hij heeft een trouwe kliek om zich heen. Er wordt gefluisterd dat Abrahams rijk is geworden dankzij Bouterse, in een groter huis woont dan de president zelf en zijn nier aan hem zou hebben afgestaan.

Limbo

Armand Snijders

Armand Snijders © AD Tonny van der Mee

Bouterse heeft een perschef die tevens presentator is van zijn eigen dagelijkse radioprogramma op de staatszender SRS. Clifford Limburg, in de volksmond ‘Limbo’ genoemd, is van het Nationaal Informatie Instituut. De een noemt de staatspersdienst een ‘manipulatie instituut’, de ander een ‘propagandamachine’.

Limburg weigert al dagen in te gaan op meerdere contactverzoeken van deze krant. Net als Irvin Kanhai, de advocaat van Bouterse. Kanhai draaide de Surinaamse media deze week een loer. Bouterse zou niet ‘in verzet’ gaan tegen het vonnis, zei Kanhai onder anderen tegen een journalist van de krant De Ware Tijd.

Het hoofdredactionele commentaar over deze ‘meesterzet’ was al afgedrukt toen Kanhai een dag later gniffelde dat zijn leugen een bewuste ‘strategie was. ,,Ik ben toch niet dom om geen verzet aan te tekenen. Dat mensen zoiets kunnen geloven’’, zei Kanhai tegen de site Starnieuws.

,,Hij is knettergek’’, zegt Armand Snijders, de Nederlandse hoofdredacteur van De Ware Tijd. ,,Hij verspreidt bewust leugens in een heel belangrijke zaak. Alsof het een spelletje is.’’

Volksmensen

Hij was een man van de straat

Het succes van Bouterse is te verklaren. ,,Zijn aanhangers, Boutisten, zijn echte volksmensen. Ze houden echt van Bouterse. Het gaat hen niet om de NDP maar om de persoon. Toen Bouterse nog geen president was, hield hij wekelijks spreekuur. Mensen konden met al hun problemen bij hem terecht. Hij was een man van de straat, ging de wijken in.’’

Langs de weg van vliegveld Zanderij naar Paramaribo wappert bij menig huisje de paarse NDP-vlag of zijn gebouwtjes paars geverfd. Als Bouterse nu wijken bezoekt, deelt hij hulppakketten uit aan mensen die lijden onder de slechte economie.

,,Als hij het land niet naar de afgrond had geholpen, waren die pakketten ook niet nodig’’, zegt Snijders cynisch. ,,Mensen geloven wel dat destijds mensen zijn vermoord, maar het interesseert ze niet wat de Krijgsraad zegt. Als Bouterse zegt dat het een politiek proces is, geloven ze dat.’’

Verkiezingen

Sunil Oemrawsingh

Sunil Oemrawsingh © AD/ Tonny van der Mee

De tijd van zieltjes winnen, stemmen ‘kopen’ en ’cadeautjes’ uitdelen is aangebroken. De campagne voor de verkiezingen in mei volgend jaar is begonnen. Tegenstanders van Bouterse hopen dat de zwijgende Surinamers straks in het stemhokje afrekenen met de regering.

In 1999 werd er wél dagenlang gedemonstreerd tegen de hoge inflatie en economische malaise onder de regering-Wijdenbosch. ,,Mensen gaan hier niet vanuit ideologische motieven de straat op, zoals voor het klimaat’’, zegt Sunil Oemrawsingh, nabestaande van de Decembermoorden. ,,Pas als je aan hun brood komt en mensen het in de eigen portemonnee voelen, gaan ze protesteren. Surinamers straffen je wanneer ze de gelegenheid krijgen.’’

Oppositie

Xaviera Jessurun van The Nextdoor Generation Movement

Xaviera Jessurun van The Nextdoor Generation Movement © AD Tonny v/d Mee

Oemraswingh heeft Richan Chan Jon Chu (27) als klant in zijn juwelierszaak. Hij is voorzitter van de jongerenraad van Pertjajah Luhur, een van de belangrijke oppositiepartijen. Chan Jon Chu is een spijtoptant. Als student stemde hij op Bouterse. Daar kwam hij later op terug,

,,Ik heb zeven jaar in Cuba gestudeerd. In mijn studententijd deed Bouterse goede dingen door onze studiebeurs te verhogen. Toen ik terugkwam in Suriname zag ik dat de economie kapot was. Ik moet ook aan mijn gezin denken en hoe het nu verder moet.’’

De kritische geest van de jonge generatie ontbreekt vaak. Jongeren zien hoe leeftijdgenoten van de NDP mooie kleren en auto’s hebben. Bovendien schiet onderwijs tekort. ,,We leren op school ‘2 plus 2 is 4’ maar we leren niet debatteren, vrij denken en een eigen mening hebben. In tegenstelling tot andere Latijns-Amerikaanse landen zijn Surinamers heel vreedzaam. Veel mensen kijken de kat uit de boom. Het is aan ons, de oppositie om er nu iets aan te doen’’, zegt Oemrahswingh.

Maar ook de oppositiepartijen blijven terughoudend. Tot boosheid van Xaviera Jessurun (41) van The Next Generation Movement, een activistenbeweging tegen het wanbeleid van de regering. ,,De oppositie had direct na het vonnis moeten eisen dat het parlement met spoed bij elkaar komt. Waarom is dat niet gebeurd?’’

Wurggreep

Bouterse had na zijn staats­greep in 1980 nooit verkies­baar mogen zijn

Het proces van de Decembermoorden is voor haar onderdeel van het grote plaatje dat Suriname al bijna veertig jaar in een wurggreep houdt. ,,Bouterse had na zijn staatsgreep in 1980 nooit verkiesbaar mogen zijn. Nu hebben we een staatshoofd dat is veroordeeld voor moord. Dat mogen we niet toestaan.’’

The Next Generation Movement laat met protestacties van zich horen. De regering reageert met kleinerende opmerkingen. Bouterse zei eerder dat ze maar ‘de pot op moesten’ en perschef ‘Limbo’ sprak in zijn radio-uitzending alleen over de mooie benen van Jessurun.

Mondiger

Karma zal zijn werk doen

Surinamers mondiger maken, wordt een grote uitdaging, zegt Jessurun. Door de trauma’s uit het verleden durven veel mensen hun nek niet uit te steken. Suriname telt vele tienduizenden mensen die hun inkomen van de overheid krijgen.

,,De regering geeft het volk brood en spelen. Je mag van twintigers niet verwachten dat ze nu opstaan. Het is een generatie die niet eens weet dat er een staatsgreep was. Hoe kun je het land helpen opbouwen als je niet weet waar je vandaan komt?’’

Suriname zit al sinds de onafhankelijkheid in een vicieuze cirkel. Maar er zal een omslag komen. ,,Het vonnis is een pluspunt. Nu moeten we die overwinning verzilveren’’, zegt Jessurun. ,,Hij mag hier niet mee wegkomen. Karma zal zijn werk doen. Of hij wordt weggestemd, of hij komt zelf tot inkeer of de natuur doet zijn werk. Ik wil dat mijn kind van 9 in een mooi land opgroeit.’’

Geen Sinterklaas of Zwarte Piet

Het 'kind’: dat is waar het om draait als op 5 december op het Onafhankelijkheidsplein de eerste Nationale Kinderdagviering plaatsvindt. Een dag waarin de regering officieel afrekent met het Sinterklaasfeest, vanwege de invloeden van slavernij en koloniale overheersing

Het ‘kind’: dat is waar het om draait als op 5 december op het Onafhankelijkheidsplein de eerste Nationale Kinderdagviering plaatsvindt. Een dag waarin de regering officieel afrekent met het Sinterklaasfeest, vanwege de invloeden van slavernij en koloniale overheersing © AD Tonny vd Mee

Het ‘kind’. Dat is waar het om draait als op 5 december op het Onafhankelijkheidsplein de eerste Nationale Kinderdagviering plaatsvindt. Een dag waarop de regering officieel afrekent met het Sinterklaasfeest, vanwege de invloeden van slavernij en koloniale overheersing.

Waar de storm over Bouterse even is gaan liggen, komt de regen met bakken uit de hemel als honderden kinderen zich voor sport, spel en muziek verzamelen op het grasveld voor het presidentieel paleis. ,,Niet langer meer met Sinterklaas en Pieterbaas of Zwarte Piet. Dat wil ik niet meer horen!’’, zegt Melvin Bouva, NDP-lid en vice-parlementsvoorzitter, in zijn openingstoespraak tegen de kinderen. ,,Grote mensen praten altijd over problemen. Met kinderen is er altijd plezier, vrede en blijdschap.’’

Of Surinamers nog trots zijn op hun land na de veroordeling van president Bouterse? Als we het hem na afloop vragen haast hij zich naar binnen. ,,Daar ga ik geen uitspraken over doen. Dat moet u maar op een geschikter moment vragen. We moeten de kinderen niet vermoeien met politiek.’’

Advocaat Bouterse zaait verwarring over beroep tegen vonnis Decembermoorden

NOS 05.12.2019 De advocaat van de Surinaamse president Desi Bouterse heeft verwarring gezaaid over de vraag of zijn cliënt in beroep gaat tegen het vonnis dat vrijdag werd uitgesproken. Bouterse kreeg twintig jaar celstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden en heeft tot en met volgende week vrijdag om in beroep te gaan.

Advocaat Irvin Kanhai zei tegen De Ware Tijd dat Bouterse dat niet doet. “Ik heb geen behoefte gehad om mijn cliënt te vragen waarom hij dat niet wil”, zei de jurist tegen de Surinaamse krant. De uitspraak is opvallend omdat Kanhai vrijwel direct na de uitspraak van het vonnis zei dat de president wel in beroep zou gaan.

Ook aan het persbureau ANP liet Kanhai weten dat Bouterse het oordeel van de krijgsraad niet aanvecht. “Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben.”

Strategie van de verdediging

Maar volgens Starnieuws heeft de advocaat wel degelijk verzet aangetekend. De site heeft dat zelf achterhaald en Kanhai daarmee geconfronteerd. Die bevestigt het. “Ik heb niet gelogen, want een kantoorgenoot heeft het ingediend.”

Volgens hem was het een strategie om niet meteen te zeggen dat er verzet is aangetekend. “Mensen waren na het nieuws al zo blij dat Bouterse opgepakt zou worden als de veertien dagen verstreken zouden zijn. Daarom heb ik gezegd dat ik geen verzet heb aangetekend.”

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. Volgens de rechter was Bouterse in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

“Misschien verandert hij nog van gedachte”,aldus Advocaat Kanhai over Bouterse.

Na de uitspraak kreeg de 74-jarige Bouterse twee weken de gelegenheid om verzet aan te tekenen. Als hij dat binnen deze periode niet doet, vervalt dat recht en zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten.

“Mijn cliënt heeft nog tien dagen om te bedenken wat hij wil. Misschien verandert hij nog van gedachte”, zei Kanhai tegen De Ware Tijd.

Amnestie of gratie

“Bouterse heeft altijd gezegd dat het gaat om een politiek proces en dat hij de uitspraak niet erkent”, zegt correspondent Nina Jurna. “Wat dat betreft is het besluit om niet in beroep te gaan logisch.”

Volgens Jurna lijkt Bouterse aan te sturen op amnestie of gratie. “Er ligt sinds 2012 een amnestiewet die door het parlement is aangenomen, maar niet door de krijgsraad. Die wet zou van stal kunnen worden gehaald. Ook kan een president in Suriname gratie krijgen.”

Of dat gaat gebeuren, is onduidelijk. “De weg ligt namelijk ook vrij voor het uitvoeren van het vonnis.”

Bekijk ook;

Advocaten Bouterse tekenen tóch verzet aan: ‘Niet gelogen, collega deed het’

AD 05.12.2019 Het advocatenteam van de Surinaamse president Desi Bouterse heeft toch verzet aangetekend tegen de 20 jaar celstraf die hij heeft gekregen voor zijn rol bij de Decembermoorden. Advocaat Irwin Kanhai zei eerder dat hij geen verzet zou aantekenen, maar zegt nu dat een collega van hem dat heeft gedaan. ‘Een strategie’, aldus de raadsheer.

,,Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben,” sprak Kanhai gisteren. Kort na de veroordeling van Bouterse had Kanhai nog wel meegedeeld dat zijn cliënt verzet zou aantekenen.

Vandaag blijkt dat de voormalig legerleider toch in beroep gaat tegen de straf van 20 jaar die hem werd opgelegd. ,,Het was een strategie van ons om niet gelijk te zeggen dat er verzet is aangetekend. Mensen waren na het nieuws al zo blij dat Bouterse opgepakt zou worden als de veertien dagen verstreken zouden zijn.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Niet gelogen

Daarom zou de advocaat hebben gezegd dat hij geen verzet heeft aangetekend. Kanhai daarover: ,,Ik heb niet gelogen, want een kantoorgenoot heeft het ingediend”, aldus Kanhai tegen het Surinaamse Starnieuws. ,,Ik ben toch niet dom om geen verzet aan te tekenen. Dat mensen zoiets geloven.’’

Nu Bouterse toch verzet aantekent, heeft de krijgsraad twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te beoordelen. Bouterse moet wel, minstens één keer, persoonlijk voor de krijgsraad verschijnen. Iets dat hij de afgelopen twaalf jaar nog niet gedaan heeft. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de straf staan.

Advocaat: Bouterse vecht celstraf toch wel aan

MSN 05.12.2019 Het advocatenteam van de Surinaamse president Desi Bouterse heeft toch verzet aangetekend tegen de 20 jaar celstraf die hij heeft gekregen voor zijn rol bij de Decembermoorden. Advocaat Irwin Kanhai zei eerder dat hij geen verzet zou aantekenen, maar zegt nu tegen het Surinaamse Starnieuws dat een collega van hem dat heeft gedaan.

“Ik heb niet gelogen, want een kantoorgenoot heeft het ingediend”, aldus Kanhai tegen het Surinaamse medium. “Ik ben toch niet dom om geen verzet aan te tekenen.”

De krijgsraad heeft nu twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te beoordelen. Bouterse moet nu hij verzet heeft aangetekend wel voor de krijgsraad verschijnen. Dat heeft hij eerder nog niet gedaan. Als hij weer wegblijft, vervalt het verzet en blijft de eerste straf staan.

Bouterse werd veroordeeld vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders op 8 december 1982.

Advocaat: Bouterse niet in beroep tegen vonnis

NOS 04.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse gaat voorlopig niet in beroep tegen het vonnis van twintig jaar celstraf dat vrijdag tegen hem werd uitgesproken voor zijn aandeel in de Decembermoorden. Dat zegt zijn advocaat Irvin Kanhai tegen de Surinaamse krant De Ware Tijd.

“Ik heb geen behoefte gehad om mijn cliënt te vragen waarom hij dat niet wil”, zegt de jurist tegen de krant.

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. Volgens de krijgsraad was hij in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

‘Nog tien dagen’

Na de uitspraak kreeg de 74-jarige Bouterse twee weken de gelegenheid om verzet aan te tekenen. Als hij binnen deze periode geen beroep aantekent, vervalt dat recht en zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten. “Mijn cliënt heeft nog tien dagen om te bedenken wat hij wil. Misschien verandert hij nog van gedachte”, aldus Kanhai.

De uitspraak is opvallend omdat Kanhai vrijwel direct na de uitspraak van het vonnis zei dat Bouterse in beroep zou gaan. “Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben”, zei hij tegen persbureau ANP.

‘Logisch besluit’

“Bouterse heeft altijd gezegd dat het gaat om een politiek proces en dat hij de uitspraak niet erkent”, zegt correspondent Nina Jurna. “Wat dat betreft is het besluit om niet in beroep te gaan logisch.”

Volgens Jurna lijkt Bouterse aan te sturen op amnestie of gratie. “Er ligt sinds 2012 een amnestiewet die door het parlement is aangenomen, maar niet door de krijgsraad. Die wet zou van stal kunnen worden gehaald. Ook kan een president in Suriname gratie krijgen.”

Of dat gaat gebeuren, is onduidelijk. “De weg ligt namelijk ook vrij voor het uitvoeren van het vonnis.”

Bekijk ook;

Desi Bouterse vecht vonnis voorlopig niet aan

Telegraaf 04.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die vrijdag is veroordeeld tot 20 jaar celstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden, gaat dat vonnis voorlopig niet aanvechten. Dat heeft zijn advocaat Irwin Kanhai gezegd. Kort na de uitspraak tegen Bouterse zei Kanhai nog dat zijn cliënt verzet zou aantekenen.

„Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben”, zo legt Kanhai zijn veranderde standpunt uit.

Bekijk ook: 

Kan Bouterse de dans blijven ontspringen? 

Mocht Bouterse toch van gedachten veranderen, dan heeft hij tot en met vrijdag 13 december de tijd om verzet aan te tekenen. Hoger beroep, waarbij een hogere rechter zich buigt over de zaak, is voor hem niet mogelijk omdat hij bij verstek is veroordeeld. Bouterse is de afgelopen twaalf jaar bij geen enkele zitting van de krijgsraad aanwezig geweest.

Als Bouterse verzet zou aantekenen, heeft de krijgsraad twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te behandelen en een nieuw of hetzelfde vonnis uit te spreken. De president zou dan wel minimaal een keer moeten verschijnen op de zitting.

Als Bouterse en zijn advocaat bij hun voornemen blijven om geen verzet aan te tekenen, zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten. Andere opties die daarna in beeld zouden kunnen komen zijn amnestie of gratie.

Bouterse werd veroordeeld vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders in december 1982.

Bekijk ook: 

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden 

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

Bekijk meer van; proces straf Desi Bouterse Irwin Kanhai Paramaribo

Bouterse vecht vonnis van 20 jaar celstraf voorlopig niet aan

AD 04.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die vrijdag is veroordeeld tot 20 jaar celstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden, gaat dat vonnis voorlopig niet aanvechten. Dat heeft zijn advocaat Irwin Kanhai gezegd. Kort na de uitspraak tegen Bouterse zei Kanhai nog dat zijn cliënt verzet zou aantekenen.

,,Juridisch was ik van plan verzet aan te tekenen, maar mijn cliënt heeft gezegd dat ik niks meer moet doen in deze zaak. Hij zal zijn redenen daarvoor hebben,” zo legt Kanhai zijn veranderde standpunt uit.

Mocht Bouterse toch van gedachten veranderen, dan heeft hij tot en met vrijdag 13 december de tijd om verzet aan te tekenen. Hoger beroep, waarbij een hogere rechter zich buigt over de zaak, is voor hem niet mogelijk omdat hij bij verstek is veroordeeld. Bouterse is de afgelopen twaalf jaar bij geen enkele zitting van de krijgsraad aanwezig geweest.

Als Bouterse verzet zou aantekenen, heeft de krijgsraad twee maanden de tijd om de zaak opnieuw te behandelen en een nieuw of hetzelfde vonnis uit te spreken. De president zou dan wel minimaal een keer moeten verschijnen op de zitting.

Als Bouterse en zijn advocaat bij hun voornemen blijven om geen verzet aan te tekenen, zijn er geen andere rechtsmiddelen meer om het vonnis aan te vechten. Andere opties die daarna in beeld zouden kunnen komen zijn amnestie of gratie.

Bouterse werd veroordeeld vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders in december 1982.

Bondgenoten Bouterse vrezen instabiliteit

Telegraaf 04.12.2019 Acht landen in Midden-Amerika en het Caribisch gebied zijn bang voor de gevolgen van de veroordeling van president Desi Bouterse van Suriname. Ze vrezen dat dit tot instabiliteit leidt en daarmee direct invloed heeft op de verkiezingen van mei 2020 in Suriname.

Dat staat in een verklaring die het ministerie Buitenlandse Zaken van Venezuela woensdag heeft uitgegeven namens het handelsblok van de acht landen. De landen verwijzen ook naar de verklaring die Nederland, Frankrijk, Duitsland, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten afgelopen vrijdag op de dag van het vonnis hebben uitgegeven.

Daarin worden volgens de landen „onnodige en onverantwoordelijke waardeoordelen” uitgesproken over lopende gerechtelijke processen met als doel het oordeel van de rechter te beïnvloeden. Dit is een vorm van interventie in binnenlandse aangelegenheden, aldus het blok. Dat wordt gevormd door Cuba, Venezuela, Antigua en Barbuda, Dominica, Nicaragua, Saint Kitts en Nevis en Saint Vincent en de Grenadines.

Bouterse werd afgelopen vrijdag veroordeeld tot 20 jaar gevangenisstraf vanwege medeplichtigheid aan de moord op vijftien politieke tegenstanders in december 1982.

Bekijk meer van; rechtbank overheid verkiezingen Desi Bouterse Suriname

Veroordeling Desi Bouterse leidt tot emotie bij Surinaamse gemeenschap

OmroepWest 03.12.2019 Vrijdag deed de militaire rechtbank in Paramaribo onverwacht uitspraak in de zaak over de decembermoorden die in 1982 in Suriname plaatsvonden. Daarbij werd Desi Bouterse, op dit moment president van Suriname, voor zijn rol veroordeeld tot twintig jaar cel. Bij Theo Para uit Rijswijk en binnen de Surinaamse gemeenschap in Den Haag leidde de veroordeling tot een hoop emotie. ‘Het heeft voor enorm veel ontroering en positieve opwinding gezorgd. Bij veel mensen hebben tranen gevloeid, zeker bij nabestaanden.’

Theo Para was in 2009 getuige in het proces tegen Bouterse. Hiervoor keerde hij voor het eerst sinds hij in 1982 – na de decembermoorden – uit het land vluchtte, terug naar Suriname. Na zijn getuigenis is hij niet meer terug geweest. Het is voor hem, als fel criticus van Desi Bouterse, te gevaarlijk.

Na het vonnis van vrijdag kreeg Para veel reacties uit de omvangrijke Haagse Surinaamse gemeenschap. ‘Die gemeenschap is in grote meerderheid tegen Bouterse en zijn misdrijven. Ik krijg heel veel mailtjes en berichten met felicitaties. Het vonnis wordt echt als een formidabele overwinning gezien.’

Vijftien moorden

Voor wie niet paraat heeft wat er in de nacht van 7 op 8 december 1982 gebeurde een korte samenvatting: die nacht werden vijftien politieke tegenstanders van het militaire bewind van Bouterse gemarteld en doodgeschoten in Fort Zeelandia, een gevangenis in de hoofdstad Paramaribo. De slachtoffers waren bekende Surinaamse journalisten, advocaten, militairen, docenten en een vakbondsleider. Bouterse was in 1980 aan de macht gekomen door middel van een staatsgreep. Zijn militaire dictatuur duurde tot 1988. In 2010 werd hij gekozen tot president van Suriname.

‘Het vraagt enorm veel moed van die rechters om een zittende president te veroordelen’, vertelt Para. Daar komt bij dat Bouterse zijn proces constant heeft tegengewerkt, bijvoorbeeld door een amnestiewet waardoor verdachten van de decembermoorden niet meer veroordeeld konden worden. ‘Het heeft allemaal niet mogen baten en uiteindelijk is het tot een veroordeling gekomen.’

Opnieuw presidentskandidaat

Voorlopig loopt de 74-jarige Bouterse nog vrij rond. Hij spreekt van een politiek spel en maakte maandagmiddag zelfs bekend zich bij de verkiezingen van mei 2020 gewoon weer kandidaat te stellen voor het presidentschap. Volgens Para heeft Bouterse door het vonnis echter veel schade opgelopen.

‘Ik heb het idee dat het eindsignaal voor Desi Bouterse heeft geklonken. Het is een internationaal demasqué, in grote kranten over de hele wereld staan grote artikelen die hem neerzetten als een moordenaar. Het is allemaal vernietigend. Dus ik denk niet dat Desi Bouterse toekomst heeft.’

Terugkeer naar Suriname

Voor Para betekent het vonnis dat hij misschien ooit terug kan naar zijn vaderland. Hij heeft er in ieder geval vertrouwen in. ‘Ik ga er vanuit dat het op een gegeven moment weer veilig kan.’

LEES OOK: ‘Ik had een leerkracht die dacht echt dat we in bomen woonden, een leerkracht!’

Meer over dit onderwerp: SURINAME THEO PARA DESI BOUTERSE

‘Haags complot’: waarom kijkt aanhang Bouterse argwanend naar Nederland?

NOS 02.12.2019 Voor de Surinaamse president Desi Bouterse is het duidelijk. Zijn veroordeling is “een politiek tik-takspelletje”: een complot uit Nederland om een einde te maken aan zijn presidentschap. Afgelopen vrijdag kreeg Bouterse 20 jaar cel vanwege zijn aandeel in de Decembermoorden van 1982.

Niet alleen Bouterse zelf, ook aanhangers van zijn partij NDP zien in het besluit van de rechter de hand van “politiek Den Haag”. “Nederland komt hier niet om onze president weg te halen”, zei een jonge vrouw in Paramaribo tegen de NOS. “Als ze hier in Suriname komen, dan hebben ze te maken met de hele Surinaamse bevolking.”

Waar komt die argwaan tegen Nederland vandaan?

Slechte relatie

“Al sinds Bouterse in 2010 president van Suriname werd, is de relatie met Nederland gebrouilleerd”, vertelt Surinamekenner en journalist Roy Khemradj. Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen weigerde Bouterse te feliciteren met zijn verkiezing, omdat die eerder tot elf jaar cel was veroordeeld wegens drugshandel.

Bouterse zou alleen in Nederland welkom zijn om zijn straf uit te zitten, aldus Verhagen. Dat was volgens Khemradj “de dood van de relatie tussen Nederland en Suriname”. In 2012 riep Nederland ook nog zijn ambassadeur terug, nadat het parlement een amnestiewet had aangenomen.

Maar ook eerder verliep de relatie van de Surinaamse bevolking met oud-kolonisator Nederland al moeizaam. Meteen na de staatsgreep van Bouterse, in 1980, gingen er in Suriname geruchten dat Nederland daarbij had geholpen. Die theorieën werden nog sterker omdat de Nederlandse regering besloot om documenten en conclusies uit het onderzoek naar de staatsgreep te klasseren als staatsgeheim voor zeker zestig jaar.

Geen concreet bewijs

En ook nu is er wantrouwen jegens premier Rutte. Nog voordat het vonnis was uitgesproken, zei Rutte dat Bouterse “zich moet verantwoorden voor wat hij daar gedaan heeft”. Bij NDP-ondervoorzitter Ramon Abrahams schoot die uitspraak in het verkeerde keelgat: hij trok de conclusie dat de tekst van het vonnis al in het bezit was van de Nederlandse regering, nog voordat hij was uitgesproken. Bewijs voor die bewering gaf Abrahams niet.

“Bewijs is ook niet meer nodig”, zegt Khemradj. “In het huidige politieke klimaat geloven de aanhangers van Bouterse hun president zo ook wel.” Die aanhangers zijn volgens hem vooral millennials: jongeren die in de jaren ’90 zijn geboren, en dus de coup en de Decembermoorden niet hebben meegemaakt. “Ze zijn er ook niet echt in geïnteresseerd”, merkt Khemradj: “Zij zien Bouterse vooral als een goede leider.”

Verkiezingen werpen schaduw vooruit

De oppositie in Suriname heeft niet expliciet gereageerd op de beschuldigingen van Bouterse aan het adres aan Nederland. Niet gek, vindt Khemradj: “Mensen laten zich daar niet over uit. Ze weten dat dit de gebruikelijke taal is van Bouterse als hij in moeilijkheden zit.”

Bovendien is het met de parlementsverkiezingen van mei in zicht, ook politiek gezien niet slim om een pro-Nederland standpunt in te nemen, denkt Khemradj. “Wie Nederland verdedigt, is in Suriname meteen de zondebok. ”

Bekijk ook;

Kan Bouterse de dans blijven ontspringen?

Telegraaf 02.12.2019 Een veroordeelde drugscrimineel als president die in zijn land als een held wordt onthaald, na een kersverse veroordeling voor meervoudige moord. Het kan in Suriname. Desi Bouterse maakt zich na het vonnis in het Decembermoordenproces weinig zorgen. Maar waarom?

President Desi Bouterse (74) wordt al decennialang in verband gebracht met grootschalige smokkel van cocaïne. Volgens de twee meest vooraanstaande leden van de oppositiepartij VHP is niet alleen ’Bouta’ of ’Baas’ zoals zijn bijnamen luiden, maar de volledige regering verantwoordelijk voor de tsunami van coke die via Suriname naar Europa wordt verscheept.

’Hier zit een zorgvuldig opgezet netwerk van zware criminelen achter dat gesteund moet worden vanuit de overheid’, zei parlementslid en oud-politiecommissaris van Paramaribo, Krishna Mathoera, in 2017 in De Telegraaf. Bouterse werd in 2000 in Nederland bij verstek veroordeeld tot elf jaar cel voor grootschalige cocaïnesmokkel naar Nederland. Zijn zoon Dino bleek geen haar beter. Hij werd in 2015 in de Verenigde Staten veroordeeld tot 16 jaar cel voor drugssmokkel en wapenhandel.

Ondanks zijn veroordeling wist Bouterse het te schoppen tot parlementslid. Er geldt nog steeds een internationaal arrestatiebevel tegen de president, maar zolang hij alleen landen bezoekt waarmee Nederland geen uitleveringsverdrag heeft, hoeft Bouterse zich nergens zorgen om te maken. En zo bezoekt hij landen als Cuba, China en Guyana.

Militaire coup

Tien jaar later koos het volk Bouterse tot president. Maar al voordat ’Baas’ baas van het land werd, begon tegen hem en de medeplegers van de militaire coup van 1980 het langverwachte Decembermoordenproces rond de executie van elf tegenstanders van het regime in 1982. Van de 25 verdachten was Bouterse de hoofdverdachte.

De president heeft van meet af aan de rechtsgang proberen te belemmeren. Zo nam het parlement in 2012 op initiatief van Bouterses Nationale Democratische Partij de amnestiewet aan. De wet zorgde ervoor dat de verdachten van de Decembermoorden geen straf konden krijgen.

Het proces lag zo jaren stil, maar de krijgsraad verwierp de wet in 2016 waarna Bouterse een nieuwe poging nam om het proces te saboteren. In het kader van het landsbelang gaf de aanklager opdracht om vervolging van de verdachten te staken.

Maar de krijgsraad slaagde erin om ook deze poging te verijdelen. In 2017 kwam het dan tot toch nog tot een eis. En vorige week, toen Bouterse in China was op staatsbezoek, verraste de krijgsraad vriend en vijand door ineens het vonnis uit te spreken en de president conform de eis te veroordelen.

De krijgsraad heeft geen onmiddellijke gevangenneming gelast. Dat is niet zo vreemd: Bouterse heeft ook nooit een dag in voorarrest gezeten. De advocaat van Bouterse, Irvan Kanhai, heeft laten weten dat hij in beroep gaat tegen het vonnis. Daarmee wint de president weer tijd. De verkiezingen zijn in mei volgend jaar en zeker zolang hij president blijft, hoeft hij weinig te vrezen.

Als het vonnis in hoger beroep wordt bekrachtigd, zal de krijgsraad zeer waarschijnlijk wel bevelen dat de president gevangen wordt genomen. Maar de kans dat het zover komt is minimaal. Hij kan de noodtoestand uitroepen of tijdelijk terugtreden als president waarna de vicepresident hem gratie kan verlenen.

Vluchten

En als de grond hem echt te heet onder de voeten wordt, kan Bouterse vluchten naar een land waar hij zich geen zorgen hoeft te maken. In Suriname gelooft niemand dat Desi Delano daadwerkelijk ook maar één dag de binnenkant van een cel zal zien zitten.

Tekenend voor de minachting van de rechtsstaat is de reactie van de advocaat van Bouterse. In een interview met het medium Starnieuws fulmineerde hij dat de krijgsraad ’blij moet zijn dat hij geen president is van het land’. Dan zou hij namelijk weten wat hij moest doen met de ’a-nationalisten’, zoals hij de leden van de krijgsraad betitelde.

Kanhai omschreef de uitspraak als een ’vonnis van gekoloniseerde mensen’. Bouterse spreekt vaak van een ’internationaal complot’ tegen hem. Zijn aanhangers vinden de krachttermen van hem en zijn advocaat geweldig.

De aanhang van Bouterse beschouwt hem als een soort martelaar. Een slachtoffer van een politiek proces. Tegenstanders zien hem vooral als meervoudig moordenaar en veroordeelde drugscrimineel die zijn straffen vakkundig ontloopt en daardoor het land internationaal een beschamende reputatie bezorgt.

Lichtpuntje is dat de rechterlijke macht overeind is gebleven. Als onafhankelijk instituut, onder grote druk. Dat is één stap. Nu wacht nog de executie van het vonnis als dat onherroepelijk wordt. En dat kan nog jaren op zich laten wachten.

Bekijk meer van; drugshandel moord/doodslag politiek proces rechtshandhaving Desi Bouterse

Oppositielid Ronnie Brunswijk tijdens een protest van de vijf oppositiepartijen in het Surinaamse parlement tegen president Desi Bouterse. Ⓒ ANP

Brunswijk wil dat president Bouterse opstapt

Telegraaf 02.12.2019 Ronnie Brunswijk, voorzitter van de Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij (ABOP) en voormalig coalitiepartner van Desi Bouterse, vindt dat de tot 20 jaar cel veroordeelde Surinaamse president zou moeten opstappen. „Als ik in zijn plaats was zou ik de eer aan mezelf houden en opstappen als president”, zegt hij tegen dagblad De Ware Tijd.

De ABOP-voorzitter benadrukt dat de rechtsstaat gerespecteerd moet worden. Ook een andere politieke partij in het Surinaamse parlement, DA’91, ziet Bouterse liever vandaag dan morgen het veld ruimen.

Desire Bouterse (midden).

Desire Bouterse (midden). Ⓒ AFP

Heldenonthaal

Bouterse keerde in de nacht van zaterdag op zondag terug in Suriname van een staatsbezoek aan China en werd bij aankomst opgewacht door zo’n 1500 aanhangers. Later die nacht reageerde hij op zijn veroordeling, afgelopen vrijdag, tot 20 jaar cel voor zijn aandeel in de Decembermoorden in 1982. Hij toonde zich niet verrast daardoor: „Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen.”

Bekijk ook: 

Bouterse na heldenonthaal: ’Het is een politiek spel’ 

Binnen de partij van Bouterse, de NDP, leeft het gevoel dat het proces wordt geregisseerd door Nederland. Maandag buigt de president zich met zijn team over de verdere gang van zaken. Zijn advocaat liet eerder al weten in beroep te zullen gaan.

Bekijk meer van; rechtshandhaving overheid Desi Bouterse Ronnie Brunswijk Paramaribo Suriname

Suriname wacht op het antwoord van Bouterse

NOS 01.12.2019 Na de uitspraak tegen president Bouterse vrijdag en zijn hectische terugkomst afgelopen nacht wacht Suriname nu af. Dat ziet Latijns-Amerika-correspondent Nina Jurna.

“Na de uitspraak was er grote vreugde bij de nabestaanden van de slachtoffers van de Decembermoorden”, zegt Jurna. “Vandaag lieten Bouterses aanhangers massaal van zich horen, ze blijven hun leider steunen. Nu wacht Suriname op wat er verder gaat gebeuren.”

Vanochtend rond 06.00 uur Nederlandse tijd kwam Bouterse terug van een staatsbezoek aan China. Hij landde op luchthaven Johan Adolf Pengel, waar hij werd begroet door duizenden aanhangers. “Hij werd ontvangen als een held of een popster.”

Bouterses partij, de NDP, had zeventig bussen geregeld om mensen naar het vliegveld te brengen, dat zo’n 50 kilometer onder hoofdstad Paramaribo ligt.

Kort na de landing sprak de leider zijn aanhangers toe over het politieke spelletje dat volgens hem wordt gespeeld.

Aanhangers begroeten Bouterse bij terugkeer in Suriname

Vanavond lokale tijd heeft Bouterse overleg met zijn juridische team en partijprominenten. Daarna komt hij met een echt antwoord op het vonnis, verwacht Jurna. “De ondervoorzitter van de NDP, de partij van Bouterse, heeft al gezegd dat de uitspraak a-nationalistisch is. Dat is in Suriname heel zwaar.”

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. De 74-jarige Bouterse kreeg twintig jaar cel opgelegd. Volgens de krijgsraad was hij in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend en gaat daarom in hoger beroep tegen het vonnis.

Wie waren de slachtoffers van de Decembermoorden?

De slachtoffers waren allemaal vooraanstaande Surinamers die openlijk kritiek hadden op of verzet pleegden tegen het militaire regime van Bouterse;

  • John Baboeram (36), advocaat
  • Bram Behr (31), journalist
  • Cyrill Daal (46), vakbondsleider
  • Kenneth Gonçalves (42), advocaat en deken van de Surinaamse Orde van Advocaten
  • Eddy Hoost (48), advocaat en politicus
  • André Kamperveen (58), journalist en oud-voetballer
  • Gerard Leckie (39), psycholoog en docent
  • Sugrim Oemrawsingh (42), wis- en natuurkundige
  • Lesley Rahman (28), journalist
  • Surendre Rambocus (29), luitenant
  • Harold Riedewald (49), advocaat
  • Jiwansingh Sheombar (25), militair
  • Jozef Slagveer (42), journalist en directeur van persbureau
  • Robby Sohansingh (37), zakenman
  • Frank Wijngaarde (43), journalist

Bekijk ook;

Desi Bouterse was de afgelopen dagen op staatsbezoek in China

Desi Bouterse was de afgelopen dagen op staatsbezoek in China Foto Reuters

De veroordeelde president Bouterse is terug in Suriname. Hoe nu verder?

NRC 01.12.2019 De Krijgsraad veroordeelde Desi Bouterse tot twintig jaar cel voor het medeplegen van de Decembermoorden. Hoe verder?

In Suriname is de zittende president veroordeeld tot twintig jaar cel, maar hij loopt voorlopig nog vrij rond. Hoe nu verder?

Zeven vragen;

1 Is er kans dat Bouterse wordt opgepakt?

Niet nu. Er kan binnen 14 dagen hoger beroep worden aangetekend. Bouterses advocaat, Irvin Kanhai, kondigde aan dat te doen. En Bouterse bevestigde dat zelf na terugkeer uit China. De Krijgsraad heeft bovendien geen gevangenneming gelast.

Vicepresident Ashwin Adhin zei vrijdagavond op een inderhaast belegde bijeenkomst van Bouterses NDP: „Het verdere proces kan één jaar of misschien wel tien jaar duren. Wat ons betreft zal het vonnis nooit rechtskracht hebben. We hebben genoeg rechtsmiddelen om binnen de rechtsstaat te handelen.”

2 Hoe reageert Bouterses partij?

Direct na het vonnis reageerde NDP-ondervoorzitter Ramon Abrahams nog bijna timide. De veroordeling was „als een behoorlijke klap overgekomen” en op zaken rond het functioneren van de president wilde hij „niet vooruitlopen”.

Enkele uren later, na de vrijdagavond belegde NDP-kadervergadering, noemde Abrahams het vonnis een „a-nationale daad” en een „regelrechte politieke aanval” . Het is volgens hem niet te accepteren „dat mensen zijn gekomen aan de integriteit van de president en de NDP”. Dreigend voegde hij eraan toe: „Laat men ons niet dwingen dingen te doen die wij niet willen doen.”

Lees ook: Winkelend publiek in Amsterdam-Zuidoost reageert op de veroordeling van Desi Bouterse

3 Kan Bouterse president blijven?

Volgens de Surinaamse jurist Gerold Sewcharan, voorzitter van de Stichting ter Versteviging van de Democratie van Suriname, is „de staatsrechtelijke legitimiteit van de invulling van het presidentschap door Bouterse door dit vonnis met ingang van heden volledig en direct komen weg te vallen”. Hij wijst op nieuwssite Starnieuws op grondwetsartikel 92.

Hierin staat dat personen die tot president willen worden gekozen geen handelingen verricht mogen hebben die strijdig zijn met de grondwet. Bouterse handelde volgens Sewcharan in strijd met grondwetsartikel 14, dat het recht op leven beschermt.

De advocaat meent zelfs dat het Surinaamse parlement moet overgaan tot afzetting van de president als hij niet zelf opstapt. Dit ongeacht het feit dat nog hoger beroep mogelijk is. De argumenten van Sewcharan werden al in 2010 gebruikt (door onder meer de Surinaamse mensenrechtenorganisatie OGV) toen Bouterse door het parlement tot president werd gekozen.

Suriname heeft nog altijd geen Constitutioneel Hof (waarin de grondwet wel voorziet) dat besluiten grondwettelijk kan toetsen. Zeker de NDP zal zich ook nu niets van grondwettelijke argumenten aantrekken. De partij toont een gesloten front, in elk geval tegenover de buitenwereld.

Geen van de andere in het parlement vertegenwoordigde partijen reppen in hun reacties over ‘aftreden’ – met uitzondering van de kleine partij voor Democratie en Ontwikkeling in Eenheid (DOE). De grotere oppositiepartijen VHP en NPS (vóór 2010 in de regering) beperkten zich in hun schriftelijke reactie tot oproepen het vonnis te respecteren, de rechtsstaat niet te verzwakken of te ondermijnen. Naar verluidt willen deze partijen geen triomfalisme laten doorklinken.

4 Wat is de rol van de publieke opinie, met de verkiezingen in mei 2020 in aantocht?

Dat de NDP meteen de aanhang begon te mobiliseren en opriep Bouterse bij terugkeer uit China op het vliegveld warm te onthalen, laat zien dat de publieke opinie erg belangrijk is. Ingewijden zeggen dat men zich in de NDP, die nu een nipte absolute meerderheid heeft, zorgen maakt over de verkiezingen.

Volgens een peiling in april 2019 in Paramaribo door peilingbureau IDOS, staat de NDP op fors verlies ten opzichte van 2015. Saillant is de peiling in het dichtbevolkte district Wanica: 65 procent onderschreef daar de stelling dat president Bouterse „zelf het probleem is”. Vooral het wanbeleid, verarming en corruptie leiden tot onvrede.

Het is echter de vraag of het vonnis daar veel aan toevoegt. De nervositeit bij de NDP zal in elk geval niet minder worden. Op sociale media wordt, veelal anoniem, flink uitgehaald naar de president, maar dat gebeurt al langer. Er circuleren ook spotprenten, zoals die welke inspeelt op het sentiment dat China te veel invloed krijgt in Suriname. Daarop zegt Bouterse tegen de Chinese president Xi ‘Als ik Suriname aan je geef, kan ik dan in China blijven?’ Xi: ‘Eh… Dat is al van mij!’

Commentaar: Eindelijk gerechtigheid na compromisloos vonnis over Bouterse

5 Welke juridische mogelijkheden zijn er naast hoger beroep?

Bouterses advocaat zei dat hij ook ‘verzet’ instelt tegen het vonnis. Dat kan bij een veroordeling van een persoon die nooit op een zitting verscheen, omdat deze dan onvoldoende is geïnformeerd. Volgens jurist Sewcharan moet Bouterse dan alsnog binnen twee maanden worden gedagvaard. Het lijkt er niet op dat dit veel zal uithalen. Vicepresident Adhin zei vrijdag dat amnestie en gratie pas aan de orde komen als hoger beroep niets oplevert.

6 Speelt de factor tijd een rol, met name met het oog op de verkiezingen van 2020?

De tijd werkt alleen in Bouterses voordeel als hij in 2020 voor vijf jaar tot president wordt herkozen. Ervan uitgaande dat het hoger beroep in die periode wordt afgehandeld, kan de president volgens grondwetsartikel 109 gratie verlenen – in dit geval aan zichzelf. Adder onder het gras: dit kan alleen „na het advies te hebben ingewonnen van de rechter die het vonnis heeft gewezen”. Maar er staat niet dat de president dit advies moet volgen.

Als Bouterse de verkiezingen verliest en zijn partij niet meer in de regering komt, moet een nieuwe regering niet alleen de miserabele economie op de rails krijgen, maar ook de heikele kwestie ‘wat te doen met Bouterse’ oplossen. En dan spelen de leeftijd (74) en de broze gezondheid van Bouterse, die zich meermalen in Cuba liet behandelen om niet nader genoemde redenen, nog een rol. Is hij tegen die tijd nog in leven?

7 Gaan andere landen in de regio iets doen?

President Bouterse benadrukte bij terugkeer in Suriname dat het „politieke spel binnen wet- en regelgeving” moet worden meegespeeld. Dat is belangrijk om geen veroordeling door bijvoorbeeld de OAS (Organisatie van Amerikaanse Staten) aan de broek te krijgen – of erger, sancties. Dit gebeurde bij Venezuela, maar daar waren frauduleuze verkiezingen. Bij Suriname ziet de OAS iets unieks: een zittende president die in eigen land voor moord is veroordeeld.

Bouterse door duizenden aanhangers begroet bij terugkeer in Suriname

NOS 01.12.2019 President Bouterse is uit China teruggekeerd in Suriname. Hij landde rond 06.00 uur Nederlandse tijd op luchthaven Johan Adolf Pengel, waar hij werd begroet door enkele duizenden aanhangers. Ze zongen, zwaaiden met vlaggen en riepen “We want Bouta”.

Bouterses partij, de NDP, had zeventig bussen geregeld om de mensen naar het vliegveld te brengen, dat zo’n 50 kilometer van hoofdstad Paramaribo ligt. Vlak na aankomst op het vliegveld sprak Bouterse zijn aanhangers kort toe. Hij zei dat hij zo’n massale ontvangst niet had verwacht.

Aanhangers begroeten Bouterse bij terugkeer in Suriname

Vrijdag deed de krijgsraad in Suriname onverwacht uitspraak in het proces van de Decembermoorden. De 74-jarige Bouterse kreeg twintig jaar cel opgelegd. Volgens de krijgsraad was hij in december 1982 als machtigste man van het leger betrokken bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders.

Bouterse gaf kort na aankomst een persconferentie, waarin hij vooral inging op zijn staatsbezoek aan China. Op het eind reageerde hij naar eigen zeggen op aanraden van zijn advocaat in algemene bewoordingen op de gebeurtenissen van de afgelopen dagen. “We blijven binnen wet- en regelgeving. We respecteren alles en iedereen. Politiek moet met politiek worden beantwoord. Het gaat hoe het spel gespeeld wordt, als we maar binnen recht en wet blijven.”

1/4 Bouterse net na de landing in Suriname Starnieuws

2/4 Aanhangers van Bouterse bij het vliegveld NOS

3/4 Aanhangers van Bouterse bij het vliegveld NOS

4/4 Bouterse geeft een persconferentie NOS

De president zei niet verrast te zijn door zijn veroordeling, maar ging er verder niet uitgebreid op in. “Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen.” Bouterse zei wel dat hij de timing van de uitspraak frappant vindt. Vanavond overlegt hij met zijn juridisch adviseurs en prominente partijleden over vervolgstappen.

Bouterse en zijn advocaat spraken eerder van een oneerlijk, politiek proces dat wordt aangestuurd door Nederland. De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend en gaat daarom in hoger beroep tegen het vonnis.

Bekijk ook;

Veroordeelde president Desi Bouterse geland in Suriname

NU 01.12.2019 De vrijdag tot twintig jaar cel veroordeelde president Desi Bouterse is zondagochtend om 6.00 uur Nederlandse tijd geland in Suriname. Bouterse is teruggekeerd uit China, waar hij ten tijde van de veroordeling op staatsbezoek was.

Bouterse gaf na zijn aankomst een persconferentie, waarin hij voor het eerst reageerde op de veroordeling, door die weg te zetten als een “tik-tak politiek spel”.

“Het gaat zoals het spel gespeeld wordt, als we maar binnen recht en wet blijven”, zei hij. “Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen”, aldus Bouterse, die een “politiek antwoord” op de kwestie beloofde.

Zo’n 1.500 aanhangers hebben de president al zingend en met vlaggen ontvangen. De Nationale Democratische Partij (NDP) van Bouterse riep zijn voorstanders daartoe op en zette zeventig bussen in om hen naar de luchthaven te vervoeren.

Vrijdagmiddag begon de Surinaamse krijgsraad onverwacht met het voorlezen van de vonnissen in het proces rond de Decembermoorden. De krijgsraad acht opzet en voorbedachte rade door de huidige Surinaamse president, destijds leider van de militaire junta, bewezen en veroordeelde hem tot twintig jaar cel. De raad eiste geen onmiddellijke gevangenneming.

Bouterse gaat tegen de uitspraak in hoger beroep. De Surinaamse president heeft zijn betrokkenheid tot nu toe altijd ontkend. Pas na een veroordeling in hoger beroep zal hij de cel in moeten.

Vicepresident Ashwin Adhin zei vrijdagavond dat de veroordeling van Bouterse niet kan resulteren in zijn gevangenneming. Bouterse en zijn verdedigers hebben nog genoeg juridische middelen om de veroordeling aan te vechten, stelde Adhin volgens de Surinaamse nieuwswebsite Waterkant. Het benutten van alle beroepsmogelijkheden kan de zaak nog jaren laten voortslepen. Daarnaast zou Adhin, als vicepresident, het staatshoofd gratie kunnen verlenen.

#Bouterse is terug in #Suriname! 1.000 aanhangers hebben hem onthaald. Ik hield zelf vooraf rekening met minimaal 10.000, dus neem aan dat dit voor hemzelf een teleurstellende opkomst is… Later vandaag volgt zijn persconferentie. Zie:

Avatar

 Auteur

Dave_Ensberg

Moord en marteling door junta

Bij de Decembermoorden in 1982 werden vijftien tegenstanders van het Surinaamse militaire regime gemarteld en geëxecuteerd in Fort Zeelandia, het hoofdkwartier van Bouterse. Als machtigste man binnen het leger speelde Bouterse hierbij een bepalende rol, aldus de krijgsraad.

Het proces rond de Decembermoorden loopt al sinds 2007. Bouterse wist de zaak enige tijd te vertragen met een amnestiewet die in 2012 werd aangenomen door het Surinaamse parlement. In 2016 werd de wet door de rechtbank buiten werking gesteld, waardoor het proces kon worden hervat.

Desi Bouterse veroordeeld, slotstuk van omstreden militaire carrière

Lees meer over: Desi Bouterse  Decembermoorden  Suriname  Buitenland

Bouterse na heldenonthaal: ’Het is een politiek spel’

Telegraaf 01.12.2019 Niet als een man die net is veroordeeld voor een vijftienvoudige moord, maar als een martelaar is Desi Bouterse onthaald op het vliegveld bij Paramaribo. De president van Suriname, die terugkeerde na een staatsbezoek aan China, ontkende even later tijdens een persconferentie dat hij betrokken is bij de Decembermoorden.

Hij neemt afstand van het vonnis van de krijgsraad. Zij achten Bouterse schuldig aan de vijftienvoudige moord op 8 december 1982 en veroordeelden de Surinaamse president tot 20 jaar cel. Hij noemt het vonnis een ‘een politiek tiktak-spelletje’.

Gedurende de persconferentie maakt Bouterse niet de indruk dat hij bijzonder ernstig gebukt gaat onder de twintig jaar celstraf die de krijgsraad afgelopen vrijdag tegen hem heeft uitgesproken. Integendeel. Een ontspannen ogende Bouterse neemt eerst uitgebreid de tijd om terug te blikken op het meerdaagse staatsbezoek dat hij en een deel van zijn ministers afgelopen week aan China hebben afgelegd.

Wanneer Bouterse na een uur opsommen van hoogtepunten een vraag krijgt over wat het vonnis met hem als mens doet, antwoordt hij laconiek: „Het is een politiek proces. Ze proberen te bewijzen dat ik schuldig ben. Als je het gedaan hebt, kan ik me voorstellen dat het je wat doet. Ik heb andere dingen aan mijn hoofd.”

’Politiek spel’

Heel uitgesproken over het vonnis is Bouterse niet. Hij noemt het vonnis in eerste instantie ‘interessant’. Wanneer om verduidelijking wordt gevraagd antwoordt hij: „Ik moet me houden bij wat mijn advocaten zeggen. Het is een politiek spel. Dat wordt zo openlijk gespeeld. Laten we rustig wachten tot het zover is. Het gaat allemaal om 25 mei 2020, de verkiezingen. At the end of the day gaat het allemaal daarom.”

Desi Bouterse

Desi Bouterse Ⓒ AFP

Bekijk ook: 

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden 

Bouterse zegt verder dat hij de komende dagen met zijn juridische adviseurs om de tafel gaat om het vonnis verder te bestuderen. „Ik moet me houden bij wat mijn advocaten zeggen. We zitten nog in het rechtsproces. Je moet in de plooi blijven om te kijken hoe je het spel mee speelt. Maar alles gebeurt binnen wet en regelgeving.”

Rode loper

Voorafgaand aan de persconferentie werd Bouterse op Zanderij onthaald als een martelaar, niet als een man die net is veroordeeld voor een vijftienvoudige moord. Naast een rode loper bij het vliegtuig waar hoogwaardigheidsbekleders en ministers stonden opgesteld waren er zo’n 1500 van zijn sympathisanten naar de aankomsthal van de luchthaven gekomen.

Zij zongen de voormalig legerleider toe op het moment dat hij de hal betrad. Op het vliegveld hing een uitgelaten sfeer. Mensen waren gekleed in het paars, zwaaiden met vlaggen en zongen pro-Bouterse liederen. De politieke partij van Bouterse, de NDP, had afgelopen vrijdag al snel na het vonnis van de Krijgsraad aangekondigd dat zij Bouterse, die afgelopen week een staatsbezoek aan China bracht en via Kenia terug vloog, een ‘groots ontvangst’ wilden geven.

In een korte toespraak, met het nummer One Love van Bob Marley op de achtergrond, dankte Bouterse zijn aanhang voor de massale opkomst. Hij zei verrast te zijn. De sympathisanten zijn met tientallen bussen door de NDP vanuit het hele land naar het vliegveld vervoerd.

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

De krijgsraad in Paramaribo veroordeelde de 74-jarige Bouterse vrijdag onverwachts tot 20 jaar voor zijn rol in de Decembermoorden in 1982. Destijds werden vijftien politieke tegenstanders vermoord. Er is geen onmiddellijke gevangenneming bevolen. Bouterses advocaat heeft al gezegd hoger beroep aan te tekenen tegen de uitspraak.

Bekijk meer van; overheid transport misdaad, recht en justitie high-society Desi Bouterse

Bouterse na heldenonthaal: ‘Het is een politiek spel’

AD 01.12.2019 ,,Politiek moet met politiek worden beantwoord. We blijven binnen wet- en regelgeving en respecteren alles en iedereen,’’ Dat zei de Surinaamse president Desi Bouterse op een persconferentie, kort nadat hij bij zijn terugkeer uit China als held was onthaald op luchthaven Johan Adolf Pengel.

Bouterse reageerde voor het eerst op het vonnis van afgelopen vrijdag. Hij is vanwege zijn betrokkenheid bij 15 moorden in december 1982 door de Krijgsraad veroordeeld tot 20 jaar cel. Op de luchthaven werd de president juist als een held onthaald. Ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders hadden zich aan weerszijden van een rode loper opgesteld. Zo’n 1500 mensen stonden hem al zingend en met vlaggen wapperend op te wachten bij de aankomsthal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

,,Het gaat hoe het spel gespeeld wordt, als we maar binnen recht en wet blijven’’, aldus Bouterse tijdens de  persconferentie. Hij sprak niet langer over de veroordeling. „Het is een politiek proces. Ze proberen te bewijzen dat ik schuldig ben. Als je het gedaan hebt, kan ik me voorstellen dat het je wat doet. Ik heb andere dingen aan mijn hoofd.”

Bouterse bleef naar eigen zeggen met opzet wat algemeen in zijn antwoorden, op aanraden van zijn advocaat. Maandag buigt de president en zijn team zich over de verdere gang van zaken. Hij gaat sowieso in beroep tegen het vonnis.

Een ontspannen Bouterse toonde zich dus niet verrast. ,,Het politieke spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen.” De president toonde zich dankbaar voor de support op het vliegveld. ,,Ik geloof niet dat er andere organisaties zijn die leden hebben met zoveel liefde voor hun organisatie”.

Zijn aanhangers riepen massaal en luidkeels “We want Bouta”. Uren voor zijn aankomst stond er al een flinke file op de weg richting het vliegveld. De Nationale Democratische Partij (NDP), de politieke partij van Bouterse, had ongeveer 70 bussen geregeld waarmee de leden naar het vliegveld zijn vervoerd.

Op de Indira Gandhiweg naar het vliegveld reden tientallen bussen, schrijft de Surinaamse krant De Ware Tijd. In de bussen zaten leden van Bouterses Nationale Democratische Partij (NDP) en symphatisanten. De NDP, waarvan Bouterse voorzitter is, had ongeveer 70 bussen geregeld waarmee de leden naar het vliegveld zijn vervoerd.

De aanhangers zongen een van de strijdliederen uit de jaren tachtig: ‘Tide, tamara, we strey go moro fara’.

De oproep aan de NDP-leden om Bouterse massaal te verwelkomen, kwam vanuit China via een Whatsapp-voicebericht van Ingrid Bouterse-Waldring, echtgenote van de president. Daarin zegt ze dat ,,we natuurlijk allemaal ondersteboven zijn, maar de president iedereen vraagt om zich rustig te houden tot hij terug is. Jullie zien natuurlijk dat het een politieke uitspraak is, maar laat niemand zomaar allerlei dingen gaan doen’’, aldus de presidentsvrouw.

‘Mobiliseren’

Tijdens een spoedbijeenkomst vrijdagavond hebben de partijbesturen opdracht gekregen mensen te ‘mobiliseren’. ,,Wij verwachten van u als leidinggevende van uw wijk, ressort of district dat u de mobilisatie inzet, dat is de kracht van de NDP. Wij gaan onze voorzitter een daverend welkom geven’’, sprak vicevoorzitter Ramon Abrahams daar.

Abrahams roept de leden op zich, voor het moment, fatsoenlijk te blijven gedragen. ,,Ik doe een beroep op jullie om ons nu nog correct te gedragen.’’ Ook waarschuwt hij voor personen die de ‘integriteit van de partij, de voorzitter en het land willen aantasten’. ,,Dan bent u regelrecht bezig om vijandig te zijn tegen de NDP en u moet ons niet dwingen om dingen te doen die we niet graag willen doen.’’

Irvin Kanhai, de advocaat van Bouterse, maakte op de Surinaamse radiozender SRS bekend dat er beroep wordt aangetekend tegen het vonnis van de Krijgsraad. Volgens Kanhai is er sprake van een politiek proces. De procedure kan nog jaren duren, in de tussentijd hoeft de president niet de cel in.

Aanhangers van de Nationaal Democratische Partij (NDP) verwelkomen de Surinaamse president Desi Bouterse op luchthaven Johan Adolf Pengel. © ANP

De Surinaamse president Desi Bouterse reageert tijdens een persconferentie op zijn veroordeling van 20 jaar cel voor zijn aandeel in de Decembermoorden in 1982, kort nadat hij was aangekomen uit China. © ANP

Bouterse krijgt veel steun na zijn terugkeer in eigen land. © Starnieuws/René Gompers

Bouterse wordt warm onthaald op de Surinaamse luchthaven. © Starnieuws/René Gompers

De Surinaamse president Desi Bouterse tijdens een ontmoeting met de Chinese premier Li in Beijing. Bouterse keert zondagochtend terug van zijn bezoek aan China. © EPA

Desi Bouterse wordt enthousiast ontvangen in Suriname na zijn aankomst. Vrijdag werd de president als eerste zittende president ter wereld veroordeeld voor moord, en kreeg hij twintig jaar celstraf opgelegd.

De veroordeelde Bouterse wordt thuis groots verwelkomd: We want Bouta!

Trouw 01.12.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die afgelopen vrijdag is veroordeeld tot 20 jaar cel, is zondagmorgen rond 06.00 uur geland in Suriname.

Doet-ie het of doet hij-ie het niet?

Dat was de hamvraag, vooraf: zou president Desi Bouterse (lees: de NDP) een ontvangstmassa van jewelste op de been kunnen krijgen op luchthaven ‘Zanderij’, bij zijn terugkomst uit China. En hij deed het, glansrijk. Dat de mensen die zijn gemobiliseerd en de tientallen bussen, ruim zeventig, zijn ingezet op kosten van de NDP (lees: de staatskas), doet niets af aan de volkssteun die deze  charismatische volkspresident nog altijd geniet.

Anderhalf uur voor zijn aankomst (middenin de nacht) staat een kilometer file aan wagens, bussen en zwaailichten, voor de afrit naar de luchthaven. Velen zijn al uren aanwezig. De sfeer is optimaal. Het mobiele truckpodium staat klaar.

Er is muziek, veel vlagvertoon en de feeststemming zit er goed in. Dit allemaal als steunbetuiging voor een ex-dictator, die een dag eerder tot twintig jaar is veroordeeld in eigen land als mededader van de moord op vijftien voorstaande burgers en critici, in december 1982 van zijn toenmalige militaire dictatuur.

Maar ook op het vliegveld is het ontvangstcomité indrukwekkend. Hoogwaardigheidsbekleders – onder wie vicepresident Ashwin Adhin en parlementsvoorzitter Jenny Simons – en militairen, met muziek van een inheemse formatie in traditionele uitdossing. De rode loper is uitgerold voor a tyin ingiboi – de kleine Indiaanse jongen – zoals de president zichzelf bij zijn inauguratie in 2010 heeft bestempeld.

Het lijkt eerder alsof hij een staatsbezoek aan eigen land brengt. Of dat hij als sporter met een ongeëvenaarde prestatie de kleine natie op de wereldkaart heeft gezet. Ergens heeft hij dat ook: zijn veroordeling was immers wereldnieuws. En uniek: voor het eerst is een zittende president voor moord veroordeeld. Niet iets om trots op te zijn? Het drukt de stemming in ieder geval geenszins.

Desi Bouterse tijdens de nachtelijke persconferentie in Colakreek, na zijn aankomst in Suriname. Beeld Reuters

‘Een staaltje eenheid’

Voordat Bouterse in de aankomsthal door de schuifdeuren komt, wordt uit volle borst het volkslied gezongen. “We want Bouta!” wordt gescandeerd. En ook: “Wiens sa we du, Bouta sa tan!” (Wat jullie ook pogen, Bouterse blijft!) De massa gaat los als hun leider verschijnt onder begeleiding van traditionele muziek. Als verslaggever of cameraman moet je alle zeilen bijzetten om niet letterlijk onder de voeten te worden gelopen. Hier en daar verloren schoeisel, zelfs een walkietalkie van de luchthavenbeveiliging, spreken boekdelen.

“Het is een grote verrassing en ik ben blij dat wij vandaag een staaltje eenheid hebben gedemonstreerd”, weet Bouterse, eenmaal buiten op het huldigingspodium, als geen ander overtuigend te veinzen in het Sranantongo. “Eerlijk gezegd had ik gehoord dat enkele mensen mij zouden verwelkomen maar dit…”

Hij houdt aan en de massa begint te juichen. “Alle mensen, kom mee!”, nodigt Bouterse uit naar ontspanningsoord Colakreek, waar hij twee kilometer verderop zijn nachtelijk persconferentie zal houden. Gejuich klinkt, alsof er getrakteerd wordt op een geheel verzorgd uitje. Het eerste bedrijf eindigt met de strijdbare slotstrofe van het volkslied: “Strey de’f strey, un’o sa fredi!” – in geval van strijd zullen wij onbevreesd zijn.

De Surinaamse president Desi Bouterse, samen met zijn vrouw Ingrid Bouterse-Waldring, tijdens de nachtelijke bijeenkomst in Colakreek. Beeld ANP

De persconferentie gaat vooral over de China-trip

Voordat de persconferentie op Colakreek begint, trekken Bouterse en first lady Ingrid zich eventjes terug met familie en intimi. “Je krijgt er gewoon kippenvel van”, zegt de vrouw van Bouterse.

Cliff Limburg, hoofd van het propagandistische Nationaal Informatie Instituut (NII), richt zich tijdens opening van de persconferentie tot Bouterse. “Welkom terug in het land waaraan u leiding geeft, na gekozen te zijn via het democratisch proces door een groot deel van dit volk. Ik denk dat wat zojuist is gedemonstreerd boekdelen spreekt.”

De persconferentie verloopt zoals verwacht. Limburg had immers vooraf aangekondigd dat vragen gesteld kunnen worden over het staatsbezoek en ‘andere brandende kwesties’. Het grootste deel van het uur wordt in beslag genomen over de ‘heel warme en succesvolle trip’ naar China: over leningen, kwijtscheldingen en allerlei samenwerkingsintenties.

Voor vragen over het vonnis blijft hooguit ruimte over voor een vraag of vier. De antwoorden van Bouterse komen erop neer dat het om een “politiek proces” gaat, met als doel hem uit te schakelen voor de verkiezingen. “Ging het maar zo makkelijk, de overwinning”, hoont hij richting zijn politieke opponenten.

Het heeft weinig zin hem inhoudelijke vragen te stellen over het vonnis. Dan toch maar, als laatste vraag: Bouterse spreekt van een politiek proces, maar wat doet het met je als mens veroordeeld te zijn wegens moord op vijftien burgers? Ineens is zijn antwoord aarzelend. Minder soepel. “Ja… dat is wat ze proberen te bewijzen. Als je het gedaan hebt, dan kan ik me voorstellen dat het je wat doet. En als je het niet gedaan hebt, doet het je wat… maar ja…, dan heb ik een aantal dingen aan mijn hoofd.” Einde persconferentie, het is vier uur ’s nachts.

Buiten spreekt Bouterse op het mobiele truckpodium een handjevol diehard-fans toe. “Sommigen van jullie zijn verhit en willen kwaad doen. En dat is wij zij bij jullie willen uitlokken. Het strafproces is nog gaande. Morgen komen de grote hoofden, advocaten, partijtoppers, en parlementstoppers bij elkaar om de route uit te stippelen. Het blijft intern want het wordt een al strategie.” Kortom: wordt vervolgd.

Lees ook:
‘Bouterse kennende zal hij nooit achter de tralies belanden’

Onder Surinamers in de Amsterdamse Bijlmer klinken gemengde reacties op de veroordeling van Desi Bouterse. ‘Het heeft allemaal veel te lang geduurd.’

Desi Bouterse

Meer over; Desi Bouterse politiek Desi Bouterse Iwan Brave

Aanhangers van de Nationale Democratische Partij (NDP) verwelkomen de Surinaamse president Desi Bouterse op luchthaven Johan Adolf Pengel. © ANP

Zes redenen waarom Bouterse een heldenonthaal kreeg

AD 01.12.2019 Als een held liet de Surinaamse president Desi Bouterse zich afgelopen nacht  op het vliegveld onthalen. Ondanks zijn misdaden draagt een deel van de bevolking hem dus nog altijd op handen. Publicist en opiniemaker Dave Ensberg legt uit waarom.

Alhoewel, heldenontvangst: ,,Ik had veel meer mensen verwacht”, zegt Ensberg, die naast zijn werk als directeur van Jantje Beton onder meer vice-voorzitter is van het Johan Ferrier Fonds, dat zich inzet voor onderwijs- en cultuurprojecten in Suriname. ,,Er waren 1500 mensen, ik was eigenlijk uitgegaan van het tienvoudige.” Of het betekent dat Bouterses veroordeling in het Decembermoorden-proces zijn populariteit heeft aangetast? ,,Ik vind het heel moeilijk te zeggen. Dat moet de komende weken gaan blijken.”

Lees ook;

Bouterse na heldenonthaal: ‘Het is een politiek spel’

Lees meer

Lees meer

Hoe het ook zij: Bouta heeft aanhang in de voormalige Nederlandse kolonie, en veel ook. Dit ondanks zijn rol bij de Decembermoorden, ondanks het feit dat hij in Nederland voor drugshandel is veroordeeld, en ondanks de belabberde staat van de Surinaamse economie. Ensberg gidst ons door zes redenen waarom Bouterse in Suriname nog altijd zo geliefd is.

1. Te weinig kennis

,,Er is in Suriname weinig geïnvesteerd in kennis over de Decembermoorden. Het staat niet in de lesboeken, en daardoor wordt er door jongeren ook niet over gepraat. Ook niet met hun ouders. De Decembermoorden zijn voor veel mensen een taboe-onderwerp. Vergeet ook niet dat veel nabestaanden van de moorden inmiddels in Nederland wonen.”

2. Jonge bevolking

Suriname heeft een jonge bevolking. Meer dan de helft van de inwoners was nog niet eens geboren toen de Decembermoorden plaatsvonden. ,,En omdat ze er weinig van weten, hebben ze dus ook geen grote bezwaren om op Bouterse te stemmen.”

De Surinaamse president Desi Bouterse reageert op zijn veroordeling voor zijn aandeel in de Decembermoorden.

De Surinaamse president Desi Bouterse reageert op zijn veroordeling voor zijn aandeel in de Decembermoorden. © ANP

3. Charisma

Bouterse is geen ingedutte oude politicus. Hij is nog altijd een grappenmaker en begenadigd redenaar. ,,Mensen zijn nu eenmaal gevoelig voor charismatische politici. Bij de verkiezingen van 2015 was Bouterse veruit de meest aansprekende kandidaat, zo eerlijk moet je zijn.” Bouterse heeft het vermogen om zich bij alle bevolkingsgroepen van Suriname te gedragen als een van hen. De Creolen, de Marrons, de Hindoestanen. Hij vindt zijn weg even makkelijk als in de binnenlanden.

4. Nationalistische agenda

,,Bouterse was in Suriname de eerste die met een nationalistische agenda de boer op ging. Hij is er in geslaagd mensen met verschillende achtergronden aan te spreken en te verbinden. Mensen die niet naar het verleden willen kijken, maar naar de toekomst.”

5. Beloftes en daden

,,Desi Bouterse is iemand die heel veel belooft”, ziet Ensberg. ,,Daar zijn veel mensen toch gevoelig voor. Soms maakt hij ook iets van die beloftes waar.” Dat klopt: in de jaren dat Bouterse aan de macht was, veranderden er ook dingen ten goede in Suriname. De kinderbijslag en AOW gingen omhoog, er kwam eindelijk een minimumloon.

6. Partijstructuur

Het paars van de Nationale Democratische Partij (NDP) is in Suriname overal. De partij van Bouterse is goed georganiseerd, in alle districten. Sommige mensen verven zelfs hun hele huis paars, als steun aan de president. Al vraagt Ensberg zich af of dat alleen uit politieke overtuiging gebeurt. ,,Je hoort genoeg verhalen dat daar iets tegenover staat, financieel bijvoorbeeld.”

Bouterse reageert op veroordeling Decembermoorden: het zat eraan te komen

MSN 01.12.2019 Desi Bouterse is niet verrast door zijn veroordeling voor de Decembermoorden. Dat zei hij bij terugkomst in Suriname. De Surinaamse president kreeg vrijdag 20 jaar cel, maar volgens hem is het een politiek spel.

Tijdens zijn veroordeling was Bouterse op staatsbezoek in China. Toen hij vanmorgen terugkwam in Suriname, werd hij onthaald door zo’n 1500 zingende en met vlaggende zwaaiende aanhangers en een grote groep ministers en andere hoogwaardigheidsbekleders.

Openlijk gespeeld 

“Het politiek spel wordt zo openlijk gespeeld, dus het was duidelijk wat er zou komen”, zei Bouterse tijdens een persconferentie kort na zijn aankomst. Verder bleef hij – naar eigen zeggen op aanraden van zijn advocaat – heel algemeen.

Lees ook:

Aanhangers en ministers naar vliegveld voor Desi Bouterse

“We blijven binnen de wet- en regelgeving”, zei hij bijvoorbeeld. “We respecteren alles en iedereen. Politiek moet met politiek worden beantwoord.” Ook zei hij: “Het gaat erom hoe het spel gespeeld wordt.”

Geregisseerd door Nederland

Binnen de partij van Bouterse, de NDP, leeft het gevoel dat het proces geregisseerd werd door Nederland. Zo verwees de ondervoorzitter vandaag naar een uitspraak die Mark Rutte vrijdag deed, nog voordat de krijgsraad het vonnis tegen de oud-legerleider had uitgesproken. Rutte zei toen dat ‘Bouterse zich gewoon moet verantwoorden voor wat hij daar gedaan heeft’.

Nadat de krijgsraad uitspraak had gedaan, zei minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken dat het vonnis tegen Bouterse moet worden gerespecteerd. Frankrijk, Duitsland, Spanje, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten schaarden zich daarachter, en noemden het ‘cruciaal’ dat het slotvonnis wordt uitgevoerd.

Gemarteld en doodgeschoten

Bouterse was de hoofdverdachte in het proces rond de Decembermoorden. Daarbij werden in 1982 vijftien van zijn politieke tegenstanders gemarteld en doodgeschoten, onder wie journalisten, universitair docenten en advocaten.

Lees ook:  

Veroordeeld tot 20 jaar cel, maar gaat Bouterse nu ook de gevangenis in?

Bouterse, die toen twee jaar aan de macht was na een staatsgreep, heeft altijd ontkend dat de slachtoffers zijn geëxecuteerd. Volgens hem was de schietpartij het gevolg van een ‘wilde vluchtpoging’. “Nadat schoten in de lucht hen niet van hun ontsnappingspoging konden weerhouden, moest gericht worden geschoten waarbij een deel der aangehouden samenzweerders het leven liet”, zei hij hierover.

De advocaat van Bouterse zei kort na de veroordeling dat hij zich verzet en in beroep gaat.

Nabestaande Decembermoorden: ‘Veroordeling is overwinning voor alle Surinamers’

Bekijk deze video op RTL XL

37 jaar hebben ze erop moeten wachten. Na de veroordeling van Bouterse kwamen de emoties los bij de nabestaanden van de Decembermoorden.

RTL Nieuws/ ANP; Desi Bouterse Decembermoorden Suriname

Bouterse roept op om hem massaal te verwelkomen bij terugkomst

Telegraaf 30.11.2019 Desi Bouterse heeft via zijn vrouw Ingrid Waldring-Bouterse gereageerd op zijn veroordeling van twintig jaar voor de Decembermoorden. Vanuit China stuurde de vrouw van Bouterse een voice-memo gericht aan de aanhang van haar man. Daarin noemt ze de uitspraak van de Krijgsraad een ’politieke uitspraak.’

In het korte bericht, dat in Suriname inmiddels rondgaat, roept Ingrid Bouterse in naam van haar man op om rustig te blijven. „Natuurlijk, we zijn allemaal ondersteboven, maar de president vraagt dat jullie je rustig houden totdat hij terug is. Jullie zien dat het een politieke uitspraak is. Laat niemand zomaar allerlei dingen gaan doen.”

Ook kondigt zij een ’mobilisatie’ aan om Desi Bouterse zondag van het vliegveld Zanderij in Paramaribo op te halen. Bouterse is momenteel met een delegatie van zijn kabinet op staatsbezoek in China. Ook zijn vrouw Ingrid Bouterse is hierbij aanwezig, net als zijn dochter Peggy, die een hoge positie binnen het kabinet van de president bekleedt.

Staatsbezoek onderbroken

Na zijn bezoek aan China zou Bouterse doorreizen naar Cuba. Volgens het bericht van Ingrid Bouterse landt hij echter aanstaande zondag al op het internationale vliegveld van Suriname. Het onderbreken van zijn staatsbezoek is ook bevestigd door Ramon Abrahams, de ondervoorzitter van de NDP, de politieke partij van Desi Bouterse. Hij laat aan het Surinaamse dagblad de Ware Tijd weten dat de NDP bezig is ’met een grootse ontvangst’. Ook op de Surinaamse televisie wordt hiertoe opgeroepen.

Bekijk ook: 

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden 

Bekijk ook: 

Nabestaande Decembermoorden na veroordeling Bouterse: ’Enorme boost voor ons land’ 

Bekijk meer van; misdaad rechtshandhaving proces Desi Bouterse Paramaribo

Veroordeelde president Bouterse keert zondag terug naar Suriname

NU 30.11.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse, die vrijdag tot twintig jaar cel is veroordeeld in de zaak rond de Decembermoorden, zal zondagochtend terugkeren naar Suriname. Dat heeft zijn vrouw laten weten aan zijn partijgenoten van de Nationale Democratische Partij (NDP).

Bouterse was op het moment van de veroordeling op staatsbezoek in China en dus niet aanwezig in de rechtbank.

Vrijdagmiddag begon de Surinaamse krijgsraad onverwacht met het voorlezen van de vonnissen in het proces rond de Decembermoorden. Opzet en voorbedachten rade zijn volgens de krijgsraad voldoende bewezen. De krijgsraad eist geen onmiddellijke gevangenneming.

Bouterse gaat tegen de uitspraak in hoger beroep. De Surinaamse president heeft zijn betrokkenheid tot nu toe altijd ontkend. De kans is klein dat Bouterse bij terugkeer in zijn land de cel in gaat. Pas na een veroordeling in hoger beroep zal hij de cel in moeten.

Bij de Decembermoorden in 1982 werden vijftien tegenstanders van het Surinaamse militaire regime gemarteld en geëxecuteerd in Fort Zeelandia, het hoofdkwartier van Bouterse. Als machtigste man binnen het leger speelde Bouterse hierbij een bepalende rol, aldus de krijgsraad.

Het proces rond de Decembermoorden loopt al sinds 2007. Bouterse wist de zaak enige tijd te vertragen met een amnestiewet die in 2012 werd aangenomen door het Surinaamse parlement. In 2016 werd de wet door de rechtbank buiten werking gesteld, waardoor het proces kon worden hervat.

Desi Bouterse veroordeeld, slotstuk van omstreden militaire carrière

Lees meer over: Desi Bouterse  Decembermoorden  Suriname  Buitenland

Rechters Suzanna Chu, Cynthia Valstein-Montnor en Rewita Chatterpal voor de uitspraak afgelopen vrijdag. Beeld REUTERS

Veroordeling Bouterse is overwinning voor de rechtsorde: ‘Vrouwe Justitia is rechtop komen te staan’

VK 30.11.2019 Natuurlijk heerst er bij nabestaanden een gevoel van genoegdoening, nu de Surinaamse president Desi Bouterse is veroordeeld tot 20 jaar cel voor betrokkenheid bij de Decembermoorden in 1982. Maar belangrijker is het herstel van de rechtsorde in het land. De vraag is nu wat de politiek gaat doen.

Hij was vrijdagochtend al rond een uur of vier op, Eddy Wijngaarde. Om zich klaar te maken voor vertrek; om naar een nieuwe zitting van de Krijgsraad te gaan. In de afgelopen twaalf jaar was hij er bijna altijd bij, de man die tijdens de Decembermoorden zijn broer, de journalist Frank Wijngaarde, verloor.

