Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Advocaten Sabine ten Doesschate (r) en Boudewijn van Eijck (l) van verdachte Oleg Poelatov met op de achtergrond de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, tijdens een eerdere zitting. © ANP

Op Maandag 28 September 2020 ging het proces weer verder.

De rechtszaak werd op maandag 28 september 2020 weer hervat. Toen kwamen onder andere de advocaten van verdachte Poelatov aan het woord.

AD 29.09.2020

Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.  Hij wil wel komen verklaren in de rechtbank in Schiphol.

Dat zeiden de twee Nederlandse advocaten van Poelatov vanochtend in de rechtbank bij Schiphol bij de hervatting van het MH17-proces. De twee advocaten spraken hun cliënt vorige week in Rusland, het was voor het eerst dat zij Poelatov persoonlijk spraken sinds het proces in maart begon.

Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt, aldus Sabine ten Doesschate, advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov..Onderzoek naar andere scenario’s

Zij stelt samen met haar collega ‘intensieve en nuttige gesprekken met hun cliënt te hebben gehad’. Het waren verhelderende gesprekken die hebben geleid tot nieuwe inzichten. We hebben de context van feiten gehoord en onjuistheden in dossier. Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt.”

Volgens de advocaten heeft Poelatov heeft wel de wrakstukken van het toestel gezien. Hij vindt het vreselijk wat er gebeurd is.” Poelatov stelt betrokken te zijn geweest bij de oorlog in Oost-Oekraïne. ,,Maar ik was niet betrokken bij wat er is gebeurd met MH17.’’ Ja, zijn stem is te horen op telefoontaps, maar die gesprekken moeten anders worden geduid dan het OM nu doet.’’

Poelatov is volgens de advocaten bereid zijn verhaal te komen vertellen in de rechtbank. ,,Maar we hebben dat nu nog ontraden. Er is een internationaal opsporingsbevel, hij zou worden opgepakt.”

Oleg Poelatov © ANP Handouts

De advocaten van Poelatov betoogden eerder in de rechtbank al dat ze meer onderzoek willen naar andere scenario’s rond de crash van vlucht MH17. Volgens hen focust het OM teveel op het scenario dat een Russische BUK-raket het vliegtuig, waarschijnlijk per ongeluk, heeft neergehaald.

De verdediging wil dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken”. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”, stelden de advocaten tijdens een eerdere zitting in juni.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp (vlnr) Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenk

Vier verdachten

Poelatov is een van de vier verdachten die sinds maart terechtstaan voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Poelatov, Igor GirkinSergej Doebinski en Leonid Chartsjenko (drie Russen en een Orekaïner) waren alle vier betrokken bij de Oekraïnse burgeroorlog, ze streden aan de kant van de pro-Russische separatisten.

Girkin was de militair leider, Chartsjenko, Doebinsky en Poelatov speelden een rol in de inlichtingendienst van de rebellen. Volgens het Openbaar Ministerie waren zij op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied en zijn ze betrokken geweest bij het vervoer ervan.

De vier verdachten verblijven allemaal in Rusland of Oost-Oekraïne. Geen van hen is komen opdagen bij het proces en alleen Poelatov liet zich door advocaten vertegenwoordigen. Nederland heeft om hun aanhouding verzocht, maar Rusland levert geen onderdanen uit aan het buitenland.

Telegraaf 17.10.2020

EU steunt Nederland

Alle lidstaten van de Europese Unie steunen Nederland in de MH17-zaak. Dat zei premier Rutte na afloop van de tweedaagse EU-top in Brussel. Volgens Rutte roept de EU Moskou op om de gesprekken te hervatten over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne.

AD 10.11.2020

Gisteren maakte Rusland bekend dat het niet meer met Australië en Nederland verder wil onderhandelen. Als reden gaf het Kremlin dat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In een reactie riep minister Blok van Buitenlandse Zaken de Russische ambassadeur op het matje.

AD 16.10.2020

Rusland wil niet meer onderhandelen met Australië en Nederland

Rusland staakt gesprekken over MH17 en wil niet met Australië en Nederland verder onderhandelen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17.

Moskou trekt zich volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken terug omdat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. “Dat soort acties van Nederland maken het zinloos om verder te praten”, staat in de verklaring.

Het Nederlandse kabinet reageert teleurgesteld en verrast. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft de Russische ambassadeur in ons land vandaag op het matje geroepen. Premier Rutte zei op de EU-top in Brussel dat hij wel verder wil met de onderhandelingen. “We trekken hierin samen met Australië op en zijn enorm gemotiveerd dit tot een goed einde te brengen.”

Telegraaf 16.10.2020

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Minister Blok van Buitenlandse Zaken vindt het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland “het laat afweten”. Blok benadrukt nog eens dat het kabinet geen enkele optie uitsluit om gerechtigheid te bereiken voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden.

Hij heeft geen begrip voor de argumenten van de Russen: “De nabestaanden zijn naar het Hof gestapt, waar ze het volste recht toe hebben. Door ook partij te zijn, kunnen we de nabestaanden helpen en je kunt ons niet verwijten dat we dat doen.”

Ook Blok stelt dat hij de onderhandelingen wil voortzetten. Volgens hem verliepen de eerdere gesprekken met Rusland “professioneel” en werd er serieus onderhandeld.

Klap in het gezicht

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het “de zoveelste klap in het gezicht van de nabestaanden”. Hij is niet verbaasd over de stap van Moskou. “Het is de consistente lijn van Rusland om alles tegen te werken.”

Sancties Rusland

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is niet van plan de sancties tegen Rusland te heroverwegen. Oppositiepartij PVV wil dat die sancties stoppen, omdat ze volgens Kamerlid Raymond de Roon ‘evident niet werken’ en ‘ook heel veel geld kosten’.

Lees ook;

Lees meer

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma reageerde tijdens het debat op 28.09.2020 over de Ruslandstrategie van het kabinet boos op het PVV-voorstel. Hij noemde de suggestie ‘een klap in het gezicht van nabestaanden van de MH17’ op de dag dat het proces tegen de verdachten in die zaak weer verder gaat. De economische sancties werden in EU-verband ingesteld na het neerhalen van vlucht MH17. In reactie daarop stelde ook Rusland sancties in.

De relatie tussen Nederland en Rusland is al jaren slecht. De Ruslandstrategie die het kabinet eind vorig jaar ontvouwde, is gestoeld op de combinatie van druk en dialoog – het beleid zoals dat al jaren geldt. Sommige partijen in de Tweede Kamer zagen weinig verschillen tussen de oude en de nieuwe strategie (PvdA).

Volgens andere partijen oefent Blok te veel druk uit (SP), terwijl weer een andere partij stelt dat de balans tussen druk en dialoog ‘meer richting druk’ moet (ChristenUnie) en volgens nog anderen is hij juist te veel bezig met druk en te weinig met dialoog.

AD 14.11.2020

Incident in zaak-MH17: botsing op damestoilet tussen nabestaande en advocate

De emoties zijn vrijdag 13.11.2020 hoog opgelopen tijdens de MH17-rechtszaak in de rechtbank bij Schiphol. De advocate van de Russische verdachte Poelatov werd door een nabestaande ‘op een vervelende manier’ aangesproken op het damestoilet. De advocate was daarvan zo onder de indruk dat zij zich enige tijd liet vervangen door haar collega.

Tijdens een korte schorsing in de zaak was er een confrontatie tussen Sabine ten Doesschate, advocate van de Russische verdachte Oleg Poelatov, en nabestaande Silene Fredriksz, die haar zoon en schoondochter verloor bij de MH17-ramp. Volgens de verdediging werd de advocate daarbij ‘op een vervelende manier aangesproken’. Ten Doesschates college Van Eijck stelt dat dat het directe gevolg is van de ‘toonzetting van het OM en het opruiende taalgebruik’. ,,Het OM is onnodig grievend in richting van de verdediging.”

Lees ook;

AD 26.10.2020

Advocaat Boudewijn van Eijck

Als advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov staat hij al internationaal in de schijnwerpers. Mensen uit zijn omgeving waren verbaasd toen Boudewijn van Eijck begin dit jaar de verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov op zich nam.

Hij verbond zich, samen met kantoorgenoot Sabine ten Doesschate, aan een strafproces dat minimaal tot eind 2021 voortduurt. Het doorploegen van de ruim 40.000 pagina’s aan strafdossier slokt ’80 procent’ op van zijn normale werkweek.

Pas afgelopen september lukte het Van Eijck en Ten Doesschate om Rusland binnen te komen. ,,We hebben drie coronatesten moeten laten doen om te bewijzen dat we virusvrij waren. Toen we eenmaal groen licht kregen, bleek onze rechtstreekse KLM-vlucht te zijn uitgevallen.

We moesten een vlucht via Londen boeken, waar we drie kilometer moesten sprinten om de aansluiting te halen. En dat met kilo’s dossierstukken in de handbagage. Ik wil er zeker niet moeilijk over doen, we hebben het er natuurlijk voor over, maar het gaat allemaal niet zo eenvoudig als het Openbaar Ministerie het doet lijken.

We worden in allerlei contacten beperkt. Neem veel internationale deskundigen die je onder vier ogen wilt spreken. Ik ben van mening dat het proces beter had kunnen worden stilgelegd. Dit is zo’n uitzonderlijke situatie in de wereld en dit is zo’n belangrijk proces dat ik dat niet vreemd zou vinden.”

Telegraaf 26.11.2020

Telegraaf 13.11.2020

Telegraaf 06.11.2020

Telegraaf 04.11.2020

Oleg Poelatov ontkent betrokkenheid

In een verklaring die door zijn advocaten is opgenomen, zegt verdachte Oleg Poelatov dat hij niet betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Hij zou ook niet betrokken zijn geweest bij het transport van de Buk-raket en de lanceerinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald en ook niet bij het verbergen daarvan.

AD 04.11.2020

Als hij in tapgesprekken sprak over een Buk-raket, was dat desinformatie, bedoeld om de tegenstander op het verkeerde been te zetten. Kortom, dit is een ‘Verachtelijke beschuldiging’ zei Poelatov.

Poelatov bevestigt in de video dat hij ten tijde van de ramp plaatsvervangend commandant was van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen.

De advocaten van verdachte Poetolov ANP

In het deel van de video dat in oktober is opgenomen, gaat hij in op vragen van zijn Nederlandse advocaat Sabine ten Doesschate. De twee staan uitvoerig stil bij de afgeluisterde gesprekken, die volgens Poelatov vooral bestaan uit misleiding en valse informatie.

Telefoontaps

De videoboodschap is in oktober opgenomen, toen zijn Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate hem bezochten in Rusland. Van achter een bureau reageert Poelatov op beschuldigingen van het Openbaar Ministerie over zijn betrokkenheid bij de aanslag op passagiersvlucht MH17 die op 17 juli 2014 werd neergeschoten boven het bezette gebied in Oekraïne en waarbij 298 mensen omkwamen.

Vervolg proces

Het MH17-proces ging weer verder op dinsdag 4 november 2020. Inhoudelijke behandeling van de zaak staat pas gepland voor volgend jaar.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17  <–vindt u hier

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

MH17 | AD.nl dossier AD

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17-nabestaande Piet Ploeg: ‘De namen van mijn familie horen, dat kwam binnen’

AD 13.12.2020 Sinds de start van het MH17-proces in maart dit jaar zit nabestaande Piet Ploeg elke zitting in de rechtbank. Om te laten zien dat de ramp de nabestaanden nooit zal loslaten. ,,We snappen ook wel dat niemand achter tralies belandt, maar we willen de waarheid.”

2020, een jaar dat we vooral door corona nooit zullen vergeten. Tot 31 december schrijven onze verslaggevers verhalen over grote en kleine gebeurtenissen, over verdriet en hoop, over ruzie en over liefde in het nieuwsjaar dat nu bijna achter ons ligt. Dit was 2020.

Jarenlang keken de nabestaanden uit naar start van het MH17-proces. Dat het die negende maart druk zou worden, hadden ze wel verwacht. Maar zo’n chaos? ,,Ik was in januari nog een week naar de nonnen in Vught gegaan, om mijn Engels bij te spijkeren, want ik wist dat ik vragen vanuit de hele wereld zou krijgen. Nou, er liepen iets van 425 journalisten rond. Als je één stap buiten het gerechtsgebouw zette, stonden er meteen vijftig om je heen. Het was bizar.”

,,In de gangen van het gebouw zat een hele verzameling ambtenaren en diplomaten. De top van het Openbaar Ministerie, van Eurojust: iedereen die iets voorstelde in Nederland of Europa, wilde erbij zijn. De corona-uitbraak was toen al begonnen, maar niemand hield zich aan de maatregelen. Dat kon ook helemaal niet, want je zat gewoon op elkaars lip. Heel naïef nog.”

Lees ook;

Namen voorgelezen

© Pim Ras

,,Normaal volgen we de MH17-zaak vanuit de bezoekersruimte erboven, maar alleen op die eerste dag zaten wij als nabestaanden in de zittingszaal zelf. Het Openbaar Ministerie had ons gewaarschuwd dat mogelijk alle namen zouden worden voorgelezen. Officier van Justitie Dedy Woei-a-Tsoi deed dat zó waardig, dat hakte er enorm in. Op het moment dat ze de namen van mijn familie uitsprak, keek ze me recht aan. Dat kwam…” Hij slikt even. ,,Ja, dat kwam binnen.”

Piet Ploeg verloor op 17 juli 2014 zijn oudere broer Alex, zijn schoonzus Edith en zijn neef Robert. Ze waren op weg naar Bali, maar werden net als de andere passagiers en bemanningsleden gedood in de lucht boven Oost-Oekraïne, waar een conflict woedde. De twee dochters van Alex en Edith, Sandra en Mirjam, waren achtergebleven in Nederland. Piet was de eerste die hen na de ramp belde.

Hij vertelt erover aan de keukentafel van zijn woning in Maarssen. Vaak geroutineerd, soms neemt hij even tijd om zich te herpakken. Achter hem hangen familiefoto’s aan de muur.

Waar zijn nichten ervoor kozen om alle onderzoeken en het strafproces op wat meer afstand te volgen, verdiept Piet Ploeg zich in elk detail. Als voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 wil hij een spreekbuis zijn voor de nabestaanden en steun bieden bij de juridische afhandeling van de ramp, maar er ook op toezien dat de strafrechtelijke procedure goed verloopt. Daarom is hij, met een min of meer vast clubje van zo’n vijftien mensen, bij elke zitting van het proces. ,,Ik vind dat de stichting de zaak moet blijven volgen. Al is dat niet altijd even comfortabel. Heb je die houten stoeltjes wel eens geprobeerd, in onze zaal? Je komt er na een dag zitten gebroken vandaan. Ik heb eens voor de grap gezegd: ik ben blij dat ik al een letselschadeadvocaat heb. Maar we vinden het belangrijk om de rechtbank en de verdediging te laten zien dat de nabestaanden er zitten. We doen het ook uit respect voor het werk van het Openbaar Ministerie en de rechtbank. Wij volgen het proces op de voet, elke dag.”

© ANP

Zittingsdagen

Na de opening van het proces op 9 maart volgden nog zeventien zittingsdagen, in blokken verdeeld door het jaar. Nooit waren ze meer zo groots en chaotisch als die eerste dag, al was het maar omdat de coronapandemie de wereld in lockdown dreef. De aandacht bij pers en publiek voor een van de grootste processen uit de Nederlandse geschiedenis nam af. Buitenlandse journalisten konden niet meer naar Nederland komen, het aantal mensen dat het proces in de zittingszaal zelf kon bijwonen werd beperkt. Er was één zitting waar vanwege de coronamaatregelen zelfs de nabestaanden niet bij mochten zijn, ook zij moesten zich die dag behelpen met de livestream vanuit de rechtbank.

Maar ook die dag volgde Ploeg het proces, vanuit een honger naar de feiten. Hij wil exact weten waarom en door wiens toedoen zijn familie, en natuurlijk de overige 295 inzittenden van vlucht MH17, aan hun eind zijn gekomen. In de jaren van strafrechtelijk onderzoek kon het Openbaar Ministerie weinig loslaten. ,,We kregen maar mondjesmaat informatie. En daarmee ging het Openbaar Ministerie al veel verder dan bij een normaal strafrechtelijk onderzoek. Maar bij de nabestaanden ligt er al jaren de vragen: Wat? Waarom? Hoe? Wie?”

Naar welke details bent u precies op zoek?
,,Er worden nu vier mensen berecht. Dat zijn niet de mensen die de knop van de lanceerinstallatie hebben ingedrukt. Het zijn ook niet de opdrachtgevers om het Buk-systeem ter beschikking te stellen. Het zijn een beetje de middle men. Er zingen genoeg andere namen rond, zoals de Oekraïense commandant Vladimir Tsemach of Poetins adviseur Vladislav Soerkov, over wie veel in de media is verschenen. Is er reden om aan te nemen dat zij ook vervolgd moeten worden? Dat soort dingen kun je alleen maar weten als je het dossier kent.”

Over het dossier hebben jullie verschil van mening met het Openbaar Ministerie. Jullie willen het inzien, maar het OM wilde het niet verstrekken.
,,Wij wilden inzage, en tegelijkertijd begrepen we dat het OM de kaarten tegen de borst wilde houden. Je kon niet strooien met dat onderzoek, want ten oosten van Nederland was er grote interesse om het te lezen. Bovendien is men bang voor een trial by media. Onlangs heeft de rechtbank besloten dat onze advocaten één exemplaar mogen inzien. Ze mogen het ons niet laten lezen, ze mogen er alleen met ons over praten. Het is een dossier van 41.000 pagina’s, dus ik heb ze sterkte gewenst.”

Het MH17-proces

Volgens het Openbaar Ministerie is het toestel van Malaysia Airlines neergehaald met een Buk-raket, afkomstig van een lanceerinstallatie die onderdeel uitmaakte van de 53ste Luchtafweerbrigade van het Russische leger. De raket werd volgens justitie afgeschoten vanuit een weiland in Oost-Oekraïne, dat op dat moment onder controle stond van pro-Russische separatisten.

Het proces tegen de drie Russen en een Oekraïner die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 begon op 9 maart en bevindt zich nog steeds in de voorbereidende fase. Vanaf februari volgend jaar moet de inhoudelijke behandeling van start gaan. Er staan zittingsdagen gepland tot eind november 2021.

MH17 | AD.nl dossier

De advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die om bijstand heeft gevraagd, vroegen dit jaar meerdere keren om uitstel. Juist vanwege de omvang van het dossier. Hoe kwam dat bij jullie over?
,,Ik heb weleens zitten zuchten toen ik dat hoorde. Ik snap dat het een groot dossier is, maar op een gegeven moment bleven die advocaten maar zielig doen. Dan dacht ik: je hebt deze opdracht toch zelf aangenomen? Niemand heeft je daartoe gedwongen.

,,We hebben een dubbel gevoel over de aanwezigheid van Poelatovs advocaten. Aan de ene kant is het goed voor het draagvlak dat het proces op tegenspraak is. En we begrijpen dat advocaten alles uit de kast moeten halen om hun cliënt te verdedigen. Maar soms voelt het gewoon niet lekker. Neem alle alternatieve scenario’s die zij willen onderzoeken, terwijl er wereldwijde consensus is over de toedracht, dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk-raket. Kap daar nou mee, denk ik dan. Focus je op de vermeende rol van je cliënt.

,,Ik ga er zonder meer van uit dat ze ook Russische belangen dienen, door het Buk-scenario zo aan te vallen. En het is slechts een vermoeden, maar ik heb het idee dat Rusland er bewust voor heeft gekozen om Poelatov te laten bijstaan. Omdat het bewijs tegen hem het minst sterk lijkt te zijn. Er zijn meer nabestaanden die denken dat Moskou aan de touwtjes trekt van de verdediging. Er wordt niet voor niets zo geheimzinnig gedaan over de financiering van zijn rechtsbijstand, door een vage stichting in Moskou.”

© ANP

Voor de rechtbank stond dagenlang een videowagen waarop interviews werden vertoond met vermeende getuigen die ‘alternatieve versies’ over het neerhalen van MH17 vertellen. Recent werd aangetoond dat die interviews zijn gemaakt door bloggers die banden hebben met een Russische inlichtingendienst. Wat doet zo’n videowagen met jullie?
,,We geven ze geen aandacht en adviseren nabestaanden hen ook niet te volgen op sociale media. Het is kletskoek wat ze vertellen. Enkele van die bloggers vielen me aan op sociale media, daarna heb ik ze geblockt.”