‘De rechter verraste ons allemaal’, vertelt Eddy Wijngaarde over de telefoon vanuit Paramaribo over het plotselinge vonnis van Cynthia Valstein-Montnor. ‘We dachten dat we zouden horen wanneer de vonnissen bekend zouden worden gemaakt. Maar in plaats daarvan begon zij meteen met het voorlezen ervan. Uiterst zorgvuldig. Zij liet zien hoe een leider de mist in kan gaan.’

Volgens Wijngaarde heeft de rechter met haar betoog niet alleen het ‘wettelijk en overtuigend’ bewijs voor de schuld van Bouterse geleverd. ‘Zij wilde er ook geen twijfel over laten bestaan dat met de argumentatie in dit vonnis er weinig ruimte meer kan bestaan voor een andere uitspraak in hoger beroep.’

Rechtsorde

Natuurlijk, dat voelt voor Wijngaarde als genoegdoening voor zijn vermoorde broer. ‘Maar begrijp me goed, je wentelt je na al die jaren niet meer in het verlies. Dat heb je een plek gegeven. Wat voor mij vooral belangrijk is aan afgelopen vrijdag, is dat een begin is gemaakt met het herstel van onze ernstig geschade rechtsorde, iets waardoor de hele Surinaamse maatschappij de afgelopen jaren in de kreukels is gegaan. Dat moet nu afgelopen zijn, was het signaal van de rechter.’

Hugo Essed, de advocaat van de nabestaanden van de vijftien slachtoffers, kan zich hierin vinden. ‘Vrouwe Justitia’, zegt hij, ‘is weer rechtop komen te staan. Ook daarom bestaat bij de nabestaanden een gevoel van tevredenheid. Maar de strijd om gerechtigheid is hiermee niet beëindigd. Het recht geldt ook voor de veroordeelden. Zo kunnen zij in beroep gaan. Ik hoop dat zij die weg kiezen. De bal, als ik het zo mag zeggen, ligt nu op de helft van de tegenpartij.

Hugo Essed, de advocaat van de nabestaanden van de vijftien slachtoffers, met een collega na afloop van de uitspraak. Beeld REUTERS

Het heeft soms iets krampachtigs, de pogingen van die ‘tegenpartij’, de vertrouwelingen van Bouterse, om te doen alsof er weinig aan de hand is. Tegen het absurde aan zelfs. Zoals de mededeling van Clifton Limburg, de woordvoerder van de president. Hij liet de media weten wanneer Bouterse terug in het land zou zijn. Waarna er ruimte zou komen voor vragen over zijn reis naar China, ‘of eventueel andere belangrijke vraagstukken.’

Terwijl de meeste mensen natuurlijk maar één vraag hebben: Vertrekt Bouterse als president, al dan niet door de gevangenis in te gaan? Advocaat Essed begrijpt dat binnen de NDP, de partij van Bouterse, ‘de gemoederen hoog kunnen oplopen. Dit moet een zware tegenslag voor hen zijn. Maar over het politieke vervolg hiervan wensen wij als nabestaanden niet te gaan. Het oordeel over het verdere functioneren van de president is aan de politiek.’

Politiek

Ramon Abrahams, de ondervoorzitter van de NDP, spreekt in de Surinaamse pers van een ‘behoorlijke klap’. Maar hij gaf ook een sneer aan het adres van de Nederlandse premier Mark Rutte. Die liet vrijdag weten dat Bouterse ‘verantwoording’ voor zijn daden dient af te leggen. Maar Rutte zei dit, terwijl in Suriname de rechter nog bezig was met het voorlezen van haar vonnis. Nederland, waar Bouterse eerder bij verstek is veroordeeld voor handel in harddrugs, zou de rechtsgang willen beïnvloeden.

De Surinaamse politiek is dus aan zet. Maar in de praktijk betekent dat vooralsnog: de NDP, de partij van Desi Bouterse, die hem al dan niet volgend jaar herkozen wil laten worden. ‘Het zal duidelijk moeten worden hoe groot de achterban van hem nu is’, zegt Eddy Wijngaarde. ‘Bij zijn partijgenoten, maar ook bij de kiezers. Je krijgt soms de indruk dat de partij populairder is dan de leider ervan.’

Desi Bouterse tijdens een militaire parade in 2015. Beeld AP

Wijngaarde verwacht niet dat Bouterse de rechtsorde verder wil schaden door bijvoorbeeld de democratie in Suriname buiten spel te zetten. ‘Een dergelijke machtsgreep zou volgens mij niet worden geaccepteerd; niet binnen de partij, en ook niet door voldoende mensen binnen de krijgsmacht.’

Maar Desi Bouterse heeft in het verleden aangegeven niet bereid te zijn na het vonnis ‘schuldig’ gedwee de cel in te gaan. ‘Dat lijkt mij ook niet voor de hand te liggen’, zegt Wijngaarde. ‘Maar dit is Zuid-Amerika: hij kan het land uit. Dat is hier op het continent wel vaker bewezen.’

Over het vonnis

Zij nam haar tijd, rechter Cynthia Valstein-Montnor. Urenlang was zij vrijdag in de rechtszaal van de Surinaamse Krijgsraad aan het woord. En hoe langer zij sprak, hoe duidelijker het voor kenners werd dat zij aanstuurde op een vonnis dat voor ‘verdachte’ Desi Bouterse verpletterend zou zijn.

Uiterst nauwgezet ging Valstein-Montnor door de getuigenverklaringen over de Decembermoorden. Details die weggezakt leken in het collectieve geheugen kwamen bij individuele nabestaanden van de vijftien slachtoffers weer in alle hevigheid naar boven. Er vloeiden tranen, voorafgaand aan de tevredenheid over het vonnis.

De advocaat van president Bouterse, de messcherpe Irvin Kanhai, had geruime tijd eerder, tijdens zijn pleidooi, aangevoerd dat de vroegere bevelhebber tijdens de gruwelen op Fort Zeelandia niet eens aanwezig was geweest, maar op bezoek bij een intieme vriendin. Het was een van de vele punten waarvan het betoog van de rechter weinig heel liet.

Bouterse, zo maakte zij duidelijk, was actief bij het moorden betrokken, en deed dit ‘om de macht te behouden’. Het argument van Kanhai, dat het bij de slachtoffers ging om mannen die erop uit waren gewelddadig de macht te grijpen (al dan niet in opdracht van ex-kolonisator Nederland), hield bij Valstein-Montnor geen stand.

Twintig jaar cel, luidde haar vonnis. Advocaat Kanhai maakte snel duidelijk ‘in verzet en beroep’ te gaan. De eerste juridische term heeft te maken met een veroordeling bij verstek. De verdachte zou dan onvoldoende over zijn zaak zijn geïnformeerd. Volgens juridisch deskundigen zal dit geen standhouden. Waarna hoger beroep overblijft.

Maar zodra dat is gebeurd, is voor Bouterse de mogelijkheid van de baan om als president zichzelf als veroordeelde gratie te verlenen. Dat kan technisch gezien mogelijk wel, nadat Bouterse in hoger beroep zijn zaak verliest. Tegen die tijd is het voor hem dan wel van groot belang nog altijd president van Suriname te zijn.

‘Lekker dat Bouterse is veroordeeld. Hij heeft zijn straf verdiend’

Bezoekers van de Grote Suriname-tentoonstelling in Amsterdam vertellen graag wat ze van de veroordeling van president Desi Bouterse vinden, maar niet bij naam. ‘Er wordt vaak verschillend over Bouterse gedacht, daarom is het moeilijk om er openlijk over te praten.’

Om zijn aandeel in de Decembermoorden kreeg de Surinaamse president Desi Bouterse vrijdag 20 jaar cel opgelegd. Gaan de verkiezingen van 2020 zijn reddingsboei worden?

Hoe kan de oud-bevelhebber, hoofdverdachte van ‘8 December’ en veroordeeld in Nederland voor drugshandel, toch zo lang populair gebleven zijn in Suriname? ‘Geen enkele leider is te vergelijken met Desiré Delano Bouterse.’

Kolonisatie, slavernij, de wandaden van Bouterse. Als de muren van Fort Zeelandia in Paramaribo konden spreken, zou je een gedetailleerd verslag krijgen van de Surinaamse geschiedenis.

Meer over; Desi Bouterse misdaad drugshandel misdaad, recht en justitie drugscriminaliteit Suriname Cynthia Valstein-Montnor NDP Kees Broere

Het terrein van Fort Zeelandia in Paramaribo, waar in 1982 de Decembermoorden plaatsvonden ANP

Vreugde én onbegrip bij Nederlandse Surinamers over Bouterse-vonnis

NOS 30.11.2019 Veel Surinaamse Nederlanders zijn blij met de veroordeling van Desi Bouterse vanwege zijn rol bij de Decembermoorden. “Dit is gerechtigheid”, zegt Roy Ho Ten Soeng van de Stichting Vriendschapsbanden Nederland-Suriname. “De veroordeling heeft veel te lang op zich laten wachten, maar nu ben ik zeer blij.”

Wel had Ho Ten Soeng liever gezien dat Bouterse nu gevangen genomen zou worden. “Dat zou een grotere genoegdoening zijn.”

Het Decembermoordenproces loopt sinds 2007. Desi Bouterse stond met 24 medeverdachten terecht voor betrokkenheid bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders in 1982. Andere verdachten werden vrijdag vrijgesproken. De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend.

Het is de vraag wat er nu gaat gebeuren, aangezien Bouterse in ieder geval voorlopig vrij rondloopt. “Als hij een beetje respect heeft voor het volk en de democratie, wat hij vaak in de mond neemt, dan zou hij de eer aan zichzelf moeten houden en uit eigen beweging aftreden”, zegt Fred Kartaram, een Surinaams-Nederlandse socioloog en beleidsadviseur.

“Hij is het boegbeeld, staat symbool voor de grondwet van Suriname. Dan kun je niet aanblijven met zo’n een enorme smet op je naam.” Maar voor aftreden is geen aanwijzing. Bouterse spreekt al lang van een “oneerlijk en politiek proces” en gaat in hoger beroep.

Hoop

Vincent Soekra van de Vereniging Ons Suriname vindt het een opsteker voor de rechtsstaat en krijgt na het jarenlange proces “eindelijk weer hoop”. “Hopelijk wordt de eeuwige spanning een beetje weggewerkt en kan er een stap worden gezet richting vrede.”

Bellers in een programma van het Nederlands-Surinaamse radiostation Radio Mart zijn een stuk kritischer op de uitspraak. “Het is een showproces, een politiek proces”, zegt meneer Overman die reageert in de uitzending. Hij krijgt bijval van een ander: “Het is niet goed dat ze hem veroordeeld hebben, dat is gewoon een politieke streek van ze.”

Luisteraars Radio Mart verdeeld over veroordeling Bouterse

De meeste bellers zijn voor de Surinaamse president en het programma wordt uiteindelijk een uur verlengd om ander geluid te laten horen. De toon is veelal fel. Ene ‘Kwaku X’ roept mensen op om “met hun poten” af te blijven van Bouterse. “Wij gaan hem halen, wij gaan hem eren. Hij is de koning van Suriname, de nieuwe koning.”

Tv-programma Nieuwsuur sprak gisteren met klanten van een Surinaamse eetgelegenheid in Amsterdam die Bouterse ook nog steunen. “Het is zo lang geleden. Ik kan me niet herinneren dat er iets verkeerd gegaan is.” Dat Bouterse verantwoordelijk is voor vijftien doden, maakt hem niet uit. “Dat heeft Piet Hein (zeevaarder in de VOC-tijd, red.) toch ook gedaan? Hij heeft er toch ook een paar geklaard?”

Een ander: “Het is een man die probeert zijn best te doen voor Suriname. Er is geen andere. Bouterse is een leider, een vader voor Suriname. Nee, hij is geen moordenaar.”

Bekijk ook;

Hoe Bouterse 40 jaar de dans ontsprong (en dat nu weer probeert)

AD 30.11.2019 Heel Suriname wacht in spanning op de terugkeer van Desi Bouterse. President en – sinds vrijdag – veroordeeld misdadiger. Hoe kon Bouta zijn straf 37 jaar ontlopen? En wat heeft hij nog in zijn trukendoos?

Zondagochtend wordt een bepalend moment.  De Surinaamse president Desi Bouterse zal met zijn vrouw Ingrid landen op vliegveld Zanderij, terug van een staatsbezoek in China. Zijn aanhangers van de Nationaal Democratische Partij (NDP) zijn opgeroepen om zich massaal op Zanderij te verzamelen.

Lees ook;

‘Bij vonnis Bouterse barstten mensen in tranen uit en begonnen te applaudisseren’

Lees meer

Bouterse en vrouw aangeslagen na veroordeling: ‘We zijn ondersteboven, maar hou jullie rustig’

Bouterse en vrouw aangeslagen na veroordeling: ‘We zijn ondersteboven, maar hou jullie rustig’

Lees meer

Alle ogen zullen op de 74-jarige Bouterse zijn gericht. De man die er liefst 37 jaar in slaagde om niet op te hoeven draaien voor zijn – volgens de Surinaamse Krijgsraad leidende – rol bij de Decembermoorden in 1982, toen vijftien tegenstanders van zijn militaire regime werden geëxecuteerd. Hoe kreeg hij dat toch in vredesnaam voor elkaar? En welke truken heeft hij nu in zijn doos?

Te ingewikkeld

Rosemarijn Hoefte,  bijzonder hoogleraar Geschiedenis van Suriname aan de Universiteit van Amsterdam, durft die laatste vraag nog niet te beantwoorden. ,,Het is te ingewikkeld. Het kan zoveel kanten op gaan de komende dagen. Suriname heeft hier geen ervaring mee. Sterker: geen enkel land heeft hier ervaring mee.”

Binnenplaats van Fort Zeelandia, waar op 8 december 1982 de Decembermoorden plaatsvonden.

Binnenplaats van Fort Zeelandia, waar op 8 december 1982 de Decembermoorden plaatsvonden. © ANP

Waarom Bouterse zolang buiten schot is gebleven, hoe hij dat flikte; daar kan ze als historicus wel iets over zeggen. Om te beginnen moeten we terug naar de Decembermoorden zelf. Zo’n slachtpartij in een klein land als Suriname: ,,Daarmee raak je zoveel mensen”, zegt Hoefte. En het is net als wanneer je één kind aanpakt in een klaslokaal. Dan wordt de rest bang.”

Die angst wordt alleen maar versterkt in 1986, als een binnenlandse oorlog uitbreekt en het leger in het dorpje Moiwana  minstens vijftig burgers vermoordt. Ook nadat Bouterse 1987 de verkiezingen verliest – in 1980 was hij door een militaire coup aan de macht gekomen – blijft hij op de achtergrond altijd, en overal, aanwezig. Iedereen in Suriname weet: Bouta is nooit ver weg.

Drugsveroordeling

Bouterse is niet alleen politiek en militair bepalend, maar ook economisch. Vanaf de jaren tachtig bouwt hij zijn zakenimperium op. Hij handelt in goud, groenten en hout. Maar hij zit ook in duistere handeltjes: in 2000 wordt hij in Nederland bij verstek veroordeeld voor zijn betrokkenheid bij drugstransporten.

Internationaal gesignaleerd voor drugshandel en het gezicht van de Decembermoorden: vanaf 2000 is Bouterse definitief uitgegroeid tot paria in de westerse wereld. ‘De Verenigde Staten en vele andere landen kunnen moeilijk banden onderhouden met een regering geleid door een veroordeelde drugsdealer’, schreef de Amerikaanse regering in 2005, toen Bouterse een tevergeefse gooi naar het presidentschap deed.

Bouterse zoekt zijn steun in andere landen. Als het hem in 2010 wel lukt om president te worden, sluit hij allianties met linkse Zuid-Amerikaanse regimes als Venezuela en Cuba. China, dat Suriname met leningen op de been houdt en er grote economische belangen heeft, is een andere bondgenoot. Soefte: ,,Het is niet voor niets dat Bouterse daar op staatsbezoek was.”

Democratisch gekozen

Bouterse is dus alweer negen jaar president. Democratisch gekozen. Hier is geen sprake van een oude politicus die rijp is voor de sloop. Surinamist en historica Hoefte reed vorige week door het land. ,,En dan valt op hoeveel vlaggen van de NDP je ziet wapperen. Het is de enige partij die erin slaagt om alle etnische bevolkingsgroepen aan te spreken.

Bouterse is nog steeds een charismatische man, een goed politicus. Bovendien staat er zo snel geen opvolger voor Bouterse klaar. Hij heeft zijn partij goed georganiseerd, in alle delen van het land. De NDP is goed met social media.” De jongeren waren in 1982 nog niet geboren. Ze hebben op school meestal weinig over de Decembermoorden geleerd, die zijn namelijk goeddeels buiten de geschiedenisboekjes gebleven.

Desi Bouterse (r) en Humbert Pinas geven een interview na de gepleegde staatsgreep.

Desi Bouterse (r) en Humbert Pinas geven een interview na de gepleegde staatsgreep. © ANP

De president regeert niet vanuit een ivoren toren. Bouterse neemt zelf de beslissingen, zit zelf aan de tafels waar de deals worden gesloten. Was Suriname Sicilië of Napoli, dan was Bouterse capo di tutti capi. In 2012 liet hij zien dat hij er niet voor terugdeinst om die politieke macht te gebruiken om het proces rond de Decembermoorden te frustreren. Hij loodste toen een een amnestiewet door het parlement die verdachten van de moorden van 1982 beschermde tegen rechtsvervolging. Ook hier liet de Krijgsraad haar tanden zien: de amnestiewet werd ongeldig verklaard.

Verscheurde bevolking

Bijzonder hoogleraar Hoefte ziet meerdere redenen waarom Bouterse 37 jaar lang aan een veroordeling ontsnapte. Ja, hij is machtig, en mensen zijn bang voor hem. Maar ze waren in Suriname ook bang voor iets anders. ,,Dat een veroordeling de fragiele democratie zou kunnen bedreigen. Dat is een scenario dat nu ook dreigt.”

Het is de vraag hoever Bouterse nu durft te gaan om uit de cel te blijven. Hij kan er voor kiezen om – zelfs nu de nood voor hem zo hoog is – keurig de juridische weg te bewandelen en in hoger beroep te gaan. Dan zou hij wellicht ook in de rechtbank moeten verschijnen, iets dat hij tot dusver nog nooit heeft gedaan.

De geschiedenis leert dat Bouterse ook anders – lees: minder democratisch – zou kunnen beslissen. De woorden die NDP-vice-voorzitter Ramon Abrahams gisteren uitsprak beloven wat dat betreft weinig goeds: ,,U moet ons niet dwingen om dingen te doen die we niet graag willen doen’’, zei Abrahams.

Verkiezingen

Bouterse zou ook kunnen vertrouwen op de steun van het deel van het volk dat hem ondanks alles op handen draagt. In mei zijn het weer verkiezingen in Suriname. Het beste zou zijn als er een soort natuurlijke weg gevonden wordt, denkt Hoefte. ,,Dat de democratie haar werk doet en het volk zich bij de verkiezingen uitspreekt.”

Mocht de NDP daar haar meerderheid verliezen, dan eindigt ook de situatie dat de zittende president de bak in moet. Het zou de puzzel in elk geval een mespuntje minder beladen maken.

Desi Bouterse, Suriname februari 1990. Beeld Hollandse Hoogte / Frans Schellekens

Vonnis Decembermoorden maakt politieke macht cruciaal voor Desi Bouterse

VK 30.11.2019 Om zijn aandeel in de Decembermoorden kreeg de Surinaamse president Desi Bouterse vrijdag 20 jaar cel opgelegd. Gaan de verkiezingen van 2020 zijn reddingsboei worden?

Het moment van de uitspraak was een verrassing. Het vonnis zelf is dat niet. De Krijgsraad in Suriname had de verdachten in de Decembermoorden de indruk gegeven dat zij vrijdag de precieze datum van hun vonnis zouden horen. Dat bleek dus meteen te zijn. Er is nu een vonnis. Maar heeft iemand hiermee gewonnen?

Twintig jaar cel was de eis van de aanklager tegen president Desi Bouterse. De drie vrouwelijke rechters kwamen tot eenzelfde vonnis. Dat het überhaupt tot een uitspraak is gekomen, is misschien wel de belangrijkste gebeurtenis. Maar of het vonnis ooit voltrokken zal worden, blijft zeer de vraag.

Desi Bouterse was de leider van een militair regime, toen op 8 december 1982 vijftien vooraanstaande mensen op brute wijze werden gemarteld en vermoord. De net zeven jaar onafhankelijke republiek liep daarmee een trauma op dat tot op de dag van vandaag niet is verdwenen. Maar dat ook steeds minder Surinamers bezighoudt.

De tijd heelt niet alle wonden. Maar feit is dat steeds minder Surinamers een actieve herinnering hebben aan de gruwelen van de Decembermoorden. Sterker nog, negen jaar geleden kozen de kiesgerechtigden ervoor Desi Bouterse op democratische wijze als burgerpresident aan de macht te laten komen. Veel mensen in het Zuid-Amerikaanse land willen vooral ‘vooruit’ – al is dat ook onder een burgerbewind niet echt mogelijk gebleken.

Waardige wijze

De nabestaanden van de advocaten, journalisten, zakenlieden en militairen die in 1982 het leven lieten, hebben de zaak van hun geliefden op waardige wijze hooggehouden. Mede door hun niet-aflatende inspanningen verjaarde de zaak tegen in totaal 25 verdachten nét niet, en begon twaalf jaar geleden dan eindelijk het strafproces. Drie jaar later kwam Bouterse als president opnieuw aan de macht.

Die twee gebeurtenissen kunnen moeilijk los van elkaar worden gezien. Bouterse heeft steeds gezegd niet voor de Decembermoorden verantwoordelijk te zijn. Zijn advocaat hield het er zelfs op dat hij, tijdens het moorden in de militaire kazerne Fort Zeelandia, ergens anders was. Maar Bouterse bood eerder wel zijn verontschuldigingen aan voor het grote individuele en maatschappelijke ‘pijn en verdriet’ dat de executies van politieke opponenten in Suriname hebben veroorzaakt.

De Chinese president Xi Jin Ping afgelopen woensdag met zijn collega Desi Bouterse. Bouterse bevond zich tijdens de rechtszaak vrijdag nog in China. Beeld REUTERS

Daarna heeft zijn presidentschap voor een deel in het teken gestaan van het ontkomen aan rechtsvervolging. Bijvoorbeeld door het opstellen van een Amnestiewet. Of door te wijzen op een artikel in de grondwet, dat zegt dat een proces kan worden stilgelegd als ‘de staatsveiligheid’ in gevaar is. Ook was regelmatig van openlijke of stille intimidatie sprake. Dat nabestaanden en de Krijgsraad de zaak toch wisten door te zetten, kan als een overwinning gelden.

Gratie

Nu dan ligt er een vonnis. Daarmee is echter nog steeds het proces niet ten einde. Bouterse kan in hoger beroep. Hij kan bij definitieve veroordeling vragen om gratie. Maar waarschijnlijk belangrijker nog: de president bereidt zich voor op nieuwe verkiezingen die gepland staan voor 2020. Bouterse geldt als lichamelijk steeds zwakker en is regelmatig in het buitenland voor medische behandeling. Maar het behouden van politieke macht kan voor hem persoonlijk van levensbelang zijn.

Met een veroordeling valt voor hem mogelijk te leven. Met een daadwerkelijke celstraf niet, zo heeft hij in het verleden vaker aangegeven. Maar daarom is het voor hem bijna noodzakelijk om volgend jaar opnieuw de verkiezingen te winnen. En wellicht ook om de bevolking als geheel te intimideren bij hun vrije keuze.

In de eerste jaren van zijn presidentschap was Bouterse oprecht populair. Met zijn partij leek hij de etnische verdeeldheid in Suriname (een land van Hindoestanen, creolen, Javanen en marrons) voor een deel te hebben doorbroken. En het beleid van zijn regering kende veel aandacht voor de problemen van de vele Surinamers die grote sociaal-economische problemen kennen.

Stagnerende economie

Maar in de loop der jaren is daarin steeds meer de klad gekomen. Suriname kent een stagnerende economie en forse sociale problemen op gebieden als onderwijs en gezondheidszorg. Daarbij komt dat steeds meer kiezers zo niet de president, dan toch de mensen om hem heen als corrupt zijn gaan beschouwen. Bijvoorbeeld door de handel in harddrugs, waarvoor Bouterse overigens bij verstek is veroordeeld in Nederland, tot 1975 de koloniale macht in Suriname.

Het is te vroeg om te voorspellen wat precies de kansen zijn van Bouterse om in 2020, op eerlijke danwel frauduleuze wijze, de verkiezingen te winnen en zo ook ‘vrij man’ te blijven. Maar door de uitspraak van vrijdag is de druk op hemzelf, en daarmee ook de spanning binnen de samenleving, wel flink opgelopen.

Toch verwacht vrijwel niemand dat het tot grote openlijke maatschappelijke protesten zal komen. En daarmee dus ook niet tot openlijk gewelddadige repressie. De nabestaanden van de vijftien slachtoffers van de Decembermoorden behouden ook in dat opzicht hun waardigheid.

Maar de man die in hun ogen de grootste verantwoordelijkheid draagt voor het tragische verlies van hun geliefden, die man loopt vooralsnog vrij rond. Voor hen geldt de uitspraak van vrijdag dan ook als een ‘overwinningsnederlaag’.

Lees meer over Desi Bouterse, Hollandser dan menigeen denkt
Een profiel van Desi Bouterse (69), eerder verschenen in 2007. Van couppleger tot democratisch gekozen staatshoofd.

Hoe kan de oud-bevelhebber, hoofdverdachte van ‘8 December’ en veroordeeld in Nederland voor drugshandel, toch zo lang populair gebleven zijn in Suriname? ‘Geen enkele leider is te vergelijken met Desiré Delano Bouterse.’

Desi Bouterse is Hollandser dan menigeen denkt. Hij kreeg een keurige, strenge opvoeding van Tilburgse fraters, waarin barmhartigheid centraal stond. Toch ging het mis met ‘8 December’.Wie was de jonge Bouterse op het internaat?

Bouterse heeft in het verleden meerdere pogingen gedaan om zijn moordproces te blokkeren. Zo ook in 2016, toen hij er een nog nooit gebruikt grondwetsartikel bijhaalde.

Kolonisatie, slavernij, de wandaden van Bouterse. Als de muren van Fort Zeelandia in Paramaribo konden spreken, zou je een gedetailleerd verslag krijgen van de Surinaamse geschiedenis.

HOE ZAT HET OOK ALWEER MET DE DECEMBERMOORDEN?

Op 8 december 1982 werden vijftien prominente tegenstanders van het militaire regime van Desi Bouterse in Suriname gearresteerd. In Fort Zeelandia werden in Paramaribo onder meer vooraanstaande journalisten, vakbondsleiders, intellectuelen en militairen gemarteld en van dichtbij neergeschoten.

De moordpartij wordt sindsdien aangeduid als de ‘Decembermoorden’.

Bouterse, die in 1980 met een staatsgreep aan de macht kwam, stelde dat hij slechts een tegencoup verijdelde. Forensisch onderzoek van de zwaar mishandelde lichamen, sommigen met kogels doorzeefd, liet echter geen spaander heel van zijn verklaring dat de slachtoffers op de vlucht waren neergeschoten.

De Decembermoorden zijn door de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties aangemerkt als mensenrechtenschendingen. De rechtsgang kwam pas op het laatste nippertje, een maand voor de verjaringstermijn, op gang. Het gerechtelijk vooronderzoek duurde tot 2004.

Het proces van de Krijgsraad tegen 25 verdachten, met Bouterse als hoofdverdachte, begon in 2007. Dat ging met horten en stoten en veel vertraging. Bouterse verscheen nooit voor de rechter: hij beschouwt het als een politiek proces, aangestuurd door de oude koloniale heerser over Suriname, Nederland.

In 2007 bood Bouterse excuus aan voor de moorden die tijdens zijn militaire bewind plaatsvonden, maar hij pleitte tegelijkertijd voor amnestie voor de daders en hun medeplichtigen. Dat was het begin van een omstreden amnestiewet, die in april 2012 werd aangenomen. Bouterse was inmiddels president. Deze wet verscheurde Suriname en kreeg een storm van kritiek uit de internationale gemeenschap.

Op 9 juni 2016 bepaalde de Krijgsraad dat de amnestiewet ongeldig was, omdat die aangenomen was toen de strafzaak al liep. Bouterse probeerde het proces verder te vertragen met pogingen de zaak te bestempelen als ‘gevaar voor de staatsveiligheid’. Uiteindelijk komt het in 2017 tot een eis van 20 jaar onvoorwaardelijke celstraf voor Bouterse. De rechter volgt justitie met de uitspraak van vrijdag.

Meer over; Desi Bouterse Suriname misdaad drugshandel misdaad, recht en justitie drugscriminaliteit politiek Kees Broere

‘Bouterse kennende zal hij nooit achter de tralies belanden’

Trouw 30.11.2019 Onder Surinamers in de Amsterdamse Bijlmer klinken gemengde reacties op de veroordeling van Desi Bouterse. ‘Het heeft allemaal veel te lang geduurd.’

Inder Mataw is opgelucht. Opgelucht omdat Desi Bouterse eindelijk schuldig is bevonden aan de Decembermoorden in 1982. De huidige president van Suriname werd vrijdag veroordeeld tot twintig jaar celstraf.

Mataw is ook opgelucht omdat grote onrust in Suriname uitbleef toen de krijgsraad het vonnis gisteren uitsprak. “Dat vrijdag het vonnis werd uitgesproken, kwam voor iedereen als een verrassing. Het was een uitgekiende actie van die drie vrouwen (de drie vrouwelijke krijgsraadrechters, red). Dat zijn nou vrouwen met ballen, die het zo hebben gespeeld dat er geen volksopstand ontstond.”

De 73-jarige man van Surinaamse origine komt uit een winkeltje in Bijlmer gewandeld. 8 december 1982 ligt nog vers in het geheugen, zegt hij. Op die dag werden vijftien politieke tegenstanders van het militaire regime van Bouterse doodgeschoten, sommige van hen kende Mataw. “Ik zat hier in Nederland maar weet het nog goed. Ik ben blij dat het recht eindelijk heeft gezegevierd, maar Bouterse kennende zal hij nooit achter de tralies belanden.”

Surinamers doen inkopen bij de Surinaamse vis en Groentenwinkel Badri’s Tropicals in de Shopperhal van de Bijlmer. Beeld Phil Nijhuis

Het onderwerp Bouterse ligt gevoelig

Mataw zucht. Twaalf jaren geleden begon het proces over de Decembermoorden al. “Het duurde allemaal veel te lang. Vrijdag zat ik toevallig op een verjaardag bij meer Surinamers. We hebben het er over gehad ja, en we slaakten een zucht van verlichting.”

Lang niet iedereen in de Bijlmer spreekt zo vrijuit als Mataw. De Surinaamse gemeenschap is hecht, veel mensen kennen elkaar en het onderwerp Bouterse ligt gevoelig. Er zijn voor- en tegenstanders van Bouterse, niet iedereen wil kleur bekennen. De veroordeling van de president wordt niet gevierd, de mensen in het winkelcentrum zijn er deze zaterdag vooral voor Sinterklaas, die onder luid getrommel en met opvliegend gedans wordt begroet.

Gemengde gevoelens zijn er bij Fertus Boerenveen, die een winkeltje runt in het winkelcentrum. Etienne Boerenveen is zijn neef. Hij was een belangrijke verdachte in het proces, maar werd vrijdag vrijgesproken. De Krijgsraad achtte het niet bewezen dat de voormalig bataljonscommandant aanwezig was bij het doodschieten van de vijftien mannen.

Boos op zijn neef, die in de jaren tachtig wel werd veroordeeld voor betrokkenheid bij de handel in drugs, is Boerenveen niet. “Als hij hier zou komen, zou ik gewoon met hem praten. Maar als ik een Surinamer mijn naam noem dan draaien mensen zich om. Mijn naam is besmet, net als de naam Holleeder in Nederland.”

Surinamers doen inkopen bij de Surinaamse Groentenwinkel in de Shopperhal van de Bijlmer. Beeld Phil Nijhuis

‘Een veroordeelde president? Dat kan niet’

Nu Bouterse is veroordeeld moet hij plaatsmaken, vindt Boerenveen. “Een veroordeelde president? Dat kan niet. Er moet iemand komen die de ziel van het volk kan raken. Iemand die de problemen met drugs en geld oplost. Suriname is nu een land zonder normen en waarden, het land moet weer worden opgebouwd.”

Of Bouterse daadwerkelijk een stap terug doet is echter de vraag. Er is geen gevangenneming gelast en Bouterses advocaat heeft al aangekondigd in hoger beroep te gaan. Ook heeft Bouterse mogelijk recht op gratie.

Bouterse weg is wishful thinking, zegt Romeo Hoost op de Amsterdamse Wallen. Ook hij is 73 en neef van Eddy Hoost, een van de vijftien die op 8 december werd doodgeschoten. “Namens de oppositie zou ik nu zeggen: weg met Bouterse. Maar zijn partij zal zeggen: de pot op met jullie.”

Toch is het vandaag een mooie dag, vindt Hoost die de drijvende kracht is achter de Amsterdamse herdenking van de Decembermoorden. “Vandaag voelt het goed, maar vooral vrijdag 29 november 2019 gaat de boeken in als een mooie dag. Dat is een historische dag, een feestdag, een dag in de geschiedenis waarop de zittende president van Suriname werd veroordeeld voor zijn daden.”

Er viel vrijdag een enorme last van zijn schouders, zegt Hoost. “Er kwamen veel emoties los. Een ballast die ik dagelijks met me meedroeg is van me af gevallen. We kunnen nu in gerechtigheid berusten, zoals het motto luidt van de herdenking van de Decembermoorden. Herdenken, dat zullen we blijven doen.”

Lees ook:

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel

De president van Suriname is volgens de krijgsraad schuldig aan de Decembermoorden, waarbij vijftien tegenstanders van het militaire regime in 1982 werden gedood.

In de greep van Desi. 

Vervuld van onbehagen verliet Pieter Van Maele in 2018 Suriname, het land waar hij sinds 2010 correspondent was. Hij zag Bouterse veranderen van de beloofde president voor alle Surinamers in een machthebber die er alleen nog voor zichzelf zit.

Meer over; Desi Bouterse misdaad drugshandel misdaad, recht en justitie drugscriminaliteit Suriname Johan van Heerde

‘Misschien gaat president Bouterse meneer Bouterse wel gratie geven’

MSN 30.11.2019 „Als je iemand veroordeelt, moet je hem ook meteen oppakken.” De Amsterdamse Stanley was 17 tijdens de Decembermoorden en woonde in Suriname. Hij verloor zijn leraar Surendre Rambocus, docent sociologie. „Een sympathieke man.” Dat Desi Bouterse gisteren tot 20 jaar cel is veroordeeld voor zijn rol in de Decembermoorden, vindt hij „correct want hij heeft zijn misdaden begaan”. „Maar bij rechtspraak verwacht ik meteen actie. Dit is een halfslachtige veroordeling.”

Tijdens de Decembermoorden in 1982 werden vijftien tegenstanders van het militaire regime vermoord. Bouterse was toen legerleider en is tegenwoordig president van Suriname. Volgens de rechter wilde Bouterse zijn tegenstanders elimineren en is hij schuldig aan het medeplegen van moord. De president was op staatsbezoek in China toen de krijgsraad in Paramaribo vrijdag vonnis wees. Bij zijn terugkeer zondag wordt hij niet direct gearresteerd, omdat hij nog niet gevangen genomen hoeft te worden van de rechter.

De advocaat van Desi Bouterse, Irwin Kanhai, gaat eerst in hoger beroep. Volgens hem kan de Surinaamse president de zaak in vrijheid afwachten, en „dat kan wel tien jaar duren”.

Dat laatste is problematisch, vindt de 54-jarige zzp’er Stanley. Hij verhuurt bedrijfsruimtes in Suriname, en wil niet met zijn achternaam in de krant uit angst voor tegenwerking van de NDP, de partij van Bouterse, die in Suriname de dienst uitmaakt.

‘Nooit gearresteerd’

Dat Bouterse daadwerkelijk opgepakt wordt, gaat nooit gebeuren, denkt hij. „De gemeenschap is te klein. Als je niet linksom bedreigd wordt, word je rechtsom bedreigd. Dus ik vind dit een poppenkastvoorstelling.” Stanley doelt op bedreigingen vanuit de achterban van Bouterse, bijvoorbeeld richting de mensen die hem moeten oppakken. „Ze zinspelen al op gratie of amnestie.”

Lees ook het verhaal van correspondent Nina Jurna: ‘Suriname is kapot. Nu kan het land genezen’

De kans is groot dat Bouterse volgend jaar tijdens de verkiezingen herkozen wordt, verwacht Stanley. „De NDP heeft een grote kas, waarmee mensen omgekocht kunnen worden waardoor ze aan de macht kunnen blijven.” Bovendien hebben mensen in Suriname weinig keus, zegt hij. „Als je werk zoekt en je maakt bekend dat je pro of tegen bent, werkt dat tegen je. En wie een vergunning moet halen, komt uit bij de mensen die pro-Bouterse zijn.” Dat is volgens hem ook waarom mensen niet graag over deze zaak praten.

Zwijgende voorbijgangers

Dat is ook te merken in winkelcentrum de Amsterdamse Poort. De meeste voorbijgangers zwijgen. Sommigen willen niets zeggen, omdat ze naar eigen zeggen niet op de hoogte zijn van het nieuws, anderen willen niet praten omdat ze „zich niet bezighouden met de Surinaamse politiek. Rutte is mijn president [sic], niet Bouterse.”

Wie wel wil praten, is de 18-jarige Charlanda Babel. Ze vindt de veroordeling terecht. „Je mag niet onder moord uitkomen. Als ik iemand vermoord, word ik ook veroordeeld. Desi Bouterse moet hetzelfde behandeld worden als ieder ander.” Ze vraagt zich wel af of hij vastgezet wordt. „Aangezien de moorden in 1982 zijn gepleegd, het proces al sinds 2007 loopt en het dus zolang heeft moeten duren voor hij veroordeeld werd.”

Babel denkt dat de veroordeling een grote opluchting is voor de nabestaanden van de slachtoffers. „Ze kunnen denken: ‘eindelijk is de moordenaar van mijn zoon of kind of dochter of vader of oom of wie dan ook veroordeeld.’ Dat biedt rust. Misschien wisten ze het al diep van binnen, maar nu kunnen ze het een plekje geven.”

„Ik vind het vervelend voor Bouterse”, zegt Aristo Cooman (28). „Hij heeft een rol gespeeld, dus de veroordeling is terecht. Maar ik heb begrepen dat Nederland ook een aandeel heeft geleverd door wapens beschikbaar te stellen. Dus je zou denken dat meer mensen gestraft worden. Ik heb gehoord dat dit allemaal op papier staat, maar dat het dossier is gesloten voor zestig jaar.”

‘Onterechte veroordeling’

Toch is niet iedereen blij met de celstraf. Melvin Rillen (52) noemt de uitspraak „onterecht”. Volgens hem is er geen bewijs dat Bouterse tijdens de Decembermoorden in Fort Zeelandia was. „Hij heeft die opdracht niet gegeven. Mijn broer was toen lijfwacht van Bouterse. Hij was vlakbij hem tijdens de moorden. Toen Bouterse ervan hoorde, ging hij direct naar Fort Zeelandia. Hij heeft Fred Derby nog kunnen redden.”

Hoe dan ook, de vraag blijft of Bouterse echt een gevangenisstraf gaat uitzitten, denkt hij. „President Bouterse kan meneer Bouterse gratie geven”, zegt hij lachend. „Maar wat hij gaat doen weet ik niet. Dat weet niemand.”

Wat wel zeker is: Bouterse komt zondag terug uit China. Zijn NDP hoopt op een groot onthaal voor de president op het vliegveld. NDP-ondervoorzitter Ramon Abrahams zei tegen de Surinaamse krant De Ware Tijd: „Wij gaan onze voorzitter een daverend welkom geven.”

Bouterse en vrouw aangeslagen na veroordeling: ‘We zijn ondersteboven, maar hou jullie rustig’

AD 30.11.2019 De gisteren tot 20 jaar cel veroordeelde president van Suriname, Desi Bouterse, zal morgenochtend terugkeren in Paramaribo. Zijn vrouw zegt dat in een bericht aan partijleden van de Bouterses NDP. Ze roept hen op ‘rustig’ te blijven tot hij terug is van hun staatbezoek aan China.

We zijn allemaal onderstebo­ven, maar de president vraagt dat jullie je rustig houden tot hij terug is, aldus Ingrid Bouterse ,Vrouw van president .

De Surinaamse krijgsraad veroordeelde de oud-legerleider en huidige president gisteren tot een gevangenisstraf van 20 jaar voor zijn rol bij de zogenaamde Decembermoorden. In 1982 werden in de decembermaand 15 criticasters van Bouterse om het leven gebracht. Naast Bouterse werden nog zes andere betrokkenen veroordeeld voor hun aandeel in de moorden.

De krijgsraad legde Benny Brondenstein, Ernst Gefferie en Iwan Dijksteel ieder vijftien jaar celstraf op. Stephanus Dendoe, Kenneth Kempes en Luciën Lewis kregen straffen van tien jaar. Net als Bouterse werden de zes niet direct vastgezet, maar krijgen de mogelijkheid om in hoger beroep te gaan. Tien andere verdachten van de Decembermoorden werden vrijgesproken.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

‘Een politieke uitspraak’

Bouterse is momenteel nog op staatsbezoek in China, maar keert morgenochtend terug op de luchthaven van Zanderij. De veroordeling is hard bij Bouterse en zijn echtgenote Ingrid aangekomen. ,,We zijn allemaal ondersteboven’’, schrijft ze aan de NDP en noemt het ‘een politieke uitspraak’. ,,Maar, de president vraagt dat jullie je rustig houden tot hij terug is.’’ De advocaat van de president heeft al aangegeven in beroep te gaan.

Ook binnen de partij wordt verschrikt gereageerd op de veroordeling van voorman Bouterse. ,,Het vonnis is zeker als een behoorlijke klap overgekomen’’, zegt vicevoorzitter Ramon Abrahams tegen de krant De Ware Tijd. Vooral het moment waarop de krijgsraad tot veroordeling kwam, is de politicus in het verkeerde keelgat geschoten. ,,Er is gewacht tot de president uitlandig is, op staatsbezoek in China, om hem op zo’n wijze te veroordelen.’’

Situatie bekijken na terugkeer

Er is gewacht tot de president uitlandig is, op staatsbe­zoek in China, om hem op zo’n wijze te veroorde­len, aldus Ramon Abrahams , Vicevoorzitter NDP.

Abrahams vindt het vooral opvallend dat premier Rutte in Nederland al over de veroordeling sprak voordat de Surinaamse media met het nieuws kwamen. Dat geeft wel aan hoe de lijnen lopen. „Dit is zwaar politiek beladen, want het is amper zes maanden vóór de verkiezingen”, stelt hij. ,,Omdat we koersen naar de verkiezingen. Alles wordt uit de lade gehaald om die te beïnvloeden.’’

De ondervoorzitter heeft inmiddels telefonisch contact gehad met Bouterse en wil niet vooruitlopen op het functioneren van de president na diens terugkeer. Ook niet op de vraag of Bouterse presidentskandidaat blijft nu hij een veroordeling op zijn naam heeft staan. ,,Wanneer de president terug is, zal de situatie bekeken worden en welke stappen ondernomen zullen worden”, klinkt het.

Groots onthaal op vliegveld

Onderwijl is de NDP van zins om Bouterse groots te ontvangen het vliegveld. Tijdens een spoedbijeenkomst gisterenavond hebben de partijbesturen opdracht gekregen mensen te ‘mobiliseren’. ,,Wij verwachten van u als leidinggevende van uw wijk, ressort of district dat u de mobilisatie inzet, dat is de kracht van de NDP. Wij gaan onze voorzitter een daverend welkom geven’’, sprak Abraham daar.

Abrahams roept de leden op zich, voor het moment, fatsoenlijk te blijven gedragen. ,,Ik doe een beroep op jullie om ons nu nog correct te gedragen.’’ Ook waarschuwt hij voor personen die de ‘integriteit van de partij, de voorzitter en het land willen aantasten’. ,,Dan bent u regelrecht bezig om vijandig te zijn tegen de NDP en u moet ons niet dwingen om dingen te doen die we niet graag willen doen.’’

Nabestaanden na veroordeling Bouterse: ‘gevoel van rechtvaardigheid’

NU 30.11.2019 De nabestaanden en familieleden van de slachtoffers van de Decembermoorden in Suriname hebben opgelucht gereageerd op de uitspraak tegen Desi Bouterse. Op vrijdag werd de oud-dictator en huidige president van Suriname schuldig bevonden aan medewerking aan de moordpartij op 8 december 1982 op vijftien mensen.

“Ons geloof in de rechtsstaat van Suriname, en in rechtvaardigheid, is voor een groot deel hersteld”, zegt Sunil Oemrawsingh tegen NU.nl. Hij is de neef van de omgekomen universitair docent Sugrim Oemrawsingh en woordvoerder van de Stichting 8 December 1982, de stichting waar ruim honderd familieleden en nabestaanden van de vijftien slachtoffers aan zijn verbonden.

“De gevoelens gaan uiteraard uit naar de weduwen die na de moorden naar Nederland moesten vertrekken”, aldus Oemrawsingh “En vooral hun kleine kinderen. Zij hebben nooit de warmte van hun vader gehad. De verdachten die nu terechtstaan, hebben wel hun kinderen op zien groeien.”

“Wij hebben een groot gevoel van rechtvaardigheid nu”, zegt Oemrawsingh. “Er is onrecht aangedaan. Niet alleen aan de vijftien zonen, maar aan de hele republiek Suriname. De moorden van 8 december hebben de ontwikkeling van onze republiek tegengehouden en ons uit elkaar gedreven. Suriname kende een familieverband dat sterk en groot is geweest. Ook de coup van Bouterse in 1980 heeft Surinaamse families uit elkaar gedreven.”

President Desi Bouterse krijgt twintig jaar cel voor Decembermoorden

Nabestaanden feliciteerden elkaar

In de rechtszaal mochten maar twee familieleden per slachtoffer aanwezig zijn, onder wie Oemrawsingh. “Onze eerste reactie in de rechtszaal was dat we elkaar gingen feliciteren”, zegt hij. “We zijn na al die jaren een grote en hechte familie geworden. Tijdens het uitspreken van het vonnis stond de rechter bij de bespreking van het forensisch onderzoek stil bij welke geweren en patronen zijn gebruikt bij de executies. Daarbij werden de namen genoemd van de slachtoffers en dat maakte een hoop emotie los.”

Maar het is volgens Oemrawsingh te vroeg voor felicitaties. “Wij hebben vanaf 2000 gevraagd om een onderzoek naar de moorden op de vijftien zonen van Suriname, we zijn een pad van gerechtigheid opgegaan en zitten nu al twaalf jaar in een rechtszitting. Bouterse heeft nog de mogelijkheid om in hoger beroep te gaan.”

“Dit is het langste vonnis dat ooit in Suriname is uitgesproken”, aldus Sunil Oemrawsingh.

Toch heeft Oemrawsingh er alle vertrouwen in. “Aan het begin van het voorlezen van het vonnis waren er al indicaties dat het deze kant op zou gaan, en die trend zette zich voort. Door de aard en wreedheid van de moorden kon het ook niet anders gaan. De grootste leugen die werd verkondigd, dat CIA-agenten de slachtoffers zouden helpen om een staatsgreep te plegen en dat die op de vlucht zouden zijn geslagen, die is met dit vonnis met wortel en tak bestreden.”

‘Vonnis werd haarfijn uitgelegd’

De Surinaamse krijgsraad behandelde vrijdag ook de zaken van de verdachten Jimmy Stolk en Arthy Gorré. Stolk is vrijgesproken wegens een gebrek aan bewijs. De zaak-Gorré werd gestopt, omdat hij in 2018 is overleden. Het vonnis tegen de andere twintig verdachten wordt later uitgesproken. “Wij hebben ook recht op beroep als we niet tevreden zijn over de uitspraak”, zegt Oemrawsingh. “Het uitgeschreven vonnis wordt later ter beschikking gesteld, dat kan in Suriname nog weken duren.”

Oemrawsingh verwacht echter niet dat dat hoger beroep weer twaalf jaar op zich laat wachten. “Dit is het langste vonnis dat ooit in Suriname is uitgesproken, het duurde uren. Het vonnis werd haarfijn uitgelegd en grondig en zorgvuldig gepresenteerd. En het is is zo substantieel dat er details werden genoemd die ook wij weer waren vergeten.”

Hij denkt dat de rechter hooguit een jaar nodig zal hebben voor het hoger beroep. En hoe de uitspraak ook zal uitpakken, “wij zullen het hoofd buigen naar wat de rechter beslist”, aldus Oemrawsingh.

Desi Bouterse veroordeeld, slotstuk van omstreden militaire carrière

Lees meer over: Suriname  Buitenland

Het gerechtsgebouw in Paramaribo was vrijdag extra zwaar beveiligd vanwege de zitting in de zaak van de Decembermoorden. Beeld REUTERS

Krijgsraad Suriname veroordeelt nog zes verdachten voor Decembermoorden

VK 30.11.2019 De Surinaamse Krijgsraad heeft vrijdagmiddag en -avond na de eerdere veroordeling tot 20 jaar celstraf van hoofdverdachte Desi Bouterse, nog zes militairen veroordeeld voor hun betrokkenheid bij de Decembermoorden.

Benny Brondenstein, Ernst Gefferie en Iwan Dijksteel kregen elk 15 jaar cel opgelegd, terwijl Stephanus Dendoe, Kenneth Kempes en Luciën Lewis 10 jaar gevangenisstraf kregen voor hun aandeel in de marteling en executie van 15 critici van het bewind van Desi Bouterse in december 1982.

Net als bij hoofdverdachte Bouterse, die twintig jaar cel heeft gekregen, is geen gevangenneming gelast. Het Openbaar Ministerie had tegen allen 20 jaar cel geëist. De overige verdachten zijn vrijgesproken door de Krijgsraad.

Bouterse is nu nog op staatsbezoek in China, maar keert zondag terug naar zijn land. Zijn vrouw, die met Bouterse mee is, heeft dat bekendgemaakt in een boodschap aan Bouterses partijgenoten van de NDP.

NDP-ondervoorzitter Ramon Abrahams zegt tegen de Surinaamse krant De Ware Tijd dat zijn partij voorbereidingen treft om de president zondagochtend op grootse wijze te onthalen op luchthaven Zanderij. ‘Wij gaan onze voorzitter een daverend welkom geven’, aldus Abrahams.

De drie rechters van de Surinaamse Krijgsraad, (vlnr) Suzanna Chu, voorzitter Cynthia Valstein-Montnor en Rewita Chatterpal. Beeld REUTERS

Meer over; Desi Bouterse Ramon Abrahams Redactie

Veroordeelde Bouterse kondigt terugkeer naar Suriname aan

NOS 30.11.2019 De tot twintig jaar cel veroordeelde Surinaamse president Bouterse komt zondagochtend terug in zijn land. Zijn vrouw heeft dat bekendgemaakt in een boodschap aan Bouterses partijgenoten van de NDP. Zij en haar man zijn nu nog op staatsbezoek in China.

“We zijn er allemaal ondersteboven van”, zegt Ingrid Bouterse in het bericht. “Maar de president vraagt dat jullie je rustig houden tot hij terug is.” Volgens haar zal er worden “gemobiliseerd” om de president zondagochtend op te halen van luchthaven Zanderij, aldus Audioboodschap Ingrid Bouterse

Correspondent Harmen Boerboom denkt dat er morgenochtend vroeg veel NDP’ers bij de luchthaven komen opdagen. “Het is een heel gedisciplineerde partij. Als er gezegd wordt dat de president moet worden opgehaald, ook al is het 03.30 uur ’s nachts, dan gebeurt dat ook.”

De krijgsraad in Paramaribo veroordeelde de 74-jarige Bouterse gisteren tot twintig jaar voor zijn rol in de Decembermoorden in 1982. Er is geen onmiddellijke gevangenneming bevolen. Bouterses advocaat heeft al gezegd dat hij hoger beroep aantekent tegen de uitspraak.

Volgens Boerboom is er geen sprake van onrust in het land. Dat heeft ermee te maken dat Bouterse niet wordt opgepakt als hij morgenochtend terugkeert. “Anders was de aanhang van Bouterse wel meteen de straat opgaan. Hij heeft nog een behoorlijke harde kern die hem ondersteunt.”

Wat waren de Decembermoorden? En wat was Bouterses rol in 1982?

Een terugblik op de decembermoorden in Suriname 1982

Bouterses vrouw noemt het vonnis in haar boodschap “een politieke uitspraak”, en het bestuur van de NDP-partij deelt die mening. “Er is gewacht tot wanneer de president uitlandig is, om hem op zo’n wijze te veroordelen”, zegt ondervoorzitter Abrahams tegen De Ware Tijd.

Tien keer vrijspraak

De krijgsraad heeft gisteren ook uitspraak gedaan tegen de andere zestien nog levende verdachten van de Decembermoorden. Van hen werden er tien vrijgesproken, in de meeste gevallen conform de eis van het Openbaar Ministerie.

Drie verdachten werden veroordeeld tot vijftien jaar en de laatste drie tot tien jaar cel. Net als Bouterse hoeven ze niet per direct de cel in. Ze hebben twee weken de tijd om in hoger beroep te gaan.

Bekijk ook;

Nabestaanden ‘bijzonder tevreden’ met twintig jaar cel voor Bouterse, advocaat gaat in beroep – Live

NOS 29.11.2019 De verklaring van vakbondsleider Fred Derby, de enige arrestant die in december 1982 weer werd vrijgelaten, werd door de krijgsraad als erg belastend gezien in het proces van de Decembermoorden. Derby overleed in 2001.

Werken aan de toekomst

“De uitspraak is een overwinning voor Suriname, al moet dat nog goed doordringen bij grote delen van de bevolking”, zegt Eddy Wijngaarde tegen de NOS. Hij is de broer van journalist Frank Wijngaarde, een van de slachtoffers van de Decembermoorden. “Maar nu kunnen de Surinamers werken aan hun toekomst.”

  • In Suriname begon de rechter vandaag onverwacht met het uitspreken van de vonnissen in het proces over de Decembermoorden van 1982.
  • President Bouterse is veroordeeld tot twintig jaar cel, twee medeverdachten werden vrijgesproken.
  • Bouterse is niet in het land: hij is op staatsbezoek in China.

Blok: Vonnis Bouterse moet worden uitgevoerd

AD 29.11.2019 De veroordeling van de Surinaamse president Desi Bouterse ‘dient te worden gerespecteerd’, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. Bouterse kreeg twintig jaar cel opgelegd vanwege zijn rol bij de Decembermoorden  in 1982.

,,Surinaamse Krijgsraad deed uitspraak in het Decembermoordenproces. Belangrijk voor waarheidsvinding. Nabestaanden hebben na 37 jaar een antwoord. Uitspraak dient te worden gerespecteerd’’, twitterde Blok vanavond na het vonnis.

Lees ook;

Lees meer

In een gezamenlijke verklaring van zes diplomatieke vertegenwoordigingen in Suriname wordt eenzelfde oproep gedaan. ‘Het is cruciaal dat het slotvonnis in de zaak van de moord op vijftien burgers (…) wordt uitgevoerd.’ Het vonnis zal volgens de diplomaten van Nederland, Frankrijk, Duitsland, Spanje, Groot-Brittannië en Verenigde Staten ‘zonder twijfel behulpzaam zijn om het land richting verzoening te brengen’. Ze noemen de ‘integriteit en onafhankelijkheid van de rechtspraak een steunpilaar van de Surinaamse samenleving’.

Bouterse was destijds leider van het militaire regime en nam het besluit 15 politieke tegenstanders van zijn regime op 8 december 1982 op te pakken en in Fort Zeelandia te doden. De rechter gelast echter niet zijn aanhouding.

Bouterse is momenteel op staatsbezoek in China en vliegt morgen door naar Cuba voor een officieel bezoek. Hij is niet immuun, maar onduidelijk is of hij zelf zijn functie neer zal leggen. Als hij dat niet doet, zou het parlement een afzettingsprocedure in gang kunnen zetten. In het uiterste geval kan de vice-president Bouterse via een omweg nog gratie verlenen.

‘Belangrijke stap’

Partijen in de Tweede Kamer noemen de veroordeling ‘historisch’. Sjoerd Sjoerdsma van regeringspartij D66 spreekt van een ‘historische uitspraak, voor Suriname en de nabestaanden’. Volgens hem wint vandaag de ‘rechtvaardigheid’. ‘Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel. Na 37 jaar gerechtigheid’, stelt partijgenoot Steven van Weyenberg.

Ook bij oppositiepartijen klinken soortgelijke woorden. ‘Een historische dag voor Suriname. (…) Het recht heeft gezegevierd’, twitterde Sadet Karabulut (SP). Volgens Lilianne Ploumen is ‘de uitspraak een belangrijke stap om recht te doen aan de slachtoffers en hun nabestaanden. Het recht zegeviert en de PvdA is daar verheugd over’.

Premier Mark Rutte liet eerder vandaag weten te hopen dat het Surinaamse rechtsstelsel ‘functioneert’ en van ‘groot belang’ dat er recht wordt gesproken.

Bouterse veroordeeld, maar gaat hij ook echt de cel in?

NOS 29.11.2019 In Suriname is president Desi Bouterse veroordeeld tot twintig jaar cel vanwege zijn aandeel in de Decembermoorden. Betekent zijn veroordeling dat hij daadwerkelijk de cel in gaat?

“Nee, die kans is heel erg klein”, zegt correspondent Harmen Boerboom. “Er is geen gevangenneming gelast. Dat is op zich niet zo verwonderlijk, omdat hij gedurende de hele rechtszaak ook nooit heeft vastgezeten.”

Bouterses advocaat heeft al aangekondigd in beroep te gaan tegen het vonnis. Als hij dan weer wordt veroordeeld, moet hij volgens Boerboom wel de gevangenis in.

Recht op gratie

Volgens advocaat Geert-Jan Knoops hangt van de Grondwet af of die straf ook uitgevoerd kan worden.

In Artikel 109 van de Grondwet staat dat de president het recht heeft om gratie te krijgen als hij door een rechter wordt veroordeeld. Hij oefent dit recht uit na advies te hebben ingewonnen van de rechter, die het vonnis heeft uitgesproken.

Dat zou dus kunnen betekenen dat Bouterse, zolang hij president is, de veroordeling door de rechter niet hoeft te ondergaan. Maar daar moet de rechter dan wel in meegaan.

Noodtoestand

Na een veroordeling in hoger beroep zijn er nog verschillende manieren waarop Bouterse onder gevangenisstraf uit kan komen.

Zo zou hij zijn straf kunnen ontlopen door de noodtoestand uit te roepen in Suriname. Hij zou ook tijdelijk kunnen terugtreden als president, zodat vicepresident Ashwin Adhin hem als waarnemend staatshoofd gratie kan verlenen.

Aftreden

Bouterse is op dit moment in China voor een staatsbezoek. Volgens correspondent Harmen Boerboom keert hij dit weekend terug, maar mogelijk bezoekt hij eerst nog Cuba.

Universitair docent Internationaal Recht Marieke de Hoon zegt tegen Nieuwsuur dat het haar onwaarschijnlijk lijkt dat Bouterse überhaupt terugkeert. “De hele reden dat hij nu in China is kan geen toeval zijn. Hij heeft gezorgd dat hij nu niet in het land is. Teruggaan naar Suriname lijkt mij voor hem een groot risico. Hij komt alleen terug als hem een vorm van gratie wordt verleend.”

De advocaat van de nabestaanden vindt dat de president moet aftreden, “want een veroordeelde president, dat kan niet.” Maar volgens correspondent Boerboom heeft Bouterses woordvoerder al gezegd dat er van het aftreden van de president op dit moment geen enkele sprake zal zijn.

Bekijk ook;

‘Bij vonnis Bouterse barstten mensen in tranen uit en begonnen te applaudisseren’

AD 29.11.2019 De emoties liepen hoog op in de rechtszaal toen de Krijgsraad het vonnis over Desi Bouterse velde. Na 37 jaar hebben de nabestaanden van de Decembermoorden het pad naar gerechtigheid bereikt, zegt Sunil Oemrawsingh, voorzitter van Stichting 8 December 1982. ,,Mensen waren in tranen en begonnen te applaudisseren.’’

Sunil Oemrawsingh koestert het gevoel van rechtvaardigheid. Zijn oom Sugrim werd in Fort Zeelandia standrechtelijk geëxecuteerd. Hij – en met hem vele nabestaanden – wisten vanaf dag één dat Desi Bouterse daarvoor verantwoordelijk was. Toch hebben ze 37 jaar moeten wachten tot de huidige president van Suriname daarvoor veroordeeld werd. ,,De Krijgsraad heeft nu juridisch bevestigd dat wij nabestaanden al sinds 1982 gelijk hebben gehad’’, zegt Oemrawsingh.

,,Ik heb een dubbel gevoel. Met geduld en vertrouwen konden we deze overwinning boeken. Tegelijk ben ik bijzonder emotioneel. Ik denk aan de weduwen die die nacht angstige momenten beleefden, aan de kinderen van de slachtoffers, die op jonge leeftijd het land uit moesten vluchten. Aan de familieleden, die inmiddels zijn heengegaan.’’

Vorige week overleed de zus van advocaat Kenneth Goncalves, een van de slachtoffers. ,,Zij kwam tijdens het proces vaak naar de zittingen.’’ Het voorlopige hoogtepunt in een strijd van 19 jaar en een rechtszaak van precies 12 jaar, heeft ze niet kunnen meemaken.

De drie rechters van de Krijgsraad vanochtend.

De drie rechters van de Krijgsraad vanochtend. © REUTERS

Toen Oemraswingh vanochtend de rechtbank binnenliep, ging hij er vanuit dat de Krijgsraad alleen een datum voor de uitspraak bekend zou maken. In plaats daarvan zat hij urenlang in de zaal te luisteren naar het voorlezen van de vonnissen. Alleen het vonnis van Bouterse telde al 120 pagina’s. De rechter las alle getuigenverklaringen voor.

,,Het was heel emotioneel gedurende de zitting. De rechter liet de geschiedenis de revue passeren. Ze vertelde wat er die nacht gebeurd was en over het forensisch onderzoek naar de verwondingen van de slachtoffers. Bloeduitstortingen, beenderen die kapot waren, weggeslagen tanden. Meerdere mensen barstten toen in tranen uit. Toen het vonnis van Bouterse werd uitgesproken, begon het grootste deel te applaudisseren.’’

Grote schande

Het is aan het parlement om nu een afzettings­pro­ce­du­re te starten, aldus Sunil Oemrawsingh

Oemrawsingh vindt het wel ‘teleurstellend’ dat de Krijgsraad niet de aanhouding van Bouterse heeft gelast. Hij is momenteel in China voor een staatsbezoek. ,,Het is een verschrikkelijk grote schande dat in alle kranten ter wereld nu staat dat de president van Suriname tot 20 jaar cel veroordeeld is.’’

Hij verwacht niet dat Bouterse zelf zijn functie zal neerleggen. De vice-president kan verzoek tot gratie indienen, maar dan moet Bouterse ‘even’ het land uit zijn. ,,In dat geval moet de rechter advies worden gevraagd. Ik weet niet of dat bindend is. Maar het is duidelijk dat Bouterse de grondwet geschonden heeft. Hij is als president niet immuun. Het is aan het parlement om nu een afzettingsprocedure te starten.’’

Nabestaande Romeo Hoost, neef van de vermoorde advocaat Eddy Hoost, volgde vanuit Nederland hoe de Krijgsraad urenlang bezig was met het voorlezen van het vonnis van Bouterse. ,,Het ging tergend langzaam’’, zegt de voorzitter van het Comité Herdenking Slachtoffers.

,,Ik twijfelde even, omdat eerst twee verdachten waren vrijgesproken. Toen ik hoorde dat de Krijgsraad bij Bouterse voldoende bewijs had voor acht tenlasteleggingen, dacht ik: hij kan er niet aan ontkomen. Er valt een last van mijn schouders. Het is prachtig. Eindelijk, na 37 jaar wachten.’’

Dat Bouterse niet wordt aangehouden vindt hij minder belangrijk. ,,De feiten zijn bewezen. Deze straf staat. We hebben een president die veroordeeld is voor moord.‘’

Romeo Hoost (midden) bij een herdenking.

Romeo Hoost (midden) bij een herdenking.

Desi Bouterse veroordeeld, slotstuk van omstreden militaire carrière

NU 29.11.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse is vrijdag schuldig bevonden voor zijn aandeel aan de Decembermoorden. Daarmee komt voor de 74-jarige Bouterse een eind aan een proces dat op 8 december 1982 begon. Van dictator tot president tot veroordeelde misdadiger: wie is deze omstreden leider van Suriname?

Desi Bouterse (13 oktober 1945) is geboren en opgegroeid in Suriname en kreeg zijn militaire training in Nederland. Vlak voor de Surinaamse onafhankelijkheid op 25 november 1975 keerde hij samen met zijn kersverse gezin terug naar zijn geboorteland en ging daar helpen met het opbouwen van het Nationale Leger van Suriname. In 1980 leidde Desi Bouterse, inmiddels sergeant en voorzitter van de militaire vakbond Bomika, een staatsgreep en werd als bevelhebber de facto de leider van Suriname geworden.

Decembermoorden

De aanleiding van de coup was de slechte economische toestand, maar ook de militairen konden het economische tij niet keren, en corruptie, vriendjespolitiek en cocaïnehandel van militaire functionarissen deden het imago van het dictatoriale regime geen goed.

De NMR nam zijn toevlucht tot censuur, gebreidelde persvrijheid, verbod op politieke partijen en het oppakken, martelen en executeren van burgers die zich schuldig maakten aan het verstoren van de openbare orde en het ondermijnen van de staatsveiligheid.

Het repressieve beleid culmineerde in wat later de Decembermoorden is gaan heten. Vijftien tegenstanders van het militaire regime in de nacht van 7 op 8 december 1982 gemarteld en geëxecuteerd in Fort Zeelandia, het hoofdkwartier van Bouterse. Het ging om advocaten, journalisten en militairen die verbonden waren aan een eerdere coup tegen Bouterse. Getuigen hebben verklaard dat de slachtoffers eerst bij Bouterse werden voorgeleid voordat ze werden gefusilleerd.

In een verklaring diezelfde avond op de Surinaamse televisie liet Bouterse weten dat een nieuwe couppoging is verijdeld die op kerstnacht zou plaatsvinden, in samenwerking met Amerikaanse CIA-agenten. Na de voorgelezen tekst van Bouterse werd een fragment getoond van journalist Jozef Slagveer, een van de omgekomen mensen, die met bebloed hoofd verklaarde dat er inderdaad een couppoging was gepland.

Zie ook: Chronologie: 35 jaar Decembermoorden Suriname

Bouterse ontkent betrokkenheid

Bouterse zelf heeft altijd ontkend iets te maken te hebben met de Decembermoorden. Op 10 december liet hij in een op de televisie voorgelezen verklaring weten dat de verdachten tijdens het transport een vluchtpoging deden, waarna er gericht werd geschoten. Een rapport van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) dat drie dagen later uitkwam meldde dat de lichamen vrijwel allemaal sporen droegen van mishandeling.

Nabestaanden van de slachtoffers zijn in 1983 naar de Verenigde Naties gestapt. Een speciaal rapporteur oordeelde in 1984 dat er “standrechtelijke of willekeurige executies hadden plaatsgevonden”.

Bouterse als president

Na de Decembermoorden draaiden veel landen de geldkraan dicht, waaronder de grootste geldschieter Nederland, waardoor Suriname in een isolement terecht kwam. Gedwongen door de financieel-economische crisis, en een binnenlandse oorlog die is begonnen door zijn voormalig lijfwacht Ronnie Brunswijk, besloot Bouterse in 1987 weer te gaan praten met de politieke partijen. Hij riep voor het eerst sinds de militaire coup democratische verkiezingen uit en deed zelf mee als lijsttrekker van de door hem opgerichte Nationale Democratische Partij (NDP).

Door de woede van het volk haalde Bouterse met zijn NDP maar drie zetels. Vier jaar later, in 1991, verviervoudigde hij zijn invloed in het parlement met 12 zetels. Zijn invloed groeide en in 2010 behaalde de NDP in combinatie met vijf bevriende partijen – de Mega Combinatie – 23 zetels. Desi Bouterse werd vervolgens met 36 van de 51 stemmen van de Nationale Assemblèe gekozen als president van Suriname, een positie die hij momenteel nog steeds bekleedt.

Strafrechtelijk onderzoek

Eind 2000, vlak voordat de moorden zouden verjaren, werd er toch besloten om een strafrechtelijk onderzoek te houden, het zou echter tot 2007 duren voordat er getuigen werden opgeroepen. In datzelfde jaar bood Desi Bouterse zijn excuses aan voor de Decembermoorden. Hij stelde toen dat hij niet aanwezig was in Fort Zeelandia tijdens de moorden en dat hij slechts politiek verantwoordelijk was.

Van belang is de verklaring van twee ooggetuigen, een militair die op acht december de wacht had in Fort Zeelandia en een militair die naar eigen zeggen zelf ook geschoten had op de slachtoffers. Zij verklaarden dat Bouterse wel degelijk aanwezig was en eigen rechter heeft gespeeld.

Zie ook: De slachtoffers van de Decembermoorden

Decembermoordenproces

De Krijgsraad is op 30 november 2007 begonnen met het strafproces tegen 25 verdachten, van wie Desi Bouterse de hoofdverdachte is. Sindsdien heeft Bouterse uit alle macht geprobeerd om onder vervolging uit te komen. Hij heeft zich nooit laten zien in de rechtszaal en zijn advocaten probeerden van diverse kanten het proces te traineren.

Ook probeerde Bouterse politiek onder de vervolging van de Decembermoorden uit te komen. In 2012 duwde hij een omstreden amnestiewet door het Surinaamse parlement. Het Surinaamse Hof van Justitie oordeelde op 1 december 2015 dat de verdachten van de Decembermoorden alsnog vervolgd moesten worden. In 2016 oordeelde de krijgsraad dat de amnestiewet ongeldig was.

Op 28 juni 2017 werd door de openbaar aanklager twintig jaar cel geëist tegen hoofdverdachte Bouterse. Op 29 november 2019 heeft Bouterse die twintig jaar cel ook gekregen, hij kan nog tegen het vonnis in hoger beroep gaan.

President Desi Bouterse krijgt twintig jaar cel voor Decembermoorden

Lees meer over: desi bouterse  decembermoorden  Suriname

Het gedenkteken in Fort Zeelandia, de plek waar in 1982 de Decembermoorden plaatsvonden ANP

Uitspraak Bouterse: ‘Vrouwe Justitia komt nu weer recht overeind te staan’

NOS 29.11.2019 Nabestaanden en vertegenwoordigers van slachtoffers van de Decembermoorden op 8 december 1982 reageren verheugd op de veroordeling van de Surinaamse president Desi Bouterse. De krijgsraad in Suriname legde hem twintig jaar celstraf op voor zijn rol in de Decembermoorden, de straf die de openbaar aanklager twee jaar geleden ook eiste.

“We zijn bijzonder tevreden”, zegt nabestaande en vertegenwoordiger van de nabestaanden Sunil Oemrawsingh op de lokale radio. “Wat de samenleving al decennia wist, staat nu ook juridisch vast. We zijn niet alleen blij om het vonnis, maar ook om het haarfijn motiveren daarvan. Onze eerste gedachten gaan naar de weduwen, moeders en familieleden.”

De uitspraak bezorgt Oemrawsingh een “goed gevoel”. “Een heel sterk gevoel van rechtvaardigheid. Maar nog niet voldaan. We verwachten dat de hoofdverdachte binnen veertien dagen in beroep gaat. Elke verdachte die veroordeeld is, moet de straf uitzitten.”

Bouterse’s advocaat Irvan Kanhai kondigde kort na de uitspraak inderdaad een hoger beroep aan. “Ik heb nu nog twee rechtsmiddelen: verzet en beroep. Ik ga ze allebei gebruiken.” Volgens hem zijn er opzettelijk getuigenverklaringen genegeerd.

Nabestaanden reageerden verheugd op het vonnis:

Nabestaanden van de slachtoffers feliciteren elkaar na het vonnis

Advocaat Hugo Essed, die nabestaanden van de Decembermoorden bijstaat, reageerde bij Apintie Radio. De uitspraak getuigt volgens hem van het herstel van de Surinaamse rechtsstaat.

“Met dit vonnis is gebleken dat de Vrouwe Justitia van Suriname, die in 1982 op een wrede wijze van haar sokkel is geslagen, weer aan het opstaan is. We zijn ervan overtuigd dat dit vonnis ertoe zal bijdragen dat Vrouwe Justitia weer recht overeind komt te staan.”

Spong: levendige rechtsstaat

Advocaat Gerard Spong houdt zich al bijna twintig jaar bezig met het proces. Hij is “zeer verheugd” over de uitspraak. “En ik ben trots op Suriname en met name op de moedige Surinaamse rechters, die dit hebben gedaan”, zegt hij. “U moet zich even voorstellen dat de rechters recht hebben gesproken onder zeer intimiderende omstandigheden.

Ze hebben zich niet van de wijs laten brengen, noch door de talrijke juridische acties van Bouterse en zijn raadsman, de amnestiewetgeving. Ze hebben alles geprobeerd om onder dat vonnis uit te komen.”

Of Bouterse ook echt achter de tralies komt, is voor Spong afwachten. “Die kans is natuurlijk met een vonnis van 20 jaar cel voor hem aanmerkelijk dichterbij gekomen dan voorheen. Ik twijfel er niet aan dat hij ook in hoger beroep veroordeeld wordt. Maar de vraag is wel, hoe dan verder. Bouterse is ook de jongste niet meer.”

Correspondent Harmen Boerboom vindt het niet vreemd dat er nu nog geen gevangenneming gelast is. “Dat is op zich niet zo verwonderlijk, want Bouterse heeft gedurende de rechtszaak nooit vastgezeten.” Een eventuele arrestatie wordt pas na het hoger beroep verwacht, aldus de correspondent.

Suriname: rust bewaren

De Surinaamse regering roept in een verklaring op tot rust. “De democratie blijft immers hoog in het vandaal”, aldus de overheid. De regering zegt “kennis te hebben genomen van de voortgang van het proces”.

In een gezamenlijke reactie zeggen Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, Nederland, Spanje en de Verenigde Staten dat ze waardering hebben voor de moeilijke omstandigheden waaronder de Suriname rechtbank heeft moeten werken. De landen zeggen dat de uitspraak moet worden gerespecteerd.

Wie waren de slachtoffers van de Decembermoorden?

De slachtoffers waren allemaal vooraanstaande Surinamers die openlijk kritiek hadden op of verzet pleegden tegen het regime van Bouterse.

  • John Baboeram (36), advocaat
  • Bram Behr (31), journalist
  • Cyrill Daal (46), vakbondsleider
  • Kenneth Gonçalves (42), advocaat en deken van de Surinaamse Orde van Advocaten
  • Eddy Hoost (48), advocaat en politicus
  • André Kamperveen (58), journalist en oud-voetballer
  • Gerard Leckie (39), psycholoog en docent
  • Sugrim Oemrawsingh (42), wis- en natuurkundige
  • Lesley Rahman (28), journalist
  • Surendre Rambocus (29), luitenant
  • Harold Riedewald (49), advocaat
  • Jiwansingh Sheombar (25), militair
  • Jozef Slagveer (42), journalist en directeur van persbureau
  • Robby Sohansingh (37), zakenman
  • Frank Wijngaarde (43), journalist

Naast de bovengenoemde slachtoffers, werd ook vakbondsleider Fred Derby gevangengenomen. Hij wist als enige aan de executie te ontsnappen. Zijn verklaring is door de krijgsraad als erg belastend beoordeeld. Derby overleed in 2001 plotseling op 61-jarige leeftijd.

Bekijk ook;

Wat zijn de Decembermoorden en waarom is er nu ineens een uitspraak?

NOS 29.11.2019 Bijna 38 jaar na het bloedbad in Fort Zeelandia, Suriname, komt vandaag het vonnis in de rechtszaak over de zogeheten Decembermoorden. Het megaproces tegen de Surinaamse president Desi Bouterse en 24 medeverdachten liep al sinds 2007.

Het laatste nieuws en meest recente uitspraken vind je in het liveblog. In dit artikel krijg je uitleg waar het proces over gaat en waarom het vonnis zo onverwachts komt.

Wat zijn de Decembermoorden?

In de nacht van 7 op 8 december 1982 werden vijftien mannen gemarteld en gedood in Fort Zeelandia, in de hoofdstad Paramaribo. Het waren tegenstanders van het toenmalige militaire regime onder leiding van Bouterse. Hij was samen met een groep sergeanten door een coup in 1980 aan de macht gekomen. Het militaire bewind van Bouterse eindigde in 1988.

De getuigenissen over wat er precies is gebeurd in het fort lopen uiteen. De militairen verklaarden dat de vijftien mannen een tegencoup wilde plegen en dat ze op de vlucht zijn neergeschoten.

De verdediging van de nabestaanden noemde dat “de grootste leugen van de vorige eeuw”. De moorden zijn volgens de openbare aanklager onderdeel van een vooropgezet plan, waarbij Bouterse nauw betrokken zou zijn geweest. De strafeis tegen hem is 20 jaar cel.

Een terugblik op de decembermoorden in Suriname 1982

Afgezien van de militairen in het fort kon alleen vakbondsleider Fred Derby het drama navertellen. Hij was de zestiende persoon die was opgepakt en vastgezet in Fort Zeelandia en werd als enige gespaard.

Derby verklaarde eind jaren negentig dat hij uit zijn cel was gehaald en voor Bouterse moest verschijnen, in diens kantoor in het fort. Tijdens dat ‘tribunaal’ zou de commandant over het leven van de mannen hebben beslist. Het blijft onduidelijk waarom Derby mocht gaan. Hij overleed in 2001.

Wie zijn de slachtoffers?

Surendre Rambocus, Jozef Slagveer, Harold Riedewald, Jiwansingh Sheombar, Frank Wijngaarde, Robby Sohansingh, Cyrill Daal, Kenneth Gonçalves, André Kamperveen, Gerard Leckie, John Baboeram, Bram Behr, Sugrim Oemrawsingh, Eddy Hoost en Lesley Rahman.

De slachtoffers waren journalisten, advocaten, militairen, docenten of vakbondsleider. Vooraanstaande Surinamers die openlijk kritiek hadden op of verzet pleegden tegen het regime van Bouterse.

Desi Bouterse geeft een toespraak in Paramaribo (1981) ANP

Waarom nu ineens een uitspraak?

De rechtbank in hoofdstad Paramaribo zou vandaag officieel alleen bekendmaken wanneer het vonnis zou komen. Maar vanwege de extra beveiliging, het sluiten van scholen in de buurt en het oproepen van verdachten ontstond het vermoeden dat er meer zou gebeuren.

De werkelijke reden van het onaangekondigde vonnis is nog onduidelijk. Mogelijk heeft de rechtbank geprobeerd om zo veel mogelijk onrust te voorkomen. Want Bouterse, die sinds 2010 president van Suriname is, heeft het proces altijd oneerlijk en politiek gemotiveerd genoemd.

“Als je aankondigt dat er op een bepaalde datum een uitspraak komt, gaan mensen zich mobiliseren”, zegt correspondent Harm Boerboom in Nieuws en Co op NPO Radio 1. “Politieke aanhangers van de hoofdverdachte hadden ongetwijfeld voor de deur gestaan als dit hadden geweten. Wat nu niet het geval is. Zelfs de advocaten van de verdachten zijn overvallen door het vonnis.”

Wat is het verweer van Bouterse?

Bouterse ontkent dat hij aanwezig was in Fort Zeelandia toen de executies werden uitgevoerd. Als hoofdverdachte werd hij in 2000 gehoord in het gerechtelijk vooronderzoek, maar hij kwam nooit opdagen bij de zittingen.

Bouterse vindt dat hij alleen de politieke verantwoordelijkheid draagt voor wat er is gebeurd, omdat hij destijds bevelhebber was van het leger. Maar van een rechtszaak wil hij niets weten. Hij noemt het een politiek proces, aangestuurd vanuit Nederland.

De advocaat van de president laat weten dat er sowieso een hoger beroep komt als Bouterse schuldig wordt bevonden.

Hoe wordt er in Nederland over gedacht?

De Decembermoorden worden in Nederland ieder jaar herdacht bij het Surinaams consulaat in Amsterdam. In de zuidmuur van de Mozes en Aäronkerk in Amsterdam is een plaquette geplaatst met de namen van de 15 slachtoffers.

Meer lezen over de Decembermoorden? NPO Focus maakte eerder een uitgebreid artikel over deze zaak.

Bekijk ook;

President Desi Bouterse krijgt twintig jaar cel voor Decembermoorden

NU 29.11.2019 Desi Bouterse, de huidige president van Suriname en hoofdverdachte in de slepende zaak rond de Decembermoorden, is vrijdag door de Surinaamse krijgsraad veroordeeld tot twintig jaar cel voor het medeplegen van moord.

Opzet en voorbedachten rade zijn volgens de krijgsraad voldoende bewezen. De krijgsraad eist geen onmiddellijke gevangenneming.

In 1982 was Bouterse leider van het toenmalige militaire bewind in Suriname, waaronder vijftien vooraanstaande Surinamers werden gemarteld en vermoord. De openbaar aanklager eiste in 2017 twintig jaar cel tegen Bouterse, net als tegen zeven andere verdachten.

Vrijdagmiddag begon de Surinaamse krijgsraad onverwacht met het voorlezen van de vonnissen in het proces rond de Decembermoorden. Onder anderen oud-bataljonscommandant Etienne Boerenveen is vrijgesproken, terwijl het Surinaamse Openbaar Ministerie twintig jaar cel tegen hem had geëist. De krijgsraad vindt niet bewezen dat hij aanwezig was bij het doodschieten van de slachtoffers in de nacht van 7 op 8 december.

De Surinaamse krijgsraad behandelde vrijdag ook de zaken van de verdachten Jimmy Stolk en Arthy Gorré. Stolk is vrijgesproken wegens een gebrek aan bewijs. De zaak-Gorré werd gestopt, omdat hij in 2018 is overleden.

‘Geloof in rechtsstaat hersteld’

“Ons geloof in de rechtsstaat van Suriname, en in rechtvaardigheid, is vrijdag voor een groot deel hersteld”, zegt Sunil Oemrawsingh tegen NU.nl. Hij is de neef van de omgekomen universitair docent Sugrim Oemrawsingh en woordvoerder van de Stichting 8 December 1982, de stichting waar ruim honderd familieleden en nabestaanden van de vijftien slachtoffers aan zijn verbonden.

Maar het is volgens Oemrawsingh te vroeg voor felicitaties. “Wij hebben vanaf 2000 gevraagd voor een onderzoek naar de moorden op de vijftien zonen van Suriname, we zijn een pad van gerechtigheid opgegaan en zitten nu al 12 jaar in een rechtszitting. Bouterse heeft nog de mogelijkheid om in hoger beroep te gaan.”

Oemrawsingh verwacht echter niet dat dat hoger beroep weer twaalf jaar op zich laat wachten. “Dit is het langste vonnis dat ooit in Suriname is uitgesproken, het duurde uren. Het vonnis werd haarfijn uitgelegd en grondig en zorgvuldig gepresenteerd. En het is is zo substantieel dat er details werden genoemd die ook wij weer waren vergeten.”

Hij verwacht dat de rechter hooguit een jaar nodig zal hebben voor het hoger beroep. En hoe de uitspraak ook zal uitpakken, “wij zullen het hoofd buigen voor wat de rechter beslist”, aldus Sunil Oemrawsingh.

Woordvoerder Bouterse noemt vonnis ‘complot van witte mannen’

Vrijdagmiddag, toen de krijgsraad nog geen uitspraak had gedaan, zei een woordvoerder van Bouterse op de staatsradio dat het vonnis tot stand is gekomen door “complotten van witte mannen, geheime diensten en Mark Rutte”. Rutte zei vrijdagmiddag tijdens zijn wekelijkse persmoment dat Bouterse zich moet “verantwoorden voor wat hij heeft gedaan”.

Het proces rond de Decembermoorden loopt al sinds 2007. Bouterse wist de zaak enige tijd te vertragen met een amnestiewet, die in 2012 werd aangenomen door het Surinaamse parlement. In 2016 werd de wet door de Surinaamse rechtbank buiten werking gesteld, waardoor het proces weer kon worden hervat.

Bouterse gaat in hoger beroep

Bouterse gaat tegen de uitspraak in hoger beroep. De Surinaamse president heeft tot nu toe altijd betrokkenheid ontkend. Hij was niet in de rechtbank aanwezig vanwege een staatsbezoek aan China. De kans is klein dat Bouterse bij terugkeer in zijn land de cel ingaat. Pas na een veroordeling in hoger beroep zal hij de cel in moeten.

Vervolgens staat er in de Grondwet van Suriname nog een artikel die de president het recht geeft om gratie te krijgen als hij door een rechter wordt veroordeeld. Bouterse kan zijn straf ook ontlopen door de noodtoestand uit te roepen in Suriname. Of hij kan tijdelijk terugtreden als president om een waarnemend staatshoofd, vicepresident Ashwin Adhin, hem gratie te laten verlenen.

Desi Bouterse veroordeeld, slotstuk van omstreden militaire carrière

Lees meer over: desi bouterse  decembermoorden  Buitenland

Desi Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel om Decembermoorden

RTL 29.11.2019 Desi Bouterse is door de krijgsraad in Suriname schuldig bevonden aan de Decembermoorden. Hij krijgt 20 jaar cel voor zijn betrokkenheid bij de vijftienvoudige moord. De celstraf staat gelijk aan de eis van de aanklagers.

Onverwachts sprak de rechter vandaag het vonnis uit over een aantal verdachten in het megaproces rondom de Decembermoorden. De 74-jarige Desi Bouterse is als hoofdverdachte schuldig bevonden, en krijgt een celstraf van 20 jaar. Volgens Surinaamse radiozender ABC is gevangenneming nog niet gelast, wat zou betekenen dat hij nog niet direct de cel in hoeft.

In het proces staat Bouterse samen met 24 medeverdachten terecht. Zelf is hij niet aanwezig bij de zaak, hij is op staatsbezoek in China. Het vonnis telde meer dan honderd pagina’s, met daarin ook vele getuigenverklaringen. De huidig president van Suriname kan nog in hoger beroep gaan tegen de uitspraak. Zijn advocaat heeft ook direct na het vonnis aangegeven dat te gaan doen.

‘De vlag uit’ 

Advocaat Gerard Spong reageerde verheugd op de veroordeling. Hij was zelf bevriend met aantal slachtoffers, en volgt de zaak al jaren van dichtbij. “Ik ben buitengewoon verheugd dat de rechter de moed heeft gevonden om deze veroordeling uit te spreken”, zegt hij tegen RTL Nieuws.”En daarmee te bewijzen dat Suriname een rechtstaat is. Wat mij betreft gaat de vlag uit.”

Nabestaande Decembermoorden: ‘Overwinning voor alle Surinamers’

Bekijk deze video op RTL XL

37 jaar hebben ze erop moeten wachten. Maar nu komen de emoties los bij de nabestaanden van de Decembermoorden.

De zaak draait om het martelen en doodschieten van vijftien politieke tegenstanders van Desi Bouterse op 8 december 1982. Twee jaar eerder was Bouterse aan de macht gekomen na een staatsgreep, die hij samen met vijftien andere sergeanten pleegde.

Bij de Decembermoorden zijn vijftien prominente critici van dat regime om het leven gekomen, zoals advocaten, journalisten en universitair docenten. Bouterse heeft zelf altijd ontkend dat het om een executie ging, maar noemde het het gevolg van een ‘wilde vluchtpoging’. “Nadat schoten in de lucht hen niet van hun ontsnappingspoging konden weerhouden, moest gericht worden geschoten waarbij een deel der aangehouden samenzweerders het leven liet”, zei hij hierover.

Slachtoffers Decembermoorden;

  • Soerendre Rambocus (29): voormalige legerofficier die zich tegen Bouterse had verzet en een tegencoup pleegde in maart 1982. Rambocus werd in november 1982 veroordeeld tot twaalf jaar cel.
  • John Baboeram (31): advocaat, onder meer in de zaak-Rambocus
  • Bram Behr (31): journalist.
  • Cyrill Daal (46): voorzitter grootste vakcentrale, De Moederbond. Leidde protesten en stakingen tegen militair bewind. Bouterse kondigt kort voor Decembermoorden aan dat Daal de rekening gepresenteerd zal krijgen.
  • Kenneth Gonçalves (42): advocaat, eveneens in zaak-Rambocus.
  • Eddy Hoost (48): advocaat en ex-minister van Justitie, eveneens advocaat in zaak-Rambocus.
  • André Kamperveen (58): eigenaar Radio ABC en ex-minister van Cultuur en Sport.
  • Gerard Leckie (39): universitair docent.
  • Sugrim Oemrawsingh (42): universitair docent, verdacht van voorbereiding van coup tegen Bouterse.
  • Leslie Rahman (28): journalist.
  • Harold Riedewald (49): advocaat, ook in zaak-Rambocus.
  • Jiwansingh Sheombar (25): sergeant, kompaan en ondergeschikte van Rambocus, medeverdachte in proces rond tegencoup 1982.
  • Jozef Slagveer (42): journalist
  • Robby Sohansingh (37): zakenman, door militairen verdacht van betrokkenheid bij tegencoup
  • Frank Wijngaarde (43): journalist en Nederlands staatsburger, werkzaam bij Radio ABC.

Megaproces

Dat vandaag het vonnis is uitgesproken komt als een grote verrassing. De verdachten moesten vandaag naar de rechtszaal komen, met als officiële reden dat ze te horen zouden krijgen wanneer hun vonnis uitgesproken zou worden. Dat bleek dus vandaag te zijn.

Lees ook:

Belangrijke verdachte vrijgesproken in proces Decembermoorden

Belangrijke medeverdachte Boerenveen kreeg eerder vandaag al te horen dat hij wordt vrijgesproken. Hij zou nauw betrokken zijn geweest bij het plannen en uitvoeren van de moorden, maar dat achtte de krijgsraad niet bewezen. De aanklager in de zaak tegen de inmiddels overleden Arthy Gorré is niet-ontvankelijk verklaard. Gorré was één van de zestien militairen die onder leiding van Desi Bouterse in 1980 de macht in Suriname overnamen. Tegen hem was twintig jaar cel geëist voor zijn betrokkenheid bij de decembermoorden.

Van de in totaal 25 verdachten zijn er inmiddels zes overleden.

RTL Nieuws; Desi Bouterse  Decembermoorden

President Bouterse vorig jaar op staatsbezoek in Brazilië EPA

Twintig jaar cel voor Surinaamse president Bouterse

NOS 29.11.2019 De Surinaamse president Bouterse is door de krijgsraad in Paramaribo veroordeeld tot twintig jaar cel voor zijn rol in de Decembermoorden in 1982. Dat is conform de eis van de openbaar aanklager. De oud-legerleider is niet in het land, hij is op staatsbezoek in China. De krijgsraad heeft geen onmiddellijke gevangenneming gelast.

Bouterse’s advocaat heeft aangekondigd dat zijn cliënt beroep aantekent tegen de uitspraak.

Volgens de krijgsraad zijn opzet en voorbedachte raad voldoende bewezen. Het vonnis over Bouterse telt 120 pagina’s. “Verdachte Bouterse bepaalde het beleid. Hij was de machtigste man binnen het leger en toonde dat door Derby weg te sturen.” Daarmee doelt de krijgsraad op het wegsturen van Fred Derby, een vakbondsleider die als enige het drama kon navertellen.

De rechter in Suriname begon eerder vanmiddag onverwacht aan het voorlezen van de vonnissen. Oud-bataljonscommandant Etienne Boerenveen kreeg vrijspraak wegens gebrek aan bewijs. De aanklager wilde dat ook hij twintig jaar de cel inging.

Ook de verdachte oud-militair Jimmy Stolk is vrijgesproken en de aanklager is in de zaak tegen Arthy Gorré niet-ontvankelijk verklaard. Gorré, tegen wie twintig jaar was geëist, overleed vorig jaar. Gorré en Boerenveen hebben altijd ontkend dat ze tijdens de moorden aanwezig waren op de plaats delict, Fort Zeelandia in Paramaribo.

Bouterse ontkent betrokkenheid

In het megaproces, dat loopt sinds 2007, stond Bouterse met 24 medeverdachten terecht voor betrokkenheid bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders in december 1982. Bouterse en zijn advocaat spraken eerder van een oneerlijk, politiek proces dat wordt aangestuurd door Nederland. De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend.

De openbaar aanklager had in juni 2017 twintig jaar celstraf geëist tegen Bouterse. Voor de aanklager stond het vast dat de toenmalige legerleider nauw betrokken was bij de dood van de slachtoffers.

Proces van lange adem

De rechtsgang liep jaren vertraging op doordat het Bouterse in 2012 lukte om een amnestiewet door het parlement te krijgen. Pas in 2016 stelde de krijgsraad de wet buiten werking, omdat die ingreep in een lopend proces.

Bekijk ook

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden

MSN 29.11.2019 De straf voor de president is gelijk aan wat de aanklager eiste. Bouterse is zelf overigens niet in het land. Hij is momenteel op staatsbezoek in China. Dat is uitzonderlijk: meestal legt de president een dergelijk bezoek niet zelf af, maar doen de vicepresident of ministers dat.

Of Bouterse daadwerkelijk in de cel zal komen, is nog af te wachten. Volgens een journalist van de Belgische krant De Standaard, die ter plaatse is, eist de Krijgraad, de militaire rechtbank in Suriname, geen onmiddellijke gevangenneming.

Tegen Boerenveen had het Openbaar Ministerie eerder ook twintig jaar cel geëist. Hij werd na hoofdverdachte Desi Bouterse gezien als belangrijkste verdachte. Voor Stolk was al vrijspraak geëist.

Het OM werd niet-ontvankelijk verklaard in de zaak tegen Arthy Gorré, die inmiddels is overleden. Tegen hem was ook twintig jaar cel geëist voor zijn aandeel in de moord op vijftien politieke tegenstanders van Bouterse op 8 december 1982 in Fort Zeelandia. Van de in totaal 25 verdachten zijn er inmiddels zes overleden.

In de zaak van Boerenveen, die destijds bataljonscommandant was, vindt de krijgsraad niet bewezen dat hij aanwezig was bij het doodschieten van de slachtoffers in de nacht van 7 op 8 december. Een getuige meldde eerder dat hij had gezien dat Boerenveen op 8 december 1982 Surendre Rambocus uit zijn cel had gehaald en naar Fort Zeelandia had gebracht. Daar werd Rambocus gedood.

Ook is volgens de krijgsraad niet bewezen dat Boerenveen wist van het draaiboek waarin de moord beschreven zou staan. Het is wel zo dat Boerenveen het alarmplan heeft geactiveerd. Omdat het in die periode in Suriname zeer onrustig was, was het volgens de krijgsraad niet onlogisch dat Boerenveen die opdracht kreeg en uitvoerde.

Momenteel is Boerenveen president-commissaris van Staatsolie in het kabinet van president Desi Bouterse. Hij wordt gezien als een vertrouweling van Bouterse. Tijdens de moorden op vijftien politieke tegenstanders van Desi Bouterse op 8 december 1982 was Etienne Boerenveen bataljonscommendant. Hij schopte het na een opleiding in Nederland tot kolonel in het Nationaal Leger van Suriname.

In 1986 werd Boerenveen in Miami in de Verenigde Staten gearresteerd vanwege betrokkenheid bij drugshandel. Daarvoor kreeg hij een celstraf van twaalf jaar, maar hij kwam in 1991 vervroegd vrij. Daarna keerde hij terug naar Suriname en nam hij weer dienst in het leger.

Eddy Wijngaarde, een van de nabestaanden van de slachtoffers, is niet verrast over de uitspraken van de krijgsraad. Hij is wel verrast dat de krijgsraad vrijdag toch uitspraak doet in verschillende zaken; dit was tot vrijdag niet echt duidelijk.

De zitting in Paramaribo vrijdag is omgeven met strenge veiligheidsmaatregelen. Er zijn veel militairen en agenten op de been.

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden

Telegraaf 29.11.2019 President Desi Bouterse is in Paramaribo veroordeeld tot twintig jaar cel voor zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden. Dat staat gelijk aan de eis van de aanklagers. Bouterse gaat in hoger beroep.

In de rechtbank in Paramaribo klonk applaus en waren er tranen bij de nabestaanden nadat het vonnis werd uitgesproken. De rechtszaak tegen Bouterse en 24 andere verdachten sleept zich al jaren voort. Zij stonden terecht voor de moord op vijftien prominente tegenstanders van het militaire regime, onder leiding van Bouterse. De vijftien werden in de nacht van 7 op 8 december 1982 vermoord in Fort Zeelandia in Paramaribo.

Dat het vonnis vandaag werd uitgesproken kwam uiteindelijk als een verrassing. De verdachten waren opgeroepen in de veronderstelling dat zij de datum van de uitspraak te horen zouden krijgen. Het voorlezen van het vonnis van meer dan honderd pagina’s duurde ruim vier uur. Het stond vol met belastende getuigenverklaringen. Zoals van Fred Derby, de enige overlevende van de decembermoorden. Hij verklaarde voor zijn dood in 2001 dat voor hem vaststond dat Bouterse in die bewuste nacht de beslissingen nam.

Mogelijk niet in cel

Advocaat Gerard Spong noemt het een „historische dag voor Suriname.” Spong strijdt al negentien jaar voor gerechtigheid voor de nabestaanden. „Deze moedige rechters hebben de rechtsstaat een grote dienst bewezen.”

Of Bouterse daadwerkelijk in de cel zal belanden is nog zeer onduidelijk. Er werd door de Krijgsraad geen gevangenneming opgelegd. Advocaat Spong vermoedt dat ze dat hebben gedaan „om sociale onrust te vermijden.” President Bouterse zelf is op dit moment in China, waar hij op staatsbezoek is. Daarna reist hij mogelijk nog naar Cuba.

Desi Bouterse, uiterst links, bij het staatsbezoek aan China, samen met premier Li Keqiang. Ⓒ EPA

De advocaat van Bouterse heeft aangegeven dat hij in hoger beroep gaat tegen de uitspraak. Maar er wordt ook driftig gespeculeerd over de optie om de president gratie te verlenen, zodat hij geen straf hoeft uit te zitten.

Theoretisch zou Bouterse dat zelf kunnen doen. Toch is advocaat Spong daar niet heel erg bang voor. Volgens hem zou dat door een toekomstige regering namelijk gewoon weer teruggedraaid kunnen worden. „Het zou wel het meest ultieme bewijs zijn dat hij lak heeft aan de rechtsstaat”, aldus Spong.

Mega-proces

De afgelopen jaren probeerde Bouterse al op verschillende manieren een veroordeling te voorkomen. In 2012 werd door het parlement een omstreden amnestiewet aangenomen, waardoor vervolging niet meer mogelijk was. In 2016 besloot de Krijgsraad dat die wet niet rechtsgeldig was. Daarna probeerde Bouterse aan de wet te ontsnappen door een omstreden artikel in de grondwet te gebruiken. Volgens advocaat Spong hebben de pogingen van Bouterse om het proces te belemmeren uiteindelijk juist meegewogen in de strafmaat.

Twee andere verdachten, Etienne Boerenveen en Jimmy Stolk, zijn eerder vandaag vrijgesproken. Tegen Etienne Boerenveen had het Openbaar Ministerie eerder ook twintig jaar cel geëist. Hij werd na hoofdverdachte Desi Bouterse gezien als belangrijkste verdachte. Voor Stolk was al vrijspraak geëist.

Het OM werd niet-ontvankelijk verklaard in de zaak tegen Arthy Gorré, die inmiddels is overleden. Tegen hem was ook twintig jaar cel geëist voor zijn aandeel in de moord op vijftien politieke tegenstanders van Bouterse op 8 december 1982 in Fort Zeelandia. Van de in totaal 25 verdachten zijn er inmiddels zes overleden.

Bekijk ook: 

Amsterdam herdenkt Decembermoorden 

Boerenveen

In de zaak van Boerenveen, die destijds bataljonscommandant was, vindt de krijgsraad niet bewezen dat hij aanwezig was bij het doodschieten van de slachtoffers in de nacht van 7 op 8 december. Een getuige meldde eerder dat hij had gezien dat Boerenveen op 8 december 1982 Surendre Rambocus uit zijn cel had gehaald en naar Fort Zeelandia had gebracht. Daar werd Rambocus gedood.

Een van de verdachten, Etienne Boerenveen (links) en de broer van Cyrill Daal, een van de slachtoffers, Eddie Daal (rood hemd), ontmoetten elkaar in 2007 bij de ingang van de rechtbank op de marinebasis in het plaatsje Boxel, net buiten Paramaribo.

Ook is volgens de krijgsraad niet bewezen dat Boerenveen wist van het draaiboek waarin de moord beschreven zou staan. Het is wel zo dat Boerenveen het alarmplan heeft geactiveerd. Omdat het in die periode in Suriname zeer onrustig was, was het volgens de krijgsraad niet onlogisch dat Boerenveen die opdracht kreeg en uitvoerde.

President-commissaris van Staatsolie

Momenteel is Boerenveen president-commissaris van Staatsolie in het kabinet van president Desi Bouterse. Hij wordt gezien als een vertrouweling van Bouterse. Tijdens de moorden op vijftien politieke tegenstanders van Desi Bouterse op 8 december 1982 was Etienne Boerenveen bataljonscommendant. Hij schopte het na een opleiding in Nederland tot kolonel in het Nationaal Leger van Suriname.

In 1986 werd Boerenveen in Miami in de Verenigde Staten gearresteerd vanwege betrokkenheid bij drugshandel. Daarvoor kreeg hij een celstraf van twaalf jaar, maar hij kwam in 1991 vervroegd vrij. Daarna keerde hij terug naar Suriname en nam hij weer dienst in het leger.

Onduidelijkheid uitspraak

Eddy Wijngaarde, een van de nabestaanden van de slachtoffers, is niet verrast over de uitspraken van de krijgsraad. Hij is wel verrast dat de krijgsraad vrijdag toch uitspraak doet in verschillende zaken; dit was tot vrijdag niet echt duidelijk.

De zitting in Paramaribo vrijdag is omgeven met strenge veiligheidsmaatregelen. Er zijn veel militairen en agenten op de been.

Bekijk ook: 

Eis 20 jaar voor Bouterse blijft staan 

Bekijk ook: 

OM weer aan zet in proces decembermoorden 

Bekijk meer van; proces Jimmy Stolk Desi Bouterse Paramaribo Suriname Boerenveen Decembermoorden

Bouterse tot 20 jaar cel veroordeeld voor Decembermoorden

AD 29.11.2019 De Surinaamse president Desi Bouterse is veroordeeld tot 20 jaar cel voor de Decembermoorden in 1982. Dat heeft Krijgsraad zojuist bekendgemaakt. Bouterse was destijds leider van het militaire regime en medeplichtig aan de martelingen en executies van 15 Surinaamse critici. De rechter gelast echter niet zijn aanhouding.

De Krijgsraad acht de feiten waar Bouterse van verdacht wordt, bewezen. Hij nam als bevelhebber het besluit 15 politieke tegenstanders van zijn regime op 8 december 1982 op te pakken en in Fort Zeelandia te doden.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Bouterse verklaarde destijds dat de slachtoffers een machtsovername beraamden en dat ze op de vlucht waren doodgeschoten. Volgens de Krijgsraad is het verhaal van de coup verzonnen en was het onmogelijk te vluchten uit Fort Zeelandia.

De Krijgsraad in Suriname sprak vandaag geheel onverwacht de eerste vonnissen uit in het 8 Decemberstrafproces. Daarin is Bouterse, de huidige president van Suriname, de hoofdverdachte. Hij was destijds bevelhebber van het Nationaal Leger, en sinds 1980 aan de macht na een staatsgreep. Het Openbaar Ministerie eiste ook 20 jaar cel tegen hem.

De woordvoerder van Bouterse heeft op de Surinaamse staatsradio burgers opgeroepen rustig te blijven. Hij liep nog voor het vonnis vooruit op een eventuele veroordeling van de president. ,,De uitspraak is weer een poging van Nederland om de politicus Desi Bouterse te isoleren. Ik weet niet eens of er wel bewijzen zijn tegen Bouterse over die Decembermoorden.’’

Doodvonnis

Verschillende getuigen hebben verklaard dat Bouterse op het moment van de executies aanwezig was in Fort Zeelandia. Alle slachtoffers zouden daar in zijn werkkamer één voor één aan hem zijn voorgeleid, waarna hij persoonlijk hun doodvonnis velde. Eén getuige verklaarde later dat Bouterse vakbondsleider Cyrill Daal en ex-militair Soerendre Rambocus zelf heeft doodgeschoten. Het OM heeft daar geen bewijs voor.

De rechters gingen uitgebreid in op de getuigenverklaringen. Cruciaal was de verklaring van vakbondsleider Fred Derby. Hij is die nacht ook gearresteerd en naar Fort Zeelandia overgebracht, maar werd om onduidelijke reden vrijgelaten.

Derby overleed in 2001 maar hij liet wel een getuigenis achter over de gebeurtenissen. Hij verklaarde dat Bouterse ‘beheerst en koelbloedig’ de beslissingen nam en dat van tevoren was afgesproken dat de slachtoffers zouden worden ‘afgemaakt’.

Bouterse heeft altijd ontkend dat hij bij de executies aanwezig was. Wel bood hij in 2007 zijn excuses aan voor de Decembermoorden, omdat hij destijds politiek verantwoordelijk was.

De Surinaamse president is op dit moment op staatsbezoek in China. Het is onduidelijk hoe het nu verder gaat. In theorie kan de president zichzelf gratie verlenen. ,,Het zou een gotspe zijn als hij dat doet, maar alles is mogelijk,’’ zegt strafpleiter Gerard Spong.

De drie vrouwelijke rechters van de Krijgsraad: Suzanne Chu ,Cynthia Valstein-Montnor en Rewita Chatterpal (vlnr) © anp

Eerder vandaag sprak de Krijgsraad ex-militair Etienne Boerenveen vrij.  Hij geldt na Bouterse als een van de belangrijkste verdachten. Volgens getuigen zou de bataljonscommandant destijds slachtoffer Soerendre Rambocus hebben overgebracht naar Fort Zeelandia, waar die kort daarna werd vermoord. Rambocus zat vast vanwege een mislukte tegencoup in maart 1982. De Krijgsraad vindt dat er onvoldoende bewijs is tegen Boerenveen. Het OM had 20 jaar cel geëist.

De rechters spraken ook Jimmy Stolk vrij. Dat is conform de eis van het OM. De zaak van Arthy Gorré werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat hij inmiddels is overleden.

Meesterzet

Romeo Hoost, voorzitter van het Comité Herdenking Slachtoffers, zei eerder blij te zijn dat de rechters vandaag vonnis wijzen. Hij is de neef van de vermoorde advocaat Eddy Hoost. ,,Ik ben met stomheid geslagen. Het is een meesterzet van de Krijgsraad om ze naar de rechtbank te lokken alsof er nog niks aan de hand is.  De uitspraak van Boerenveen is jammer. Dan begin ik wel te twijfelen aan de afloop. Maar hij is minder belangrijk. Voor mij gaat het vooral om Bouterse.’’

Premier Mark Rutte zei te hopen dat het Surinaamse rechtsstelsel goed functioneert. ,,Wij zullen als Nederland met grote aandacht volgen of de rechtsgang goed plaatsvindt. Bouterse moet zich verantwoorden voor wat hij daar gedaan heeft’’, aldus de premier tijdens de wekelijkse persconferentie.

Strenge veiligheidsmaatregelen

Na ruim een jaar stilte zette de Krijgsraad vanochtend het 8 Decemberstrafproces voort. Dat gebeurde onder strenge veiligheidsmaatregelen. De straat waar de rechtbank is gevestigd is helemaal afgesloten. Vijf scholen in de directe omgeving zijn vandaag vanwege de zitting dicht gebleven.

Na een proces van bijna twintig jaar snakten de nabestaanden naar een vonnis. De Decembermoorden zijn het grootste trauma in de jonge geschiedenis van Suriname. Het proces hangt als een zwaard van Damocles boven het land. Negentien jaar geleden werd het strafrechtelijk onderzoek gestart. Vandaag is het – op één dag na- precies 12 jaar na de start van de strafzaak tegen 25 verdachten.

Sunil Oemrawsingh bij de kogelgaten in Fort Zeelandia © AD/ Tonny van der Mee

Klap op klap

Voor nabestaanden waren het tropenjaren, waarin ze klap op klap kregen maar de rug recht hielden in hun strijd om gerechtigheid. ,,Velen van ons hebben inmiddels grijze haren gekregen en sommige ouders, broers en zussen zijn heengegaan’’, zegt Sunil Oemrawsingh (59), wiens oom 37 jaar geleden standrechtelijk werd geëxecuteerd. ,,De emoties liepen soms hoog op. Mensen maakten hun ongenoegen duidelijk of kregen een woede-uitbarsting. Sommigen stormden de rechtszaal uit of gooiden hun telefoon kapot.’’

Oemrawsingh ergerde zich aan het ‘selectieve geheugenverlies’ van de verdachten. ,,Zij zijn vader van een gezin. Zij kunnen hun kinderen geborgenheid en warmte geven. Dat hebben ze de slachtoffers ontnomen. Het is zo onrechtvaardig.’’

De ogen zijn vooral gericht op hoofdverdachte Bouterse. Bij het gerechtelijk vooronderzoek is hij wel bij de rechter-commissaris geweest, maar hij verscheen nimmer bij een zitting in de rechtbank.

Schoolboek verboden

Waar zijn advocaat elke juridische mogelijkheid aangreep om de rechtszaak de grond in te boren, daar gebruikte Bouterse zijn staatsmacht om onder vervolging uit te komen. Het proces lag vier jaar stil na de invoering van een Amnestiewet. Bouterse verbood ook een schoolboek waarin kritische passages stonden over de Decembermoorden, met een foto van een protestbord met daarop: ‘Bouterse is een moordenaar’.

Rechter Suriname begonnen met uitspreken vonnissen Decembermoordenproces

NOS 29.11.2019 De rechter in Suriname is onverwacht begonnen aan het voorlezen van de vonnissen in het Decembermoordenproces. Nog niet duidelijk is of en wanneer president Desi Bouterse zijn vonnis hoort. De oud-legerleider is niet in het land, hij is op staatsbezoek in China.

Er gelden strenge veiligheidsmaatregelen bij het gebouw van de krijgsraad. Zo is er extra bewaking, zijn nabijgelegen scholen gesloten en moesten journalisten hun camera’s en telefoons inleveren bij het binnengaan van de rechtszaal.

Drie vonnissen

Toch is duidelijk geworden dat er drie vonnissen zijn gelezen: verdachte Jimmy Stolk is vrijgesproken en de aanklager is in de zaak tegen Arthy Gorré niet-ontvankelijk verklaard. Gorré, tegen wie twintig jaar was geëist, overleed vorig jaar.

Ook oud-bataljonscommandant Etienne Boerenveen is vrijgesproken. De aanklager wilde dat hij twintig jaar de cel inging.

Bouterse ontkent betrokkenheid

In het megaproces, dat loopt sinds 2007, staat Bouterse met 24 medeverdachten terecht voor betrokkenheid bij het martelen en vermoorden van vijftien politieke tegenstanders in december 1982. Bouterse en zijn advocaat spraken eerder van een oneerlijk, politiek proces dat wordt aangestuurd door Nederland. De president heeft zijn persoonlijke betrokkenheid bij de Decembermoorden altijd ontkend.

De openbaar aanklager had in juni 2017 twintig jaar celstraf geëist tegen Bouterse. Voor de aanklager stond het vast dat de toenmalige legerleider nauw betrokken was bij de dood van de slachtoffers.

Proces van lange adem

De rechtsgang liep jaren vertraging op doordat het Bouterse in 2012 lukte om een amnestiewet door het parlement te krijgen. Pas in 2016 stelde de krijgsraad de wet buiten werking, omdat die ingreep in een lopend proces.

Bekijk ook een terugblik op de Decembermoorden en het proces:

Een terugblik op de decembermoorden in Suriname 1982

Bekijk ook;

Surinaamse rechter spreekt vonnissen uit in proces rond Decembermoorden

NU 29.11.2019 Onverwacht is een Surinaamse rechter vrijdag begonnen met het voorlezen van de vonnissen in de strafzaak rond de Decembermoorden. Waarschijnlijk hoort ook Desi Bouterse, de huidige president van Suriname, vrijdag zijn vonnis.

De Surinaamse krijgsraad begon vrijdag met de zaken van de verdachten Jimmy Stolk en Arthy Gorré, melden lokale media. Stolk is vrijgesproken wegens een gebrek aan bewijs. De zaak-Gorré werd gestopt, omdat hij in 2018 is overleden.

Ook is oud-bataljonscommandant Etienne Boerenveen vrijgesproken. Tegen hem was twintig jaar cel geëist. Hij werd gezien als de rechterhand van Bouterse.

Zoals eerder gezegd, hoort Desi Bouterse – de hoofdverdachte in de zaak – vrijdag waarschijnlijk ook zijn vonnis. In 1982 was hij leider van het toenmalige militaire bewind, waaronder vijftien vooraanstaande Surinamers werden gemarteld en vermoord. Dit gebeurde in Fort Zeelandia, zijn voormalige hoofdkwartier.

De Surinaamse nieuwszender ABC meldt dat de rechter acht van de aan Bouterse ten laste gelegde feiten bewezen heeft geacht. De uitspraak kan nog even op zich laten wachten, aangezien de rechter voorafgaand aan de uitspraak alle getuigenverklaringen bespreekt. Volgens lokale media duurt dit al ‘uren’.

Terwijl er nog geen uitspraak is geweest, zei een woordvoerder van Bouterse op staatsradio dat het vonnis tot stand is gekomen door “complotten van witte mannen, geheime diensten en Mark Rutte”. Rutte zei vrijdagmiddag tijdens zijn wekelijkse persmoment dat Bouterse zich moet “verantwoorden voor wat hij heeft gedaan”.

De openbaar aanklager eiste in 2017 twintig jaar cel tegen Bouterse, net als tegen zeven andere verdachten. Voor negen verdachten is vrijspraak gevraagd. Afgelopen juni werden verdachten John Hardjoprajitno en Harvey Naarendorp vrijgesproken door de rechtbank.

Het proces rond de Decembermoorden loopt al sinds 2007. Bouterse wist het proces voor enige tijd te vertragen met een amnestiewet, die in 2012 werd aangenomen door het Surinaamse parlement. In 2016 werd de wet door de Surinaamse rechtbank buiten werking gezet, waardoor het proces weer kon worden hervat.

Bouterse heeft tot nu toe altijd betrokkenheid ontkend. Hij is niet in de rechtbank aanwezig vanwege een staatsbezoek aan China.

Lees meer over: desi bouterse  decembermoorden  Buitenland

Herdenking van de Decembermoorden in Amsterdam

Herdenking van de Decembermoorden in Amsterdam © Dingena Mol

‘We kennen de moordenaars. Het is tijd voor een uitspraak’

AD 29.11.2019 Na een jaar radiostilte komt de Krijgsraad van Suriname vandaag weer bijeen in de rechtszaak van de Decembermoorden. De dag des oordeels voor president Desi Bouterse en zijn medeverdachten nadert. Na een proces van bijna twintig jaar snakken de nabestaanden naar een vonnis. Deze krant bezocht met Sunil Oemrawsingh de plek waar zijn oom werd geëxecuteerd.

Van zijn juwelierszaak is het nog geen kilometer lopen langs de Surinamerivier naar Fort Zeelandia. Sunil Oemrawsingh (59) bezoekt vaker de plek waar zijn oom 37 jaar geleden standrechtelijk werd geëxecuteerd. Elk jaar worden daar de moorden herdacht. ,,Ik ben ook wel eens uitgenodigd voor een bruiloftsreceptie en een optreden van een dansgroep in het fort. Dat werd me teveel. Ik kan het niet opbrengen plezier te koppelen aan zo’n beladen omgeving.’’

Als voorzitter van Stichting 8 December 1982 bezoekt vertegenwoordigt Oemrawsingh de nabestaanden. Hij loopt door de smalle gangetjes van het vijfhoekige fort, over de ringmuur en door verschillende ruimtes, die zijn ingericht met tentoonstellingen van het Surinaams Museum.

Bouterse reageert op de strafeis

Bouterse reageert op de strafeis © ANP

Hij laat de cellen zien waar de vijftien slachtoffers werden gevangengezet. De kamer van bevelhebber Desi Bouterse op de eerste verdieping, die daar hun doodvonnis tekende toen ze één voor één aan hem werden voorgeleid. De gang waar twee slachtoffers voor de muur werden doodgeschoten. En Bastion Veere, waar dertien anderen voor een vuurpeloton met kogels werden doorzeefd.

Sommigen stormden de rechtszaal uit of gooiden hun telefoon kapot, aldus Sunil Oemrawsingh

Brute, kalme, kille moordpartij

Tijdlijn decembermoorden

Tijdlijn decembermoorden © AD Infographics

Oemrawsingh voelt verdriet en boosheid als hij dezelfde route loopt als de slachtoffers destijds. In de muur van het bastion zijn de kogelgaten nog zichtbaar. Op een gedenkplaat staan de namen van de slachtoffers, onder wie zijn oom Sugrim Oemrawsingh ,,Ze moeten zich machteloos hebben gevoeld. Het was een brute, kalme en kille moordpartij.’’

De Decembermoorden zijn het grootste trauma in de jonge geschiedenis van Suriname. Het proces hangt als een zwaard van Damocles boven het land. Negentien jaar geleden werd het strafrechtelijk onderzoek gestart. Als de Krijgsraad vandaag weer bijeenkomt, is dat – op één dag na – precies 12 jaar na de start van de strafzaak tegen 25 verdachten.

Voor nabestaanden zijn het tropenjaren, waarin ze klap op klap kregen maar de rug recht hielden in hun strijd om gerechtigheid. ,,Velen van ons hebben inmiddels grijze haren gekregen en sommige ouders, broers en zussen zijn heengegaan’’, zegt Oemrawsingh. ,,De emoties liepen soms hoog op. Mensen maakten hun ongenoegen duidelijk of kregen een woede uitbarsting. Sommigen stormden de rechtszaal uit of gooiden hun telefoon kapot.’’

Oemrawsingh ergerde zich aan het ‘selectieve geheugenverlies’ van de verdachten. ,,Zij zijn vader van een gezin. Zij kunnen hun kinderen geborgenheid en warmte geven. Dat hebben ze de slachtoffers ontnomen. Het is zo onrechtvaardig.’’

Naar verwachting maakt de Krijgsraad vandaag eindelijk bekend wanneer een uitspraak komt. Dat kan binnen drie weken. De ogen zijn vooral gericht op hoofdverdachte Bouterse, de huidige president van Suriname, tegen wie twintig jaar cel is geëist, net als tegen zeven andere verdachten. Bouterse verscheen nimmer in de rechtbank.

Schoolboek verboden

Waar zijn advocaat elke juridische mogelijkheid aangreep om de rechtszaak de grond in te boren, daar gebruikte Bouterse zijn staatsmacht om onder vervolging uit te komen. Het proces lag vier jaar stil na de invoering van een Amnestiewet. Bouterse verbood ook een schoolboek waarin kritische passages stonden over de Decembermoorden, met een foto van een protestbord met daarop: ‘Bouterse is een moordenaar’.

Het Hof van Justitie en de Krijgsraad, onder leiding van Cynthia Valstein-Montnor, hielden de rug recht. Oemrawsingh: ,,Vanaf het begin zijn aanvallen geweest om het proces te traineren of te laten staken. De moed van de drie vrouwelijke rechters heeft ons vertrouwen versterkt. Ze staan stevig in hun toga.’’

Zijn oom Sugrim, wis- en natuurkundige aan de Universiteit van Suriname en directeur van het Rekencentrum, werd door Bouterse beschouwd als ‘onruststoker’. Hij is al eerder in 1982 opgepakt, vanwege betrokkenheid bij een mislukte contra-coup. Zijn tweelingbroer Baal wordt ook opgepakt en berecht, maar nog voor het vonnis vermoord. Sugrim wordt in oktober 1982 vrijgelaten.

Sunil Oemrawsingh bij kogelgaten in de muur van Fort Zeelandia, waar de slachtoffers op 8 december 1982 werden geëxecuteerd

Sunil Oemrawsingh bij kogelgaten in de muur van Fort Zeelandia, waar de slachtoffers op 8 december 1982 werden geëxecuteerd © AD/ Tonny van der Mee

Man van principes

Oemrawsingh: ,,Na zijn vrijlating kwam hij bij ons thuis langs . De huishoudster zei dat hij het land uit moest, vanwege de dood van zijn tweelingbroer. Maar mijn oom was een man van principes en geen lafaard die vluchtte. Hoewel zijn leven werd bedreigd, peinsde hij er niet over het land te verlaten. Hij hield van Suriname, zag hier een toekomst voor zijn kinderen Zijn optimisme was groot. Hij geloofde heilig dat de democratie zou worden hersteld. Hij vond het een waardige zaak om voor te vechten.’’

Mijn oom geloofde heilig dat de democratie in Suriname zou worden hersteld, aldus Sunil Oemrawsingh.

Desi Bouterse (rechts) in Fort Zeelandia in maart 1982, na een mislukte couppoging van zijn tegenstanders Rambocus en Hawker.

Desi Bouterse (rechts) in Fort Zeelandia in maart 1982, na een mislukte couppoging van zijn tegenstanders Rambocus en Hawker. © ANP

In de herfst van 1982 groeit het verzet tegen Bouterse. Die gooit in de nacht van 7 en 8 december de lont in het kruitvat. De militairen steken gebouwen van radiostations, een krant en vakbond in brand en verbieden de brandweer te blussen.

Militairen lichten politieke tegenstanders van hun bed. Het zijn vooraanstaande journalisten, vakbondsleiders, advocaten, ex-militairen en academici, zoals oom Sugrim. Ze worden naar Fort Zeelandia gebracht. Bouterse verklaart op de televisie dat de arrestanten een staatsgreep wilden plegen.

Binnenplaats van Fort Zeelandia

Binnenplaats van Fort Zeelandia © anp

Oemrawsingh: ,,Ik heb die nacht pantserwagens gezien en militairen horen schieten. Op 9 december hebben we de juwelierszaak gewoon geopend alsof er niets aan de hand was. Tot iemand belde. Mijn oom was opgepakt.’’

Scrotum afgesneden

Bouterse verklaart in een televisietoespraak dat de slachtoffers bij een vluchtpoging in de rug zijn geschoten. Maar onderzoeken en getuigenverklaringen wijzen uit dat de meeste slachtoffers zijn gemarteld, en van voren en van dichtbij zijn doodgeschoten. Lichamen zijn verminkt en hebben breuken. Bij één slachtoffer is zijn scrotum afgesneden, bij een ander is met kogels in de borst- en buikstreek een patroon van een kruis gemaakt.

Oemrawsingh zag zijn oom in het mortuarium. Hij had kogelgaten in zijn rechterwang en bij de linkerslaap. ,,Het was onwerkelijk. Het drong niet tot me door. Nabestaanden hebben de lichamen bewust niet gecremeerd, omdat we wisten dat ze misschien nog nodig waren voor onderzoek.’’

Desi Bouterse geeft een interview na de mislukte staatsgreep van maart 1982

Desi Bouterse geeft een interview na de mislukte staatsgreep van maart 1982 © ANP

Ondanks deze bewijzen wijst Irvin Kanhai, advocaat van onder anderen Bouterse, alles van de hand. Het gesprek met hem gaat bij aanvang al mis als wordt gevraagd naar de zitting van de Krijgsraad over de ‘Decembermoorden’. ,,U heeft het over Decembermoorden. Wat zijn dat?’’ zegt Kanhai geïrriteerd. ,,Nederlanders noemen het de ‘Decembermoorden’. Weet u dan wat er is gebeurd?’’

Voor Kanhai is het duidelijk dat de slachtoffers een machtsovername beraamden, met hulp van Nederland. ,,Dat wist iedereen, maar dat wordt geheim gehouden. Suriname moet blij zijn dat de militairen destijds hebben ingegrepen.’’

Suriname moet blij zijn dat de militairen destijds hebben ingegrepen, aldus Irvin Kanhai

Begrafenis van een van de slachtoffers

Begrafenis van een van de slachtoffers © ANP

Kanhai: ,,Dit proces heeft niets opgeleverd. We weten nog steeds niet wat er is gebeurd. Het enige wat we weten dat Bouterse moet hangen. Dáár draait dit proces om, niet om wat er is gebeurd. Ik heb geen enkel vertrouwen in de afloop. Mijn cliënten voelen zich op voorhand al veroordeeld. Nederland loopt voorop.’’

Onredelijk lang

Vorige maand verzocht Kanhai het Hof van Justitie de strafzaak zonder strafoplegging stop te zetten, omdat de Krijgsraad ruim een jaar lang geen processuele handeling had verricht. Het hof wees die vordering af, maar noemde de lange schorsing ‘onredelijk lang’.

Geen van zijn cliënten zal vandaag verschijnen, zegt Kanhai. ,,Dat er een jaar lang niets is gebeurd, is in strijd met het fundament van het strafprocesrecht. Een dag na de uitspraak van het hof krijgen alle verdachten opeens te horen dat ze weer moeten verschijnen, maar ze horen niet waarom. Hier is sprake van rechtsonzekerheid. Daar moeten consequenties aan worden verbonden.’’

Irvin Kanhai (links), advocaat van Desi Bouterse.

Irvin Kanhai (links), advocaat van Desi Bouterse. © ANP

Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden, is het met Kanhai eens dat het te lang duurt. ,,Maar dat lag niet aan de Krijgsraad, maar voor honderd procent aan de hoofdverdachte.’’

Voor Essed is dit proces zijn levenswerk geworden. Op de gevel van zijn kantoor prijkt een veelzeggende spreuk: ‘Recht en waarheid maken vrij’.  ,,We hebben alle tegenslagen tot nu toe kunnen pareren. Nabestaanden hebben groot vertrouwen in de integriteit, deskundigheid en durf van de burgerrechters. Het heeft mij hoop gegeven dat dit land een goede toekomst tegemoet gaat.’’

Het heeft mij hoop gegeven dat dit land en goede toekomst tegemoet gaat, aldus Hugo Essed.

Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden, bij de rechtbank

Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden, bij de rechtbank © ANP

Daadkracht

De advocaat is ook tevreden over de strafeisen. ,,Op een aantal momenten twijfelde ik aan de daadkracht van het OM. Onterecht. Het OM heeft zijn werk goed gedaan. Het is overduidelijk dat de hoofdverdachte direct betrokken is geweest bij het martelen en vermoorden.’’

Voor Sunil Oemrawsingh is het ‘de hoogste tijd’ voor een uitspraak. ,,We weten wie de moordenaars zijn. Buiten de nabestaanden hadden weinig mensen gedacht dat het ooit zover zou komen. Het sterfbed is geen oplossing. De verdachten moeten bij leven hun onschuld bewijzen of schuld bekennen. De rechtsstaat Suriname moet overwinnen.’’

De drie vrouwelijke rechters van de Krijgsraad. In het midden Cynthia Valstein-Montnor

De drie vrouwelijke rechters van de Krijgsraad. In het midden Cynthia Valstein-Montnor © ANP PETER VAN MAELE

Nabestaanden herdenken de Decembermoorden met bloemen en een kranslegging in Fort Zeelandia

Nabestaanden herdenken de Decembermoorden met bloemen en een kranslegging in Fort Zeelandia © anp

Herdenking in Amsterdam

Herdenking in Amsterdam © Maarten Brante

november 29, 2019 Posted by | 8 December-strafproces, desi bouterse, Fort Zeelandia, Krijgsraad van Suriname, rechtzaak, suriname, vervolging | , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Black Friday ofwel de dag des oordeels voor president Desi Bouterse

Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 15

Hier kan ik zo boos over zijn !!!!

Telegraaf 10.09.2019

PVV-leider Wilders vraagt een debat aan over zijn rechtszaak in de Tweede Kamer

De regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen geen kamerdebat over de ‘minder-Marokkanen’-strafzaak tegen PVV-leider Wilders zolang de rechter nog geen uitspraak heeft gedaan.

Terwijl Geert Wilders juist in aanwezigheid van premier Rutte wil debatteren over de bemoeienis van ambtenaren van het ministerie van Justitie met zijn strafzaak. Hij riep zijn collega’s op zijn verzoek te steunen, in het belang van zijn verdediging.

Telegraaf 14.09.2019

Telegraaf 14.09.2019

Eerder lieten de andere regeringspartijen blijken verontrust te zijn over de bemoeienis van ambtenaren. Vandaag lichtten zij hun standpunt niet verder toe. Wilders deed opnieuw een beroep op hen:

Video afspelen

Wilders wil debat over zijn proces vóór de uitspraak, coalitie wil het daarna

Maar de coalitie houdt voet bij stuk, en beroept zich op de scheiding der machten. Daarom zou de Kamer niet moeten debatteren over een zaak die nog voor de rechter ligt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

,,Dat is onzin, want daar heeft het ministerie van Justitie zich toen ook niet aan gehouden”, zegt Wilders. ,,Dat heeft zich bemoeid met de verweren en mijn vervolging.” Veel partijen vragen zich op grond van het aan het licht gekomen e-mailverkeer af of ambtenaren niet buiten hun boekje zijn gegaan.

Over mogelijke inmenging door het ministerie wil Wilders in debat met de Kamer. Dat er partijen zijn die pas na het vonnis willen debatteren, laat volgens Wilders zien dat ze ‘niet solidair’ zijn. “Dit is mijn laatste kans”, zei hij. “Als we het pas na de uitspraak van de rechter doen, en dan blijkt dat de Tweede Kamer de gang van zaken onacceptabel vindt, dan is het voor mij te laat.”

,,In algemene zin kan je na het vonnis nog conclusies trekken, maar ik heb er niks aan”, aldus de PVV-leider. ,,Mocht ik veroordeeld worden, dan is dat op cassatie na onherroepelijk.”

Telegraaf 11.09.2019

Grapperhaus wilde de gewraakte documenten niet verstrekken omdat dat ze de rechtszaak zou beïnvloeden.

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) maakt de documenten openbaar die de rechter in de zaak-Wilders heeft opgevraagd over de vervolging van de PVV-leider. Hij gaat ook nog eens kijken of hij in de toekomst in soortgelijke gevallen meer met de Kamer kan delen. De e-mails tussen ambtenaren en andere stukken spelen een belangrijke rol in het proces, omdat ze volgens de verdediging aantonen dat het ministerie op die vervolging heeft aangedrongen.

Telegraaf 17.10.2019

AD 17.10.2019

De Tweede Kamer vroeg tot dusver tevergeefs om de documenten. Grapperhaus wilde ze niet verstrekken omdat dat de rechtszaak zou beïnvloeden. Maar inmiddels hebben het gerechtshof en de verdediging ze ook en liggen ze deels op straat. Daarom maakt de minister „een uitzondering”, om te voorkomen dat de Kamer een vertekend beeld krijgt.

De rol van Mark Rutte

De Tweede Kamer wil dat er opheldering komt over de rol van premier Rutte bij de strafvervolging van PVV-leider Geert Wilders. Coalitiepartij D66 en de oppositiefracties PvdA en SP willen weten of Rutte het vervolgen van Wilders destijds heeft besproken met zijn partijgenoot, VVD-minister Ivo Opstelten van Justitie.

Dit blijkt uit een reeks vragen van de Kamerleden Groothuizen (D66), Kuiken (PvdA) en Nispen (SP) aan minister Grapperhaus (Justitie). Zij eisen opheldering naar aanleiding van de onthulling van RTL Nieuws over de bemoeienis van topambtenaren met de strafzaak-Wilders.

Lees ook:

Topambtenaren eisten harde aanpak in proces tegen ‘kwaadaardige’ Wilders

Bespreking Rutte en Opstelten

De fracties willen weten of en wanneer Rutte de vervolging van Wilders met Ivo Opstelten besprak en wat de ‘aard en concrete inhoud’ van die contacten was. Ook willen ze weten of er tussen ambtenaren van het ministerie van Algemene Zaken en Justitie is gesproken over de vervolging van Wilders voor de ‘minder Marokkanen’-uitspraken in 2014.

AD 11.09.2019

Proces Geert Wilders op Losse Schroeven !!!

Het Hoger Beroep van Geert Wilders staat op losse schroeven. Vanaf dinsdag 03.09.2019 krijgt de advocaat van Geert Wilders de kans om te laten weten wat de PVV’er vindt van het ’minder Marokkanen’-proces waarin hij momenteel terechtstaat. Advocaat Geert-Jan Knoops gaat direct vragen de zaak aan te houden, nu er opnieuw stukken zijn opgedoken waaruit bemoeienis van voormalig minister van Justitie Ivo Opstelten zou blijken in de beslissing Wilders te vervolgen.

„Er is geen andere conclusie meer mogelijk”, zei Knoops vrijdag 30.08.2019. „Ik kan me niet voorstellen hoe het OM zich hier nog uit gaat kletsen.” Wilders noemde het stuk weerzinwekkend. Hij is dinsdag 03.09.2019 aanwezig bij de zitting in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, liet hij al weten.

De opgedoken nota kwam vrijdag via RTL Nieuws naar buiten. Via een WOB-procedure probeert RTL stukken boven tafel te krijgen over de vermeende invloed van het ministerie op de vervolgingsbeslissing van het Openbaar Ministerie. De rechtbank Midden-Nederland buigt zich daar momenteel over.

AD 06.09.2019

Uitstel

Knoops gaat het hof vragen de zaak aan te houden tot alle stukken boven tafel zijn. Als het hof akkoord gaat, loopt het proces opnieuw vertraging op. Eerder werd de rechtbank al onder meer succesvol gewraakt door de verdediging, waarna er nieuwe rechters kwamen. Voor het pleidooi van Knoops zijn vier zittingsdagen uitgetrokken, de uitspraak staat nu nog gepland voor 11 oktober.

Bekijk ook: Geheime nota: ’Opstelten bemoeide zich wel degelijk met vervolging Wilders’ 

Afgelopen juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als in eerste aanleg. De rechtbank achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde hem geen straf op.

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder „Minder! Minder!” als antwoord op deze vragen. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat. „Het sloganachtig karakter van de speech, uitgedragen in verkiezingstijd met veel retorische stijlfiguren, de interactie met de zaal en het gebruik van de media dragen daartoe bij.”

Bekijk ook: Grapperhaus: toelichting als rechter dat wil 

Geert Wilders is weer boos

PVV-voorman Geert Wilders is woest over een openbaar gemaakte geheime nota waaruit zou blijken dat de toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten wel degelijk bemoeienis had bij zijn vervolging.

Uit de nota, waar RTL Nieuws over bericht, blijkt dat er voorafgaand aan de definitieve beslissing tot vervolging overleg is gevoerd tussen zijn departement en het Openbaar Ministerie.

Vijf jaar na de omstreden ‘minder-Marokkanen-uitspraak’ duikt bewijs op dat zij invloed hebben uitgeoefend, vóórdat het Openbaar Ministerie (OM) definitief besloot Wilders te vervolgen.

Dit blijkt uit een tot dusver geheime ambtelijke nota uit 2014, die het ministerie vrijgaf aan RTL Nieuws. In die nota staat dat in september alleen nog sprake is van een ‘voorgenomen’ beslissing van het OM over de vervolging van Wilders.

Dat is belangrijk omdat het ministerie en het OM altijd hebben gezegd dat de beslissing op 10 september 2019 al door het College van procureurs-generaal was genomen. Uit de nota blijkt dat dat niet waar is.

Inhoudelijke bemoeienis

Opstelten geeft op 20 september 2019 in rode de letters de instructie aan zijn ambtenaren dat hij de strafzaak tegen Wilders wil bespreken: “Zie vier punten van het OM.” Dat blijkt uit zijn krabbel op de nota, en uit de inventaris van handtekeningen. Dat overleg over ‘de zaak W.’ vindt op 25 september plaats met de hoogste baas van het OM, Herman Bolhaar, op de kamer van de minister.

© Aangeboden door RTL Nederland

Uit een interne mail van het ministerie blijkt dat het gaat om inhoudelijke bemoeienis met een mogelijk strafproces. Dit ligt extreem gevoelig. Welke punten Opstelten en zijn ambtenaren wilden bespreken is weggelakt omdat dat ‘persoonlijke beleidsopvattingen’ zouden zijn. De onthulling staat haaks op wat Opstelten, Bolhaar en topambtenaren in vertrouwelijke getuigenverhoren hierover tegen het Gerechtshof hebben gezegd, waar nu het hoger beroep loopt.

Telegraaf 06.09.2019

Wilders is woest

Verder blijkt dat topambtenaren commentaar gaven en suggesties deden aan het OM om zich beter te prepareren op de zaak-Wilders, voordat een definitief vervolgingsbesluit was genomen. Ook liet het ministerie later persberichten van het OM aanpassen, omdat dat politiek beter uit kwam.

Juridische stappen

Wilders hoopt dat het Gerechtshof dinsdag, als de zaak weer dient, ‘een einde maakt aan dit belachelijke politieke proces’. De PVV-leider beraadt zich op juridische stappen tegen de hoofdrolspelers, omdat zij volgens hem mogelijk een ambtsmisdrijf hebben begaan.

Lees ook:

Reconstructie bemoeienis minister met rechtszaak Wilders: ‘Bespreken, zie vier punten OM’

De advocaat van Wilders, Geert-Jan Knoops zegt: “Deze stukken laten geen andere conclusie toe, dan dat er tussen de top van het ministerie en het OM veelvuldig overleg heeft plaatsgevonden op inhoudelijke en beleidsmatige aspecten over een voorgenomen vervolgingsbeslissing.”

Telegraaf 31.08.2019

‘Pijnlijke onthulling’

Hij noemt dit ‘nieuw bewijs’, dat aantoont dat ‘het OM de strafrechter onjuist heeft voorgelicht over de politieke interventie‘. Jarenlang is juist ontkend dat er enig overleg is geweest; dat bleek eerder al niet te kloppen. Knoops zegt dat het OM daarom z’n recht op vervolging heeft verspeeld.

Volgens politiek commentator Frits Wester is sprake van een ‘pijnlijke’ onthulling: “Of het Gerechtshof het team-Wilders gelijk geeft en de vervolging wordt gestopt, moet dinsdag  blijken. Maar het is al wel glashelder dat het OM niet de waarheid heeft gesproken.

Het hele beeld wordt steeds smoezeliger. Ook de huidige minister Grapperhaus wordt ernstig in verlegenheid gebracht. Want hoe kan het dat de hoofdrolspelers, die nota bene door zijn ministerie zijn voorbereid voor hun getuigenverhoor, het Gerechtshof op het verkeerde been zetten?”

Vrijgegeven documenten

Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft de documenten vrijgegeven in een procedure van RTL Nieuws, nadat de rechtbank Midden-Nederland daartoe opdracht gaf een nieuw besluit te nemen. (Alle documenten tref je hier).

Het OM wil geen antwoord geven op vragen omdat de zaak ‘onder de rechter’ is: “De zittingszaal is de aangewezen plek om in te gaan op de inhoud van de zaak.” Het OM heeft altijd volgehouden dat het ‘zelfstandig’ het besluit heeft genomen om Wilders te vervolgen.

Het ministerie blijft ook bij die uitleg, zei een woordvoerder gisteravond. Het ministerie bevestigt dat de opdracht ‘bespreken’ van Opstelten is. Ook blijkt uit antwoorden op vragen van RTL Nieuws dat Opstelten en de hoge ambtenaar hiervan op de hoogte waren toen ze als getuigen werden gehoord door het Hof, maar hier juist niets over vertelden.

AD 04.09.2019

Ontbrekende stukken in dossier

Het Openbaar Ministerie moet ambtsberichten uit 2014 aan toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten over de vervolging van Geert Wilders uiterlijk woensdag 04.09.2019 om 12.00 uur aan het Gerechtshof geven. Die berichten mogen niet onleesbaar zijn gemaakt.

Op basis van die extra stukken wordt er donderdagochtend 05.09.2019 een besluit genomen over de verdere vervolging van Wilders. Dat heeft het Gerechtshof op dinsdag 03.09.2019 besloten.

Geen steun voor onderzoek naar proces Wilders

Geert Wilders kreeg geen steun van de Tweede Kamer voor een parlementair onderzoek naar de rechtszaak in het proces dat tegen hem loopt. Volgens de PVV-leider is er sprake van ‘een politiek proces’. Er zijn veel vragen en antwoorden over de potentiële politieke inmenging in de zaak-Wilders

CDA-fractievoorzitter Heerma: “Er komen in deze zaak steeds allerlei dingen naar buiten waarvan ik denk: hoe zit dit precies? Maar de politiek moet nu afwachten wat de rechter gaat zeggen.” Of het CDA voelt voor een parlementaire enquête is nog niet duidelijk.

Ook VVD-fractievoorzitter Dijkhoff wil de rechter niet voor de voeten lopen, zoals hij het uitdrukt, maar hij vindt het een serieuze zaak. “Ik wens de rechter vooral veel wijsheid toe.”

In juni 2019 wezen de meeste fracties in de Tweede Kamer het voorstel voor een parlementaire enquête af. Dat was voor de berichten van RTL over de ambtenaren van toenmalig minister Opstelten. Forum voor Democratie steunde het voorstel wel.

Parlementaire enquêtes: tien tot nu toe

Parlementaire enquêtes gelden als een zwaar middel: getuigen zijn verplicht om te verschijnen en staan onder ede. Mede om die reden kosten ze maanden tot jaren voorbereiding. De afgelopen dertig jaar heeft de Tweede Kamer tien keer een parlementaire enquête gehouden. Dat gebeurde bijvoorbeeld naar de Bijlmerramp en naar frauderende woningcorporaties.

De laatste enquête was tussen 2013 en 2016 over het Fyra-debacle, de treinverbinding tussen Nederland en België. De Tweede Kamer heeft een parlementaire enquête aangekondigd naar de gaswinning in Groningen. Die wordt op zijn vroegst volgend jaar gehouden.

Kamerlid Maarten Groothuizen (D66) wil dat minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid (CDA) ‘orde op zaken stelt na de chaos die de VVD op het departement heeft aangericht.’

AD 09.09.2019

Nasleep

Geert Wilders maakte zondag 08.09.2019 zelf nieuwe stukken openbaar die de rechter in zijn zaak had opgevraagd. Daaruit blijkt dat ook ambtenaren met het Openbaar Ministerie uitvoerig hun opvattingen en vragen deelden over de vervolging van de PVV-leider. Wilders leest daarin dat het OM hem niet wilde vervolgen, maar het ministerie daarop aandrong. “Dat gebeurt in Rusland en in Cuba nog niet.”

Topambtenaren van het ministerie van Justitie hebben zich inhoudelijk bemoeid met de strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders. Zij drongen er bij het Openbaar Ministerie (OM) op aan om Wilders in de zaak over ‘minder Marokkanen’-uitspraken zo stevig mogelijk aan te pakken. Dit blijkt uit nog geheime documenten die in bezit zijn van RTL Nieuws.

Uit de stukken blijkt nu dat ambtenaren het OM voedden met argumenten tegen Wilders, die een opponent was van de toenmalig minister, VVD’er Ivo Opstelten. Zij noemen zijn uitspraken ‘kwaadaardig’ en ‘racistisch’.  Als deze ambtenaren een zeer vertrouwelijk ambtsbericht van het College van procureurs-generaal aan minister Opstelten van 10 september 2014 hebben gelezen, vraagt een van hen zich af: “Is het OM wel overtuigd van de wenselijkheid en haalbaarheid van vervolging?”

Dat meldt RTL Nieuws op basis van documenten.  Vorige week onthulden we dát er bemoeienis was, uit de inhoud blijkt nu hoe ver dit ging. (De documenten kun je hier lezen.

Geert Wilders eist nu opnieuw dat de rechtszaak tegen hem onmiddellijk wordt gestaakt. Het ministerie van Justitie had “een sturende rol” in zijn strafzaak, stelt de PVV-leider op basis van e-mailverkeer tussen ambtenaren van het departement.

De bemoeienis van het departement duurde ook tijdens de strafzaak voort, concludeert Wilders. Hij wijst erop dat een ambtenaar erop aandrong de pleitnota van de officier van justitie vooraf te kunnen lezen en becommentariëren.

Wilders wil nu dat “de Tweede Kamer dit met een parlementaire enquête tot op de bodem uit gaat zoeken”.

‘Schandalig’

De bemoeienis ligt zeer gevoelig, omdat het gaat om een strafzaak tegen een oppositieleider. Ministerie en OM ontkenden tot voor kort iedere vorm van inhoudelijk overleg en afstemming over de zaak-Wilders. De PVV-leider reageert verbijsterd op de nieuwe onthullingen en noemt het ‘schandalig’.

Telegraaf 31.08.2019

Veroordeling

De rechtbank veroordeelde Wilders in december 2016 voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar hij kreeg geen straf opgelegd. Zowel Wilders als het OM tekende hoger beroep aan tegen het vonnis.

Het hof begon aan de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep tegen Wilders op 25 juni 2019 en duurt in totaal twaalf dagen: 27 juni 2019, 2, 3 en 4 juli 2019 en 3, 5, 6, 10, 13, 23 en 27 september 2019.

De PVV-leider mag daarbij ook oud-minister Opstelten en voormalig OM-baas Bolhaar als getuige oproepen, bepaalde het hof in Den Haag in januari.

Dan wordt ook duidelijk wat de uitkomst is van de gesprekken met de getuigen. Advocaat Knoops is nog altijd hoopvol dat het proces wordt afgeblazen: ‘Als blijkt dat er sprake is van politieke inmenging door oud-minister Opstelten, kan dat alsnog.’

De definitieve uitspraak wordt dan uiteindelijk verwacht op 11 oktober 2019.

Inmiddels heeft het gerechtshof de behandeling van het hoger beroep tegen Geert Wilders in ieder geval tot 9 december 2019 uitgesteld.

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

lees: Een onderzoek naar de affaire-Wilders RTL 01.10.2019

lees: ‘Explosieve’ onthulling in zaak-Wilders: ‘Dit proces moet onmiddellijk stoppen’ Elsevier 09.09.2019

lees: De Wilders-files: waarom geheime stukken over bemoeienis OM explosief zijn RTL 08.09.2019

lees: geheime stukken 17.09.2014

lees; Betrokkenheid Minister in strafzaak Wilders Kamervragen  12.06.2019

lees: ambtelijke nota 16.09.2014

lees: antwoorden vragen J en V Minder

lees: bespreking zaak Wilders Minder

lees: Minder nota

lees: reactie Knoops Minder

lees: reactie Wilders

lees: antwoorden Kamervragen over het bericht dat oud minister opstelten het minder marokkanen-proces zou hebben beinvloed 29.11.2018

Lees meer: PVV-vragen over het bericht dat oud-minister Opstelten het ‘minder Marokkanen-proces’ zou hebben beinvloed 12.11.2018

lees: wobbesluit 23.08.2018

lees: Reactie ministerie vragen RTL nieuws  23.08.2018

Lees: hier de volledige uitspraak van de wrakingskamer 18 mei 2018

meer: Proces Wilders NU

Meer voor wilders minder

Bekijk ook: Zaak-Wilders 

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 14

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 13

Zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 12

Zie ook nog: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 11

En zie dan ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 10

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 9

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 8

nog verder dan maar: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 7

en dan ook weer: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 6

zie ook: Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder Marokkanen

zie ook: Haagse Islam Democraten doen aangifte tegen Haatzaaier Geert Wilders PVV

en dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 5

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 4

zie dan ook nog: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 3

zie verder ook: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder – deel 2

zie ook verder: Rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder minder deel 1

zie ook: Geert Wilders PVV strafvervolging met uitspraak Minder Marokkanen

Uitspraak in zaak-Wilders uitgesteld om nieuwe onderzoeken af te wachten

NU 16.10.2019 Het gerechtshof in Den Haag heeft woensdag besloten de uitspraak in de zaak tegen Geert Wilders uit te stellen, omdat er mogelijk op korte termijn nieuwe informatie over eventuele politieke bemoeienis met het proces naar buiten komt. De uitspraak stond gepland voor 11 november.

Het hof vindt het belangrijk om over alle relevante informatie te beschikken om te kunnen oordelen over de strafbaarheid van Wilders en de eventuele niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie (OM). Het hoger beroep gaat op 9 december weer verder.

Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops vroeg woensdag aan het begin van de zitting wederom om uitstel van het hoger beroep.

Minister van Veiligheid en Justitie Ferd Grapperhaus had namelijk maandag laten weten dat er in het kader van zorgvuldigheid intern onderzoek zal worden gedaan. Het onderzoek moet uitwijzen of er mogelijk nog documenten zijn die iets kunnen zeggen over de mogelijke politieke bemoeienis met de beslissing van het OM om Wilders te vervolgen en de vervolging zelf.

Onderzoek zal zeker twee maanden in beslag nemen

Dit onderzoek zal zeker twee maanden in beslag nemen. Ook wordt bij het OM intern onderzoek gedaan naar eventuele relevante informatie over de vermeende politieke bemoeienis.

Het gaat om interne communicatie over deze zaak in de periode van maart 2014 tot 9 december 2016. De resultaten hiervan worden op 21 oktober verwacht.

Eerdere documenten, die vrijkwamen na een Wob-verzoek van RTL Nieuws, toonden aan dat ambtenaren van het ministerie van Justitie zich nadrukkelijk bezighielden met het proces tegen Wilders.

Volgens de verdediging ging deze bemoeienis zelfs zover dat het OM hierdoor is beïnvloed en daarom besloot Wilders te vervolgen voor zijn uitspraken over minder Marokkanen van 12 en 19 maart 2014.

OM boos over opmerkingen verdediging

De advocaat-generaal (de officier van justitie in hoger beroep) zei dinsdag opnieuw dat er geen sprake van politieke bemoeienis was. “Ik ben er enigszins boos over dat de verdediging elke keer weer met het verhaal komt dat ambtenaren mee hebben geprocedeerd.”

Volgens de advocaat-generaal laten de documenten die tot nu toe openbaar zijn geworden juist zien dat van beïnvloeding van het OM geen sprake is geweest. Wel liet hij opnieuw weten zich erover te hebben verbaasd dat ambtenaren zich zo nadrukkelijk met het proces bezig hadden gehouden.

“Dit heeft de zaakofficieren nooit bereikt”, zei de advocaat-generaal met klem. “En anders was dat direct gepikeerd terzijde geschoven.”

Wilders in beroep: een overzicht van de ‘minder-Marokkanen’-zaak

Rechtbank moet nog uitspraak doen over Wob-stukken

In de tussentijd moet de rechtbank Midden-Nederland nog uitspraak doen in een door RTL Nieuws aangespannen procedure tegen het ministerie van Justitie en Veiligheid.

RTL Nieuws kreeg in de Wob-procedure namelijk niet alle opgevraagde documenten en stapte naar de rechter om ook de rest in handen te krijgen.

De rechtbank doet volgens Knoops op 22 november uitspraak. De advocaat verzocht het hof daarom ook de uitspraak uit te stellen en de beslissing van de rechtbank af te wachten.

Het hof zag in dit argument geen reden tot aanhouding, maar de volgende zitting wordt wel na de uitspraakdatum van de rechtbank gehouden.

Knoops zei in een reactie dat het besluit van het hof “een eerste stap in de goede richting is, maar we zijn er nog niet”, aldus de raadsman.

Zie ook: Waar draait het hoger beroep in zaak tegen Wilders om?

Lees meer over: Politiek Proces Geert Wilders

Uitspraak in zaak-Wilders uitgesteld, hof wil wachten op stukken

NOS 16.10.2019 Het gerechtshof heeft de behandeling van het hoger beroep tegen Geert Wilders in ieder geval tot 9 december 2019 uitgesteld.

Het Openbaar Ministerie moet voor die tijd verslag uitbrengen van een zoektocht naar stukken bij het OM en het departement van Justitie, die erop zouden duiden dat de voormalige minister van Justitie Opstelten en zijn ambtenaren in 2014 invloed op het OM hebben uitgeoefend, om Wilders te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak.

Als er bij die zoektocht tot nu toe onbekende stukken boven water komen, moeten die voor maandag naar het hof worden gestuurd.

WOB-procedure

De verdediging had het hof ook gevraagd de uitspraak van een hoger beroep in een WOB-procedure van RTL Nieuws, op 22 november, af te wachten. Het hof vindt dat niet nodig, omdat de “noodzaak daarvan niet is gebleken”.

Voor vandaag stond de laatste dag van het proces in deze langlopende zaak gepland. Daarna zou het hof uitspraak doen. Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops hadden om uitstel daarvan gevraagd, omdat ze alle documenten over de vervolging boven water willen hebben.

Geert Wilders pleit bij hof voor uitstel uitspraak

Volgens de verdediging is er sprake van een politiek proces omdat minister Opstelten en zijn ambtenaren zich met de zaak hebben bemoeid. Het OM ontkent ten stelligste dat sprake is van een politiek proces.

Bekijk ook;

Zaak Wilders uitgesteld

Telegraaf 16.10.2019 Het hof Den Haag heeft de strafzaak tegen Geert Wilders vandaag aangehouden tot 9 december. Het zou eigenlijk de laatste dag zijn van het proces, maar het hof wil dat het Openbaar Ministerie eerst op zoek gaat naar documenten die gaan over de vervolging van Wilders en die nu nog niet bekend zijn.

De beslissing van het hof heeft alles te maken met de bekendmaking van minister Grapperhaus van justitie gisteren. De bewindsman wil dat er op zijn departement en bij het Openbaar Ministerie nog eens goed wordt gezocht naar documenten die er tussen maart 2014 en december 2016 zijn geschreven over de strafzaak tegen de PVV leider. Ook het hof bleek het resultaat van die zoekslag relevant genoeg te vinden om erop te wachten.

De advocaten-generaal Gerard Sta en Birgit van Roessel kregen de opdracht om het hof de resultaten van de zoekslag zo snel mogelijk te sturen.

Wilders en zijn verdediging kregen daarmee gedeeltelijk hun zin. Advocaat Geert-Jan Knoops had het liefst langer uitstel gezien, omdat dan wellicht ook de rechtbank Midden-Nederland uitspraak heeft gedaan in een procedure die RTL tegen de Staat aanspande in het kader van de Wet Openbaarheid Bestuur. Ook die procedure heeft tot doel om de onderste steen boven te krijgen.

De PVV-leider noemde het eerder vanmorgen „onbegrijpelijk en zeer onredelijk” als het hof niet zou willen wachten op de laatste informatie over de vermeende politieke beïnvloeding van zijn vervolging. „Gun ons die paar weken.”

Volgens advocaat Geert-Jan Knoops is deze week door de opmerking van Grapperhaus duidelijk geworden dat nog steeds niet alle informatie over „het meeprocederen” door toenmalig minister van justitie Opstelten en diens ambtenaren bekend is.

„Waarom zou hij een extra zoekslag aankondigen als hij zeker weet dat er niets meer is?” Ook wil advocaat Knoops de beslissing van de rechtbank Midden-Nederland afwachten in de procedure die RTL aanspande.

Volgens Knoops is het duidelijk het hof nog steeds onvolledig geïnformeerd is, en dus niet tot een afgewogen oordeel kan komen in het strafproces. Knoops: „Wat maken die paar weken uit?”

Inmenging

Volgens de verdediging van de PVV-leider kan niet meer worden ontkend dat er sprake is geweest van inmenging van het ministerie bij de beslissing van het Openbaar Ministerie over de vervolging van Wilders. „De vraag is alleen: hoeveel meer is er nog? We kunnen vandaag niet verder, omdat we nog niet alle informatie hebben.”

Voor Wilders was dit het laatste stadium waarin hij zich inhoudelijk kan verweren, zegt Knoops. Als er na afronding van het proces informatie opduikt, kan hij daar volgens zijn advocaat niets meer mee omdat de Hoge Raad hoge drempels opwerpt als het gaat om het herzien van zaken. „We staan met onze rug tegen de muur.”