De houding van Rusland en de vier verdachten stoort Ploeg regelmatig. Hij zag in maart foto’s waarop verdachte Sergej Doebinski in de Krim aan het duiken is met voormalige strijdmakkers. Ze grillen kebab, roken dikke sigaren en drinken Jack Daniel’s uit longdrinkglazen. ,,Ze genieten daar bescherming. Dat is niet fijn om te zien. Ze doen allemaal zo schamper, zo schouderophalend over wat er is gebeurd. Ze worden nu gevraagd om te getuigen in de rechtszaal. Ik mag echt hopen dat ze geen vrijgeleide krijgen om hier te getuigen, en dat ze dan terug kunnen keren naar hun luxeleventje. Dat zou voor de nabestaanden echt slikken zijn.”

Is dat wat dit proces mist? Een verdachte in het strafbankje, iemand die je aan kunt kijken?
,,Natuurlijk zou dat het beste zijn, maar we wisten van tevoren dat ze afwezig zouden zijn. Het is wat het is. In ieder geval krijgen we te horen wat er precies is gebeurd. Wie is verantwoordelijk geweest? Wat was de rol van Rusland? We weten ook wel dat er niemand achter tralies gaat belanden. Maar er ligt straks wel een onafhankelijke uitspraak over wie hiervoor verantwoordelijk is geweest. Dan is er in elk geval recht gedaan.”

‘Nederland moet MH17 internationaal op de agenda houden’

MSN 03.12.2020  Nederland moet naar manieren zoeken om, desnoods achter de schermen, met Rusland in gesprek te blijven over de MH17-zaak. Dat zegt Renée Jones-Bos, voormalig ambassadeur in Moskou, in een gesprek met de Tweede Kamer. Ook in internationaal verband is het aan Nederland om aandacht voor de kwestie te blijven vragen. “Als wij MH17 niet op de agenda houden, zou het zomaar weg kunnen slippen.”

Nederland houdt Rusland medeverantwoordelijk voor het neerhalen met een luchtdoelraket van een passagiersvliegtuig boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Het toestel van Malaysia Airlines was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur met bijna 300 mensen aan boord, het merendeel Nederlanders. Geen van de inzittenden overleefde de ramp.

Het onderlinge contact verliep altijd al moeizaam, maar medio oktober gooide Moskou de deur helemaal dicht. De Russen ontkennen iedere betrokkenheid bij de MH17-ramp en stellen dat Nederland en het eveneens zwaar getroffen Australië, die samen optrekken, er alleen maar op uit zijn hen de schuld in de schoenen te schuiven.

Dialoog met Rusland

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) zei daarop dat hij juist snel weer met de Russen om tafel wil. Maar met alle juridische procedures tegen Rusland waar Nederland partij in is, zal dat nog niet meevallen, waarschuwt Jones-Bos. In het informelere circuit liggen volgens haar meer kansen, mits er “creatiever” naar ingangen wordt gezocht. “Er zijn misschien mensen in Nederland met goede contacten die ingezet zouden kunnen worden.”

Ook Jaap de Hoop Scheffer van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) noemt het belangrijk om “toch te proberen in de persoonlijke sfeer een dialoog in stand te houden”. Dat hoeft dan niet eens over MH17 te gaan, zegt de oud-minister van Buitenlandse Zaken.

In gesprekken met andere landen is het volgens De Hoop Scheffer zaak om altijd ook MH17 te blijven noemen. Nederland moet daarnaast proberen het dossier op de agenda te krijgen bij de toekomstige regering-Biden in de Verenigde Staten, vindt hij. Jones-Bos, die ook ambassadeur is geweest in Washington, verwacht van de regering-Biden eerder een “welwillend oor” dan van de huidige regering-Trump. “Maar het gaat niet vanzelf”, waarschuwt zij.

Rechtszaak MH17 hopelijk begin volgend jaar inhoudelijk van start

NOS 25.11.2020 De rechtbank Den Haag hoopt dat inhoudelijke behandeling van het MH17-proces op 1 februari 2021 volgend jaar van start kan gaan. De rechtbank streeft naar deze datum, maar de komende maanden moeten er nog wel een aantal getuigen worden gehoord door de rechter-commissaris en er moet nader onderzoek worden gedaan naar de betrouwbaarheid van beeldmateriaal en tapgesprekken.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov hebben in de nu afgesloten regiefase van het proces circa 280 onderzoekswensen geformuleerd. Die gingen over de vraag of vlucht MH17 wel door een Buk-raket is neergehaald, of de raket is afgevuurd vanaf een landbouwveldje in separatistengebied en of verdachte Poelatov betrokken is bij het neerhalen van MH17.

Legereenheid

De rechtbank staat toe dat een aantal getuigen die door de verdediging zijn voorgesteld, mogen worden gehoord. Daaronder is ook de commandant van de Russische 53e Brigade in Koersk, de legereenheid die beschikt over Buk-raketten. Die getuigen laten horen is al eerder geprobeerd, maar het verzoek werd toen door Rusland afgewezen. Nu het gedaan wordt door de advocaten ligt dat misschien anders, overweegt de rechtbank.

Afgeluisterde gesprekken

Ook medeverdachte Sergej Doebinski mag worden benaderd voor verhoor, onder meer over de deelname van Poelatov aan bepaalde afgeluisterde gesprekken over het neerhalen van vlucht MH17. Een taalkundig deskundige moet vaststellen of het inderdaad Poelatov is die in de gesprekken te horen is.

Poelatov heeft eerder aangeboden om vragen van de rechtbank schriftelijk te beantwoorden, maar daar voelt de rechtbank niet voor. “De verdachte wordt opnieuw uitgenodigd om de vragen in het openbaar ter rechtszitting te beantwoorden. Daar wijken we niet vanaf”, aldus de rechter.

Gevechtsvliegtuigen

Het merendeel van onderzoekswensen is afwezen. Zo wordt niet nader gekeken naar alternatieve scenario’s, zoals de vermeende betrokkenheid van gevechtsvliegtuigen. De verdediging wilde dat graag. De rechtbank vindt dat het internationale onderzoeksteam Joint Investigation Team dat al voldoende heeft gedaan en dat de bevindingen uitvoerig genoeg zijn meegenomen in het strafdossier. Ook verzoeken om de opstellers van enkele deelrapporten te kunnen horen, zijn afgewezen omdat de rapporten voor zichzelf spreken.

Het proces gaat op 1 februari om 10.00 uur verder. In een toelichting zei de persrechter dat niet zeker is of de inhoudelijke behandeling dan echt van start kan gaan. “Als het gaat om onderzoeken die met een ander land te maken hebben, ben je afhankelijk van de manier waarop het allemaal loopt. We hopen allemaal, en de rechtbank ook, dat het op 1 februari van start kan gaan, maar dat is best spannend”.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraine neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraine woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekriane. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders. Alle inzittenden kwamen om.

Rechtbank wijst onderzoek naar alternatieve scenario’s crash MH17 af

NU 25.11.2020 De rechtbank in Den Haag heeft het verzoek van de advocaten van MH17-verdachte Oleg Pulatov om meer tijd te krijgen voor onderzoek naar alternatieve scenario’s van de crash afgewezen. Het streven is nu het monsterproces op 1 februari inhoudelijk te gaan behandelen, zo blijkt woensdag uit een zitting in de zaak.

Volgens de rechtbank hebben de advocaten mogelijke alternatieve scenario’s niet goed onderbouwd en is er in de afgelopen jaren al uitputtend onderzoek gedaan.

Een aantal andere onderzoekswensen zijn wel toegewezen. Zo willen de advocaten graag de andere verdachten horen als getuige in hun zaak. De rechtbank vindt dat de moeite waard om te proberen. Dit zal lopen via rechtshulpverzoeken aan de autoriteiten in Rusland en Oekraïne. Afhankelijk van hoe snel dit onderzoek gaat, kan de inhoudelijke behandeling 1 februari beginnen.

Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt drie Russen en één Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Behalve Pulatov heeft geen van de verdachten – Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko – iets aan de rechtbank laten horen.

Bij de ramp met het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014 kwamen alle 398 inzittenden om het leven. Onder hen waren bijna tweehonderd Nederlanders.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Rechtbank wil andere MH17-verdachten als getuige horen

AD 25.11.2020 MH17-verdachten Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko mogen worden gehoord als getuigen. Dat heeft de rechtbank besloten in een tussenvonnis, waarmee de regiefase van het proces is afgesloten.

De drie verdachten weigeren vooralsnog naar Nederland te komen om het proces bij te wonen. Toch heeft de verdediging van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat bijstaan door advocaten, gevraagd de drie te horen als getuige. De rechtbank staat dat toe. Of een dergelijk verzoek via Rusland slaagt, is verre van zeker.

Lees ook;

Ook wil de rechtbank dat er een nieuwe poging wordt gedaan om de voorman van de Russische 53ste Brigade als getuige te horen. Het Openbaar Ministerie stelt dat deze legereenheid de Buk-raket en lanceerinstallatie naar Oekraïne heeft gereden en vermoedelijk heeft bediend.

‘De vaart erin’

In een tussenvonnis oordeelde de rechtbank gistermiddag over een lijst van maar liefst 280 onderzoeksverzoeken, ingediend door Poelatovs advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate. De rechtbank publiceert dat vonnis over enkele dagen, maar rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis lichtte alvast de belangrijkste beslissingen toe.

Door de toegevoegde onderzoeken is de beoogde startdatum van de inhoudelijke behandeling, 1 februari 2021, niet meer in beton gegoten. Mocht dan nog cruciaal onderzoek gedaan worden, dan wordt de inhoudelijke behandeling uitgesteld. Wel liet de rechtbank weten ‘de vaart erin’ te willen houden.

Het overgrote deel van de onderzoekswensen van de verdediging is afgewezen. Zo willen Poelatovs advocaten onderzoek doen naar alternatieve scenario’s voor de toedracht van de ramp met vlucht MH17, die volgens het Openbaar Ministerie op 17 juli 2014 werd neergehaald door een Russische Buk-raket.

Straaljager

Volgens de verdediging moet bijvoorbeeld de mogelijkheid worden onderzocht dat het burgervliegtuig uit de lucht is geschoten door een straaljager. Daar zette de rechtbank echter een streep door. Er hoeft alleen getoetst te worden of het scenario van het OM klopt. Mocht de bewijsvoering daarvan rammelen, dan volgt automatisch vrijspraak.

Volgens de rechtbank zijn er drie belangrijke vragen. Is de MH17 met een Buk-raket uit de lucht geschoten? Stond de Buk-lanceerinstallatie vlakbij de plaats Pervomayske, zoals het OM stelt? En zijn de vier verdachten bij de raketaanslag betrokken geweest? Om die vragen te toetsen, wil de rechtbank nog enkele getuigen horen. Zo moet de boer van het landbouwveld gehoord worden van waaruit de raket zou zijn gelanceerd.

Advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate waren tevreden na afloop van de zitting. ,,De rechtbank heeft een aantal belangrijke verzoeken toegewezen. Onderzoek waar het OM tot nu toe verre van is gebleven, kunnen wij nu gaan doen”, meldden ze in een persverklaring.

Advocaten Sabine ten Doesschate (l) en Boudewijn van Eijck van verdachte Oleg Poelatov in de rechtszaal in het Justitieel Complex Schiphol voor het MH17-proces. © ANP

Incident in zaak-MH17: botsing op damestoilet tussen nabestaande en advocate

AD 13.11.2020 De emoties zijn vandaag hoog opgelopen tijdens de MH17-rechtszaak in de rechtbank bij Schiphol. De advocate van de Russische verdachte Poelatov werd door een nabestaande ‘op een vervelende manier’ aangesproken op het damestoilet. De advocate was daarvan zo onder de indruk dat zij zich enige tijd liet vervangen door haar collega.

Tijdens een korte schorsing in de zaak was er een confrontatie tussen Sabine ten Doesschate, advocate van de Russische verdachte Oleg Poelatov, en nabestaande Silene Fredriksz, die haar zoon en schoondochter verloor bij de MH17-ramp. Volgens de verdediging werd de advocate daarbij ‘op een vervelende manier aangesproken’. Ten Doesschates college Van Eijck stelt dat dat het directe gevolg is van de ‘toonzetting van het OM en het opruiende taalgebruik’. ,,Het OM is onnodig grievend in richting van de verdediging.”

Lees ook;

Lotgenoten MH17 en Lockerbie: ‘De pijn die jullie voelen, is ook onze pijn’

Videoboodschap MH17-verdachte getoond in rechtbank: ‘Verachtelijke beschuldiging’

Ten Doesschate verscheen na de schorsing niet meer in de rechtbank omdat zij volgens haar collega even moest bijkomen. De advocate was na de lunch weer terug in de zaal. Ze vertelde dat ze ‘even van de leg’ was door het incident. ,,Het gebeurde op een moment en manier waar ik niet op bedacht was.” Ze benadrukt dat het contact tussen de advocaten en de nabestaanden over het algemeen vriendelijk is.

‘Helemaal klaar mee’

Zeggen dat een Buk-raket niet bedoeld is om een komkommer mee te snijden is een volkomen minachting van de ernst van de ramp, aldus Woordvoerder verdediging over het taalgebruik van het OM

Een woordvoerder van de verdediging laat weten dat de advocaten ‘helemaal klaar zijn met de retoriek van het OM’. ,,Hun toonzetting is denigrerend. Zeggen dat een Buk-raket niet bedoeld is om een komkommer mee te snijden of een band te plakken is een volkomen minachting van de ernst van de ramp. Ook het opruiend en grievend taalgebruik zet aan tot vijandigheden zoals we vandaag mondeling hebben ondervonden.”

Volgens Silene Frederiksz is het incident door de advocaten ‘opgeblazen’ ,,Zij kwam het toilet binnen en ik liep eruit. Ze groette mij vriendelijk en ik groette terug. Door de mondkapjes die we op hadden had ik niet gelijk door wie ze was. Dus ik schrok eigenlijk. Ik zei: ‘Oh nee, ik wil niet vriendelijk zijn. Ik ben nabestaande en heb moeite met jullie”, zo stelt ze in een reactie aan deze site. Daarna liep Frederiksz naar buiten.

,,De indruk werd gewekt dat het nogal heftig was. Maar ik heb op een normale toon gesproken en haar niet aangeraakt. Zij zijn de advocaten van een van de verdachten van de moord op Bryce en Daisy. Daar heb ik een gevoel bij. Zij doen hun werk en dat doen ze goed. Alleen voor ons als nabestaanden is dat vaak moeilijk en frustrerend.’’

Nabestaanden Rob en Silene Fredriksz arriveren bij het Jusitieel Complex Schiphol © ANP

Vertraging

De rechter reageerde dat het nooit de bedoeling kan zijn dat advocaten onheus bejegend worden. De officieren van justitie staan daar volledig achter, lieten ze direct weten. Zij stelden in eerdere zittingen wel dat alle verzoeken tot vertraging in de zaak kunnen leiden. Dat vinden ook de nabestaanden.

Bij vorige, recente zittingen liep de ergernis onder de nabestaanden ook op. Buiten het gerechtsgebouw stond meerdere zittingsdagen een videowagen waarop video’s worden vertoond die een alternatieve kijk op de MH7-crash geven.

De wagen wordt gehuurd door een organisatie die Global Rights of Peaceful People heet. De video die werd vertoon is van Bonanza Media, een zelfbenoemd journalistiek platform waarvan eerder deze week werd onthuld dat de makers nauwe banden hebben met een Russische inlichtingendienst.

In de video komt onder meer een zelfbenoemde getuige aan het woord die stelt dat hij nog een tweede vliegtuig in de lucht heeft gezien die dag. In dat zogenoemde ‘warplane’-scenario zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig achter MH17 hebben ‘gescholen’ en mogelijk het doelwit zijn geweest van de afgevuurde Buk-raket.

Meer onderzoek

De rechtszaak over de ramp met vlucht MH17 is nog in de inleidende fase, momenteel komen onderzoekswensen aan bod. De advocaten van de Rus Poelatov hebben vorige week vele tientallen verzoeken gedaan. Ze willen onder meer veel getuigen (opnieuw) horen en experts aan het woord laten over onderzoeken die eerder zijn uitgevoerd naar het neerhalen van MH17. Ook willen de advocaten dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de andere scenario’s over het neerhalen van MH17.

Het OM bestempelde gisteren en vandaag vrijwel alle wensen als ‘onnodig of niet relevant’. Justitie gaat ervan uit dat MH17 is neergehaald door een Russische BUK-raket die op dat moment op Oekraïens grondgebied was, in een gebied waar pro-Russische separatisten de baas waren. Volgens het OM is er geen sprake geweest van een ander aanwezig vliegtuig.

Volgend jaar inhoudelijke behandeling

Oleg Poelatov is een van de vier verdachten in het monsterproces rond het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Hij is de enige die zich laat vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets laten horen. Bij de vliegramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven.

De strafzaak begon afgelopen maart. Op 25 november beslist de rechtbank  over de onderzoekswensen van de verdediging: het horen van de getuigen en experts. Daarna zal duidelijk zijn of het monsterproces vanaf februari volgend jaar in zijn geheel inhoudelijk behandeld kan worden of dat er in het geval van Poelatov eerst nog meer onderzoek nodig is.

OM fluit MH17-verdachte Oleg Poelatov terug

Telegraaf 12.11.2020  Het Openbaar Ministerie maakt gehakt van de honderden onderzoekswensen van de advocaten van de Russische verdachte Oleg Poelatov in het MH17-monsterproces. Dat gaat in de rechtbank Schiphol de negende maand in. „De motivatie schiet aan alle kanten tekort”, meent het OM.

Als het aan officieren van justitie Ward Ferdinandusse, Thijs Berger en Manon Ridderbeks ligt, wijst rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis bijna alle verzoeken van de verdediging om nader verhoor van getuigen, deskundigen en rapporteurs af. Die neemt eind deze maand een besluit, waarna de inhoudelijke behandeling ergens in het vroege voorjaar van 2021 zou kunnen beginnen.

De strafzaak tegen vier mogelijke medeschuldigen uit Rusland en Oekraïne aan de massamoord op 298 inzittenden van passagiersvlucht MH17 op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied van Oost-Oekraïne kan nog jaren duren. De Boeing 777 vol vakantiegangers werd met een Russische Bukraket uit de lucht geschoten. Daarbij kwamen ook 196 Nederlanders om. Alleen Poelatov laat zich op afstand juridisch bijstaan.

BEKIJK OOK:

’Nederlandse blogger die twijfel zaait over MH17 aangestuurd uit Rusland’

Zijn verzoeken om betrokkenen en onderzoekers te bevragen zijn volgens het OM meestal niet goed onderbouwd, te laat ingediend, onnodig, onuitvoerbaar, niet relevant voor het proces of niet in het belang van deze verdachte. „Ze lijken een voorschot op het pleidooi. Dat is niet de bedoeling”, aldus de officieren donderdag in een uitvoerig betoog.

Nabestaanden reageren opgelucht. Sommigen waren vorige week redelijk van slag door alle vraagtekens die Poelatov-advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck bij het strafrechtelijk onderzoek stelden. Het hoeft toch niet over? Nee, stellen de officieren vast. „Het is zorgvuldig en integer. Ook wij willen niet dat het proces vertraagd wordt.”

Concreter

De verdediging hamert echter op een eerlijk proces, waarin Poelatov alle wettelijke mogelijkheden krijgt om zich vrij te pleiten. De aanklagers vinden wel dat zijn advocaten dan veel concreter en specifieker moeten worden waarom nader onderzoek op bepaalde punten noodzakelijk is. „Schieten met hagel heeft weinig zin. Dat zaait alleen maar onrust”, vindt voorzitter Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17.

BEKIJK OOK:

Verdachte massamoord op video: ‘Ik weet niks van een Buk’

„De verdediging moet zich niet gedragen als Sherlock Holmes of als spreekbuis van de Verenigde Naties. Zij is geen MH17-waarheidsvinder en hoort zich te beperken tot de directe belangen van haar cliënt in deze zaak”, zo zei Berger.