Verstoppertje

Het aanhouden van de strafzaak tot alle informatie op tafel ligt, overstijgt het belang van Wilders, vindt zijn verdediging. „Het is van belang voor de rechtsstaat Nederland.” Knoops wijst erop dat er tijdens het strafproces steeds nieuwe informatie is opgedoken die Wilders’ stelling onderbouwt dat er is geprobeerd om een politieke opponent de mond te snoeren.

Knoops: „Als er vanaf het begin klare wijn was geschonken, als er geen verstoppertje was gespeeld, dan hadden we hier vandaag niet gestaan. „Je kunt niet meer spreken van gescheiden politieke en juridische trajecten. Het zijn communicerende vaten geworden.”

Het Openbaar Ministerie zag geen enkele reden om het proces aan te houden, maar werd dus in het ongelijk gesteld. De advocaten-generaal Gerard Sta en Birgit van Roessel herhaalden dat het OM zelfstandig de beslissing heeft genomen om Wilders te vervolgen.

„Er heeft geen ambtenaar aan het bureau van de officieren van justitie gestaan om die beslissing te beïnvloeden. Sta verweet Wilders er zelf een politiek proces van te maken en de scheiding der machten te negeren door als Kamerlid Wilders vragen aan de minister te stellen over de vervolging van de verdachte Wilders.

Bekijk meer van; Geert Wilders Grapperhaus Gerard Sta Birgit van Roessel Openbaar Ministerie Partij voor de Vrijheid

Gerechtshof legt ‘minder Marokkanen’-proces rond Wilders stil

AD 16.10.2019 Het gerechtshof heeft het ‘minder Marokkanen’-proces rond PVV-leider Geert Wilders vanmiddag stilgelegd. Het hof geeft daarmee deels gehoor aan de oproep van Wilders, die de zaak wil aanhouden in afwachting van een extra zoektocht die minister Grapperhaus heeft bevolen naar relevante documenten binnen het OM die zouden kunnen wijzen op politieke bemoeienis met de strafzaak.

De uitspraak in het minder-Marokkanenproces tegen PVV-leider Geert Wilders wordt daarmee tot het einde van het jaar uitgesteld. Pas op 9 december 2019 gaat de zaak verder.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het hof wil eerst wachten op een zoektocht die het Openbaar Ministerie  gaat doen. Die moet, op last van minister Grapperhaus zoeken of er nog documenten te vinden zijn op haar burelen waaruit zou kunnen worden afgeleid dat er politieke bemoeienis is geweest met de strafzaak.

Wilders heeft in eerdere e-mails bewijs gezien dat toenmalig minister Ivo Opstelten zich met de procedure bemoeide. Het OM spreekt dat steevast tegen, maar minister Ferd Grapperhaus zegde deze week toe dat de papieren allemaal nog eens tegen het licht zouden moeten worden gehouden. Het hof wil wachten op de resultaten hiervan.

De zaak had eigenlijk vandaag met het laatste woord van Wilders tot een afronding moeten komen. Maar advocaat Geert-Jan Knoops hield het hof voor dat de zaak alsnog zou moeten worden stilgelegd omdat er ‘mogelijk nog stukken opduiken’ die erop wijzen dat er politieke bemoeienis is geweest met de strafzaak.

Wilders deed al meermaals een poging gedaan het proces stil te laten leggen, maar het hof ging hier steeds niet in mee. Tot nu. Dat mag als een overwinning voor de PVV-leider worden gezien.

Bemoeienis

Overigens wilde advocaat Geert-Jan Knoops ook nog wachten op een procedure die loopt bij een andere rechtbank, waarin RTL Nieuws documenten heeft opgevraagd waaruit bemoeienis van Opstelten zou kunnen blijken, denkt Knoops.

Het hof zei ‘geen aanleiding’ te zien om daarop te wachten, maar door de zaak nu stil te leggen tot 9 december, zou ook dat vonnis nog in deze zaak kunnen worden betrokken. Die uitspraak wordt namelijk aan het einde van volgende maand verwacht.

Het Openbaar Ministerie vindt het nog steeds nonsens  dat wordt beweerd dat politici zich bemoeide met de strafzaak. ,,Wij hebben zelfstandig besloten om Wilders te vervolgen. Er is geen politieke bemoeienis geweest’’, zei advocaat-generaal Gerard Sta.

De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016 al, maar legde hem geen straf op. Zowel het OM als Wilders was tegen de uitspraak in beroep gegaan. In hoger beroep is opnieuw 5000 euro boete tegen hem geëist.

Op 11 november 2019 zou het gerechtshof uitspraak moeten doen in de zaak.

Tweets door ‎@TobiasdenHartog

Proces Wilders uitgesteld tot 9 december

Omroep West 16.10.2019 Het gerechtshof heeft de voortzetting van het hoger beroep in het ‘minder Marokkanen’-proces van Geert Wilders uitgesteld tot 9 december. Het hof wil voor de nieuwe zitting worden geïnformeerd over ‘aanvullende stukken die betrekking kunnen hebben op de vervolgingsbeslissing’ van de politicus.

De PVV’er en zijn advocaat Geert-Jan Knoops hadden om aanhouding van de zaak gevraagd omdat er volgens hen steeds meer bewijs is dat toenmalig minister van justitie Ivo Opstelten (VVD) zich actief met de vervolging van Wilders heeft bemoeid. Dat mag niet, het Openbaar Ministerie gaat over vervolging en informeert het ministerie daarover. Eerdere verzoeken van Knoops om de rechtszaak te staken werden afgewezen.

Het OM heeft altijd ontkend dat er enige sprake van bemoeienis is geweest vanuit het ministerie. ‘Telkens komt dit terug vanuit de verdediging, ik ben daar inmiddels enigszins boos over’, zei de advocaat-generaal tijdens de behandeling van de zaak.

Alle stukken toevoegen aan proces-verbaal

Het hof heeft het OM nu opgedragen om alle stukken die te maken kunnen hebben met eventuele bemoeienis vanuit het ministerie toe te voegen aan het proces-verbaal. Zo antwoordde de huidige justitieminister Ferd Grapperhaus deze week op Kamervragen dat er op zijn departement nog eens gezocht wordt naar informatie over de rechtszaak ‘die mogelijk over het hoofd is gezien’.

Ook loopt er nog een WOB-procedure van RTL Nieuws over communicatie tussen het departement en het OM. Daar moet de rechtbank in Midden-Nederland nog uitspraak in doen, maar wanneer is niet duidelijk.

‘Minder, minder’

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst in Den Haag drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde als antwoord steeds harder ‘Minder! Minder!‘. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

De rechtbank heeft Wilders in 2016 veroordeeld maar geen straf opgelegd. Zowel het OM als Wilders was tegen de uitspraak in beroep gegaan. In hoger beroep is 5000 euro boete tegen hem geëist.

LEES OOK: Ambtenaren bespraken vervolging Wilders met Openbaar Ministerie

Meer over dit onderwerp: GEERT WILDERS OPENBAAR MINISTERIE RECHTSZAAK JUSTITIE

Gerelateerd;

Proces tegen Geert Wilders gaat voorlopig door

Geert Wilders krijgt strafeis te horen

Slachtoffers Wilders voelen zich ‘uitgesloten als een paria’

Advocaat: Respecteer afwezigheid Geert Wilders in minder-Marokkanen-rechtszaak

Wilders niet naar ‘minder Marokkanen’-rechtszaak

Wrakingsverzoek in Wilders-proces afgewezen; zaak gaat door

Gerechtshof houdt zaak-Wilders aan tot december

MSN 16.10.2019 Het gerechtshof heeft de voortzetting van het hoger beroep in het ‘minder Marokkanen’-proces van Geert Wilders uitgesteld tot 9 december 2019. Het hof wil vóór de nieuwe zitting meer informatie over ‘aanvullende stukken die betrekking kunnen hebben op de vervolgingsbeslissing’ van de politicus.

De PVV’er en zijn advocaat hadden om aanhouding van de zaak gevraagd omdat er volgens hen steeds meer bewijs is dat toenmalig justitieminister Ivo Opstelten (VVD) zich actief met de vervolging van Wilders heeft bemoeid. Dat mag niet: het Openbaar Ministerie gaat over vervolging en hoeft het ministerie daar alleen maar over in te lichten.

Wilders neemt het woord

Bekijk deze video op RTL XL

PVV-leider Geert Wilders kreeg vanochtend bij het gerechtshof het woord in het zogenoemde ‘minder Marokkanen’-proces.

Advocaat Geert-Jan Knoops had al vaker om aanhouding gevraagd, maar tot nu toe ging het hof daar iedere keer niet in mee. Oorspronkelijk stond vandaag de laatste reactie van de advocaat gepland en daarna zou Wilders als laatste de kans krijgen om zijn mening over de zaak te geven.

Stukken toevoegen

Het hof heeft het Openbaar Ministerie nu opgedragen om alle stukken die te maken kunnen hebben met eventuele bemoeienis vanuit het ministerie, toe te voegen aan het proces-verbaal.

Het OM heeft altijd ontkend dat er enige sprake van bemoeienis is vanuit het ministerie. “Telkens komt dit terug vanuit de verdediging, ik ben daar inmiddels enigszins boos over”, reageerde de advocaat-generaal. Op de uitstelbeslissing wilde hij na afloop niet reageren.

Geheime nota

In augustus bleek uit een geheime ambtelijke nota dat voormalig minister Opstelten en topambtenaren van zijn ministerie zich wel degelijk actief hadden bemoeid met de strafzaak tegen Wilders. De nota was door het ministerie vrijgegeven aan RTL Nieuws na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Lees ook:

Wilders aan het woord in ‘minder Marokkanen’-proces: ‘Onbegrijpelijk’

RTL Nieuws; Geert Wilders  Wilders-proces

Knoops wil meer tijd voor Wilders-proces

Telegraaf 16.10.2019 De verdediging van Geert Wilders heeft op de laatste dag van het strafproces opnieuw gevraagd om aanhouding van de strafzaak. Volgens de PVV-leider zou het „onbegrijpelijk en zeer onredelijk” zijn als het hof niet nog even wil wachten tot de laatste informatie over de vermeende politieke beïnvloeding van zijn vervolging boven water is. „Gun ons die paar weken.”

Volgens advocaat Geert-Jan Knoops is deze week weer gebleken dat nog steeds niet alle informatie over „het meeprocederen” door toenmalig minister van Justitie Opstelten en diens ambtenaren, boven water is. Dat maakt hij op uit de aankondiging van minister Grapperhaus dat hij een intern onderzoek op zijn departement laat doen naar documenten die nog niet bekend zijn. „Waarom zou hij dat doen als hij zeker weet dat er niets meer is?”

Ook wil advocaat Knoops de beslissing van de rechtbank Midden-Nederland afwachten in de procedure die RTL aanspande met een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur.

Onvolledig geïnformeerd

Volgens Knoops blijkt uit het ontbreken van die resultaten dat het hof onvolledig geïnformeerd is, en dus niet tot een afgewogen oordeel kan komen in het strafproces. Knoops: „Wat maken die paar weken uit? Wat is de druk om per se op 11 november uitspraak te willen doen?”

Volgens de verdediging van de PVV-leider kan niet meer worden ontkend dat er sprake is geweest van inmenging van het ministerie bij de beslissing van het Openbaar Ministerie over de vervolging van Wilders. „De vraag is alleen: hoeveel meer is er nog? We kunnen vandaag niet verder, omdat we nog niet alle informatie hebben.”

Hoge drempels

Voor Wilders is dit het laatste stadium waarin hij zich inhoudelijk kan verweren, zegt Knoops. Als er na afronding van het proces informatie opduikt, kan hij daar volgens zijn advocaat niets meer mee omdat de Hoge Raad hoge drempels opwerpt als het gaat om het herzien van zaken. „We staan met onze rug tegen de muur.”

Het aanhouden van de strafzaak tot alle informatie op tafel ligt, overstijgt het belang van Wilders, zegt Knoops. „Het is van belang voor de rechtsstaat Nederland.” Knoops wijst erop dat er tijdens het strafproces steeds nieuwe informatie is opgedoken die Wilders’ stelling onderbouwt dat er is geprobeerd om een politieke opponent de mond te snoeren. Knoops: „Als er vanaf het begin klare wijn was geschonken, als er geen verstoppertje was gespeeld, dan hadden we hier vandaag niet gestaan.”

Politieke verantwoording

Volgens de verdediging kan zijn verzoek niet worden afgewezen met het argument dat Grapperhaus na het onderzoek politieke verantwoording zal afleggen. „Je kunt niet meer spreken van gescheiden politieke en juridische trajecten. Het zijn communicerende vaten geworden.”

Knoops verwacht dat de rechtbank Midden-Nederland op 22 november een beslissing neemt in de WOB-procedure. Elf dagen na de geplande datum van de uitspraak in de ’minder Marokkanen’-zaak tegen Wilders. Hij wil in ieder geval aanhouding tot na die datum. „Ik zie niet in waarom dat niet zou kunnen in een proces dat al vijf jaar loopt.”

Het Openbaar Ministerie ziet geen enkele reden om het proces aan te houden. De advocaten-generaal Gerard Sta en Birgit van Roessel herhaalden dat het OM zelfstandig de beslissing heeft genomen om Wilders te vervolgen. „Er heeft geen ambtenaar aan het bureau van de officieren van justitie gestaan om die beslissing te beïnvloeden.”

Sta verweet Wilders er zelf een politiek proces van te maken en de scheiding der machten te negeren door als Kamerlid Wilders vragen aan de minister te stellen over de vervolging van de verdachte Wilders.

Bekijk meer van; overheid Geert-Jan Knoops Geert Wilders Grapperhaus

Wilders vraagt hof opnieuw om uitstel proces: ‘Gun ons die paar weken’

NOS 16.10.2019 Advocaat Geert-Jan Knoops heeft het gerechtshof opnieuw gevraagd om het proces tegen Geert Wilders uit te stellen. Hij wil dat alle documenten boven water zijn over de vervolging van zijn cliënt, voordat het hof uitspraak doet.

“We kunnen vandaag niet verder, omdat we niet alles hebben”, zei Knoops op de laatste zittingsdag in de zogenoemde ‘minder Marokkanen’-zaak. “Welke directe of indirecte aanwijzingen zijn aan het dossier onthouden? In het licht van de geschiedenis van deze zaak is het vandaag niet verantwoord de procedure te sluiten.”

De zaak is rechtstreeks te volgen via onze livestream. De zitting is geschorst.

De verdediging heeft meermaals betoogd dat het proces moet stoppen, omdat er sprake is van politieke bemoeienis. Toenmalig minister Opstelten zou inhoudelijk met het Openbaar Ministerie hebben gesproken voordat de beslissing werd genomen om Wilders te vervolgen.

Uit e-mails die begin september naar buiten kwamen, bleek dat hoge ambtenaren van het ministerie van Justitie zich hebben ingelaten met de manier waarop de PVV-leider moest worden vervolgd. Advocaat-generaal Gerard Sta zei vorige maand dat het OM zelfstandig de beslissing heeft genomen om Wilders te vervolgen en dat dat niet is gebeurd onder druk van het ministerie of de minister.

Dat herhaalde hij vanmorgen, in een naar eigen zeggen “enigszins boos” antwoord op het verhaal van Knoops. “Het zijn gedachten van departementsambtenaren die ons nooit hebben bereikt. Het requisitoir is door ons zelf geschreven, daar is geen ambtenaar van het departement aan te pas gekomen. Helemaal niet. Voor ons staat buiten kijf dat er geen politieke bemoeienis is geweest.”

Sta wil dan ook dat het hof het verzoek tot uitstel afwijst, ook omdat de raadsheren volgens hem genoeg informatie hebben om te kunnen oordelen of er sprake was van beïnvloeding vanuit het ministerie.

“We zijn met de rug tegen de muur gezet”, aldus Geert-Jan Knoops, advocaat Geert Wilders.

Er loopt nog een beroep van een wob-procedure van RTL Nieuws voor meer documenten. Die uitspraak komt uiterlijk 22 november. Ook schreef minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid maandag aan de Tweede Kamer dat hij zijn ambtenaren opnieuw laat zoeken naar relevante documenten “die mij tot nu toe niet bekend waren”. Dat onderzoek moet medio december zijn afgerond. Knoops wil die uitkomsten afwachten.

“Gun ons die paar weken, tot uiterlijk half december”, vroeg Wilders zelf aan het hof !!

Geert Wilders pleit bij rechter voor uitstel uitspraak

Knoops laakte opnieuw de handelwijze van het OM en het ministerie “die steeds maar nieuwe stukken produceren”. Hij zegt dat er daardoor een substantiële mogelijkheid is dat er nog meer documenten bestaan die Wilders kunnen helpen.

“Het is te gek voor woorden dat we nu nog een verzoek moeten doen tot aanhouding van de zaak”, zei hij. “Maar we zijn met de rug tegen de muur gezet. Zou eerder opening van zaken zijn gegeven, dan had uw hof eerder fatsoenlijk onderzoek kunnen doen.”

Meer of minder Marokkanen?

De zaak draait om uitspraken die Wilders deed rond de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2014. Hij vroeg zijn aanhangers of zij meer of minder Marokkanen wilden in Den Haag en in Nederland. Het publiek antwoordde “minder, minder”, waarna Wilders zei dat hij dat zou regelen. Een week daarvoor had hij op een Haagse markt ook gesproken over minder Marokkanen “als het even kan”.

‘Willen jullie minder Marokkanen?’

Drie jaar geleden werd Wilders door de rechtbank schuldig bevonden aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Van andere aanklachten, waaronder het aanzetten tot haat, werd hij vrijgesproken. De PVV-voorman kreeg geen straf opgelegd, omdat hij volgens de rechter met de veroordeling voldoende was gestraft.

Het Openbaar Ministerie heeft in het hoger beroep opnieuw een geldboete geëist van 5000 euro. Het hof doet naar verwachting op 11 november 2019 uitspraak.

Bekijk ook;

Volg live: Wilders’ advocaten reageren op de strafeis

Telegraaf 16.10.2019 Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) kan niet uitsluiten dat er vanuit zijn ministerie toch druk is uitgeoefend op het proces tegen Geert Wilders. Daarom laat de minister alsnog een tweede onderzoek doen naar beïnvloeding van het proces tegen de PVV-leider om zijn minder-Marokkanen-uitspraak.

Woensdag 16.10.2019 is het tijdens de zogeheten dupliek de beurt aan Wilders’ advocaten om nog een keer te reageren op onder meer de strafeis van het Openbaar Ministerie. Volg het hieronder via tweets van Saskia Belleman.

„Wellicht ten overvloede, maar ik wil er nog een keer met een goede hark doorheen laten gaan”, zegt Grapperhaus. Nog altijd spreekt hij tegen dat er druk is uitgeoefend op het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen. Maar de CDA-bewindsman sluit niet uit dat er informatie over het hoofd is gezien.

„Dit is een extra slag, om te kijken of er nog ergens een mogelijk relevant document is”, vertelt Grapperhaus.

Opstelten

Wilders denkt dat toenmalig justitieminister Opstelten er bij het Openbaar Ministerie (OM) op heeft aangedrongen hem te vervolgen voor zijn uitspraken over ’minder Marokkanen’. De documenten die hij boven water heeft gehaald om dat te bewijzen, hebben ook andere partijen in de Tweede Kamer aan het twijfelen gebracht. Kamerleden van links tot rechts eisen opheldering.

Een nieuwe zoektocht moet daarvoor zorgen. CDA-bewindsman Grapperhaus geeft toe dat een tweede onderzoek uitzonderlijk is. „Er komt nog een debat over dit onderwerp en ik vind dat de Tweede Kamer er recht op heeft dat ik er nog eens doorheen heb laten kammen. Het is vijf jaar geleden, ik vind dat zorgvuldigheid.”

’Specialisten gaan op zoek naar documenten’

Het tweede onderzoekt houdt in dat ’specialisten’ op zoek gaan naar ’documenten’ die aantonen dat er druk is uitgeoefend door Justitie op het OM. Duidelijker wil Grapperhaus het nu niet maken. Binnen twee maanden krijgt de Kamer bevindingen van de onderzoekers, zegt de CDA-bewindsman. Een externe partij houdt toezicht, belooft de minister.

Volgens de bewindsman moet deze actie los worden gezien van het strafproces. Het is volgens hem dan ook niet het uitgangspunt dat de rechter op basis van de bevindingen tot een ander oordeel komt. „Ik wil juist niet in het strafproces treden.”

Die houding zorgt voor frustratie bij Wilders. Hij vreest dat het resultaat als mosterd na de maaltijd komt. „Als de resultaten pas na het vonnis bekend worden, heb ik er niks aan en is het een smerige truc. Het is een grove schande dat dit politieke proces nog steeds niet is gestopt.”

Het hoger beroep in het ‘minder Marokkanen’-proces van PVV’er Geert Wilders is waarschijnlijk bijna afgerond. Woensdag is het tijdens de zogeheten dupliek de beurt aan Wilders’ advocaten om nog een keer te reageren op onder meer de strafeis van het Openbaar Ministerie. Daarna krijgt de politicus als laatste het woord en 11 november is het hof van plan uitspraak te doen. Volg de zaak vanaf 09.30 uur via de tweets van Saskia Belleman.

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

Wilders zwaait naar de publieke tribune in de rechtbank van het Justitieel Complex Schiphol voorafgaand aan een zittingsdag tijdens het proces tegen hem. © ANP

Advocaat: proces Wilders moet stil worden gelegd

AD 16.10.2019 Het minder-Marokkanenproces tegen PVV-leider Geert Wilders moet alsnog worden stilgelegd. Dat heeft de advocaat van de politicus  vanmorgen gezegd. Op wat de laatste dag van zijn strafzaak zou moeten worden, zou Wilders eigenlijk het laatste woord krijgen vandaag.

Met zijn laatste woord zou het proces tot een afronding moeten komen. Maar advocaat Geert-Jan Knoops heeft het hof voorgehouden dat de zaak alsnog zou moeten worden stilgelegd omdat er ‘mogelijk nog stukken opduiken’ die erop wijzen dat er politieke bemoeienis is geweest met de strafzaak.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Wilders deed al meermaals een poging gedaan het proces stil te laten leggen. Hij en zijn advocaat Geert-Jan Knoops stellen al langer dat er bewijs is dat toenmalig minister Ivo Opstelten (Justitie) zich bemoeide met het besluit om de PVV-leider te vervolgen. Iets wat het ministerie ontkent.

Nu wil advocaat Knoops wachten op een procedure die loopt bij een andere rechtbank, waarin RTL Nieuws documenten heeft opgevraagd waaruit bemoeienis van Opstelten zou kunnen blijken, denkt Knoops.

Het is onduidelijk wanneer deze uitspraak volgt, maar het is onwaarschijnlijk dat het hof daarop zal wachten. Eerder al gaf het hof aan daar geen behoefte aan te hebben. Het gerechtshof kan er wel rekening mee houden bij de uitspraak, heeft het steeds gezegd.

Toch zal het vandaag opnieuw een besluit moeten nemen over het verzoek van Knoops om de zaak te staken.

De rechtbank veroordeelde Wilders in 2016 al, maar legde hem geen straf op. Zowel het OM als Wilders was tegen de uitspraak in beroep gegaan. In hoger beroep is opnieuw 5000 euro boete tegen hem geëist.

Op 11 november 2019 zou het gerechtshof uitspraak moeten doen in de zaak.

Verslaggever Tobias den Hartog is de rechtbank aanwezig. Zijn tweets zijn te volgen; Tweets door ‎@TobiasdenHartog

Tweede onderzoek naar beïnvloeding proces-Wilders

Telegraaf 15.10.2019 Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) kan niet uitsluiten dat er vanuit zijn ministerie toch druk is uitgeoefend op het proces tegen Geert Wilders. Daarom laat de minister alsnog een tweede onderzoek doen naar beïnvloeding van het proces tegen de PVV-leider om zijn minder-Marokkanen-uitspraak.

„Wellicht ten overvloede, maar ik wil er nog een keer met een goede hark doorheen laten gaan”, zegt Grapperhaus. Nog altijd spreekt hij tegen dat er druk is uitgeoefend op het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen. Maar de CDA-bewindsman sluit niet uit dat er informatie over het hoofd is gezien. „Dit is een extra slag, om te kijken of er nog ergens een mogelijk relevant document is”, vertelt Grapperhaus.

Opstelten

Wilders denkt dat toenmalig justitieminister Opstelten er bij het Openbaar Ministerie (OM) op heeft aangedrongen hem te vervolgen voor zijn uitspraken over ’minder Marokkanen’. De documenten die hij boven water heeft gehaald om dat te bewijzen, hebben ook andere partijen in de Tweede Kamer aan het twijfelen gebracht. Kamerleden van links tot rechts eisen opheldering.

Een nieuwe zoektocht moet daarvoor zorgen. CDA-bewindsman Grapperhaus geeft toe dat een tweede onderzoek uitzonderlijk is. „Er komt nog een debat over dit onderwerp en ik vind dat de Tweede Kamer er recht op heeft dat ik er nog eens doorheen heb laten kammen. Het is vijf jaar geleden, ik vind dat zorgvuldigheid.”

’Specialisten gaan op zoek naar documenten’

Het tweede onderzoekt houdt in dat ’specialisten’ op zoek gaan naar ’documenten’ die aantonen dat er druk is uitgeoefend door Justitie op het OM. Duidelijker wil Grapperhaus het nu niet maken. Binnen twee maanden krijgt de Kamer bevindingen van de onderzoekers, zegt de CDA-bewindsman. Een externe partij houdt toezicht, belooft de minister.

Volgens de bewindsman moet deze actie los worden gezien van het strafproces. Het is volgens hem dan ook niet het uitgangspunt dat de rechter op basis van de bevindingen tot een ander oordeel komt. „Ik wil juist niet in het strafproces treden.”

Die houding zorgt voor frustratie bij Wilders. Hij vreest dat het resultaat als mosterd na de maaltijd komt. „Als de resultaten pas na het vonnis bekend worden, heb ik er niks aan en is het een smerige truc. Het is een grove schande dat dit politieke proces nog steeds niet is gestopt.”

Bekijk meer van; Grapperhaus Geert Wilders Ivo Opstelten Openbaar Ministerie

Minister zoekt nog eens naar info zaak-Wilders

MSN 14.10.2019 Justitieminister Ferd Grapperhaus gaat op zijn departement nog eens zoeken naar informatie over de rechtszaak tegen Geert Wilders die mogelijk over het hoofd is gezien. De Tweede Kamer wil precies weten of het ministerie het Openbaar Ministerie niet heeft aangezet om de PVV-leider te vervolgen.

Wilders denkt dat toenmalig justitieminister Ivo Opstelten er bij het OM op heeft aangedrongen hem te vervolgen voor zijn uitspraken over ‘minder Marokkanen’. De documenten die hij boven water heeft gehaald om dat te bewijzen, hebben ook andere partijen in de Kamer aan het twijfelen gebracht.

Grapperhaus beloofde eerder binnenkort naar de Kamer te komen om “uitgebreid” tekst en uitleg te geven over de zaak. Maar hij wil dat pas doen nadat de rechter een oordeel heeft geveld. In de tussentijd heeft hij “opdracht gegeven om nader te bezien of er binnen mijn organisatie nog relevante documenten voorhanden zijn die mij tot nu toe niet bekend waren”.

’Gegronde redenen om Wilders te veroordelen’

Telegraaf 11.10.2019 Het hof is wel bevoegd, het Openbaar Ministerie is ontvankelijk, er zijn gegronde redenen om Geert Wilders te veroordelen en er is geen reden op de strafzaak tegen de PVV’er aan te houden. Dat betoogde de advocaat-generaal vrijdag tijdens haar repliek in het hoger beroep van het ’minder Marokkanen’-proces.

Wilders en zijn advocaten vinden dat de politicus niet veroordeeld mag en kan worden, omdat het proces niet geldig zou zijn. Volgens hen staat vast dat het OM in 2014 niet zelfstandig heeft besloten Wilders te vervolgen, maar dat toenmalig minister Ivo Opstelten van Justitie daarin een grote rol heeft gespeeld. Het OM heeft dat steeds – en vrijdag opnieuw – met klem ontkend.

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder „Minder! Minder!” als antwoord op deze vragen. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

De rechtbank heeft Wilders in 2016 veroordeeld, maar geen straf opgelegd. Zowel het OM als Wilders was tegen de uitspraak in beroep gegaan. In hoger beroep is 5000 euro boete tegen hem geëist.

Woensdag gaat de zaak verder met dupliek – de reactie van Wilders’ advocaat – en krijgt de politicus de kans om als laatste nog iets over de zaak te zeggen. Waarschijnlijk zal de advocaat nog terugkomen op het Wob-verzoek van RTL4, waar nog uitspraak op moet komen. Die opgevraagde stukken zouden mogelijk meer licht kunnen werpen over al dan niet bemoeienis van Opstelten. Het is niet duidelijk wanneer de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland komt in deze zaak.

De uitspraak in deze inmiddels langslepende zaak staat gepland voor 11 november 2019.

‘Gegronde redenen om Wilders te veroordelen’

AD 11.10.2019 Het hof is wel bevoegd, het Openbaar Ministerie is ontvankelijk, er zijn gegronde redenen om Geert Wilders te veroordelen. Ook is er geen reden op de strafzaak tegen de PVV’er aan te houden. Dat betoogde de advocaat-generaal vandaag tijdens haar repliek in het hoger beroep van het ‘minder Marokkanen’-proces. Wilders was daarbij niet aanwezig.

Wilders en zijn advocaten vinden dat de politicus niet veroordeeld mag en kan worden, omdat het proces niet geldig zou zijn. Volgens hen staat vast dat het OM in 2014 niet zelfstandig heeft besloten Wilders te vervolgen, maar dat toenmalig minister Ivo Opstelten van Justitie daarin een grote rol heeft gespeeld. Het OM heeft dat steeds – en vandaag opnieuw – met klem ontkend.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder ,,Minder! Minder!” als antwoord op deze vragen. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

De rechtbank heeft Wilders in 2016 veroordeeld, maar geen straf opgelegd. Zowel het OM als Wilders was tegen de uitspraak in beroep gegaan. In hoger beroep is 5000 euro boete tegen hem geëist.

Woensdag gaat de zaak verder met dupliek – de reactie van Wilders’ advocaat – en krijgt de politicus de kans om als laatste nog iets over de zaak te zeggen. Waarschijnlijk zal de advocaat nog terugkomen op het Wob-verzoek van RTL4, waar nog uitspraak op moet komen. Die opgevraagde stukken zouden mogelijk meer licht kunnen werpen over al dan niet bemoeienis van Opstelten. Het is niet duidelijk wanneer de uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland komt in deze zaak.

De uitspraak in deze inmiddels langslepende zaak staat gepland voor 11 november 2019.

‘Gegronde redenen om Wilders te veroordelen’

MSN 11.10.2019 Het hof is wel bevoegd, het Openbaar Ministerie is ontvankelijk, er zijn gegronde redenen om Geert Wilders te veroordelen en er is geen reden op de strafzaak tegen de PVV’er aan te houden. Dat betoogde de advocaat-generaal vrijdag tijdens haar repliek in het hoger beroep van het ‘minder Marokkanen’-proces. Wilders was daarbij niet aanwezig.

Wilders en zijn advocaten vinden dat de politicus niet veroordeeld mag en kan worden, omdat het proces niet geldig zou zijn. Volgens hen staat vast dat het OM in 2014 niet zelfstandig heeft besloten Wilders te vervolgen, maar dat toenmalig minister Ivo Opstelten van Justitie daarin een grote rol heeft gespeeld. Het OM heeft dat steeds – en vrijdag opnieuw – met klem ontkend.

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder “Minder! Minder!” als antwoord op deze vragen. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

De rechtbank heeft Wilders in 2016 veroordeeld, maar geen straf opgelegd. Zowel het OM als Wilders was tegen de uitspraak in beroep gegaan. In hoger beroep is 5000 euro boete tegen hem geëist. De uitspraak staat gepland voor 11 november 2019.

Wilders: ’Ik ben nog lang niet met ze klaar’

Telegraaf 14.09.2019 Rond het proces tegen de ’minder Marokkanen’-uitspraak van Geert Wilders stond deze week alles op zijn kop. Explosieve mails tonen aan dat ambtenaren van het ministerie van Justitie zich inhoudelijk bemoeiden met de vervolging van de PVV-voorman. De coalitie hield met Denk een debat over de kwestie tegen, tot na de uitspraak in oktober. In een exclusief interview met De Telegraaf voorspelt Wilders zwaar weer voor het kabinet.

Geert Wilders leidt de tweede partij van het land en is oppositieleider. Aan politiek komt de PVV-voorman echter nauwelijks toe, omdat hij zich in de rechtszaal moet verdedigen om uitspraken tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Als hij na weer een slopende dag in de ’bunker’ bij Schiphol onder zware beveiliging thuis wordt gebracht, is hij gebroken. „Aan de ene kant krijg ik er energie van, omdat ik er strijdbaar door word. Maar ik val ook vaak op bed neer, voor Pampus”, zegt Wilders.

De afgelopen week verliep spectaculair, met mails waaruit bleek dat ambtenaren van Justitie het OM allerlei suggesties hebben gedaan en waardeoordelen plakten op uw uitspraken. Hoe heeft u deze week beleefd?

„Het is een achtbaan. Toen ik de mails las… werd ik heel boos. Maar ik ben er ook echt misselijk van geworden. Aan de ene kant was het een bevestiging van wat ik altijd al dacht: dat dit een politiek proces is. Maar aan de andere kant vroeg ik me ook af in welk land we hier in hemelsnaam wonen. Het is gewoon bijna corruptie.”

Was dat ook hét moment dat u dacht: nu hebben we ze te pakken?

„Nou ja, blijkbaar niet. Het hof heeft ons geen gelijk gegeven. Ik denk dat dit alleen al genoeg is om het OM tien keer niet ontvankelijk te verklaren en het proces te stoppen. Allerlei rechtsgeleerden, echt niet mijn vrienden, gaven dat ook aan. Hopelijk besluit het hof daar alsnog toe.”

Maar dat gebeurt dan op basis van fouten in aanloop naar het proces, niet vanwege een weging of uw uitspraken rond minder Marokkanen door de beugel kunnen?

„Het zijn niet zomaar fouten; het raakt de kern van de rechtsstaat, van onze democratie. Dat de uitvoerende macht, ministers, ambtenaren of ambtenaren namens de minister zich niet met een proces van wie dan ook mogen bemoeien. En zeker niet met die van de oppositieleider. Dat gebeurt in Rusland. Bij Polen en Hongarije gaat er een eurocommissaris heen om zich te beklagen en ook de Nederlandse minister spreekt er schande van. Hier in eigen land gaan we over tot de orde van de dag. We hebben nu zwart op wit dat een minister via de rechterlijke macht een oppositieleider probeert kalt te stellen.”

Uit de mails bleek ook dat ambtenaren aangaven dat toenmalig minister Opstelten juist zo ver mogelijk bij het proces vandaan wilde blijven. Waaruit blijkt volgens u dat de minister opdracht tot bemoeienis heeft gegeven?

„Ambtenaren doen alles namens de minister. En de minister heeft ook een persbericht goedgekeurd, waar een vergelijking tussen mijn uitspraken en die van PvdA’ers Samsom en Spekman uit verwijderd was.’’

Maar kunt u op basis van wat er nu ligt ook hardmaken dat de minister echt opdracht heeft gegeven? Hij is zonder meer verantwoordelijk geweest voor wat de ambtenaren deden, maar dat is nog wel iets anders dan ergens opdracht toe geven?

„Dat weet ik niet. Ik weet dat we een notariële verklaring hebben waarin staat dat een ambtenaar Opstelten hoorde zeggen dat ’Wilders ons voor de voeten loopt’. Ik weet dat Opstelten, wat eerder werd ontkend, over de zaak met het OM heeft gesproken. Ik weet dat er door hem meer onwaarheden dan waarheden zijn gesproken. Maar ja, tijdens de getuigenverhoren was er collectief geheugenverlies en zei Opstelten op negen van de tien vragen dat hij het zich niet kon herinneren. Niet sterk en niet geloofwaardig.”

U heeft Opstelten als gedoogpartner in Rutte I in het zadel geholpen, toch?

„Ik kon een veto uitspreken over ministers. Als ik het had willen tegenhouden, had dat gekund. Met de kennis van nu had ik hem parkeerwachter gemaakt. Op zijn best.”

De reden dat ik ernaar vraag is, dat tijdens Rutte I duidelijk werd dat er een soort tegenmacht begon te ontstaan in de ambtenarij. Een vierde macht van ambtenaren die zich keerde tegen gedoogsteun en politieke wensen van de PVV.

„In die tijd waren er ook mensen die zeiden dat als de PVV echt zou meeregeren, ze sommige besluiten niet zouden uitvoeren, zouden staken of ontslag nemen. Er was bij sommige ambtenaren antipathie richting de PVV en dat zie je nu ook in de stukken terug in het proces. Ze noemen me kwaadaardig, racistisch, dat er hard tegen me moet worden opgetreden. Er heerst haat en afkeer, blijkt uit die stukken. Ambtelijke betrokkenheid is zonneklaar. We weten nu een hele hoop en we weten ook een hele hoop niet.”

Wat weten we nog niet?

„De rechtbank Midden-Nederland buigt zich nog over een aantal WOB-verzoeken van RTL. Door eerdere WOB-verzoeken weten we inmiddels dat minister Grapperhaus van Justitie de kluit ook flink heeft belazerd. Als je ziet wat er nu staat in drie stukken, dan is het nog maar het topje van de ijsberg.”

Waar baseert u dat vermoeden op?

„We hebben hier op de fractie vergeleken waar het ministerie eerst zaken weg lakte en betitelde als ’persoonlijke beleidsopvattingen van ambtenaren’ of ’leidt tot onevenredige schade voor mijn ambtsvoorganger’. Inmiddels weten we dus wat er is weg gelakt. Teksten als: ’We hebben hierover het OM geïnformeerd’. Niks persoonlijke beleidsopvattingen! Je krijgt er kippenvel van. Het is puur politiek gemarchandeer.”

U zei net dat Grapperhaus de kluit ook flink heeft belazerd. Uit kringen rond de minister klinkt dat ambtenaren die selectie hebben gemaakt en dat de minister niet persoonlijk honderden mails heeft beoordeeld op wat er wel en niet over naar buiten mag. Kunt u zich daar wat bij voorstellen?

„Zijn handtekening staat eronder. Maar het is goed dat u dit aangeeft. Hij stuurde vorige week een briefje naar de Kamer waarin hij verzweeg wat we nu weten, over de bemoeienis van Justitie-ambtenaren. Hij heeft de Kamer op het verkeerde been gezet en eigenlijk onjuist geïnformeerd. Dat kan hem zijn kop kosten.”

Uit de stukken blijkt ook dat er destijds een advies aan Grapperhaus’ voorganger Opstelten is gestuurd om minister-president Rutte te informeren. Is hij volgens u ook betrokken?

„Dat weet ik niet. Ik heb vermoedens.”

Wat zijn die?

„Ik denk dat het ondenkbaar is dat de minister-president hier niet meer van geweten heeft, maar ik heb geen bewijs. Daarom wil ik ook een debat met Rutte! Ik ken hem, Rutte vond dit belangrijk, hij is een controlefreak. Maar wat wist hij allemaal? Wat is er binnen de VVD allemaal bekokstoofd? ’Ik zal dat partijtje van jou decimeren’, zei Rutte in 2011 tegen me na de breuk in het Catshuis. Zijn vriend Opstelten heeft dat natuurlijk ook gehoord. Ik hou niet van samenzweringstheorieën, maar…”

Het is een zware beschuldiging, om de premier als medeplichtig te bestempelen.

„Daarom. En die doe ik dus pas als ik bewijs heb. Ik sluit niet uit dat het zo is. Ik weet nu wel waar ze toe in staat zijn. Maar de coalitie wil het debat pas na het vonnis.”

Kan de rechter nog een eerlijk oordeel vellen als de Kamer zich erover heeft uitgesproken?

„Als de Kamer concludeert dat dit niet deugt: natuurlijk. De rechter is ook een burger, die luistert daarnaar. Dat helpt mij.”

Kan de rechter het niet zonder bemoeienis van de Kamer af?

„Misschien niet. Zou u het risico lopen als u verdachte was?”

Ik zou alles uit de kast halen.

„Dat bedoel ik. Ik ben nog lang niet met ze klaar.”

Na de uitspraak in oktober gaat de Kamer er wel over spreken. Wat verwacht u dat er dan gebeurt?

„Dit heeft zonder overdrijven de potentie dat het kabinet hierop valt. Honderd procent. Dit raakt de kern van onze rechtsstaat. Het gaat ook niet alleen meer over Geert Wilders. Het gaat over de scheiding van machten, over de vierde macht van de ambtenarij die zich al dan niet op aansturen van de politiek bemoeit met parlementariërs van de oppositie. Er ligt nu al genoeg om het proces te stoppen. Als dat inderdaad gebeurt, komt heel het kabinet in heel zwaar weer.”

Bent u nog iets van plan?

„Ook als mijn zaak klaar is, zal ik alles doen om de onderste steen boven te krijgen en de verantwoordelijken bestraft te krijgen. Als we dit nu toestaan en er zit morgen een SP-GroenLinks kabinet, dan kan zomaar meneer Jetten van D66 de klos zijn. Of meneer Dijkhoff van de VVD. Al moet ik via civiele procedures alsnog mijn gelijk krijgen: ik ga ze helemaal gek maken. Niet uit wraak, maar om de waarheid boven tafel te krijgen.”

Bekijk meer van; ambtenaren uitspraken geert wilders

PVV-leider Geert Wilders: ‘Ik wil de waarheid boven tafel krijgen.’ © ANP

Wilders: ‘Proces kan kabinet laten vallen’

AD 14.09.2019 Geert Wilders denkt dat het kabinet kan vallen over de bemoeienissen van het ministerie van Justitie met zijn vervolging voor de ‘minder Marokkanen’-uitspraak. Dat zegt de PVV-leider in een interview met De Telegraaf. ,,Dit heeft zonder overdrijven de potentie dat het kabinet hierop valt. 100 procent. Dit raakt de kern van onze rechtsstaat.’’

Wilders werd naar eigen zeggen ‘heel boos’ en ‘echt misselijk’ toen hij de e-mails las waarin ambtenaren de zaak bespraken. Hij wil de verantwoordelijken bestraft krijgen: ,,Al moet ik via civiele procedures alsnog mijn gelijk krijgen: ik ga ze helemaal gek maken. Niet uit wraak, maar om de waarheid boven tafel te krijgen.’’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Wilders stelt in de krant dat deze zaak niet meer om hem draait. ,,Het gaat over de scheiding van machten, over de vierde macht van de ambtenarij die zich al dan niet op aansturen van de politiek bemoeit met parlementariërs van de oppositie.’’

,,Er ligt nu al genoeg om het proces te stoppen’’, stelt Wilders. ,,Als dat inderdaad gebeurt, komt heel het kabinet in heel zwaar weer.’’ Volgens de PVV’er gaat met name minister Ferd Grapperhaus van Justitie het zwaar krijgen. ,,Hij heeft de Kamer op het verkeerde been gezet en eigenlijk onjuist geïnformeerd. Dat kan hem zijn kop kosten.’’

Wilders: proces kan kabinet laten vallen

MSN 14.09.2019 Geert Wilders denkt dat het kabinet kan vallen over de bemoeienissen van het ministerie van Justitie met zijn vervolging voor de ’minder Marokkanen’-uitspraak. Dat zegt de PVV-leider in een interview met De Telegraaf. “Dit heeft zonder overdrijven de potentie dat het kabinet hierop valt. 100 procent. Dit raakt de kern van onze rechtsstaat.”

Wilders werd naar eigen zeggen “heel boos” en “echt misselijk” toen hij de e-mails las waarin ambtenaren de zaak bespraken. Hij wil de verantwoordelijken bestraft krijgen: “Al moet ik via civiele procedures alsnog mijn gelijk krijgen: ik ga ze helemaal gek maken. Niet uit wraak, maar om de waarheid boven tafel te krijgen.”

Wilders stelt in de krant dat deze zaak niet meer om hem draait. “Het gaat over de scheiding van machten, over de vierde macht van de ambtenarij die zich al dan niet op aansturen van de politiek bemoeit met parlementariërs van de oppositie.

“Er ligt nu al genoeg om het proces te stoppen”, stelt Wilders. “Als dat inderdaad gebeurt, komt heel het kabinet in heel zwaar weer.” Volgens de PVV’er gaat met name minister Ferd Grapperhaus van Justitie het zwaar krijgen. “Hij heeft de Kamer op het verkeerde been gezet en eigenlijk onjuist geïnformeerd. Dat kan hem zijn kop kosten.”

PVV-leider Geert Wilders in de Tweede Kamer na afloop van het aanvragen van een debat over zijn rechtszaak. Ⓒ ANP

Advocaten Wilders hervatten pleidooi

Telegraaf 13.09.2019  De advocaten Geert-Jan en Carry Knoops hebben vrijdag 13.09.2019 hun pleidooi in het proces in hoger beroep tegen Geert Wilders hervat. De PVV-voorman staat terecht voor zijn verondersteld beledigende uitspraken over Marokkanen. Hij was vrijdag zelf niet in de rechtszaal aanwezig, wegens werkzaamheden elders.

Afgelopen dinsdag eisten de raadslieden het proces direct te laten stoppen omdat volgens hen onomwonden is gebleken dat het Openbaar Ministerie zich in de zaak-Wilders heeft laten aansturen door het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Daarmee heeft het OM het recht op vervolging verspeeld, vinden zij. Wilders spreekt al maanden schande van deze vermeende politieke inmenging en heeft maandag aangifte gedaan tegen de in de zaak betrokken aanklagers, omdat zij er tegen de rechter over zouden hebben gelogen.

Het hof gaf dinsdag te kennen dat het over de stellingen van de advocaten wil beraadslagen en daarom niet meteen tot een beslissing kon komen. Het echtpaar Knoops vroeg daarop tijd om zich op zijn positie te beraden. De uitkomst daarvan is dat zij de draad van hun pleidooi weer oppakken.

Inhoudelijk betogen de advocaten dat Wilders zich niet schuldig heeft gemaakt aan groepsbelediging of het aanzetten tot discriminatie. De rechtbank heeft hem daarvoor veroordeeld. De raadslieden verlangen vrijspraak.

Tweets

‘Ik viel van mijn stoel van deze ambtenaren’ Video

Telegraaf 12.09.2019 De politieke bemoeienis in de zaak tegen Geert Wilders heeft mogelijk grote gevolgen. Hoofdredacteur Paul Jansen beschrijft de rol van de ‘vierde macht’: ambtenaren.

Bekijk meer van; politiek paul jansen geert wilders video’s binnenland

Aangifte Wilders binnen bij OM

AD 12,09.2019 De aangifte die PVV-leider Geert Wilders maandag deed tegen de officier van justitie en advocaten-generaal die betrokken zijn bij zijn strafzaak, is binnengekomen bij het Openbaar Ministerie. Dat meldt het OM vanmorgen. Het landelijk parket van het OM bestudeert de aangifte.

Hij verwijt de aanklagers ‘valsheid in geschrifte’. Het gaat om officier van justitie Wouter Bos die besloot Wilders te vervolgen. Net als de twee zogenoemde advocaten-generaal Birgit van Roessel en Gerard Sta, die het proces nu behandelen.

Wilders verdenkt de magistraten ervan dat zij de rechter hebben voorgelogen over de bemoeienis van het ministerie van Justitie en Veiligheid met de strafzaak. Het OM ontkent dat er sprake is geweest van beïnvloeding door het ministerie, onder meer bij het besluit Wilders te vervolgen voor zijn omstreden en volgens justitie beledigende uitspraken over Marokkanen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Geen stillegging

Wilders staat momenteel in hoger beroep terecht voor die uitspraken. De PVV-voorman en zijn advocaat Geert-Jan Knoops willen dat het proces stopt, omdat de ontoelaatbare, politieke inmenging in zijn zaak volgens hen is komen vast te staan. Het Haagse gerechtshof wil daar pas later een besluit over nemen, zeer tegen de zin van Wilders. Op de zitting van vrijdag moet blijken hoe Knoops op dat ongewenste uitstel reageert.

De aangifte tegen de drie OM’ers is eerder deze week wel door het hof in het dossier opgenomen.

Debat

De voltallige oppositie, behalve Denk, steunde gisteren het verzoek van Wilders zo snel mogelijk een debat te houden. Maar de coalitie houdt voet bij stuk, en beroept zich op de scheiding der machten. Daarom zou de Kamer niet moeten debatteren over een zaak die nog voor de rechter ligt. Tegen het zere been van Wilders, die een debat na het vonnis onzinnig noemt. ,,In algemene zin kan je na het vonnis nog conclusies trekken, maar ik heb er niks aan’’, aldus de PVV-leider. ,,Mocht ik veroordeeld worden, dan is dat op cassatie na onherroepelijk.’’

Aangifte Wilders binnen bij OM

Telegraaf 12.09.2019 De aangifte die PVV-leider Geert Wilders maandag deed tegen de officier van justitie en advocaten-generaal die betrokken zijn bij zijn strafzaak, is binnengekomen bij het Openbaar Ministerie. Dat meldt het OM donderdag. Het landelijk parket van het OM bestudeert de aangifte.

Wilders verdenkt de magistraten ervan dat zij de rechter hebben voorgelogen over de bemoeienis van het ministerie van Justitie en Veiligheid met de strafzaak. Het OM ontkent dat er sprake is geweest van beïnvloeding door het ministerie, onder meer bij het besluit Wilders te vervolgen voor zijn omstreden en volgens justitie beledigende uitspraken over Marokkanen.

Wilders staat momenteel in hoger beroep terecht voor die uitspraken. De PVV-voorman en zijn advocaat Geert-Jan Knoops willen dat het proces stopt, omdat de ontoelaatbare, politieke inmenging in zijn zaak volgens hen is komen vast te staan. Het Haagse gerechtshof wil daar pas later een besluit over nemen, zeer tegen de zin van Wilders. Op de zitting van vrijdag moet blijken hoe Knoops op dat ongewenste uitstel reageert.

De aangifte tegen de drie OM’ers is eerder deze week wel door het hof in het dossier opgenomen.

Bekijk meer van; ministerie van justitie en veiligheidgeert wilders

Geert Wilders: Ik heb niets aan debat na vonnis

AD 11.09.2019 Dat de Tweede Kamer pas na het vonnis wil debatteren over de zaak tegen Geert Wilders, is volgens de PVV-leider werkelijk schandalig. Volgens hem is een Kamerdebat na het vonnis onzinnig.

De voltallige oppositie, behalve DENK, steunde het verzoek zo snel mogelijk een debat te houden. Maar de coalitie houdt voet bij stuk, en beroept zich op de scheiding der machten. Daarom zou de Kamer niet moeten debatteren over een zaak die nog voor de rechter ligt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

,,Dat is onzin, want daar heeft het ministerie van Justitie zich toen ook niet aan gehouden”, zegt Wilders. ,,Dat heeft zich bemoeid met de verweren en mijn vervolging.” Veel partijen vragen zich op grond van het aan het licht gekomen e-mailverkeer af of ambtenaren niet buiten hun boekje zijn gegaan.

Over mogelijke inmenging door het ministerie wil Wilders in debat met de Kamer. Dat er partijen zijn die pas na het vonnis willen debatteren, laat volgens Wilders zien dat ze ‘niet solidair’ zijn. ,,In algemene zin kan je na het vonnis nog conclusies trekken, maar ik heb er niks aan”, aldus de PVV-leider. ,,Mocht ik veroordeeld worden, dan is dat op cassatie na onherroepelijk.”

PVV-leider Wilders vraagt een debat aan over zijn rechtszaak, in de Tweede Kamer ANP

Regeringspartijen en Denk houden debat tijdens Wilders-proces tegen

NOS 11.09.2019 De regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen geen Kamerdebat over de ‘minder-Marokkanen’-strafzaak tegen PVV-leider Wilders zolang de rechter nog geen uitspraak heeft gedaan.

Wilders wil in aanwezigheid van premier Rutte debatteren over de bemoeienis van ambtenaren van het ministerie van Justitie met zijn strafzaak. Hij riep zijn collega’s op zijn verzoek te steunen, in het belang van zijn verdediging.

“Dit is mijn laatste kans”, zei hij. “Als we het pas na de uitspraak van de rechter doen, en dan blijkt dat de Tweede Kamer de gang van zaken onacceptabel vindt, dan is het voor mij te laat.”

Schandalig proces

Alle oppositiepartijen behalve Denk steunen zijn verzoek. PvdA-Kamerlid Kuiken: “De schijn van bemoeienis wordt steeds groter, dus ik wil ook een debat.” 50Plus-leider Krol: “Heel Nederland praat over deze zaak, dus dan moeten wij er ook over praten.”

Forum voor Democratie was de eerste en een tijd de enige partij die een debatverzoek van Wilders steunde. Partijleider Baudet: “Dit is een schandalig proces. De Kamer moet zo spoedig mogelijk zijn tanden laten zien.”

Maar de VVD en de andere regeringspartijen voelen daar niets voor. “Wij willen een debat na de rechterlijke uitspraak, want dan ligt het totaalplaatje op tafel”, zegt VVD-Kamerlid Van Wijngaarden.

Eerder lieten de andere regeringspartijen blijken verontrust te zijn over de bemoeienis van ambtenaren. Vandaag lichtten zij hun standpunt niet verder toe. Wilders deed opnieuw een beroep op hen:

Video afspelen

Wilders wil debat over zijn proces vóór de uitspraak, coalitie wil het daarna

Wilders deed nog een laatste poging om de tegenstanders te overtuigen. “Nu ben ík het. Maar het kan ieder van u de volgende keer zijn.” Als de Tweede Kamer na het oordeel van de rechter in hoger beroep nieuwe informatie krijgt, bijvoorbeeld tijdens het Kamerdebat, dan heeft Wilders daar niet zo veel meer aan.

Wilders: “Alsof je tegen iemand die ter dood veroordeeld is – wat ik gelukkig niet ben – zegt dat je na zijn executie een debat gaat houden.” Hij bedankte de partijen die hem wel steunden.

Onthullingen

In december 2016 werd Wilders veroordeeld voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak van 19 maart 2014 na de gemeenteraadsverkiezingen. Hij werd schuldig bevonden aan groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie, maar kreeg geen straf. Hij ging in hoger beroep.

Gisteren deed de advocaat van Wilders, Geert-Jan Knoops, een poging de rechtszaak onmiddellijk te stoppen door het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te laten verklaren. Knoops vindt dat de onthullingen van RTL Nieuws, over mailwisselingen van ambtenaren van voormalig minister Opstelten, bewijzen dat het proces politiek gestuurd is.

Het OM bestrijdt dat. De rechter heeft besloten hier pas later een oordeel over uit te spreken. Dit betekent dat het proces verder gaat en dat Wilders zich inhoudelijk moet verdedigen. Vrijdag is de eerstvolgende zittingsdag.

Bekijk ook;

Debat over zaak-Wilders, maar na uitspraak rechter

Telegraaf 11.09.2019 De Tweede Kamer gaat in debat over topambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid die zich bemoeiden met de veroordeling van PVV-leider Wilders om zijn ’minder Marokkanen’-uitspraak, maar dat gebeurt pas na de uitspraak van de rechter daarover.

Tot grote teleurstelling van Wilders.

De kans bestaat immers dat Wilders dan al is veroordeeld. Toch vindt een meerderheid van de Tweede Kamer dat het niet gepast is om een Kamerdebat te voeren terwijl de zaak nog onder de rechter is. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, gesteund door Denk, willen wachten.

Van de rest van de partijen, een grote minderheid, had het debat nu al mogen plaatsvinden. Die partijen vinden dat de Kamer voldoende te bespreken heeft, zonder dat de rechter daarmee wordt gehinderd. ,,Het gaat namelijk ook over informatievoorziening aan ons’’, aldus SGP-Kamerlid Bisschop. SP-Kamerlid Van Nispen vindt dat er best in de Tweede Kamer over het proces kan worden gesproken, juist omdat er een scheiding der machten is. Het debat moet dan ook los worden gezien van de strafzaak, vindt hij.

Wilders is teleurgesteld in collega’s die nu in meerderheid bepalen dat het woord eerst aan de rechter is. ,,De coalitie en Denk hebben nul solidariteit met een collega. Dit komt allemaal door ambtenaren die mij haten, het debat na de uitspraak is mosterd na de maaltijd.’’

Grapperhaus: alle ruimte om rol Justitie te onderzoeken

Telegraaf 11.09.2019 De rol die het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft gespeeld in de strafzaak tegen PVV-leider Wilders wordt uitgebreid onder de loep genomen als de rechter uitspraak heeft gedaan.

„Er is dan alle ruimte om af te lopen wat die rol is geweest”, belooft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). Tot die tijd gaat de CDA-bewindsman niet intern onderzoeken wie op welke manier druk heeft uitgeoefend om Wilders harder aan te pakken om zijn ’minder Marokkanen’-uitspraak in 2014. „Het is nu eerst aan een onafhankelijke rechter, wij moeten op het ministerie verder met ons gewone werk.”

Segers: ’Schokkend’

Inmiddels is de strafzaak al onderwerp van gesprek in politiek Den Haag. Zelfs kopstukken uit de coalitie trokken aan de bel. CU-voorman Segers noemde het ’schokkend’ dat uit documenten blijkt dat topambtenaren invloed wilden uitvoeren op de strafzaak, terwijl het Openbaar Ministerie (OM) moest afwegen of vervolging wenselijk was. Grapperhaus zegt zich niet druk te maken over hoe Tweede Kamerleden over die bemoeienis oordelen. „We leven in een vrije democratie, dus mensen kunnen daarover zeggen wat ze willen.”

Bekijk ook: 

Grapperhaus: alle ruimte om rol Justitie te onderzoeken

MSN 11.09.2019 De rol die het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft gespeeld in de strafzaak tegen PVV-leider Wilders wordt uitgebreid onder de loep genomen als de rechter uitspraak heeft gedaan.

„Er is dan alle ruimte om af te lopen wat die rol is geweest”, belooft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). Tot die tijd gaat de CDA-bewindsman niet intern onderzoeken wie op welke manier druk heeft uitgeoefend om Wilders harder aan te pakken om zijn ’minder Marokkanen’-uitspraak in 2014. „Het is nu eerst aan een onafhankelijke rechter, wij moeten op het ministerie verder met ons gewone werk.”

Een meerderheid van de Tweede Kamer vroeg vandaag een debat aan over de kwestie, maar dan wel na de uitspraak van de rechter. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU willen, gesteund door Denk, daarop wachten. Alle overige partijen willen de uitspraak van de rechter niet afwachten. Wilders is woest over dat besluit, hij verwijt Kamerleden van coalitiepartijen en Denk ’nul solidariteit’ een hem als collega te hebben. „Het is als onderzoek na een executie.”

Inmiddels is de strafzaak al onderwerp van gesprek in politiek Den Haag. Zelfs kopstukken uit de coalitie trokken aan de bel. CU-voorman Segers noemde het ’schokkend’ dat uit documenten blijkt dat topambtenaren invloed wilden uitvoeren op de strafzaak, terwijl het Openbaar Ministerie (OM) moest afwegen of vervolging wenselijk was.

Grapperhaus zegt zich niet druk te maken over hoe Tweede Kamerleden over die bemoeienis oordelen. „We leven in een vrije democratie, dus mensen kunnen daarover zeggen wat ze willen.”

Wilders: schandalig dat het debat wordt gevoerd na de uitspraak, dit is namelijk mijn laatste kans. Ik heb hier niets aan. Coalitie en Denk hebben nul solidariteit met een collega. pic.twitter.com/sgyWaQqsfA

— Valentijn Bartels (@tijnbartels) September 11, 2019

Grapperhaus maakt bij uitzondering stukken zaak-Wilders openbaar

AD 10.09.2019 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid maakt de documenten openbaar die de rechter in de zaak-Wilders heeft opgevraagd over de vervolging van de PVV-leider. Hij gaat ook nog eens kijken of hij in de toekomst in soortgelijke gevallen meer met de Kamer kan delen.

De e-mails tussen ambtenaren en andere stukken spelen een belangrijke rol in het proces, omdat ze volgens de verdediging aantonen dat het ministerie op die vervolging heeft aangedrongen. De Tweede Kamer vroeg tot dusver tevergeefs om de documenten.

Grapperhaus wilde ze niet verstrekken omdat dat de rechtszaak zou beïnvloeden. Maar inmiddels hebben het gerechtshof en de verdediging ze ook en liggen ze deels op straat. Daarom maakt de minister ‘een uitzondering’, om te voorkomen dat de Kamer een vertekend beeld krijgt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Terughoudend

Grapperhaus wil niets kwijt over de inhoud van de stukken. Premier Mark Rutte evenmin, omdat ‘de politiek heel terughoudend is’ zolang ‘de zaak onder de rechter is’. Zodra de rechter uitspraak heeft gedaan, belooft Grapperhaus de Kamer tekst en uitleg te verschaffen en te vertellen wat hij van de gang van zaken vindt.

In de Kamer is brede steun voor een debat met Grapperhaus, mits eerst de rechter heeft gesproken. Veel partijen vragen zich op grond van het aan het licht gekomen e-mailverkeer af of ambtenaren niet buiten hun boekje zijn gegaan. De minister onderstreept dat hij vindt dat het Openbaar Ministerie zelf over vervolging moet beslissen.

Hof stelt oordeel over politieke beïnvloeding in proces-Wilders uit

NOS 10.09.2019 De strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders gaat vooralsnog door. Het hof stelt een besluit over de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie uit, waarschijnlijk tot de einduitspraak. Eventueel wordt er een tussenuitspraak gedaan.

Advocaat Knoops zei vorige week al dat hij vindt dat het OM niet-ontvankelijk moet worden verklaard en dat er een einde moet komen aan de vervolging van Wilders en herhaalde dat vandaag. Het hof zegt meer tijd nodig te hebben voordat daarover kan worden beslist. Knoops heeft daarop beraad gevraagd tot vrijdag, om te bepalen of hij het pleidooi dat hij vorige week begon voortzet.

Het Openbaar Ministerie zei opnieuw dat de strafzaak tegen Wilders volgens de regels tot stand is gekomen. Advocaat-generaal Gerard Sta herhaalde dat het OM zelfstandig de beslissing heeft genomen om Wilders te vervolgen en dat dat niet is gebeurd onder druk van het ministerie of de minister.

Toenmalig minister van Justitie Opstelten is per ambtsbericht ingelicht over het vervolgingsbesluit, zodat hij zijn politieke verantwoordelijkheid kon nemen, aldus Sta eerder vanmiddag.

‘Politiek proces’

Advocaat Knoops herhaalde vanochtend dat het proces tegen zijn cliënt Geert Wilders meteen moet stoppen. Volgens hem is er sprake van een politiek proces.

Medewerkers van het Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie hebben in 2014 mailcontact gehad over de zaak, waarin ze zouden hebben geschreven dat Wilders hard aangepakt moest worden voor zijn ‘minder Marokkanen-uitspraak’. Daardoor werd volgens de advocaat de scheiding der machten geschonden.

De mails tussen het OM en ambtenaren tonen volgens Knoops aan dat ambtenaren invloed hebben uitgeoefend op de manier waarop Wilders vervolgd moest worden. De ambtenaren hebben zich volgens de advocaat dus bemoeid met de processtrategie.

‘Opmerkelijk’

Sta wees erop dat veel van de mails zijn gewisseld tussen ambtenaren op het departement onderling. “Het is wel opmerkelijk dat zij zich inhoudelijk bezighielden met deze strafzaak”, aldus de aanklager. Die mails hebben de officieren van justitie nooit bereikt. “Consequenties voor de strafzaak heeft dat niet”, stelde hij.

Minister Grapperhaus maakt de documenten openbaar die de rechter heeft opgevraagd over de vervolging van Wilders. De Tweede Kamer kreeg ze tot dusver niet, omdat dat volgens Grapperhaus de rechtszaak zou beïnvloeden. Omdat het hof en de verdediging de documenten nu ook hebben, en ze al deels op straat liggen, maakt de minister nu een uitzondering, zegt hij.

Live-uitzending

De start van deze zitting is vanochtend rechtstreeks uitgezonden op NOS.nl en NPO Nieuws. Dat had niet gemoeten, want het gerechtshof had daar geen toestemming voor verleend. Om die reden is de live-uitzending toen gestopt.

In de middagpauze heeft het gerechtshof alsnog toestemming voor een live-uitzending verleend. De uitzending is daarom hervat.

Bekijk ook;

Hof: oordeel ’politiek proces’ Wilders later

Telegraaf 10.09.2019 Het gerechtshof Den Haag geeft het oordeel over mogelijke politieke beïnvloeding van de strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders uiterlijk bij de einduitspraak. Dat heeft het hof dinsdag bepaald. Eventueel wordt er een tussenuitspraak gedaan.

Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops menen dat onomwonden gebleken is dat het ministerie van Justitie en Veiligheid zich in 2014 actief heeft bemoeid met de beslissing over te gaan tot strafvervolging van Wilders, wegens diens omstreden uitspraken over Marokkanen. Het OM heeft die bemoeienis altijd ontkend en gezegd dat het geheel zelfstandig tot dat besluit is gekomen.

Knoops en Wilders vroegen het hof dinsdag direct een beslissing te nemen en het proces te stoppen, maar het hof zegt er meer tijd voor nodig te hebben. Knoops vroeg beraad tot vrijdag, om te bepalen of hij zijn vorige week begonnen pleidooi voortzet dan wel andere actie gaat ondernemen. Het hof heeft hem die tijd gegeven.

Bekijk ook: 

Minister maakt stukken zaak-Wilders openbaar 

Groepsbelediging

Wilders werd door de rechtbank veroordeeld wegens groepsbelediging en het aanzetten tot haat, maar kreeg geen straf opgelegd. Wilders tekende hoger beroep aan tegen dat vonnis. In hoger beroep is een geldboete van 5000 euro tegen hem geëist.

Tijdens de procedure in hoger beroep is de zaak geheel in het teken komen te staan van de stelling van Wilders en zijn advocaat dat het departement, toenmalig justitieminister Ivo Opstelten incluis, zich van meet af aan actief met de zaak heeft bemoeid.

In de loop der tijd zijn er steeds meer stukken op tafel gekomen die, volgens het team-Wilders, aantonen dat het departement een stevige vinger in de pap heeft gehad en dat daarover geen open kaart is gespeeld.

Knoops wilde dinsdag na afloop van de zitting niet zeggen waarmee hij vrijdag denkt te komen. Eerder heeft hij het hof met succes gewraakt, waarna de huidige rechters zijn aangetreden. De vraag is of in de huidige situatie een hernieuwde wraking een reële optie is.

Bekijk ook: 

Wilders: ’Dat is niet fair, en corrupt’ 

Bekijk ook: 

Hoogleraren: ’Nachtmerrie voor alle partijen’ 

Bekijk meer van; ministerie van justitie en veiligheidgeert wilders

Grapperhaus wilde ze niet verstrekken omdat dat de rechtszaak zou beïnvloeden. Maar inmiddels hebben het gerechtshof en de verdediging ze ook en liggen ze deels op straat. Ⓒ ANP

Minister maakt stukken zaak-Wilders openbaar

Telegraaf 10.09.2019 Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) maakt de documenten openbaar die de rechter in de zaak-Wilders heeft opgevraagd over de vervolging van de PVV-leider. De e-mails tussen ambtenaren en andere stukken spelen een belangrijke rol in het proces, omdat ze volgens de verdediging aantonen dat het ministerie op die vervolging heeft aangedrongen.

De Tweede Kamer vroeg tot dusver tevergeefs om de documenten. Grapperhaus wilde ze niet verstrekken omdat dat de rechtszaak zou beïnvloeden. Maar inmiddels hebben het gerechtshof en de verdediging ze ook en liggen ze deels op straat. Daarom maakt de minister „een uitzondering”, om te voorkomen dat de Kamer een vertekend beeld krijgt.

Bekijk ook: 

Wilders: ’Dat is niet fair, en corrupt’ 

Bekijk ook: 

Politiek Den Haag trekt aan de bel over Wilders-proces 

Grapperhaus wil niets kwijt over de inhoud van de stukken. Premier Mark Rutte evenmin, omdat „de politiek heel terughoudend is” zolang „de zaak onder de rechter is.” Zodra de rechter uitspraak heeft gedaan, belooft Grapperhaus de Kamer tekst en uitleg te verschaffen en te vertellen wat hij van de gang van zaken vindt. Hij gaat ook nog eens kijken of hij in de toekomst in soortgelijke gevallen meer met de Kamer kan delen.

In de Kamer is brede steun voor een debat met Grapperhaus, mits eerst de rechter heeft gesproken. Veel partijen vragen zich op grond van het aan het licht gekomen e-mailverkeer af of ambtenaren niet buiten hun boekje zijn gegaan. De minister onderstreept dat hij vindt dat het Openbaar Ministerie zelf over vervolging moet beslissen.

Bekijk meer van; rechtszaken ferdinand grapperhaus geert wilders

Advocaat Geert-Jan Knoops en PVV-leider Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol voor het pleidooi van de verdediging in het minder-Marokkanen-proces. Ⓒ ANP

Wilders: ’Dat is niet fair, en corrupt’

Telegraaf 10.09.2019 Geert Wilders heeft vanmiddag een dringend beroep gedaan op het gerechtshof om vandaag nog zijn vervolging voor de Minder Marokkanenuitspraken uit 2014 stop te zetten.

Volgens Wilders moet hij zich nu al vijf jaar lang niet alleen verdedigen tegen de rechtsprekende macht, maar ook tegen de uitvoerende macht. ,,Dat is niet fair, en corrupt. Poetin kan er nog iets van leren”, vond Wilders.

De PVV-leider vond het bovendien vreemd dat de advocaten-generaal Birgit van Roessel en Gerard Sta er vandaag waren. Hij heeft aangifte tegen hen en tegen officier van justitie Wouter Bos gedaan van valsheid in geschrifte. ,,Het kan zomaar zijn dat ik hier wordt vervolgd door drie potentiële delinquenten. Het zou ze hebben gesierd als ze zich hadden verschoond.”

Zijn oproep volgde op urenlang gesteggel tussen zijn verdediging en het Openbaar Ministerie over nieuwe mails die in het weekeinde tot ophef leidden. Uit die mails zou volgens de verdediging van Wilders overduidelijk blijken dat ambtenaren van het ministerie van justitie zich bemoeiden met de beslissing van het Openbaar Ministerie over zijn vervolging, en met de inhoud van de strafzaak.

Wilders is volgens zijn advocaat ,,om politieke motieven een proefproces ingejaagd.” Het OM bestrijdt dat, en zegt dat het slechts een interne mailwisseling betrof, die van geen enkele invloed is geweest.

Voor de verdediging van Wilders is het zonneklaar. De mails tonen onomstotelijk aan dat de ambtenaren zich actief bemoeiden met de vervolgingsbeslissing. Advocaat Geert-Jan Knoops: ,,Er is geen nader onderzoek meer nodig. Het rechtssysteem is in de kern geraakt. Wilt u meer of minder besmetting van het strafproces? Wilt u meer of minder inbreuk op het rechtssysteem?”

Zo nam volgens Knoops het OM suggesties over om Wilders’ opmerking ‘Dan gaan we dat regelen’ toe te voegen aan de tenlastelegging, en ook zou onder invloed van het ministerie zijn besloten om Wilders niet alleen te vervolgen voor zijn uitlatingen tijdens de verkiezingsbijeenkomst op 19 maart, maar ook voor uitspraken die hij een week eerder deed op de markt in Loosduinen. In de mails spreken de ambtenaren de vrees uit dat Wilders anders de dans zou kunnen ontspringen.

Knoops: ,,Om het tij te keren en vanwege hun aversie tegen Wilders besloten ze munitie aan te dragen om Wilders vervolgd te krijgen.” De verdediging wees het hof tevens op het woordgebruik van de ambtenaren.

Ze schreven over het ,,welbewust en ophitsend taalgebruik” van Wilders. Woorden die meermalen letterlijk terugkwamen in het requisitoir van het OM. Knoops: ,,De ambtenaren waren bereid om hun politieke terughoudendheid te laten varen en zich vol in te zetten voor een veroordeling.”

Het OM verschuilt zich volgens de verdediging voortdurend achter het ontbreken van een formele aanwijzing van toenmalig minister Opstelten om de PVV-leider te vervolgen. ,,Wat hier is gebeurd is veel erger en geraffineerder.

Er is bewust geen aanwijzing op papier gezet, maar in het geheim is er gezorgd voor een stimulans aan het OM om te vervolgen. Wás Opstelten maar zo dapper en transparant geweest om die aanwijzing te geven”, verzuchtte Knoops.

Alles werd in het werk gesteld om de kans op een veroordeling van Wilders te vergroten, concludeert Knoops uit de mails. ,,Natuurlijk zette Opstelten nergens zijn handtekening onder, hij keek wel uit. Maar hij greep niet in en liet dus toe dat zijn ambtenaren zich inlieten met het succesvol maken van de vervolging. Hij maakte hun gedachten tot de zijne.”

Het OM ziet geen enkele reden voor een niet ontvankelijkheid. Volgens advocaat-generaal Gerard Sta is de mailwisseling interne communicatie tussen ambtenaren, en heeft niets daarvan de zaaksofficieren van justitie bereikt. ,,Als dat wel zo zou zijn geweest, dan hadden de officieren het terstond gepikeerd terzijde geschoven, omdat zíj gaan over de vervolging.”

Sta zegt wel verbaasd te zijn over de inhoudelijke opmerkingen die de ambtenaren over de zaak maken, maar zegt dat op geen enkele manier aannemelijk is gemaakt dat toenmalig minister Opstelten erachter zat. Laat staan dat het OM erdoor beïnvloed is.

Ook een verzoek van een ambtenaar om het requisitoir in de strafzaak te sturen zodat er nog ,,nuttige opmerkingen” konden worden gemaakt, is nooit in werkelijkheid gedaan, zegt Sta.

De AG zegt dat het niet zo gek is dat het Landelijk Expertise Centrum Discriminatie én het wetenschappelijk bureau van het OM twijfelden over vervolging. ,,Dat het OM een en ondeelbaar is, wil niet zeggen dat we klonen van elkaar zijn die hetzelfde moeten denken.”

Het hof neemt om half 6 een beslissing.

Rechtbankverslaggever Saskia Belleman volgde de rechtszaak live. Bekijk haar updates:

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

Hoogleraren: ’Nachtmerrie voor alle partijen’

Telegraaf 10.09.2019 Het ministerie van Justitie had zich nooit met de Wilders-zaak moeten bemoeien. Een doodzonde, zeggen hoogleraren nu blijkt dat ambtenaren zich achter de schermen bemoeiden met het proces en aandrongen op een stevige aanpak. „De stekker moet uit het proces.”

Het Wilders-proces is inmiddels ontaard in een grote kliederboel, stelt de Leidse hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans na de zoveelste onthulling vast. „Een nachtmerrie voor alle partijen.”

Wim Voermans, hoogleraar Leiden: „Een grote kliederboel.”

Wim Voermans, hoogleraar Leiden: „Een grote kliederboel.”

Ook de rechtsgeleerde Afshin Ellian, hoogleraar te Leiden, is geschokt door de recente onthulling. „Ik kon het bijna niet geloven. Want er is nu de schijn gewekt dat dit een politiek aangestuurd proces is”, stelt Ellian die een vergelijking maakt met het ’Turkije van Erdogan en het Rusland van Poetin’. „Het monddood maken van je politieke tegenstander. Doodeng.”

Hoogleraar rechtsgeleerdheid Afshin Ellian van de Universiteit Leiden: „Doodeng.”

Hoogleraar rechtsgeleerdheid Afshin Ellian van de Universiteit Leiden: „Doodeng.” Ⓒ ANP

Afgelopen weekend werden e-mails vrijgegeven waaruit blijkt dat justitieambtenaren achter de schermen bij het OM aandrongen op vervolging van Wilders.

’Kwaadaardig’

Ze vonden de minder-Marokkanen-uitspraak in 2014 van de PVV-leider, toen ook oppositieleider, ’kwaadaardig’, zo blijkt uit e-mails in bezit van RTL Nieuws. Het Haags parket van het OM zag aanvankelijk helemaal niets in een zaak tegen Wilders vanwege diens ’minder Marokkanen’-uitspraak tijdens een campagne op de Haagse markt.

En de gewraakte uitspraken tijdens de verkiezingsavond waren volgens het Landelijk Expertise Centrum Discriminatie van het OM ’niet onnodig grievend’, blijkt uit de stukken. Uiteindelijk belandde Wilders voor het hekje. Mede door druk van het ministerie, zo lijkt het, concludeert Ellian na het lezen van de documenten.

Uiterst explosief: het ministerie zei altijd dat het zich nóóit inhoudelijk met de zaak had bemoeid. Maar dat lijkt nu glashard gelogen, concludeert Ellian. En het gaat zelfs veel verder dan bemoeienis, stelt de Leidse hoogleraar. „Het ministerie wilde de zaak aansturen en zelfs leiding geven.” Zo wordt er aangedrongen op een stevige aanpak. En wil ’Den Haag’ meelezen met het requisitoir van het OM.

De minister van Justitie mag het OM ’een aanwijzing’ geven omtrent vervolging, vertelt hoogleraar Wim Voermans. Maar alleen in uitzonderlijke, gevoelige processen zoals bijvoorbeeld over euthanasiezaken. Terughoudendheid en transparantie zijn bij zo’n opdracht het uitgangspunt. De Kamer en de rechter moeten worden geïnformeerd. Zodat politieke bemoeienis voor iedereen overduidelijk is, aldus Voermans.

Intensief

Dat was in de Wilders-zaak niet aan de orde, stelt het ministerie: want er lag immers geen formele aanwijzing dat de zaak moest worden opgepakt door het OM. Maar dat is nu moeilijk vol te houden, zegt de Nijmeegse hoogleraar staats- en bestuursrecht Paul Bovend’Eert op basis van de nieuw geopenbaarde documenten. De ambtenaren bemoeiden zich zo intensief met de zaak, alsof er wél een aanwijzing was gegeven. Hij vindt de handelwijze van het ministerie ’kwalijk’.

Nijmeegse hoogleraar staats- en bestuursrecht Paul Bovend’Eert: „Kwalijk.”

Nijmeegse hoogleraar staats- en bestuursrecht Paul Bovend’Eert: „Kwalijk.”

Bovendien had het departement nooit zijn vingers aan de zaak moeten branden, vindt hij. Daardoor lijkt het alsof het een oppositieleider monddood wilde maken, en ontstaat de geur van een politiek proces. Ook de Amsterdamse hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder (VU) vindt dat het departement ’op afstand had moeten blijven’. „De buitenwacht weet nooit wat het motief is om de Wilders-zaak voor te dragen.”

Jon Schilder, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam: „Op afstand blijven.”

Jon Schilder, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam: „Op afstand blijven.” Ⓒ Amaury Miller

Daarom moet de stekker uit het proces, zegt Ellian die eerder getuige-deskundige was in de Wilders-zaak. De schijn van een politiek proces is al voldoende om hiermee te stoppen, vindt hij. Of dat gebeurt, is aan de rechter, stelt Voermans. Vorige week tijdens Wilders’ hoger beroep oordeelde het Hof op basis van de informatie die toen beschikbaar was, dat daar geen aanleiding voor was.

Geen kans

De rechters zouden nu kunnen oordelen dat Wilders met een achterstand aan de zaak is begonnen, stelt Voermans. „En dat hij geen kans heeft gehad op een eerlijk proces. Dit is niet zoals het hoort.” De kou is nog niet uit de lucht, voorspelt de hoogleraar. „Het gaat hier om een politicus die voor de rechter staat. Dat is heel, héél gevoelig.”

De kans dat de stekker eruit gaat, acht emeritus-hoogleraar strafrecht Theo de Roos niet heel groot. Dan zou het OM plotseling moeten betogen dat het onder druk is gezet door het ministerie om Wilders te vervolgen. En zou de rechter dus kunnen besluiten om het Wilders-proces af te blazen, legt De Roos uit.

„Maar ik verwacht niet dat dit gaat gebeuren”, zegt De Roos. Het OM heeft eerder al gezegd dat het zelfstandig een besluit heeft genomen over de vervolging van Wilders. Dan zou het vreemd zijn dat het Openbaar Ministerie ineens 180 graden draait, stelt hij vast.

Bekijk meer van; hoogleraren geert wilders

Hof wil minder-Marokkanenproces niet staken: zaak gaat door

AD 10.09.2019 Het Haagse gerechtshof neemt voorlopig geen beslissing over de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie bij de vervolging van Geert Wilders in het minder-Marokkanenproces. De PVV-leider ziet in vrijgegeven documenten bewijs dat ambtenaren van het ministerie van Justitie hebben geprobeerd zich te bemoeien met zijn vervolging. Het hof stelt hem vooralsnog niet in het ongelijk, maar wil eerst alles horen in het proces.

Het verzoek van de verdediging om het proces per direct stop te zetten, is dus afgewezen. Vrijdag gaat de zaak weer verder. Dan wordt onder meer gesproken over de planning van het proces. Een wrakingsverzoek hangt in de lucht, zeker nu het hof niet voldoet aan de wens van Wilders. Zelf zei hij zich nu te gaan beraden op de volgende stap.

  Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

HET OM GEEFT HET GEWOON TOE! – inhoudelijke bemoeienis ambtenaren voormalig VVD-Minister van Justitie Opstelten met mijn strafzaak!

Dit zei de Advocaat-Generaal vanmiddag letterlijk:

5:08 PM – Sep 10, 2019 267 people are talking about this

Wilders spreekt al jaren van een ‘politiek gedreven’ proces om hem monddood te maken. Dit weekend kwamen via RTL nieuwe e-mails naar buiten waarin ambtenaren voorstelden om ‘suggesties’ te doen aan het Openbaar Ministerie in de vervolging van Wilders. Volgens het OM deed dat allemaal niet ter zake: het besluit om Wilders te vervolgen zou toen al genomen zijn.

Toch stond het gerechtshof vandaag voor de vraag welk kamp gelijk heeft. Voor Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops is het een uitgemaakte zaak: ,,U kunt dit proces meteen stoppen’’, begon hij zijn betoog vanmorgen. Hij stelt dat de ongelakte delen van de e-mails tussen ambtenaren zijn eerdere verhaal ‘versterken’. ,,U zei eerder dat de niet-ontvankelijkheid van het OM nog niet was aangetoond, maar nu kunt u alles in onderling verband bezien.’’

Uit de mails blijkt dat de ambtenaren dachten dat er in oktober nog geen vervolgingsbeslissing lag. Volgens Knoops dachten ze dus nog het OM te kunnen adviseren. ,,Daarom wilden zij het schip nog sturen.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Scheiding der machten

Knoops zegt dat er dan ook geen ‘enkel nader onderzoek’ meer nodig is. Het wettelijk systeem is volgens hem in de kern geraakt, specifiek de scheiding der machten. Voormalig minister van Justitie Ivo Opstelten greep niet in, en ‘laat dus toe’ dat ambtenaren zich ‘inlaten’ met de vervolging van Wilders. Staatsrechtelijk zou er dan ‘materieel’ sprake zijn van een ‘aanwijzing’ van minister. Dat ligt gevoelig, want Opstelten heeft formeel nooit opdracht tot vervolging gegeven.

Knoops vindt dat het ‘slim is opgezet’ dat Opstelten formeel gezien het OM geen opdracht gaf te vervolgen, maar wel toestond dat ambtenaren ‘in feite hetzelfde deden’. Dat hij niet heeft ingegrepen is hem te verwijten, meent de advocaat. ,,Was die minister maar zo flink en dapper geweest om een aanwijzing te geven’’, zegt hij. ,,Als het OM echt magistratelijk is erkent het hier dat er een grens is overschreden.”

Het is niet van doorslaggevend belang of Wilders belangen daadwerkelijk geschaad zijn, vindt Knoops. Het feit dat er poging is gedaan om zijn vervolging te beïnvloeden, is voldoende.

Eerder al zei het hof, toen er andere documenten openbaar werden, dat het bij de einduitspraak op 11 oktober zou oordelen over de kwestie. Maar het is de vraag of Wilders daar nu weer genoegen mee neemt. Hij zou eventueel het hof kunnen wraken als hij vindt dat het ongemotiveerd zijn verzoek afwijst.

Geen probleem

Het OM houdt in reactie vol dat de zaak wel ontvankelijk is en herhaalde dat het een eigen beslissing was om Wilders te vervolgen. Bovendien zou de minister daarover conform de wet geïnformeerd zijn. Hoewel het ook het OM heeft verbaasd dat ambtenaren zich in de mails inhoudelijk uitlieten over de zaak, zou dat geen consequenties hebben. ,,De minister heeft bovendien geen initiërende rol gespeeld.’’

Het OM benadrukte ‘met klem’ dat de mails van ambtenaren de zaaksofficieren ‘niet hebben bereikt’. ,,Als dat wel was gebeurd, dan hadden ze die gepikeerd terzijde geschoven.’’ Wel is er gesproken over de woordvoeringslijn, maar ‘dat is volstrekt logisch’. ,,De minister is politiek verantwoordelijk en moet dus weten hóe beslissingen naar buiten worden gebracht.’’

Aangifte

Gisteren zette de PVV-leider de verhoudingen overigens nog verder op scherp. Hij stapte naar de politie om aangifte te doen tegen zijn aanklagers. Hij wil dat officier van justitie Wouter Bos en de advocaten-generaal (aanklagers in hoger beroep) Birgit van Roessel en Gerard Sta worden vervolgd, omdat ze zwart-op-wit zouden hebben ontkend dat er ‘afstemming’ is geweest tussen ministerie en OM.

Uit de recente stukken blijkt het tegendeel, meent Wilders. Hij vroeg het hofde aangiftes mee te nemen in het dossier; daar geeft het hof wel gehoor aan. ,,Dit is een politieke afrekening van de hoogste orde’’, oordeelde de PVV-leider.

Verslaggever Tobias den Hartog zat in de rechtszaal vandaag. Lees zijn tweets hier terug. 

Tweets door ‎@TobiasdenHartog

Proces tegen Geert Wilders gaat voorlopig door

OmroepWest 10.09.2019 Het gerechtshof in Den Haag heeft dinsdagmiddag bepaald dat de invloed van het ministerie van Justitie en Veiligheid op het ‘minder-Marokkanen’-proces tegen Geert Wilders uiterlijk op de dag van de einduitspraak wordt beoordeeld. Dat houdt in dat het proces voorlopig gewoon doorgaat.

Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops menen dat het ministerie van justitie zich in 2014 actief heeft bemoeid met de beslissing over te gaan tot strafvervolging van Wilders, wegens diens omstreden uitspraken over Marokkanen. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft die bemoeienis altijd ontkend en gezegd dat het geheel zelfstandig tot dat besluit is gekomen.

Knoops en Wilders vroegen het hof dinsdag direct een beslissing te nemen en het proces meteen te stoppen. Het gerechtshof zegt meer tijd nodig te hebben. Advocaat Knoops heeft daarop beraad gevraagd tot vrijdag. Dit om te bepalen of hij zijn vorige week begonnen pleidooi voortzet of dat hij andere actie gaat ondernemen.

5.000 euro

Wilders werd eerder door de rechtbank veroordeeld wegens groepsbelediging en het aanzetten tot haat. Hij kreeg hier echter geen straf voor opgelegd. De PVV-politicus tekende hoger beroep aan tegen het vonnis. In dat hoger beroep is door het OM een geldboete van 5.000 euro tegen hem geëist.

LEES OOK: Wilders doet aangifte tegen officier van justitie

Meer over dit onderwerp: GEERT WILDERS JUSTITIE OM OPENBAAR MINISTERIE

Gerelateerd;

Geert Wilders krijgt strafeis te horen

Advocaat Knoops: proces tegen Wilders kan meteen stoppen

NOS 10.09.2019 Advocaat Knoops vindt dat het proces tegen zijn cliënt Geert Wilders meteen moet stoppen. Uit mails die vorige week naar buiten zijn gekomen, blijkt dat hoge ambtenaren van het ministerie van Justitie zich hebben bemoeid met de manier waarop de PVV-leider moet worden vervolgd vanwege zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak.

Volgens Knoops is er daarom sprake van een politiek proces. Medewerkers van het Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie hebben in 2014 contact gehad over de zaak en daardoor kan er volgens de advocaat geen sprake meer zijn van de scheiding van machten.

Vandaag is er voor het gerechtshof in Den Haag een nieuwe zitting in het hoger beroep over Wilders’ uitspraken over Marokkanen. Knoops zei vorige week al dat hij vindt dat het hof het OM niet-ontvankelijk moet verklaren en een einde moet maken aan de vervolging van de PVV-leider.

Onleesbare mails

De mails tussen het Openbaar Ministerie en ambtenaren tonen volgens Knoops aan dat het ministerie onder minister Opstelten invloed heeft uitgeoefend op de manier waarop Wilders vervolgd moest worden. De ambtenaren hebben zich volgens de advocaat dus bemoeid met de processtrategie. De mails waren eerder deels onleesbaar gemaakt. Het hof bepaalde onlangs dat de hele tekst ervan leesbaar moest worden.

Volgens Knoops is er “geen enkel nader onderzoek meer nodig” om te concluderen dat de strafzaak door misstanden definitief om zeep is geholpen. Wilders heeft zelf voortdurend gezegd dat het gaat om een politiek proces dat zo snel mogelijk gestaakt moet worden.

Het OM heeft steeds tegengesproken dat er iets mis is. Knoops zei vanochtend tegen het hof dat het “niet langer moet vertrouwen op de woorden van het OM”.

Bekijk ook;

OM: niets mis met strafzaak tegen Wilders

MSN 10.09.2019 Het Openbaar Ministerie volhardt in de opvatting dat de strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders volgens de regels tot stand is gekomen. Het OM heeft zelfstandig de beslissing genomen Wilders te vervolgen voor zijn uitspraken over Marokkanen, in 2014. Toenmalig minister van Justitie en Veiligheid Ivo Opstelten is daarover per ambtsbericht ingelicht, zodat hij zijn politieke verantwoordelijkheid kon nemen.

Dat zei advocaat-generaal Gerard Sta dinsdag in reactie op een betoog van Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops. De raadsman wil dat het Haagse gerechtshof Den Haag, belast met de zaak-Wilders in hoger beroep, het proces per direct staakt.

Door oneigenlijk overleg tussen het OM en het ambtenarenapparaat van Opstelten is de zaak volgens Knoops verworden tot een politiek proces en heeft het OM zijn recht op vervolging verspeeld. Het OM ontkent volgens hem ten onrechte dat er overleg heeft plaatsgevonden.

Politieke beïnvloeding van de zaak-Wilders is al maanden onderwerp van debat in het proces. Uit recent bekend geworden mailverkeer spreekt volgens Knoops onomwonden dat daarvan sprake is geweest. Het OM vindt van niet. Sta wees erop dat veel van de mails zijn gewisseld tussen ambtenaren op het departement onderling. “Het is wel opmerkelijk dat zij zich inhoudelijk bezighielden met deze strafzaak”, aldus de aanklager. Maar consequenties voor de strafzaak heeft dat niet, stelde hij.

Correspondentie

Sta zei dat de correspondentie de zaaksofficieren van justitie nooit heeft bereikt. “Als dat wel zou zijn gebeurd, dan zouden zij die waarschijnlijk gepikeerd terzijde hebben geschoven. Officieren gaan over een strafzaak en bepalen zelf wel hoe ze reageren op verweren.”

Ook wees hij erop dat de mails tussen ambtenaren en het OM gaan over een uit te brengen persbericht over de zaak. “Meedenken met een persbericht kun je niet op één lijn zetten met het meebeslissen over vervolging.”

Wilders wordt vervolgd wegens beledigende uitspraken aan het adres van Marokkanen, die hij bij twee gelegenheden in 2014 heeft gedaan. Hij tekende hoger beroep aan tegen zijn veroordeling door de rechtbank.

‘Hof kan proces-Wilders nu al stoppen’

MSN 10.09.2019 Het Haagse gerechtshof kan het ‘minder-Marokkanen’-proces tegen PVV-leider Geert Wilders per direct stoppen. Uit recent op tafel gekomen e-mails van medewerkers van het Openbaar Ministerie en het departement van justitie, daterend uit 2014, blijkt onomwonden dat er sprake is van een politiek proces. Dat betoogde Geert-Jan Knoops, de advocaat van Wilders, dinsdag.

Wilders staat momenteel in hoger beroep terecht voor zijn omstreden uitspraken over Marokkanen. Knoops vindt dat het hof de strafvervolging van Wilders ongeldig moet verklaren en het Openbaar Ministerie naar huis moet sturen.

De mails tonen volgens Knoops zonder meer aan dat het ministerie van Justitie en Veiligheid, destijds onder minister Ivo Opstelten, volop invloed heeft uitgeoefend op de beslissing Wilders te vervolgens. OM en departement hebben daarbij lak gehad aan het beginsel van de scheiding der machten.

De mails waren eerder deels onleesbaar gemaakt. Het hof bepaalde onlangs dat de hele tekst ervan leesbaar moest worden.

Politiek Den Haag trekt aan de bel over Wilders-proces

Telegraaf 09.09.2019 De strafzaak tegen PVV-leider Wilders om zijn ’minder Marokkanen’-uitspraak verplaatst zich als gevolg van bemoeienis van topambtenaren steeds meer van de rechtszaal naar politiek Den Haag. Daardoor neemt de druk op minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) toe. De bewindsman moet met een goede uitleg komen om niet in de problemen te raken.

Voor het eerst trekken ook kopstukken van coalitiepartijen aan de bel. „Dit is een serieuze zaak”, zegt VVD-fractieleider Dijkhoff. „Ik wil weten hoe het zit, maar het is nu eerst aan de rechter.” CU-leider Segers noemt documenten waaruit blijkt dat ambtenaren aandrongen op een harde aanpak van Wilders zelfs ’schokkend’.

„Er is namelijk iets heel principieels aan de hand: de scheiding der machten.” Ook hij vindt dat het woord nu eerst aan de rechter is. „Daarom past het mij nu ook niet hier uitgebreid op in te gaan. De informatie is ingebracht in het strafproces, dus is het nu eerst aan de rechter om er een oordeel over te geven. Maar vroeg of laat komt hier een politieke beoordeling van.”

Aangifte

PVV-leider Wilders wacht dat oordeel niet af. Hij doet aangifte tegen een officier van justitie en twee advocaten-generaal in het strafproces tegen hem. Hij beschuldigt hen van valsheid in geschrifte. Volgens hem bevat het proces-verbaal dat tegen hem is opgesteld in het minder-Marokkanenproces onwaarheden.

De drie beweerden immers dat er tussen het Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie en Veiligheid geen inhoudelijk overleg is geweest over het strafproces, terwijl dat wel het geval blijkt.

Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Ⓒ ANP

D66-Kamerlid Groothuizen noemt het ’merkwaardig’ dat ambtenaren van het ministerie ’wel heel erg meedenken met het OM’. „Het OM is geen buitendienst van het ministerie, maar een deel van onze magistratuur.” Volgens SP-Kamerlid Van Nispen zijn toenmalig minister Opstelten en zijn ambtenaren ’lelijk in de fout gegaan’.

Hij eist ’volledige opheldering’ van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). „Ik vind de nieuwe onthullingen ernstig. Het ministerie moet zich absoluut niet zo bemoeien met een strafproces, zeker als het gaat om een politicus past uiterste terughoudenheid.”

Wilders zegt al geruime tijd dat het een compleet onterecht strafproces is en dat de politiek een belangrijke rol speelt om hem te vervolgen. De PVV’er was destijds de grootste oppositieleider en dus een bedreiging voor de coalitie. ’Een maffiaproces’, noemt hij het.

Dinsdag gaat het proces verder. Wilders eist van het Haagse gerechtshof dat er per direct een streep gaat door de strafzaak.

Politieke bemoeienis bij een strafzaak is verboden omdat in Nederland de scheiding der machten hoort te gelden. Zo is er de wetgevende macht bestaande uit parlement en regering, en de rechterlijke macht die bestaat uit het Openbaar Ministerie (OM) en rechters. Deze machten moeten onafhankelijk van elkaar werken; inhoudelijke bemoeienis is dan ook een doodzonde.

De grote vraag is nu of de topambtenaren op eigen houtje opereerden, of dat toenmalig minister Opstelten opdracht heeft gegeven om de PVV-voorman stevig aan te pakken. Dat laatste zou de zaak namelijk nog erger maken.

Uit documenten die openbaar zijn geworden, valt niet op te maken dat Opstelten zelf betrokken was bij bemoeienis. Er staat zelfs in dat de toenmalig bewindsman ’zo ver mogelijk weg wilde blijven bij de zaak, om de schijn van politieke bemoeienis te voorkomen’. Het is een vraag die zijn opvolger Grapperhaus op zijn bordje krijgt, omdat hij nu de scepter zwaait op het departement.

De minister is terughoudend in zijn commentaar, omdat het gaat over een vervolging die nog in volle gang is. Hij zegt zich op de achtergrond te willen houden om het proces niet te verstoren.

Gebruikelijk

Grapperhaus heeft al wel gezegd dat het in zulke processen gebruikelijk is dat ambtenaren van zijn ministerie overleggen over vervolgingen die erg veel aandacht krijgen, zoals dit strafproces tegen de bekende politicus Wilders. Tot op heden beweert de bewindsman dat dat overleg ging over de timing waarop berichten naar buiten werden gebracht en geen inhoudelijk advies over de vervolging zelf betrof. Met die uitleg komt hij nu niet meer weg.

Bekijk meer van; ministerie van justitie en veiligheid geert wilders ferdinand grapperhaus

Strafzaak Wilders is nu alsnog politiek geworden

AD 09.09.2019 Of Geert Wilders morgen zijn strafproces gestopt krijgt, is nog maar de vraag. Maar nu blijkt hoe erg ambtenaren van het ministerie van Justitie zich er mee wilden bemoeien, is het proces wel een stuk politieker geworden.

Nog voordat de zitting morgen begint, zal Geert Wilders een ordevoorstel doen. Namelijk: om het hoger beroep in zijn minder-Marokkanenproces stop te zetten.

De PVV-leider zegt al sinds de aanvang van die zaak in 2016 dat het gaat om een ‘politieke vervolging’. Een poging van het door de VVD geleide ministerie van Justitie om hem ‘monddood’ te maken. Toenmalig minister Ivo Opstelten voorop, nadat die Wilders uitspraken ‘walgelijk’ noemde.

Lees ook;

PVV-leider Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol voor het pleidooi in het minder-Marokkanen-proces tegen Wilders.

Lees meer

Wilders in de beveiligde rechtbank van Schiphol

Minder-minderproces gaat voorlopig door, Wilders geschokt: ‘hof negeert keihard bewijs’

Lees meer

Munitie

Voor die claim vergaarde Wilders de afgelopen weken behoorlijk wat munitie door documenten die RTL Nieuws wist te achterhalen. Uit e-mails, nota’s en gespreksverslagen bleek dat ambtenaren op verschillende momenten eind 2014 probeerden zich met het Openbaar Ministerie te bemoeien, toen deze de zaak tegen Wilders aan het opzetten was.

Ambtenaren suggereerden zelfs hoe het OM te werk zou moeten gaan, bleek uit documenten die zondag openbaar werden. Er zou zelfs een ‘aantal punten zijn doorgesproken met de top van het OM over de ‘kwaadaardige’ uitspraken van Wilders.

De ambtenaren zouden zelfs vast hebben gevraagd om het slotpleidooi van het OM – dat twee jaar later uitgesproken werd- van te voren te mogen lezen. ,,Krijgen we het requisitoir vooraf, zoals in de zaak-Martijn? (Het verbod op pedofielen-vereniging Martijn, red.) Dat zou ik verstandig vinden, dat kunnen jij en X ‘meelezen’ en waar nuttig opmerkingen doorgeven.”

Hof

Of de documenten het proces nu helemaal in de wielen gaat rijden, is nog wel de vraag. Het gerechtshof moet oordelen of het OM hiermee de kans op vervolging heeft verspeeld. Het kan ook nog dat het hof besluit er pas op 11 oktober, als het uitspraak doet in de zaak, over te beslissen.

Hoe dan ook zal het Openbaar Ministerie morgen het ‘bewijs’ van Wilders wegwuiven. Het zegt al weken min of meer hetzelfde. Ja, minister Opstelten werd op de hoogte gehouden via nota’s en ambtsberichten van onze plannen.

Dat is het OM zelfs per wet verplicht te doen in grote, of ongewone zaken. Maar nee: druk om Wilders te gaan vervolgen was er niet. Dat besluit nam het OM zelfstandig. ,,Er stond niemand aan het bureau toen de officier dat besloot.’’ Dat ambtenaren dachten zich ermee te kunnen bemoeien, was aan hen, vindt het OM.

De minister is uiteraard verantwoor­de­lijk voor het handelen van het OM, maar wil bij deze zaak zo ver mogelijk wegblijven, aldus Ambtenaar in document over zaak-Wilders.

In de vrijgegeven mails staat overigens óók te lezen dat Opstelten zich juist afzijdig wilde houden. „De minister is uiteraard verantwoordelijk voor het handelen van het OM, maar wil bij deze zaak zo ver mogelijk wegblijven om iedere schijn van politieke bemoeienis tegen te gaan.’’

Daarbij merkt het OM ook steeds op dat de mails en nota’s dateren van ná het besluit om Wilders te vervolgen, namelijk op 10 september 2014. Probleem is wel dat dit toen nog niet aan de media of aan Wilders was verteld, waardoor hij aan die lezing twijfelt.

Bedenkelijk

Volgens hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert is het wel een ‘misvatting’ dat een minister zich niet zou mogen bemoeien met het werk van het OM. Ook de bemoeienis van ambtenaren is ‘bedenkelijk’, maar ‘niet verboden’. ,,Probleem is wel dat de ambtenaren niet in de openbaarheid hebben gehandeld, terwijl bemoeienis van de minister met een strafzaak volkomen transparant zou moeten zijn.’’

Of Wilders proces daarmee ‘politiek ingestoken’ was om hem ‘uit te schakelen’ als politicus, is een vraag die het hof moet beantwoorden. Feit is wel: het proces is nu alsnog politiek geworden.

Diverse Tweede Kamerleden vragen minister Ferd Grapperhaus (Justitie) inmiddels om opheldering over de documenten. Al was het maar om helder te krijgen wat ambtenaren zich denken te mogen permitteren. ,,Het OM is geen buitendienst van het ministerie’’, zegt D66’er Maarten Groothuizen.

Bovendien gaf Grapperhaus de Tweede Kamer maar mondjesmaat informatie over wat er gewisseld was tussen het departement en het OM. De schijn dat zaken worden achterhouden achtervolgde dat ministerie toch al.

Tweede Kamer richt vizier op premier Rutte in Wilders-affaire

MSN 09.09.2019 De Tweede Kamer wil dat er opheldering komt over de rol van premier Rutte bij de strafvervolging van PVV-leider Geert Wilders. Coalitiepartij D66 en de oppositiefracties PvdA en SP willen weten of Rutte het vervolgen van Wilders destijds heeft besproken met zijn partijgenoot, VVD-minister Ivo Opstelten van Justitie.

Dit blijkt uit een reeks vragen van de Kamerleden Groothuizen (D66), Kuiken (PvdA) en Nispen (SP) aan minister Grapperhaus (Justitie). Zij eisen opheldering naar aanleiding van de onthulling van RTL Nieuws over de bemoeienis van topambtenaren met de strafzaak-Wilders.

Lees ook:

Topambtenaren eisten harde aanpak in proces tegen ‘kwaadaardige’ Wilders

Bespreking Rutte en Opstelten

De fracties willen weten of en wanneer Rutte de vervolging van Wilders met Ivo Opstelten besprak en wat de ‘aard en concrete inhoud’ van die contacten was. Ook willen ze weten of er tussen ambtenaren van het ministerie van Algemene Zaken en Justitie is gesproken over de vervolging van Wilders voor de ‘minder Marokkanen’-uitspraken in 2014.

Vorige week dook nieuwe informatie op, waaruit blijkt dat ambtenaren van Justitie op 24 maart 2014 mailden met het Openbaar Ministerie over de aangiften tegen Wilders. Dit was tot dusver niet bekend.

Grapperhaus meldde in een Kamerbrief dat het ministerie informatie kreeg over het aangifteproces, hoeveel aangiften er waren en wanneer het OM over vervolging zou beslissen. Het ministerie vroeg die informatie op, omdat er die week mogelijk een Kamerdebat zou zijn met premier Rutte.

Informatie naar Algemene Zaken

Grapperhaus, in antwoord op Kamervragen: “Het is gebruikelijk om bij de voorbereiding op een debat een dossier samen te stellen. Ten behoeve van een dergelijk dossier is in dit geval aan het OM input gevraagd zodat het ministerie van Algemene Zaken kan beschikken over informatie ter beantwoording van eventuele vragen.”

Het is de eerste keer dat het ministerie van Rutte in deze zaak in beeld komt.

Lees ook:

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

Besproken binnen ministerie

Bij het ministerie van Justitie is intern dan al meer informatie bekend over de OM-plannen vanwege de ‘minder Marokkanen’-uitspraken. In de ministersstaf op het ministerie van Opstelten van 17 maart, wordt gesproken over een aangifte ‘over uitlatingen dhr. Wilders’ en ‘besluit OM’. Een week later wordt er nogmaals over gesproken, dan over de ‘voorgedrukte aangiftes van het OM inzake Wilders’.

Of Rutte en Opstelten in maart spraken over de kwestie is onduidelijk. Uit een geheime ambtelijke Justitie-nota van 16 september 2014, en vertrouwelijke e-mails blijkt dat Opstelten destijds het advies kreeg om de voorgenomen vervolgingsbeslissing van 10 september met Rutte te spreken: “In de nota wordt aangegeven dat het aanbeveling verdient de MP te informeren. De vraag is wanneer dit moet gebeuren. Ambtelijk zal AZ ook moeten worden geïnformeerd.”

Oud-minister Opstelten heeft dit voorjaar als getuige bij het Hof gezegd dat hij de zaak niet besprak met Rutte toen het OM bezig was met de zaak. Hij zei toen dat hij er nooit met zijn partijgenoot over sprak, tot de vervolgingsbeslissing genomen werd, maar daarna wel, omdat het toen openbaar was.

Openbaar Ministerie vervolgt Wilders voor uitspraken op markt en in kroeg

Het OM vervolgt Geert Wilders voor het op 12 maart 2014 op de Loosduinse markt schuldig maken aan groepsbelediging van Marokkanen en tijdens de uitslagenavond op 19 maart 2014 aan groepsbelediging van en aanzetten tot haat en discriminatie tegen Marokkanen.

Wilders werd in december 2016 veroordeeld door de rechtbank voor groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie. Hij werd vrijgesproken van aanzetten tot haat. De rechtbank legde geen straf op.

Wilders ging tegen die uitspraak in hoger beroep. Het Gerechtshof behandelt de zaak nu.

Lees ook:

Reconstructie bemoeienis minister met rechtszaak Wilders: ‘Bespreken, zie vier punten OM’

RTL Nieuws; Geert Wilders  Mark Rutte  Ivo Opstelten  Ferdinand Grapperhaus  Wilders-proces

PVV-leider Geert Wilders en zijn advocaat Geert-Jan Knoops in de rechtbank van Schiphol voor het pleidooi in het minder-Marokkanen-proces tegen Wilders. Beeld ANP

In Den Haag groeit de onrust over het proces tegen Wilders

Trouw 09.09.2019 Advocaat Geert-Jan Knoops zal dinsdag in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol bepleiten dat de rechtszaak tegen PVV-leider Geert Wilders alsnog gestaakt moet worden. Onthullingen van ‘RTL Nieuws’ geven de verdediging voldoende zuurstof voor een nieuwe poging om het Openbaar Ministerie (OM) onderuit te halen.

De documenten die zondagavond naar buiten kwamen, wijzen duidelijk op afstemming tussen het ministerie van justitie en het OM over het strafproces tegen Wilders. Dat is zonder twijfel pikant: volgens de huidige minister Ferd Grapperhaus (justitie) is er geen sprake van inhoudelijke bemoeienis, en opereren de officieren van justitie – juist in deze politiek uiterst gevoelige zaak – geheel zelfstandig.

Wilders doet zijn omstreden ‘minder Marokkanen’-uitspraak in maart 2014, rond de gemeenteraadsverkiezingen. Op 10 september dat jaar besluit het OM dat de PPV’ers hiervoor moet worden vervolgd, op verdenking van het aanzetten tot haat en discriminatie. Een week na dat besluit, zo blijkt uit een interne mailwisseling, discussiëren topambtenaren over adviezen die ze het OM willen meegeven.

Op 17 september schrijft een ambtenaar aan een collega: “Ik zou zo min mogelijk beperkingen aanbrengen in hetgeen je voorlegt aan de rechter.” En verderop: “Krijgen we het requisitoir vooraf(…)? Dat zou ik verstandig vinden, dan kan jij ‘meelezen’ en waar nuttig opmerkingen doorgeven.” Bepaalde punten moeten ‘onder de aandacht van het OM’ worden gebracht.

Het ongemak op het Binnenhof groeit

Formeel kan het Openbaar Ministerie zich verdedigen met het argument dat ten tijde van de mailwisseling het besluit om Wilders te vervolgen al was gevallen. Daar heeft het ministerie van justitie geen invloed op gehad. Maar het heeft er alle schijn van dat topambtenaren het proces vervolgens wel hebben willen sturen.

Er is nog altijd geen bewijs dat toenmalig minister van justitie Ivo Opstelten zich persoonlijk heeft bemoeid met de inhoud van de strafzaak. Toch raakt het contact tussen ambtenaren en een onderdeel van de rechterlijke macht ook de minister, de politiek verantwoordelijke, zeker omdat het kabinet de bemoeienis altijd nadrukkelijk heeft tegengesproken.

Wilders deed maandag aangifte tegen een officier van justitie en twee advocaten-generaal wegens ‘een ernstig vermoeden van valsheid in geschrifte’. Zij hebben, volgens de PVV-leider, tijdens het proces gelogen door te verklaren dat er destijds geen afstemming heeft plaatsgevonden tussen het OM en het ministerie.

De PVV’er kondigde ook aan dat ‘het OM en alle betrokkenen die een rol hebben gespeeld bij mijn politieke vervolging hun borst moeten natmaken’. “Ze kunnen zich opmaken voor een serie aangiften en procedures.”

Inmiddels groeit op het Binnenhof het ongemak over het Wilders-proces. Leiders van de coalitiepartijen zitten met de recente onthullingen in hun maag. Geen van hen herhaalde maandag de woorden van het ministerie, dat de vervolging van de PVV’er op geen enkele wijze politiek is beïnvloed.

Fractievoorzitter Gert-Jan Segers van de ChristenUnie zei na het wekelijkse coalitieoverleg dat het nu wachten is op de uitspraak van de rechter: “Is de scheiding der machten doorbroken? Is die grens overschreden?

Pas daarna geef ik mijn politieke oordeel.” D66-collega Rob Jetten: “Ik heb mijn wenkbrauwen gefronst over de enorm actieve rol die ambtenaren hebben gespeeld.” CDA’er Pieter Heerma: “Er komen in deze zaak steeds allerlei dingen naar buiten waarvan ik denk: hoe zit dit precies? Maar de politiek moet nu afwachten wat de rechter gaat zeggen.”

Of het gerechtshof zich vandaag uitlaat over de laatste wending, is onduidelijk. De kans is wel groot dat minister Grapperhaus nog deze week in de Tweede Kamer tekst en uitleg moet geven.

Lees ook:

‘Ambtenaren drongen wel aan op vervolging Geert Wilders’

Hoge ambtenaren van het ministerie van justitie hebben zich nadrukkelijk bemoeid met de vervolging van PVV-leider Geert Wilders. Dat blijkt uit vertrouwelijke documenten die zondag naar buiten zijn gekomen via ‘RTL Nieuws’.

Partijen: Grapperhaus moet klare wijn schenken over politieke bemoeienis met zaak-Wilders

Heeft oud-minister Ivo Opstelten (VVD) van Justitie zich persoonlijk bemoeid met de strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders? Politieke partijen eisen uitleg van Opsteltens opvolger Ferd Grapperhaus.

Meer over; Geert Wilders politiek OM misdaad, recht en justitie Ferd Grapperhaus Bart Zuidervaart

Wilders doet aangifte tegen officieren van justitie om politieke inmenging

NU 09.09.2019 Geert Wilders doet aangifte tegen officieren van justitie Wouter Bos, Birgit van Roessel en Gerard Sta vanwege het ernstige vermoeden van valsheid in geschrifte. Dat laat de PVV-leider op Twitter weten.

Bos was als officier van justitie betrokken bij de vervolging van Wilders die diende voor de rechtbank van Den Haag. Van Roessel en Sta zijn de advocaten-generaal (benaming officier in hoger beroep) in het hoger beroep dat dinsdag verder gaat.

Wilders zegt bewijs te hebben dat het Openbaar Ministerie (OM) overleg heeft gevoerd met het ministerie van justitie over onder meer de aangiften tegen de PVV-leider na zijn uitspraken in maart 2014.

Het OM zegt juist geen overleg te hebben gevoerd met het ministerie, maar ze slechts te hebben voorgelicht.

In de zaak tegen Wilders duiken echter steeds meer documenten op waaruit blijkt dat ambtenaren van het ministerie invloed hebben proberen uit te oefenen op de vervolging van Wilders. Een schending van de scheiding der machten.

Wilders zelf laat weten dat de aangifte nog maar het begin is. “Alle ambtenaren en politici die met politiek proces te maken hebben, kunnen hun borst natmaken”, aldus de PVV-voorman op Twitter.

Lees meer over: Proces Geert Wilders

Wilders doet aangifte tegen aanklagers OM

NOS 09.09.2019 Geert Wilders doet aangifte tegen de officier van justitie en de advocaten-generaal die betrokken zijn bij de strafzaak tegen hem. De aanklagers van het OM hebben volgens de PVV-leider valsheid in geschrifte gepleegd.

Wilders wijst op processen-verbaal in het dossier waarin de aanklagers verklaren dat er geen overleg is gevoerd of afstemming is geweest tussen het OM en het ministerie over de vervolging van de politicus voor zijn uitspraken over “minder Marokkanen”.

Gisteren bleek uit stukken die RTL Nieuws openbaar maakte dat er toch inhoudelijk is overlegd tussen topambtenaren van het ministerie en het OM. De ambtenaren lijken in de mails aan te dringen op het harder aanpakken van Wilders.

Borst natmaken

Het zal volgens Wilders niet blijven bij de aangiftes tegen de officier van justitie en de advocaten-generaal. “Het OM en alle andere betrokkenen (ambtenaren en politici) die een rol hebben gespeeld bij mijn politieke vervolging kunnen hun borst natmaken. Ze kunnen zich opmaken voor een serie aangiften en procedures.”

Morgen staat er weer een zittingsdag gepland in het hoger beroep in de zaak Wilders. De PVV-leider zal daar opnieuw eisen dat het proces tegen hem wordt gestopt.

Bekijk ook;

Wilders doet aangifte tegen officier van justitie

Telegraaf 09.09.2019 Geert Wilders kondigt aan aangifte te doen tegen een officier van justitie en twee advocaten-generaal in het strafproces tegen de PVV-leider. Wilders beschuldigt ze van valsheid in geschrifte. Volgens hem bevat het proces-verbaal dat tegen hem is opgesteld in het minder-Marokkanenproces onwaarheden.

„Het OM en alle andere betrokkenen (ambtenaren en politici) die een rol hebben gespeeld bij mijn politieke vervolging kunnen hun borst natmaken”, kondigt Wilders aan. „Ze kunnen zich opmaken voor een serie aangiften en procedures, strafrechtelijk en mogelijk civiel.” De aangiften tegen officieren van justitie Bos en advocaten-generaal Van Roessel en Sta zijn het begin, zegt Wilders.

De aangifte volgt op het openbaar worden van bewijzen dat ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid zich inhoudelijk hebben gemengd in het strafproces tegen Wilders voor zijn ophitsende vraag aan zijn achterban tijdens de verkiezingsavond van maart 2014 of ze meer of minder Marokkanen wensten. De advocaten-generaal stellen in het proces-verbaal dat er geen overleg is gevoerd tussen het ministerie van Justitie en de top van het OM. Nu blijkt dat dit overleg wel degelijk heeft plaatsgevonden.

Wilders kondigt op Twitter aan terug te slaan naar voormalig minister van Justitie Opstelten, diens opvolger Grapperhaus en premier Rutte. „Opstelten, de ambtenaren van Justitie, VVD-premier Rutte, Grapperhaus, ze zullen hier allemaal niet mee wegkomen.”

Bekijk ook:

Komt Grapperhaus in de problemen door Wilders? 

Bekijk ook:

’Ambtenaren bemoeiden zich inhoudelijk met zaak Wilders ’ 

Bekijk ook:

Zaak-Wilders: ‘Hier is iemand aan het liegen’ 

Bekijk meer van; aangiftes geert wilders geert-jan knoops rechtszaken

Wilders doet aangifte tegen OM’ers om ‘valsheid in geschrifte’ bij minder-Marokkanenproces

AD 09.09.2019 Geert Wilders heeft vandaag aangifte gedaan tegen de aanklagers van het Openbaar Ministerie in zijn minder-Marokkanenproces.

Volgens Wilders hebben zowel de officier van justitie in de eerdere zaak bij de rechtbank, als de twee advocaten-generaal die zijn hoger beroep behandelen, gelogen over welke bemoeienis er was met de zaak vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Het OM en alle andere betrokke­nen die een rol hebben gespeeld bij mijn politieke vervolging kunnen hun borst natmaken, aldus Geert Wilders.

,,Het OM en alle andere betrokkenen (ambtenaren en politici) die een rol hebben gespeeld bij mijn politieke vervolging kunnen hun borst natmaken. Ze kunnen zich opmaken voor een serie aangiften en procedures, strafrechtelijk en mogelijk civiel,’’ schrijft Wilders in een toelichting.

Hij verwijt de aanklagers ‘valsheid in geschrifte’. Het gaat om officier van justitie Wouter Bos die besloot Wilders te vervolgen. Net als de twee zogenoemde advocaten-generaal Birgit van Roessel en Gerard Sta, die het proces nu behandelen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Gelogen

Volgens Wilders hebben zij gelogen dat er tussen de top van het Openbaar Ministerie en ‘vertegenwoordigers’ van het ministerie van Justitie geen ‘afstemming’ zou zijn geweest over het aangiftetraject na de uitspraken van Wilders.

Uit documenten van RTL Nieuws bleek dat het aangiftetraject op zijn minst besproken is. Eerder werd echter door het ministerie ontkent dat hiervan documenten zouden zijn, zoals gespreksverslagen. Later dook echter toch een kleine notitie op.

Het OM erkende dat ook: het zei echter dat het ging om het bespreken van de procedures en praktische zaken als de beveiliging, niet om inhoudelijke besprekingen. Bovendien meent het OM dat het in de wet geregeld is dat de minister in bijzondere strafzaken wordt bijgepraat.

Het is de vraag wat er onder dat woord ‘afstemming’ geschaard wordt.

Bemoeienis

Wilders meent echter een serie aan bewijzen te hebben dat ambtenaren van het ministerie van Justitie zich inhoudelijk wel degelijk bemoeiden met de zaak.

Zo bleek uit documenten dit weekeinde dat zij wilden ‘meelezen’ met het Openbaar Ministerie (OM) als deze in de Wilders-zaak over zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraken de pleitnota gingen schrijven.

Hij zal daarom morgen opnieuw aan het gerechtshof vragen zijn proces naar de prullenbak te verwijzen, omdat het OM het recht hem te vervolgen zou hebben verspeeld.

De aangiftes tegen de OM’ers zullen geen rol spelen in die kwestie. Wel kan het – uiteraard-  tot een aparte rechtsgang leiden.

Het is niet de eerste keer dat Wilders de rechterlijke macht in twijfel trekt. Eerder diende hij een wrakingsverzoek in dat werd toegewezen.

Wilders doet aangifte tegen officier van justitie

OmroepWest 09.09.2019 PVV-leider Geert Wilders doet aangifte tegen de officier van justitie Wouter Bos en advocaten-generaal Gerard Sta en Birgit van Roessel. Wilders verdenkt hen ervan dat ze de rechtbank waarvoor hij terecht staat, hebben voorgelogen.

Het blijft niet bij deze aangifte, waarschuwt de PVV-leider. ‘Het OM en alle andere betrokkenen (ambtenaren en politici) die een rol hebben gespeeld bij mijn politieke vervolging, kunnen hun borst natmaken.’ Hij wil hen niet alleen strafrechtelijk aanpakken, maar mogelijk ook civiele rechtszaken tegen hun beginnen.

Wilders doet in eerste instantie aangifte tegen Bos, Sta en Van Roessel vanwege ‘een ernstig vermoeden van valsheid in geschrifte’. Hij verwijt de advocaten-generaal dat ze in het proces-verbaal in de ‘minder Marokkanen-zaak‘ stellen dat er geen overleg is geweest tussen het Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie. Uit recente stukken blijkt dat er wel degelijk over die zaak is gesproken.

Mogelijk schuldig aan meineed

Als een opsporingsambtenaar in een proces-verbaal niet de waarheid spreekt, maakt hij zich mogelijk schuldig aan meineed. Bovendien kan dat betekenen dat de rechter het OM niet ontvankelijk verklaart.

De rechtszaak tegen Wilders gaat dinsdag verder. De verdediging zal de rechter opnieuw vragen het proces te staken.

Meer over dit onderwerp: GEERT WILDERS RECHTSZAAK MINDER MAROKKANEN DEN HAAG

Gerelateerd;

Haagse rechter trekt zich niet terug uit proces-Wilders, onderzoek gaat door

Geert Wilders volgende week opnieuw voor rechter om ‘minder, minder, minder’

Boete van 5.000 euro geëist tegen Geert Wilders om ‘minder, minder’

Slachtoffers Wilders voelen zich ‘uitgesloten als een paria’

Uitspraak proces Wilders: PVV-leider wel schuldig maar krijgt geen straf

Advocaat: Respecteer afwezigheid Geert Wilders in minder-Marokkanen-rechtszaak

Wilders doet aangifte tegen officier van Justitie en advocaten-generaal

MSN 09.09.2019 leider Geert Wilders gaat aangifte doen tegen drie medewerkers van het Openbaar Ministerie vanwege valsheid in geschrifte rond zijn vervolging. Wilders doet vanmiddag aangifte tegen een officier van Justitie Wouter Bos en advocaten-generaal Birgit van Roessel en Gerard Sta.

De PVV’er doet dat nadat er gisteren bekend was geworden dat ambtenaren stevige druk hebben uitgeoefend op het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen.

Over zaak gesproken

Wilders zegt dat de advocaten-generaal in het proces-verbaal in de minder-Marokkanen-zaak stellen dat er geen overleg is geweest tussen het Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie. Uit recente stukken blijkt dat er wel degelijk over die zaak is gesproken.

Wilders maakte vandaag ook bekend dat ambtenaren en politici die een rol hebben gespeeld bij zijn ‘politieke vervolging’, ook hun borst kunnen natmaken en aangiften tegen hen kunnen verwachten.

‘OM drong niet aan op vervolging’

Verslaggever Rik Konijnenbelt volgt de rechtszaak tegen Geert Wilders. Hij verwacht weinig van de aangifte van de PVV-politicus tegen de medewerkers van het Openbaar Ministerie vanwege valsheid in geschrifte. “Het waren ambtenaren van het ministerie van Justitie die hebben aangedrongen op vervolging, niet de medewerkers van het OM. Het enige wat je het OM kan verwijten, is dat zij nooit tegen het Justitieambtenaren hebben gezegd: bemoei je er niet mee.”

‘Nieuw hoofdstuk in slepende rechtszaak’

“Je ziet dat Wilders nu alles uit de kast haalt”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “De PVV-leider spreekt over een ‘serie aangiften’. Het zal een nieuw juridisch hoofdstuk worden in een toch al slepende rechtszaak.”

 Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

Op weg naar de politie om aangifte te doen tegen een Officier van Justitie en twee advocaten Generaal wegens ernstig vermoeden valsheid in geschrifte.

Dit is pas het begin. Alle ambtenaren en politici die met politiek proces te maken hebben kunnen hun borst natmaken. #Wilders  740 people are talking about this

“Dit is een lopende rechtszaak, daar moeten we ons niet mee bemoeien, aldus Rutte”

RTL Nieuws; Geert Wilders  Ferdinand Grapperhaus  Ivo Opstelten  Openbaar Ministerie  Wilders-proces

Advocaat Geert-Jan Knoops en PVV-leider Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol voor het pleidooi in het minder-Marokkanen-proces tegen PVV-leider Geert Wilders. Ⓒ ANP

Komt Grapperhaus in de problemen door Wilders?

Telegraaf 09.09.2019 Het strafproces tegen PVV-leider Geert Wilders verplaatst zich steeds meer van de rechtszaal naar het Binnenhof, nu er meer aanwijzingen zijn dat politieke bemoeienis een belangrijke rol heeft gespeeld bij zijn vervolging.

Zo is inmiddels duidelijk geworden dat topambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid hebben geprobeerd de vervolging van Wilders te beïnvloeden. De PVV’er eist dat het Haagse gerechtshof dinsdag een streep door de strafzaak zet. Kamerleden eisen opheldering van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid).

Waar is Geert Wilders zo boos over?

Er wordt een proces gevoerd tegen PVV-leider Wilders om zijn ’minder Marokkanen’-uitspraak in maart 2014. De politicus zegt al geruime tijd dat het een compleet onterecht strafproces is en dat de politiek een belangrijke rol speelt om hem te vervolgen. Wilders was destijds de grootste oppositieleider en dus een bedreiging voor de coalitie.

Uit documenten die gedurende zijn vervolging openbaar zijn geworden, blijkt dat ambtenaren van het ministerie van Justitie en Veiligheid zich bemoeiden met de vervolging, waardoor die bewering aan het Binnenhof steeds serieuzer wordt genomen. Dinsdag gaat het proces verder. Wilders eist van het Haagse gerechtshof dat er per direct een streep gaat door de strafzaak.

Bekijk ook:

’Ambtenaren bemoeiden zich inhoudelijk met zaak Wilders ’ 

Waarom ligt politieke bemoeienis zo gevoelig?

In Nederland is er sprake van de scheiding der machten. Er is een wetgevende macht die bestaat uit het parlement en de regering. Daarnaast is er de rechterlijke macht die bestaat uit het Openbaar Ministerie (OM) en rechters. Het is de bedoeling dat die machten onafhankelijk van elkaar werken en bemoeienis is dan ook een doodzonde.

Documenten tonen aan dat ambtenaren van Justitie, onder politieke verantwoordelijkheid van toenmalig minister Opstelten (Justitie en Veiligheid), aandrongen op een harde aanpak van Wilders. Over die bemoeienis eisen meerdere Kamerleden nu opheldering. Overigens blijkt uit de documenten dat Opstelten zich zelf bewust niet bemoeide met het handelen van het OM, om op die manier de schijn van politieke bemoeienis tegen te gaan.

Waarom heeft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) wat uit te leggen?

De bemoeienis van ambtenaren met het proces tegen Wilders vond plaats in de periode dat Opstelten als minister de scepter zwaaide op het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Hij zit er inmiddels niet meer en daarom is de huidige minister op dat departement, CDA’er Grapperhaus, politiek verantwoordelijk voor wat er toen mogelijk niet goed is gegaan. Grapperhaus moet dus verantwoording afleggen over wat volgens Wilders een politiek ’maffiaproces’ is geworden om hem een toontje lager te laten zingen.

Wat is de uitleg van Grapperhaus over deze kwestie?

De minister is erg terughoudend in zijn commentaar, omdat het gaat over een vervolging die nog in volle gang is. Hij zegt zich dan ook op de achtergrond te willen houden om het proces niet te verstoren.

Hij heeft al wel gezegd dat het in zulke processen gebruikelijk is dat ambtenaren van zijn ministerie overleggen over vervolgingen die erg veel aandacht krijgen, zoals dit stafproces tegen de bekende politicus Wilders. Tot op heden beweert de bewindsman dat dat overleg ging over de timing waarop berichten naar buiten werden gebracht en geen inhoudelijk advies over de vervolging zelf betrof.

Wat betekent deze nieuwe informatie voor zijn positie?

Uit de documenten waarop RTL de hand legde, blijkt dat topambtenaren van Justitie zich wel degelijk inhoudelijk bemoeiden met de rechtszaak tegen Wilders. Zij drongen aan op een stevige aanpak, terwijl het OM de uitlatingen over ’minder Marokkanen’ niet strafbaar vond.

Dat maakt dat Grapperhaus wat uit te leggen heeft in de Tweede Kamer. De druk op hem wordt behoorlijk opgevoerd. Eerst kreeg hij in deze kwestie al de wind van voren van diverse oppositiepartijen, maar ook coalitiepartner D66 dringt nu nadrukkelijk aan op een goede uitleg.

De bemoeienis ging dus niet alleen over de timing van een persbericht, maar ook over de vervolging zelf. Grapperhaus zal met een goed verhaal moeten komen om zelf niet in de problemen te raken.

Regeringspartijen: Wilders-proces zal politieke gevolgen hebben

NOS 09.09.2019 De laatste onthullingen over de bemoeienis van ambtenaren met de strafzaak tegen PVV-leider Wilders hebben grote indruk gemaakt op de regeringspartijen. VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen niet vooruitlopen op de mogelijkheid van een parlementaire enquête, zoals Wilders zelf wil. Maar dat de zaak na een rechterlijke uitspraak een politiek gevolg gaat krijgen staat vast.

ChristenUnie-leider Segers noemt het nieuws over de Justitie-ambtenaren en hun mailwisseling over de ‘minder Marokkanen’-uitspraak van Wilders schokkend. “Dit zijn vrij ernstige beschuldigingen. Vroeg of laat zal er ook een politiek debat over zijn.”

Segers wil eerst het oordeel van de rechter afwachten. “Is de scheiding der machten doorbroken? Is die grens overschreden? Pas daarna geef ik mijn politieke oordeel.”

Wenkbrauwen gefronst

Gisteren meldde RTL Nieuws dat topambtenaren hebben aangedrongen op een harde aanpak van Wilders. Zo werd in een mailwisseling gesproken over “kwaadaardige” uitspraken van de PVV-leider.

“Ik heb mijn wenkbrauwen gefronst over de enorme actieve rol die ambtenaren hebben gespeeld”, zegt D66-leider Jetten daarover. Hij wil de komende dagen bijgepraat worden door minister Grapperhaus. Ook Jetten wacht met een politiek oordeel tot na de uitspraak van de rechter in de zaak tegen Wilders.

Serieuze zaak

CDA-fractievoorzitter Heerma: “Er komen in deze zaak steeds allerlei dingen naar buiten waarvan ik denk: hoe zit dit precies? Maar de politiek moet nu afwachten wat de rechter gaat zeggen.” Of het CDA voelt voor een parlementaire enquête is nog niet duidelijk.

Ook VVD-fractievoorzitter Dijkhoff wil de rechter niet voor de voeten lopen, zoals hij het uitdrukt, maar hij vindt het een serieuze zaak. “Ik wens de rechter vooral veel wijsheid toe.”

In juni wezen de meeste fracties in de Tweede Kamer het voorstel voor een parlementaire enquête af. Dat was voor de berichten van RTL over de ambtenaren van toenmalig minister Opstelten. Forum voor Democratie steunde het voorstel wel.

Parlementaire enquêtes: tien tot nu toe

Parlementaire enquêtes gelden als een zwaar middel: getuigen zijn verplicht om te verschijnen en staan onder ede. Mede om die reden kosten ze maanden tot jaren voorbereiding. De afgelopen dertig jaar heeft de Tweede Kamer tien keer een parlementaire enquête gehouden. Dat gebeurde bijvoorbeeld naar de Bijlmerramp en naar frauderende woningcorporaties.

De laatste enquête was tussen 2013 en 2016 over het Fyra-debacle, de treinverbinding tussen Nederland en België. De Tweede Kamer heeft een parlementaire enquête aangekondigd naar de gaswinning in Groningen. Die wordt op zijn vroegst volgend jaar gehouden.

Bekijk ook;

Wilders na nieuwe stukken: staak rechtszaak

MSN 08.09.2019 Geert Wilders eist opnieuw dat de rechtszaak tegen hem onmiddellijk wordt gestaakt. Het ministerie van Justitie had “een sturende rol” in zijn strafzaak, stelt de PVV-leider op basis van e-mailverkeer tussen ambtenaren van het departement.

Wilders maakte zondag zelf e-mails openbaar die de rechter in zijn zaak had opgevraagd. Daaruit blijkt dat ambtenaren met het Openbaar Ministerie uitvoerig hun opvattingen en vragen deelden over de vervolging van de PVV-leider. Wilders leest daarin dat het OM hem niet wilde vervolgen, maar het ministerie daarop aandrong. “Dat gebeurt in Rusland en in Cuba nog niet.”

De bemoeienis van het departement duurde ook tijdens de strafzaak voort, concludeert Wilders. Hij wijst erop dat een ambtenaar erop aandrong de pleitnota van de officier van justitie vooraf te kunnen lezen en becommentariëren.

Wilders wil dat “de Tweede Kamer dit met een parlementaire enquête tot op de bodem uit gaat zoeken”.

‘Topambtenaren Justitie drongen aan op harde aanpak Wilders’

NU 08.09.2019 Topambtenaren van het ministerie van Justitie hebben er bij het Openbaar Ministerie (OM) op aangedrongen om PVV-leider Geert Wilders zo stevig mogelijk aan te pakken om de uitspraken over minder Marokkanen die hij in 2014 deed. Dat meldt RTL Nieuws op basis van documenten.

De bemoeienis van de ambtenaren is iets dat zeer gevoelig ligt, omdat het hier gaat om een rechtszaak tegen een leider van een politieke partij.

Uit de stukken die in handen zijn van RTL Nieuws zou volgens het medium blijken dat enkele ambtenaren de uitspraken van Wilders “racistisch” en “kwaadaardig” hebben genoemd. Volgens RTL Nieuws adviseerden andere ambtenaren het OM om de zaak juridisch gezien “met gestrekt been in te gaan.”

Wilders zelf zegt in gesprek met RTL Nieuws het onder andere “schandalig” te vinden. Ook herhaalt hij tegenover het programma dat hij vindt dat het proces tegen hem gestopt zou moeten worden.

OM zegt dat eerder openbaar gemaakte stukken verkeerd werden gelezen

Het OM zei eerder dat uit de informatie die een week geleden openbaar is geworden over de vervolgbeslissing van Geert Wilders in 2014, niet afgeleid kan worden dat er sprake is geweest van politieke bemoeienis. Het hoger beroep kan wat het OM betreft dan ook doorgang vinden.

Advocaat Geert-Jan Knoops betoogde eerder echter dat het OM zijn kansen op verdere vervolging van PVV-leider Wilders heeft verspeeld door te liegen over politieke bemoeienis die er volgens de advocaat overduidelijk wel is geweest.

Zie ook: OM: Stukken over vervolgbeslissing Wilders worden verkeerd gelezen

Knoops ziet aanwijzingen voor bemoeienis van Opstelten

Knoops zag bewijs in stukken die eerder openbaar zijn geworden na een Wob-verzoek van RTL Nieuws, zoals een ambtelijke nota (pdf). Daaruit bleek volgens de advocaat overduidelijk dat de toenmalige minister van Justitie, Ivo Opstelten, zich in 2014 heeft bemoeid met de zaak-Wilders, nog voordat er een formele vervolgbeslissing was genomen.

Hetzelfde geldt dus voor ambtenaren van het departement. De vraag of het OM de vervolgbeslissing al dan niet zelfstandig heeft genomen, is volgens Knoops niet langer van belang omdat de politieke inmenging volgens hem genoeg reden is om de vervolging van Wilders te stoppen.

Lees meer over: Politiek Proces Geert Wilders

‘Topambtenaren bepleitten harde aanpak Wilders in ‘minder-Marokkanen’-proces’

NOS 08.09.2019 Topambtenaren van het ministerie van Justitie hebben aangedrongen op het hard aanpakken van PVV-leider Wilders in het ‘minder-Marokkanen’-proces. Dat meldt RTL Nieuws op basis van een interne mailwisseling uit 2014 die het in handen heeft.

Afgelopen week stelde Wilders’ verdediging, mede op basis van stukken van RTL, dat toenmalig minister Opstelten inhoudelijk met het Openbaar Ministerie sprak voordat de beslissing werd genomen om Wilders te vervolgen. Volgens Wilders en zijn advocaten is sprake van politieke bemoeienis. Het ministerie van Justitie stelde dat er slechts sprake was van overleg over praktische zaken. Ook is erkend dat ambtenaren een analyse hebben opgesteld.

‘Kwaadaardige uitspraken’

In de mailwisseling die RTL nu naar buiten heeft gebracht, wordt gesproken van “kwaadaardige” uitspraken van Wilders. De ambtenaren analyseren de zaak en bedenken antwoorden op mogelijke tegenargumenten van de verdediging.

“Op sommige punten te veel juridisch detail om de minister mee te geven, maar over een aantal punten heb ik vandaag al wel even met de collega van het Pag (parket-generaal, red.) gesproken”, antwoordt iemand. “Ik zal de punten die je noemt ook aan de collega van het OM meegeven.”

Wilders’ uitspraak “dat gaan we regelen” wordt door de ambtenaren uitgelicht. Een van hen stipt aan dat een dergelijke “actiebereidheid/aanzet om de daad bij het woord te voegen” een rol speelde in eerdere zaken. Daarop antwoordt een van hen: “Ik zal de appreciatie van ‘dat gaan we regelen’ bij het OM onder de aandacht brengen.”

Volgens RTL Nieuws blijkt uit de mail dat het departement justitie voedde met argumenten tegen Wilders en dat het OM werd geadviseerd “er met gestrekt been in te gaan”.

Wilders: rechtszaak moet nu stoppen

Tegen RTL Nieuws reageert Wilders furieus op het nieuws over de mailwisseling. “Ze hebben ervoor gezorgd dat er toch werd vervolgd. Ze hebben gezegd: ‘We willen de stukken zien, dan kunnen we adviezen geven.’ Dat hebben ze ook gedaan.”

Volgens de PVV-leider heeft het ministerie inhoudelijke punten aan de dagvaarding toegevoegd. “Ik kan niet anders dan dat concluderen. Dat gebeurt in Rusland en Cuba nog niet. Deze rechtszaak moet nu stoppen.”

Grapperhaus ontkent

De huidige minister Grapperhaus sprak deze week dus tegen dat Opstelten zich heeft bemoeid met justitie. Het OM zou al hebben besloten over te gaan tot vervolging.

In december 2016 werd Wilders veroordeeld voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak uit maart 2014 na de gemeenteraadsverkiezingen. Hij werd schuldig bevonden aan groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie, maar kreeg geen straf. Het hoger beroep is nu bezig.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid laat vanavond in een reactie weten niet in te gaan op individuele strafzaken.

Bekijk ook;

Advocaat Geert-Jan Knoops en PVV-leider en Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol voor het pleidooi in het minder-Marokkanen-proces tegen Wilders. Ⓒ ANP

’Ambtenaren bemoeiden zich inhoudelijk met zaak Wilders ’

Telegraaf 08.09.2019 Topambtenaren van het ministerie van Justitie hebben zich inhoudelijk bemoeid met de rechtszaak tegen Geert Wilders. Terwijl het OM de uitlatingen over ’minder Marokkanen’ niet strafbaar vond, drongen zij er op aan om de PVV-leider toch stevig aan te pakken.

Dat meldt RTL Nieuws op basis van interne documenten. PVV-leider Wilders over de bemoeienis: „Dat is ongehoord, dat is onvoorstelbaar en dat staat nu toch zwart op wit.”

Bekijk ook: 

‘Wilders had gehoopt dat het nu zou stoppen’ 

De ambtenaren droegen richting het OM argumenten aan tegen Wilders. Zijn uitspraken zouden ’kwaadaardig’ en ’racistisch’ zijn. In interne communicatie wordt ook door ambtenaren afgevraagd of het OM ’wel overtuigd (is) van de wenselijkheid en haalbaarheid van vervolging’. Ook werden er tips gegeven over wat er in de tenlastelegging moest komen en vroegen ambtenaren of ze het requisitoir, net als eerder, konden lezen en becommentariëren.

Wilders gaat het Hof opnieuw vragen om het proces te stoppen vanwege deze bemoeienis. Dinsdag wordt de zaak weer behandeld in de rechtszaal.

Bekijk ook: 

Hof: proces Wilders gaat vooralsnog door 

Hoewel deze documenten uiteraard op ambtelijke bemoeienis duiden, staat in een van de interne documenten wel het volgende over de vermeende politieke bemoeienis van toenmalig minister Opstelten: „De minister is uiteraard verantwoordelijk voor het handelen van het OM, maar wil bij deze zaak zo ver mogelijk wegblijven om iedere schijn van politieke bemoeienis tegen te gaan.”

’Vertrouwen ondermijnd’

Politieke collega’s van Wilders willen opheldering. Zo vindt 50Plus-voorman Henk Krol dit ’onvoorstelbaar’. „Ik zeg: over en uit. Dit ondermijnt het vertrouwen van de gewone burger.” De PvdA wil ook weten waarom minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) niet direct openheid van zaken gaf over deze documenten.

Wilders zelf Twittert: „Opstelten, de ambtenaren van Justitie, VVD-premier Rutte, Grapperhaus, ze zullen hier allemaal niet mee wegkomen. Enquêtes, aangiftes, onderzoek, civiele procedures, Kamerdebatten, ik zal ze bestoken tot alles boven tafel is en ze ervoor een hoge prijs hebben betaald.”

Minister Grapperhaus wil niet veel zeggen over de documenten. Via zijn woordvoerder laat hij weten: „Naar aanleiding van een opdracht van het gerechtshof van 5 september 2019 heb ik door tussenkomst van het College van procureurs-generaal van het OM de documenten 8, 14 en 17 behorende bij het aanvullende Wob-besluit verstrekt.

Die betreffende documenten zijn ingebracht in het strafproces. Dat betekent dat mij uiterste terughoudendheid past ten aanzien van de inhoud van de overlegde documenten. Ik zal mij daarom – juist omdat ik mij niet meng in individuele strafzaken – daarover nu niet uitlaten.”

Bekijk meer van; ambtenaren rechtszaken geert wilders geert-jan knoops

Ambtenaren wilden zich bemoeien met pleitnota OM in zaak-Wilders

AD 08.09.2019 Ambtenaren van het ministerie van Justitie wilden ‘meelezen’ met het Openbaar Ministerie (OM) als deze in de Wilders-zaak over zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraken de pleitnota gingen schrijven.

Dat blijkt uit documenten die het Hof heeft opgevraagd en de PVV op haar website heeft gepubliceerd. Het gaat om mailwisselingen tussen ambtenaren van het ministerie van Justitie uit september 2014.

De ambtenaren e-mailen aan elkaar dat zij het slotwoord van het OM, het zogenoemde requisitor, vooraf zouden willen ontvangen. ,,Krijgen we het requisitoir vooraf, zoals in de zaak-Martijn? (Het verbod op pedofielen-vereniging Martijn, red.) Dat zou ik verstandig vinden, dat kunnen jij en X ‘meelezen’ en waar nuttig opmerkingen doorgeven.”

In de e-mails bespreken de ambtenaren ook de vervolging, waartoe het OM op dat moment feitelijk heeft besloten. De betreffende ambtenaar wijst het OM onder andere op Wilders’ repliek “dan gaan we dat regelen”, op de roep van zijn aanhang om “minder!” Marokkanen. Daaruit zou “actiebereidheid/aanzet om de daad bij het woord te voegen” blijken, en dat zou belastend zijn.

Ontkennen

Zowel het ministerie als OM ontkennen dat overigens. Zij zeggen dat ambtenaren zich niet inhoudelijk met de zaak hebben bemoeid. Dat wordt door een ambtenaar benadrukt in de mailwisseling: ‘De minister is uiteraard verantwoordelijk voor het handelen van het OM, maar wil bij deze zaak zo ver mogelijk wegblijven om iedere schijn van politieke bemoeienis tegen te gaan.’ Misschien wilden zij zich wel met de zaak bemoeien, maar enig invloed is er niet geweest, zei de aanklager van het OM deze week nog.

Uit de documenten blijkt niettemin dat ambtenaren wel argumenten aandroegen bij het OM om Wilders te vervolgen. In e-mails noemen ze zijn uitspraken ‘kwaadaardig’ en ‘racistisch’.

‘Dit gebeurt in Rusland nog niet’

In een vraaggesprek met RTL Nieuws reageert Wilders ontstemd en komt met een hele rits klachten: ,,Het ministerie van Justitie mag zich nooit bemoeien met een rechtszaak. Maar wat hebben ze gedaan? Ze hebben ervoor gezorgd dat er toch werd vervolgd, terwijl mijn zaak dus eigenlijk niet strafbaar was. Ze hebben gezegd: we willen de stukken zien, dan kunnen we ze lezen en adviseren.

Ze hebben inhoudelijk gezocht dat er punten bij de dagvaarding kwamen. Dat gebeurt in Rusland nog niet, dat gebeurt in Cuba nog niet. Deze rechtszaak moet nu stoppen. Vandaag ben ik het, maar morgen kan het een ander zijn. De Kamer moet dit met een parlementaire enquête tot tot op de bodem uitzoeken.”

Dinsdag gaat het hoger beroep in de zaak-Wilders verder. Wilders en zijn advocaat Knoops zullen het Hof vragen het proces te stoppen, zegt Wilders in een reactie. ,,Het is onvoorstelbaar dat het ministerie van Justitie zich tot in detail met mijn zaak heeft bemoeid. Het lijkt een hetze, een afrekening van de VVD-minister en zijn departement, tegen mij.”

 Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

EXPLOSIEF nieuw materiaal gekregen vandaag via Hof over bemoeienis Ministerie van Justitie met strafzaak.

Dit proces moet onmiddellijk stoppen!

En ik wil Kamerdebat met premier Rutte en minister Grapperhaus, dit kan niet zonder consequenties blijven!#Wildersproces #Wilders 6:26 PM – Sep 6, 2019

1,223 people are talking about this

Invloed

Het Openbaar Ministerie zegt dat de e-mails tussen ambtenaren niet van invloed zijn op de strafzaak, omdat het besluit om Wilders te vervolgen al maanden ervoor was genomen.

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid reageert niet op de inhoud van de geheime documenten, omdat de stukken zijn ingebracht in de strafzaak.

Ambtenaren bespraken vervolging Wilders met Openbaar Ministerie

OmroepWest 08.09.2019 Twee topambtenaren van het ministerie van Justitie hebben zich inhoudelijk bemoeid met de strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders. Zij drongen er bij het Openbaar Ministerie (OM) op aan om Wilders in de ‘minder Marokkanen-zaak’ zo stevig mogelijk aan te pakken.

De topambtenaren vroegen bijvoorbeeld of een uitlating van Wilders, die het OM liet rusten, niet toch tegen hem in stelling moest worden gebracht. Dit blijkt uit e-mails die het ministerie op last van de rechter heeft verstrekt en door RTL Nieuws zijn onthuld.

Wilders voelt zich door de mails in zijn gelijk bevestigd. Hij stelt vanaf het begin van de zaak al dat toenmalig minister Ivo Opstelten zich heeft bemoeid met zijn vervolging. Een minister mag zich niet met een vervolgingsbeslissing bemoeien, tenzij hij een officiële aanwijzing geeft. Het ministerie van Justitie stelde dat er slechts sprake was van overleg over praktische zaken. Ook is erkend dat ambtenaren een analyse hebben opgesteld.

‘Behoorlijk kwaadaardig’

In de mails die nu naar buiten zijn gebracht, wordt door de ambtenaren de vervolging besproken, waartoe het OM op dat moment feitelijk heeft besloten. Een van de twee bespreekt hun vragen en opvattingen met het parket. Zo wijst de betreffende ambtenaar het OM onder andere op Wilders’ repliek ‘dan gaan we dat regelen’. Daaruit zou ‘actiebereidheid/aanzet om de daad bij het woord te voegen’ blijken, nadat de aanhang om ‘minder Marokkanen‘ riep.

Deze ambtenaar noemt de woorden van Wilders ‘ophitsend’ en lijkt ze te scharen in de categorie ‘racistische uitlatingen’. De ander noemt de uitlatingen van Wilders onder meer ‘eigenlijk gewoon behoorlijk kwaadaardig’, met name omdat hij ze zo weloverwogen zou hebben gedaan.

  Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

Opstelten, de ambtenaren van Justitie, VVD-premier Rutte, Grapperhaus, ze zullen hier allemaal niet mee wegkomen.

Enquêtes, aangiftes, onderzoek, civiele procedures, kamerdebatten, ik zal ze bestoken tot alles boven tafel is en ze ervoor een hoge prijs hebben betaald.#Wilders 442 mensen praten hierover

Opmerkingen meegeven

Het tweetal kijkt ook vooruit naar het verweer dat ze van Wilders verwachten en hoe het OM dat weer zou kunnen pareren. Een van de twee dringt erop aan dat ze het requisitoir van de officier van justitie vooraf te lezen krijgen. Dan kunnen ze ‘waar nuttig opmerkingen meegeven’.

Een van de twee ambtenaren merkt ook op dat de minister ‘bij deze zaak zo ver mogelijk weg wil blijven’. Opstelten zou het belangrijk vinden om ‘iedere schijn van politieke bemoeienis tegen te gaan’. De ambtenaar wil daarom een intern advies van het OM ook niet opvragen. Hij wijst erop dat het departement zich nooit zo diep mengt in het werk van het OM.

‘Een hetze tegen mij’

Het ministerie wil niet reageren, omdat de rechszaak in volle gang is. Wilders kondigt aan dat hij en zijn advocaat Knoop het Hof opnieuw zullen vragen het proces te stoppen. Dinsdag dient het hoger beroep weer. ‘Het is onvoorstelbaar dat het ministerie van Justitie zich tot in detail met mijn zaak heeft bemoeid. Het lijkt een hetze, een afrekening van de VVD-minster en zijn departement, tegen mij’, zegt Wilders tegen het RTL Nieuws.

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG WILDERS MINDER MAROKKANEN IVO OPSTELTEN

Gerelateerd;

‘Minder Marokkanen-proces’ tegen Geert Wilders gaat door

Wilders over lekkende agent in zijn team: ‘ongelooflijk allemaal’

Bedreiger Wilders blijft in zwaar bewaakte cel

Geert Wilders wil meer onderzoek voor hoger beroep

Man (26) opgepakt in Den Haag voor dreigen met aanslag

Verdachte man die Wilders bedreigde was ongewapend tijdens aanhouding

© ANP Geert Wilders met zijn advocaten tijdens het proces tegen hem.

Topambtenaren eisten harde aanpak in proces tegen ‘kwaadaardige’ Wilders

MSN 08.09.2019 Topambtenaren van het ministerie van Justitie hebben zich inhoudelijk bemoeid met de strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders. Zij drongen er bij het Openbaar Ministerie (OM) op aan om Wilders in de zaak over ‘minder Marokkanen’-uitspraken zo stevig mogelijk aan te pakken.

Dit blijkt uit nog geheime documenten die in bezit zijn van RTL Nieuws. Vorige week onthulden we dát er bemoeienis was, uit de inhoud blijkt nu hoe ver dit ging. (De documenten kun je hier lezen.)

‘Schandalig’

De bemoeienis ligt zeer gevoelig, omdat het gaat om een strafzaak tegen een oppositieleider. Ministerie en OM ontkenden tot voor kort iedere vorm van inhoudelijk overleg en afstemming over de zaak-Wilders. De PVV-leider reageert verbijsterd op de nieuwe onthullingen en noemt het ‘schandalig’.

Uit de stukken blijkt nu dat ambtenaren het OM voedden met argumenten tegen Wilders, die een opponent was van de toenmalig minister, VVD’er Ivo Opstelten. Zij noemen zijn uitspraken ‘kwaadaardig’ en ‘racistisch’.  Als deze ambtenaren een zeer vertrouwelijk ambtsbericht van het College van procureurs-generaal aan minister Opstelten van 10 september 2014 hebben gelezen, vraagt een van hen zich af: “Is het OM wel overtuigd van de wenselijkheid en haalbaarheid van vervolging?”

Geen reden voor strafzaak

Zij adviseren het OM er juridisch met gestrekt been in te gaan. De aanleiding is discussie binnen het OM over de zaak. Het OM Den Haag wilde de strafzaak rond de eerste ‘minder Marokkanen’-uitspraak op 12 maart 2014 zelfs seponeren, zo bleek vorige week, ruim vijf jaar later. En de eigen experts van het OM, van het Landelijk Expertisecentrum Discriminatie, zagen ook in de uitspraken op de verkiezingsavond van 19 maart 2014 geen goede reden voor een strafzaak. Zij vonden de uitspraken ‘niet onnodig grievend’.

Lees ook:

De Wilders-files: waarom geheime stukken over bemoeienis OM explosief zijn

De topambtenaren vonden dat Wilders niet alleen moest worden vervolgd voor de uitspraken op de verkiezingsavond, maar ook moest worden aangepakt voor de eerste uitspraken, omdat anders de héle zaak ‘juridisch-inhoudelijk’ niet vol te houden zou zijn.

“Ik zou dit aan de rechter overlaten en zo min mogelijk beperkingen aanbrengen in hetgeen je voorlegt aan de rechter.” De ambtenaren geven verder een reeks juridische adviezen, ook over hoe het OM inhoudelijk moet omgaan met verweren van de verdediging. Letterlijk: “Over een aantal punten heb ik vandaag al wel even met de collega van het Pag (parket-generaal, het OM, red.) gesproken.” En: “Ik zal de punten die je noemt aan de collega van het OM meegeven.”

  Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

EXPLOSIEF nieuw materiaal gekregen vandaag via Hof over bemoeienis Ministerie van Justitie met strafzaak.

Dit proces moet onmiddellijk stoppen!

En ik wil Kamerdebat met premier Rutte en minister Grapperhaus, dit kan niet zonder consequenties blijven!#Wildersproces #Wilders 6:26 PM – Sep 6, 2019

‘Onvoorstelbaar’

Wilders kondigt aan dat hij en zijn advocaat Knoops het Hof opnieuw zullen vragen het proces te stoppen. Dinsdag dient het hoger beroep weer. Wilders: “Het is onvoorstelbaar dat het ministerie van Justitie zich tot in detail met mijn zaak heeft bemoeid. Het lijkt een hetze, een afrekening van de VVD-minister en zijn departement, tegen mij.”

De PVV-leider wijst erop dat de beïnvloeding door de ambtenaren daadwerkelijk gevolgen had. In het ambtsbericht van het College van procureurs-generaal werd namelijk niets gezegd over het ‘dat gaan we regelen’, zoals Wilders in maart 2014 zei bij de ‘minder, minder’-uitspraken. De topambtenaren drongen er bij het OM op aan dit Wilders wel ten laste te leggen, omdat dat juridisch sterker was. Dit punt werd december 2014 inderdaad opgenomen in de dagvaarding.

‘Grapperhaus niet open geweest’

PvdA-Kamerlid Attje Kuijken zegt dat ‘opnieuw de schijn van politieke bemoeienis’ met het proces-Wilders ontstaat, terwijl iedere vorm van overleg juist steeds was ontkend: “Ik wil uitleg van minister Grapperhaus over wat er is besproken met het OM en ook weten waarom de minister hier niet eerder open over is geweest.”

D66-Kamerlid Maarten Groothuizen: “Als ik dit lees, vind ik dat ambtenaren van het ministerie te veel ‘meedenken’ met de inhoud van de zaak. Ik vind dat merkwaardig. Het OM is geen buitendienst van het ministerie, maar een deel van onze magistratuur. Het lijkt erop dat het departement heel veel controle wil hebben. Dat past in het beeld dat ambtenaren koste wat het kost proberen hun bewindspersoon uit de wind te houden.”

Meelezen

Opmerkelijk in de documenten is ook de opmerking van een topambtenaar: “Krijgen we het requisitoir vooraf, zoals in de zaak-Martijn? (Het verbod op pedofielen-vereniging Martijn, red.) Dat zou ik verstandig vinden, dat kunnen jij en X ‘meelezen’ en waar nuttig opmerkingen doorgeven.”

Het ministerie van Justitie heeft nog niet gereageerd. Grapperhaus heeft in antwoorden op Kamervragen steeds benadrukt dat híj zich ‘niet mengt in individuele strafzaken’.