Ridderbeks was ook duidelijk: „Aanvullend forensisch onderzoek is zinloos.” Volgens Ferdinandusse geldt dat net zo goed voor extra horen van getuigen. „Dat hoeft niet volgens bestaande jurisprudentie. Niemand zit te wachten op herhaling.”

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving proces lucht- en ruimtevaartongeval/-incident transport Oleg Poelatov Luchthaven Schiphol Openbaar Ministerie Stichting Vliegramp MH17

Kamer wil opheldering over banden MH17-blogger en Russische geheime dienst

RTL 12.11.2020 Partijen in de Tweede Kamer willen opheldering van het kabinet over de banden tussen een Nederlandse blogger en de Russische militaire inlichtingendienst. Onderzoekscollectief Bellingcat constateerde nauwe banden tussen een Nederlandse MH17-blogger en de Russische geheime dienst.

De organisatie Bonanza Media schrijft veel over de MH17-ramp en in hun berichtgeving wordt steevast getwijfeld aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie. Regeringspartijen CDA en D66 willen nu weten wat het kabinet kan ondernemen tegen het verspreiden van desinformatie met hulp van de Russische geheime dienst.

Nauwe banden

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat twee officieren van de Russische militaire geheime dienst GROe regelmatig contact hadden met de oprichters van Bonanza Media. Volgens Bellingcat hebben de Russen ook vertrouwelijke informatie – uit het door Nederland geleide onderzoek – naar Bonanza Media doorgespeeld.

Zie ook:

Bellingcat: Nederlander die twijfel zaait over MH17 aangestuurd vanuit Rusland

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt verder dat de GROe de stukken van Bonanza vooraf te zien kreeg. Ook werden er voor de journalisten illegale reizen naar oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne geregeld, waar zij met ‘getuigen’ spraken die bijvoorbeeld straaljagers rond het toestel zouden hebben gezien.

Strafbaar?

“Onbestaanbaar”, zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. “Een Nederlander ondermijnt in opdracht van en waarschijnlijk gesteund door de Russische inlichtingendienst de MH17-rechtszaak. Dat is een aanval op onze rechtsstaat.” Sjoerdsma wil dat het kabinet onderzoekt of het verspreiden van desinformatie door een buitenlandse mogendheid strafbaar kan worden gesteld.

Lees verder:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

“Dit is zeker aanleiding om vragen te stellen”, zegt CDA-Kamerlid Martijn van Helvert. “Het is niet alleen de vraag of de blogger strafbare feiten heeft gepleegd door het staatsbelang te schaden, maar ook is het de vraag wat we gaan doen met de Russische MIVD die via bloggers macht wil uitoefenen in Nederland.”

Ook wil D66 dat de Russische ambassadeur op het matje wordt geroepen.

Bonanza Media

De Nederlandse journalist en blogger Max van der Werff richtte eind 2018 samen met de Russische journalist Yana Yerlashova een mediabedrijf op: Bonanza Media, dat inmiddels overigens niet meer operationeel is door geldgebrek. Yerlashova werkte bij de Russische staatszender Russia Today (RT).

Via het Twitteraccount van Bonanza Media reageert ze vandaag op de aantijgingen. Ze noemt Bellingcat ‘fictieschrijvers’ en benadrukt ‘in tegenstelling tot jullie’ onafhankelijk te werk te gaan. Van der Werff schrijft op Twitter dat hij hoopt in het weekend te kunnen reageren ‘op alle commotie en beschuldigingen’.

meer: RTL Nieuws Sjoerd Sjoerdsma Martijn van Helvert MH17

Bellingcat: Nederlander die over MH17 blogt beïnvloed door Rusland

NU 12.11.2020 Onderzoeksplatform Bellingcat laat donderdag weten te kunnen bewijzen dat de Nederlandse blogger Max van der Werff is beïnvloed door de Russische geheime dienst. Van der Werff heeft zich meerdere malen kritisch uitgelaten over het onderzoek naar de vliegramp en zijn twijfel over de mogelijke betrokkenheid van Rusland uitgesproken.

Bellingcat baseert zich onder meer op e-mailwisselingen die het platform in handen heeft gekregen. Ook zou uit telefoongegevens blijken dat de Russische journalist Yana Yerlashova, met wie Van der Werff samenwerkt, in contact heeft gestaan met de Russische geheime dienst GRU.

De twee begonnen in 2019 met het mediaplatform Bonanza Media. Van der Werff en Yerlashova zijn onder meer verantwoordelijk voor Call for Justice, een documentaire over de ramp met het toestel van Malaysia Airlines. Hierin worden de onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT) sterk in twijfel getrokken.

Volgens het JIT is MH17 op 17 juli 2014 neergehaald met een buk-raket die zou zijn aangeleverd vanuit Rusland. Dat is ook de overtuiging van het Openbaar Ministerie (OM).

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Producties zouden zijn voorgelegd aan de geheime dienst

Volgens Bellingcat heeft Bonanza Media sinds de oprichting nauw contact met de Russische geheime dienst. Uit onderzoek blijkt dat producties voor publicatie ter goedkeuring zijn voorgelegd aan kolonel Sergey Chebanov van de GRU.

Het onderzoek van Bellingcat is van belang, omdat Van der Werff door de advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck is opgeroepen als getuige. Zij zijn de advocaten van verdachte Oleg Pulatov.

Pulatov is de enige van de vier verdachten die zich laat bijstaan door advocaten. De vier mannen wordt verweten verantwoordelijk te zijn voor het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines. Donderdag is het proces tegen de verdachten hervat.

Van der Werff laat in een reactie aan NU.nl weten dat hij waarschijnlijk aankomend weekend zal reageren via zijn blog. Ook de verdediging van Pulatov is om een reactie gevraagd.

Lees meer over: MH17 

Bellingcat: Nederlandse MH17-blogger wordt aangestuurd vanuit Rusland

NOS 12.11.2020 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat zegt dat het bewijzen in handen heeft dat het Engelstalige mediaplatform Bonanza Media wordt aangestuurd vanuit Rusland.

Bij het platform Bonanza Media werken de Nederlandse blogger Max van der Werff en de Russische journalist Jana Jerlasjova. Het duo brengt sinds de oprichting in 2019 verhalen over de ramp met vlucht MH17, waarbij getwijfeld wordt aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie.

Volgens Bellingcat bestaat het mediaplatform enkel en alleen om desinformatie te verspreiden. Dit komt naar voren uit e-mails die hackers hebben onderschept. Ook zouden Russische klokkenluiders de data van het telefoonverkeer van twee Russische officieren hebben onderschept en doorgespeeld aan Bellingcat.

Nauwe banden

Hieruit zou blijken dat de twee officieren van de Russische geheime dienst met regelmaat contact hadden met Bonanza Media. Ook kregen ze voor publicatie inzicht in de artikelen en producties van Bonanza Media.

Bovendien, zegt Bellingcat, dat zowel Jana Jerlasjova, een voormalig journalist van staatszender Russia Today, als Max van der Werff toegang kregen om te reizen in gebieden in Oost-Oekraïne waar dit voor andere journalisten op dat moment onmogelijk was.

Onduidelijk is of de oprichting van het platform werd geïnitieerd door de Russen en of er ook financiering vanuit Rusland kwam, schrijft Bellingcat.

Wie is Max van der Werff?

De Nederlandstalige blogger Max van der Werff is volgens Bellingcat een sympathisant van de Russen en van de separatisten in het oosten van Oekraïne, in de regio Donetsk. Hij kreeg in mei 2019 volgens Bellingcat een officiële persaccreditatie van de Nederlandse Vereniging van Journalisten.

Samen met Jerlasjova maakte hij een documentaire over de MH17-ramp, waarin kritiek wordt geuit op het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT). Het geld voor de documentaire verkreeg het duo door middel van crowdfunding.

Op Twitter zegt de blogger dat hij hoopt komend weekend te kunnen reageren op de aantijgingen.

 Max van der Werff@MaxvanderWerff

Ik zit full time plus in de Ebike-handel en zie dat niemand minder dan Navalny een artikel retweet waarin ik aan de GRU wordt gelieerd. In het weekend denk ik te kunnen reageren op alle commotie en beschuldigingen. #MH17 https://t.co/sM5F9VcSBb

11 uur geleden

Bellingcat stelt dat de Russen via Bonanza Media ook proberen het MH17-proces te beïnvloeden: berichten van Bonanza Media worden door de advocaat van verdachte Oleg Poelatov aangevoerd als bewijs. Poelatov is de enige van de vier MH17-verdachten die zich laat verdedigen bij het proces in Nederland.

BEKIJK OOK;

’Nederlandse blogger die twijfel zaait over MH17 aangestuurd uit Rusland’

Telegraaf 12.11.2020 De Nederlandse journalist en blogger Max van der Werff werkte nauw samen met een Russische inlichtingendienst. Dat ontdekte onderzoekscollectief Bellingcat.

Van der Werff schreef veel over de ramp met vlucht MH17. Hij schrijft op Twitter dat hij hoopt in het weekend te kunnen reageren „op alle commotie en beschuldigingen.”

Volgens Bellingcat werkte Van der Werff in opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Het collectief baseert zich op gelekte e-mailboxen van twee hooggeplaatste GROe-officieren, en hun telefoongeschiedenis.

 Max van der Werff

@MaxvanderWerff

Ik zit full time plus in de Ebike-handel en zie dat niemand minder dan Navalny een artikel retweet waarin ik aan de GRU wordt gelieerd. In het weekend denk ik te kunnen reageren op alle commotie en beschuldigingen. #MH17 https://theins.ru/politika/236808

11:03 AM · Nov 12, 2020 39 73 people are Tweeting about this

Volgens Bellingcat – dat zelf ook uitgebreid onderzoek deed naar de ramp met MH17 – richtte Van der Werff eind 2018 samen met de Russische journalist Yana Yerlashova een mediabedrijf op: Bonanza Media, dat inmiddels overigens niet meer operationeel is door geldgebrek. Yerlashova werkte bij de Russische staatszender Russia Today (RT). Via het Twitteraccount van Bonanza Media reageert ze donderdag op de aantijgingen. Ze noemt Bellingcat „fictieschrijvers” en benadrukt „in tegenstelling tot jullie” onafhankelijk te werk te gaan.

Sinds in ieder geval augustus 2019 is er veelvuldig contact tussen de Russische GROe-kolonel Sergey Chebanov en het duo van Bonanza Media, blijkt uit telecomgegevens. Verhalen die verschijnen op Bonanza Media of aankondigingen van nieuwe evenementen worden eerst aan de kolonel voorgelegd, concludeert Bellingcat.

 Bellingcat

@bellingcat

In our newest investigation Bellingcat exposes the relationship between the Russian foreign intelligence services and the MH17 focused “independent investigative platform” Bonanza Media (@bonanzamedia2)

The GRU’s MH17 Disinformation Operations Part 1: The Bonanza Media Project – bellingcat

An investigation by Bellingcat and its investigative partners has discovered evidence that Bonanza Media, a self-styled independent investigative platform, is in fact a special disinformation project…

bellingcat.com

8:57 AM · Nov 12, 2020 688 412 people are Tweeting about this

Strafproces

In de rechtbank op Schiphol is momenteel het strafproces tegen vier mannen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines 17 juli 2014. Het toestel stortte neer in het oosten van Oekraïne. Daar was op dat moment een gewapend conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen. Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven.

BEKIJK MEER VAN; politiek lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Max van der Werff Oekraïne Bellingcat Malaysia Airlines-vlucht 17

Bellingcat: Nederlander die twijfel zaait over MH17 aangestuurd vanuit Rusland

RTL 12.11.2020 Een mediaplatform waarop twijfel wordt gezaaid over de ramp met vlucht MH17, heeft banden met de Russische militaire geheime dienst. Dat ontdekte onderzoekscollectief Bellingcat.

Het gaat om het in 2019 opgerichte Bonanza Media, een Engelstalig platform waarop verhalen worden gepubliceerd over de MH17-ramp en het onderzoek daarnaar. Door het medium wordt onder meer steevast getwijfeld aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie.

Journalist staatszender

Het platform werd opgericht door Yana Yerlashova, een voormalig journalist van de Russische staatszender Russia Today. Zij kreeg daarbij hulp van de Nederlander Max van der Werff, een blogger die in 2019 een officiële persaccreditatie van journalistenvakbond NVJ wist te bemachtigen en over de MH17-zaak bericht.

Het tweetal maakte eerder onder meer al een documentaire waarin ze hun ongegronde theorieën over de oorzaak van de ramp en de Russische betrokkenheid (of juist het gebrek daaraan) blootlegden. Yerlashova deed eerder hetzelfde in opdracht van Russia Today.

Lees ook:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat twee officieren van de Russische militaire geheime dienst GROe regelmatig contact hadden met de oprichters van Bonanza Media. Bellingcat baseert zich op e-mails die door hackers werden doorgespeeld en door de onderzoekers zijn geverifieerd. Ook kreeg Bellingcat via klokkenluiders telefoonlogs van de twee Russische officieren.

Geldnood

Onduidelijk is momenteel nog of de GROe een rol speelde bij het oprichten van Bonanza Media. Gezien het platform in geldnood verkeerde, is het onwaarschijnlijk dat er financiële steun vanuit Rusland is gekomen.

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat de GROe de stukken van Bonanza vooraf te zien kreeg. Ook werden er voor de journalisten illegale reizen naar oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne geregeld, waar zij met ‘getuigen’ spraken die bijvoorbeeld straaljagers rond het toestel zouden hebben gezien. Nagenoeg alle andere journalisten wordt de toegang tot het gebied geweigerd.

Lees ook:

Belangrijke dag in MH17-proces: nieuwe onderzoekswensen verdachte

Volgens Bellingcat hebben de Russen ook vertrouwelijke informatie – uit het door Nederland geleide onderzoek – naar Bonanza Media doorgespeeld. Die werd door hacks van de cyberafdeling van GROe verkregen. Waarschijnlijk werd vervolgens aan journalisten opdracht gegeven om ze te lekken.

Proces MH17  

De onthulling van Bellingcat kan gevolgen hebben voor het lopende onderzoek naar de MH17-ramp. Zo droegen de advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich in de rechtbank laat vertegenwoordigen, bevindingen van Bonanza Media als bewijs aan. Dat zou wellicht zijn verkregen met behulp van Rusland, een partij die wordt verdacht van betrokkenheid.

Vandaag hervat de rechtbank op Schiphol de rechtszaak tegen de vier verdachten in de zaak rond de ramp met vlucht MH17.

RTL Nieuws; Bellingcat MH17 MH17-proces Internet

MH17-verdachte ontkent en spreekt van ‘opzettelijke misleiding’ in tapgesprekken

NOS 03.11.2020 In een verklaring die door zijn advocaten is opgenomen, zegt verdachte Oleg Poelatov dat hij niet betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Hij zou ook niet betrokken zijn geweest bij het transport van de Buk-raket en de lanceerinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald en ook niet bij het verbergen daarvan. Als hij in gesprekken sprak over een Buk-raket, was dat desinformatie, bedoeld om de tegenstander op het verkeerde been te zetten, zei Poelatov.

Poelatov bevestigt in de video dat hij ten tijde van de ramp plaatsvervangend commandant was van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen.

‘Verachtelijk verwijt’

In de video, die gedeeltelijk is opgenomen in februari en gedeeltelijk in oktober, spreekt hij zijn medeleven uit met de nabestaanden en vrienden van de mensen die omkwamen.

Poelatov is een van de vier verdachten die worden vervolgd voor betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Hij is de enige die zich laat verdedigen door een Nederlandse advocaat. Hij verblijft in Rusland en komt vooralsnog niet naar Nederland om het proces bij te wonen. Poelatov noemt de beschuldigingen aan zijn adres “een verachtelijk verwijt”.

In de omgeving

In de opname, die bijna twee uur duurt, beantwoordt hij vragen van zijn Russische advocaat. Daarin vertelt hij dat hij van zijn tweede tot zijn zestiende in Donetsk heeft gewoond en hij toont daar foto’s van. Oekraïne was in die tijd nog onderdeel van de Sovjet Unie.

Midden juli 2014 was hij in de omgeving van Marinovka en Stepanovka. Dat is ook de regio waar volgens het Openbaar Ministerie de Buk-raket naartoe is gebracht waarmee het toestel van Malaysia Airlines is neergehaald.

Maar Poelatov zegt van niks te weten en er ook nooit met iemand over te hebben gepraat. “Ik wist niet van een Buk. Zelfs als ik er om gesmeekt zou hebben, dan zouden we zo’n systeem niet hebben gekregen.”

De advocaten van verdachte Poetolov ANP

In het deel van de video dat in oktober is opgenomen, gaat hij in op vragen van zijn Nederlandse advocaat Sabine ten Doesschate. De twee staan uitvoerig stil bij de afgeluisterde gesprekken, die volgens Poelatov vooral bestaan uit misleiding en valse informatie.

Het OM en de Oekraïense veiligheidsdienst hebben de afgelopen jaren meerdere afgeluisterde gesprekken gepubliceerd die zouden bewijzen dat Poelatov en de drie andere verdachten betrokken zijn bij het transport van de Buk.

Misleidende codewoorden

Poelatov had zelf zeker acht telefoonnummers, zegt hij. De gewone telefoons werden volgens hem gebruikt voor onbelangrijke gesprekken en voor desinformatie om de tegenstander te misleiden, omdat de rebellen wisten dat ze werden afgeluisterd.

Daarnaast hadden ze telefoons met beveiliging die niet af te luisteren waren en die werden gebruikt voor belangrijke strategische gesprekken. “Als er wordt gerefereerd aan de Buk, dan was dat alleen bedoeld om de tegenstander te misleiden, vaak met gebruik van misleidende codewoorden”, zegt hij.

Poelatov betwist dus niet dat de gesprekken hebben plaatsgevonden, maar ze bestaan volgens hem voor een belangrijk deel uit desinformatie.

Oleg Poelatov ANP

Hij krijgt van Ten Doesschate ook de vraag waar hij was op 17 juli om 16:20 uur, het moment dat vlucht MH17 werd neergehaald. Poelatov vertelt dat hij bezig was met de verplaatsing van een aantal tanks en op dat moment net in een auto stapte om naar de locatie te rijden waar de tanks heen moesten. Op dat moment hoorde hij het geluid van een Strela, een luchtdoelwapen, en kort daarna hoorde hij dat een vliegtuig was neergestort bij Grabovo. Daarop ging hij direct naar de crashsite.

Nabestaanden reageren gelaten op de verklaring van Poelatov. “Ik neem er kennis van”, zegt Piet Ploeg de voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. “Hij wil alle tapgesprekken afdoen als desinformatie”.

BEKIJK OOK;

Videoboodschap MH17-verdachte getoond in rechtbank: ‘Verachtelijke beschuldiging’

AD 03.11.2020 In een eerder opgenomen videoboodschap noemt MH17-verdachte Oleg Poelatov zijn vermeende betrokkenheid bij het afschieten van een BUK-raket ‘een verachtelijke beschuldiging’.

Volgens Poelatov wist hij niet van een BUK Telar in het door rebellen bezette gebied in Oost Oekraïne, heeft hij die raketinstallatie niet besteld en was hij ook niet betrokken bij het transport daarvan. ,,Al had ik jaren gesmeekt, dan had ik nog geen BUK gekregen”, aldus de Russische verdachte.

Lees ook;

Telefoontaps

De videoboodschap is in oktober opgenomen, toen zijn Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate hem bezochten in Rusland. Van achter een bureau reageert Poelatov op beschuldigingen van het Openbaar Ministerie over zijn betrokkenheid bij de aanslag op passagiersvlucht MH17 die op 17 juli 2014 werd neergeschoten boven het bezette gebied in Oekraïne en waarbij 298 mensen omkwamen.

We maakten gebruik van beveiligde lijnen, maar ook van onbeveilig­de lijnen, aldus Oleg Poelatov.

Poelatov reageerde in de eerste helft van het twee uur durende gesprek ook op telefoontaps die in handen zijn van het Openbaar Ministerie. Volgens Poelatov zijn veel van die telefoontaps onzin. ,,We maakten gebruik van beveiligde lijnen, maar ook van onbeveiligde lijnen. Die laatste gebruikten we om desinformatie te verspreiden om de vijand in verwarring te brengen”, aldus Poelatov. Telefoongesprekken waarin gezegd wordt dat zwaardere luchtafweer nodig is, schaart hij onder desinformatie.

Deelneming betuigen aan nabestaanden

De voormalig luitenant-kolonel van het Russische leger begon zijn videoboodschap door zijn deelneming te betuigen aan de nabestaanden van de slachtoffers. Hij zei te hopen dat de werkelijke daders gevonden en berecht worden.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov eerder dit jaar. © ANP

Volgens nabestaande Piet Ploeg sprak Poelatov zich in de videoboodschap meerdere keren tegen. Bijvoorbeeld over het moment waarop hij hoorde dat een vliegtuig uit de lucht was geschoten. Ploeg zei zich meerdere keren geërgerd te hebben deze ochtend. ,,We wisten dat de komende dagen iets zouden vergen van ons geduld en onze zelfbeheersing. Dat is niet erg, want die hebben we ook. Van advocaten mag je verwachten dat ze tot het uiterste gaan om hun cliënt te verdedigen.”

MH17-verdachte Poelatov ontkent betrokkenheid bij ramp in videoboodschap

RTL 03.11.2020 In de rechtbank op Schiphol is een video getoond van MH17-verdachte Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat vertegenwoordigen door een team van advocaten. Poelatov ontkende nogmaals iets te maken te hebben met de vliegramp. “Verachtelijk”, noemde hij de beschuldigingen aan zijn adres.

Poelatov zei meerdere keren dat hij helemaal niets wist van een Buk-raket. “Ik heb niet om zo’n raket gevraagd, ik heb er geen besteld, ik heb er geen vervoerd, ik heb niemand gevraagd er een te leveren”, zei Poelatov. Volgens internationaal onderzoek is vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket, afkomstig uit Rusland.

Onmogelijk

Poelatov kan zich nauwelijks voorstellen dat er vanaf zijn kant een raket vervoerd had kunnen worden. “De wegen en routes werden geblokkeerd door het Oekraïense leger. Het is vanuit mijn oogpunt onmogelijk iets te vervoeren door dat gebied.”

De videoboodschap duurde ongeveer twee uur. Het gaat om een compilatie van boodschappen die afgelopen februari en 22 oktober zijn opgenomen toen de advocaten van Poelatov bij hem in Rusland op bezoek waren. In de video uit februari worden vragen gesteld door zijn Russische advocaat. De nabestaanden van de slachtoffers van MH17 waren vooraf door hun advocaten op de hoogte gebracht van de vertoning van de video in de rechtbank.

Lees ook:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

0pvallend

“Het is opvallend dat één van de videoboodschappen al in februari is opgenomen”, zegt verslaggever Rik Konijnenbelt, die de zaak volgt voor RTL Nieuws. “Dat was nog voordat Poelatov kennis had genomen van het dossier. Dus is er al vroeg nagedacht over de verdedigingsstrategie.”

De tweede videoboodschap is opgenomen in oktober. “Terwijl we weten dat de verdediging deze zomer ook al was afgereisd naar Rusland. Ze zijn er dus zeker drie keer geweest. Kennelijk kan de verdediging nu makkelijker overleggen met Poelatov dan in het begin van het proces.”

“Waarom vandaag twee videoboodschappen zijn vertoond in de rechtszaal blijft gissen”, zegt Konijnenbelt. “Het zou kunnen dat de verdediging wil laten zien dat hun cliënt wel wil meewerken. En dat zou een relatief gunstige uitwerking kunnen hebben op de rechtbank. Die zou eerder geneigd kunnen zijn om wensen van de verdediging eerder te honoreren. Maar of dat echt de strategie is, weten we niet zeker.”

De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov bij de rechtbank in Schiphol. © Jan Everhard

Vier mannen, drie Russen en een Oekraïener, worden verdacht van betrokkenheid bij de vliegramp. Alleen verdachte Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets aan de rechtbank laten horen. Girkin en Doebinski waren de leidinggevenden van Poelatov ten tijde van de vliegramp.

Door de ramp met MH17 kwamen alle inzittenden om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders.

Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko (vlnr)

RTL Nieuws; MH17 MH17-proces

Belangrijke dag in MH17-proces: nieuwe onderzoekswensen verdachte

RTL 03.11.2020 Een belangrijke dag vandaag in het MH17-proces. De advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat verdedigen, komen met nieuwe onderzoekswensen.

Dat gebeurt omdat zij pas onlangs voor het eerst fysiek overleg hebben gehad met Poelatov. Hij heeft zijn versie van de gebeurtenissen rond de ramp met vlucht MH17 aan hen uit de doeken kunnen doen.

Aanvullend onderzoek

Op basis daarvan kunnen de advocaten de rechtbank vragen om aanvullend onderzoek en het horen van nieuwe getuigen en deskundigen. Vlucht MH17 is op 17 juli 2014 boven Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven.

In 3 minuten: hier gaat het MH17-proces over

Vier verdachten staan terecht voor het aanleveren van de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald. Verslaggever Rik Konijnenbelt legt je uit hoe dit megaproces werkt.

Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten in het MH17-proces die zich laat vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie (Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko) negeren deze strafzaak en verblijven in Rusland of Oekraïne. De verdachten zijn volgens het Openbaar Ministerie schuldig aan het opzettelijk laten verongelukken van vlucht MH17.

Nederlandse advocaten

Poelatov is een voormalig luitenant-kolonel in het Russische leger. Tijdens de oorlog in Oekraïne in 2014 was hij de plaatsvervanger van een andere verdachte, Sergej Doebinski. Poelatov zou ten tijde van de ramp in de omgeving zijn geweest van de plek waar de Buk-raket, die vlucht MH17 neerhaalde, is gelanceerd.

Hij verblijft tegenwoordig in Rusland, waar hij onlangs voor het eerst sprak met zijn Nederlandse advocaten, Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck. Dat dit onderhoud pas zo laat heeft kunnen plaatsvinden, komt door de coronacrisis. De raadslieden konden hierdoor niet eerder afreizen naar Rusland.

Sober, stil en indrukwekkend: digitale herdenking ramp MH17

De MH17-herdenking had dit jaar vanwege corona dit keer een ander karakter, maar was er niet minder indrukwekkend door.

Verdachte niet in Nederland

De gesprekken met Poelatov waren volgens de advocaten ‘intensief en nuttig’. Vanaf het begin van de strafzaak, heeft de oud-militair ontkend iets te maken te hebben met de ramp met vlucht MH17. Het OM denkt daar anders over. In de aanklacht staat dat hij, net als de drie andere verdachten, betrokken is bij het regelen, bewaken en vervoeren van de Buk-raket.

Vooralsnog komt Poelatov niet naar Nederland, waar het proces plaatsvindt in de streng beveiligde rechtbank op Schiphol. Dit uit angst aangehouden te worden. Poelatov heeft wel aangegeven dat hij de rechtbank wil uitleggen waarom hij onschuldig is. Hoe en wanneer dit gebeurt, is nog onduidelijk. Eerst zullen de advocaten met nieuwe onderzoekswensen komen, is de verwachting.

Lees meer

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ik wil niet huilen, nu niet’

RTL NieuwsMH17 MH17-proces Rechtszaak Burgeroorlog Oekraïne Oekraïne Schiphol Rusland

MH17-advocaat krijgt geen vijandige blikken van nabestaanden in de rechtbank

AD 26.10.2020 Als advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov staat hij al internationaal in de schijnwerpers. Maar Boudewijn van Eijck doet méér. Binnenkort verschijnt zijn documentaire over de Giro d’Italia. Een gesprek over het monsterproces, filmen en de magie van sport.

Mensen uit zijn omgeving waren verbaasd toen Boudewijn van Eijck begin dit jaar de verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov op zich nam. Hij verbond zich, samen met kantoorgenoot Sabine ten Doesschate, aan een strafproces dat minimaal tot eind 2021 voortduurt. Het doorploegen van de ruim 40.000 pagina’s aan strafdossier slokt ’80 procent’ op van zijn normale werkweek.

Lees ook;

En dat terwijl Boudewijn van Eijck al een tijd meer wil naast de advocatuur. ,,Je hebt mensen die elke dag dezelfde weg nemen naar het werk. Ik fiets liefst steeds een andere route. Ik heb afwisseling nodig”, zegt hij.

Veelzijdigheid lijkt genetisch bepaald bij de familie Van Eijck. Neem broer Casper: oncoloog, fondsenwerver voor onderzoek naar alvleesklierkanker en, oh ja, clubarts van Feyenoord. Jongere broer Boudewijn van Eijck (58) doet als advocaat grote en gespecialiseerde strafzaken, zoals de bouwfraude. Als hockeyer speelde hij in de Hoofdklasse en trainde zes jaar de Heren 1 van de Rotterdamse club Victoria. En nu is de door hem geschoten documentaire Amore Infinito over de wielerkoers Giro d’Italia eind oktober de openingsfilm van het Sport Film Festival Rotterdam.

Boudewijn van Eijck heeft, zoals hij aangeeft, afwisseling nodig en doet al lang veel andere dingen naast de advocatuur. © Marco De Swart

Het proces waar de meeste mensen u van kennen, is MH17. Behalve monsterlijk in omvang is het proces ook emotioneel beladen. Hoe gaat u daarmee om?
,,Wij merken als geen ander dat de MH17-ramp enorme littekens heeft achtergelaten. De enorme impact die deze zaak heeft op alle nabestaanden maakt deze zaak uniek. Wij proberen daar rekening mee te houden. In onze openingstekst hebben we aangegeven met eerbied om te gaan met de gevoelens van pijn en verdriet.”

Ontvangt u weleens vijandige blikken van nabestaanden in de rechtbank?
,,Ik zeg vriendelijk gedag en word ook vriendelijk gedag gezegd. Zo moet het ook gaan denk ik.”

Jullie wordt verweten een verlengstuk te zijn van Rusland. Zo zouden jullie het proces bewust lopen rekken. Hoe komt dat soort kritiek bij u binnen?
,,Wat de vermeende Russische inmenging betreft: wij hebben contact met de Russische advocate van onze cliënt, en met Poelatov zelf. Verder met niemand. Daarnaast hebben wij geprobeerd uit te leggen dat advocaten in strafprocessen geen belang hebben om te vertragen. De Hoge Raad heeft vele jaren geleden al bepaald dat vertragen helemaal niks oplevert. Wat wij doen, is onderzoeken hoe de zaak precies in elkaar zit, en dat kost veel tijd. Het Openbaar Ministerie is daar al zes jaar mee bezig, wij pas sinds maart. En daar kwam ook de coronacrisis nog overheen.”

Jullie hebben aangegeven dat jullie betaald worden door een stichting uit Rusland. Kunt u uitleggen wat voor stichting dat is?
,,Die vraag is eerder gesteld, maar ik ga er niets meer over zeggen.”

Van Eijck boekte successen in veel grote zaken, zoals de Bouwfraude. Dat lukt hem onder meer door een zaak volledig te ontleden en zelf te reconstrueren, schetst zijn kantoorgenoot Ten Doesschate. ,,Door zelf locaties te bezoeken, zich te verdiepen in processen en deskundigen te spreken, verdiept hij zich in het ware verhaal. En dat is vaak anders dan hoe het OM het presenteert”, zegt zij. ,,Daarin haalt hij zijn winst. Geen vraag is te gek.”

Die methode wordt door de coronabeperkingen flink gedwarsboomd, zeggen beide advocaten, die maanden niet met hun cliënt in Rusland konden afspreken. Ze vonden dat noodzakelijk voordat ze hun onderzoekswensen in de zaak op tafel konden leggen. Nabestaanden reageerden boos, en ook officier van justitie Thijs Berger duurde het in juni allemaal te lang. ,,Hoeveel tijd denken ze nodig te hebben?”, schamperde hij.

Pas afgelopen september lukte het Van Eijck en Ten Doesschate om Rusland binnen te komen. ,,We hebben drie coronatesten moeten laten doen om te bewijzen dat we virusvrij waren. Toen we eenmaal groen licht kregen, bleek onze rechtstreekse KLM-vlucht te zijn uitgevallen. We moesten een vlucht via Londen boeken, waar we drie kilometer moesten sprinten om de aansluiting te halen. En dat met kilo’s dossierstukken in de handbagage. Ik wil er zeker niet moeilijk over doen, we hebben het er natuurlijk voor over, maar het gaat allemaal niet zo eenvoudig als het Openbaar Ministerie het doet lijken. We worden in allerlei contacten beperkt. Neem veel internationale deskundigen die je onder vier ogen wilt spreken. Ik ben van mening dat het proces beter had kunnen worden stilgelegd. Dit is zo’n uitzonderlijke situatie in de wereld en dit is zo’n belangrijk proces dat ik dat niet vreemd zou vinden.”

Advocaat: MH17-verdachte is onschuldig

Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.

Middenin het MH17-proces verschijnt er een sportdocumentaire van uw hand. Hoe verklaart u dat?
,,Laat ik eerst duidelijk stellen dat ik deze documentaire heb gemaakt voordat ik advocaat werd van Oleg Poelatov. Anders was ik er nooit aan toegekomen. Vorig jaar had ik er plotseling tijd voor. Soms moet je een beetje geluk hebben met je planning.”

Waarom wilde u een documentaire maken?
,,Al sinds mijn studententijd maak ik korte films. Rond 2013 dacht ik: wil ik hier meer mee? Ik ben een professionele filmopleiding gaan volgen op de vrijdagavond. Ik heb de docenten die mij begeleidden gevraagd naar mijn films: is dit nou hobbywerk, of moet ik er wat mee doen? ‘Natuurlijk moet je ermee door’, zeiden ze. Als advocaat heb ik veel meegemaakt. Die ervaring kan ik volgens hen gebruiken in het filmen.”

De film gaat over de Giro d’Italia. Waarom die koers?
,,De Giro is zoveel onbekender dan de Tour de France, terwijl het zo’n bijzondere koers is. Hij vindt normaliter in het voorjaar plaats, dus de ene dag is het 25 graden en de andere dag rijden ze in de sneeuw, op wegen die zó slecht zijn. Bovendien zijn er nauwelijks documentaires over gemaakt. Zo is mijn keuze op de Giro gevallen. Ik ben aan een perskaart gekomen en kreeg een sticker op mijn auto met stampapers. Mocht ik een half uur voor het peloton uit rijden. Zo heb ik fantastische beelden kunnen maken. Dat jaar werd Bauke Mollema vijfde. Ik heb hem gevraagd of hij een preview wilde bekijken en commentaar wilde geven hoe hij het van binnenuit had beleefd. Het geeft een tweede laag in de film.”

Het strafrecht is erg competi­tief. Het is alles of niets als je op zitting staat

U heeft gehockeyd op hoog niveau, bent hockeycoach geweest, filmt de Giro. Wat fascineert u aan sport?
,,Bij hockey vind ik het fascinerend om te zien waarom het ene team optimaal presteert en het andere niet. Ondanks alle begeleiding en inzichten in de wetenschap blijft dat zo ingewikkeld. Het hangt van zoveel factoren af, ook in de individuele sporten. Daarnaast geniet ik ervan om de clashes te zien tussen goede voetbalploegen, wielrenners, hockeyploegen, en wat dan exact de doorslag geeft. Het mentale speelt vaak een doorslaggevende rol. Het blijft machtig mooi om naar te kijken. Ik ben een enorme Feyenoordfan, dus als het even kan, zit ik elke thuiswedstrijd in het stadion.”

Hoe gebruikt u uw sportervaring in het strafrecht?
,,Eind jaren 90 werden strafzaken steeds groter. Daarin was het nodig om met meerdere advocaten, in teamverband, te werken. Ik heb jaren op hoog hockeyniveau gecoacht. Daar doe je allerlei ervaringen op. Hoe bereik je dat iedereen in dat team in zijn kracht staat, en je gezamenlijk tot een optimale prestatie komt? Dat is in deze zaak niet anders.”

Wilt u een zaak altijd winnen?
,,Dat denk ik wel. Het strafrecht is erg competitief. Het is alles of niets als je op zitting staat. Maar dat is de rol van de advocaat. Het willen winnen, zie je ook steeds meer terug bij het Openbaar Ministerie. Terwijl voor het OM alleen maar belangrijk zou moeten zijn: wat is nou de waarheid in deze zaak, en is iemand wel of niet schuldig? Dat is iets heel anders dan winnen en verliezen. Het OM is wat mij betreft in het crimefighten te ver doorgeslagen. Ik maakte eens mee dat een officier van justitie na afloop van een zaak bloemen in de handen gedrukt kreeg omdat er verdachten waren veroordeeld. Ik vind dat ongepast. Daar gaat het niet om.”

Uw oud-kantoorgenoot Jan Sjöcrona stopte zes jaar geleden radicaal met de advocatuur om paardencoach te worden. Hij is verbaasd dat u nog in de advocatuur zit. Volgens hem had u destijds ook al twijfels of u moest doorgaan.
,,Zoals ik eerder zei, heb ik afwisseling nodig en ik doe al lang andere dingen naast de advocatuur. Maar ik werk op een geweldig kantoor, waar ik aan prachtige, interessante zaken kan werken. Dat doe ik nu het grootste deel van mijn tijd. Op het moment is alles gericht op MH17, maar als dat klaar is, kan de balans heel goed verschuiven naar het maken van meer documentaires.”

Als er een hoger beroep volgt in het MH17-proces, zien we u dan nog terug?
,,Je moet altijd kijken of het goed is een hoger beroep te doen. Je vormt je altijd een beeld van een zaak, dus moet je je afvragen of het niet beter is als iemand er met een frisse blik naar kijkt. Dat is iets om tegen die tijd te bekijken. Ik mag overigens hopen dat, met name voor alle nabestaanden, een hoger beroep niet nodig is. Dat meen ik echt.”

Boudewijn van Eijck is naast advocaat enorm sportminded. Vanuit die interesse heeft hij ook een documentaire over de Ronde van Italië gemaakt. © Marco De Swart

EU-steun voor Nederland over hervatten gesprekken MH17

Telegraaf 16.10.2020  Nederland krijgt de expliciete, unanieme steun van de andere 26 EU-regeringsleiders en staatshoofden in de nieuwe botsing met Rusland over MH17. De EU roept Moskou op de gesprekken met Nederland en Australië te hervatten over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17, zei premier Mark Rutte na afloop van de tweedaagse top in Brussel.

Rutte had zijn collega’s vrijdag bijgepraat over de stap van Rusland en kreeg hun volledige steun. De premier zei zich te beraden op volgende stappen en hierin met Australië samen te werken. Maar hij wilde „niet speculeren” of Nederland bijvoorbeeld strafmaatregelen wil treffen of naar de internationale rechter zal stappen.

Rutte wil eerst „bezien wat voor effect er uitgaat” van de „belangrijke” oproep van zijn Europese collega’s, „het feit dat nu 27 Europese leiders gezegd hebben tegen Rusland: zet de gesprekken wel door.” Dit „wil ik echt heel zorgvuldig doen”, zei de premier. „Stap voor stap.”

De oproep staat vermeld in de conclusies van de leiders. „Na meer dan zes jaar sinds deze tragische gebeurtenis verdienen de 298 slachtoffers en nabestaanden gerechtigheid. De Europese Raad steunt alle inspanningen om de waarheid, gerechtigheid en verantwoording vast te stellen.”

Rusland maakte donderdag bekend te stoppen met de gesprekken. Nederland en Australië zouden geen belangstelling hebben voor de waarheid, maar er slechts op uit zijn Rusland de schuld in de schoenen te schuiven. Rutte reageerde „teleurgesteld en verrast” op het eenzijdige besluit en noemde het „pijnlijk” voor de slachtoffers en nabestaanden.

BEKIJK OOK:

Rusland: zinloos om verder te praten met Nederland over MH17

BEKIJK OOK:

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident internationale organisaties overheid Mark Rutte Brussel Nederland

EU steunt Nederland: Moskou moet verder onderhandelen over MH17

NOS 16.10.2020 Alle lidstaten van de Europese Unie steunen Nederland in de MH17-zaak. Dat zei premier Rutte na afloop van de tweedaagse EU-top in Brussel. Volgens Rutte roept de EU Moskou op om de gesprekken te hervatten over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne.

Gisteren maakte Rusland bekend dat het niet meer met Australië en Nederland verder wil onderhandelen. Als reden gaf het Kremlin dat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In een reactie riep minister Blok van Buitenlandse Zaken de Russische ambassadeur op het matje.