RTL Nieuws; Geert Wilders  Ferdinand Grapperhaus  Openbaar Ministerie  Ministerie van Justitie en Veiligheid  Wilders-proces

‘Hof moet proces tegen Wilders staken’

Elsevier 05.09.2019 Het proces tegen PVV-leider Geert Wilders gaat door, maakte het Haagse gerechtshof deze ochtend bekend. Pas bij de uitspraak komt het hof tot een oordeel of het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk is in de zaak. Volgens Wilders advocaat Geert-Jan Knoops zijn er sterke aanwijzingen dat Ivo Opstelten, voormalig minister van Justitie bij het Openbaar Ministerie (OM) in 2014 aandrong op vervolging van Wilders.

Het komt in Nederland zelden voor dat een minister met het OM spreekt over een strafzaak en helemaal niet bij die van een politicus. Normaal gesproken besluit het OM daar zelfstandig over. Via RTL Nieuws werd vrijdag bekend dat Opstelten overleg had met het OM, nog voor het besluit tot vervolging bekend werd.

Aantekeningen van Opstelten

In dat overleg zou Opstelten hebben gezegd dat de PVV-leider moest worden vervolgd. Ook verkreeg RTL Nieuws via de Wet Openbaar Bestuur (WOB) een document met aantekeningen van toenmalig minister Opstelten. Hij had daarop geschreven: ‘Bespreken. Zie vier punten OM.’

Lees ook Afshin Ellian: Geloofwaardigheid OM op het spel in proces-Wilders

Dat zou erop wijzen dat Opstelten zich persoonlijk heeft bemoeid met het besluit van het OM om zijn politieke tegenstander te vervolgen. Het OM en de opvolger van Opstelten, CDA’er Ferdinand Grapperhuis, houden vol dat het OM al voor Opsteltens opmerkingen had besloten om Wilders te vervolgen.

Het hof had begin deze week extra documenten opgevraagd om tot een oordeel te komen over het vervolg van de vervolging van Wilders. De PVV-leider staat terecht in het hoger beroep wegens zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak. Die deed Wilders in het voorjaar van 2014. Later dat jaar besloot het Openbaar Ministerie de PVV-leider te vervolgen. In 2016 werd Wilders schuldig bevonden voor groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie van Marokkanen.

Ondanks de extra documenten ziet het hof ‘onvoldoende aanleiding’ om het proces te stoppen. De zaak-Wilders gaat dus verder met de pleidooien van het OM en Knoops, de advocaat van Wilders. Die liet al weten bij het doorgaan van de rechtszaak een pleidooi van 426 pagina’s voor te dragen.

Wilders reageerde verbolgen op het besluit van het hof. Volgens hem wordt bewijs in de zaak nu genegeerd en moet de zaak worden gestaakt. Wat vindt u? Is het verstandig van het hof om door te gaan met het Wildersproces? Of heeft de PVV-leider gelijk en moet het proces worden gestaakt? Praat mee!

Onze Stelling van de Dag luidt:

Minder-minderproces gaat voorlopig door, Wilders geschokt: ‘hof negeert keihard bewijs’

AD 05.09.2019 Het minder-Marokkanenproces rond Geert Wilders gaat voorlopig gewoon door. Het hof wees vanmorgen een verzoek van de verdediging af om het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te laten verklaren, omdat zij het recht zou hebben verspeeld om de PVV-leider te vervolgen. Wilders noemt de beslissing ‘onbegrijpelijk en eenzijdig’. Verslaggever Tobias den Hartog doet via Twitter verslag.

Het hof ziet ‘onvoldoende aanleiding’ om het proces te stoppen. Wel komt het hof de verdediging tegemoet wat betreft enkele stukken die Wilders graag in het dossier wil hebben, waaronder een e-mailwisseling tussen ambtenaren van het ministerie. Die komen er ongelakt in. Het hof hoeft een aantal stukken niet te zien, maar zegt wel dat het als ze het later nodig vindt, die alsnog toegevoegd moeten kunnen worden.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Alles draait om interne nota’s, e-mails en ambtsberichten die RTL heeft ontvangen na een WOB-procedure bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Wilders ziet daarin bewijs dat toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten zich in 2014 met de vervolging van Wilders heeft bemoeid.

Ongelakt

Het gerechtshof vroeg dinsdag om de documenten te kunnen lezen. Het OM heeft deze gisteren verstrekt. Daarbij zijn delen die in de versie van RTL waren weggelakt om ambtenaren en hun identiteit te beschermen, nu wel leesbaar gemaakt voor de rechters. Alle documenten komen in het dossier terecht.

Volgens het OM is er absoluut geen sprake van dat de minister zich met de zaak heeft bemoeid. ,,Het OM heeft de beslissing genomen om Geert Wilders te vervolgen en niemand anders.’’

‘Schokkend’

Het ministerie bemoeide zich met mijn strafzaak. Ik vraag u dit te onderzoe­ken. Dat mag hier gewoon niet. Op Cuba misschien. Maar hier niet, aldus Geert Wilders .

Wilders nam na de beslissing zelf het woord. Hij noemt het ‘onbegrijpelijk en heel eenzijdig’. ,,U heeft alleen de stukken opgevraagd die minister Grapperhaus al zei te willen leveren. Erg toevallig allemaal.’’ Volgens Wilders negeert het hof daarmee ‘keihard bewijs’. ,,Waarom heeft u ook de andere stukken niet opgevraagd? Dat vind ik oprecht onbegrijpelijk. Wilt u de waarheid niet weten? Het blijft nu volstrekt onduidelijk hoe ver de arm van het departement reikt.’’

De PVV-leider verzocht het hof die stukken alsnog op te vragen en de zaak alsnog aan te houden. ,,Het is echt schokkend. Het staat in de stukken, in het ambtsbericht, dat er geen zaak tegen mij te bouwen was. Het OM stelde een sepot voor. Maar dat raadde zij niet aan de minister aan, omdat het dan uit zou draaien op een artikel 12-procedure.’’

Volgens Wilders ‘kan het dus niet anders’ dan dat er ‘alleen een politieke reden’ was om hem te vervolgen. ,,Het ministerie bemoeide zich met mijn strafzaak. Ik vraag u dit te onderzoeken. Dat mag hier gewoon niet. Op Cuba misschien. Maar hier niet.’’

Ook Knoops riep het hof nogmaals op de zaak tijdelijk stil te leggen. Hij wil dat in ieder geval wordt afgewacht tot 11 oktober, wanneer er uitspraak is in de zaak tussen RTL Nieuws en de staat. Onderdeel van die zaak zijn stukken waaruit ambtelijke interventie zou blijken. ,,Als wij nu zouden moeten pleiten, dan krijgt u een pleidooi waarin maar de helft van de feiten genoemd kunnen worden’’, aldus Knoops.

Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

“Wilt u de waarheid soms niet weten?”

Mijn speech zojuist voor het Gerechtshof”:#Wildersproces #Wilders

12:13 PM – Sep 5, 2019

Pleidooi

Geert-Jan Knoops en Geert Wilders © ANP

Het OM erkent dat er eerst geen strafbaarheid werd gezien, maar benadrukt dat Wilders selectief citeert. Er zou ook in de stukken staan dat het denkbaar is dat een rechter daar anders over zou oordelen, waardoor het OM dus wél wilde vervolgen. ,,We hebben wel degelijk puur juridische argumenten om een veroordeling van uw hof te vragen. En anders dan meneer Wilders beweert, is het niet zo dat dit een politiek proces is.’’ Volgens het OM hoeft de zaak dan ook niet te worden aangehouden.

Nu het proces doorgaat, is Knoops begonnen aan zijn 426 pagina’s tellend pleidooi. Daar zijn meerdere dagen voor uitgetrokken.

Afgelopen juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als bij de rechtbank. Die achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde geen straf op. De uitspraak staat vooralsnog gepland op 11 oktober.

Tweets door ‎@TobiasdenHartog

‘Vervolging Wilders is willekeur’

MSN 05.09.2019 PVV-leider Geert Wilders is slachtoffer geworden van willekeur en gebombardeerd tot lijdend voorwerp in een proefproces over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Het Openbaar Ministerie heeft oneigenlijk gebruikgemaakt van zijn recht tot vervolgen. Dat betoogde Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops donderdag in het eerste deel van zijn ruim vierhonderd pagina’s tellende pleidooi in de strafzaak tegen de PVV-voorman.

Wilders staat in hoger beroep terecht op verdenking van het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen en groepsbelediging. Het OM heeft hem daarvoor voor de rechter gebracht, na uitlatingen over Marokkanen in maart 2014. De rechtbank verklaarde de PVV-voorman eind 2016 schuldig maar legde geen straf op. In hoger beroep eiste het OM in juli een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als in eerste aanleg.

Volgens Knoops gingen die uitspraken niet over Marokkanen in het algemeen, maar over crimineel gedrag onder Marokkanen. Het Landelijk Expertise Centrum Discriminatie van het OM onderkende dat Wilders het over een specifieke groep Marokkanen had, betoogde de raadsman.

Politieke gedachtegoed

De gewraakte uitspraken moeten bovendien worden gezien als onderdeel van het maatschappelijke debat en vloeien voort uit Wilders’ politieke gedachtegoed, zo pleitte Knoops.

De advocaat is donderdag aan zijn pleidooi begonnen, nadat het hof zijn verzoek om opschorting van het proces opnieuw had afgewezen. Knoops wil de onderste steen boven krijgen over bemoeienis van toenmalig minister Ivo Opstelten (Justitie) met de beslissing van het OM over te gaan tot vervolging.

Volgens Wilders en zijn advocaat is het zonneklaar dat het OM niet zelfstandig tot dat besluit is gekomen, zoals het beweert. In de inleiding van zijn pleidooi zette Knoops nogmaals een reeks aanwijzingen voor die stelling op een rij.

Het hof heeft donderdag bepaald dat er vrijdag, bij de voortzetting van Knoops’ pleidooi, een aantal mails van ambtenaren van het departement van Justitie op tafel moeten komen, die de stellingen van de raadsman zouden kunnen schragen.

‘Minder Marokkanen-proces’ tegen Geert Wilders gaat door

OmroepWest 05.09.2019 Het hoger beroep van Geert Wilders in het ‘minder Marokkanen-proces’ gaat gewoon door. Het hof van Den Haag liet donderdag weten dat het pas bij de uitspraak beslist over de niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie. Ook een verzoek van advocaat Geert-Jan Knoops om de zaak aan te houden werd door het gerechtshof afgewezen. Tot onvrede van de politicus. ‘Wilt u de waarheid soms niet weten? Ik vind het onbegrijpelijk dat u toch door wilt gaan.’

Advocaat Geert-Jan Knoops vroeg namens Wilders om de zaak voorlopig aan te houden. Afgelopen week kwam er via een WOB-verzoek van RTL Nieuws onder meer een nota naar buiten waarop Opstelten een handgeschreven aantekening heeft gemaakt dat de punten van het OM besproken moeten worden. Een minister mag zich niet met een vervolgingsbeslissing bemoeien, tenzij hij een officiële aanwijzing geeft.

Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

 

“Wilt u de waarheid soms niet weten?”

Mijn speech zojuist voor het Gerechtshof”:#Wildersproces #Wilders

12:13 – 5 sep. 2019

Er loopt nog een WOB-verzoek van RTL-nieuws om meer stukken. Knoops wil deze documenten gebruiken in zijn verweer. ‘Als wij deze stukken niet krijgen, kunnen wij geen verweer voeren. Wilders wordt dan geschaad in zijn verdediging.’ Knoops wil dan ook dat het hoger beroep pas na 11 oktober verder gaat, omdat de rechtbank van Utrecht dan uitspraak gedaan heeft over het verzoek van RTL Nieuws. Volgens het OM is dat wachten niet nodig. ‘Meneer Wilders haalt buitengewoon selectief uit de berichten aan’, verklaarde de advocaat-generaal.

Niet-ontvankelijk

Het hof oordeelde dat het OM wel voor vrijdagmiddag enkele documenten aan moet leveren. Maar voor het gerechtshof is dit geen reden om met de rest van het proces te wachten tot na 11 oktober. Advocaat Knoops is hierdoor aan zijn slotpleidooi begonnen. Dit beslaat 426 pagina’s en hier zijn vier zittingsdagen voor uitgetrokken.

De advocaat van de PVV’er had dinsdag gevraagd om een streep door het hoger beroep te halen, omdat er volgens hem steeds meer aanwijzingen zijn dat toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten zich in 2014 met de vervolging van Wilders heeft bemoeid. Daarom zou het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk verklaard moeten worden in de vervolging. Volgens het OM is hier echter totaal geen sprake van. ‘Het OM heeft de beslissing genomen om Geert Wilders te vervolgen en niemand anders’, benadrukte de advocaat-generaal.

Geldboete

Het hof Den Haag, voor de gelegenheid uitgeweken naar de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, wilde eerst een aantal ambtsberichten ontvangen voordat er een besluit werd genomen. Donderdagochtend liet het hof weten meer tijd nodig te hebben voor de beoordeling van deze documenten en daarom pas bij de einduitspraak een uitspraak te doen over ontvankelijkheid van het OM.

Afgelopen juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als in eerste aanleg. De rechtbank achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde geen straf op. De uitspraak staat vooralsnog gepland op 11 oktober.

Minder! Minder!

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een verkiezingsavond in Den Haag drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder ‘Minder! Minder!‘ als antwoord op deze vragen. Daarmee zette de politicus volgens het OM aan tot haat.

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG WILDERS

Gerelateerd;

Wilders over lekkende agent in zijn team: ‘ongelooflijk allemaal’

Bedreiger Wilders blijft in zwaar bewaakte cel

Man (26) opgepakt in Den Haag voor dreigen met aanslag

Verdachte man die Wilders bedreigde was ongewapend tijdens aanhouding

Geert Wilders wil meer onderzoek voor hoger beroep

Beelden medeverdachte bedreigen Wilders op Team West

Wilders krijgt geen uitstel van hof in ‘minder Marokkanen’-proces

NOS 05.09.2019 PVV-leider Geert Wilders krijgt geen uitstel van het hof in het hoger beroep in het ‘minder Marokkanen’-proces tegen hem. Daar had hij vanochtend om gevraagd, omdat hij wil dat het hof meer stukken opvraagt die volgens hem aantonen dat voormalig justitieminister Ivo Opstelten zich bemoeide met het besluit om hem te vervolgen.

De rechter vindt dat de samenleving profijt heeft van “een voortvarende voortzetting van de zaak” en gaat daarom niet mee in het verzoek van de politicus. Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops begon daarom vanmiddag ‘gewoon’ aan zijn pleidooi. Dat pleidooi van 426 pagina’s zal meerdere dagen in beslag nemen.

Wel moet het OM van het hof voor morgenmiddag een aantal ambtsberichten hebben toegevoegd aan het strafdossier waarin alinea’s staan die eerder waren weggelakt. Ook kunnen eventuele latere stukken meegenomen worden in de zaak, benadrukte de rechter.

‘Onbegrijpelijk en eenzijdig’

Toen het hof vanochtend aan Wilders had medegedeeld dat het niet meteen zou oordelen over de bemoeienis van Opstelten nam Wilders na een overlegpauze van zo’n drie kwartier zelf het woord in de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol.

“Dat vind ik onbegrijpelijk en heel eenzijdig”, zei Wilders over het in zijn ogen beperkte aantal opgevraagde stukken. “Als u een fair en evenwichtig besluit had willen nemen, had u ook die stukken op moeten vragen. Wilt u de waarheid misschien niet weten? En hoe ver reikt de arm van het departement in mijn zaak? Ik verzoek u met klem die stukken op te vragen.”

Advocaat-generaal Van Roessel zei namens het OM dat Wilders “selectief” citeert uit de ambtsberichten. “De reden om de heer Wilders te vervolgen was puur juridisch”, benadrukte ze.

Interne communicatie

Het proces-Wilders draait om de ‘minder Marokkanen’-uitspraken die de politicus deed op de uitslagenavond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014. Eind 2016 werd Wilders vanwege die uitspraken schuldig bevonden aan groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie. Hij kreeg geen straf.

Wel ging hij in hoger beroep. Vervolgens kwamen stukken naar buiten waaruit volgens Wilders’ verdediging blijkt dat minister Opstelten zich heeft bemoeid met het besluit Wilders te vervolgen.

Het gaat om interne communicatie uit het najaar van 2014, waaruit naar voren komt dat het persbericht van het OM waarin de vervolging van Wilders wordt aangekondigd vooraf uitgebreid was besproken met het ministerie. De tekst moest ter instemming aan Opstelten worden voorgelegd en werd op aanwijzing van het ministerie aangepast.

Volgens het OM en ook de huidige justitieminister Grapperhaus was het besluit om Wilders te vervolgen toen al genomen. Wilders’ advocaat Knoops bestrijdt dat en eiste dinsdag daarom dat het OM niet-ontvankelijk wordt verklaard en dat er direct een eind komt aan de zaak vanwege de stukken.

Bekijk ook;

Hof: proces Wilders gaat vooralsnog door

Telegraaf 05.09.2019 Geert Wilders legt zich niet neer bij de beslissing van het hof om het Openbaar Ministerie in zijn zaak voorlopig niet niet-ontvankelijk te verklaren.

Het hof vond dat de strafzaak over de Minder Marokkanenuitspraken uit 2014 gewoon kan doorgaan vandaag, en dat een definitief oordeel over de vermeende politieke invloed die op het OM is uitgeoefend, bij de einduitspraak op 11 oktober wordt genomen.

’Onbegrijpelijk en eenzijdig’

Wilders is van mening dat het hof te beperkt is geweest in het opvragen van stukken die zouden wijzen op die politieke bemoeienis. „Onbegrijpelijk een eenzijdig”, vond hij.

Volgens de PVV-leider heeft het hof uitgerekend om de „keiharde bewijzen” van die bemoeienis niet gevraagd. Het zou onder meer gaan om een mailwisseling tussen ambtenaren van het ministerie van justitie, waarin wordt voorgesorteerd op mogelijke verweren in een strafzaak.

“Je broek zakt toch af als je dat allemaal leest?”

Volgens Wilders staat inmiddels vast dat het OM zelf helemaal niet wilde vervolgen, en eigenlijk vond dat de uitlatingen die hij deed op 12 en 19 maart niet strafbaar waren. Dat er tóch werd besloten tot vervolging kan maar op één ding wijzen, zegt hij: dat het moest van de minister van justitie. „Men vreesde anders voor een storm van kritiek. Je broek zakt toch af als je dat allemaal leest?”

Wilders tegen het hof: „U heeft dat totaal genegeerd. Wilt u soms de waarheid niet weten? Hoe ver reikt de arm van het departement in mijn zaak?”

Het hof kreeg van Wilders en zijn verdediging opnieuw het dringende verzoek om alle stukken op te vragen, en ook te wachten op de uitkomst van een procedure die RTL aanspande met een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur. Knoops: „Het kan toch niet zo zijn dat er straks op 11 oktober een oordeel ligt, en dat dat oordeel wordt ingehaald door de werkelijkheid.” De verdediging is volgens Knoops ernstig gehandicapt door het ontbreken van die bewijzen.

Ongekende bemoeienis

Volgens Wilders doet het er niet toe of ambtenaren met elkaar mailden over mogelijke verweren in de zaak voordat, of nadat het OM de beslissing nam om te vervolgen. „Het is ongekend dat een ministerie zich bemoeit met een strafzaak. Als ik vraag om een harde straf voor een Marokkaan die iemand in elkaar slaat, dan is de wereld te klein. Dan moet ik de scheiding der machten respecteren. En dit kan allemaal wel?”

Het hof beraadt zich op het hernieuwde verzoek van de verdediging.

Verslaggever Saskia Belleman is bij de rechtszaak aanwezig. Haar Tweets by ‎@SaskiaBelleman

 

Hoger beroep tegen Wilders om ‘minder Marokkanen’-uitspraak gaat door

MSN 05.09.2019 Het hoger beroep in de zaak Geert Wilders om zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak gaat door. Advocaat Geert-Jan Knoops had het gerechtshof verzocht om het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te verklaren. Het hof neemt daar op een later moment een besluit over.

Volgens Knoops zijn er aanwijzingen dat toenmalig justitieminister Ivo Opstelten zich met de vervolging van Wilders heeft bemoeid. De bemoeienis van een minister bij een strafzaak is ongebruikelijk, zeker als het om een politieke tegenstander gaat.

Lees ook:

Reconstructie bemoeienis minister met rechtszaak Wilders: ‘Bespreken, zie vier punten OM’

Het hof ziet nu nog geen reden om te stoppen en vindt dat de zaak verder kan gaan met het pleidooi. Knoops liet direct na het besluit van het hof weten zich te beraden op een reactie. Deze komt later vanochtend.

5000 euro boete

In juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde bedrag als in 2016. De rechtbank achtte de PVV-voorman toen wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde geen straf op. Zowel Wilders als het OM ging in beroep.

PVV-leider Wilders en Leon de Jong, toenmalig lijsttrekker voor de Haagse fractie, in 2014. © Aangeboden door RTL Nederland

Lees ook:

Grapperhaus: ‘OM had besluit zaak-Wilders al genomen’

Momenteel is de verdediging aan de beurt om haar kant van de zaak te belichten. Knoops had al laten weten een pleitnota van 426 pagina’s te hebben voorbereid.

De uitspraak staat vooralsnog gepland op 11 oktober 2019.

Zaak-Wilders: ‘Hier is iemand aan het liegen’ Video

Telegraaf 04.09.2019 Saskia Belleman over het vervolg van de geruchtmakende ‘minder Marokkanen’-zaak tegen Geert Wilders. Wie loog en wat zijn de gevolgen voor Opstelten en Grapperhaus?

Bekijk meer van; vervolging  saskia belleman geert wilders video’s binnenland nieuws misdaad

Hof wil extra stukken van OM, neemt donderdag besluit over vervolging Wilders

RTL 03.09.2019 Het Openbaar Ministerie moet ambtsberichten uit 2014 aan toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten over de vervolging van Geert Wilders voor morgen om 12.00 uur aan het Gerechtshof geven. Die berichten mogen niet onleesbaar zijn gemaakt. Op basis van die stukken wordt er donderdagochtend een besluit genomen over de verdere vervolging van Wilders.

Dat heeft het Gerechtshof vandaag 03.09.2019 besloten.

Lees ook:

Grapperhaus, de zaak-Wilders en een web van onwaarheid

Bemoeienis Opstelten

Volgens de advocaat van Wilders, Geert-Jan Knoops, komt er steeds meer bewijs op tafel dat toenmalig minister van Justitie, Ivo Opstelten, zich actief heeft bemoeid met de beslissing in 2014 om de PVV’er te vervolgen.

Een minister mag dat niet doen, tenzij hij een officiële aanwijzing geeft. Afgelopen week kwam er via een wob-verzoek van RTL Nieuws onder meer een nota naar buiten waarop Opstelten een handgeschreven aantekening heeft gemaakt dat de punten van het OM besproken moeten worden.

Lees ook:

‘Rechter in de zaak tegen Geert Wilders is op verkeerde been gezet’

Beslissing al genomen

De Advocaat Generaal ‘herhaalde nogmaals’ dat het OM de beslissing al had genomen en er daarna pas met de minister over werd gesproken. “Dat is het enige dat relevant is.”

Het verzoek van Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops om het hoger beroep te staken en het OM niet-ontvankelijk te verklaren, noemt hij daarom niet aan de orde. “Het voert veel te ver om op basis van wob-stukken het OM niet-ontvankelijk te verklaren.”

Lees ook:

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

  pieter klein

✔ @pieterkleinrtl

Hof wil onder meer de ambtsberichten van College aan minister zien, voordat besluit wordt genomen over verzoek van verdediging over niet-ontvankelijkheid OM. #wilders #opstelten
Donderdag 09.30 uur verder.

Het Openbaar Ministerie moet ambtsberichten uit 2014 aan toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten over de vervolging van Geert Wilders voor morgen om 12.00 uur aan het Gerechtshof geven. Die berichten mogen niet onleesbaar zijn gemaakt. Op basis van die stukken wordt er donderdagochtend een besluit genomen over de verdere vervolging van Wilders.

Dat heeft het Gerechtshof vandaag besloten.

Lees ook:

Grapperhaus, de zaak-Wilders en een web van onwaarheid

Bemoeienis Opstelten

Volgens de advocaat van Wilders, Geert-Jan Knoops, komt er steeds meer bewijs op tafel dat toenmalig minister van Justitie, Ivo Opstelten, zich actief heeft bemoeid met de beslissing in 2014 om de PVV’er te vervolgen.

Een minister mag dat niet doen, tenzij hij een officiële aanwijzing geeft. Afgelopen week kwam er via een wob-verzoek van RTL Nieuws onder meer een nota naar buiten waarop Opstelten een handgeschreven aantekening heeft gemaakt dat de punten van het OM besproken moeten worden.

Lees ook:

‘Rechter in de zaak tegen Geert Wilders is op verkeerde been gezet’

Beslissing al genomen

De Advocaat Generaal ‘herhaalde nogmaals’ dat het OM de beslissing al had genomen en er daarna pas met de minister over werd gesproken. “Dat is het enige dat relevant is.”

Het verzoek van Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops om het hoger beroep te staken en het OM niet-ontvankelijk te verklaren, noemt hij daarom niet aan de orde. “Het voert veel te ver om op basis van wob-stukken het OM niet-ontvankelijk te verklaren.”

Lees ook:

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

Lees ook:

Kamer wil opheldering over rol Opstelten in proces-Wilders

RTL Nieuws; Geert Wilders   Geert-Jan Knoops   Wilders-proces

Wilders stuurt aan op staken proces, hof wil eerst ongelakte stukken zien

AD 03.09.2019 Het gerechtshof in Amsterdam wil inzage in een aantal ongelakte ambtelijke stukken van het Openbaar Ministerie, om op basis daarvan te kunnen bepalen of het ‘minder minder-proces’ tegen Geert Wilders door kan gaan. Volgens de advocaat van de PVV-leider, Geert-Jan Knoops heeft toenmalig minister van Justitie en Veiligheid er bij het OM op aangedrongen Wilders te vervolgen.

Het OM moet die berichten van het college aan het ministerie voor morgenmiddag verstrekken. Donderdagochtend volgt dan het besluit om al dan niet door te gaan met het hoger beroep tegen de PVV’er.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Volgens advocaat Geert-Jan Knoops zijn er opnieuw aanwijzingen dat toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten zich in 2014 met de vervolging van Wilders heeft bemoeid. Daarom zou het OM niet-ontvankelijk verklaard moeten worden in de vervolging.

Volgens het OM is hier echter totaal geen sprake van. ,,Het OM heeft de beslissing genomen om Geert Wilders te vervolgen en niemand anders.” Toch blijft de PVV-voorman er van overtuigd dat hij slachtoffer is van een ‘politiek proces’ en wil hij nader onderzoek naar de documenten.

Knoops vroeg daarom vanmiddag opnieuw de zaak stil te leggen tot er meer duidelijk is over de dossierstukken. ,,We leveren vandaag overtuigend bewijs dat de strafrechter op het verkeerde been is gezet.’’ Volgens de verdediging is het hof onvoldoende voorgelicht over wat er nou precies op ambtelijk niveau is besproken over de zaak. ,,U bent om de tuin geleid, net als wij, de verdediging’’, meent Knoops.

Geen stem

Minister Grapperhaus liet vanmorgen in antwoorden op Kamervragen opnieuw weten dat Opstelten geen stem had in het besluit Wilders te vervolgen. Hij overlegde juist met ambtenaren over de beveiliging en communicatie rond de rechtszaak. Ambtenaren zouden zich ‘hebben gebogen over de consequenties van de vervolgingsbeslissing’. ‘Daarbij kan men denken aan zaken als het tijdstip van en de planning rondom het naar buiten brengen’, stelt Grapperhaus.

Grapperhaus schrijft ook dat onder ambtenaren gesproken werd over de vraag of ‘de afdeling communicatie’ moest worden betrokken, over ‘eventuele beveiligingsaspecten’ en over ‘het al dan niet informeren van de minister-president’ over de ‘genomen vervolgingsbeslissing’.

Het is volgens de minister aan de rechter om alle stukken en omstandigheden mee te wegen in de zaak. ‘Wanneer de onafhankelijke rechter, in casu het gerechtshof, ten behoeve van deze beoordeling nadere inlichtingen behoeft, zal ik deze vanzelfsprekend verschaffen.’

Boete

In juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als in eerste aanleg. De rechtbank achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde hem geen straf op.

Verslaggever Tobias den Hartog deed vandaag via Twitter verslag: Tweets door ‎@TobiasdenHartog

‘Hof moet streep zetten door proces Wilders’

MSN 03.09.2019 Het gerechtshof moet een streep zetten door het strafproces tegen PVV’er Geert Wilders. Dat betoogde zijn advocaat dinsdag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Volgens advocaat Geert-Jan Knoops zijn er opnieuw aanwijzingen dat toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten zich met de vervolging van Wilders heeft bemoeid.

Ook heeft het Openbaar Ministerie het gerechtshof daarover verkeerd ingelicht, aldus Knoops. “Het OM moet daarom niet-ontvankelijk worden verklaard”, zei hij. “Ik ben ervan overtuigd dat we vandaag kunnen stoppen met dit proces.”

Het OM reageert later dinsdag op de advocaat van Wilders. Daarna neemt het hof een beslissing.

Advocaat Wilders: hof moet proces stoppen

Telegraaf 03.09.2019 Het Haagse gerechtshof beslist donderdagochtend of de strafzaak tegen Geert Wilders wordt voortgezet, of niet. Dat heeft het hof zojuist besloten.

De verdediging van de PVV-leider vindt dat het hof Het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk moet verklaren in de vervolging. Het OM zou de rechters om de tuin hebben geleid en verkeerd hebben voorgelicht over de manier waarop de beslissing werd genomen om Wilders te vervolgen voor zijn Minder Marokkanenuitspraak in 2014.

Volgens de verdediging ligt er inmiddels zoveel overtuigend bewijs op tafel van een politiek gemotiveerde en voorbereide vervolging, dat het hof niet anders kan dan de „besmette strafzaak” staken.

De advocaten-generaal zien daar geen enkele reden voor. Het OM heeft de beslissing om Wilders te vervolgen geheel zelfstandig genomen, zei AG Gerard Sta. De minister is slechts geïnformeerd. Dat moet volgens de wet, omdat het een politiek gevoelige zaak betrof. „Er heeft geen ambtenaar naast ons bureau gestaan om te zeggen: Opstelten vindt…..”

Volgens de verdediging liegen de bewijzen die RTL via een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur boven water tilde er niet om. Het recht van Wilders op een eerlijk proces zou zijn geschonden.

Knoops stelt dat uit de emailwisseling tussen topambtenaren blijkt dat de ambtelijke top de kans op een veroordeling van de PVV-leider als zeer groot inschatte, en dat men de strafzaak belangrijk vond voor de „rechtsvorming.”

Ook worden er in de mails allerlei bouwstenen aangedragen voor het OM, en werd er actief gezocht naar argumenten om het te verwachten verweer van de verdediging van Wilders te pareren. Knoops: „Daarmee is aangetoond dat het ministerie zich inhoudelijk inliet met de juridische merites van de zaak, en zich niet beperkte tot louter informatievoorziening aan de minister.”

Bekijk ook: 

Grapperhaus: OM had besluit Wilders al genomen 

Bekijk ook: 

Zaak-Wilders 

Het hof wil dat het OM morgen voor 12 uur de volledige tekst van die stukken aanlevert, zonder de weggelakte passages waarover de verdediging beschikt.

Ook nieuw volgens de verdediging is dat toenmalig minister Opstelten zelf het initiatief nam tot een bespreking over de zaak Wilders, zegt Knoops. Tijdens zijn getuigenverhoor bij een onderzoeksrechter bleek Opstelten daarover, en over tal van andere zaken, aan „opmerkelijk geheugenverlies te lijden”, aldus de advocaat. Hetzelfde gold voor toenmalig OM-topman Herman Bolhaar en twee topambtenaren.

Zelfs als het OM niet onder druk tot vervolging van Wilders heeft besloten, dan nog is volgens Knoops duidelijk geworden hoe actief het departement betrokken was bij „het bouwen van de strafzaak” tegen de politicus. „Een ernstige schending van de trias politica, de scheiding van wetgevende, rechtsprekende en uitvoerende macht.”

De inspanningen van de ambtenaren staan in schril contrast met de totale desinteresse op het ministerie voor de uitspraken van voormalig D66-leider Alexander Pechtold, zegt Knoops. Pechtold zei na een leugen van Halbe Zijlstra over een bezoek aan de datsja van Poetin, dat hij „de eerste Rus nog moet tegenkomen die zijn eigen fout rechtzet.” Knoops: „Maar hier geen mailswisseling, geen overleg, geen vervolging.” Het bewijst volgens het verdedigingsteam des te overtuigender dat de vervolging van Wilders een politiek gemotiveerde beslissing was.

 Saskia Belleman

✔ @SaskiaBelleman

Opstelten, Bolhaar en de 2 topambtenaren Roes en Cloo hebben volgens Knoops tijdens de verhoren door de rechter-commissaris “niet naar waarheid verklaard”. #Wilders

Het Openbaar Ministerie zegt dat de beslissing om Wilders te vervolgen al was genomen op 10 september. Dat er in de mails en in andere stukken steeds wordt gesproken over „een voorgenomen besluit” is een kwestie van „interne terminologie”, zegt AG Sta.

Hij voelde niet de behoefte om te reageren op een filmpje dat de verdediging toonde, waarin de persofficier van justitie op 9 oktober 2014 zei dat het onderzoek bijna was afgerond, dat Wilders nog moest worden gehoord, en dat het OM daarna definitief zou besluiten of het tot vervolging zou komen.

Bekijk meer van; geert wilders

‘Rechter in de zaak tegen Geert Wilders is op verkeerde been gezet’

RTL 03.09.2019 “We leveren vandaag overtuigend bewijs dat de strafrechter op het verkeerde been is gezet.” Dat zei de advocaat van Geert Wilders vanochtend in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol bij aanvang van zijn pleidooi in het hoger beroep van het ‘minder Marokkanen-proces’ van de PVV’er.

Voor het pleidooi zijn vier zittingsdagen uitgetrokken, maar waarschijnlijk gaat advocaat Geert-Jan Knoops aan het einde van de ochtend vragen om de zaak aan te houden.

Bemoeienis Opstelten

Knoops heeft al vaker gevraagd om de behandeling van de zaak op te schorten of helemaal te schrappen, omdat voormalig minister van Justitie Ivo Opstelten zich in 2014 met de zaak zou hebben bemoeid. Dat mag niet, een vervolgingsbeslissing moet door het Openbaar Ministerie worden genomen.

Het OM heeft altijd ontkend dat de minister zich heeft bemoeid met het al dan niet vervolgen van Wilders. Ook het ministerie ontkent dat, dinsdag nogmaals in door minister Ferd Grapperhaus beantwoorde Kamervragen.

Lees ook:

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

Opgedoken nota

Tot nu toe wees het gerechtshof de verzoeken van Knoops af. Dat hij er nu toch weer om vraagt, is omdat er recent nieuwe stukken zijn opgedoken waarin het volgens de Knoops nog duidelijker blijkt. “Binnen de top van het ministerie heeft men zich actief bemoeid met de vervolging van de heer Wilders.”

De opgedoken nota kwam vorige week via RTL Nieuws naar buiten. Via een WOB-procedure probeert RTL stukken boven tafel te krijgen over de vermeende invloed van het ministerie op de vervolgingsbeslissing van het OM.

 pieter klein

✔ @pieterkleinrtl

Vandaag hervatting hoger beroep in de strafzaak-Wilders.

Nog steeds geen antwoorden op de Kamervragen van 3 juli, inzake Opstelten en bemoeienis.
Column. Over wat we allemaal nog niet weten:

Grapperhaus, de zaak-Wilders en een web van onwaarheid https://www.rtlnieuws.nl/columns/column/4835226/wilders-pvv-grapperhaus-opstelten-ministerie-van-justitie-en-veiligheid …

Grapperhaus, de zaak-Wilders en een web van onwaarheid

rtlnieuws.nl

Veroordeling

In juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als in eerste aanleg. De rechtbank achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde hem geen straf op.

RTL Nieuws

Lees ook:

Geert Wilders woest over opgedoken geheime nota: ‘Maffiapraktijken’

Geert Wilders Geert-Jan Knoops Wilders-proces

Grapperhaus: ‘OM had besluit zaak-Wilders al genomen’

Lees ook:

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

Grapperhaus: Opstelten bemoeide zich niet met vervolgingsbesluit Wilders

NOS 03.09.2019 Toenmalig minister Opstelten heeft zich niet bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie om PVV-leider Geert Wilders te vervolgen voor zijn uitspraken over Marokkanen. Het OM had al tot vervolging besloten toen er overleg was over de zaak met Opstelten. Dat schrijft de huidige minister van Justitie, Grapperhaus, op vragen van Wilders zelf.

Het gesprek van Opstelten met het OM ging volgens Grapperhaus niet over de vraag of Wilders zich voor de rechter moest verantwoorden, maar over wanneer ze dat naar buiten zouden brengen en andere praktische zaken.

Grapperhaus en het OM hebben tot nu toe steeds gezegd dat Opstelten zich niet bemoeide met de vervolging van Wilders. Vorige week ontstond daarover opnieuw twijfel, nadat RTL Nieuws documenten van het ministerie openbaarde. Volgens RTL zou Opstelten al met de top van het OM hebben overlegd toen er alleen nog maar een ‘voorgenomen besluit’ tot vervolging lag.

Gelegenheid op te reageren

In zijn brief aan de Kamer schrijft Grapperhaus nu dat dat besluit eigenlijk al wel definitief was. Maar in dit soort gevallen wordt de verdachte altijd nog in de gelegenheid gesteld om te reageren. Tot dat is gebeurd en de beslissing naar buiten wordt gebracht, wordt intern de term ‘voorgenomen’ vervolgingsbeslissing gebruikt.

Vandaag is er nieuwe zittingsdag in de zaak Wilders. De PVV-leider en zijn advocaat willen dat de zaak stilgelegd wordt, nu volgens hen gebleken is dat er sprake is geweest van politieke beïnvloeding door Opstelten.

Bekijk ook;

Grapperhaus: OM had besluit Wilders al genomen

Telegraaf 03.09.2019 Het Openbaar Ministerie had al besloten PVV-leider Wilders te vervolgen toen het aanschoof voor overleg met toenmalig minister Opstelten van Justitie en Veiligheid. Ze bespraken daar niet of de PVV-voorman moest worden vervolgd, maar overlegden over wanneer ze dat naar buiten zouden brengen en andere praktische zaken, zegt minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid).

„Na het ter kennis brengen van de vervolgingsbeslissing hebben – zo blijkt uit e-mailverkeer – ambtenaren op het ministerie zich gebogen over de consequenties van de vervolgingsbeslissing”, aldus Grapperhaus.

Volgens de CDA-bewindsman ging die correspondentie dus niet over de beslissing om te vervolgen zelf. „Daarbij kan men denken aan zaken als het tijdstip van en de planning rondom het naar buiten brengen, het in dat kader erbij betrekken van de afdeling communicatie, de eventuele beveiligingsaspecten, en het al dan niet informeren van de minister-president over de genomen vervolgingsbeslissing.„Kortom: Opstelten zou zich niet bemoeid hebben met de vraag óf er vervolgd moet worden.

Het OM en het ministerie hebben steeds volgehouden dat Opstelten geen stem had in de vervolging van Wilders. Het OM zou dat besluit zelf hebben genomen. Maar RTL Nieuws kreeg vorige week documenten boven water die daarover opnieuw twijfels opriepen. Opstelten bleek te hebben overlegd met de OM-top op het moment dat er slechts een ’voorgenomen besluit’ lag om een strafzaak tegen Wilders te openen.

bekijk ook: 

Advocaat Wilders: hof moet proces stoppen 

bekijk ook: 

Geheime nota: ’Opstelten bemoeide zich wel degelijk met vervolging Wilders’ 

Het besluit was feitelijk echter wel degelijk genomen, schrijft Grapperhaus aan de Tweede Kamer. Het stond enkel nog niet helemaal vast omdat het OM de verdachte altijd nog de kans geeft daarop te reageren.

Bekijk meer van; geert wilders ivo opstelten

Proces-Wilders: verdediging en OM twisten over rol minister bij vervolging

NOS 03.09.2019 In het hoger beroep van de zaak tegen PVV-leider Wilders wil de verdediging dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk wordt verklaard. Advocaat Geert-Jan Knoops zei vanochtend in de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol dat duidelijk is geworden dat de politiek zich actief heeft bemoeid met het besluit tot vervolging.

Wilders werd in december 2016 veroordeeld voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak. Hij werd schuldig bevonden aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie, maar de rechter legde hem geen straf op.

‘Juridisch slagveld’

Knoops zei vanochtend meteen dat hij later in de ochtend met een verzoek zou komen. Een paar uur later was duidelijk dat hij van mening is dat er een einde aan de zaak moet komen.

Aanleiding zijn stukken die boven water zijn gekomen. Volgens Wilders’ verdediging blijkt daaruit dat voormalig minister van Justitie Opstelten en zijn ambtenaren zich hebben bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen. De stukken kwamen naar buiten via RTL Nieuws, dat via de rechter probeert om alle documenten openbaar te krijgen.

Knoops zei vanochtend dat nog geen formeel besluit tot vervolging was genomen toen er overleg was tussen het OM, Opstelten en ambtenaren. De toenmalige minister en ambtenaren hebben volgens Wilders’ advocaat dan ook “actief meegewerkt met het opzetten en vormgeven van de strafzaak” tegen zijn cliënt. Knoops sprak van een “juridisch slagveld” en “onomstotelijk bewijs”. Hij hield het hof voor dat het ministerie de rechtbank en het OM hierover onjuist heeft geïnformeerd. Het hof kan volgens Knoops niets anders doen dan de zaak beëindigen.

Grapperhaus

Minister Grapperhaus van Justitie en het OM weerspreken dat sprake is van politieke bemoeienis. Grapperhaus stuurde vanochtend, terwijl het proces bezig was, antwoorden op Kamervragen van Wilders over de zaak. Hij benadrukte daarin dat er geen politieke beïnvloeding is geweest. Toen er overleg was, zou het OM het besluit om tot vervolging over te gaan al hebben genomen. Het gesprek zou alleen over praktische zaken zijn gegaan, zoals het tijdstip van het naar buiten brengen, de planning en eventuele beveiligingsaspecten. Ook is toen “een juridische analyse gemaakt van de vervolgbeslissing”.

Vanmiddag onderschreef de officier van justitie de lezing van minister Grapperhaus. “Wij lezen deze stukken anders”, zei hij, refererend aan de documenten waaruit Wilders’ verdediging concludeert dat er wel degelijk inmenging was.

Inzage

Het hof zal donderdag oordelen over het verzoek van Knoops om het OM niet-ontvankelijk te verklaren. Wel wil het hof eerst nog een aantal ambtsberichten, een nota en een mail ontvangen die RTL had verkregen via een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Het hof wil de originele documenten, zonder weggelakte stukken, kunnen inzien.

Het OM kreeg het verzoek die voor morgenmiddag te leveren. Justitie zei daarop dat de ambtsberichten eigenlijk interne stukken zijn, om eraan toe te voegen: “Wij zullen ons beraden en ons ervoor inspannen.”

Voor Wilders en Knoops gaat het inzageverzoek van het hof niet ver genoeg. De kwalijke rol van het ministerie blijkt volgens hen uit andere documenten, waarover RTL ook beschikt. In een vanmiddag verstuurde brief verzoekt de verdediging het hof om ook deze stukken op te vragen.

Geert Wilders @geertwilderspvv

Waarom vraagt Hof niet ook de stukken op waaruit inmenging Ministerie Justitie op mijn vervolging blijkt? Willen ze het niet weten? Justitie hielp OM met verweren + persbericht. Schande! Brief aan Hof om ook die belastende stukken op te vragen en erbij te betrekken. #Wilders

Het Openbaar Ministerie heeft in juli net als in eerste aanleg een boete van 5000 euro geëist. Justitie heeft betoogd dat de vrijheid van meningsuiting niet onbegrensd is, wat destijds door de rechtbank Den Haag werd onderschreven. Wilders heeft zich volgens het OM niet alleen schuldig gemaakt aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie maar ook aan het aanzetten tot haat. Dat laatste nam de rechtbank niet over. Het OM vindt dat een echte straf op zijn plaats is.

Bij het besluit van de rechtbank Den Haag om geen straf op te leggen, speelde mee dat Wilders een lid van de Tweede Kamer is en oprichter en leider van de PVV. De vaststelling dat Wilders zich als politicus schuldig heeft gemaakt aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie achtte de rechtbank al voldoende straf.

De zaak tegen Wilders draait om uitspraken die hij deed rond de gemeenteraadsverkiezingen in 2014. Hij vroeg op 19 maart aan PVV-aanhangers in Den Haag of zij meer of minder Marokkanen wilden hebben in de stad en in Nederland. Het publiek antwoordde “minder, minder”, waarna Wilders zei dat hij dat zou regelen.

Bekijk hier de beelden:

Video afspelen

‘Willen jullie minder Marokkanen?’

Bekijk ook;

Geert Wilders en advocaat Gert-Jan Knoops eerder dit jaar voorafgaand aan de voortzetting van het hoger beroep. Ⓒ ANP

Knoops: proces Wilders op losse schroeven

Telegraaf 01.09.2019 Het hoger beroep van Geert Wilders staat op losse schroeven. Vanaf dinsdag krijgt de advocaat van Geert Wilders de kans om te laten weten wat de PVV’er vindt van het ’minder Marokkanen’-proces waarin hij momenteel terechtstaat. Advocaat Geert-Jan Knoops gaat direct vragen de zaak aan te houden, nu er opnieuw stukken zijn opgedoken waaruit bemoeienis van voormalig minister van Justitie Ivo Opstelten zou blijken in de beslissing Wilders te vervolgen.

„Er is geen andere conclusie meer mogelijk”, zei Knoops vrijdag. „Ik kan me niet voorstellen hoe het OM zich hier nog uit gaat kletsen.” Wilders noemde het stuk weerzinwekkend. Hij is dinsdag aanwezig bij de zitting in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, liet hij al weten.

De opgedoken nota kwam vrijdag via RTL Nieuws naar buiten. Via een WOB-procedure probeert RTL stukken boven tafel te krijgen over de vermeende invloed van het ministerie op de vervolgingsbeslissing van het Openbaar Ministerie. De rechtbank Midden-Nederland buigt zich daar momenteel over.

Bekijk ook: 

Zaak-Wilders 

Uitstel

Knoops gaat het hof vragen de zaak aan te houden tot alle stukken boven tafel zijn. Als het hof akkoord gaat, loopt het proces opnieuw vertraging op. Eerder werd de rechtbank al onder meer succesvol gewraakt door de verdediging, waarna er nieuwe rechters kwamen. Voor het pleidooi van Knoops zijn vier zittingsdagen uitgetrokken, de uitspraak staat nu nog gepland voor 11 oktober.

Bekijk ook: 

Geheime nota: ’Opstelten bemoeide zich wel degelijk met vervolging Wilders’ 

Afgelopen juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als in eerste aanleg. De rechtbank achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde hem geen straf op.

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder „Minder! Minder!” als antwoord op deze vragen. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat. „Het sloganachtig karakter van de speech, uitgedragen in verkiezingstijd met veel retorische stijlfiguren, de interactie met de zaal en het gebruik van de media dragen daartoe bij.”

Bekijk ook: 

Grapperhaus: toelichting als rechter dat wil 

Proces Wilders op losse schroeven

MSN 01.09.2019 Het hoger beroep van Geert Wilders staat op losse schroeven. Vanaf dinsdag krijgt de advocaat van Geert Wilders de kans om te laten weten wat de PVV’er vindt van het ‘minder Marokkanen’-proces waarin hij momenteel terechtstaat. Advocaat Geert-Jan Knoops gaat direct vragen de zaak aan te houden, nu er opnieuw stukken zijn opgedoken waaruit zou blijken dat voormalig minister van Justitie Ivo Opstelten zich heeft bemoeid met de beslissing om Wilders te vervolgen.

“Er is geen andere conclusie meer mogelijk”, zei Knoops vrijdag. “Ik kan me niet voorstellen hoe het OM zich hier nog uit gaat kletsen.” Wilders noemde het stuk weerzinwekkend. Hij is dinsdag aanwezig bij de zitting in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, liet hij al weten.

De opgedoken nota kwam vrijdag via RTL Nieuws naar buiten. Via een WOB-procedure probeert RTL stukken boven tafel te krijgen over de vermeende invloed van het ministerie op de vervolgingsbeslissing van het Openbaar Ministerie. De rechtbank Midden-Nederland buigt zich daar momenteel over.

Opnieuw vertraging

Knoops gaat het hof vragen de zaak aan te houden tot alle stukken boven tafel zijn. Als het hof akkoord gaat, loopt het proces opnieuw vertraging op. Eerder werd de rechtbank al onder meer succesvol gewraakt door de verdediging, waarna er nieuwe rechters kwamen. Voor het pleidooi van Knoops zijn vier zittingsdagen uitgetrokken, de uitspraak staat nu nog gepland voor 11 oktober.

Afgelopen juli eiste het OM in hoger beroep een geldboete van 5000 euro tegen Wilders, hetzelfde als in eerste aanleg. De rechtbank achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde hem geen straf op.

Op 19 maart 2014 stelde Wilders zijn publiek tijdens een bijeenkomst drie vragen: of ze meer of minder Europese Unie, Partij van de Arbeid en ten slotte Marokkanen wilden. Het publiek scandeerde steeds harder “Minder! Minder!” als antwoord op deze vragen. Hiermee zette de politicus volgens het OM aan tot haat. “Het sloganachtig karakter van de speech, uitgedragen in verkiezingstijd met veel retorische stijlfiguren, de interactie met de zaal en het gebruik van de media dragen daartoe bij.”

Rutte: ‘Niet lacherig doen over democratie’

Elsevier 30.08.2019 Er zijn toch aanwijzingen dat toenmalig minister Ivo Opstelten (VVD) zich heeft bemoeid met de vervolging van PVV-leider Geert Wilders. Het was het nieuws van de dag. Maar erop reageren wilde premier Mark Rutte (VVD) na de ministerraad niet.

De zaak is onder de rechter.  En dan is het volgens Rutte goed gebruik om er vanwege de scheiding der machten als politicus het zwijgen toe te doen.

RTL had stukken bemachtigd waaruit blijkt dat Opstelten zich heeft bemoeid met de strafzaak tegen Geert Wilders, terwijl dit telkens werd ontkend. Wilders spreekt van ‘maffiapraktijken’, maar ook regeringspartij D66 is kritisch.

Grapperhaus: toelichting als rechter dat wil

Telegraaf 30.08.2019 Het ministerie van Justitie en Veiligheid komt met nadere informatie over vermeende politieke bemoeienis in de zaak tegen PVV-leider Wilders, als de rechter daar behoefte aan heeft.

Die toezegging doet minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), naar aanleiding van berichtgeving van RTL Nieuws over die zaak. De omroep concludeert op basis van opgevraagde stukken dat oud-minister Opstelten heeft zich wel degelijk persoonlijk bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen. Dinsdag wordt de strafzaak vervolgd.

„Als de rechter zegt: ik mis nog een document of toelichting, dan verleen ik volledige medewerking”, belooft de CDA-bewindsman. De documenten die RTL in handen heeft zijn deels onleesbaar gemaakt. Volgens Grapperhaus zijn er voor de rechter echter geen geheimen. Ook de ’afgelakte’ passages mogen wat hem betreft aan de rechter wordt geopenbaard.

Verder wil de minister geen commentaar geven, omdat hij het ongepast vindt om dat te doen in een lopende strafzaak. „Het Openbaar Ministerie heeft gezegd zelf de beslissing te hebben genomen en zo hoort het ook. Ik heb geen aanwijzingen dat dat anders is gegaan.”

Coalitiepartner D66 haalt naar aanleiding van de kwestie fel uit. D66 vindt dat het hoog tijd is dat minister Grapperhaus „orde op zaken stelt, na de chaos die de VVD op het departement heeft aangericht”, zegt D66-Kamerlid Groothuizen.

Volgens het Kamerlid staat de onthulling niet op zichzelf. „Vertrekkende topambtenaren, de schijn van de jacht op een klokkenluider en steeds nieuwe informatie over vermeende bemoeienis met de zaak tegen Wilders.” Grapperhaus ’werpt die kwalificatie ver van zich’ en zegt daarover in gesprek te willen met de coalitiepartner. „Dat doet de mensen die daar werken onrecht en het is gewoon onjuist.”

Premier Rutte wilde niet reageren, omdat de zaak nog onder de rechter is. Volgens VVD-Kamerlid Van Wijngaarden moet nu zo snel mogelijk boven tafel komen of er in deze zaak fouten zijn gemaakt. ,,De zaak is nu evenwel onder de rechter, laten we hopen dat daar duidelijkheid uit volgt.’’

Bekijk meer van; ministerie van justitie en veiligheid  ferdinand grapperhaus  geert wilders

Partijen willen uitleg over nota zaak-Wilders

MSN 30.08.2019 Partijen in de Tweede Kamer willen opheldering van Justitieminister Ferd Grapperhaus over nieuwe onthullingen in de zaak tegen PVV-leider Geert Wilders. Uit een nota die RTL Nieuws heeft opgevraagd blijkt dat er voorafgaand aan de definitieve beslissing tot vervolging overleg is gevoerd tussen het ministerie van Justitie en het Openbaar Ministerie.

“Een minister die zich bemoeit met een strafzaak tegen een politicus is ernstig. Opheldering is snel nodig”, stelt SP-leider Lilian Marijnissen in een tweet. “Waarom is minister Grapperhaus hier niet eerlijk over geweest?”

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken stelt Kamervragen aan Grapperhaus. Zij wil weten waarover precies is gesproken voordat het OM officieel besloot Wilders te vervolgen.

Geert Wilders woest over opgedoken geheime nota: ‘Maffiapraktijken’

RTL 30.08.2019 PVV-voorman Geert Wilders is woest over een openbaar gemaakte geheime nota waaruit zou blijken dat de toenmalig minister van Justitie Ivo Opstelten wel degelijk bemoeienis had bij zijn vervolging.

Uit de nota, waar RTL Nieuws over bericht, blijkt dat er voorafgaand aan de definitieve beslissing tot vervolging overleg is gevoerd tussen zijn departement en het Openbaar Ministerie.

Lees ook:

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

Wilders reageert op bemoeienis proces: ‘Dit zijn maffiapraktijken’

Bekijk deze video op RTL XL

“Weerzinwekkend”, noemt Wilders het stuk. “Bewijs politieke bemoeienis. Stukken met handtekening Opstelten die zaak inhoudelijk besprak met OM en regisseerde”, schrijft hij op Twitter.

Wilders staat momenteel in hoger beroep terecht voor zijn ‘minder Marokkanen’-uitspraak uit 2014. Vanaf dinsdag is het de beurt aan zijn advocaat om te pleiten. De rechtbank achtte de PVV-voorman eind 2016 wel schuldig aan groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie van Marokkanen, maar legde hem geen straf op.

Lees ook:

Reconstructie bemoeienis minister met rechtszaak Wilders: ‘Bespreken, zie vier punten OM’

  Geert Wilders

✔ @geertwilderspvv

Weerzinwekkend!
Bewijs politieke bemoeienis.

Stukken met handtekening Opstelten die zaak inhoudelijk besprak met OM en regisseerde. Ministerie Justitie hielp met inhoudelijke verweren OM en wijzigde persbericht vervolging.

SCHANDELIJK!#Wildersgate https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4830621/politiek-bemoeide-zich-met-zaak-wilders-pvv-leider-overweegt …

RTL Nieuws; Geert Wilders  Ivo Opstelten  Wilders-proces

© ANP Wilders tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen in augustus

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

MSN 30.08.2019 Oud-minister Ivo Opstelten en topambtenaren van het ministerie van Justitie hebben zich persoonlijk bemoeid met de strafzaak tegen Geert Wilders. Vijf jaar na de omstreden ‘minder-Marokkanen-uitspraak’ duikt bewijs op dat zij invloed hebben uitgeoefend, vóórdat het Openbaar Ministerie (OM) definitief besloot Wilders te vervolgen.

Dit blijkt uit een tot dusver geheime ambtelijke nota uit 2014, die het ministerie vrijgaf aan RTL Nieuws. In die nota staat dat in september alleen nog sprake is van een ‘voorgenomen’ beslissing van het OM over de vervolging van Wilders.

Dat is belangrijk omdat het ministerie en het OM altijd hebben gezegd dat de beslissing op 10 september al door het College van procureurs-generaal was genomen. Uit de nota blijkt dat dat niet waar is.

Voorafgaand aan de definitieve beslissing tot vervolging wordt er overleg gevoerd tussen Justitie en het OM.

Inhoudelijke bemoeienis

Opstelten geeft op 20 september in rode de letters de instructie aan zijn ambtenaren dat hij de strafzaak tegen Wilders wil bespreken: “Zie vier punten van het OM.” Dat blijkt uit zijn krabbel op de nota, en uit de inventaris van handtekeningen. Dat overleg over ‘de zaak W.’ vindt op 25 september plaats met de hoogste baas van het OM, Herman Bolhaar, op de kamer van de minister.

© Aangeboden door RTL Nederland

Uit een interne mail van het ministerie blijkt dat het gaat om inhoudelijke bemoeienis met een mogelijk strafproces. Dit ligt extreem gevoelig. Welke punten Opstelten en zijn ambtenaren wilden bespreken is weggelakt omdat dat ‘persoonlijke beleidsopvattingen’ zouden zijn. De onthulling staat haaks op wat Opstelten, Bolhaar en topambtenaren in vertrouwelijke getuigenverhoren hierover tegen het Gerechtshof hebben gezegd, waar nu het hoger beroep loopt.

Wilders is woest

Verder blijkt dat topambtenaren commentaar gaven en suggesties deden aan het OM om zich beter te prepareren op de zaak-Wilders, voordat een definitief vervolgingsbesluit was genomen. Ook liet het ministerie later persberichten van het OM aanpassen, omdat dat politiek beter uit kwam.

© Aangeboden door RTL Nederland

PVV-leider Wilders reageert ‘woest’: “Deze nieuwe onthullingen zijn weerzinwekkend. Er blijkt herhaaldelijk inhoudelijk overleg te zijn geweest over mijn zaak tussen de top van het ministerie en het OM, nog voordat een definitieve vervolgingsbeslissing genomen was. Het is allemaal met geen pen te beschrijven.”

Juridische stappen

Wilders hoopt dat het Gerechtshof dinsdag, als de zaak weer dient, ‘een einde maakt aan dit belachelijke politieke proces’. De PVV-leider beraadt zich op juridische stappen tegen de hoofdrolspelers, omdat zij volgens hem mogelijk een ambtsmisdrijf hebben begaan.

Lees ook:

Reconstructie bemoeienis minister met rechtszaak Wilders: ‘Bespreken, zie vier punten OM’

De advocaat van Wilders, Geert-Jan Knoops zegt: “Deze stukken laten geen andere conclusie toe, dan dat er tussen de top van het ministerie en het OM veelvuldig overleg heeft plaatsgevonden op inhoudelijke en beleidsmatige aspecten over een voorgenomen vervolgingsbeslissing.”

‘Pijnlijke onthulling’

Hij noemt dit ‘nieuw bewijs’, dat aantoont dat ‘het OM de strafrechter onjuist heeft voorgelicht over de politieke interventie‘. Jarenlang is juist ontkend dat er enig overleg is geweest; dat bleek eerder al niet te kloppen. Knoops zegt dat het OM daarom z’n recht op vervolging heeft verspeeld.

Volgens politiek commentator Frits Wester is sprake van een ‘pijnlijke’ onthulling: “Of het Gerechtshof het team-Wilders gelijk geeft en de vervolging wordt gestopt, moet dinsdag  blijken. Maar het is al wel glashelder dat het OM niet de waarheid heeft gesproken. Het hele beeld wordt steeds smoezeliger. Ook de huidige minister Grapperhaus wordt ernstig in verlegenheid gebracht. Want hoe kan het dat de hoofdrolspelers, die nota bene door zijn ministerie zijn voorbereid voor hun getuigenverhoor, het Gerechtshof op het verkeerde been zetten?”

Vrijgegeven documenten

Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft de documenten vrijgegeven in een procedure van RTL Nieuws, nadat de rechtbank Midden-Nederland daartoe opdracht gaf een nieuw besluit te nemen. (Alle documenten tref je hier).

Het OM wil geen antwoord geven op vragen omdat de zaak ‘onder de rechter’ is: “De zittingszaal is de aangewezen plek om in te gaan op de inhoud van de zaak.” Het OM heeft altijd volgehouden dat het ‘zelfstandig’ het besluit heeft genomen om Wilders te vervolgen.

Het ministerie blijft ook bij die uitleg, zei een woordvoerder gisteravond. Het ministerie bevestigt dat de opdracht ‘bespreken’ van Opstelten is. Ook blijkt uit antwoorden op vragen van RTL Nieuws dat Opstelten en de hoge ambtenaar hiervan op de hoogte waren toen ze als getuigen werden gehoord door het Hof, maar hier juist niets over vertelden.

Lees ook:

Wilders wil parlementaire enquête na bemoeienis Opstelten met proces

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken zegt dat ‘opnieuw de schijn van politieke bemoeienis ontstaat’: “Zolang vervolging niet zeker is, moet een minister zich er niet mee bemoeien.” Kuiken wil nu uitleg van Grapperhaus over wat er besproken is over de vervolging van Wilders voordat die definitief werd.

Wat mag de minister wel en niet?

In onze rechtsstaat is het Openbaar Ministerie (OM) onafhankelijk. Het OM besluit zelfstandig wie wel of niet strafrechtelijk wordt vervolgd. Dit is de kern van de rechtsstaat: de scheiding der machten. Dat is er om willekeur en (politieke) beïnvloeding te voorkomen.

Omdat íemand de baas moet zijn over het OM, en daarover politieke verantwoording moet afleggen, is de minister van Justitie en Veiligheid de eindverantwoordelijke voor het OM. De verhouding tussen minister en OM wordt omschreven als de ‘fluwelen handschoen’: het is koorddansen voor gevorderden. De minister is immers wél verantwoordelijk, maar moet zich niet bemoeien met individuele strafzaken.

Hoe minister en OM met elkaar omgaan, is vastgelegd in regels. De minister overlegt regelmatig met de hele top van het OM, het College van procureurs-generaal, over het beleid. Daarnaast heeft hij regelmatig overleg met de voorzitter van het College.

Op de hoofdregel dat de minister zich niet bemoeit met strafzaken, zijn twee uitzonderingen.

  • Als het OM een hoge schikking wil treffen in een strafzaak, heeft de minister juist het laatste woord.
  • Ook euthanasie-zaken waarbij het OM wil vervolgen, moeten eerst worden voorgelegd aan de minister. (Dit verandert binnenkort – dan gaat de minister er niet meer over, om de onafhankelijkheid van het OM te benadrukken.)

Over grote, gevoelige strafzaken – zoals het strafproces tegen Wilders – moet het OM de minister informeren, omdat hij eindverantwoordelijk is.

  • Als de minister in een individuele zaak het OM opdracht geeft vervolging in te stellen terwijl het OM dat niet wilde, heet dat een ‘aanwijzing’. Zo’n aanwijzing moet dan in het strafdossier komen, zodat verdachte en rechters snappen wat er is gebeurd.
  • De minister mag ook beslissen om in een individuele zaak het OM opdracht te geven géén strafzaak te beginnen. In dat geval moet hij het parlement informeren, zodat iedereen exact kan volgen wat er aan de hand is.

In alle andere individuele strafzaken moet de minister de grootste mogelijke terughoudendheid betrachten; hij en z’n ambtenaren mogen zich er niet mee bemoeien om de onafhankelijkheid van het OM niet in gevaar te brengen. Hij kan de zaken wel vertrouwelijk bespreken met het OM. In strafzaken zoals tegen Wilders betekent dat eigenlijk alleen: het zo goed mogelijk informeren van de minister door het OM, zodat hij verantwoordelijkheid kan nemen. Dus: wel vragen, maar geen mening.

In de zaak-Wilders is de vraag nu of die grens is overschreven, en of eenrichtingsverkeer, tweerichtingsverkeer werd.

Lees ook:

Beïnvloedde Opstelten het ‘minder Marokkanen’-proces? Wilders wil opheldering

meer:  Pieter Klein Geert Wilders  PVV  Nederland

Wilders en advocaat Knoops in de rechtbank ANP

‘Opstelten praatte met top Openbaar Ministerie over vervolging Wilders’

NOS 30.08.2019 RTL Nieuws heeft nieuwe geheime stukken ontvangen over de aanloop naar het proces tegen PVV-leider Wilders over zijn ‘Minder Marokkanen’-uitspraak. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft delen van de tekst onleesbaar gemaakt.

Volgens RTL bewijzen de stukken dat toenmalig minister Opstelten met het Openbaar Ministerie heeft gepraat voordat het definitieve besluit viel om Wilders te vervolgen. En dat zou kunnen betekenen dat Opstelten invloed heeft uitgeoefend op het OM.

Dat blijkt niet letterlijk uit de deels openbaar gemaakte stukken, maar voor PVV-leider Wilders is er voldoende aanleiding om verdere stappen te ondernemen.

Politiek motief

“De ambtenaren van het ministerie hebben zich ook bemoeid met persberichten van het OM, die zijn toen aangepast”, zegt Wilders. Volgens hem had VVD-minister Opstelten een politiek motief. “Dit zie je in Cuba en Noord-Korea. Dat een leider van een politieke tegenstander wordt uitgeschakeld.”

Hij denkt dat ambtenaren van het ministerie het OM inhoudelijk hebben gestuurd en vindt dat hij is voorgelogen: “Dinsdag, als het proces verder gaat, moet deze rechtszaak onmiddellijk worden gestopt.”

  Geert Wilders @geertwilderspvv

Weerzinwekkend! Bewijs politieke bemoeienis. Stukken met handtekening Opstelten die zaak inhoudelijk besprak met OM en regisseerde. Ministerie Justitie hielp met inhoudelijke verweren OM en wijzigde persbericht vervolging. SCHANDELIJK! #Wildersgate https://t.co/3gtEIVBgo6

Uit mailtjes van oktober 2014 blijkt dat het persbericht van het OM waarin de vervolging van Wilders wordt aangekondigd, vooraf uitgebreid is besproken met het ministerie. De tekst moest ter instemming aan Opstelten worden voorgelegd en werd op aanwijzing van het ministerie aangepast.

Maar of de bemoeienis verder ging dan voorbereiding op publiciteit blijft onduidelijk. Uit een ambtelijke nota van 16 september 2014 bijvoorbeeld blijkt dat het OM weliswaar sprak van een “voorgenomen besluit”, maar dat de voorbereiding al vergevorderd was. Ook wist het OM al dat advocaat Knoops de verdediging van Wilders op zich ging nemen.

Verder staat in de notitie dat de uitspraak van Opstelten in de media dat hij de Marokkanen-opmerking van Wilders walgelijk vond, geen invloed op het besluit van het OM heeft gehad.

De huidige minister van Justitie, Grapperhaus, wil zich niet mengen in het proces, en herhaalt dat het OM altijd heeft gezegd dat de vervolgingszaak een zelfstandige beslissing was. Hij wil wel in het algemeen zeggen dat het de gang van zaken is dat het OM de minister periodiek bijpraat “over de voortgang van gevoelige zaken. Men houdt mij ook op de hoogte van de beslissingen daarin, omdat ik ook verantwoordelijk ben.”

D66-Kamerlid Groothuizen zegt naar aanleiding van het bericht van RTL dat Grapperhaus orde op zaken moet stellen op het ministerie van Justitie en Veiligheid:

 Maarten Groothuizen @GroothuizenD66

▶️ vertrekkende topambtenaren ▶️ schijn van jacht op een klokkenluider ▶️ steeds nieuwe informatie over vermeende bemoeienis met zaak tegen @geertwilderspvv. Hoog tijd dat @ferdgrapperhaus orde op zaken stelt na de chaos die de @vvd heeft aangericht.⤵️ https://t.co/LGNuEzTIqN

Bekijk ook;

‘OM en Opstelten overlegden vóór beslissing over vervolging Wilders’

NU 30.08.2019 Het Openbaar Ministerie (OM) en voormalig justitieminister Ivo Opstelten hebben over de vervolging van PVV-leider Geert Wilders overlegd vóórdat justitie zelf een beslissing had genomen over het beginnen van een strafzaak tegen de politicus. Dat blijkt uit een geheime ambtelijke nota die RTL Nieuws heeft verkregen.

In de nota (pdf) staat dat in september 2014 alleen sprake was van een “voorgenomen beslissing”, die dus niet definitief was.

Het OM heeft altijd gezegd dat de beslissing op 10 september van dat jaar al was genomen, maar dat lijkt nu dus niet te kloppen. Het OM was vrijdagochtend voor NU.nl nog niet bereikbaar voor commentaar, in gesprek met RTL Nieuws wordt inhoudelijk ook geen commentaar gegeven omdat de zaak tegen Wilders nog in hoger beroep loopt.

Voorafgaand aan het nemen van de beslissing over de vervolging van Wilders voor zijn “minder Marokkanen”-uitspraak, is dus overleg tussen Opstelten en het OM geweest. Wat in dit overleg is gezegd, en of de minister mogelijk invloed heeft gehad op de beslissing, is echter niet bekend.

Geldboete geëist in hoger beroep

Wilders heeft altijd gezegd dat zijn vervolging politiek gemotiveerd was. Het OM houdt op zijn beurt vol dat het de beslissing zelf heeft genomen.

De zaak sleept zich al enige tijd voort, onder meer vanwege een succesvol wrakingsverzoek van de verdediging. Wilders is in de eerste aanleg schuldig verklaard, maar kreeg geen straf opgelegd. In hoger beroep is in juli een geldboete van 5.000 euro geëist.

Zie ook: Waar draait het hoger beroep in zaak tegen Wilders om?

Lees meer over: Proces Geert Wilders  Binnenland

Geheime nota: ’Opstelten bemoeide zich wel degelijk met vervolging Wilders’

Telegraaf 30.08.2019 Oud-minister Ivo Opstelten heeft zich wel degelijk persoonlijk bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie om Geert Wilders te vervolgen.

Dat concludeert RTL Nieuws op basis van een geheime ambtelijke nota uit 2014 die de omroep na een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur in handen kreeg. Voor de zomer al verklaarde een anonieme ambtenaar hetzelfde.

Hij luisterde een gesprek af tussen de ex-minister en de hoogste ambtenaar van het departement. Opstelten zou hebben gezegd dat Wilders moest worden vervolgd „omdat hij ons voor de voeten loopt.”

Tegelijkertijd liep er een procedure van RTL Nieuws bij de rechtbank Midden-Nederland om alle stukken van het ministerie van Justitie in handen te krijgen die betrekking hebben op de vervolging van Wilders. Advocaat Geert-Jan Knoops wilde op de beslissing van de rechtbank wachten. Het Amsterdamse gerechtshof besloot dat niet te doen, maar hield de deur op een kier.

De nota die RTL in handen kreeg zal dinsdag, als het proces tegen Wilders wordt hervat, voor de verdediging ongetwijfeld aanleiding zijn om opnieuw nader onderzoek te vragen, of het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren in de vervolging.

Op de nota schreef Opstelten met rode letters dat hij de vervolging van Wilders wil bespreken. Dat overleg vond plaats op 25 september 2014, met de toenmalig hoogste baas van het Openbaar Ministerie, Herman Bolhaar.

Dát er contact was tussen de top van het OM en Opstelten is op zichzelf niet vreemd. Voor de zomer verklaarde het OM dat het regulier overleg betrof om de bewindsman te informeren over belangrijke zaken, want dat is de vervolging van een politicus.

Volgens RTL blijkt uit de nota echter dat er in september 2014 nog slechts sprake was van een voornemen om de PVV-leider te vervolgen: geen definitieve beslissing. Het ministerie en het OM hebben altijd gezegd dat op 10 september de beslissing om te vervolgen al was genomen door het college van procureurs-generaal, de leiding van het OM.

Ook zou uit de stukken blijken dat topambtenaren nog voor de definitieve beslissing om te vervolgen, commentaar gaven en suggesties deden aan het OM om zich beter te kunnen voorbereiden op een strafzaak. Het ministerie liet volgens RTL ook persberichten van het OM aanpassen, „omdat dat politiek beter uitkwam.”

Geert Wilders reageerde via Twitter meteen op de berichten, die hij „weerzinwekkend en schandelijk” noemde. „Een VVD-minister die de leider van een oppositiepartij kapot wil maken.”

Voor de zomer eiste het OM weer een boete van 5000 euro tegen de PVV-leider wegens het beledigen van een bevolkingsgroep, en het aanzetten tot haat en discriminatie met zijn Minder Marokkanenuitspraken uit 2014. Vanaf dinsdag is de verdediging aan het woord.

Kamerleden willen snel opheldering

D66 vindt dat het hoog tijd is dat minister Grapperhaus „orde op zaken stelt, na de chaos die de VVD op het departement heeft aangericht”, zegt D66-Kamerlid Groothuizen. Volgens het Kamerlid staat de onthulling niet op zichzelf. „Vertrekkende topambtenaren, de schijn van de jacht op een klokkenluider en steeds nieuwe informatie over vermeende bemoeienis met de zaak tegen Wilders.’’

“Minister die zich bemoeit met strafzaak tegen politicus is ernstig”

SP-factieleider Marijnissen eist opheldering van Grapperhaus. ,,Een minister die zich bemoeit met een strafzaak tegen een politicus is ernstig. Opheldering is snel nodig. Waarom is de minister hier niet eerlijk over geweest?’’

Ook volgens PvdA-Kamerlid Kuiken ontstaat ‘de schijn van politieke bemoeienis’. „Zolang vervolging niet zeker is, moet een minister zich er niet mee bemoeien.” Kuiken wil van Grapperhaus weten wat er precies is besproken over de vervolging van Wilders.

Bekijk meer van; vervolging rtl ivo opstelten geert wilders geert-jan knoops

Reconstructie bemoeienis minister met rechtszaak Wilders: ‘Bespreken, zie vier punten OM’

RTL 30.08.2019 Was er politieke beïnvloeding in de strafzaak tegen PVV-leider Geert Wilders? Nee, nee, nee, bezweren Openbaar Ministerie (OM) en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Door nieuwe onthullingen van RTL Nieuws wordt dat verhaal steeds rafeliger. Reconstructie van een explosief dossier: hoe niet de hele waarheid werd verteld.

‘Walgelijk’. Zo noemde Ivo Opstelten, prominent VVD’er en minister van Justitie in 2014 de ‘minder-Marokkanen’-uitspraak van PVV-leider Geert Wilders. “Hij moet zijn woorden terugnemen.” Het OM moest toen nog beginnen aan een onderzoek naar of de uitlatingen van Wilders strafbaar waren, en of het OM de PVV-leider wilde vervolgen.

Aangedrongen vervolging?

Dat vervolgingsbesluit zou uiteindelijk december 2014 worden genomen. Twee jaar later werd Wilders door de rechtbank schuldig bevonden aan het aanzetten tot discriminatie en aan groepsbelediging. Hij werd vrijgesproken van het aanzetten tot haat; de rechtbank besloot geen straf op te leggen. Het hoger beroep loopt nu.

Vanaf dag één van het proces wilde de verdediging van Wilders grondig onderzoek: werden mensen gestimuleerd – massaal – om aangifte tegen Wilders te doen? Bemoeiden ambtenaren en ministers zich er misschien mee, zodat het OM later zou kunnen zeggen: de maatschappelijke verontwaardiging is zó groot, we moeten het wel voorleggen aan de rechter? En, de verdediging wilde politieke kopstukken horen, onder wie oud-minister Ivo Opstelten – had hij aangedrongen op vervolging?

Lees ook:

Bewijs voor bemoeienis proces-Wilders, PVV-leider overweegt stappen

‘Geen aanwijzingen’

Nee, nee, nee, zei het OM. Geen sprake van. Het OM had zelfstandig besloten. Er was géén aanwijzing (opdracht) van de minister, zei de Officier van Justitie. Het zou zinloos zijn politici zoals Ivo Opstelten te horen. Omdat deze getuigen ‘niet uit eigen wetenschap kunnen verklaren over hoe de besluitvorming binnen het openbaar ministerie is verlopen nu zij daar niet bij betrokken waren’.

In een tussenuitspraak van de rechtbank worden de verzoeken van Geert-Jan Knoops, advocaat van Wilders, verworpen. Beïnvloeding door public officials – zoals de ‘walgelijk’-opmerking van Opstelten – viel weliswaar niet uit te sluiten, maar ‘het verdere betoog van de verdediging bevat geen aanwijzingen die deze stelling ondersteunen’.

In het hoger beroep blijft het team-Knoops het proberen. Na een – geslaagde – wraking krijgt het Openbaar Ministerie alsnog de opdracht om minutieus onderzoek te doen naar overleg en ‘afstemming’ tussen OM en ministerie.

Het OM moet dat vastleggen in een proces-verbaal, ook of er is gesproken met ‘politieke ambtsdragers’. Nee, geen afstemming of overleg, meldt het College van procureurs-generaal in februari 2018: “Ook met vertegenwoordigers van het ministerie van (destijds) Veiligheid en Justitie en de politieke ambtsdragers is door het College over het aangiftetraject niet overlegd.”

Een gek verhaal

Enkele maanden later hoort RTL Nieuws van bronnen een gek verhaal. Opstelten zou voorstander zijn geweest van strafvervolging, en dat hebben gezegd tegen de hoogste baas van het OM, Herman Bolhaar. Voordat het OM een besluit had genomen.

We gingen vragen stellen. Kregen geen duidelijk antwoord. We begonnen een procedure op basis van de Wet openbaarheid bestuur (Wob). Is er ‘enigerlei betrokkenheid’ van de minister bij deze zaak? Stuurt u ons svp álle stukken die te maken hebben met de strafvervolging van Geert Wilders.

Het ministerie begint tijd te rekken. Op de valreep van wettelijke termijnen krijgen we antwoord: er is niets, helemaal niets. Ja, één ambtsbericht. Van 10 september 2014. Van het College van pg’s aan de minister, waarin Opstelten is geïnformeerd over de ‘beslissing’ van het OM om Wilders te gaan vervolgen.

Een ‘zelfstandig’ besluit – verder is er niets. En dat stuk krijgt u niet. We spreken Wilders en zijn advocaat. Het is gek. Geen sluitend antwoord. Is er verder helemaal niets? Wilders besluit Kamervragen te gaan stellen over onze procedure; RTL Nieuws besluit erover te publiceren: Losse eindjes in de zaak-Wilders. Wij stappen naar de rechter: nu willen we het weten ook.

Niet de hele waarheid

Dan begint er iets te rafelen. In antwoorden van Grapperhaus op de vragen van Wilders duikt een aantekening op, van april 2014. In een overleg van Opstelten en Bolhaar is er tóch gesproken over het ‘aangiftetraject: “Wilders besproken. 1000 aangiften.” Dus tóch. Er is niet de hele waarheid verteld. Om uit te sluiten dat er nog meer is, besluit het Gerechtshof dat onder meer Opstelten,

Bolhaar en hoge ambtenaren moeten worden gehoord. Dat gebeurt achter dit voorjaar gesloten deuren, bij de raadsheer-commissaris. De getuigen worden voorbereid door het ministerie – ze krijgen stukken te zien, zoals de ambtelijke nota over het ambtsbericht van 10 september – die het Hof én de verdediging niet te zien krijgen.

Er is heel veel geheugenverlies. Niemand kon zich enige vorm van beïnvloeding herinneren. Iedereen was juist ‘rolvast’ geweest, alles was gegaan zoals het hoort. Opstelten was slechts geïnformeerd over de aangiften. Eenzijdige informatieverstrekking.

Op 10 september 2014 was er dat ambtsbericht met de beslissing, en dat was het. Bolhaar, op 14 maart 2019: “Er zal mededeling van zijn gemaakt dat sprake was van instellen van een onderzoek en een mededeling van de vervolgingsbeslissing.”

De topambtenaar die betrokken was, een directeur-generaal, op 20 februari 2019: “Ik heb het ambtsbericht gelezen, ik heb de minister geadviseerd, en er was geen aanleiding om er nader over te spreken.” Er was verder geen overleg.

Meer documenten, meer contacten

Het Hof besluit voor de zomer de rechtszaak voort te zetten. Er is weliswaar ‘nader onderzoek’ nodig naar beïnvloeding, maar vanwege het maatschappelijk belang (de impact van de uitspraken van Wilders), gaat de behandeling door.

De druk wordt buiten het Hof opgevoerd. Er volgen nieuwe Kamervragen over de losse eindjes. Dan blijkt: op 25 september 2014 was er toch nog een overleg tussen Bolhaar en Opstelten. En er zijn méér documenten, en meer contactmomenten tussen ministerie en OM dan eerder gemeld, meldt Grapperhaus.

Opnieuw: de waarheid wordt gedoseerd gemeld. Grapperhaus zegt erbij dat hij niet weet wat de aanleiding was voor het overleg, en ook niet weet wat daar is besproken.

De nieuwe informatie komt precies een dag ná de rechtszaak van RTL Nieuws tegen het ministerie. Op verzoek van RTL heropent de rechtbank het onderzoek: of het ministerie svp binnen twee weken antwoord wil geven wat er hier aan de hand is.

Ok, zegt de landsadvocaat twee weken later: we gaan nu een nieuwe, aanvullende beslissing nemen, maar daar zullen we wel de tijd voor nodig hebben. RTL Nieuws vraagt de rechtbank om redelijkheid: een beslissing vóór 3 september, als het eindspel in het hoger beroep begint, zodat alles dan op tafel ligt. De rechtbank geeft Grapperhaus 4 weken. Afgelopen maandag was de deadline.

‘Bespreken’: de zaak W.

Dinsdag krijgt RTL Nieuws de stukken. Wat blijkt? De beslissing van 10 september 2014 was geen beslissing, maar een ‘voorgenomen’ beslissing – zo blijkt uit de gedeeltelijk vrijgegeven ambtelijke nota aan Opstelten.

Wat blijkt verder?

Opstelten had niet genoeg aan deze informatievoorziening. Op twee documenten staat in rode letters een instructie aan zijn ambtenaren: ‘bespreken’. En: ‘Zie 4 punten OM.’ Niets over gemeld in de getuigenverhoren bij het Hof. Alweer niet de hele waarheid verteld.

Grapperhaus stelde dat hij niet wist wat de aanleiding was voor het gesprek. Wel, dat was de instructie van Opstelten. Op 25 september vindt dat overleg tussen Opstelten en Bolhaar plaats, op de kamer van de minister.

Onderwerp: ‘de zaak W’. Grapperhaus stelde dat hij niet wist waar het gesprek over ging. Dat staat wel in een nu vrijgegeven interne email van zijn eigen ambtenaren – de vier punten, waarvan Opstelten eerder zei dat hij die wilde bespreken. Dit gesprek vond plaats vóór de (definitieve beslissing) om Wilders te vervolgen.

Tips voor het OM

Uit de documenten blijkt meer beïnvloeding, voor dat definitieve besluit. Uit emails blijkt dat een ambtenaar op 16 september 2014 tegen een andere Justitie-ambtenaar zegt: “Over een aantal punten heb ik vandaag al wel even met de collega van het Pag (Parket-generaal, van het College van procureurs-generaal, red) gesproken.”

De ambtenaren bespreken zelfs hoe het OM zich moet voorbereiden op de ‘verweren’ van de verdediging. Tips voor het OM: “Ik zal de punten die je noemt aan de collega van het OM meegeven.”

Zijn dat de enige twee momenten van bemoeienis en beïnvloeding? Nee. Op 10 september 2014 krijgt Opstelten ‘twee zeer vertrouwelijke’ ambtsberichten. Het ene gaat over Wilders. Het andere over de PvdA’ers Samsom en Spekman, die ook onaardige dingen zeiden over Marokkanen – de PVV deed aangifte.

Het OM gaat de PvdA-zaak seponeren. Het ministerie grijpt in bij het concept-persbericht, begin oktober 2014, over de voorgenomen vervolging van Wilders. Het OM wil de zaak Samsom/Spekman namelijk in het persbericht noemen – exact de vergelijking die de advocaat van Wilders later steeds zal maken. Niet handig, vindt het ministerie, of, in ambtelijke jargon: ‘Niet relevant’. De zin wordt eruit gesloopt, na overleg met Bolhaar en een topambtenaar van Justitie.

Het Openbaar Ministerie wilde gisteren niet op onze vragen reageren, omdat de zaak onder de rechter is.

RTL Nieuws legde het ministerie woensdagavond een reeks vragen voor. Antwoord: het OM heeft ‘zelfstandig’ besloten.

Wordt vervolgd.

meer: RTL Nieuws / Pieter Klein

augustus 31, 2019 Posted by | 2e kamer, aangifte, geert wilders pvv, groepsbelediging, haatzaaien, marokkanen, minder, minder Marokkanen-proces., politiek, PVV, rechtzaak, tweede kamer, vervolging | , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Uitspraak rechtzaak Geert Wilders PVV – Minder, minder, minder – deel 15

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

De Stichting MH17 eist dat de Maleisische premier Mahathir stopt met verdeeldheid te zaaien over de vliegramp.

In een persoonlijke brief aan de premier wordt zijn houding bekritiseerd. De brief volgt op een kritisch congres over de vliegramp, georganiseerd door een stichting waar Mahathir voorzitter van is.

“Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet. Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier”, staat in de brief, die het AD gepubliceerd heeft.

De volledige brief van de Stichting Vliegramp MH17 aan de Maleisische premier:

Brief Stichting Vliegramp MH17. © Stichting Vliegramp MH17

Verdeeldheid zaaien

Mahathir zei in juni te twijfelen aan het bewijs dat vlucht MH17 is neergehaald door een Russische Buk-raket. Hij zei dat de ramp meteen tot een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken nog voor de start van het onderzoek. Die opmerkingen leidden al tot protest van de nabestaanden en de Nederlandse regering.

“Ook toen hebben we een brief naar hem geschreven”, zegt Ria van der Steen van Stichting MH17 in het NOS Radio 1 Journaal. “We kregen daarop een bericht van de Maleisische ambassade. Daarin zeiden ze juist dat alle JIT-leden het eens waren. Daarmee kwam de premier alleen te staan.”

Telegraaf 30.11.2019

AD 30.11.2019

Telegraaf 09.09.2019

In diskrediet brengen, aldus Stichting Vliegramp MH17.

Het onderzoeksteam meldde op een persconferentie in juni dat het vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) gaat vervolgen op verdenking van betrokkenheid bij het neerschieten van het toestel. Volgens het JIT is vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne geraakt door een Buk-raket die afkomstig was van het Russische leger. Bij die persconferentie zat ook een hoge vertegenwoordiger van het Maleisische openbaar ministerie achter de tafel. Deze onderschreef de bevindingen van de onderzoekers.

Lees ook;

Lees meer

Toch stelde premier Mahathir (94) niet veel later dat het bewijs dat het JIT presenteerde over Russische betrokkenheid, ‘alleen maar van horen zeggen is’. Ook zei hij dat het onderzoek ‘vanaf het begin al politiek is, waarin Rusland de schuld moet krijgen’. Het was niet de eerste keer dat de Maleisische leider liet blijken te twijfelen aan de schuld van Rusland.

De Stichting Vliegramp MH17, waarin honderden nabestaanden zich hebben verenigd, noemde de opmerkingen van de premier al ‘een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden’. Nu schrijven ze Mahathir persoonlijk aan. Het bestuur wijst hem op eerdere brieven en VN-resoluties waarin Maleisische autoriteiten zich wél achter het JIT-onderzoek scharen. ,,Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien, bovendien dient u de belangen van de nabestaanden zeker niet.’’

De MH17-nabestaanden hebben een uitgebreide brief aan de Maleisische premier Mahathir Mohamad gestuurd. © AFP (montage AD)

Congres was de laatste druppel

De laatste druppel waardoor de Stichting besloot de brief te schrijven, was een congres twee weken geleden in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur.  Het onderwerp van dat congres was ‘MH17, de zoektocht naar gerechtigheid’.

Meer in het bijzonder: de twijfels over het onderzoek naar de oorzaak van de crash van het Maleisische toestel. Op een beeldscherm werden onder meer foto’s van het wrak van het vliegtuig getoond, met cirkeltjes getrokken om schade aan bepaalde delen. ‘Dit kan nooit door een Buk-raket zijn veroorzaakt’, stond erbij.

Er kwamen zo’n dertig mensen op het congres af, maar opvallender was de organisatie ervan. Die lag in handen van drie maatschappelijke organisaties. Een van deze organisaties, de Perdan Global Peace Foundation, heeft een bijzondere voorzitter: de premier van Maleisië, Mahathir Mohamad.

De eindconclusie van de conferentie, overgenomen door enkele Maleisische media, luidde: schort het proces tegen de vier verdachten, dat volgend jaar van start moet gaan, voorlopig op ‘omdat heel veel belangrijke vraagstukken nog niet zijn opgelost’. Het opschorten van het proces zou, volgens de organisaties, moeten worden besproken op een bijeenkomst tussen de Nederlandse premier Rutte en de Maleisische minister-president Mahathir zelf.

AD 04.12.2019

Telegraaf 15.11.2019

AD 15.11.2019

Telegraaf 08.11.2019

De conferen­tie had geen ander doel dan het onderzoek

Die oproep schoot de nabestaanden van vlucht MH17, verenigd in de Stichting Vliegramp MH17, in het verkeerde keelgat.  ,,Gezien de sprekers en de publicaties ná de conferentie kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat de conferentie geen ander doel had dan het onderzoek en de bevindingen van het door uw eigen justitieapparaat en uw eigen regering gesteunde JIT in diskrediet te brengen’’, schrijft de stichting, die ook nabestaanden van de 43 Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt, aan de regeringsleider.

,,Die conferentie was de laatste druppel, helemaal omdat in het oorspronkelijke programma ook Maleisische nabestaanden als sprekers werden opgevoerd, die dat helemaal niet wilden’’, zegt een woordvoerder van het bestuur in een nadere toelichting. Eerder schreef de stichting al een brief aan de Maleisische ambassadeur in Nederland. ,,Dat leverde toen een andere houding bij de premier op.’’

Telegraaf 03.12.2019

AD 03.12.2019

AD 02.09.2019

Kroongetuige Vladimir Tsemach

Rusland zou de mogelijke kroongetuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, willen toevoegen aan de lijst van gevangenen, die Oekraïne en Rusland komende week waarschijnlijk gaan uitruilen.

Dat melden drie verschillende bronnen: de Oekraïense parlementariër Moestafa Najem, de Oekraïense hoofdredacteur Joeri Boetoesov van Tsenzor.net en de onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider.

Telegraaf 06.09.2019

Reactie OM-hoofdofficier Fred Westerbeke

OM-hoofdofficier Fred Westerbeke heeft vrijdag 30.08.2019 een brief aan het Oekraïense OM gestuurd, waarin hij schrijft dat het “van het hoogste belang” is dat MH17-getuige Vladimir Tsemach beschikbaar blijft voor het internationale onderzoeksteam.

AD 06.09.2019

Westerbeke verzoekt het land daarmee Tsemach niet in te zetten in een op handen zijnde gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Westerbeke is de onderzoeksleider van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. In de brief, die in handen is van de Oekraïense nieuwssite theBabel, schrijft hij dat op basis van “recente informatie” Tsemach inmiddels als een verdachte wordt gezien door het Nederlandse OM. Westerbeke heeft de informatie nog niet gedeeld met het JIT.

AD 09.09.2019

‘Figuur van belang’

Vladimir Tsemach zit sinds eind juni in een Oekraïense cel, nadat hij door de Oekraïense geheime dienst was ontvoerd uit rebellengebied. Tijdens de ramp met de MH17 ruim vijf jaar geleden zou hij commandant van de luchtverdediging zijn geweest bij de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne.

Het JIT zegt in een reactie alleen dat Tsemach een “figuur van belang” kan zijn voor het MH17-dossier en wil daarom dat hij ter beschikking van het onderzoek blijft.

Tsemach stond ruim een maand geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Mogelijk heeft het getouwtrek rond  Vladimir Tsemach ervoor gezorgd dat een grote gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne nog niet door is gegaan. Moskou zou met die ruil Tsemach, een Oekraïens staatsburger, naar Rusland willen halen. Dat zou het onderzoek tegen hem bemoeilijken. Rusland is partij in het conflict. Het JIT houdt het land medeverantwoordelijk voor het neerhalen van de MH17.

De gevangenenruil is ook belangrijk voor de Oekraïense president Zelenski. Hij ziet dat als een eerste stap om het conflict in het oosten van Oekraïne te beëindigen. Bij zijn aantreden vorig jaar beloofde hij een eind te maken aan dat conflict.

Nieuws over Mh17 bing.com/news

dossier “Vlucht MH17” AD

lees: De ruil van MH17 RTL 09.09.2019

lees ook: Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17 19.06.2019

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17  25.05.2018

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

zie ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2019 – 5 jaar verder

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018

zie ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Nationale herdenkingsdag 10 november 2014 MH17

zie ook: Stille tocht 17.08.2014 Hilversum – herdenking slachtoffers MH17

zie ook:  Stil protest Spui Amsterdam 19.07.2014 – slachtoffers vliegtuigcrash Oekraïne

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

Ook Oekraïne zoekt Tsemach nu als verdachte in zaak MH17

AD 03.12.2019 Ook de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe heeft Vladimir Tsemach op een lijst geplaatst van personen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Dat meldt het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken dinsdag op zijn website. Tsemach was commandant van de luchtafweer van de zelfverklaarde ‘volksrepubliek’ Donetsk (DNR) op het moment dat de Maleisische Boeing 777 werd neergehaald. Daarbij lieten de bijna driehonderd inzittenden het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Oekraïense commando’s ontvoerden Tsemach eind juni uit zijn woonplaats Snizjne in de DNR en voerden hem af naar de Oekraïense hoofdstad Kiev. Aanvankelijk verdacht Oekraïne hem van deelname aan een terroristische organisatie. Daar is nu aan toegevoegd de verdenking van ‘een terroristische daad die tot de dood heeft geleid’.

Gevangenenruil

De stap van de SBOe is in zoverre opmerkelijk, omdat Oekraïne Tsemach op 7 september zelf vrijliet bij een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Moskou had zijn vrijlating geëist, anders zou de hele deal niet doorgaan.

Tsemach was voor het Joint Investigation Team (JIT) aanvankelijk een belangrijke getuige in het proces rond MH17, dat in maart in Nederland begint. In september brandmerkte het Nederlandse Openbaar Ministerie hem als verdachte.

Tsemach verklaart in een video-opname uit 2015, dat hij heeft geholpen de Buk-installatie die het passagiersvliegtuig waarschijnlijk heeft neergeschoten, te verbergen en terug te brengen naar Rusland. Het JIT vermoedt dat de Buk daar vandaan kwam en in handen is gegeven van de pro-Russische rebellen die tegen de Oekraïense regeringstroepen vechten voor behoud van hun republiek.

Getuigen

Nadat hij begin september in Moskou aankwam, heeft zijn dochter Tsemach vrijwel direct mee teruggenomen naar Snizjne. Daar verblijft hij tot op heden. Onlangs gaf Tsemach aan te willen getuigen in het MH17-proces, maar alleen vanuit Donetsk.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft om uitlevering van Tsemach door Rusland gevraagd. Maar Moskou heeft daar doelbewust niet aan meegewerkt, meldde het OM maandag.

Oekraïne liet MH17-verdachte vrij, maar wil hem nu toch weer hebben

RTL 03.12.2019 Oekraïne heeft een opsporingsbevel uitgevaardigd voor Vladimir Tsemach, de man die wordt verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17. Opmerkelijk, want de Oekraïeners lieten de man afgelopen september zelf vrij. Ruslandcorrespondent Eva Hartog legt uit hoe dat zit.

Het opsporingsbevel staat op de website van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken en komt van de geheime dienst, de SBOe, zegt Hartog. “Tsemach zou zich verschuilen voor de Oekraïense autoriteiten en verdacht worden van terrorisme en het samenwerken met een terroristische organisatie. Daarmee wordt verwezen naar zijn banden met de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne.”

In het opsporingsbevel wordt gezegd dat Tsemach sinds 23 september dit jaar ‘vermist’ wordt. “Eerder die maand ging hij van Oekraïne naar Rusland”, zegt Hartog, “omdat hij deel uitmaakte van een grote gevangenenruil. Waarschijnlijk refereert de SBOe hier aan de dag dat Tsemach vermoedelijk Russisch grondgebied verliet en terugkeerde naar zijn woonplaats in Oost-Oekraïne.”

Vreemd toch, een opsporingsbevel voor iemand die je zelf een paar maanden geleden hebt vrijgelaten bij een gevangenenruil?

“Dit is deel van een veel groter schaakspel. In september was het voor de Oekraïense president vooral zaak om die gevangenenruil te laten doorgaan. Hij was bereid daarvoor Tsemach op te offeren. Volgens sommige commentatoren was de Oekraïense geheime dienst daar toen al niet blij mee.”

Lees ook:

‘Verdachte commandant Tsemach wil getuigen in MH17-proces’

Waarom doet Oekraïne dit?

“Het is niet duidelijk op welk niveau dit besluit is genomen. Misschien handelt de geheime dienst hier op eigen initiatief en heeft de president er weinig mee te maken. In ieder geval is de timing wel opmerkelijk. Gisteren beschuldigde het Openbaar Ministerie in Nederland Rusland ervan Tsemach te hebben laten ontsnappen, in plaats van hem op te pakken en aan Nederland uit te leveren. Er wordt dus vooral naar Rusland gewezen. Voor Oekraïne een mooi moment om daarop in te springen.”

Maandag zijn ook de zogenoemde Normandiëgesprekken, over vrede tussen Rusland en Oekraïne. Duitsland en Frankrijk zullen er ook bij zijn. Hartog: “Het is zaak voor Oekraïne om zo sterk mogelijk aan die onderhandelingen te beginnen, en elk beetje telt mee. Het ontsnappen van Tsemach wordt nu door het Nederlandse OM juist Rusland in de schoenen geschoven, dat versterkt potentieel ook de positie van Oekraïne.”

In juni heeft Oekraïne Tsemach gevangen genomen door een speciale commandomissie te sturen naar het oosten van het land, waar een oorlog wordt uitgevochten met pro-Russische separatisten. Hartog denkt niet dat zoiets nu weer staat te gebeuren.

Wat kunnen we verwachten van die top in Normandië?

“Het is onwaarschijnlijk dat er een enorme doorbraak komt, daarvoor duurt de oorlog al te lang en is het conflict te complex. De Oekraïense president wil namelijk vooral vrede in oost-Oekraïne, maar moet ervoor zorgen dat zijn critici niet denken dat hij capituleert voor Rusland.

Rusland wil daarentegen juist vooral invloed blijven uitoefenen in het gebied. En toch zullen Rusland en Oekraïne het willen presenteren als een succes dat überhaupt voor het eerst in drie jaar op dit niveau gepraat wordt. Sinds 2016 is dat namelijk niet gelukt.”

Lees ook:

MH17-verdachte Tsemach: ‘Nederland bood mij paspoort en huis aan’

RTL Nieuws; Vladimir Tsemach  MH17  Oekraïne  Rusland

OM: Rusland leverde verdachte MH17 bewust niet uit en schond verdrag

NU 02.12.2019 Het Openbaar Ministerie (OM) beschuldigt de Russische autoriteiten ervan MH17-verdachte Volodymyr Tsemach bewust niet uitgeleverd te hebben. Dat is een schending van het Europees uitleveringsverdrag, bevestigt justitie in gesprek met NU.nl na berichtgeving van RTL Nieuws.

Volgens het OM had Rusland alle signalen dat Tsemach van plan was de Russische Federatie te verlaten en is dit bewust toegelaten. Hij is nu in Oost-Oekraïne, vanuit die plek kan hij niet worden uitgeleverd.

De man maakte eerder dit jaar deel uit van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. “Om te verhinderen dat hij zich aan het onderzoek zou onttrekken, is direct om zijn aanhouding ten behoeve van uitlevering naar Nederland gevraagd. De Russische Federatie levert geen onderdanen uit, maar omdat de heer Tsemach de Oekraïense nationaliteit heeft, waren er geen belemmeringen voor zijn uitlevering”, zo legt het OM uit.

Wat volgde, was een aanhoudingsverzoek dat via “diplomatieke en politieke kanalen” meermaals tevergeefs kracht is bijgezet. Volgens het OM wordt uiteindelijk gemeld dat “niet bekend is of Tsemach” in de Russische Federatie verblijft. Op dat moment is al via mediaberichten bekend geworden dat de man al naar Oost-Oekraïne is gegaan.

“Het OM is tot de conclusie gekomen dat Rusland bewust heeft toegelaten dat de heer Tsemach de Russische Federatie heeft verlaten en geen uitvoering heeft willen geven aan het Nederlandse verzoek. Dat had op basis van het Europees uitleveringsverdrag wel moeten gebeuren.”

MH17-verdachte: ‘Ze boden me Nederlands paspoort en huis aan’

Mislukte uitlevering geen invloed op proces

Tsemach was ten tijde van het neerschieten van MH17 als commandant van de luchtafweer aanwezig in de plaats Snizjne. Dat ligt enkele kilometers van de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 het vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergeschoten.

Overigens heeft dit incident geen invloed op de strafzaak tegen de vier verdachten van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17. Eén van hen is Igor Girkin, het hoofd van de pro-Russische strijdkrachten in Oekraïne. Dit proces zal in maart volgend jaar beginnen bij het justitieel complex bij Schiphol.

Lees meer over: MH17 Binnenland

OM: Rusland frustreerde uitlevering MH17-verdachte Tsemach aan Nederland

NOS 02.12.2019 Rusland heeft MH17-verdachte Vladimir Tsemach bewust niet aangehouden en uitgeleverd aan Nederland en dat had op basis van het Europese uitleveringsverdrag wel moeten gebeuren. Dat heeft het Openbaar Ministerie laten weten aan de Russische autoriteiten.

Vladimir Tsemach wordt door het OM als verdachte aangemerkt, omdat hij ten tijde van de MH17-ramp commandant zou zijn geweest van de luchtverdediging van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne.

Tsemach zat in Oekraïne vast voor een ander strafbaar feit. Daarnaast werd zijn rol onderzocht bij het neerhalen van vlucht MH17. Hij is daarover door het Joint Investigation Team (JIT) meerdere malen ondervraagd.

Uitlevering

Voordat dat onderzoek was afgerond, werd Tsemach vrijgelaten als onderdeel van een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne en vervolgens overgebracht naar de Russische Federatie. Om te voorkomen dat hij zich aan het onderzoek zou onttrekken, heeft Nederland direct om zijn uitlevering gevraagd.

Rusland bevestigde de ontvangst van dit verzoek, maar ging niet over tot een directe aanhouding van Tsemach. Ook niet nadat daar meermalen om was gevraagd, bijvoorbeeld door minister Blok in een persoonlijke ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Lavrov.

Extra informatie

Wel vroeg Rusland tot tweemaal toe extra informatie. Die heeft het Openbaar Ministerie naar eigen zeggen verstrekt, hoewel die informatie volgens het OM niet van belang was voor de beslissing om Tsemach aan te houden.

Op 19 november kreeg het OM bericht uit Rusland dat het verzoek tot aanhouding niet uitgevoerd kon worden, omdat Tsemach niet in Rusland verbleef. Hij was toen, zoals door Nederland al gevreesd werd, teruggekeerd naar zijn woonplaats in Oost-Oekraïne.

In dat gebied, dat in handen is van de pro-Russische separatisten, hebben de Oekraïense autoriteiten geen zeggenschap. Tsemach kan daarom niet meer aan Nederland worden uitgeleverd.

Bekijk ook;

Rusland weigert weer medewerking MH17

Telegraaf 02.12.2019 Niet verrassend, wel frustrerend: Rusland heeft MH17-verdachte Tsemach bewust niet uitgeleverd aan Nederland, ondanks meerdere verzoeken daartoe. Rusland lapt daarmee het Europees uitleveringsverdrag aan z’n laars, zo concludeert het Openbaar Ministerie (OM) maandag in een brief aan de nabestaanden.

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. In september werd hij echter uitgeleverd aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Dat terwijl het OM Kiev wel had gevraagd Tsemach beschikbaar te houden voor Nederland en het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17. Het gemeenschappelijk opsporingsteam JIT, waarin de OM’s van de getroffen landen (waaronder ook Oekraïne) samenwerken, heeft Tsemach nog wel in de gevangenis kunnen horen.

De Russen mogen volgens hun eigen grondwet geen onderdanen uitleveren, maar omdat Tsemach de Oekraïense nationaliteit heeft, had dat geen belemmering hoeven zijn, stelt het OM. Ook heeft Nederland gewezen op vluchtgevaar van Tsemach. Op verzoek van de Russische justitie heeft het OM nog een paar keer extra informatie gegeven.

Uitlevering

Het OM en minister Blok (Buitenlandse Zaken) hebben Rusland meermaals gevraagd om uitlevering, maar Moskou antwoordde onlangs dat het niet weet waar Tsemach nu verblijft. Wat toen al werd gevreesd, lijk nu gebeurd: Tsemach zou weer terug zijn in Oost-Oekraïne, waar Kiev feitelijk geen macht heeft. Sowieso is uitlevering vanuit Oekraïne niet mogelijk, aangezien ook de Oekraïense grondwet uitlevering van onderdanen verbiedt.

Het onderzoek naar de rol van Tsemach bij de ramp loopt nog. Het OM heeft nog geen beslissing genomen of het hem al dan niet voor de rechter wil brengen. „Het kabinet staat paraat om, als het OM daarom vraagt, de verzoeken van het OM richting Rusland kracht bij te zetten.”

MH17-strafzaak

Tsemach is niet een van de vier hoofdverdachten. Volgens het OM heeft zijn kwestie dan ook geen invloed op het begin van de MH17-strafzaak, die is gepland op 9 maart bij de rechtbank op Schiphol. De vier hoofdverdachten zijn opgeroepen om te verschijnen. Ze zijn waarschijnlijk in Rusland.

Bekijk meer van; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident rechterlijke macht misdaad politiek Tsemach Rusland Openbaar Ministerie

’Moskou frustreerde uitlevering MH17-verdachte Vladimir Tsemach’

Telegraaf 02.12.2019 Rusland heeft een verdachte van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 bewust niet aangehouden en uitgeleverd aan Nederland, ondanks meerdere verzoeken daartoe. Rusland handelde daarmee in strijd met het Europees uitleveringsverdrag, concludeert het Openbaar Ministerie maandag in een brief aan de nabestaanden.

De betrokkene, Vladimir Tsemach, zat eerst in Oekraïne vast vanwege een ander strafbaar feit. In september werd hij uitgeleverd aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Het Joint Investigation Team (JIT) kon dat niet voorkomen maar had hem wel al enkele keren ondervraagd in Kiev.

De betrokkene, Vladimir Tsemach, zat eerst in Oekraïne vast vanwege een ander strafbaar feit. In september werd hij uitgeleverd aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Het Joint Investigation Team (JIT) kon dat niet voorkomen maar had hem wel al enkele keren ondervraagd in Kiev.

Bekijk ook: 

Dochter Tsemach dolblij: ’Poetin eeuwige dank verschuldigd’ 

De Russen leveren geen onderdanen uit, maar omdat de betrokkene de Oekraïense nationaliteit heeft, had dat geen belemmering hoeven te zijn voor zijn uitlevering, stelt het OM. Ook heeft Nederland gewezen op vluchtgevaar van Tsemach. Op verzoek van de Russische justitie heeft het OM nog een paar keer extra informatie gegeven.

Stef Blok druk bezig

Het OM en minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken hebben meerdere keren Rusland gevraagd om uitlevering maar Moskou antwoordde onlangs dat het niet weet waar Tsemach nu verblijft. Hij is mogelijk weer naar Oost-Oekraïne teruggegaan en van daaruit kan hij niet meer worden uitgeleverd, schrijft het OM.

Bekijk ook: 

Blok: ’Uitlevering MH17-verdachten ijskoude douche voor Nederland’ 

Het onderzoek naar de rol van Tsemach bij de ramp loopt nog. Het OM heeft nog geen beslissing genomen of het hem al dan niet voor de rechter wil brengen.

De gevangenenruil werd internationaal met veel goedkeuren onthaald. Europese leiders onder wie Angela Merkel reageerden vol lof. Een eerste stap naar vrede, klonk het. Nederland was echter des duivels vanwege Tsemach, die onderdeel uitmaakte van de deal. Vanwege Tsemach was de deal niet alleen een pr-overwinning voor de Oekraïense president Zelensky, maar ook voor zijn Russische ambtsgenoot Poetin.

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk ook: 

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland 

’Strafzaak niet aangetast’

Tsemach is een oud-rebellenleider die informatie zou hebben over het transport van de Boek-raket naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne in de zomer van 2014. Hij geldt niet als een van de hoofdverdachten.

Volgens het OM heeft zijn kwestie dan ook geen invloed op het begin van de MH17-strafzaak, die is gepland op 9 maart om 10.00 uur, bij de rechtbank op Schiphol. De vier hoofdverdachten zijn opgeroepen om te verschijnen. Ze zijn waarschijnlijk in Rusland.

Bekijk meer van; rechtbank misdaad rechtshandhaving lucht- en ruimtevaartongeval/-incident politiek Vladimir Tsemach Rusland Openbaar Ministerie

Vladimir Tsemach werd in september vrijgelaten uit zijn voorlopige hechtenis in Kiev om te worden geruild met Oekraïense gevangenen in Rusland. Beeld AFP

Vladimir Tsemach weet misschien wie de Buk-raket heeft afgevuurd

Trouw 02.12.2019 Een Oekraïense verdachte die het MH17-onderzoeksteam heel graag in Nederland had willen zien, ontglipte hen door toedoen van Rusland. Moskou heeft het onderzoek gedwarsboomd, vindt het OM.

Rusland heeft in strijd gehandeld met het Europees uitleveringsverdrag door een belangrijke Oekraïense verdachte bewust niet uit te leveren, schrijft het Openbaar Ministerie maandag in een brief aan de nabestaanden van de ramp met de MH17. Vladimir Tsemach wordt verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Rusland levert geen onderdanen uit, maar omdat Tsemach Oekraïner is had dat geen beletsel hoeven te zijn, stelt het OM.

De Oekraïner is niet een van de vier hoofdverdachten. Het onderzoek naar hem loopt nog, en het OM heeft nog niet besloten of het hem voor de rechter zal brengen tijdens het proces dat op 9 maart volgend jaar begint.

Het verhaal van Vladimir Tsemach leest als een thriller. Tsemach had vermoedelijk het bevel over de luchtafweer van de pro-Russische rebellen in het deel van Oost-Oekraïne waarvandaan MH17 met een Buk-raket werd neergeschoten.

Waardevolle getuige

Dat maakt hem voor het Joint Investigation Team Jit een zeer waardevolle getuige, en wellicht ook verdachte. Mogelijk weet Tsemach wie de Buk-raket precies heeft afgevuurd, de rebellen of de Russische bemanning. En in een video-opname uit 2015 waarin hij te zien is, lijkt hij toe te geven dat hij de Buk-raketinstallatie na de lancering enige tijd heeft verstopt, voordat die terug naar Rusland werd gereden.

De tevredenheid was dan ook groot toen Tsemach afgelopen juni ineens in een cel in de Oekraïense hoofdstad Kiev bleek te zitten, na een gewaagde geheime operatie door een Oekraïense commando-eenheid in het rebellengebied.

De vier hoofdverdachten die het OM al heeft aangewezen. Vladimir Tsemach is nog niet formeel aangemerkt als verdachte, alleen als getuige. Beeld REUTERS

De commando’s gingen afgelopen juni naar Tsemachs huis in Snizjne, niet ver van de plaats waarvandaan de Buk werd afgevuurd. Ze zouden hem hebben gedrogeerd en vermomd als een oude, zieke man. In een rolstoel zouden ze hem toen de gevaarlijke frontlijn over hebben gesmokkeld, die door de rebellen scherp gecontroleerd wordt.

Met Tsemach in een cel leek de weg vrij voor het Jit om hem uitgebreid aan de tand te kunnen voelen over zijn betrokkenheid bij het neerschieten van MH17. Maar voor hij uitgebreid kon getuigen wist Rusland op het laatste moment een spaak in het wiel te steken.

Uitruil van gevangenen

Ten tijde van de geheime operatie waren al maanden onderhandelingen aan de gang tussen Oekraïne en Rusland over een uitruil van gevangenen. Daar was al zo goed als overeenstemming over, toen Rusland in augustus ineens met een extra eis kwam: Vladimir Tsemach moet onderdeel uitmaken van de deal, anders gaat de hele gevangenenruil niet door.

Dat plaatst Oekraïne voor een groot dilemma, want het wil de beloofde 35 gevangenen heel graag terug. Uiteindelijk weet Kiev de deal na grote druk van het Nederlandse Openbaar Ministerie nog iets te vertragen, zodat het Jit getuige Tsemach toch nog kan spreken. Naar verluidt heeft het OM hem in totaal twee keer gesproken voordat hij naar Rusland verdwijnt. Of hij bruikbare informatie heeft gegeven is niet bekendgemaakt.

Nabestaanden van MH17-slachtoffers reageerden woedend dat de man die mogelijk veel licht kan laten schijnen over wie precies de Buk-raket heeft afgevuurd, uitgerekend naar Rusland verdwijnt. Het Nederlandse OM dient meteen een uitleveringsverzoek in, maar Moskou houdt hem niet aan.

Rusland heeft onlangs laten weten dat het niet weet waar Tsemach nu verblijft, maar het lijkt onwaarschijnlijk dat de Russische geheime dienst FSB niet op de hoogte zou zijn van zijn huidige verblijfplaats. Mogelijk is dat weer Oost-Oekraïne, waar hij woonde. Zijn dochter heeft eerder laten weten dat hij weer terug is en bedankte ‘onze president Vladimir Poetin’.

Tsemachs Russische advocaat liet onlangs via het Russische persbureau Tass weten dat hij bereid is te getuigen tijdens het MH17-proces, maar alleen vanuit de rebellenrepubliek Donetsk (DNR). “Hij wil getuigen voor zowel de Nederlandse als de Oekraïense onderzoekers, om zijn goede naam te beschermen”, aldus advocaat Anatoli Koetsjerena, die eraan toevoegde dat Tsemach “bang is en het erg moeilijk heeft met wat hem is overkomen”.

Lees ook:

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte aan Rusland uitlevert

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vreest dat een mogelijk belangrijke getuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, naar Rusland wordt gestuurd.

Vrijlating MH17-verdachte zet de relatie tussen Nederland en Oekraïne onder druk

Slecht nieuws voor het Openbaar Ministerie: MH17-verdachte Vladimir Tsemach is door Oekraïne aan Rusland overgedragen, als onderdeel van een gevangenenruil. De kans dat de man zich ooit in Nederland zal moeten verantwoorden voor zijn rol in de vliegramp is daardoor uiterst klein.

MH17  Dossier

Meer over; Rusland misdaad drugshandel misdaad, recht en justitie drugscriminaliteit OM MH17 Gert Jan Rohmensen

OM kwaad op Rusland: MH17-verdachte bewust niet uitgeleverd

AD 02.12.2019 Rusland heeft niet meegewerkt aan de uitlevering van MH17-verdachte Vladimir Tsemach, ondanks herhaalde verzoeken van het Openbaar Ministerie en minister Blok van Buitenlandse Zaken. Dat schrijft het Openbaar Ministerie in een brief aan de nabestaanden van de vliegramp.

Rusland schendt daarmee het Europees uitleveringsverdrag, stelt het Openbaar Ministerie in een vandaag uitgebracht bericht. Het OM had gevraagd om de uitlevering van Tsemach, omdat hij mogelijk betrokken is geweest bij het neerhalen van vlucht MH17.

Lees ook;

Lees meer

,,Het OM is tot de conclusie gekomen dat Rusland bewust heeft toegelaten dat de heer Tsemach de Russische Federatie heeft verlaten en geen uitvoering heeft willen geven aan het Nederlandse verzoek”, stelt het OM. ,,Dat had op basis van het Europese uitleveringsverdrag wel gemoeten. Het OM heeft deze conclusie gedeeld met de Russische autoriteiten.”

Het OM zegt meermaals nadrukkelijk te hebben gevraagd om zijn uitlevering, en te hebben gewezen op het vluchtgevaar. ,,Er waren indicaties dat de heer Tsemach terug wilde keren naar Oost-Oekraïne.” Ook minister Blok zou dit persoonlijk aan de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov hebben meegedeeld.

,,Op 19 november is bericht ontvangen van de Russische autoriteiten dat het verzoek tot aanhouding niet uitgevoerd kon worden, omdat ze er niet mee bekend zijn dat Tsemach in de Russische Federatie verblijft. Uit mediaberichten kan worden opgemaakt dat de heer Tsemach toen al was teruggekeerd naar zijn woonplaats in Oost-Oekraïne. Van daaruit kan hij niet meer worden uitgeleverd.”

Tsemach is al maandenlang onderwerp van een diplomatiek steekspel tussen Nederland, Rusland en Oekraïne. Hij is belangrijk voor het proces omdat hij op filmopnamen vijf jaar geleden heeft gezegd dat hij de Buk-raket verstopte waarmee MH17 werd neergehaald. Nederland ziet hem

Tsemach heeft de Oekraïense nationaliteit en is begin september naar Rusland vertrokken, als onderdeel van een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Proces tegen verdachten in zaak-MH17 wordt live uitgezonden

NU 29.11.2019 Het proces tegen de vier mannen die worden vervolgd voor hun aandeel in het neerstorten van MH17, zal integraal worden uitgezonden via de website courtMH17. Dit is vrijdag bekendgemaakt tijdens een briefing over de zaak.

In de zittingszaal van het Justitieel Complex bij Schiphol, zijn vijf camera’s geïnstalleerd die elke hoek zullen filmen.

De eerste zitting is op 9 maart volgend jaar. Het zal dan nog niet gaan om de inhoudelijke behandeling, maar een inleidende zitting.

Wanneer de inhoudelijke behandeling plaats gaat vinden, is nog niet bekend en hangt ook af van of de verdachten en/of hun advocaten op komen dagen. De zaak tegen hen kan bij verstek worden voortgezet. De zittingszaal en de bijbehorende voorzieningen zijn tot en met 26 maart 2021 gereserveerd.

Deze zomer werd bekendgemaakt dat vier verdachten, drie Russen en één Oekraïner, worden vervolgd voor hun aandeel in het doen laten neerstorten van de vlucht. Het gaat om de Rus Igor Girkin (48), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (56) en diens assistent Oleg Pulatov (52) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (47). Zij hebben onder meer een aandeel gehad in het vervoeren van de buk-raket.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Perscentrum voor vijfhonderd journalisten

De rechtbank in Den Haag behandelt het proces. De verwachting is dat er honderden journalisten op af zullen komen, en daarom is er nabij de zittingszaal een perscentrum in de maak.

In dit gebouw, dat op 1 februari 2020 af moet zijn, wordt plek gemaakt voor vijfhonderd journalisten. Zij kunnen hier het proces ook op afstand volgen.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven Oekraïne neergehaald, met als gevolg de dood van alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp met vlucht MH17 ANP

 

MH17-proces zal live worden uitgezonden

NOS 29.11.2019 Het volledige MH17-proces zal via een livestream wereldwijd te volgen zijn. Dat bevestigde de Haagse rechtbank vandaag op een bijeenkomst over de zaak, die in maart van start gaat.

De rechtbank verwacht grote internationale belangstelling voor het proces, dat wordt gehouden in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. De rechtbank houdt er rekening mee dat er duizend mensen per zittingsdag zullen zijn.

Omdat niet iedereen in het justitieel complex past, gaat de rechtbank alle zittingen uitzenden.

Ook voor nabestaanden is de ruimte beperkt. Zij kunnen de zaak volgen vanuit een congrescentrum in Nieuwegein.

Omgekocht

Volgende week begint de rechtbank met de bouw van een perscentrum, met werkplekken voor 300 journalisten. De publieke tribune bij de zittingszaal is gereserveerd voor internationale waarnemers.

De rechtbank deed vandaag nog geen inhoudelijke mededelingen over het proces. Een verslaggeefster uit Oekraïne wilde weten of het risico bestaat dat de rechters worden omgekocht. Daar is geen sprake van, verzekerde de rechtbank.

Het Joint Investigation Team (JIT) brengt vier verdachten voor de rechter wegens het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines in juli 2014. Zij worden verdacht van moord op de 298 inzittenden.

Deze vier verdachten worden vervolgd:

De verdachten zijn de minister van Defensie van de rebellen, Igor Girkin, en zijn plaatsvervanger en hoofd van de lokale inlichtingendienst Doebinski. Ook een man die weer onder diens leiding stond, rebellencommandant Chartsjenko, wordt vervolgd. De laatste verdachte is het plaatsvervangend hoofd inlichtingen, Poelatov. Drie van hen zijn Russisch, een is Oekraïens.

De rechtbank heeft tot het voorjaar van 2021 een groot aantal zittingsdagen gereserveerd voor het proces. Of al die dagen nodig zijn, is nog niet bekend.

Naast de drie rechters die de zaak behandelen, zijn ook twee reserverechters aangesteld. Die kunnen hun collega’s bij uitval vervangen.

Wat gebeurt er op de eerste zittingsdagen?

Eerst wordt gekeken of verdachten en hun advocaten aanwezig zijn. Als die er niet zijn, kunnen de rechters beslissen dat de zaak zonder hen verder gaat.

Mochten er wel advocaten van verdachten verschijnen, dan krijgen zij de mogelijkheid om onderzoekswensen in te dienen. Ook vraagt de rechtbank hoe ver het JIT is met het opsporingsonderzoek en of het dossier compleet is.

Daarnaast inventariseert de rechtbank hoeveel nabestaanden gebruik willen maken van hun spreekrecht. Mochten getuigen verklaringen willen afleggen, dan kan dat ook via een videoverbinding vanuit Oekraïne.

De kans dat de verdachten zullen verschijnen, is klein. Twee van de vier hebben al aangegeven dat ze niet naar de rechtszaak komen. Of ze wel een advocaat sturen, is nog onbekend. Rusland noemt alle beschuldigingen van betrokkenheid ongegrond.

Langslepend proces

Marieke de Hoon, internationaal strafrechtdeskundige van de Vrije Universiteit, verwacht dat het een langdurig proces gaat worden. “We staan echt aan het begin van iets dat waarschijnlijk 5 of 10 jaar of misschien nog wel langer gaat duren. Het duurt lang om bewijs te vergaren en mogelijk worden er nog meer verdachten vervolgd.”

Dat de verdachten er niet bij zijn, maakt voor het proces niet uit: “Zelfs als de verdachten niet komen opdagen, kunnen ze veroordeeld worden. Dan zijn ze misschien wel veilig in Rusland, maar kunnen ze op andere plekken in de wereld worden aangehouden en uitgeleverd.”

De Hoon verwacht dat de verdachten wel een advocaat sturen: “Die kunnen dan alles vertragen, overal bezwaar tegen maken, de rechters wraken en er een heel circus van maken.”

Bekijk ook;

MH17-proces vanwege grote belangstelling te volgen via livestream

RTL 29.11.2019 De volledige strafzaak over de ramp met vlucht MH17 wordt uitgezonden via een livestream. Het proces is daardoor overal ter wereld, zonder vertraging, te volgen. Dat is vandaag gemeld tijdens een bijeenkomst over de zaak die op 9 maart volgend jaar begint.

Het proces vindt plaats op het Justitieel Complex Schiphol (JCS), vlak bij de luchthaven. De zittingen zijn in de grootste zaal, de andere drie zalen zijn voor belangstellenden. Nabestaanden kunnen het proces volgen vanaf een eigen, aparte locatie. Waar dat precies is, is nog niet bekendgemaakt.

Lees ook:

MH17-verdachte Tsemach: ‘Nederland bood mij paspoort en huis aan’

Naast het JCS wordt een groot perscentrum gebouwd, waar vijfhonderd journalisten in kunnen. De rechtbank houdt ook rekening met veel buitenlandse journalisten en cameraploegen.

Proces

Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

Hoe lang de zaak gaat duren, is nog onduidelijk. Het begint met voorbereidende zittingen. Dan wordt onder meer bekeken of de verdachten en/of hun advocaten in de rechtbank verschijnen of willen verschijnen. Met Oekraïne is de afspraak gemaakt om eventueel via een videoverbinding getuigen te verhoren, met Rusland is dat niet afgesproken.

Ook wordt gekeken hoeveel onderzoek het Openbaar Ministerie nog nodig heeft en hoeveel nabestaanden gebruik willen maken van hun spreekrecht.

Lees ook:

Minister Blok: ‘Oekraïne gaat meewerken aan MH17-onderzoek’

De rechtbank heeft verschillende datablokken gereserveerd tot en met maart 2021. Wanneer de zaak inhoudelijk wordt behandeld, is nu nog niet te voorspellen.

Uit de lucht geschoten

Vlucht MH17, onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Dat gebeurde boven het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische separatisten vochten tegen het Oekraïense regeringsleger. De Boeing 777 werd geraakt door een Buk-raket van het Russische leger. Alle 298 mensen aan boord kwamen om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders.

Dit zijn de moordverdachten van de MH17-ramp

Bekijk deze video op RTL XL

Het Openbaar Ministerie gaat drie Russen en een Oekraïner aanklagen voor betrokkenheid bij de MH17-ramp.

RTL Nieuws / ANP; MH17  MH17-proces  Vliegtuigongeluk  Vliegrampen

Proces MH17-drama integraal te volgen via livestream

Telegraaf 29.11.2019 De volledige strafzaak over de ramp met vlucht MH17 wordt integraal uitgezonden via een livestream. Het proces is daarmee dus overal ter wereld, zonder vertraging te volgen. Dat is vrijdag gemeld tijdens een bijeenkomst over de zaak die 9 maart volgend jaar begint.

Het proces is van de rechtbank Den Haag maar vindt plaats op het Justitieel Complex Schiphol, vlakbij de luchthaven. De zittingen zijn in de grootste van de vier zalen, de andere drie zijn voor belangstellenden. Nabestaanden kunnen het proces volgen vanaf een eigen, aparte locatie.

Hoe lang deze zaak gaat duren, is nog onduidelijk. Het begint met voorbereidende zittingen. Dan wordt onder meer bekeken of de verdachten en/of hun advocaten in de rechtbank verschijnen of willen verschijnen. Ook wordt gekeken hoeveel onderzoek het Openbaar Ministerie nog nodig heeft en hoeveel nabestaanden gebruik willen maken van hun spreekrecht.

De rechtbank heeft verschillende datablokken gereserveerd tot en met maart 2021. Wanneer de zaak inhoudelijk behandeld wordt, is nu nog niet te voorspellen.

Vijfhonderd journalisten

Naast het JCS wordt een groot perscentrum gebouwd, daar kunnen vijfhonderd journalisten in. De rechtbank houdt ook rekening met veel buitenlandse journalisten en cameraploegen.

Het OM vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

Vlucht MH17, onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Dat gebeurde boven het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische separatisten vochten tegen het Oekraïense regeringsleger. De Boeing 777 werd geraakt door een Buk-raket van het Russische leger. Alle 298 mensen aan boord kwamen om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders.

Bekijk meer van; rechtbank misdaad lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Luchthaven Schiphol Malaysia Airlines-vlucht 17

Rechtbank geeft kijkje in de keuken: proces rond MH17-drama wordt ongekend groot

AD 29.11.2019 Het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol in Badhoevedorp wordt vanaf 9 maart de basis van het internationale MH17-proces. Het hele proces is straks rechtstreeks te volgen. De Haagse rechtbank, die over de vliegramp met 298 doden zal oordelen, geeft alvast een kijkje in de keuken.

In een betonnen kolos op een winderige uithoek van Schiphol verzamelt zich vanaf 9 maart komend jaar een klein leger van juristen, bezoekers en journalisten om het proces rond de aanslag op vlucht MH17 te volgen. De rechtbank Den Haag – die zich over de zaak buigt – is al druk bezig met de logistieke puzzel rond het proces, zegt projectleider Jan van Steen, senior rechter bij de Haagse rechtbank, maar niet inhoudelijk betrokken.

Bij de raketaanslag op de vlucht van Malaysian Airways op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om van tien nationaliteiten. Het MH17-proces wordt dan ook geen proces zoals alle andere. Anders dan gebruikelijk wordt het hele proces door een regisseur in beeld gebracht. Via een livestream op courtmh17.com is alles integraal te volgen. Nabestaanden krijgen allen spreekrecht, maar kunnen ervoor kiezen niet in beeld te komen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Enorme toestroom

Omdat het Paleis van Justitie in de hofstad de toestroom niet aankan, worden de zittingen in Badhoevedorp gehouden. Er moet zelfs een perscentrum naast de rechtbank worden gebouwd om internationale media te kunnen ontvangen. Daar wordt ruimte ingericht voor 500  journalisten en komen 300 werkplekken. In de persruimte zijn de zittingen op een groot scherm te volgen.

Zittingszaal D van het zwaarbeveiligde complex wordt de plek van de rechters, het Openbaar Ministerie (OM), advocaten, verdachten (indien aanwezig), nabestaanden en een beperkt aantal journalisten. Bij de zittingen zullen ook internationale waarnemers aanwezig zijn. Wie de zittingen wil bijwonen, moet om de veiligheid te kunnen waarborgen door een zogenoemde scanstraat.

De extra beveiligde rechtbank op Schiphol. © ANP

Nieuwe wetten

Om de verdachten van het drama in Nederland te kunnen berechten, moesten nieuwe wetten worden aangenomen. Vanwege het internationale karakter kunnen rechters nu bijvoorbeeld toestaan dat delen van het proces in het Engels worden gevoerd, zoals wanneer buitenlandse nabestaanden van hun spreekrecht gebruikmaken. Ook kan er videoconferentie worden ingezet, wanneer getuigen niet fysiek aanwezig zijn.

In totaal zullen drie rechters en twee reserverechters zich buigen over de aanklacht: het laten verongelukken van vlucht MH17 en daarmee de moord op de bijna 300 inzittenden van het toestel. Tussen maart 2020 en maart 2021 zijn verschillende periodes gereserveerd voor de zittingen. Te weten 9 tot en met 13 maart, 23 tot en met 27 maart, 8 juni tot en met 3 juli, 31 augustus tot en met 13 november, en 1 februari tot en met 26 maart 2021.

Moordverdachten

De eerste zittingen zullen inventariserend zijn. In die fase wordt gekeken welke verdachten er ter zitting zullen verschijnen, welke advocaten er zullen optreden, wat zij vinden van de beschuldigingen en hoe het staat met het opsporingsonderzoek van het OM. Vervolgens wordt gekeken hoeveel nabestaanden zich willen uitspreken en hoeveel vorderingen er zijn te verwachten. Pas daarna kan een inhoudelijke behandeling van start gaan.

Onderzoek door Nederland, Maleisië, België en Oekraïne, naar de oorzaak van de ramp met de MH17 bracht een viertal verdachten in beeld. Het OM vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het passagierstoestel. Allen worden verdacht van moord. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

Het OM vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van vlucht MH17. © REUTERS

De Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe op vakantie met premier Vladimir Poetin. Foto Alexy Druzhinin

Poetins kroonprins is altijd loyaal

NRC 17.11.2019 Sergej Sjojgoe, de minister van Defensie, is de op een na populairste politicus van Rusland. Zijn naam duikt nu op in het MH17-onderzoek.

Hij is de man achter de beroemde foto’s waarop Poetin pronkt met zijn naakte, gespierde torso.

Net als de Russische president houdt Sergej Sjojgoe van actieve doevakanties in de ruige natuur. En als voormalig hoofd van het Russische ministerie voor de Reddingsdiensten beschikt hij over de vliegtuigen en helikopters waarmee zelfs de meest afgelegen gebieden van de Russische Federatie kunnen worden ontsloten. In de afgelopen twintig jaar, zo schrijft journalist Michail Zygar, is Sjojgoe Poetins „persoonlijke touroperator” geworden.

Het was tijdens een visvakantie in 2007 op Sjojgoe’s geboortegrond Toeva, op de grens met Mongolië, dat Poetin voor het oog van de camera’s voor het eerst zijn shirt uittrok. En het was Sjojgoe die in 2009 op het idee kwam van de beroemde foto van Poetin te paard, met ontbloot bovenlijf en cowboyhoed.

De gezamenlijke vakanties geven Sergej Sjojgoe exclusieve toegang tot de Russische president. Op 7 oktober vierde Poetin zijn 67ste verjaardag in het gezelschap van zijn minister van Defensie, in de ruige bergen van Siberië. De beelden van Sjojgoe die paddestoelen zoekt met de Russische president, voeden de geruchten dat de minister van Defensie (hoewel zelf al 64) een kroonprins is.

Volgens opiniepeilingen is Sjojgoe de op een na populairste politicus van Rusland, zij het op grote afstand van Poetin. „Bij een ordelijke machtsoverdracht komt hij niet in aanmerking”, zegt politicoloog Valeri Solovej: „Maar in het geval van een grote politieke crisis kan Sjojgoe president worden.” Sergej Sjojgoe zal daarom onaangenaam getroffen zijn door de getuigenoproep van het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt.

Vorige week publiceerde het JIT afgeluisterde telefoongesprekken waarin ook de naam van Ruslands minister van Defensie valt. Het JIT wil daarom weten of die betrokken was „bij de inzet van een Boek-Telar (lanceerinstallatie) op 17 juli 2014 (de dag van de ramp).” Volgens Solovej is het uitgesloten dat het wapensysteem is overgedragen aan de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne zonder de expliciete toestemming van Sjojgoe.

Lees ook: MH17-onderzoeksteam richt pijlen op vertrouwelingen Poetin

Niet minder corrupt

Niet dat de minister van Defensie graag knopen doorhakt. Sjojgoe, zo zegt Solovej, was geen voorstander van de militaire operatie in Oost-Oekraïne. De voormalige baas van de Russische brandweer is een behoedzame man. „Hij houdt zich het liefste verre van grote en onomkeerbare beslissingen”, zegt Solovej.

Het is een van de kwaliteiten die ervoor heeft gezorgd dat Sergej Koezjoegetovitsj Sjojgoe al bijna dertig jaar aan de top staat – veel langer dan Poetin zelf. De president heeft zijn carrière zelfs te danken aan zijn minister van Defensie.

In 1999 stond het kamp van de zieke president Jeltsin onder druk van zowel de communisten als van de conservatieve partij ‘Vaderland’ van de Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov. Het was Sjojgoe, die als lijsttrekker van de nieuwe partij ‘Eenheid’ een sterk resultaat wist te behalen bij de belangrijke verkiezingen voor het Russische parlement.

Het Jeltsin-kamp sloot een deal met Loezjkov, de twee partijen fuseerden tot ‘Verenigd Rusland’ en de communisten stonden buitenspel. In het voorjaar van 2000 werd de 47-jarige interim-president Poetin met een grote meerderheid gekozen. Sergej Sjojgoe was toen al bedankt voor zijn bewezen diensten en had zonder morren afstand van de partijleiding.

„Sjojgoe is altijd loyaal”, zegt de Russische politicologe Maria Snegovaja. „En hij slaagt erin om zijn eigen ambities altijd zorgvuldig verborgen te houden.” 

Schandalen gleden van hem af

Sergej Sjojgoe werd geboren in 1955 in Tsjadan, in de autonome Sovjetrepubliek Toeva. Zijn vader was Toevaans, zijn moeder was van Oekraïense afkomst. Sjojgoe studeerde af in de bouwkunde en maakte carrière in de sovjet-bouwindustrie en in de communistische partij. In 1991, nog voor het einde van de Sovjet-Unie, werd hij benoemd tot het hoofd van de reddingsdiensten. In 1994 werd hij minister van het nieuwe departement voor ‘Burgerscherming’ waaronder de brandweer en de Russische reddingsdiensten werden geschaard.

Achttien jaar lang gaf Sjojgoe leiding aan het departement, dat hij omvormde tot een haast militaire organisatie, met een eigen luchtmacht. Bij bosbranden of overstromingen verscheen de energieke minister voor de camera’s om de crisis te bezweren. Schandalen gleden van hem af. In 2009 kwamen er 156 mensen om bij een brand in een nachtclub in Perm. Bij controles had de lokale brandweer tegen betaling een oogje dichtgeknepen. Brandveiligheid is nog steeds een enorm probleem in Rusland, maar op de een of andere manier rekent niemand dat Sjojgoe aan.

In 2012 werd minister van Defensie Anatoli Serdjoekov ontslagen vanwege een enorm corruptieschandaal waarin de maîtresse van de minister een hoofdrol speelde. Om de rust op het ministerie te herstellen, benoemde Poetin zijn trouwe vazal Sjojgoe. Niet dat deze minder corrupt is. De enorme villa die hij liet neerzetten buiten Moskou – in Aziatische stijl – kost tenminste 18 miljoen dollar, zo stellen de corruptieonderzoekers van oppositieleider Aleksej Navalny.

Uit onderzoek van de Russische website The Insider blijkt dat Sjojgoes minnares, de voormalige stewardess Jelena Sjeboenova, tientallen miljoenen verdiende met bouwprojecten voor het ministerie van Defensie. „Sjojgoe steelt net zoveel als de rest”, zegt Maria Snegovaja, „maar op de een of andere manier wordt zijn reputatie er niet door geschaad.”

Uitgebrande jeeps van IS

Het was zijn voorganger Serdjoekov die de grote hervormingen in gang zette die ervoor hebben gezorgd dat de Russische strijdkrachten zich tegenwoordig kunnen meten met het Westen. Maar het is Sjojgoe die het succes van de militaire interventie in Syrië maximaal wist uit te buiten. De uitgebrande jeeps van de Islamitische Staat werden op een speciale trein gezet die een tour maakte door heel Rusland.

Het ministerie van Defensie bouwde een militair pretpark buiten Moskou en opende winkels met kinderkleding in camouflagekleuren. Anno 2019 zijn de strijdkrachten het instituut dat het meest vertrouwd wordt door de Russische bevolking. Ook dat is het succes van Sjojgoe.

Afgelopen september mocht hij in de gezagsgetrouwe krant Moskovski Komsomolets uitleggen hoe hij het leger had ‘gered’. Het was zijn eerste interview in zeven jaar, volgens sommige Kremlinwatchers de bevestiging van Sjojgoes status als kroonprins. „De wedergeboorte van het leger was een langdurig proces”, zei hij. „Het begon allemaal in 1999 (…). Toen nam premier Vladimir Vladimirovitsj Poetin het principebesluit.” Sjojgoe weet hoe de hazen lopen in het Kremlin.

Correctie (17 november): in een eerdere versie stond in het fotobijschrift dat Sjojgoe minister van Buitenlandse Zaken was. Dat moet zijn: minister van Defensie.

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 18 november 2019

Lees ook deze artikelen;

 

Deze Rus zegt dat zijn land achter de MH17-ramp zit – en dat kostte hem zijn baan

AD 15.11.2019 De Russische luchtvaartexpert Vadim Loekasjevitsj heeft van meet af aan geloofd dat een Russische BUK-raket MH17 op 17 juli 2014 neerschoot boven Oost-Oekraïne. En dat blijft hij zeggen. Het kostte hem zijn baan. ,,Ze zeiden: je bent de vijfde colonne, de vijand.’’

“Moet je kijken’’, zegt Vadim Loekasjevitsj, terwijl hij naar zijn computerscherm tuurt. ,,Ik verzamel foto’s van de slachtoffers. En zoek er hun levensgeschiedenissen bij. Ik wil er een boek van maken.’’

Het illustreert de betrokkenheid van de luchtvaartexpert, die niet alleen het technische dossier van de aanslag op MH17 zonder aflatende energie volgt, maar er ook emotioneel door is geraakt.

De luchtvaarexpert weet waarover hij praat. In 1985 voltooit hij zijn studie Luchtvaarttechniek aan het Polytechnisch Instituut in Komsomolsk aan de Amoer. Later promoveert hij op een proefschrift over hoe je het best gevechtsvliegtuigen kunt ontwerpen om ze van een vliegdekschip aanvallen te laten uitvoeren.

Lees ook;

Impeachment-verhoren Trump: weinig vuurwerk bij politiek gevecht van het decennium

Impeachment-verhoren Trump: weinig vuurwerk bij politiek gevecht van het decennium

Lees meer

Onderzoeksteam MH17 op zoek naar Russische topfunctionarissen

Onderzoeksteam MH17 op zoek naar Russische topfunctionarissen

Lees meer

Straaljager

Jarenlang werkt Loekasjevitsj daarna voor Soechoj, de belangrijkste leverancier van gevechtsvliegtuigen in de voormalige Sovjet-Unie. ,,Ik kan nog altijd aan elk type straaljager aanwijzen dat ik heb ontworpen’’, glimlacht hij minzaam. ,,Ik was een goed ontwerper, denk ik.’’

Maar de USSR valt in 1992 uiteen, met als gevolg veel minder geld voor de wapenindustrie. Loekasjevitsj vindt in verschillende bedrijven emplooi en belandt in 2011 uiteindelijk bij de hightech-universiteit Skolkovo. Dan volgt op 17 juli 2014 de aanslag op MH17. Het vliegtuig wordt neergeschoten boven Oost-Oekraïne, de Donbass. De bijna driehonderd inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, komen om. In maart 2020 begint in Nederland de strafzaak tegen de vier hoofdverdachten. Ook dat proces volgt Loekasjevitsj op de voet.

U heeft vanaf het begin gezegd, dat er een Buk-raket is gebruikt. Hoe wist u dat zo zeker?

,,Het Russische ministerie van Defensie suggereerde direct dat de Boeing was neergeschoten door een Oekraïense Soe-25. Maar ik begreep als aviatiek-ingenieur: dat is technisch niet mogelijk. Die raketten zijn te klein. Ze brengen hooguit schade toe aan het toestel, waardoor het hoogte verliest en uiteindelijk neerstort. MH17 is al op 10 kilometer hoogte uit elkaar gevallen. Dus als het geen vliegtuig kon zijn, dan was het zeker een grond-luchtraket. Voor mij en andere experts was dat meteen duidelijk.’’

U bent vanwege uw standpunt ontslagen van de hightech-universiteit Skolkovo. Wat bent u toen gaan doen?

,,Het bestuur van Skolkovo vond me een probleem worden. Toen ze me wegstuurden, kreeg ik te horen dat er druk ‘van boven’ was geweest om dat te doen. Ik heb nog gesolliciteerd, maar niemand nam me meer in dienst. Met de reden dat ik ‘onbetrouwbaar’ ben. De veiligheidsdienst van Roskosmos (de Russische evenknie van NASA, red.), zei tegen me: jij komt er niet door, want je behoort tot de vijfde colonne, jij bent de vijand. Ik ben nu freelancer. Als scenarist en consultant. Ook schrijf ik artikelen.’’

‘In 2015 had ik het heel moeilijk.’

‘In 2015 had ik het heel moeilijk.’ © Joel van Houdt

Kunt u daarvan rondkomen?

,,Het lukt, zij het met moeite. Maar ik vind de mogelijkheid om te zeggen wat ik denk en te praten met wie ik wil veel belangrijker. Niet alle boemerangen keren terug, een aantal kiest voor de vrijheid.’’

De autoriteiten zullen niet blij zijn met uw werk?

,,Nee, natuurlijk niet. Maar ik zeg alleen wat allang bekend is door het onderzoek. Ik zal u eerlijk zeggen dat ik het in 2015 heel moeilijk had. Het onderzoek liep, maar er waren nog geen resultaten. En ik was praktisch de enige in Rusland, die zei waar het op stond. Maar toen in oktober de OVV openbaarde dat het inderdaad een Buk was uit het gebied dat de separatisten onder controle hadden, bleek ik het bij het juiste eind te hebben gehad.’’

Zitten de autoriteiten u op een of andere manier dwars?

,,Dat mijn telefoon wordt afgeluisterd, weet ik zeker. Maar het probleem voor de Russische autoriteiten is niet Loekasjevitsj. Het is niet gelukt jullie Nederlanders de mond te snoeren. Júllie zijn het belangrijkste probleem.’’

Ik ben niet het probleem voor de Russische autoritei­ten. Jullie Nederlan­ders zijn het belangrijk­ste probleem, aldus Vadim Loekasjevitsj, Luchtvaartdeskundige in Rusland.

Bijna een jaar na de tragedie met MH17 liet Rusland de theorie over de Soe-25 plotseling los. Het zou toch om een Buk-raket gaan, maar eentje die was gelanceerd vanuit Zarosjtsjenske, een dorp in de Donbass dat volgens Rusland op dat moment in handen was van het Oekraïense leger. Een paar maanden later deed de Russische Buk-leverancier Almaz-Antej een test, waaruit dat moest blijken. Het plaatste een cockpit op het testterrein en liet daarnaast een Buk-raket ontploffen.

Kunt u eenvoudig uitleggen waarom volgens u de test van de Buk-leverancier niet deugde?

,,Professioneel gezien was de test van Almaz-Antej een schoolvoorbeeld van hoe je een serieus experiment niet moet doorvoeren. Want in plaats van een Boeing-cockpit gebruikte het bedrijf de cockpit van een Il-86. Dat is gewoon een ander vliegtuig. Verder is het heel lastig een situatie van twee vliegende objecten in de lucht na te bootsen op de grond. De meest bezopen fout: ze hebben de windrichting verward.

In werkelijkheid kwam die uit het zuidwesten en Almaz-Antej zegt in het experiment: uit het noordoosten. Dat heeft consequenties voor de hoek van de inslag, omdat het vliegtuig bij verschillende windrichtingen anders in de lucht hangt. Daarnaast koersen vliegtuigen op een kompas, dat altijd het noorden aanwijst. Daarmee wordt in de luchtvaart het ‘magnetische noorden’ bedoeld en niet het geografische noorden, dat Almaz-Antej hanteert. Daarin zit een verschil van zo’n zes graden.’’

U veronderstelt dat de Buk-leverancier toerekent naar de gewenste uitkomt?

Ja, het geeft een maand na de eerste publicatie in de zomer van 2015 ineens andere graden aan van de inslaghoek van de Buk en MH17. Daardoor moet de afvuurlocatie drastisch naar het oosten worden verlegd. Maar niet voor Almaz-Antej, voor hen blijft het Zarosjtsjenske. De uitkomst van hun onderzoek stond van tevoren vast. In plaats van te onderzoeken en dan tot een conclusie te komen.”

Brokstukken van vlucht MH17, kort nadat het neerstortte in Oekraïne.
Brokstukken van vlucht MH17, kort nadat het neerstortte in Oekraïne. © AFP

In september 2018 toonde het Russische ministerie van Defensie plots speciaal gedeclassificeerde documenten van een Buk-fragment, die het Joint Investigation Team (JIT) in mei van dat jaar had laten zien. Het nummer erop herleidde het ministerie tot een raket die al in 1986 aan Oekraïne was geleverd en daar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie was gebleven. Het bewijs dat Oekraïne achter het neerschieten van MH17 zat.

Wat vindt u van die ‘bewijsvoering’?

,,Van het raketfragment dat het JIT heeft getoond, heeft het nooit gezegd: dit is de raket die het vliegtuig heeft neergeschoten. Daarnaast weten we niet hoe dat fragment in handen is gekomen van het JIT. Het zegt daar niets over. Ook heeft het ministerie van Defensie gezegd, dat volgens bepaalde aktes de bewuste Buk-raket naar Oekraïne is gegaan, maar heeft het die aktes niet getoond. Dat is heel raar.’’

Twee jaar geleden schreef u in de Russische editie van Forbes, dat Rusland aan de vooravond van de aanslag plotseling een vliegbeperking oplegde boven de Russsische regio Rostov (dat grenst aan het gebied in Oost-Oekraïne waar MH17 werd neergehaald). Wat is er toen precies gebeurd?

,,Middernacht van 16 op 17 juli 2014 heeft Rusland het luchtruim van het naburige Rostov aan de Don gesloten. Het is een opmerkelijk toeval dat dezelfde dag MH17 wordt neergeschoten. Je zou kunnen denken dat de Russische luchtvaartdienst Rosaviatsia wist dat het gevaarlijk was om er te vliegen, omdat Rusland diezelfde dag een Buk-raketsysteem Oost-Oekraïne had binnengebracht.

Maar het gekke is wel, dat Rusland zelf de vliegrestrictie niet heeft niet nageleefd en gewoon vliegtuigen heeft doorgelaten. In mijn artikel in Forbes probeer ik daarom heel voorzichtig te zijn. Ik heb het recht niet conclusies te trekken. Het detail staat evenwel ook vermeld in het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV). De Nederlandse onderzoekers hebben Rosaviatia gevraagd waarom die vliegbeperking was ingesteld. Maar juist over deze kwestie heeft de raad nooit een antwoord gekregen.’’

96 procent

De Tweede Kamer heeft onlangs ook besloten tot een onderzoek naar de vraag waarom Oekraïne het luchtruim niet heeft gesloten. Maar dat hoort niet thuis in het strafrechtelijke onderzoek, vindt Loekasjevitsj. ,,Die vraag is al uitgebreid en nauwkeurig beantwoord in het technische onderzoek van de OVV.’’

Evengoed was er achteraf gezien alle reden voor. Er is immers een passagiersvliegtuig uit de lucht geschoten.

,,Ja, er was reden voor. Maar het was niet verplicht. Daarom draagt Oekraïne een morele, ethische en menselijke verantwoordelijkheid. Geen juridische. In het OVV-onderzoek komt ook naar voren dat er boven twintig andere conflictgebieden op geen enkel moment op wat voor manier dan ook het luchtruim is gesloten. De hele regelgeving over wanneer luchtruimen moeten worden gesloten, is nog niet vastgelegd.’’

Maar voor Rusland toont het niet sluiten van het luchtruim op 17 juli 2014 de schuld van Oekraïne aan.

,,Je moet zaken niet door elkaar halen. Natuurlijk draagt Oekraïne verantwoordelijkheid, maar veel belangrijker zijn de vragen: van wie was de Buk? Hoe kwam hij daar terecht? Wie heeft hem geleverd? Wie heeft de opdracht gegeven hem te gebruiken? Wie waren de mensen die op de knop hebben gedrukt?’’

Hebt u de afgelopen vijf jaar in uw eigen omgeving gemerkt dat mensen anders over MH17 zijn gaan denken?

,,Absoluut niet. Nog altijd is 96 procent van de Russen ervan overtuigd dat Rusland niets met MH17 te maken heeft. Dat het allemaal wordt gedaan om Rusland zwart te maken en de hele wereld tegen ons is. En dat de beschuldiging aan het adres van Rusland een gevolg is daarvan. Niet omdat we schuldig zijn, maar omdat niemand van ons houdt.’’

JIT: Rusland en separatisten hadden voor MH17-ramp dagelijks contact

NOS 14.11.2019 De Russische invloed in Oost-Oekraïne voorafgaand aan de MH17-ramp ging verder dan het leveren van militaire steun aan rebellen alleen. Dat zegt het Joint Investigation Team (JIT), dat vandaag een nieuwe getuigenoproep doet.

Uit nader onderzoek, waaronder telefoongesprekken tussen rebellenleden en Russische overheidsfunctionarissen, kan worden afgeleid dat de Russische veiligheidsdienst FSB dagelijks contact had met de rebellen over bestuurlijke, financiële en militaire zaken.

Rebellen gebruikten naast normale telefoons ook vergrendelde vormen van communicatie. Het lijkt erop dat Rusland de communicatiemiddelen niet alleen aan de rebellen gaf, maar dat hooggeplaatste Russische functionarissen via die lijnen ook dagelijks contact hadden met de rebellen. Het JIT wil weten welke personen deze nummers gebruikten.

Bekijk hier een deel van de getuigenoproep.

Getuigenoproep JIH voor meer MH17-getuigen

De Nederlandse en Australische politie doen de woordvoering over de oproep, omdat het gaat over het opsporingsgedeelte in de zaak.

Uit de vorige getuigenoproep, in juni 2019, was al naar voren gekomen dat de top van de ‘Volksrepubliek Donetsk’ (DPR) contact had met Russische overheidsfunctionarissen over militaire steun in Oost-Oekraïne.

‘Mandaat van Sjojgoe’

In een van de gesprekken die de separatisten met Russische functionarissen voerden, zegt een DPR-commandant dat “mannen komen met een mandaat van Sjojgoe”. Sergej Sjojgoe is de Russische minister van Defensie. Volgens de commandant zouden deze mannen “lokale krijgsheren uit hun eenheden schoppen” en “mensen uit Moskou” zouden het bevel overnemen.

Ook getuigen van de DPR, die het JIT heeft gesproken, bevestigen dat de top van de separatisten werd aangestuurd door Rusland. Hun getuigenis wordt bevestigd door opgenomen telefoongesprekken.

 David Jan Godfroid @djmoskou

@NOS Voor zover ik kan overzien, kun je hier niet direct uit afleiden dat Rusland (direct) betrokken was bij het neerhalen van de MH17. Wel wordt eens te meer duidelijk dat Rusland, ondanks talloze ontkenningen, een hele dikke vinger in de pap had in Oost-Oekraïne.

Het JIT wil onder meer weten wie separatistenleiders Aleksandr Borodaj en Igor Girkin orders gaven in de zomer van 2014. Ook wil het onderzoeksteam weten welke rol Vladislav Soerkov (hooggeplaatste Russische overheidsfunctionaris), Sergej Aksjonov (door Rusland benoemde leider van de Krim), Aleksandr Bortnikov (directeur FSB) en de eerdergenoemde Sjojgoe hebben gespeeld. Hun namen worden in de telefoongesprekken genoemd.

Daarnaast wil het JIT weten wie Vladimir Ivanovitsj is en welke rol hij heeft gespeeld in Oost-Oekraïne in de zomer van 2014. Een man die zich met die naam voorstelt, voerde meerdere telefoongesprekken met de separatistenleiders.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een reactie dat de vrijgegeven tapgesprekken deels vals zijn en onbevestigd. Een woordvoerder zei dat ze de afgelopen jaren al veel ‘bewijzen’ naar buiten heeft zien komen, maar dat die altijd meer vragen oproepen dan antwoorden geven. Volgens Rusland is het onderzoek niet transparant, bevooroordeeld en er vanaf het begin op gericht om Rusland de schuld in de schoenen te schuiven.

Nieuwe getuigenoproep

Het JIT doet nu een nieuwe getuigenoproep in het strafrechtelijke onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Het onderzoeksteam wil meer getuigen horen om te achterhalen wie de opdracht gaf voor het afvuren van de Buk-raket waarmee het vliegtuig op 17 juli 2014 werd neergeschoten.

De oproep, die in het Engels en Russisch is verspreid, richt zich op de hiërarchie in de bevelslijn tussen de Oost-Oekraïense separatisten van de DPR en Rusland. Het JIT maakt een reeks opgenomen telefoongesprekken openbaar en stelt er vragen over.

De getuigenoproep staat los van de rechtszaak tegen vier verdachten, onder wie separatistenleider Girkin, die het Nederlandse OM gaat vervolgen voor hun betrokkenheid bij de MH17-ramp. Dat proces begint op 9 maart.

Bekijk ook;

JIT wil meer informatie opdrachtgevers MH17

Telegraaf 14.11.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) zoekt nieuwe getuigen over het neerhalen van vlucht MH17, vooral om meer informatie te krijgen over de „opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie.”

Het JIT gaat ervan uit dat de Russische invloed verder ging dan het leveren van militaire steun alleen. Dat maakt het team op uit gesprekken die rebellenleiders voerden met hoge functionarissen binnen de Russische overheid.

Het JIT publiceert donderdag op http://www.jitmh17.com een aantal tapgesprekken van Russische separatisten in Oost-Oekraïne, waarin onder andere de namen van de Russische minister van Defensie en het hoofd van de Russische geheime dienst FSB worden genoemd.

De separatisten en Russische functionarissen onderhielden volgens het JIT contact via beveiligde communicatiemiddelen die waarschijnlijk waren verstrekt door de FSB. Er was via die nummers dagelijks contact over bestuurlijke, financiële en militaire zaken. Het JIT wil achterhalen wie de nummers gebruikten.

Bekijk ook: 

Kabinet wil naar rol Oekraïne bij MH17 kijken 

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket neergehaald boven Oekraïne, waardoor de 298 inzittenden om het leven kwamen.