Premier Rutte zei gisteren al op de EU-top dat hij wel verder wil met de onderhandelingen.

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Rutte zei verder dat Nederland zich beraadt op volgende stappen. Daarin wordt nauw samengewerkt met Australië, stelt hij. Hoe die samenwerking er precies uitziet, wilde Rutte niet zeggen.

BEKIJK OOK;

Rusland staakt gesprekken over MH17, Nederland roept ambassadeur op het matje

NOS 15.10.2020 Rusland wil niet met Australië en Nederland verder onderhandelen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17.

Moskou trekt zich volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken terug omdat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. “Dat soort acties van Nederland maken het zinloos om verder te praten”, staat in de verklaring.

Het Nederlandse kabinet reageert teleurgesteld en verrast. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft de Russische ambassadeur in ons land vandaag op het matje geroepen. Premier Rutte zei op de EU-top in Brussel dat hij wel verder wil met de onderhandelingen. “We trekken hierin samen met Australië op en zijn enorm gemotiveerd dit tot een goed einde te brengen.”

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Minister Blok van Buitenlandse Zaken vindt het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland “het laat afweten”. Blok benadrukt nog eens dat het kabinet geen enkele optie uitsluit om gerechtigheid te bereiken voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden.

Hij heeft geen begrip voor de argumenten van de Russen: “De nabestaanden zijn naar het Hof gestapt, waar ze het volste recht toe hebben. Door ook partij te zijn, kunnen we de nabestaanden helpen en je kunt ons niet verwijten dat we dat doen.”

Ook Blok stelt dat hij de onderhandelingen wil voortzetten. Volgens hem verliepen de eerdere gesprekken met Rusland “professioneel” en werd er serieus onderhandeld.

Klap in het gezicht

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het “de zoveelste klap in het gezicht van de nabestaanden”. Hij is niet verbaasd over de stap van Moskou. “Het is de consistente lijn van Rusland om alles tegen te werken.”

“De gesprekken zijn erop gericht om Rusland verantwoordelijkheid te laten nemen en om de een of andere manier iets te doen aan genoegdoening voor de nabestaanden. Rusland heeft daar blijkbaar geen zin in.”

Wat Nederland gaat doen als de onderhandelingen op niets uitlopen, is nog niet duidelijk. Ploeg: “Nederland en Australië hebben dan de mogelijkheid om dit voor te leggen aan een internationale gerechtelijke organisatie.”

Verwarring zaaien

Het Joint Investigation Team, het internationale team dat de toedracht van de ramp onderzoekt, kwam de afgelopen jaren met enige regelmaat met bewijzen voor betrokkenheid van Russische en aan Rusland gelieerde militairen. Vorig jaar werden vier mannen als verdachten aangemerkt, drie Russen en een Oekraïner.

Rusland erkent de rechtszaak niet en wijst de conclusies en bewijzen van het JIT steevast van de hand. Moskou kwam de afgelopen jaren met alternatieve theorieën, volgens het JIT vooral bedoeld om verwarring te zaaien. Ook heeft de Russische geheime dienst meermaals geprobeerd om het onderzoek te beïnvloeden.

Rusland wil volgens het Russische persbureau RIA Novosti wel meewerken aan onderzoek naar het niet sluiten van het luchtruim voor burgervliegtuigen boven het oosten van Oekraïne, waar het vliegtuig werd neergehaald.

Ondersteuning voor nabestaanden

Nederland stapte eerder naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens om individuele klachten van nabestaanden te ondersteunen. Het gaat erom dat zij in hun zaken kunnen beschikken over al het materiaal uit het MH17-onderzoek, en dat kan alleen als Nederland zelf een aanklacht indient, zei premier Rutte destijds.

Ramp MH17 houdt Nederland al 5 jaar in zijn greep

BEKIJK OOK;

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen

Telegraaf 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft donderdag de Russische ambassadeur op het matje geroepen, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer. „De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

BEKIJK MEER VAN; overheid Stef Blok Den Haag Buitenlandse Zaken Malaysia Airlines-vlucht 17

Blok roept Russische ambassadeur op matje over afbreken overleg MH17

NU 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft donderdag de Russische ambassadeur ontboden, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer.

“De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft donderdag gezegd dat verdere gesprekken met Nederland en Australië over het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014 “zinloos” zijn, omdat beide landen “bevooroordeeld zijn en een bepaalde politieke agenda volgen”.

Premier Mark Rutte is “verrast” door het eenzijdige besluit van Rusland om de onderhandelingen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 te staken, en ook door de timing. In Brussel zei de premier “zeer teleurgesteld” te zijn. “Dit is pijnlijk voor de nabestaanden.”

Nederland en Australië hebben samen Rusland aansprakelijk gesteld onder het internationaal recht voor het Russische aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Sinds begin 2019 lopen daarover gesprekken met Rusland om “tot een oplossing te komen”, schrijft Blok.

Volgens het kabinet blijft “het bereiken van gerechtigheid voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden de hoogste prioriteit”.

Zie ook: Zes jaar na MH17: Hoe staat het nu met het veroordelen van de schuldigen?

Lees meer over: MH17 Buitenland

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen om MH17

AD 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft vandaag de Russische ambassadeur op het matje geroepen, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer. “De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

Rusland: zinloos om verder te praten met Nederland over MH17

Telegraaf  15.10.2020 Nederland betreurt ’ten zeerste’ het eenzijdige besluit van Rusland om de onderhandelingen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 te staken. Dat laat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) weten.

„Het is bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland het laat afweten”, vindt Blok.

Premier Rutte sprak bij aankomst op een EU-top in Brussel over ’een eenzijdig besluit’ van Rusland, dat het volgens hem ’af laat weten.’ „Ik ben dan ook zeer teleurgesteld. Het kabinet heeft Rusland meerdere malen laten weten dat wij hechten aan deze gesprekken. Wij willen de onderhandelingen wel voortzetten om daarmee tot een oplossing te komen die recht doet aan enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van MH-17”, aldus Rutte.

De Nederlandse premier is overvallen door het nieuws uit Rusland. Hij zal zijn Europese collega’s vandaag op de top nog niet expliciet om steun te zullen vragen. Eerst wil hij goed bestuderen wat Rusland nu precies heeft gedaan. Op later moment kan dan alsnog de gang naar zijn EU-collega’s gemaakt worden om de zaak aan te kaarten. „Tot nu toe heeft Europa altijd als een man achter Nederland gestaan inzake MH-17”, stelde hij.

In mei 2016 stelde Nederland samen met Australië Rusland aansprakelijk voor z’n rol in de aanslag op burgervlucht MH17, waarbij op 17 juli 2014 298 mensen omkwamen, waaronder 196 Nederlanders. Staatsaansprakelijkheid was naast vervolging van de betrokkenen een signaal dat Nederland de daad niet pikt.

Rusland liet donderdag weten met de gesprekken te stoppen. „Het kabinet hecht eraan te benadrukken dat het de onderhandelingen wel wil voortzetten om tot een oplossing te komen die recht doet aab het enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Blok in een reactie. Tegelijkertijd sluit het kabinet ’geen enkele optie uit om gerechtigheid te bereiken voor 298 slachtoffers en hun nabestaanden.”

BEKIJK OOK:

Dit zijn de vier verdachten van de massamoord op vlucht MH17

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines vertrok op 17 juli 2014 van Amsterdam naar Kuala Lumpur. De Maleisische hoofdstad werd echter nooit bereikt, boven het oosten van Oekraïne werd de Boeing 777 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen om het leven.

Conflict

In Oost-Oekraine was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig uit Rusland.

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident gewapend conflict Moskou Rusland Nederland Malaysia Airlines-vlucht 17

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waardheid’

RTL 15.10.2020 Rusland wil niet verder met Nederland en Australië in gesprek over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het zinloos om het overleg voort te zetten. De twee gesprekspartners zijn volgens Moskou niet geïnteresseerd in de waarheid.

Bij de ramp met het Malaysia Airlines-toestel op 17 juli 2014 kwamen 298 passagiers om het leven onder wie 196 Nederlanders.

Nederland en Australië hebben Rusland in mei 2018 officieel aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17. De twee landen nodigden Rusland uit om te praten over de aansprakelijkheid en zodoende tot een oplossing te komen. Rusland ging daarin mee, maar trekt nu de stekker eruit.

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ik wil niet huilen, nu niet’

“Dit had Den Haag niet verwacht, want Nederland zag de afgelopen maanden nog ‘perspectief’, omdat er nog werd gesproken tussen de drie landen”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie.

Redelijk abrupt

“De precieze stand van zaken van de gesprekken is geheim, maar men zat zeker nog niet in de eindfase. Door corona waren de gesprekken wel vertraagd, want fysieke ontmoetingen tussen Russische, Nederlandse en Australische delegaties waren onmogelijk.”

Het afbreken door Rusland komt redelijk abrupt, want voor de zomer liet Rusland nog weten dat ze graag de gesprekken zouden voortzetten via een videoverbinding.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken laat via een officiële reactie via Twitter weten dat hij het besluit van Rusland zeer betreurt: “Het is in het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland het laat afweten.”

De discussie over de aansprakelijkheid staat los van het strafrechtelijk onderzoek door het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team. Het JIT hoopt de daders te veroordelen in een rechtszaak in Nederland.

Naar de rechter

In een aansprakelijkheidsprocedure tussen landen wordt als voorwaarde gesteld dat landen eerst via gesprekken proberen tot een oplossing te komen. Nu de gesprekken zijn mislukt, kunnen Nederland en Australië naar een internationale rechter stappen.

Nederland heeft zich al aangesloten bij een procedure van nabestaanden, bij het Europees Hof van de Rechten van de Mens in Straatsburg. Een andere logische optie is om te proberen Rusland aan te klagen voor het schenden van ICAO-afspraken. ICAO is de VN-organisatie voor burgerluchtvaart.

RTL Nieuws; Vladimir Poetin MH17 MH17-proces Nederland Australië Rusland

PVV trekt sancties tegen Rusland in twijfel, Blok houdt eraan vast

AD 28.09.2020 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is niet van plan de sancties tegen Rusland te heroverwegen. Oppositiepartij PVV wil dat die sancties stoppen, omdat ze volgens Kamerlid Raymond de Roon ‘evident niet werken’ en ‘ook heel veel geld kosten’.

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma reageerde tijdens het debat over de Ruslandstrategie van het kabinet boos op het PVV-voorstel. Hij noemde de suggestie ‘een klap in het gezicht van nabestaanden van de MH17’ op de dag dat het proces tegen de verdachten in die zaak weer verder gaat. De economische sancties werden in EU-verband ingesteld na het neerhalen van vlucht MH17. In reactie daarop stelde ook Rusland sancties in.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Volgens CDA-Kamerlid Martijn van Helvert raken die de Nederlandse economie en is het daarom beter persoonsgerichte in plaats van algemene sancties in te stellen. Blok zei juist erg te hechten aan de EU-samenwerking op dit gebied. VVD-Kamerlid André Bosman, die het debat overnam van zijn verkouden collega Sven Koopmans, diende vervolgens een motie in waarin staat dat de sancties juist gehandhaafd moeten worden.

Broedende kip

Nederland stelde in 2018 samen met Australië Rusland aansprakelijk voor de ramp, nadat na internationaal onderzoek werd aangetoond dat de Buk-raket die het toestel van Malaysia Airlines neerhaalde afkomstig was uit Rusland. Blok wilde op vragen van De Roon hoe het daarmee staat alleen zeggen dat de gesprekken nog lopen. ,,Een broedende kip moet je niet storen.”

De relatie tussen Nederland en Rusland is al jaren slecht. De Ruslandstrategie die het kabinet eind vorig jaar ontvouwde, is gestoeld op de combinatie van druk en dialoog – het beleid zoals dat al jaren geldt. Sommige partijen in de Tweede Kamer zagen weinig verschillen tussen de oude en de nieuwe strategie (PvdA). Volgens andere partijen oefent Blok te veel druk uit (SP), terwijl weer een andere partij stelt dat de balans tussen druk en dialoog ‘meer richting druk’ moet (ChristenUnie) en volgens nog anderen is hij juist te veel bezig met druk en te weinig met dialoog.

Zo stelde D66 met GroenLinks dat het kabinet meer moet doen voor de ‘gewone Rus’ door het bijvoorbeeld makkelijker te maken voor studenten en wetenschappers om naar Nederland te reizen en meer studiebeurzen mogelijk te maken. Het voorstel viel bij Blok in goede aarde.

Gaspijpleiding

In het debat kwamen ook actuele kwesties aan de orde: de gifgasaanval op de Russische oppositieleider Alexej Navalny, de situatie in Belarus, het sinds gisteren opgelaaide conflict tussen Azerbeidzjan en Armenië over de regio Nagorno-Karabach en de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2.

De pijpleiding, die gas van Rusland naar Duitsland moet transporteren, werd door D66’er Sjoerdsma ‘een geopolitieke wurgslang’ genoemd. Met de pijplijn kan Rusland traditionele doorvoerlanden als Oekraïne omzeilen. Blok herhaalde dat Nederland geen partij is in de aanleg van Nord Stream 2. Ook benadrukte hij dat Nederland ‘nog decennialang afhankelijk is van buitenlands gas’, nu de gaswinning in Groningen naar nul gaat, en dat gas uit Noorwegen alleen niet voldoende is om heel Europa warm te houden.

MH17-verdachte sprak met advocaten in Rusland: ‘Hij vond de ramp vreselijk’

RTL 28.09.2020 De advocaten van Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, hebben hun cliënt in Rusland bezocht. Dat zeiden ze vandaag bij de hervatting van het omvangrijke strafproces. Volgens zijn advocaten weet Poelatov dat MH17 is neergestort, maar heeft hij er niets mee te maken.

Hij zou volgens zijn advocaten hebben gezegd de dramatische gevolgen, de menselijke resten te hebben gezien. “Hij vindt het vreselijk.” Poelatov zou zijn standpunten volgens zijn advocaten graag persoonlijk toelichten op de zitting, maar dat wordt door zijn advocaten afgeraden.

Internationaal opsporingsbevel

“Niet alleen is zijn foto in combinatie met de verdenking bij een breed publiek wereldwijd bekend gemaakt en is het dus de vraag of hij veilig is, maar bovendien is een internationaal opsporingsbevel tegen hem uitgevaardigd”, zei zijn advocaat Sabine ten Doesschate.

Voorzitter van de stichting voor nabestaanden Piet Ploeg gelooft er niets van. “Als hij een verklaring wil afleggen kan de rechtbank dat altijd mogelijk maken.”.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp

Lees ook:

Verdachte MH17 ontkent betrokkenheid: ‘Onderste steen nog lang niet boven’

Ook de officier van justitie vindt het jammer dat Poelatov geen verklaring aflegt. Er zijn volgens de officier verschillende manieren om een verklaring af te leggen. “Het kan ook via een zelf opgenomen video of schriftelijk.”

MH17-ramp

Deze vier mannen staan terecht voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord op bijna 300 inzittenden met een BUK-raket.

Het was de bedoeling dat de advocaten van Poelatov – in ieder geval deels – hun onderzoekswensen kenbaar zouden maken. Door hun bezoek aan Rusland en de nieuwe inzichten die zij daar hebben opgedaan, kunnen zij dat naar eigen zeggen niet doen maar waarschijnlijk pas tijdens het volgende blok, in november. De rechtbank gaf aan ‘onaangenaam verrast’ te zijn door dit uitstel.

De rechtszaal op Schiphol was dagenlang gereserveerd voor dit blok aan zittingsdagen. Die zijn nu dus niet nodig. Pas op 3 november zal de weer worden hervat.

‘Je voelt de irritatie’

Dat is tegen het zere been van de nabestaanden. Piet Ploeg: “Je voelt de irritatie bij ons op de tribune. De verdediging haalt alles uit de kast om de zaak te vertragen. Het geduld van de nabestaanden wordt elke keer op de proef gesteld.”

Lees ook:

Het MH17-proces wordt hervat: dit kunnen we ervan verwachten

RTL Nieuws; Piet Ploeg MH17 MH17-proces

Advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck arriveren bij het Jusitieel Complex Schiphol ANP

Advocaat: MH17-verdachte bereid naar Nederland te komen

NOS 28.09.2020 Een van de mannen die verdacht worden van het helpen bij het neerhalen van vlucht MH17 is bereid in Nederland voor de rechtbank een verklaring af te leggen. Dat heeft advocaat Sabine ten Doesschate vandaag in het MH17-proces verklaard namens haar cliënt, Oleg Poelatov.

“Als het aan hem ligt, doet hij dat liever vandaag dan morgen. Hier, op de zitting”, zei ze. Maar ze voegde daaraan toe dat zij hem dat heeft afgeraden. Niet alleen omdat dat voor hem niet veilig zou zijn, maar “zijn komst naar de zitting zou ertoe leiden dat een onschuldig man wordt aangehouden en in voorlopige hechtenis wordt gezet voor onbekende duur”. “In samenspraak met cliënt zullen wij een moment en een manier proberen te bepalen wanneer en hoe hij toch ook zelf, zijn verhaal kan doen.”

De advocaat ging niet in op de suggestie die eerder door het OM is gedaan om Poelatov op te roepen als getuige in de zaak tegen de andere verdachten. Volgens het OM kan hij dan getuigen zonder dat hij het risico loopt om in Nederland gearresteerd te worden.

Het Openbaar Ministerie laat weten dat er verschillende manieren zijn waarop Poelatov kan verklaren. “Hij kan een verklaring opnemen. Of een schriftelijke verklaring indienen.”

‘Geen bijdrage geleverd’

Zijn advocaten hebben vorige week uitvoering met Poelatov gesproken. Dat was voor het eerst sinds de start van het proces. Poelatov ontkent alle beschuldigingen.

“Onze cliënt heeft ons verteld dat hij met het bestellen, bewaken, verbergen, vervoeren van een bukraket naar Pervomaiskyi, het instrueren van de bemanning daarvan, het (doen) afvuren van een bukraket en/of het neerhalen van MH17 niets te maken heeft gehad. Hij heeft er geen bijdrage aan geleverd”, zei de advocaat van de oud-militair.

De verdediging denkt nog tot november nodig te hebben om nieuwe onderzoekswensen te presenteren.

BEKIJK OOK;

Advocaat: MH17-verdachte is onschuldig, wil naar rechtbank komen

AD 28.09.2020 Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.  Hij wil wel komen verklaren in de rechtbank in Schiphol.

Dat zeiden de twee Nederlandse advocaten van Poelatov vanochtend in de rechtbank bij Schiphol bij de hervatting van het MH17-proces. De twee advocaten spraken hun cliënt  vorige week in Rusland, het was voor het eerst dat zij Poelatov persoonlijk spraken sinds het proces in maart begon. De Rus is zelf niet bij de rechtszaak aanwezig.

Lees ook;

Lees meer

Oleg Poelatov © ANP Handouts

Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt, aldus Sabine ten Doesschate, advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov..

,,Onze cliënt heeft nogmaals gezegd dat hij niets te maken heeft gehad met vervoer van een BUK-raket en dat hij niets weet over het neerhalen van MH17. Hij had niets met een BUK te maken’’, aldus advocaat Sabine ten Doesschate vanochtend. Zij stelt samen met haar collega ‘intensieve en nuttige gesprekken met hun cliënt te hebben gehad’. ,,Het was de eerste keer dat we hem spraken. Het waren verhelderende gesprekken die hebben geleid tot nieuwe inzichten. We hebben de context van feiten gehoord en onjuistheden in dossier. Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt.”

Volgens de advocaten heeft Poelatov heeft wel de wrakstukken van het toestel gezien. Hij vindt het vreselijk wat er gebeurd is.” Poelatov stelt betrokken te zijn geweest bij de oorlog in Oost-Oekraïne. ,,Maar ik was niet betrokken bij wat er is gebeurd met MH17.’’ Ja, zijn stem is te horen op telefoontaps, maar die gesprekken moeten anders worden geduid dan het OM nu doet.’’

Poelatov wil volgens de advocaten zijn verhaal komen vertellen in de rechtbank. ,,Maar we hebben dat nu nog ontraden. Er is een internationaal opsporingsbevel, hij zou worden opgepakt.”

Vier verdachten

Poelatov is een van de vier verdachten die sinds maart terechtstaan voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Poelatov, Igor GirkinSergej Doebinski en Leonid Chartsjenko (drie Russen en een Orekaïner) waren alle vier betrokken bij de Oekraïnse burgeroorlog, ze streden aan de kant van de pro-Russische separatisten. Girkin was de militair leider, Chartsjenko, Doebinsky en Poelatov speelden een rol in de inlichtingendienst van de rebellen. Volgens het Openbaar Ministerie waren zij op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied en zijn ze betrokken geweest bij het vervoer ervan.

De vier verdachten verblijven allemaal in Rusland of Oost-Oekraïne. Geen van hen is komen opdagen bij het proces en alleen Poelatov laat zich door advocaten vertegenwoordigen. Nederland heeft om hun aanhouding verzocht, maar Rusland levert geen onderdanen uit aan het buitenland.

Onderzoek naar andere scenario’s

De advocaten van Poelatov betoogden eerder in de rechtbank al dat ze meer onderzoek willen naar andere scenario’s rond de crash van vlucht MH17. Volgens hen focust het OM teveel op het scenario dat een Russische BUK-raket het vliegtuig, waarschijnlijk per ongeluk, heeft neergehaald.

De verdediging wil dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”, stelden de advocaten tijdens een eerdere zitting in juni.

Het MH17-proces gaat weer verder op dinsdag 4 november. Inhoudelijke behandeling van de zaak staat pas gepland voor volgend jaar.

Advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate van Oleg Poelatov. © ANP

september 28, 2020 Posted by | 2e kamer, aanslag, Australië,  Igor Girkin, Bellingcat, BUK, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Oleg Poelatov, onderzoek, Poelatov, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, russische geheime dienst, Sergej Doebinski | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

En op Maandag 31 augustus 2020 ging het proces weer verder.

Tijdens het MH17-proces zullen zeker 76 nabestaanden van inzittenden van het vliegtuig een slachtofferverklaring uitspreken. Ook hebben 316 nabestaanden aangegeven een verzoek tot schadevergoeding te zullen indienen. Die moet van de rechtbank uiterlijk op 1 februari 2021 worden ingediend. Dat stellen de advocaten van de nabestaanden.

Dat bleek maandagmiddag 31.08.2020 tijdens de voortzetting van het MH17-proces in de rechtbank bij Schiphol. Vandaag kwamen voor het eerst de advocaten van de nabestaanden uitgebreid aan het woord. ,,De nabestaanden zeggen: het gaat hier om onze dierbaren. Laten we dat niet uit het zicht verliezen. Voor de nabestaanden gaat dit proces om wie er verantwoordelijk zijn voor wat er is gebeurd op 17 juli 2014″, aldus advocate Arlette Schijns.

Telegraaf 02.09.2020

De nabestaanden krijgen later tijdens het proces, waarschijnlijk in mei volgend jaar, de kans hun verhaal te vertellen. 76 nabestaanden hebben aangegeven te willen spreken, 66 van hen willen dat in de rechtszaal doen, 10 vanaf een andere locatie, bijvoorbeeld via een (opgenomen) videogesprek.

55 mensen willen in het Nederlands spreken, 20 in het Engels en 1 in het Duits. Advocaat Peter Langstraat van het rechtsbijstandteam van de nabestaanden: ,,Sommige nabestaanden zijn al oud, zij weten niet of ze volgend jaar nog leven. Ze willen wel graag een videoboodschap opnemen.”

AD 02.09.2020

Het rechtsbijstandteam vertegenwoordigt zo’n 450 nabestaanden van de MH17-crash. Het Openbaar Ministerie stelt tot nu toe 11 schriftelijke slachtofferverklaringen te hebben gekregen. Ze gaan nog een keer een inventarisatie maken.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Advocaten naar Rusland

Eerder op de dag was er het nieuws dat de Nederlandse advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten in het MH17-proces die een advocaat heeft, binnenkort naar Rusland vliegen om met hun cliënt te overleggen. De Rus is vooralsnog niet van plan naar Nederland te komen om het proces bij te wonen.

De vier verdachten; Oleg Poelatov, Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko

Van de vier verdachten (Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko) heeft alleen Poelatov ervoor gekozen zich door twee advocaten te laten verdedigen. Die verdediging meldde tijdens de voorgaande zittingen nauwelijks met hun cliënt te hebben kunnen overleggen vanwege de reisbeperkingen door de corona-maatregelen. Volgens het Openbaar Ministerie is een reis naar Moskou daarvoor overigens niet nodig; overleg kan ook via een videoverbinding.

De advocaten vinden die optie echter niet veilig genoeg. ,,We hebben de afgelopen weken enkele keren een vlucht geboekt, maar die werden steeds gecanceld. Nu lijkt het wel te lukken”, aldus advocaat Sabine ten Doesschate. Wanneer de advocaten precies naar Rusland reizen, zeggen ze niet. ,,Gezien het feit dat er wel vaker advocaten worden gevolgd.” Daarmee verwijst zij naar het proces rond Ridouan Taghi, waarin justitie twee Nederlandse advocaten in Dubai liet observeren omdat ze mogelijk met Taghi zouden afspreken.

Advocaten Sabine ten Doesschate (r) en Boudewijn van Eijck (l) van verdachte Oleg Poelatov met op de achtergrond de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, tijdens een eerdere zitting. © ANP

De rechtszaak wordt op 28 september 2020 hervat. Dan komen onder andere de advocaten van verdachte Poelatov aan het woord.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17 vindt u op MH17tijdlijn.nl.

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie : Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Advocaten nabestaanden MH17: Belangrijker dan vergoeding is gerechtigheid

NU 31.08.2020 De advocaten van de nabestaanden van de ramp met MH17 in juli 2014 hebben maandag in een toelichting aan de rechtbank gezegd dat gerechtigheid centraal staat. In de rechtbank van Den Haag werd er gesproken over nog te geven slachtofferverklaringen en het indienen van schadevergoedingen.

“Antwoord op de vraag wat er is gebeurd op 17 juli 2014 staat centraal”, aldus advocaat Arlette Schijns namens de nabestaanden.

Aan boord van het vliegtuig waren 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders. Niemand overleefde de ramp. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) is het toestel neergehaald met een buk-raket uit Rusland.

Vier mannen staan terecht voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17. Slechts een van hen laat zich vertegenwoordigen door een advocatenteam.

Zelf spreken de nabestaanden liever van een “herstelbetaling”. Tot nu toe hebben 316 nabestaanden gezegd een verzoek tot schadevergoeding te willen indienen.

Het OM zegt dat deze vorderingen uiterlijk februari volgend jaar ingediend moeten worden om ze nog op tijd kenbaar te maken bij de verdachten. Zij hebben het recht te reageren op deze vorderingen.

Kans klein dat verdachten vergoeding betalen

Als het gaat om het spreekrecht hebben 76 mensen laten weten te willen spreken. Een deel van hen in het Engels en één in het Duits.

Omdat de ramp zich in 2014 heeft voltrokken, kunnen nabestaanden geen aanspraak doen op zogenoemde affectieschade, oftewel smartengeld. Deze wet is pas in 2019 in werking getreden.

Geen van de verdachten is sinds de aanvang van het proces verschenen in de rechtszaal en de kans lijkt dus klein dat zij een eventuele schadevergoeding zullen betalen. In dat geval zal de Nederlandse Staat het bedrag uitkeren.

Zie ook: Overheid schiet miljoenen aan schadevergoedingen voor, hoe werkt dit?

Lees meer over: MH17 Binnenland

Tientallen nabestaanden willen stem laten horen in MH17-proces

RTL 31.08.2020 Minstens 76 nabestaanden van mensen die omkwamen bij de vliegramp met MH17, willen gebruikmaken van hun spreekrecht. Dat bleek vandaag tijdens de hervatting van het proces.

Vandaag was er een nieuwe zitting in de strafzaak over de vliegramp met vlucht MH17. Die werd op 17 juli 2014 neergehaald boven het oosten van Oekraïne. Alle 298 inzittenden, waaronder bijna 200 Nederlanders, kwamen om het leven.

Lees ook:

Advocaten ‘snel’ naar Rusland voor overleg met MH17-verdachte Poelatov

De nabestaanden willen live of vanaf een andere locatie gebruikmaken van hun spreekrecht. Bijvoorbeeld via een video-verbinding of door een vooraf opgenomen videoboodschap. Vanwege het groot aantal nabestaanden dat van zich wil laten horen, zullen ze in etappes aan de beurt komen. Per dag zullen zo’n tien mensen het woord krijgen.

Schadeclaim

Daarnaast overwegen 316 nabestaanden een schadeclaim in te dienen. Die moet van de rechtbank uiterlijk op 1 februari 2021 worden ingediend.

De rechtszaak wordt op 28 september 2020 hervat. Dan komen onder andere de advocaten van verdachte Poelatov aan het woord.

RTL Nieuws; MH17 MH17-proces Rechtspraak Oekraïne

Het proces ging vandaag na een pauze van een paar weken weer van start ANP

MH17: zeker 76 nabestaanden willen spreken tijdens het proces

NOS 31.08.2020  76 nabestaanden van slachtoffers van rampvlucht MH17 willen gebruikmaken van hun spreekrecht tijdens het proces. Dat bleek vandaag tijdens een voorbereidende zitting voor het proces tegen de vier verdachten van het neerhalen van de lijnvlucht in 2014.

De meesten willen dat daadwerkelijk in de rechtbank doen, een aantal zou via een videoverbinding het woord willen voeren of wil vooraf een videoboodschap opnemen die tijdens het proces getoond zou moeten worden. Ook hebben meer dan honderd mensen gezegd dat ze een schriftelijke verklaring willen indienen, zei advocaat Peter Langstraat namens het team van advocaten, dat in totaal ongeveer 450 nabestaanden bijstaat.

“Meer dan 300 nabestaanden willen ook een schadevergoeding indienen bij de daders, als die veroordeeld worden”, zei verslaggever Mattijs van de Wiel, die vandaag bij de zitting was.

Herstel van rechtvaardigheid

“Schadevergoeding is op zichzelf niet het doel van de nabestaanden”, zei advocaat Arlette Schijns. “Het gaat hen in de eerste plaats om enige vorm van herstel van rechtvaardigheid. Herstel van het onrecht, voor zover dat mogelijk is, dat op 17 juli 2014 heeft plaatsgevonden. En de betaling van schadevergoeding is de enige manier waarop dat herstel kan plaatsvinden.”

De vier verdachten zijn niet bij het proces. Een van hen heeft voor zijn verdediging Nederlandse advocaten aangesteld. Die willen hem voor het proces begint ontmoeten, maar door de coronacrisis is het volgens hen lastig om naar Rusland te vliegen.

‘Vileine opmerking’

Volgens het OM gaan er meerdere vluchten per week naar Rusland en wil het OM graag helpen bij het boeken van een vlucht. “Een beetje een vileine opmerking”, aldus verslaggever Van de Wiel.

Het MH17-proces gaat 28 september 2020 verder.

BEKIJK OOK;

MH17-proces: 76 nabestaanden willen spreken tijdens proces, 316 vragen schadevergoeding

AD 31.08.2020 Tijdens het MH17-proces zullen zeker 76 nabestaanden van inzittenden van het vliegtuig een slachtofferverklaring uitspreken. Ook hebben 316 nabestaanden aangegeven een verzoek tot schadevergoeding te zullen indienen. Dat stellen de advocaten van de nabestaanden.

Dat bleek maandagmiddag tijdens de voortzetting van het MH17-proces in de rechtbank bij Schiphol. Vandaag kwamen voor het eerst de advocaten van de nabestaanden uitgebreid aan het woord. ,,De nabestaanden zeggen: het gaat hier om onze dierbaren. Laten we dat niet uit het zicht verliezen. Voor de nabestaanden gaat dit proces om wie er verantwoordelijk zijn voor wat er is gebeurd op 17 juli 2014″, aldus advocate Arlette Schijns.

De nabestaanden krijgen later tijdens het proces, waarschijnlijk in mei volgend jaar, de kans hun verhaal te vertellen. 76 nabestaanden hebben aangegeven te willen spreken, 66 van hen willen dat in de rechtszaal doen, 10 vanaf een andere locatie, bijvoorbeeld via een (opgenomen) videogesprek.

55 mensen willen in het Nederlands spreken, 20 in het Engels en 1 in het Duits. Advocaat Peter Langstraat van het rechtsbijstandteam van de nabestaanden: ,,Sommige nabestaanden zijn al oud, zij weten niet of ze volgend jaar nog leven. Ze willen wel graag een videoboodschap opnemen.”

Het rechtsbijstandteam vertegenwoordigt zo’n 450 nabestaanden van de MH17-crash. Het Openbaar Ministerie stelt tot nu toe 11 schriftelijke slachtofferverklaringen te hebben gekregen. Ze gaan nog een keer een inventarisatie maken.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Advocaten naar Rusland

Eerder op de dag was er het nieuws dat de Nederlandse advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten in het MH17-proces die een advocaat heeft, binnenkort naar Rusland vliegen om met hun cliënt te overleggen. De Rus is vooralsnog niet van plan naar Nederland te komen om het proces bij te wonen.

Van de vier verdachten (Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko) heeft alleen Poelatov ervoor gekozen zich door twee advocaten te laten verdedigen. Die verdediging meldde tijdens de voorgaande zittingen nauwelijks met hun cliënt te hebben kunnen overleggen vanwege de reisbeperkingen door de corona-maatregelen. Volgens het Openbaar Ministerie is een reis naar Moskou daarvoor overigens niet nodig; overleg kan ook via een videoverbinding.

De advocaten vinden die optie echter niet veilig genoeg. ,,We hebben de afgelopen weken enkele keren een vlucht geboekt, maar die werden steeds gecanceld. Nu lijkt het wel te lukken”, aldus advocaat Sabine ten Doesschate. Wanneer de advocaten precies naar Rusland reizen, zeggen ze niet. ,,Gezien het feit dat er wel vaker advocaten worden gevolgd.” Daarmee verwijst zij naar het proces rond Ridouan Taghi, waarin justitie twee Nederlandse advocaten in Dubai liet observeren omdat ze mogelijk met Taghi zouden afspreken.

Advocaten Sabine ten Doesschate (r) en Boudewijn van Eijck (l) van verdachte Oleg Poelatov met op de achtergrond de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, tijdens een eerdere zitting. © ANP

Advocaten ‘snel’ naar Rusland voor overleg met MH17-verdachte Poelatov

RTL 31.08.2020 De advocaten van Oleg Poelatov, één van de verdachten in het MH17-proces, verwachten ‘op betrekkelijk korte termijn’ naar Rusland te kunnen gaan om hun cliënt te bezoeken.

Dat zei advocaat Sabine ten Doesschate bij de hervatting van de grote strafzaak in de rechtbank op Schiphol over de vliegramp zes jaar geleden. Het is de negende dag van het proces.

Vanwege de coronacrisis is het tot nu toe niet gelukt om Poelatov te bezoeken, zegt Ten Doesschate. “Wij hebben ons best gedaan, maar er waren geen vluchten. Of deze gingen op het laatste moment niet door.” Er is nu een vlucht geboekt en deze lijkt door te gaan, zegt ze.

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ze trekken werkelijk álles in twijfel’

Ten Doesschate wil niet zeggen op welke datum het bezoek aan Poelatov plaatsvindt, vanwege ‘zorgwekkende berichten over geobserveerde advocaten in een andere strafzaak’.

Ze doelt daarmee op het liquidatieproces Marengo. Onlangs werd bekend dat twee advocaten in opdracht van het Openbaar Ministerie zijn gevolgd naar Dubai omdat er een tip bij justitie was binnengekomen dat zij met de toen nog voortvluchtige Ridouan Taghi hadden afgesproken. Dat bleek niet zo te zijn.

OM: helpen met vlucht boeken

In een reactie zei de officier van justitie niet precies te weten waarom de advocaten zo veel moeite hebben met het boeken van een vlucht naar Rusland. “Er gaan geregeld vluchten, ook via andere Europese steden. Wij willen best helpen met het boeken.”

 Geert Gordijn

@geertgordijn

Nabestaanden #MH17 spreken vandaag (via hun advocaat) nog niet over hun persoonlijke verhalen na de dood van hun dierbare, het gaat vooral nog om juridische vragen.

11:35 AM · Aug 31, 2020 1 See Geert Gordijn’s other Tweets

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 neergehaald boven het oosten van Oekraïne.  Alle 298 inzittenden, waaronder bijna 200 Nederlanders, kwamen om het leven.

Een door de Nederlandse justitie geleid internationaal onderzoek leidde tot de aanklacht tegen de vier verdachten. Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten die zich door Nederlandse advocaten laat verdedigen. De andere drie – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets van zich laten horen.

Lees ook:

Ben je ooit klaar met herdenken? ‘Een ramp zoals MH17 kún en mag je niet vergeten’

RTL Nieuws / ANP; MH17 MH17-proces

Advocaten MH17-verdachte Pulatov gaan naar Rusland om cliënt te spreken

NU 31.08.2020 De twee advocaten van Oleg Pulatov, die met drie anderen wordt verdacht van het neerhalen van vlucht MH17, laten maandag weten op korte termijn naar Rusland te willen vertrekken om hun cliënt te spreken. Dat zou het eerste persoonlijke contact tussen Pulatov en zijn raadslieden zijn.

Advocaat Sabine ten Doesschate zei maandag bij de hervatting van het proces inmiddels een vlucht te hebben geboekt. Ten Doesschate meldde dat eerdere pogingen als gevolg van de coronacrisis zijn gestrand. De advocaten hopen dat de vlucht kan doorgaan.

De raadslieden willen niet laten weten wanneer ze vertrekken, omdat onlangs bleek dat bij het Marengo-proces betrokken advocaten zijn gevolgd. Ten Doesschate zei alleen dat ze op “betrekkelijk korte termijn” naar Rusland vertrekken.

OM verbaasd dat boeken vlucht nu pas is gelukt

Het Openbaar Ministerie (OM) zei in een korte reactie blij te zijn dat de advocaten eindelijk in contact kunnen treden met Pulatov. Wel zijn zij enigszins verbaasd dat dit nu pas is gelukt, omdat er volgens de officier van justitie al langer vluchten naar Rusland te boeken zijn.

Het OM heeft al vaker zijn ongenoegen geuit over het trage verloop van het contact tussen de verdediging en Pulatov. Ten Doesschate en Boudewijn van Eijck zeggen het van belang te vinden het dossier in persoon met hun cliënt te bespreken. Een videoverbinding zou daarom geen optie zijn.

Zie ook: MH17-verdachte Pulatov: de man die het vervoer van de buk-installatie overzag

Lees meer over: MH17 

Strafrechtadvocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck verdedigen Oleg Poelatov ANP

Advocaten MH17-verdachte binnenkort naar Rusland

NOS 31.08.2020 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov hebben hem nog steeds niet ontmoet, maar ze hopen binnenkort naar Rusland te kunnen reizen. Vanochtend begon weer een reeks voorbereidende zittingen in het proces.

Advocaat Sabine ten Doesschate zei dat ze de afgelopen weken geprobeerd hebben een vlucht te vinden, maar dat er geen vluchten naar Rusland waren, of dat ze op het laatste moment werden geannuleerd.

Strategie bespreken

De Nederlandse advocaten willen hun cliënt in levenden lijve ontmoeten om de verdedigingsstrategie te bespreken. De rechtbank heeft de verdediging hiervoor tot het najaar de tijd gegeven. De afgelopen maanden konden ze niet naar Rusland reizen vanwege de coronamaatregelen.

Bij een eerdere zitting konden ze nog niet zeggen welke zaken ze verder willen laten onderzoeken, voordat het proces inhoudelijk van start gaat.

Ten Doesschate zei dat ze nu toch een vlucht hebben gevonden. Ze wilde niet zeggen op welke datum ze reizen vanwege de “recente zorgwekkende berichten over het schaduwen van advocaten”. Daarmee doelde ze op de zaak tegen Ridouan Taghi, waarin twee advocaten zijn geobserveerd toen ze naar Dubai reisden.

OM weinig begripvol

Het Openbaar Ministerie (OM) toont weinig begrip voor het uitblijven van de ontmoeting. Officier van justitie Ferdinandusse zei dat het OM eerder de advocaten had gemeld vanuit welke Europese steden er naar Rusland wordt gevlogen. Volgens hem gaan er meerdere vluchten per week. Hij zei dat het OM graag wil helpen bij het boeken van een vlucht.