Het proces over het neerhalen van de MH17 begint op 9 maart in de rechtbank op Schiphol. Eerder dit jaar wees het JIT vier verdachten aan: rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

De vier zijn verantwoordelijk voor het binnenhalen van de Buk-raket in het conflictgebied maar hebben niet zelf op de knop gedrukt, zegt het JIT. De raket is volgens het team neergehaald door de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

In het onderzoeksteam werkt Nederland samen met Australië, België, Maleisië en Oekraïne.

’Nepnieuws’

De tapgesprekken die onderzoekers van de MH17-vlucht hebben vrijgegeven, zijn deels vals en onbevestigd. Dit zegt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in een reactie.

Woordvoerster Maria Zakharova van het Russische ministerie zei op een persbriefing in Moskou dat de wereld overspoeld wordt met wat zij nepnieuws noemde. Daardoor is het van vitaal belang om de echtheid van dergelijke opnames te testen, voegde ze toe.

 Bekijk ook: 

 Rutte krijgt Australische onderscheiding voor optreden na MH17 

Bekijk meer van; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident strafonderzoek politiek Oekraïne JIT Malaysia Airlines-vlucht 17

JIT: Naam Russische minister genoemd in gesprekken rond neerhalen MH17

NU 14.11.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) heeft telefoongesprekken ontdekt waarin Russische separatisten in Oost-Oekraïne praten over MH17 en hierbij de namen noemen van hoge functionarissen binnen de Russische overheid. Het gaat onder meer om de naam Sergey Shoygu, de Russische minister van Defensie. Het JIT heeft donderdag een getuigenoproep verspreid.

“Het JIT zoekt naar informatie over de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie, die het mogelijk hebben gemaakt dat MH17 in Oost-Oekraïne kon worden neergeschoten door de BUK TELAR.”

“Uit nader onderzoek, waaronder getuigenverhoren van voormalige DPR-leden, kan worden afgeleid dat de Russische invloed verder ging dan het leveren van militaire steun alleen. Dit kan ook blijken uit opgenomen gesprekken die DPR-leiders voerden met hoge functionarissen van de Russische overheid.”

Een voorbeeld van een gesprek;

  • A.: We hebben je drie keer gebeld. Samengevat, hij heeft al een bevel gegeven aan ‘watiszijnnaamookalweer’. Ze zijn akkoord met het leveren van … nadat zij een bevel hebben gekregen van een persoon wiens naam begint met ‘sh’. Ken je hem?
  • B.: Nee, ik ken hem niet. Wie is dat?
  • A.: Nou, het gaat om Shoygu.

A. in dit bovenstaande gesprek is een van de verdachten die volgend jaar vervolgd zal worden: Sergey Dubinsky.

Telefoongesprekken openbaar gemaakt door JIT

De nabestaanden van de slachtoffers zijn donderdag op de hoogte gesteld. Een reeks gesprekken wordt openbaar gemaakt op de website van het JIT. Ook worden details genoemd over de beveiligde communicatiemiddelen “waarmee DPR-strijders en Russische functionarissen” volgens het JIT communiceerden. “De telefoonnummers komen uit dezelfde reeks en lijken verstrekt te zijn door de Russische veiligheidsdienst FSB”, aldus het onderzoeksteam.

“Er was destijds dagelijks contact tussen deze nummers over bestuurlijke, financiële en militaire zaken in de DPR. Het JIT wil weten welke personen deze nummers gebruikten.” Volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de telefoongesprekken deels nep.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Rechtszaak tegen verdachten begint in maart 2020

Deze zomer heeft het JIT bekendgemaakt dat vier mannen, te weten Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko, vervolgd zullen worden voor het neerschieten van MH17. Zij zouden onder meer de buk-raket hebben vervoerd. Het proces begint op 9 maart 2020 op het Justitieel Complex bij Schiphol.

Vijf jaar geleden vertrok het vliegtuig vanaf Amsterdam naar Kuala Lumpur. Boven Oekraïne werd de vlucht neergehaald door een buk-raket van pro-Russische separatisten. De 298 inzittenden zijn allen omgekomen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Zie ook: Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: MH17 Buitenland

Onderzoeksteam MH17 op zoek naar Russische topfunctionarissen

AD 14.11.2019 Het MH17-onderzoeksteam doet een nieuwe getuigenoproep in het strafrechtelijk onderzoek. Het Joint Investigation Team (JIT) zoekt informatie over politieke en militaire topfunctionarissen uit Rusland, die mogelijk opdracht hebben gegeven tot het neerhalen van het toestel. In afgeluisterde telefoongesprekken uit 2014, die nu zijn vrijgegeven, zeggen rebellen in Oost-Oekraïne onder meer ‘dat onze orders direct uit Moskou komen’.

Uit de vorige getuigenoproep van juni 2019 kwam al naar voren dat de top van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk’ (DNR) contact onderhield met Russische overheidsfunctionarissen over militaire steun in Oost-Oekraïne. Uit nader onderzoek, waaronder getuigenverhoren van voormalig DNR-leden en opgenomen telefoongesprekken, blijkt dat de Russische invloed verder ging dan het leveren van militaire steun alleen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Het JIT heeft een aantal afgeluisterde gesprekken op internet gepubliceerd. Ook worden details bekendgemaakt over de beveiligde communicatiemiddelen waarmee de rebellen en Russische functionarissen communiceerden. De telefoonnummers komen uit dezelfde reeks en lijken verstrekt te zijn door de Russische veiligheidsdienst FSB. Dagelijks was er contact tussen partijen over bestuurlijke, financiële en militaire zaken.

Zo heeft het JIT  nu telefoongesprekken gepubliceerd tussen onder meer de toenmalige leider van de separatisten, Alexander Borodai, die tegen een onbekende persoon zegt:  ,,Ik voer orders uit en bescherm de belangen van maar één staat: de Russische federatie. Daar gaat het om.’’

Mandaat

In een ander afgeluisterd gesprek, van begin juli 2014, zegt een DNR-lid tegen een lokale commandant dat ‘er mensen komen met een mandaat van Shoygu’. Sergey  Shoygu is de minister van Defensie van Rusland. ,,Mensen uit Moskou zullen het commando overnemen.’’

In een derde gesprek, tussen twee rebellen, wordt verwezen naar twee Russische inlichtingendiensten: de FSB en de GRU. ,,We krijgen de orders direct uit Moskou’’, zeggen ze daarin beide. Dat gesprek wordt gevoerd op de dag na het neerhalen van MH17.

Zeker in de eerste helft van juli 2014 was er dagelijks telefonisch contact tussen de rebellen en de Russische Federatie over militaire operaties. Bovendien blijkt dat bijna het hele budget van de DNR afkomstig is van Russische fondsen. Bovendien bepaalden de Russen voor een belangrijk deel de bestuurlijke organisatie in Donetsk.

Volgens de stichting Vliegramp MH17 geven de gesprekken een steeds duidelijker beeld van de betrokkenheid van Moskou bij het neerhalen van de MH17. ,,Nu lijkt er ook een relatie te zijn tussen de levering van de Buk-raketten en Moskou’’, zegt voorzitter Piet Ploeg namens de nabestaanden. ,,Dat is meer dan alleen een vingerwijzing.’’

Ploeg noemt het ‘hartstikke goed’ dat het onderzoeksteam vasthoudend op zoek blijft naar de verantwoordelijken voor het neerhalen van het vliegtuig. ,,Het JIT zoek naar degenen die op de knoppen hebben gedrukt en naar betrokkenen bij de Russische regering. Blijkbaar is er zoveel informatie dat het de moeite waard is om nieuwe getuigen te zoeken.’’

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een reactie dat de tapgesprekken deels vals en niet bevestigd zijn.

Oorlog

Igor Girkin. © AFP

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders kwamen daarbij om het leven. Uit onderzoek van het JIT bleek dat de Buk-raket – inclusief het personeel – uit Rusland kwam en in Oost-Oekraïne werd ingezet om pro-Russische separatisten te ondersteunen in de oorlog.

In juni maakte het Openbaar Ministerie bekend voldoende bewijs te hebben om vier verdachten te vervolgen voor moord. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner. Hoofdofficier van Justitie Fred Westerbeke sprak toen van een ‘gedenkwaardige dag’. ,,We hadden de nabestaanden beloofd te achterhalen wie verantwoordelijk zijn voor de dood van hun geliefden. Ik ben trots dat we die belofte kunnen nakomen.’’

Een van de verdachten is Igor Girkin, destijds leider van het pro-Russische separatistenleger. Hij zou de Buk-raket in Rusland hebben besteld. Daarnaast gaat het om de Russische inlichtingenbazen Sergei Doebinski en Oleg Poelatov en de Oekraïense garnizoenscommandant Leonid Kharchenko.

Zinloos

Het proces tegen de verdachten begint op 9 maart volgend jaar in de rechtbank van Schiphol. De kans dat de vier in Nederland worden berecht, is minimaal. Zowel Girkin als Doebinski lieten vanuit Rusland weten niet te zullen opdagen. Nederland heeft niet om uitlevering van de verdachten gevraagd, omdat dat zinloos is. Zowel de Russische als de Oekraïense grondwet verbiedt het om onderdanen uit te leveren.

Het JIT wil verder uitzoeken welke militairen de Buk-raket bedienden en wie in Rusland het bevel gaf om de raket naar Oekraïne te brengen. De aanklagers sluiten niet uit dat in de aanloop naar het proces meer verdachten in beeld komen.

Territorium 

Een van die verdachten, Vladimir Tsemach, zei onlangs bereid te zijn te getuigen tijdens de rechtszaak. Maar hij wil dat alleen doen vanuit de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) in Oost-Oekraïne. ,,Hij is bang en heeft het erg moeilijk met datgene wat hem is overkomen’’, verklaarde zijn advocaat Anatoli Koetsjerena tegenover het Russische persbureau TASS. ,,Niettemin wil hij getuigen aan zowel de Nederlandse als de Oekraïense onderzoekers, om zijn goede naam te beschermen. Maar hij wil dat alleen doen op het territorium van de DNR.’’

Tsemach kan een belangrijke getuige zijn in het proces. Hij was destijds als commandant van de luchtafweer van de DNR in Snizjne mogelijk betrokken bij het verbergen van de bewuste lanceerinstallatie na de aanslag. Volgens het JIT is de Buk-raket vanuit Snizjne gelanceerd.

Tsemach werd eind juni door Oekraïense commando’s ontvoerd uit zijn huis in Snizjne. Hij werd overgebracht naar een gevangenis in Kiev, maar begin september overgedragen aan Rusland als onderdeel van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Voordat hij werd overgedragen hebben Nederlandse onderzoekers hem nog kunnen verhoren over zijn rol.

Vladimir Tsemach. © Privéfoto

Minister van defensie Sergej Sjojgoe tijdens een wapenbeurs in 2018, waar hij een toespraak geeft. Beeld EPA

Openbaar Ministerie heeft Russische defensieminister op het oog rond MH17

Trouw 14.11.2019 Nieuwe informatie na een eerdere getuigenoproep in juni leidt tot de conclusie dat hoge Russen nauw betrokken waren bij militaire operaties in Oekraïne ten tijde van de vliegramp met MH17.

Het Openbaar Ministerie onderzoekt of hooggeplaatste Russen een rol hadden bij de inzet van de luchtafweerraket die vlucht MH17 op 17 juli 2014 neerschoot. Donderdag bracht het OM samen met andere leden van het internationale onderzoeksteam JIT een nieuwe getuigenoproep uit. Daarin wordt onder meer naar informatie gevraagd over de rol van de Russische defensieminister Sergej Sjojgoe en die van Alexander Bortnikov, directeur van de veiligheidsdienst FSB.

Bij een eerdere oproep in juni vroeg het OM in meer algemene zin om informatie over de rol van Vladislav Soerkov. Dat is een belangrijke adviseur van president Poetin die in de zomer van 2014 in contact stond met de door Rusland gesteunde separatisten in het oosten van Oekraïne. Die zoektocht heeft nieuwe inzichten opgeleverd. “Russische invloed op de Volksrepubliek Donjetsk ging verder dan militaire steun, en de banden tussen Russische functionarissen en leiders van de Volksrepubliek Donjetsk blijken nauwer.”

Het OM baseert dit onder meer op telefoongesprekken van Alexander Borodaj, die in de zomer van 2014 premier van de separatisten was. Hij belde bijna dagelijks met een drietal telefoonnummers. De onderzoekers vermoeden nu dat dit zijn bazen in Moskou waren. Een van de gesprekspartners wordt een keer ‘een hoge baas’ genoemd, die is ‘overgevlogen vanuit Moskou’.

Zoektocht naar hoge Russen

Uit andere gesprekken blijkt dat de Russische geheime diensten zich vanaf begin juli directer gingen bemoeien met de strijdmacht van de separatisten. Ze wilden krijgsheren aan de kant schuiven om zelf de controle over operaties te hebben.

Het OM wil daarom nu weten welke rol Sjojgoe en Bortnikov hadden bij de planning en uitvoering van militaire operaties in de zomer van 2014 in Oekraïne. De tweede vraag is of zij betrokken waren bij de inzet van de Buk-raket die op 17 juli MH17 neerschoot. Dezelfde vragen leven ook rond Soerkov, en Sergej Aksyonov, de leider van de door Rusland geannexeerde Krim.

De nieuwe getuigenoproep is niet bedoeld voor het eerste MH17-proces. Dat begint in maart 2020 tegen een viertal mannen die een leidende rol hadden binnen de strijdmacht van de separatisten in juli 2014. Maar alleen al het feit dat de Buk-raket rechtstreeks van een Russische legereenheid kwam, maakt dat er nog meer betrokkenen moeten zijn. Het tweede deel van de zoektocht lijkt zich nu te richten op hoge Russen die mogelijk besloten tot de inzet van dit geavanceerde wapen in Oekraïne.

IJzige verhoudingen

Dat zet de relatie tussen Nederland en Rusland alleen maar verder onder druk. Minister van buitenlandse zaken Stef Blok zal eind dit jaar een Rusland-strategie presenteren. Een van de cruciale vragen is of het diplomatieke contact met Rusland weer geïntensiveerd moet worden, en zo ja hoe. De verhoudingen zijn al jaren ijzig.

Alleen Blok en premier Mark Rutte onderhouden contact met hun Russische collega’s, maar van handelsmissies door andere bewindspersonen is geen sprake. Bilaterale gesprekken op hoog niveau beperken zich dus tot moeilijke onderwerpen als MH17. Nu het Openbaar Ministerie haar pijlen richt op een Russische minister zal het voor Nederland niet eenvoudiger worden de komende tijd weer een bredere relatie met Moskou aan te gaan.

Lees ook: 

De zoektocht naar MH17-verantwoordelijken is openlijke confrontatie met de top van het Kremlin

De zoektocht naar de verantwoordelijken voor het neerschieten van vlucht MH17 is sinds juni 2019 een openlijke confrontatie tussen Nederland en de het Kremlin. Het Openbaar Ministerie richtte zich toen op een vertrouweling van president Poetin en op actief dienende Russische militairen.

Felle discussie in Oekraïne over ‘capitulatie’ tegenover Rusland

In Oekraïne woedt een hevig debat over concessies die president Zelenski deed om vredesbesprekingen met Poetin mogelijk te maken. Zowel voor- als tegenstanders van overleg zijn pessimistisch over de uitkomst ervan.

Dossier; MH17

Meer over; Oekraïne Rusland MH17 politiek OM MH17 Marno de Boer

Advocaat: ‘MH17-verdachte bereid verklaring af te leggen bij OM’

NU 08.11.2019 MH17-verdachte Volodymyr Tsemach is bereid om een verklaring af te leggen ten overstaan van de Oekraïense en Nederlandse justitie, meldt The Moscow Times vrijdag op basis van Tsemachs advocaat Anatoli Koetsjerena.

Tsemach zou echter alleen een verklaring willen afleggen op het pro-Russische separatistische grondgebied in Oost-Oekraïne, stelt Koetsjerena. Tsemach verblijft momenteel in de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk.

“Hij heeft het zwaar door wat hem is overkomen, maar hij is nog steeds klaar om bij zowel de Nederlandse als de Oekraïense onderzoekers zijn naam te zuiveren”, aldus de advocaat.

Koetsjerena zegt dat zowel Oekraïne als Nederland nog niet heeft gereageerd. Nog niemand zou Tsemach hebben benaderd om “verschillende ondervragingsvormen” aan te bieden.

MH17-verdachte: ‘Ze boden me Nederlands paspoort en huis aan’

Tsemach vrijgelaten bij gevangenenruil tussen Kiev en Moskou

In juni van dit jaar werd Tsemach ontvoerd door de Oekraïense geheime dienst en vastgezet. In september was de MH17-verdachte echter onderdeel van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland.

Na de ruil werd Tsemach in Rusland vrijgelaten, ondanks het Nederlandse verzoek om de verdachte gevangen te houden. Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) zegt in een reactie tegen NU.nl bij aankomst van Tsemach in Rusland een verzoek tot onmiddellijke aanhouding te hebben gedaan.

Het OM zegt verder dat het Joint Investigation Team (JIT) Tsemach graag in Nederland wil spreken en zegt dat er nog wordt gewacht op verdere afhandeling van het verzoek. De Nederlandse justitie heeft Tsemach wel al kunnen verhoren in Oekraïne voordat hij naar Rusland werd gebracht in het kader van de gevangenenruil.

Tsemach: ‘Nederland bood mij paspoort aan’

De MH17-verdachte zei in een na zijn vrijlating opgenomen interview dat Nederlandse en Australische autoriteiten hem een Nederlands paspoort en een huis in Nederland hadden aangeboden in ruil voor een getuigenis.

Het Nederlandse OM wil vier verdachten vervolgen voor de vliegramp met toestel MH17. Eén van hen is Igor Girkin, het hoofd van de pro-Russische strijdkrachten in Oekraïne. De rechtszaak tegen de vier verdachten begint in maart 2020.

Zie ook: Nederland vraagt Rusland om uitlevering MH17-verdachte Tsemach

Lees meer over:

Oekraïne Rusland MH17

‘MH17-verdachte Vladimir Tsemach wil getuigen’

NOS 08.11.2019 Vladimir Tsemach AFP

NOS Nieuws • Buitenland • Vandaag, 12:48

‘MH17-verdachte Vladimir Tsemach wil getuigen’

Bekijk ook;

Vladimir Tsemach in de rechtszaal in Kiev EPA

MH17-verdachte: Nederland bood me huis en pas aan

NOS 02.11.2019 Nederland zou MH17-verdachte Vladimir Tsemach tijdens verhoren in Kiev een Nederlands paspoort hebben aangeboden, bescherming en een huis. Dat zegt Tsemach in een interview met het Russische staatspersbureau RIA Novosti.

Volgens de Oekraïner waren de Nederlandse en ook de Australische rechercheurs die hem verhoorden bereid om ver te gaan in ruil voor zijn getuigenis over het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014. Tsemach ging niet in op het aanbod, naar eigen zeggen omdat hij niets te maken heeft met de ramp.

Het toestel van Malaysia Airlines, met 298 mensen aan boord, werd boven het strijdgebied in Oost-Oekraïne neergehaald door een Russische Buk-raket. Niemand overleefde de crash; onder de doden waren 196 Nederlanders.

Commandant bij de luchtverdediging

Vladimir Tsemach wordt door het Openbaar Ministerie als verdachte aangemerkt, omdat hij ten tijde van de MH17-ramp commandant zou zijn geweest van de luchtverdediging van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Afgelopen zomer werd hij door de Oekraïense geheime dienst gekidnapt en naar een cel in de hoofdstad Kiev overgebracht.

In weerwil van Nederlandse protesten werd Tsemach in het kader van een gevangenenruil met Rusland in september op een vliegtuig naar Moskou gezet. Vlak hiervoor vlogen justitiemedewerkers naar Kiev om Tsemach in de cel te ondervragen. Daar zou hem dus een getuigenbeschermingsprogramma zijn geboden, naast een paspoort en huisvesting in Nederland.

Dat zou helemaal niet gek zijn, zegt correspondent David Jan Godfroid vanuit Moskou. Vanwege zijn positie in 2014 zou hij een belangrijke getuige zijn en zo iemand verdient bescherming: “Rusland gaat niet zachtzinnig om met mensen die praten over dingen die ze in Moskou liever onder tafel houden. Als hij wel had meegewerkt, zou hij zijn leven niet zeker zijn geweest.”

Oncontroleerbaar

De uitspraken van Tsemach zijn echter volstrekt oncontroleerbaar, zegt Godfroid. “Ook omdat RIA Novosti niet bepaald bekend is vanwege zijn onafhankelijke journalistiek. In tegendeel: het loopt aan de leiband van het Kremlin.”

Godfroid noemt het opvallend dat de interviewer tot dezelfde groep gevangenen hoorde die werd geruild met Rusland als Tsemach. Hij vraagt Tsemach op geen enkel moment naar diens mogelijke verantwoordelijkheid voor het neerhalen van het toestel.

Het Openbaar Ministerie wil niet reageren op de Russische berichtgeving: “We gaan nooit in op wat er er tijdens verhoren wordt gezegd”.

In maart 2020 begint in Nederland het proces tegen de verdachten van de MH17-ramp. Rusland spreekt elke betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel tegen en levert naar verwachting niemand uit tegen wie het internationale onderzoeksteam een aanklacht heeft ingediend.

Bekijk ook;

Bijna een half jaar uitgetrokken voor zittingen zaak-MH17 op Schiphol

NOS 10.10.2019 Voor de behandeling van de rechtszaak tegen de MH17-verdachten is bijna een half jaar uitgetrokken. De rechtbank Den Haag meldt dat het tussen maart 2020 en april 2021 in totaal 25 weken heeft gereserveerd in het Justitieel Complex Schiphol (JCS).

De rechtszaak tegen de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 wordt een van de grootste en meest beladen Nederlandse strafprocessen ooit. Voor de zaak moest zelfs de wet worden aangepast: het is mogelijk gemaakt om delen van de strafzaak in het Engels te behandelen. En bij hoge uitzondering mogen verdachten de zaak ‘bijwonen’ via een videoverbinding met het buitenland.

Het internationale onderzoeksteam JIT denkt dat het Russische leger en zelfs een hoge functionaris in het Kremlin betrokken waren bij het leveren van de Buk-raket waarmee vlucht MH17 boven Oekraïne is neergehaald. Maar de Russische president Poetin heeft keer op keer ontkend dat zijn land betrokken was.

Oekraïense president zegt medewerking toe

Naast het juridische onderzoek naar de ramp, komt er ook een feitenonderzoek naar de rol van Oekraïne. Een belangrijke vraag is waarom het luchtruim open was. De Oekraïense president Zelensky heeft bij een bezoek van minister Blok van Buitenlandse Zaken vandaag de medewerking bij dit onderzoek toegezegd.

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt.

Tsemach stond ruim twee maanden geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder al dat de regering in Kiev het luchtruim boven het oostelijke strijdgebied had moeten sluiten. In het onderzoek wordt ook een deel van het Russische luchtruim meegenomen, liet Blok weten in een persverklaring.

Bekijk ook;

Blok: Oekraïne werkt mee aan MH17-onderzoek

AD 10.10.2019 Oekraïne zegt toe mee te werken aan een “feitenonderzoek” naar de rol van dat land bij het neerhalen van vlucht MH17. Dat zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken), die een bezoek brengt aan Kiev. Het onderzoek richt zich op de vraag waarom het luchtruim open was ten tijde van de ramp.

Blok heeft de kwestie uitgelegd in een gesprek met president Volodimir Zelenski, zegt hij telefonisch tegen het ANP. ,,Ik heb uitgelegd dat de nabestaanden dit al lang willen en dat de Kamer hierover een motie heeft aangenomen.” Zelenski heeft zijn medewerking toegezegd, aldus de minister.

Ook in het Oekraïense parlement leefden volgens Blok vragen over het onderzoek. ,,Daar was duidelijk een behoefte aan een toelichting.”

De Tweede Kamer nam begin deze maand met grote meerderheid een motie aan waarin om het onderzoek werd gevraagd. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder al dat de regering in Kiev het luchtruim boven het oostelijke strijdgebied had moeten sluiten.

Rutte krijgt Australische onderscheiding voor optreden na MH17

Telegraaf 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij vanwege zijn „voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap” na het neerhalen van vlucht MH17, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld.

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ’Honorary Companion’ in ’the Order of Australia’.

Bekijk meer van; Mark Rutte Scott Morrison Australië Malaysia Airlines-vlucht 17

Australië lauwert Rutte om ‘voortreffelijk leiderschap’ na MH17-ramp

AD 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij met name vanwege zijn ‘voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap’ nadat vlucht MH17 was neergehaald, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld. .

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ‘Honorary Companion’ in ‘the Order of Australia’.

Australië lauwert Rutte voor optreden na MH17

MSN 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij vanwege met name zijn “voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap” na het neerhalen van vlucht MH17, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld.

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ‘Honorary Companion’ in ‘the Order of Australia’.

Nabestaanden MH17 mogen Russische minister toespreken

AD 04.10.2019 MH17-nabestaanden krijgen de kans om bij de Raad van Europa onder meer de minister van Buitenlandse Zaken van Rusland en Oekraïne toe te spreken. De Franse onderminister voor Europese zaken Amélie de Montchalin beloofde dat na vragen van de Nederlandse politicus Pieter Omtzigt.

Omtzigt is deze week met nabestaanden van de slachtoffers van MH17 in Straatsburg geweest. Daar hebben ze meer dan 100 parlementariërs gesproken en presentaties gegeven. Er is onder meer met een Russische senator gesproken. Tijdens het vragenuurtje van de Raad van Europa heeft Omtzigt aan de voorzitter gevraagd of het Comité van Ministers (20 ministers van Buitenlandse Zaken) de nabestaanden in de toekomst wil ontvangen.

De Franse onderminister (Frankrijk is voorzitter) heeft dit nu volgens Omtzigt toegezegd. ,,Dan kunnen de nabestaanden nu dus voor het eerst de Minister van Buitenlandse Zaken van Rusland toespreken. Nu het land weer echt aanwezig is, kan het heel moeilijk aan dit soort gelegenheden ontkomen.’’

Oekraïense ambassadeur na oproep onderzoek: we hebben niets te verbergen

NOS 04.10.2019 Een onderzoek naar de rol van Oekraïne bij de ramp van MH17 en naar het niet sluiten van het luchtruim, zoals de Tweede Kamer wil, leidt af van het werkelijk onderzoek naar de schuldigen. Dat zegt de Oekraïense ambassadeur Vsevolod Chentsov.

Oekraïne werkt wel mee aan het onderzoek. “Wij hebben niets te verbergen”, aldus de ambassadeur. “Mijn regering is altijd bereid informatie te geven.” Chentsov waarschuwt wel dat het afleidt van een onderzoek naar de schuldigen. “De echte vraag is: wie deed dit en waarom?”

In 2015 oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat Oekraïne het luchtruim had moeten sluiten. Dan had vlucht MH17 een andere route naar Kuala Lumpur gekozen en was het toestel niet uit de lucht geschoten. Eerder deze week steunde een meerderheid in de Kamer een voorstel van SP en CDA voor een onderzoek naar de redenen van dat niet sluiten.

Het is ook belangrijk voor de nabestaanden, aldus CDA-Kamerlid Van Dam.

Minister Blok noemt het belangrijk dat Oekraïne open staat voor zo’n onderzoek. “Ik ben blij met deze toezegging van Oekraïne”, zei hij vanochtend. Eerder was Blok terughoudend over het onderzoek, maar toen bleek dat een meerderheid van de Kamer het wilde stemde hij ermee in.

Volgens het CDA is zo’n onderzoek belangrijk en dringt de tijd omdat geheugens en data verloren gaan. “Het is ook belangrijk voor de nabestaanden. Het gaat over het inzicht voor hen. Weten of er iets voorkomen had kunnen worden, snappen wat er gebeurd is”, betoogde CDA-Kamerlid Van Dam eerder deze week.

Gevangenenruil

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Tot woede van nabestaanden en anderen: daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt. Volgens de ambassadeur was de uitruil “noodzakelijk om Oekraïense gevangenen uit Rusland vrij te krijgen”. “Het was onze missie om levens te redden en mensen terug te brengen die veel geleden hebben in Rusland”, zei hij.

Oekraïne wil volgens de ambassadeur, net als Nederland, de schuldigen van de MH17-ramp voor het gerecht krijgen. De ambassadeur hoopt dat de samenwerking met Nederland niet vertroebelt.

Bekijk ook ;

Advocaten MH17 boos: Rusland frustreert procedure nabestaanden bij Europees Hof

AD 03.10.2019 Rusland vertraagt de klachtprocedure van MH17-nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). De Russen weigeren inhoudelijk te reageren en eisen dat de procedure wordt stilgelegd. Het internationale advocatenteam dat nabestaanden bijstaat, is boos. ,,Ze hebben geen enkel moreel besef.’’

Nabestaanden leggen bloemen bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen tijdens de vijfde nationale herdenking van de vliegramp met vlucht, afgelopen zomer © ANP

Honderden nabestaanden hebben Rusland in 2016 aangeklaagd bij het EHRM. Ze houden de Russen verantwoordelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, de dood van alle 298 inzittenden en het frustreren van het onderzoek naar de toedracht en de daders.

Het hof heeft de klacht begin april van dit jaar in behandeling genomen. Rusland moest voor 3 september inhoudelijk reageren op de klacht. Dat is niet gebeurd, tot woede van het internationale advocatenteam MH17, dat 304 Nederlandse en buitenlandse nabestaanden van 141 slachtoffers bijstaat.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Andere klachten

Rusland heeft gevraagd de zaak op te schorten. Het hof heeft dat verzoek afgewezen. Daarop hebben de Russen nieuwe juridische vragen ingediend over de procedure. Ze eisen dat die wordt stilgelegd in afwachting van enkele andere klachten die Oekraïne tegen Rusland bij het EHRM heeft ingediend. Die gaan niet over MH17, maar over de oorlog in Oost-Oekraïne, waaronder de inval in de Krim.

Rusland wil eventueel wel op ‘een deel’ van de klachten inhoudelijk reageren. Het land krijgt van het hof nu tot 9 december de tijd te reageren. ,,Ze trekken juridisch alles uit de kast en passen een vertragingstactiek toe’’, zegt Sander de Lang (SAP), advocaat van het kernteam MH17. ,,Dit is een tegenslag voor de nabestaanden. Dit betekent dat de procedure nóg langer gaat duren. Rusland heeft geen enkel moreel besef van hoe dit voor de nabestaanden is.’’

Interventie

© ANP

De advocaten beraden zich nog op een reactie op het uitstel. Ze hopen dat het EHRM de termijnen ‘strak’ houdt, zodat de klacht snel inhoudelijk behandeld kan worden.

De Nederlandse regering schaarde zich afgelopen mei al achter de klachtprocedure van nabestaanden bij het hof. Ze maakt gebruikt van het recht van ‘interventie’. Hiermee geeft een land aan de klagers te steunen. Dit gebeurt zelden.

Het kabinet wil de nabestaanden zo helpen ‘hun recht te halen’. ,,Dit past in ons gezamenlijk streven om degenen die verantwoordelijk zijn voor deze vreselijke daad aan te pakken’’, zei premier Mark Rutte.

Inmiddels hebben in navolging van Nederland ook de regeringen van Oekraïne en Canada zich aangesloten bij de procedure.

Blok moet (met tegenzin) onderzoek naar het luchtruim van Oekraïne doen

AD 01.10.2019 De regering moet nog eens kijken naar de rol van Oekraïne bij de ramp met de MH17. Dat heeft de Tweede Kamer afgedwongen bij minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) tijdens een debat over de vliegramp.

De Kamer wil onderzocht hebben waarom het luchtruim in de dagen van de aanslag niet gesloten was, terwijl er destijds een oorlog gaande was in het gebied. Om die reden was er eigenlijk voldoende aanleiding om het luchtruim te sluiten, oordeelde de Onderzoeksraad in 2015.

Het kabinet was tot dusver echter terughoudend om ook Oekraïne de maat te nemen, omdat het een bondgenoot was en is bij de berechting en het onderzoek naar de ramp. Oekraïne werd, anders dan Rusland, dan ook niet aansprakelijk’gehouden. Het kabinet zag daarvoor ‘geen bewijs’ en vond ‘geen onderzoek nodig’.

Ook in het debat zei Blok dat hij zo’n onderzoek ‘moeilijk’ acht, maar op last van de Kamer moet hij nu wel nader kijken naar de rol van Oekraïne, dat hij toch vooral als bondgenoot ziet.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Tsemach

De goede verstandhouding met Oekraïne is nu wel enigszins veranderd, omdat het land een belangrijke getuige en mogelijke verdachte in het MH17-proces heeft vrijgelaten. Deze Vladimir Tsemach was een commandant van de pro-Russische separatisten en had dus kunnen getuigen over de betrokkenheid van Rusland bij de aanslag.

Tsemach werd echter betrokken in een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Daardoor kwam hij in Rusland in vrijheid, tot ergernis van Nederland. Wel is Tsemach nog verhoord voordat hij werd uitgeruild, maar dat lijkt een schrale troost. Volgens minister Ferd Grapperhaus (Justitie) is ‘alles gedaan’ om de ruil met Tsemach te voorkomen. ,,Maar dat is niet gelukt.’’

Minister Blok benadrukte dat premier Mark Rutte eind augustus nog druk heeft gezet op Volodymyr Zelensky, de president van Oekraïne. Dat zorgde voor een week uitstel van de ruil, maar meer leverde dat niet op.

Het bood wel het Openbaar Minister de kans om Tsemach nog te verhoren, maar of dat toen nog iets heeft opgeleverd is niet bekend.

Grapperhaus zegt wel dat Oekraïne niet het verdrag heeft geschonden dat Nederland sloot met dat land. ,,Naar de letter gaat het over iets anders. Maar het is heel duidelijk dat de Nederlandse regering teleurgesteld is dat deze gevangenenruil heeft plaatsgevonden en Tsemach daar deel van heeft uitgemaakt. Het is zout in de wonden van de nabestaanden.”

Kamer wil onderzoek naar rol Oekraïne bij MH17

NOS 01.10.2019 De Tweede Kamer wil dat er een nader onderzoek komt naar de rol van Oekraïne bij de ramp met de MH17. Alle partijen die vanavond aanwezig waren bij een debat over de kwestie steunen een motie van het CDA en de SP. Het onderzoek moet vooral gaan over het niet sluiten van het luchtruim boven het oosten van Oekraïne, terwijl daar wel gevechten waren.

Minister Blok reageerde tijdens een debat in de Tweede Kamer aanvankelijk terughoudend. “Juridisch zien wij daar geen reden voor”, zei hij. Volgens Blok is zo’n onderzoek geen makkelijke opgave, omdat je ook de medewerking van Rusland nodig hebt. “Het gaat ook over hun luchtruim.” Maar de minister verzet zich niet tegen het inventariseren van de mogelijkheden van zo’n feitenonderzoek.

Volgens Kamerlid Chris van Dam van het CDA dringt de tijd: “Geheugens verbleken, data gaan verloren.” Het is ook belangrijk voor de nabestaanden, betoogde hij. “Het gaat over het inzicht voor de nabestaanden, weten of er iets voorkomen had kunnen worden, snappen wat er gebeurd is.”

In 2015 oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid al dat Oekraïne het luchtruim had moeten sluiten. Dan had vlucht MH17 een andere route naar Kuala Lumpur gekozen en was het toestel niet uit de lucht geschoten.

Tot nu toe heeft het kabinet geen stappen willen nemen tegen Oekraïne. In het kader van het internationale onderzoek naar de ramp vond het kabinet het belangrijk om de relatie met het land goed te houden.

Tsemach

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt.

Tsemach stond ruim twee maanden geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Minister Blok zei tot verbazing van de Kamer dat hij sinds die gevangenenruil nog geen contact heeft gehad met zijn Russische ambtgenoot Lavrov. De Kamer ging er vanuit dat Nederland Rusland op het hoogste niveau had aangesproken op de kwestie, maar in werkelijkheid is alleen de Russische zaakgelastigde in Nederland op het matje geroepen.

Blok heeft niet gebeld met Moskou, en ook bij de jaarvergadering van de VN, vorige week in New York, heeft hij Lavrov er niet over aangesproken. In het Kamerdebat zei Blok dat hij het juiste moment afwacht voor zo’n gesprek. Dat doet hij in overleg met het OM en het internationale onderzoeksteam JIT.

Bekijk ook;

Kabinet wil naar rol Oekraïne bij MH17 kijken

Telegraaf 01.10.2019 Het kabinet wil kijken of er verder onderzoek mogelijk is naar de rol van Oekraïne bij de ramp met vlucht MH17. Dat zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) in de Tweede Kamer. Een voorstel van het CDA en SP voor het onderzoek kreeg de steun van de hele Kamer.

Blok temperde wel direct de verwachtingen. Het gaat om het luchtruim van Oekraïne en Rusland. „Het is praktisch geen makkelijke opgave.”

Volgens Chris van Dam (CDA) is het onderzoek nodig om „te snappen wat er gebeurd is” op 17 juli 2014 toen vlucht MH17 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne werd neergehaald. Dat gebeurde volgens internationaal onderzoek door een Buk-raket die uit Rusland kwam.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder dat Oekraïne het luchtruim boven het strijdgebied had moeten sluiten.

De Tweede Kamer toonde zich verder verbaasd dat Blok nog geen contact heeft gehad met zijn Russische collega Sergei Lavrov sinds de uitlevering van de MH17-verdachte Vladimir Tsemach door Oekraïne aan Rusland. De Russische zaakgelastigde is op het matje geroepen, aldus de minister.

Gevangenenruil

Tsemach werd begin vorige maand aan de Russen overgedragen in een gevangenenruil met Oekraïne. Het Openbaar Ministerie had dat graag voorkomen omdat ze Tsemach ter beschikking wilde houden voor het MH17-onderzoek. Het kabinet zei teleurgesteld te zijn door het Oekraïense besluit.

Volgens Kamerleden had Blok eerder in de Kamer de indruk gewekt dat hij op hoog niveau contact met Rusland zou zoeken na de uitlevering om zijn ongenoegen kenbaar te maken. Waarom is geen contact gezocht tijdens de Algemene Vergadering van de VN, vroeg Lilianne Ploumen (PvdA). „Een belletje was op z’n plaats geweest”, meende Sjoerd Sjoerdsma (D66).

Het CDA vroeg zich af of het kabinet wel „scherp genoeg” in de zaak Tsemach is geweest. Oekraïne heeft de prioriteit gelegd bij de geopolitiek en niet bij gerechtigheid voor MH17, zei minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). Hij sprak van een „bittere werkelijkheid.” Hij noemde de ruil „zout in de wonde van Nederland en vooral de nabestaanden.”

Bekijk meer van; Stef Blok  Oekraïne  Malaysia Airlines-vlucht 17

Kabinet trekt 54 miljoen euro uit voor MH17-proces

AD 30.09.2019 Het kabinet trekt zeker 54 miljoen euro uit voor het proces rond de aanslag op de MH17. Het monsterproces kan wel tot vier jaar gaan duren.

Achter de schermen is de rechtbank van Den Haag volop bezig met het voorbereiden van de megazaak die in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol zal plaatsvinden..

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Zo wordt momenteel bekeken hoe en waar alle nabestaanden een plek kunnen krijgen, omdat de zittingszalen te klein zijn om iedereen te accommoderen. Daarnaast zal een perscentrum in de omgeving van de rechtbank worden opgetuigd voor ten minste 350 journalisten.

Om de kosten te kunnen dragen heeft het kabinet alvast ruim 54 miljoen gereserveerd tot het jaar 2023, blijkt uit begrotingsstukken van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Voor de komende jaren, inclusief dit jaar, gaat het steeds om 9 miljoen per jaar. Voor 2018 was al eenzelfde bedrag apart gezet.

Het gaat dan om de kosten voor getuigenbescherming, het geld dat gemoeid is met de rechtspraak en kosten die het Openbaar Ministerie maakt voor het onderzoek.

De overige kosten voor bijvoorbeeld de eventuele detentie van verdachten, de beveiliging en de uitgaven die gemaakt worden voor het inzetten van tolken zullen ‘gezamenlijk door de JIT-landen worden gefinancierd’, schrijft het kabinet. Het proces start op 9 maart.

Verdachten

Het Openbaar Ministerie wil in ieder geval een viertal verdachten voor de rechtbank brengen. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner, waaronder Igor Girkin, de militair commandant van de rebellen in Oekraïne. Hij stuurde na het neerhalen van de MH17 een triomfantelijk bericht de wereld in over de aanslag. Het wordt echter niet verwacht dat de verdachten naar Schiphol zullen komen. Rusland levert namelijk geen onderdanen uit.

Zware beveiliging door politie en Marechaussee bij de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, waar het proces rond de MH17 volgend jaar plaatsvindt © ANP

Bovendien glipte nog een MH17-verdachte Nederland door vingers. De 58-jarige Volodymyr Tsemach werd onlangs tegen de zin van ons land deel van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Tsemach was echter ten tijde van de MH17-crash leider van een luchtafweerbrigade vlakbij waar de buk-raket werd gelanceerd. Het OM wilde hem horen als getuige of mogelijk vervolgen, maar Rusland betrok hem in een ruil van gevangenen met Oekraïne, waardoor hij nu in vrijheid is. Het OM liet echter wel weten dat het Tsemach heeft kunnen verhoren voor zijn vrijlating.

De Tweede Kamer debatteert morgenavond over het MH17-proces.

Ongrijpbare MH17-verdachte Tsemach zit veilig in Oekraïne door Russische hulp

AD 14.09.2019 Het MH17-onderzoeksteam wil hem dringend spreken, maar Rusland kaapte hem weg via een gevangenenruil. Wie is de Oekraïense commandant Vladimir Tsemach en wat kan hij vertellen over de raketaanslag die 298 burgerslachtoffers maakte?

De bizarre ontvoering van Vladimir Borisovitsj Tsemach begint op donderdagmorgen 27 juni 2019, vlak nadat Tsemach zijn vrouw naar het werk heeft gebracht. Buren zeggen dat Tsemach op zijn hoofd wordt geslagen met een fles. Zijn dochter Maria vindt later die dag bloedvlekken in hun woning in Snizjne, een stad in de DNR, het door pro-Russische rebellen bezette deel in Oost-Oekraïne.

Tsemach na zijn arrestatie, met hoofdwond.

Tsemach na zijn arrestatie, met hoofdwond. © Bellingcat.com

Tsemachs ontvoerders zijn commando’s van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe, die opdracht hebben gekregen om Tsemach te ontvoeren, diep in vijandelijk gebied. De kleine groep glipt door een gaatje in de vuurlinie aan de grens. Ze kennen het terrein goed, omdat ze er eerder als soldaat hebben gevochten.

Volgens onbevestigde ooggetuigenverslagen spuiten ze Tsemach plat, vermommen hem en rijden hem weg in een rolstoel. Dan begint de terugweg langs de vuurlinies. Gehaast rennen ze door een mijnenveld. Te gehaast.

Soldaat Oleksandr Kolodjazjnyj glijdt uit en valt met zijn heup op een mijn, vertelt een anonieme commando aan Radio Free Europe. Een commando die hem probeert te helpen, stapt ook op een mijn. Kolodjazjnyj overlijdt aan zijn verwondingen en de andere commando verliest een been, maar de operatie slaagt: Vladimir Tsemach belandt in een cel in Oekraïne.

Lees ook;

‘MH17-verdachte werd meerdere keren verhoord met goedkeuring van Europese leiders’

Lees meer

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

Lees meer

Slechts een pion?

Dochter Maria Levtsjenko-Tsemach zegt niet te begrijpen waarom haar vader is ontvoerd. Hij is maar een pion in het leger van de Volksrepubliek Donetsk (DNR) beweert ze. Dat zien Oekraïne, maar ook het Nederlandse Joint Investigation Team dat de MH17-ramp onderzoekt, anders. Zij beschouwen Tsemach als het hoofd van de luchtafweerbrigade in de DNR ten tijde van de vliegramp. Als íemand iets kan vertellen over de Buk-raket die op 17 juli 2014 maar liefst 298 burgerslachtoffers maakte, is hij het.

Tsemach, geboren in 1961, is een specialist als het gaat om het neerschieten van vliegtuigen. Hij studeerde af aan de hogere militaire academie van Poltava als Luchtafweerraket Commandant. In de jaren ‘80 vocht hij voor het Sovjetleger in Afghanistan. Hij was één van de eerste mijnwerkers die zich in het voorjaar van 2014 aansloten bij de pro-Russische rebellen die Oost-Oekraïne innamen.

Tsemach leidde in juli 2014 de afdeling ZU-23 in Snizjne, die Oekraïense vliegtuigen en helikopters aanviel. Hij zegt het neerstorten van de Boeing van Malaysian Airlines met eigen ogen te hebben gezien.

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Lipleesonderzoek

In een videoreportage uit 2015 lijkt Tsemach er zelfs over op te scheppen dat hij de Buk-lanceerinstallatie heeft verborgen. Lachend verklaart hij: ,,Ik heb die <…> verstopt. Ik kan zelfs laten zien waar ik hem achtergelaten heb.” Hoewel het cruciale woord is weggepiept, concludeert onderzoekscollectief Bellingcat na onder meer lipleesonderzoek dat het moet gaan om het woord Buk.

En dan zijn er nog speculaties dat Tsemach kan bevestigen dat niet rebellen, maar de Russen zelf de bewuste raket hebben afgeschoten. Ondermeer omdat hij betrokken zou zijn geweest bij het afvoeren van een Russisch bemanningslid van de raketinstallatie.

Reden genoeg om Tsemach uitgebreid te verhoren, of zelfs te vervolgen. Maar Rusland vindt iets om de Nederlandse plannen te dwarsbomen. Al maanden werkt het land aan een gevangenenruil met Oekraïne. Elk land zal 35 gevangenen vrijlaten. Maar Rusland komt eind augustus onverwachts met een extra eis: ook Tsemach moet in de ruil worden betrokken.

Waarom zou Rusland interesse in hem hebben, behalve dat hij een belangrij­ke getuige kan zijn in het MH17-pro­ces?

‘Deal aangeboden’

Met het ongewone verzoek laat Rusland zich in de kaarten kijken. Tsemach is immers een Oekraïner en geen Rus. Waarom zou Rusland interesse in hem hebben, behalve dat hij een belangrijke getuige kan zijn in het MH17-proces?

Bij het JIT is de stemming niet best als het Russische verzoek om Tsemach uit te ruilen bekend wordt. Teamleider Fred Westerbeke smeekt Oekraïne om de commandant niet uit te leveren, of op zijn minst de gevangenenruil uit te stellen. De procureur-generaal van het Openbaar Ministerie in Oekraïne Joeri Loetsenko (die twee weken geleden is opgestapt) regelt uitstel, zodat het JIT in elk geval Tsemach kan spreken.

Dat lukt: het JIT spreekt twee keer met Tsemach. Volgens Loetsenko biedt het JIT Tsemach zelfs een deal aan, zo schrijft hij op social media. Of die deal bijvoorbeeld strafvermindering of een nieuw leven in het buitenland inhoudt, vermeldt hij er niet bij. Het doet er ook niet toe, ‘want hij weigerde de overeenkomst.’

‘Het is oorlog’

Onverrichter zake keert het JIT terug. Toch schrijft Westerbeke op 30 augustus nog een brief aan het Oekraïense Openbaar Ministerie om Tsemach niet uit te ruilen. Het JIT heeft recente informatie binnengekregen die van de Oekraïner een verdachte maakt. Wat die informatie precies behelst, wil het onderzoeksteam niet prijsgeven.

Westerbekes nieuwe smeekbede heeft geen effect. Al jaren demonstreert de bevolking voor vrijlating van gevangenen in Rusland, zoals de in 2014 gevangengenomen regisseur Oleg Sentsov. De gevangenenruil is te belangrijk voor Oekraïne. ‘Waarom een man uitruilen die belangrijk is voor het MH17-onderzoek? Het antwoord is duidelijk: het is oorlog’, schrijft procureur generaal Loetsenko. ‘De vrijlating van onze gevangenen in Rusland is een dure plicht van onze staat.’

De onlangs afgetreden procureur-generaal Joeri Lutsenko.

De onlangs afgetreden procureur-generaal Joeri Lutsenko. © REUTERS

Terug naar Oekraïne

En zo belandt Tsemach in een rechtszaal in Kiev, voorafgaand aan de gevangenenruil. Hij wordt gefilmd in een glazen cel en speelt wat met zijn bril. Hij oogt vermoeid, gebroken. Vlak voordat hij wordt afgevoerd, weet een journaliste hem nog een vraag te stellen: ‘Bent u verhoord?’De vraag lijkt te slaan op MH17. Tsemach ontwijkt de vraag en zegt alleen: ,,Ik voel me slecht.”

Tsemach wordt naar Moskou gebracht. Zijn dochter Maria reist per bus naar hem toe om hem op te halen. Op social media bedankt ze de Russische overheid en zegt ‘een onbetaalbare schuld te hebben’ bij ‘onze president Vladimir Poetin.’ Deze week keerde ze terug naar Chartsyzsk, een plaatsje vlakbij Snizjne, vertelt ze aan deze krant. Haar vader heeft geen advocaat nodig, zegt ze. ,,Hij heeft niets te verbergen.”

Dat Tsemach is teruggekeerd naar de DNR komt de Russen goed uit, denkt de Amerikaanse Oekraïne-correspondent Christopher Miller. ,,Zolang hij in Oekraïne zit, kunnen ze Tsemach niet uitleveren aan Nederland. En mocht hem iets overkomen, kan Rusland zeggen dat het in Oekraïne is gebeurd. Mensen die te veel weten, komen in de DNR op vreemde manieren aan hun einde.”

Dochter Tsemach dolblij: ’Poetin eeuwige dank verschuldigd’

Telegraaf 11.09.2019 Terwijl het Openbaar Ministerie hem nog steeds naar Nederland probeert te halen, keert MH17-verdachte Vladimir Tsemach in vrolijke stemming naar huis. Dat laat zijn dochter weten op sociale media, vergezeld van een selfie.

„Er bestaat toch geluk in het leven”, schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach op VK, ook bekend als VKontakte, een Russische variant op Facebook. „Gerechtigheid! Er zijn goede mensen! Het leven is veel makkelijker geworden! Hoera vrienden, we gaan naar huis!”

Maria en vader Vladimir zouden elkaar nu in Rusland hebben ontmoet. Dat ze ’naar huis’ gaan, zou betekenen dat Tsemach op weg is naar de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk, waar pro-Russische rebellen een stuk grondgebied in handen hebben dat formeel nog van Oekraïne is.

Tsemach woonde daar. Hij zou er de commandant van de luchtafweerbrigade zijn geweest ten tijde van het neerhalen van HM17. Het JIT noemt hem officieel enkel een ’figuur van belang’.

Gevangenenruil

Tsemach werd afgelopen zaterdag als onderdeel van een omvangrijke gevangenenruil van Oekraïne naar Rusland gehaald, terwijl anderen de omgekeerde weg bewandelden.

Wereldleiders als Merkel, Trump en EU-leider Tusk reageerden verheugd; een eerste stap richting vrede, hoopten zij. Maar Nederland was natuurlijk pislink. Het OM zag in Tsemach een belangrijke getuige en heeft nog een uitleveringsverzoek liggen in Rusland.

Poetin

Dochter Maria is in ieder geval verguld met de gevangenenruil. Ze bedankt de Russische regering, en specifiek ’onze president Vladimir Poetin’, tekent het AD op uit het bericht op sociale media, dat inmiddels is afgeschermd. „Ik ben hem eeuwige dank verschuldigd.”

Dochter MH17-verdachte Vladimir Tsemach: ‘Eeuwige dank aan Poetin’

AD 11.09.2019 Vladimir Tsemach, de man die het MH17-onderzoeksteam zo graag wil verhoren, keert vermoedelijk terug naar de Volksrepubliek Donetsk. Dat schrijft zijn dochter Maria op sociale media. ,,We zijn Poetin eeuwig dank verschuldigd.”

Maria Levtsenko is per bus aangekomen in Moskou om haar vader te zien. Die is afgelopen week vrijgekomen na een gevangenenuitruil tussen Rusland en Oekraïne. Volgens zijn dochter zijn de twee op weg ‘naar huis’. Dat zou betekenen dat ze terugkeren naar de zelfuitgeroepen Volkskrepubliek Donetsk in Oost-Oekraïne

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De vrijlating van Tsemach is een domper voor het MH17-onderzoeksteam JIT. Tsemach was ten tijde van de ramp in 2014 het hoofd van de luchtafweerbrigade van de Volksrepubliek Donetsk en beschikt daarom over interessante informatie voor het JIT. Zo zou hij in een video hebben toegegeven betrokken te zijn geweest bij het verbergen van de bewuste Buk-raketinstallatie.

Commando-eenheid

Tsemach werd eind juni in zijn woonplaats Snizjne ontvoerd door een commando-eenheid van de Oekraïense geheime dienst SBOe en belandde in de cel. Het JIT bezocht hem twee keer in een poging hem te verhoren. Daarna betrok Rusland hem in een gevangenenruil, waardoor Tsemach niet meer beschikbaar is voor het onderzoeksteam, dat hem op basis van recente informatie nu ook als verdachte beschouwt.

Het JIT had Rusland al gevraagd om zijn uitlevering, maar als Tsemach terugkeert naar de DNR (Volksrepubliek Donetsk), is dat uitgesloten. Zijn dochter Maria is blij haar vader weer te zien. Ze bedankt de Russische regering en ‘onze president Vladimir Poetin’. ,,Ik ben hem eeuwige dank verschuldigd.”

MH17-verdachte vermoedelijk al in rebellengebied, uitlevering lijkt onmogelijk

RTL 11.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach dreigt definitief uit het vizier van justitie te raken. Hij is volgens zijn dochter op weg naar huis. Daarmee lijkt Tsemach nu echt gevlogen, want zijn woonplaats is het door Rusland gesteunde rebellengebied in Oost-Oekraïne. Nederland had Rusland juist om zijn uitlevering gevraagd.

“Nou, er is toch nog geluk in het leven,” schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach (dochter ván) in een bericht op social media. “Er is gerechtigheid en er zijn goede mensen! Nu is het leven veel makkelijker geworden! Hoera, mijn vrienden! We gaan naar huis!”

Bij de tekst staat een selfie met haar vader, MH17-verdachte Vladimir Tsemach, aldus Luchtafweer-commandant.

‘Naar huis’ zou in dit geval betekenen dat Tsemach uit handen van het internationale onderzoeksteam (JIT) blijft. Zijn huis bevindt zich namelijk in het pro-Russische rebellengebied in Oost-Oekraïne.

Ten tijde van de MH17-ramp was Tsemach daar luchtafweer-commandant, niet ver van de plek waarvandaan MH17 met een Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Het JIT heeft Tsemach aangemerkt als verdachte.

Fragment waarin Tsemach bezit Buk-installatie bekent

Bekijk deze video op RTL XL

Dit is een oud fragment uit een interview met Vladimir Tsemach. Hier lijkt de MH17-verdachte zijn mond voorbij te praten. Uit onderzoek blijkt dat Tsemach hier ‘buk’ zegt.

Gevangenenruil

Uit dat door Rusland gesteunde rebellengebied werd Tsemach in juni 2019 ontvoerd, in een riskante operatie van de Oekraïense geheime dienst. Toch liet Oekraïne hem in september 2019 vrij, onder druk van Rusland.

Moskou eiste Tsemachs uitlevering als voorwaarde voor een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. De Oekraïense president ging uiteindelijk akkoord omdat hij het vredesproces met Rusland wilde laten doorgaan. Tsemach vertrok naar Moskou.

Dit zijn de beelden van de gevangenenruil

Bekijk deze video op RTL XL

Op de beelden is te zien dat Tsemach uit het vliegtuig komt.

Nabestaanden

Tsemachs dochter was na die uitlevering dolblij en dankbaar, liet ze via social media weten: “Ik kan de Russische regering en president Poetin niet genoeg bedanken! Ik sta oneindig in het krijt!”

De Nederlandse regering en de MH17-nabestaanden waren minder blij. Zij vreesden dat Tsemach niet meer beschikbaar zou zijn voor de MH17-strafzaak die in maart 2020 begint. Nu Tsemach volgens zijn dochter ‘naar huis’ is, lijkt die vrees terecht.

‘Rusland speelt dubieuze rol’

“Op zich viel dit te verwachten,” zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. “Tsemach is ontvoerd vanuit Shezjnoje, waar hij, zijn vrouw en volwassen dochter woonden. Dat hij, nu hij in vrijheid is, terug naar huis wil, is niet verbazingwekkend.”

“Wel onderstreept het de dubieuze rol die Rusland speelt in dit hele verhaal. Het Kremlin ontkent al jaren alle betrokkenheid bij het conflict in Oost-Oekraïne en bij MH17, maar vervolgens lobbyt het eerst keihard om Tsemach, een Oekraïens burger, uit Kiev naar Moskou te krijgen, om hem dan vermoedelijk via de Russische grens naar Oost-Oekraïne te laten verdwijnen alsof het hier om eigen grondgebied gaat.”

Volgens Hartog heeft Rusland nog op een andere manier baat bij een verhuizing van Tsemach naar Oost-Oekraïne. “Als justitie nu vraagt om Tsemach te horen of uit te leveren, zou Rusland kunnen zeggen dat Tsemach zich überhaupt niet meer op Russisch grondgebied bevindt, maar in Oekraïens rebellengebied.”

‘Den Haag kan weinig doen’

“In Nederland overheerst de teleurstelling over de gevangenenruil, maar Den Haag kan weinig doen,” zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Minister Blok van Buitenlandse Zaken sprak gisteren in het vragenuur over ‘een ijskoude douche’.”

“Blok zei dat hij zijn Russische collega zal aanspreken bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over enkele weken, maar niemand verwacht dat die poging iets van resultaat gaat opleveren.”

Lees ook:

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte uitlevert aan Rusland

meer:   Martijn Smiers Vladimir Tsemach  Joint Investigation Team JIT  MH17  Rusland  Oekraïne

MH17-verdachte vermoedelijk al in rebellengebied, uitlevering lijkt onmogelijk

MSN 11.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach dreigt definitief uit het vizier van justitie te raken. Hij is volgens zijn dochter op weg naar huis. Daarmee lijkt Tsemach nu echt gevlogen, want zijn woonplaats is het door Rusland gesteunde rebellengebied in Oost-Oekraïne. Nederland had Rusland juist om zijn uitlevering gevraagd.

“Nou, er is toch nog geluk in het leven,” schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach (dochter ván) in een bericht op social media. “Er is gerechtigheid en er zijn goede mensen! Nu is het leven veel makkelijker geworden! Hoera, mijn vrienden! We gaan naar huis!”

Bij de tekst staat een selfie met haar vader, MH17-verdachte Vladimir Tsemach.

Luchtafweer-commandant

‘Naar huis’ zou in dit geval betekenen dat Tsemach uit handen van het internationale onderzoeksteam (JIT) blijft. Zijn huis bevindt zich namelijk in het pro-Russische rebellengebied in Oost-Oekraïne.

Ten tijde van de MH17-ramp was Tsemach daar luchtafweer-commandant, niet ver van de plek waarvandaan MH17 met een Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Het JIT heeft Tsemach aangemerkt als verdachte.

Gevangenenruil

Uit dat door Rusland gesteunde rebellengebied werd Tsemach in juni 2019 ontvoerd, in een riskante operatie van de Oekraïense geheime dienst. Toch liet Oekraïne hem in september 2019 vrij, onder druk van Rusland.

Moskou eiste Tsemachs uitlevering als voorwaarde voor een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. De Oekraïense president ging uiteindelijk akkoord omdat hij het vredesproces met Rusland wilde laten doorgaan. Tsemach vertrok naar Moskou.

Nabestaanden

Tsemachs dochter was na die uitlevering dolblij en dankbaar, liet ze via social media weten: “Ik kan de Russische regering en president Poetin niet genoeg bedanken! Ik sta oneindig in het krijt!”

De Nederlandse regering en de MH17-nabestaanden waren minder blij. Zij vreesden dat Tsemach niet meer beschikbaar zou zijn voor de MH17-strafzaak die in maart 2020 begint. Nu Tsemach volgens zijn dochter ‘naar huis’ is, lijkt die vrees terecht.

‘Rusland speelt dubieuze rol’

“Op zich viel dit te verwachten,” zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. “Tsemach is ontvoerd vanuit Shezjnoje, waar hij, zijn vrouw en volwassen dochter woonden. Dat hij, nu hij in vrijheid is, terug naar huis wil, is niet verbazingwekkend.”

“Wel onderstreept het de dubieuze rol die Rusland speelt in dit hele verhaal. Het Kremlin ontkent al jaren alle betrokkenheid bij het conflict in Oost-Oekraïne en bij MH17, maar vervolgens lobbyt het eerst keihard om Tsemach, een Oekraïens burger, uit Kiev naar Moskou te krijgen, om hem dan vermoedelijk via de Russische grens naar Oost-Oekraïne te laten verdwijnen alsof het hier om eigen grondgebied gaat.”

Volgens Hartog heeft Rusland nog op een andere manier baat bij een verhuizing van Tsemach naar Oost-Oekraïne. “Als justitie nu vraagt om Tsemach te horen of uit te leveren, zou Rusland kunnen zeggen dat Tsemach zich überhaupt niet meer op Russisch grondgebied bevindt, maar in Oekraïens rebellengebied.”

‘Den Haag kan weinig doen’

“In Nederland overheerst de teleurstelling over de gevangenenruil, maar Den Haag kan weinig doen,” zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Minister Blok van Buitenlandse Zaken sprak gisteren in het vragenuur over ‘een ijskoude douche’.”

“Blok zei dat hij zijn Russische collega zal aanspreken bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over enkele weken, maar niemand verwacht dat die poging iets van resultaat gaat opleveren.”

Blok: ’Uitlevering MH17-verdachten ijskoude douche voor Nederland’

Telegraaf 10.09.2019 Dat MH17-verdachte Volodymyr Tsemach onderdeel is van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland is ’een ijskoude douche voor Nederland’. Dat zei minister Blok (Buitenlandse Zaken) tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer.

Tsemach was als commandant van de luchtafweer in Oost-Oekraïne betrokken bij het in stelling brengen van de Buk-raket die MH17 neerhaalde. Het Openbaar Ministerie had Oekraïne gevraagd de man beschikbaar te houden voor het strafproces, maar na de gevangenenruil bevindt de verdachte zich in Rusland. Moskou had Kiev onder druk gezet Tsemach bij de gevangenenruil te betrokken.

Bekijk ook: 

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach 

Bekijk ook: 

’MH17-verdachte uitgeruild met Russen’ 

Bekijk ook: 

Gemiste kans 

Bekijk ook: 

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland 

Voor Oekraïne was de ruil van belang omdat er 24 door Rusland gevangen genomen zeelieden deel van uitmaakten. „Uitermate wrang”, vindt Kamerlid Sjoerdsma (D66), die de bewindsman vroeg wat Nederland heeft gedaan om de overdracht van Tsemach aan Rusland te voorkomen.

Volgens Blok is ert ’tot op het hoogste niveau’ over Tsemach overlegd. De uitlevering is daarop wel met een week vertraagd, waardoor het OM de verdachte in elk geval nog heeft kunnen horen.

Tsemnach, een Oekraïner, bevindt zich inmiddels in Rusland. Het OM heeft Moskou inmiddels gevraagd om zijn uitlevering voor het MH17-proces. De Russische wet verbiedt de uitlevering van onderdanen aan andere landen, maar omdat Tsemach niet de Russische nationaliteit heeft, kan Rusland hem uitleveren.

„Al is er weinig hoop dat dit daadwerkelijk gebeurt”, erkent Sjoerdsma. Volgens GL-Kamerlid Van Ojik heeft Rusland door de eis aan Oekraïne om Tsemach over te dragen aan de internationale gemeenschap laten zien dat het de waarheid rond MH17 wil verdoezelen.

Volodimir Zelenski. Ⓒ Aangeleverde foto regering Oekraïne

’Gevangenenruil eerste stap richting vrede’

Telegraaf 07.09.2019 Beide landen hebben 35 gevangenen aan elkaar overgedragen. MH17-verdachte Vladimir Tsemach werd door Oekraïne overgedragen aan Rusland. Zijn komst naar Moskou was volgens het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBU een prioriteit voor Rusland. „Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend voor de onderhandelingen tussen Kiev en Moskou”, aldus Ivan Bakanov van de SBU.

De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is blij met de houding van Zelenski. „Hij heeft een degelijke aanpak en is bereid tot het sluiten van een compromis.”

Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel denkt dat de ruil een stap in de goede richting is. „Dit is een teken van hoop. Nu moeten we hard blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.” Duitsland is samen met Frankrijk nauw betrokken bij de vredesonderhandelingen.

Onthaald

De Oekraïense gevangenen zijn op het vliegveld onthaald door Zelenski. Onder meer filmmaker Oleg Sentsov en 24 matrozen zijn door Moskou overgedragen. De matrozen zaten sinds november vast, toen hun schip in beslag werd genomen in de Straat van Kertsj.

Sentsov werd in 2014 opgepakt nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen. Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme.

Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

Bekijk meer van; gevangenen rusland oekraïne volodimir zelenski

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland

MSN 07.09.2019 Wereldleiders en andere prominenten reageren positief op de gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder de MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die aan Rusland is uitgeleverd.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over „heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil „een teken van hoop.” Ook gaf ze aan dat het belangrijk is hard te blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.

De Oekraïense president Zelenski had het over een „eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne.” Daarnaast riep hij de Russische leider Vladimir Poetin op vanaf hier verder te gaan. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, is ook blij met de ontwikkelingen. Op Twitter zei hij opgelucht te zijn en gaf aan Rusland te blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren.

Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil „duidt op een teken van goede wil.” Ze moedigt de betrokken partijen aan hun inspanningen voort te zetten.

Ook Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt. De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger hebben sinds 2014 een gewapend conflict in het oosten van Oekraïne.

Nederland is niet blij met de gevangenenruil, omdat een van de mannen die van Oekraïne naar Rusland gaat, Vladimir Tsemach, een belangrijke rol had kunnen spelen in het MH17-proces.

Gevangenenruil Rusland-Oekraïne: Nederland verontwaardigd, wereldleiders hoopvol

NOS 07.09.2019 In Nederland wordt verontwaardigd gereageerd op de vrijlating van MH17-verdachte Vladimir Tsemach. De oud-commandant van de pro-Russische separatisten zat sinds juni vast in Oekraïne, maar arriveerde vandaag in Moskou als onderdeel van een omvangrijke gevangenenruil.

Regeringspartijen CDA en D66 noemen het uitleveren van Tsemach “bizar” en “ontgoochelend”. Ze willen dat minister Blok van Buitenlandse Zaken dinsdag in de Tweede Kamer tekst en uitleg komt geven over de situatie.

 Chris van Dam @ChrisvanDamCDA

Dinsdag vraag ik reeds toegewezen MH17-debat zsm in te plannen. Is Oekraïne nog een betrouwbare JIT-partner? Betekenis VNVR2166?? Waarom levert Oekraïne (nu) per saldo wél eigen onderdaan uit. Wat heeft Nederland (diplomatiek, internationaal) gedaan om dit te keren? Bizar ttps://t.co/ybygr1tgem

Ook de nabestaanden van de MH17-ramp snappen niets van de gevangenenruil, waarbij naast Tsemach nog 34 andere gedetineerden uit Oekraïne en 35 uit Rusland werden uitgeleverd. Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking van het onderzoek naar de ramp.

Het contrast met de internationale reacties op de gevangenenruil kan bijna niet groter. Zo feliciteert president Trump van de Verenigde Staten Rusland en Oekraïne op Twitter met de ruil. En de Duitse bondskanselier Merkel noemt de deal een “teken van hoop”. Duitsland sloot in 2015 samen met Frankrijk, Rusland en Oekraïne het akkoord van Minsk, over een wapenstilstand in het conflictgebied in Oost-Oekraïne.

  Donald J. Trump @realDonaldTrump

Russia and Ukraine just swapped large numbers of prisoners. Very good news, perhaps a first giant step to peace. Congratulations to both countries!

“Het is een kwestie van perspectief”, zegt verslaggever Gert-Jan Dennekamp. “Wij richten ons op 1 persoon, maar er zijn nog 69 anderen. De Oekraïense president krijgt grote namen terug, zoals regisseur Oleg Sentsov. En internationaal ligt de focus vooral op het verbeteren van de relatie tussen Rusland en Oekraïne.”

Na de Russische annexatie van de Krim in 2014 ontstond in Oost-Oekraïne een burgeroorlog tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger. Daarbij kwamen tot nu toe al meer dan 10.000 mensen om het leven.

“Men hoopt dat deze ruil bijdraagt aan meer rust en stabiliteit in het gebied”, aldus Dennekamp. Ruslandkenner Laura Starink deelt die analyse. “Het verschil tussen het Nederlandse en het internationale perspectief is heel duidelijk. Wat dat betreft staat het vlottrekken van de onderhandelingen over de burgeroorlog voor veel mensen boven het MH17-onderzoek.”

Breekpunt

De Oekraïense president Zelensky kon ook niet veel anders dan MH17-verdachte Tsemach meesturen naar Moskou, legt correspondent David-Jan Godfroid uit. “Volgens hem was dat een breekpunt voor de Russische president Poetin: zonder Tsemach zou de gevangenenruil helemaal niet doorgaan.”

Dat zou slecht nieuws zijn voor Oekraïne, aldus Godfroid, omdat Rusland dan niet meer zou willen meedoen aan toekomstige onderhandelingen over het conflict in Oost-Oekraïne. “Dat risico wilde Zelensky niet lopen.”

De Oekraïner werd eind juli gekozen als president en beloofde toen onder meer de betrekkingen met Rusland te stabiliseren en de oorlog in het oosten te beëindigen.

Zelensky is dan ook blij dat de gevangenenruil is gelukt, al was het wel lastig, zegt hij in deze video:

Video afspelen

‘Ik was bang dat de deal zou mislukken’

Nederland wilde juist voorkomen dat Tsemach vanuit Oekraïne naar Rusland zou gaan. Het Openbaar Ministerie heeft hem uiteindelijk nog wel kunnen ondervragen voordat hij vertrok, en inmiddels heeft justitie Rusland ook gevraagd om uitlevering van de MH17-verdachte, liet minister Blok vandaag weten.

Of dat verzoek kans van slagen heeft, is de vraag. Volgens Godfroid is het een “illusie” om te denken dat Tsemach ooit in een Nederlandse rechtszaal zal verschijnen als verdachte of getuige in de MH17-zaak.

Geen verplichting

Advocaat Mischa Wladimiroff, gespecialiseerd in internationaal strafrecht, wijst op het Europese verdrag inzake wederzijdse hulp in strafzaken. “Dat biedt een juridische basis om aan het Nederlandse verzoek om uitlevering te voldoen, maar van een onvoorwaardelijke verplichting is geen sprake. Of iemand echt moet worden uitgeleverd, blijft een vrij oordeel van de eigen rechterlijke macht, in dit geval de Russische.”

Een van de voorwaarden van het verdrag is dat het vragende land aan het uitleverende land moet beloven dat het een verdachte eerlijk zal berechten. “Rusland kan dan bijvoorbeeld zeggen dat Nederland bevooroordeeld is. Dat geluid hebben de Russen al eerder laten horen.”

Bekijk ook;

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland

Telegraaf 07.09.2019 Terwijl Nederland ermee in de maag zit, reageren wereldleiders en andere prominenten positief op de gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder de MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die aan Rusland is uitgeleverd.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over „heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil „een teken van hoop.” Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt.

De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger hebben sinds 2014 een gewapend conflict in het oosten van Oekraïne.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, zegt opgelucht te zijn. Hij wil Rusland blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren. Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil „duidt op een teken van goede wil.”

Nederland

Nederland is helemaal niet blij met de gevangenenruil, omdat een van de mannen die van Oekraïne naar Rusland gaat, Vladimir Tsemach, verdachte is in het MH17-proces. Wel heeft het Nederlandse OM hem ’nogmaals’ kunnen horen, aldus minister Blok. Daarvoor heeft Oekraïne de overdracht van de MH17-verdachte aan Rusland, na druk vanuit Nederland dus, enige tijd uitgesteld.

Bekijk ook: 

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach 

Nederland had echter liever gehad dat Tsemach helemaal niet was uitgeleverd. Ons land vreest dat de verdachte vanuit Rusland helemaal nooit meer tot verantwoording geroepen kan worden. Het kabinet heeft tevergeefs en ’tot op het hoogste niveau’, aldus Blok, geprobeerd Oekraïne er van te overtuigen dat Tsemach geen onderdeel moest zijn van een grotere uitruil van gevangenen.

Dat de MH17-verdachte niet zou worden betrokken in de ruil, was vermoedelijk onmogelijk. Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. „Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend van de onderhandelingen”, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe volgens Oekraïense media.

Trots

Oekraïne zelf reageert trots op de ruil. President Zelenski, een oud-komiek die op verbluffende wijze de verkiezingen won, had het over een „eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne.” Hij roept de Russische leider Vladimir Poetin op ’vanaf hier verder te gaan’. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

De Europese Unie betreurt het dat een belangrijke getuige in het proces rond vlucht MH17 naar Moskou is overgebracht. Daar is Tsemach inmiddels aangekomen. „Wij roepen Rusland op om volledig samen te werken met alle inspanningen om verantwoordelijkheid vast te stellen voor het tragische neerhalen van MH17”, laat een EU-woordvoerder weten aan het ANP.

De EU had vele malen aangedrongen op de vrijlating van onder anderen de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov en de 24 zeelieden die gevangen zaten in Rusland. Zij zijn „eindelijk” vrij en terug in hun land. „De EU verwacht van alle partijen dat ze voortbouwen op dit momentum”, aldus de EU-buitenlanddienst in een verklaring.

De NAVO noemt de vrijlating van Sentsov en de zeelui een „stap in de goede richting” en roept Rusland op zijn verplichtingen onder het Minsk-akkoord na te leven en alle gevangenen vrij te laten. Ook het militaire bondgenootschap benadrukt het belang van waarheid en rekenschap in de MH17-zaak. De alliantie verwijst naar de resolutie van de VN-Veiligheidsraad die alle landen verplicht hieraan mee te werken.

Bekijk meer van; gevangenen oekraïne rusland

Nederland vraagt Rusland om uitlevering MH17-verdachte Tsemach

NU 07.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) heeft Rusland gevraagd MH17-verdachte Volodymyr Tsemach uit te leveren. Dat heeft het OM de nabestaanden van de vliegramp laten weten. Tsemach maakte zaterdag deel uit van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland.

Ondanks dat het OM, volgens het kabinet na zware Nederlandse druk, de kans kreeg Tsemach nogmaals te verhoren voor hij zaterdag naar Rusland vertrok, betreurt Nederland het zeer dat Oekraïne de verdachte heeft overgedragen.

Tsemach zou een belangrijke rol kunnen spelen in het MH17-proces, omdat hij als commandant van de luchtafweer aanwezig was ten tijde van het neerschieten van MH17 in de plaats Snizjne. Dat ligt enkele kilometers van de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 het vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergeschoten.

Uit een video-interview uit 2015 zou ook mogelijke betrokkenheid van Tsemach blijken bij het afvoeren van de buk-lanceerinstallatie naar Rusland. Zo zou het woord ‘buk’ zijn weggepiept.

Het OM drong er al langer op aan dat de Oekraïense separatist beschikbaar zou blijven voor onderzoek. De Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking en obstructie door Tsemach te betrekken in de gevangenenoverdracht.

De overdracht van Tsemach heeft ook tot verontwaardiging geleid aan het Binnenhof. Regeringspartij CDA twijfelt of Nederland nog wel op Oekraïne kan rekenen bij het onderzoek naar de vliegramp. CDA-Kamerlid Chris van Dam en D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma willen snel in gesprek over de kwestie met minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Als Tsemach niet op lijst stond zou ruil niet doorgaan

Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. Als hij niet op de lijst had gestaan, dan had dat het einde betekend van de onderhandelingen over de grote gevangenenruil waar hij onderdeel van uitmaakte, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe in een interview met Interfax-Oekraïne.

SBOe-chef Ivan Bakanov noemde de Russische wens om de separatist in handen te krijgen “bevestiging van de Russische betrokkenheid bij het neerschieten van MH17”. Hij benadrukte dat alles zal worden gedaan om de daders te straffen, maar zei ook dat zijn regering niet het “morele recht” had de gevangenenruil langer uit te stellen.

De relatie tussen Moskou en Kiev is de afgelopen jaren verslechterd. Rusland annexeerde in 2014 het Oekraïense schiereiland De Krim en steunt de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Die hebben hun eigen ‘Volksrepublieken’ uitgeroepen en erkennen het gezag van de Oekraïense regering niet.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Proces begint volgend jaar

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Het proces tegen vier MH17-verdachten begint in maart van volgend jaar. Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko worden verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de raket.

Wereldleiders positief over de uitwisseling van gevangenen

Wereldleiders en andere prominenten reageren positief op de gevangenenruil, in algemene zin, tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag in totaal 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder Tsemach aan Rusland.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over “heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil “een teken van hoop”. Ook gaf ze aan dat het belangrijk is hard te blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had het over een “eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne”. Daarnaast riep hij de Russische leider Vladimir Poetin op vanaf hier verder te gaan. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, is ook blij met de ontwikkelingen. Op Twitter zei hij opgelucht te zijn en gaf aan Rusland te blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren. Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil “duidt op een teken van goede wil”. Ze moedigt de betrokken partijen aan hun inspanningen voort te zetten.

Ook Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt. De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne.

Oekraïense ex-gedetineerde komen aan in eigen land

Lees meer over: Oekraïne  Rusland  MH17  Buitenland

 

Nederland vraagt Rusland om MH17-verdachte

AD 07.09.2019 Het Openbaar Ministerie heeft Rusland gevraagd MH17-verdachte Vladimir Tsemach uit te leveren. Dat liet het OM de nabestaanden van de vliegramp vanmiddag weten. Nederland betreurt zeer dat Oekraïne de Oekraïense separatist überhaupt aan Rusland heeft overgedragen.

Tsemach kan mogelijk een belangrijke rol spelen in het onderzoek naar en de rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17, vijf jaar geleden. De rebellencommandant zou het bevel hebben gehad over de luchtafweer ter plaatse en de hand hebben gehad in het wegmaken van de fatale BUK-raketinstallatie..

Lees ook;