Later vandaag komen de advocaten van de nabestaanden aan het woord. Vlucht MH17 werd in juli 2014 neergehaald boven Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Hiervoor staan vier mannen terecht, onder wie Oleg Poelatov.

BEKIJK OOK;

september 1, 2020 Posted by | Bellingcat, BUK, EHRM, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Leonid Chartsjenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Oleg Poelatov, Poelatov, Poetin, rechtzaak, Rusland | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

De spanningen op weg naar een nieuwe Koude Oorlog lopen weer op !!!

De Nederlandse ambassade in Moskou.

Weer Heibel in de tent

Opnieuw is er heibel tussen Nederland en Rusland: onze inlichtingendiensten zouden spionageapparatuur in een Russisch diplomatiek voertuig hebben geplaatst. Experts zien een ‘Wraakoefening voor MH17 en de mislukte Russische spionage bij de OPCW in Den Haag.

Het is de zoveelste deuk in de al jaren verstoorde betrekkingen tussen Rusland en ons land. In de dienstwagen van de assistent van de Russische militair-attaché in Nederland is volgapparatuur aangetroffen, maakte het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag 17.08.2020 bekend. De Russen zijn woedend en hebben plaatsvervangend ambassadeur Dominique Kuhling op het matje geroepen.

Lees ook;

Lees meer

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes.

Lees meer

Dit zou ook een set-up kunnen zijn van de Russen om Nederland zwart te maken, aldus Paul Abels, hoogleraar inlichtingenstudies.

Als de beschuldigingen kloppen is vooral sprake van selectieve verontwaardiging, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten. ,,Elke veiligheidsdienst probeert dit bij vijandige inlichtingendiensten, het is volstrekt normaal. De Russen doen dit in Moskou evengoed.”

Hoogleraar Inlichtingenstudies Paul Abels betwijfelt of de AIVD en/of MIVD inderdaad hebben gespioneerd. ,,Het zou net zo goed een set-up van de Russen kunnen zijn om Nederland zwart te maken. De spionagewereld is een schijnwereld, waar niets is wat het lijkt.”

AD 18.08.2020

Geen sinecure

De aangetroffen apparatuur betreft volgens Moskou traceerapparatuur. Daarmee kunnen Nederlandse veiligheidsdiensten nagaan welke ontmoetingen de Russische militaire attaché heeft. Het plaatsen van dergelijke elektronica is echter bepaald geen sinecure, stelt De Jong. ,,De Russen weten dat de kentekens van hun diplomatieke voertuigen bij de AIVD bekend zijn en parkeren die echt niet op een willekeurige hoek van de straat.”

Mocht een auto onverhoopt defect raken dan zal deze zo mogelijk op het ambassadeterrein door een eigen monteur gerepareerd worden. ,,En als er toch een garagebezoek vereist is, willen ze er met hun neus bovenop zitten.” Sowieso zullen inlichtingendiensten hun eigen diplomatieke auto’s regelmatig binnenstebuiten keren om eventuele spionageapparatuur op te sporen.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken. © ANP

Al met al is het vrijwel ondoenlijk om apparatuur ongezien te installeren, stelt kenner van de Russische inlichtingendiensten De Jong. Het gemakkelijkst lijkt nog het plaatsten van een gps-tracker onderop de auto. ,,Zoiets is snel te doen, de technologie is ook al decennia oud.”

MH17

Dit besluit is op hoog niveau genomen, door Poetin of de Russische veilig­heids­raad, aldus Ben de Jong, kenner Russische inlichtingendiensten.

Waar of niet, de vraag rijst waarom Rusland de spionagezaak zo hoog opspeelt. Normaliter worden dergelijke affaires diplomatiek in alle stilte opgelost. Experts Abels en De Jong hebben een vermoeden. ,,Met weinig westerse landen is de relatie momenteel zo beroerd als met Nederland”, zeggen beiden. ,,Dat Nederland al jarenlang stelt dat Rusland achter de crash van MH17 zit, is tegen het zere been van Moskou.” Zo besloot het kabinet begin juli nog Rusland voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen.

De Jong gaat er vanuit dat Rusland belang heeft bij publiciteit. ,,Rusland probeert in zijn betrekkingen met het Westen momenteel overal stennis te schoppen.”

De beschuldigingen kunnen volgens hoogleraar inlichtingenstudies Abels verder een wraakoefening zijn voor hoe Nederland Rusland te kijk zette na de mislukte spionagepoging bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018. Russische spionnen probeerden de systemen te hacken, maar werden op heterdaad betrapt door de MIVD. ,,Nederland organiseerde vervolgens een persconferentie om de zaak wereldkundig te maken.”

Het besluit om er een diplomatieke rel van te maken is op hoog niveau genomen, denken Abels en De Jong. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov bezit niet het statuur om dit alleen te doen, de machtsstructuren zijn veel hiërarchischer dan in Nederland. ,,Het is zeker langs Vladimir Poetin zelf of de Russische veiligheidsraad gegaan.”

Moet Nederland nu diep door het stof en nederig excuses maken? Geenszins, stelt De Jong: ,,Als je ziet wat de Russen ons de afgelopen jaren allemaal geflikt hebben zou ik dat zeker niet doen”, wijst hij op de vele affaires die in 2012 startten met de arrestatie van Russische spion Raymond P, die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen.

‘Glashard ontkennen’

Volgens hoogleraar inlichtingendiensten Abels is glashard ontkennen altijd het devies, of de beschuldigingen nu waar zijn of niet. Hoe je dat doet liet Rusland zien na de verijdelde spionagezaak bij de OPCW. Daar klopte niets van, de beschuldigingen van Nederland en het Westen getuigden van een ‘levendige fantasie’ en waren een ‘absurditeit’, stelde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in 2018.

Actiefilm

De Nederlandse ambassadeur in Moskou is maandag bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken op het matje geroepen, omdat er volgapparatuur bij een Russische diplomaat in Nederland zou zijn aangetroffen, aldus een verklaring van het Russische ministerie.

Het is in menig actiefilm te zien; een spion die de opdracht krijgt een voertuig te tracken. Sluipend van schuilplek naar schuilplek bereikt hij de auto in kwestie. Een handlanger leidt intussen de chauffeur af door een vuurtje te vragen. En dan plakt hij een zwart kastje onder de auto: mission accomplished.

Zo zal het in het echt vast niet gaan. Maar dat veiligheidsdiensten volgapparatuur op auto’s plaatsen is zeker. Rusland zei vandaag dat het zulke apparatuur heeft aangetroffen op de auto van een militair attaché in Nederland. Wat zou daar achter kunnen zitten?

Oppositie wil opheldering kabinet over gasoverleg met Rusland

De oppositiepartijen SP, PvdA en GroenLinks willen opnieuw opheldering van het kabinet over het overleg tussen Nederland, Rusland en bedrijven zoals Gazprom en Shell over energieprojecten. De werkzaamheden binnen de speciaal hiervoor bedoelde werkgroep Energie gingen mogelijk toch verder dan demissionair premier Mark Rutte in maart de Tweede Kamer voorspiegelde, stellen de drie partijen naar aanleiding van een artikel dinsdag van Follow the Money en The Investigative Desk. De onderzoeksplatforms ontvingen stukken hierover na een Wob-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur).

Lees: Oppositie wil opheldering kabinet over gasoverleg met Rusland MSN 27.07.2021

Lees: Oppositie hekelt verkeerde informatie van Rutte over gesprekken met Rusland MSN 27.07.2021

AD 25.02.2021

Telegraaf 24.02.2021

Gasruzie beslecht: Amerika zwicht voor Nord Stream 2

Jarenlang ruzieden Amerika en Duitsland over Nord Stream 2, maar die twist is nu bijgelegd in een diplomatiek akkoord: Amerika staakt het verzet tegen de omstreden nieuwe gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. Het laatste deel zal spoedig worden voltooid.

Verenigde Staten houdt troostprijs over aan gascompromis

Sinds 2015 vormt de aanleg van de gasleiding een splijtzwam tussen Duitsland en de Verenigde Staten. Barack Obama, Donald Trump en de huidige Amerikaanse president Joe Biden, alle drie zagen ze niets in de pijp die Duitsland tot een belangrijk gasknooppunt maakt in Europa, de Russische invloed op de Europese energievoorziening vergroot, en de Amerikaanse bondgenoot Oekraïne buitenspel zet.

Nord Stream 2: gasruzie nadert kookpunt Waarom is de peperdure gaspijpleiding zo’n probleem voor de Amerikanen en veel Europese landen? Waarom houdt Duitsland er toch aan vast? Lees het in dit verhaal

Door het sluiten van een diplomatiek akkoord houdt Biden er nog enkele troostprijzen aan over. In een verklaring zeggen Duitsland en de Verenigde Staten samen omgerekend zo’n 59 miljoen euro te zullen investeren in duurzame energie-infrastructuur in Oekraïne. Daarnaast belooft Duitsland zich in te zetten voor het Driezeeëninitiatief, de rondetafelgesprekken tussen de twaalf EU-lidstaten die grenzen aan de Baltische Zee, Zwarte Zee en Adriatische Zee.

Vooral Oekraïne wordt benadeeld door Nord Stream 2

Ook zullen de Verenigde Staten en Duitsland proberen Oekraïne te compenseren voor de ruim 2 miljard euro die Rusland nu jaarlijks betaalt voor gasdoorvoerrechten. Door de aanleg van Nord Stream 2 is Kiev plots niet langer cruciaal in het op temperatuur houden van Europa in de winter. In 2009 bleek die afhankelijkheid nog toen Rusland de gaskraan dichtdraaide en delen van Centraal-Europa en de Balkan tijdens een koude winter zonder gas kwamen te zitten.

Voor Duitsland betekende die winter een keerpunt. Het wilde niet langer  afhankelijk zijn van het wispelturige Oekraïne. Bovendien bezweren de Duitsers dat Rusland niet nog meer wordt gespekt dan nu al het geval is: de Duitsers zullen niet meer gas afnemen van de Russen, alleen de aanvoerroute wordt verlegd.

Lees ook: Russische gaspijp splijt het westen

Afwachten hoe de gasleiding in de praktijk zal werken

Toch zijn niet alleen Oekraïne en de Verenigde Staten door de nieuwe gasroute voor het hoofd gestoten. Veel voormalige Oostbloklanden noemen de Duits-Russische gasleiding een schande. De Baltische staten Estland, Letland en Litouwen vrezen schade aan de ecosystemen in de Oostzee. In Polen zijn zelfs vergelijkingen gemaakt met de Tweede Wereldoorlog, toen Rusland en Duitsland in het geheim afspraken om Polen te verdelen. De Poetin-gezinde extreem-rechtse partij Konfederacja noemt Nord Stream 2 de ­‘Molotov-Ribbentrop-pijpleiding’.

Door het akkoord zal de gasruzie tussen Duitsland, de Verenigde Staten, Oekraïne en de voormalige Oostbloklanden bekoelen. In het akkoord belooft Duitsland tegen Rusland te zullen optreden als het de energiebevoorrading als wapen inzet. Met die verzekering zullen Oekraïne en Oost-Europa genoegen moeten nemen. Daarmee is het acute gevaar van de gasruzie weliswaar geweken, maar een kleine vonk kan de diplomatieke ruzie weer doen oplaaien.

Lees: MH17 geen obstakel voor gasonderhandelingen met Poetin – het moest alleen stiekem – Follow the Money – Platform voor onderzoeksjournalistiek FtM 27.07.2021

Lees: Gasruzie voorbij: Amerika zwicht voor Nord Stream 2 Elsevier 22.07.2021

Lees: Akkoord over omstreden Duits-Russische gaspijpleiding: ‘Overwinning voor Poetin’ RTL 22.07.2021

Lees: VS en Duitsland akkoord over omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2 NOS 21.07.2021

Diplomatiek onschendbaar

In de Koude Oorlog was spionage door militair attachés schering en inslag, zegt Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. “Maar wij deden het andersom net zo goed.”

“Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels”, aldus Willemijn Aerdts, universiteit Leiden.

Als het al waar is dat de Nederlandse inlichtingendiensten de Russische militair attaché met een elektronische tracker hebben gevolgd, dan moet die iets gedaan hebben om op te vallen, zegt Wijninga: “Van militair attachés wordt altijd wel op een bepaalde manier bijgehouden waar ze zijn. Vaak door ze gewoon een bezoekje te brengen.”

Het kan zijn dat Nederland extra op z’n hoede is na 2018. Toen werden Russen in Den Haag betrapt op het moment dat ze de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) probeerden te hacken. Ze kwamen Nederland binnen op een toeristenvisum en werden vervoerd door ambassadepersoneel. Mogelijk heeft de huidige militair attaché iets vergelijkbaars gedaan.

Gissen

Maar het is maar de vraag of het echt klopt, zegt Peter Wijninga: “Totdat Rusland met tastbaar bewijs komt, en dan bedoel ik meer dan een foto van een tracker, of Nederland met een verklaring, blijft het gissen wat er gebeurd is.”

Nog maar wat geïnformeerd giswerk dan. Volgens Aerdts en Wijninga kan er ook diplomatieke onenigheid aan dit nieuws ten grondslag liggen, na de in de kiem gesmoorde hackpoging van de OPCW in 2018. De MIVD bracht dat vrij gedetailleerd naar buiten. Niet bepaald gebruikelijk. Rusland heeft altijd ontkend, maar het leverde het land wel gezichtsverlies op.

Terugblik cyberoperatie tegen de OPCW

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Volgens de MIVD werd de aanval gepleegd door vier Russische officieren, die met een diplomatiek paspoort naar Nederland waren gereisd.

Russische hackaanval in Den Haag

De hackaanval kon volgens de MIVD worden verhinderd en de vier betrokken officieren werden dezelfde dag het land uit gezet. Rusland deed de beschuldigingen toen af als fantasieën.

Dit zijn de 4 Russen die de aanval moesten uitvoeren. Ze blijken onderdeel van de Russische inlichtingendienst GROe en heten Aleksei Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Alexej Valeryvitsj Minin.

Alexey Minin MIVD

Oleg Sotnikov MIVD

Evgenii Serebriakov MIVD

Aleksei Morenets MIVD

“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

AD 06.10.2018

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

Apparatuur

De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Telegraaf 06.10.2018

MH17

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek.

AD 11.10.2018

Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Telegraaf 06.10.2017

Ondermijnen

“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar“, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

AD 11.10.2018

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Telegraaf 06.10.2017

Telegraaf 06.10.2017

AD 01.11.2018

Aanklacht

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus 2018 diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

In opvallende openheid maakte minister Bijleveld van Defensie details bekend over de Russische hackaanval. In zeven vragen en antwoorden praten we u bij.

Agenten van de Russische inlichtingendienst GROe probeerden in april 2018 binnen te dringen in het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag. Het bewijs tegen de dienst stapelt zich op, Poetin ging in de tegenaanval.

Op vrijdag 13 april 2018 parkeerden de Russen een auto dicht bij de OPCW. In de auto zat hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren. Om die reden besloot de MIVD de operatie te verstoren. Lees meer in ons liveblog

AD 15.10.2018

Daarmee is er opnieuw bewijs van spionage-operaties van de Russische militaire inlichtingendienst. Poetin gaat in de tegenaanval.

De Russische inlichtingendienst GROe is met afstand de meest avontuurlijke van de drie Russische inlichtingendiensten, schreef correspondent Steven Derix onlangs in dit profiel.

Lees: Aanvoer van Russisch gas via omstreden pijplijn Nord Stream 2 stap dichterbij MSN 26.10.2021

Lees: Afhankelijkheid en wantrouwen: relatie Rusland en Europa op scherp door gas NOS 23.10.2021

Lees: Poetin legt eisen extra gaslevering aan EU op tafel RTL 22.10.2021

Lees: Poetin legt eisen extra gaslevering aan EU op tafel MSN 22.10.2021

Lees: NAVO-chef Stoltenberg betreurt vertrek Russische missie MSN 20.10.2021

Lees: Rusland levert geen extra gas zonder goedkeuring van de Nord Stream 2 (businessinsider.nl) 19.10.2021

Lees: Rusland levert naar verluidt geen extra aardgas zonder goedkeuring van de Nord Stream 2-gaspijplijn MSN 19.10.2021

Lees: Bronnen: geen extra Russisch aardgas zonder Nord Stream 2 MSN 19.10.2021

Lees: Rusland verbreekt directe communicatie met NAVO als ‘lik op stuk’-reactie NOS 18.10.2021

Lees: Rusland sluit eigen missie bij Navo, contact nauwelijks zo beroerd sinds Koude Oorlog AD 18.10.2021

Lees: Buitenlandminister Knapen: Rusland gooit deur naar NAVO dicht MSN 18.10.2021

Lees: Rusland schort eigen NAVO-missie op na ontslag acht inlichtingenofficieren NU 18.10.2021

Lees: Rusland schort eigen NAVO-missie op na ontslag acht inlichtingenofficieren MSN 18.10.2021

Lees: Rusland lijkt niet van plan meer aardgas aan Europa te leveren NU 18.10.2021

Lees: Rusland lijkt niet van plan meer gas te leveren Telegraaf 18.10.2021

Lees: Rusland lijkt niet van plan meer aardgas aan Europa te leveren MSN 18.10.2021

Lees: Gebruikt Poetin gas als politiek wapen? ‘Hoge prijzen zijn niet in het voordeel van Rusland’ AD 15.10.2021

Lees: Rusland bereid meer gas te leveren, kabinet overweegt verlaging energietaks Elsevier 14.10.2021

Lees: Waarom de Russische gaspijplijn Nord Stream 2 Europa bezighoudt NU 13.10.2021

Lees: Koude Oorlog 2.0? Mysterieus Havana-syndroom duikt nu ook op bij Amerikanen in Colombia AD 13.10.2021

Lees: Opnieuw mysterieus Havana-syndroom bij ambassadepersoneel VS, nu in Colombia NOS 13.10.2021

Lees: Poetin over gascrisis: Europa is aan zet NOS 13.10.2021

Lees: Rusland in startblokken om meer gas te leveren aan Europa NU 13.10.2021

Lees: Poetin bereid om gaskraan open te draaien Telegraaf 13.10.2021

Lees: Poetin bereid om gaskraan open te draaien MSN 13.10.2021

Lees: Poetin ontkent inzet gas als politiek wapen in energiecrisis AD 13.10.2021

Lees: Poetin: Rusland gebruikt energiecrisis niet als wapen MSN 13.10.2021

Lees: Poetin: Rusland gebruikt energiecrisis niet als wapen RTL 13.10.2021

Lees: En ineens zijn ze weg… beruchte Russische cyberbende is online verdwenen AD 14.07.2021

Lees: Website Russische hackersgroep REvil verdwenen NOS 13.07.2021

Lees: Servers achter gijzelsoftware REvil abrupt offline RTL 13.07.2021

zie ook: Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

dossier OPCW NOS

dossier “Hackaanval OPCW” AD

Gasruzie voorbij: Amerika zwicht voor Nord Stream 2

Elsevier 22.07.2021 Jarenlang ruzieden Amerika en Duitsland over Nord Stream 2, maar die twist is nu bijgelegd in een diplomatiek akkoord: Amerika staakt het verzet tegen de omstreden nieuwe gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. Het laatste deel zal spoedig worden voltooid.

De 1.200 kilometer lange pijpleiding ligt naast de bestaande gaspijp door de Oostzee, Nord Stream. Zodra nummer 2 operationeel is, kan er twee keer zoveel gas van Siberië naar Duitsland worden gepompt, 110 miljard kubieke meter per jaar.

Verenigde Staten houdt troostprijs over aan gascompromis

Sinds 2015 vormt de aanleg van de gasleiding een splijtzwam tussen Duitsland en de Verenigde Staten. Barack Obama, Donald Trump en de huidige Amerikaanse president Joe Biden, alle drie zagen ze niets in de pijp die Duitsland tot een belangrijk gasknooppunt maakt in Europa, de Russische invloed op de Europese energievoorziening vergroot, en de Amerikaanse bondgenoot Oekraïne buitenspel zet.

Ook zullen de Verenigde Staten en Duitsland proberen Oekraïne te compenseren voor de ruim 2 miljard euro die Rusland nu jaarlijks betaalt voor gasdoorvoerrechten. Door de aanleg van Nord Stream 2 is Kiev plots niet langer cruciaal in het op temperatuur houden van Europa in de winter. In 2009 bleek die afhankelijkheid nog toen Rusland de gaskraan dichtdraaide en delen van Centraal-Europa en de Balkan tijdens een koude winter zonder gas kwamen te zitten.

Voor Duitsland betekende die winter een keerpunt. Het wilde niet langer  afhankelijk zijn van het wispelturige Oekraïne. Bovendien bezweren de Duitsers dat Rusland niet nog meer wordt gespekt dan nu al het geval is: de Duitsers zullen niet meer gas afnemen van de Russen, alleen de aanvoerroute wordt verlegd.

Akkoord over omstreden Duits-Russische gaspijpleiding: ‘Overwinning voor Poetin’

RTL 22.07.2021 De meest omstreden gaspijpleiding uit de Europese geschiedenis wordt voltooid. Jarenlang lag Amerika dwars bij Nord Stream 2, die van Rusland naar Duitsland loopt. Nu is er alsnog een akkoord tussen Duitsland en de VS. Al lijkt de Russische president Poetin de grote winnaar. “Hij heeft de volledige controle.”

De Amerikanen zijn bang dat Rusland met de nieuwe gaspijpleiding te veel invloed krijgt bij de levering van energie aan Europa. Nord Stream 2 loopt namelijk rechtsreeks van Rusland naar Duitsland door de Oostzee en omzeilt daarbij Oost-Europese landen zoals Oekraïne en Polen.

Toch is het Witte Huis akkoord gegaan. De afspraak tussen de Amerikaanse president Joe Biden en de Duitse bondskanselier Merkel is dat Rusland sancties opgelegd zal krijgen als de regering-Poetin energie ‘als wapen’ gebruikt of agressieve acties onderneemt tegen Oekraïne, zo lieten de VS en Duitsland gisteravond weten in een gemeenschappelijke verklaring.

Nord Stream is een dubbele gasleiding voor transport van Russisch aardgas. De leidingen zijn ruim 1200 km lang en hebben in totaal zo'n 10 miljard euro gekost.Nord Stream is een dubbele gasleiding voor transport van Russisch aardgas. De leidingen zijn ruim 1200 km lang en hebben in totaal zo’n 10 miljard euro gekost.

Het omstreden gasproject zorgt al jaren voor grote spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten, en ook binnen de Europese Unie zelf. De Duitsers en de Russen beweren al die tijd dat het gaat om een commercieel project van het Russische gasbedrijf Gazprom en Europese partnerbedrijven zoals Shell, Uniper en Total, en dat Nord Stream 2 noodzakelijk is voor de enorme energiebehoefte in West-Europa.

“Rusland heeft altijd al volgehouden dat de pijplijn geen politiek instrument is om Europa afhankelijk te maken van Russisch gas”, zegt correspondent Eva Hartog. “Ze noemen het juist een puur economisch project waar zowel Europa als Rusland baat bij hebben. “De Russische regering ziet de inmenging van de Amerikanen als egoïstische bemoeizucht.”

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Duits-Russische gaspijpleiding splijt Europa: ‘Doet denken aan de Tweede Wereldoorlog’

Gaskraan dichtdraaien

Tegenstanders zijn het daar niet mee eens. Zij denken dat Europa te afhankelijk wordt van Russisch gas en verwachten dat Poetin in de toekomst de gaskraan dichtdraait als hem dat politiek gezien goed goedkomt.

Maar er spelen nog veel meer belangen, zegt geopolitiek analist Isa Yusibov. “De Amerikanen willen zelf namelijk ook graag schaliegas verkopen aan Europese landen. Maar dat gaat niet gebeuren omdat Europa nu genoeg gas heeft.” Yusibov denkt dat Duitsland de Amerikanen daarom op een ander vlak tegemoet is gekomen. “Het is zeker dat Amerika er iets voor terugkrijgt. Wat dat is, weten we nog niet.”

Volgens Yusibov heeft de EU de gaspijpleiding overigens niet nodig. “Er is geen extra vraag naar gas. Bij iets meer dan 40 procent van het gas dat wij gebruiken in de EU zijn we nu afhankelijk van Rusland. Maar de gasconsumptie neemt juist af door de afbouw van fossiele brandstoffen.”

“Het is zeker dat Amerika er iets voor terugkrijgt.”

Beloftes voor Oekraïne

Dan is er nog Oekraïne, dat nu nog geld verdient als doorvoerland, maar straks volledig genegeerd kan worden door Rusland. Die kans lijkt groot, aangezien het huidige contract tussen beide landen afloopt in 2024 en de twee landen bovendien sinds 2014 een gewapend conflict uitvechten in Oost-Oekraïne.

Oekraïne moet het nu doen met garanties dat Rusland zich aan zijn woord houdt en krijgt daarnaast 175 miljoen dollar (ruim 148 miljoen euro) van Duitsland voor een groene energietransitie. Het geld wordt gestopt in een fonds, dat met bijdragen van bedrijven moet oplopen tot 1 miljard dollar.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Russische president Poetin speelt agressief pokerspel: ‘Niemand weet welke kant dit opgaat’

Militaire operaties?

Maar wat in Oekraïne overheerst is angst en het gevoel dat het land in de steek is gelaten, blijkt uit de eerste reacties. “Die angst is gegrond”, zegt Yusibov. “Ze lopen niet alleen inkomsten mis. Er is ook een probleem voor de nationale veiligheid.”

Dat komt omdat de gaspijpleiding direct naar Duitsland loopt. Poetin is daardoor niet langer afhankelijk van de tussengelegen landen Oekraïne, Polen, Belarus en Slowakije. “Hij heeft de volledige controle over de gaspijpleiding en kan deze landen buitenspel zetten. Bovendien heeft Rusland de handen vrij om die landen onder druk te zetten, of zelfs militaire operaties uit te oefenen als het dat wil, zonder dat de gasvoorziening in West-Europa daardoor in gevaar komt.”

Grote winnaar

Rusland wordt dan ook als grote winnaar beschouwd van het compromis tussen Duitsland en de VS van gisteravond. “Voor Rusland is het grootste voordeel van deze deal dat er nu eindelijk zekerheid is”, zegt Hartog: “De afgelopen jaren werd Nord Stream 2 telkens weer opgerakeld als een manier om druk te zetten op Rusland.”

Vanuit Moskou werd dat gezien als chantage, zegt de Ruslandcorrespondent. “Dat het nu definitief lijkt door te gaan zal door Rusland worden geïnterpreteerd als een overwinning en een voorbeeld van succesvol verzet tegen Amerikaanse bemoeienis.”

meer: Chris Koenis Vladimir Poetin Angela Merkel Joe Biden Energie Gaswinning Geopolitiek Duitsland Verenigde Staten Rusland Oekraïne Polen Belarus 

VS en Duitsland akkoord over omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2

NOS 21.07.2021 De Verenigde Staten en Duitsland hebben een akkoord bereikt over het omstreden gasproject Nord Stream 2. Als Moskou de gaspijpleiding die van Rusland naar Duitsland loopt gebruikt om politieke druk uit te oefenen, riskeert het land sancties.

De twee landen hebben een gemeenschappelijke verklaring laten uitgaan: “De Verenigde Staten en Duitsland zijn beiden vastberaden om Rusland ter verantwoording te roepen voor zijn agressie en kwaadwillende activiteiten door sancties op te leggen”. De sancties moeten voorkomen dat Rusland de pijpleiding “misbruikt” om politieke druk uit te oefenen.

“Mocht Rusland proberen om energie als wapen te gebruiken of verdere agressieve acties tegen Oekraïne ondernemen, dan zal Duitsland zelf maatregelen nemen en aandringen op sancties op Europees niveau”, staat in de verklaring.

De VS laat de aanleg doorgaan, in ruil voor een Duitse investering in klimaat- en milieumaatregelen in Oekraïne. Het gaat om een zogenoemd ‘groen fonds’ voor duurzame energietransitie, waarin Berlijn 245 miljoen dollar steekt.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas is blij met het akkoord en spreekt van een “constructieve oplossing”, maar Kiev is er niet over te spreken. Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken is het Nord Stream 2-project een bedreiging van de veiligheid van Oekraïne. De minister dringt aan op overleg over de zaak met de Europese Commissie en de Duitse regering.

Heikel punt

Nord Stream 2, de gaspijplijn die onder de Oostzee loopt, is een heikel punt tussen de Amerikanen en de Duitsers. De Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Merkel waren het onlangs nog openlijk oneens over het bijna voltooide project. Washington was fel tegen het gasproject en dreigde herhaaldelijk met sancties tegen investeerders en bedrijven die meewerkten aan de aanleg. Tegelijkertijd wil de regering-Biden de banden met Duitsland, die door het gasproject onder druk kwamen te staan, weer aanhalen.

Volgens de VS wordt Europa door de pijpleiding te afhankelijk van Russisch gas. Daardoor zou Rusland via de gastoelevering politieke druk uit kunnen oefenen in kwesties rond bijvoorbeeld Oekraïne en Polen. Duitsland ziet Nord Stream 2 vooral als economisch project.

“Het normaliseren van de trans-Atlantische verhoudingen is een speerpunt van Bidens buitenlandpolitiek”, zegt NOS-correspondent Marieke de Vries. “Hij wilde Merkel niet tegen de haren instrijken. Hiermee geeft hij haar een afscheidscadeau voor zij voor het einde van het jaar opstapt”, aldus De Vries.

Maar er kwam direct stevige kritiek vanuit de Republikeinse hoek van de Senaat. De Texaanse senator Ted Cruz sprak van een “volledige overgave” van Biden aan Poetin en een “geopolitieke overwinning” voor de Russische president. Hij noemde de deal een “ramp” voor de VS en bondgenoten.

De Russische regering zei vorige maand dat de gaspijpleiding tegen het einde van dit jaar klaar zal zijn.

BEKIJK OOK;

VS dreigt met sancties voor bedrijven die omstreden Nord Stream 2 aanleggen

NU 18.03.2021 De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken wil dat bedrijven die zijn betrokken bij de aanleg van de omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2 tussen Rusland en Duitsland “onmiddellijk” stoppen met de werkzaamheden. Anders kunnen zij sancties van de Verenigde Staten opgelegd krijgen.

De Amerikaanse overheid zegt dat de Russen door de gaspijplijn meer invloed krijgen in Europa. Washington dreigde al herhaaldelijk met sancties voor bedrijven die betrokken zijn bij de aanleg van de pijplijn, die al bijna voltooid is. Een daarvan is olie- en gasconcern Shell. Ook Europese landen als Polen en Oekraïne zijn fel tegen het project.

“Nord Stream 2 is een slechte deal, voor Duitsland, Oekraïne en voor onze bondgenoten en partners in Midden- en Oost-Europa”, meldde Blinken. Volgens hem is de pijpleiding onder de Oostzee “een Russisch geopolitiek project dat Europa moet verdelen en de Europese energieveiligheid verzwakt”.

Duitsland gaf vorige maand aan vooralsnog achter de aanleg te blijven staan. Berlijn had eerder al toestemming gegeven voor de hervatting van het project, na het aflopen van de vorige vergunning. Met Nord Stream 2 wordt de capaciteit van de bestaande Nord Stream-gaspijplijn onder de Oostzee verdubbeld.

Lees meer over: Energie  Economie

VS dreigt bedrijven opnieuw met sancties om Nord Stream 2-project

NOS 18.03.2021 De Verenigde Staten hebben opnieuw dreigende woorden uitgesproken tegen bedrijven die betrokken zijn bij de bouw van de gaspijpleiding Nord Stream 2, tussen Rusland en Duitsland. Bedrijven die daar niet onmiddellijk mee stoppen, riskeren sancties, staat in een verklaring van minister Blinken van Buitenlandse Zaken.

De VS verzet zich al langer tegen de pijpleiding, omdat die Europa afhankelijker maakt van Russisch aardgas en Rusland meer invloed krijgt. Ook landen als Polen en Oekraïne zijn tegen. Duitsland is een groot voorstander van het project.

In de nieuwe verklaring noemt Blinken Nord Stream 2 een slechte deal voor Duitsland en verschillende landen in Centraal- en Oost-Europa. Hij spreekt van “een Russisch geopolitiek project dat Europa moet verdelen en de Europese energieveiligheid verzwakt”.

Verzekeraars teruggetrokken

Tot dusverre hebben de Amerikanen aan één meebouwend bedrijf sancties opgelegd: het Russische bouwbedrijf KVT-Rus. Verder hebben onlangs een kleine twintig verzekeraars zich teruggetrokken uit het project, onder druk van eerdere Amerikaanse waarschuwingen.

Nederlandse bedrijven zijn niet meer betrokken bij de aanleg, voor een deel eveneens vanwege die Amerikaanse druk. De bouw van de gaspijpleiding moet nog dit jaar worden afgerond.

BEKIJK OOK;

Als het over Rusland gaat, vertellen politici maar de helft van het verhaal

Elsevier 06.10.2020 De argumenten van minister Stef Blok en de Kamerleden die zijn Rusland-strategie willen aanscherpen, kloppen wel een beetje, schrijft Robbert de Witt. Maar ze rammelen ook, zeker als het gaat om de omstreden pijplijn Nord Stream 2.

Afgelopen december presenteerde minister Stef Blok (VVD), de Ruslandstrategie van het kabinet. Zoals Blok eerder de Nederlandse China-strategie onthulde, had de Kamer hem gevraagd ook met een Ruslandstrategie te komen. Handig, zou je denken, want zo dwingt de Kamer de regering met een consistent beleid te komen. En dat kan vervolgens weer worden getoetst door het parlement.

Robbert de Witt (1978) is Buitenlandredacteur bij Elsevier Weekblad. Hij blogt wekelijks op donderdag over mondiale ontwikkelingen en de gevolgen ervan voor Nederland en Europa.

Heel spannend is Bloks Ruslandstrategie niet. ‘Koersvast en realistisch’ zijn de kernwoorden. Dat betekent dat er niet veel zal veranderen, en dat we geen al te hoge verwachtingen hoeven te koesteren van de Nederlandse opstelling tegenover Moskou.

Nederland kiest voor een beetje druk op het Kremlin – vanwege de Krim, Oekraïne, de vergiftigingszaken rond Sergej Skripal en Alexander Navalny, maar in het bijzonder vanwege de Russische betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Maar tegelijk wil het kabinet ‘blijven praten’.

Praten met gewone Russen, streng voor Russische regering

Eigenlijk wil de Kamer vrijwel hetzelfde, maar dan van beide nog iets meer. In een motie vroegen PvdA, SP, GroenLinks en SGP het kabinet met een plan te komen hoe de dialoog kan worden geïntensiveerd.

Er moet meer worden gepraat met ‘gewone Russen’, vindt ook D66’er Sjoerd Sjoerdsma – die zijn verzoek om meer Russen een Nederlands visum te geven verwoordde alsof het om een inheemse stam uit het Amazonegebied ging. ‘Om hier onze vrijheden en gelijkheden op te snuiven, om hier kennis te maken met onze democratie en rechtsstaat, in de hoop dat dat besmettelijk is.’

Lees ook: Als vergiftiging Navalny einde is voor Nord Stream 2, is Trump blij

Tegelijk wil een Kamermeerderheid dat er juist méér druk komt op de Russische regering. Deze week nam de Tweede Kamer een motie aan die de regering oproept om te pleiten voor handhaving van de strenge EU-regels rond de Russische gaspijplijn Nord Stream 2.

Die regels houden onder meer in dat het productie- en het transportdeel van het project van elkaar gescheiden worden. Dat moet Europa minder afhankelijk maken van deze Russische gaspijp en daarmee van het Kremlin. Van beide zijden worden mooie woorden gebruikt om de argumenten kracht bij te zetten. Maar het rammelt allemaal wel.

Partijen als GroenLinks en D66 hebben zelf het aantal energiebronnen beperkt

Zo hebben de partijen die roepen dat Nederland niet afhankelijk moet worden van Russisch gas natuurlijk helemaal gelijk, al is het nogal een open deur. Wie is er nu wel voor dat Nederland voor zijn energievoorziening alleen terecht kan bij één ander land? In werkelijkheid hebben partijen als GroenLinks en D66  intussen zelf het aantal mogelijke energiebronnen flink beperkt.

Gaswinning in Groningen mag niet meer, en liefst moeten alle fossiele brandstoffen worden geweerd. Kolencentrales mogen ook niet meer – hoewel die in Nederland tot de allerschoonste behoren. Laat staan dat kernenergie voor deze partijen een serieuze optie is. Aangezien zonne- en windenergie nog ontoereikend zijn – als ze ooit al toereikend zullen worden – is Nederland voorlopig aangewezen op buitenlands gas. Maar dat mag dan niet uit Rusland komen. Tja.

‘Puur een commercieel project’

Tegelijk is de redenering van het kabinet ook niet erg zuiver. Vermoedelijk vanwege de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven – Shell met name – bleef de regering lang herhalen dat het niets heeft te zeggen over Nord Stream 2. Het is, aldus Blok, puur een commercieel project en daar moet de politiek verre van blijven.

Niemand die dat gelooft natuurlijk. Wie zaken doet met Rusland, met Vladimir Poetin en met energiegigant Gazprom, doet aan politiek. In Rusland worden zulke zaken ook niet gescheiden. Zie bijvoorbeeld hoe Poetin gas gebruikte als middel om Oekraïne het mes op de keel te zetten.

Duitsland draait als het om Rusland gaat

Ollongren: politie doet onderzoek naar volgapparatuur in Russische auto

NOS 18.08.2020 De politie doet onderzoek naar de vondst van elektronische volgapparatuur in de auto van een Russische diplomaat. Dat zegt minister Ollongren van Binnenlandse Zaken, die vanwege het politieonderzoek niet op de kwestie wil reageren.

Gisteren riep het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken een gezant van Nederland op het matje vanwege de vondst. Het departement zei dat het plaatsen van spionage-apparatuur de toch al complexe relatie met Nederland niet ten goede komt.

Minister Ollongren zegt daarop dat we “een geschiedenis met Rusland” hebben, vanwege de ramp met de MH17. “Ik denk dat dit steeds meespeelt in de relatie die wij hebben met Rusland”.

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag.

De politie in Den Haag wil niets kwijt over het onderzoek. Ze wil ook niet zeggen of er door de Russische ambassade aangifte is gedaan.

BEKIJK OOK;

De Russische ambassade in Den Haag ANP

Ontdekte volgapparatuur: slordige spion of diplomatieke spierballen Rusland?

NOS 17.08.2020 Het is in menig actiefilm te zien; een spion die de opdracht krijgt een voertuig te tracken. Sluipend van schuilplek naar schuilplek bereikt hij de auto in kwestie. Een handlanger leidt intussen de chauffeur af door een vuurtje te vragen. En dan plakt hij een zwart kastje onder de auto: mission accomplished.

In spy HQ wordt een schakelaar omgezet en als de auto wegrijdt ziet de kijker een rood lampje knipperen, omdat… nou ja, omdat knipperende rode lampjes er nou eenmaal bij horen in een film.

Zo zal het in het echt vast niet gaan. Maar dat veiligheidsdiensten volgapparatuur op auto’s plaatsen is zeker. Rusland zei vandaag dat het zulke apparatuur heeft aangetroffen op de auto van een militair attaché in Nederland. Wat zou daar achter kunnen zitten?

Diplomatiek onschendbaar

In de Koude Oorlog was spionage door militair attachés schering en inslag, zegt Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. “Maar wij deden het andersom net zo goed.”

Militair attachés zijn verantwoordelijkheid voor het contact tussen de krijgsmachten van beide landen. Ook verzamelen ze informatie over het gastland die van belang kan zijn voor de strijdkrachten van het eigen land. Dat hoeft geen geheime informatie te zijn.

De attachés zijn onderdeel van het corps diplomatique en hebben daarom ook diplomatieke onschendbaarheid. Het is gebruikelijk militair attachés te hebben bij bondgenoten, maar ook bij landen waar niet per se veel militaire samenwerking mee is, zoals Rusland. Wijninga: “Die laatsten hebben normaal gesproken geen hele drukke functie.”

“Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels”, aldus Willemijn Aerdts, universiteit Leiden.

Als het al waar is dat de Nederlandse inlichtingendiensten de Russische militair attaché met een elektronische tracker hebben gevolgd, dan moet die iets gedaan hebben om op te vallen, zegt Wijninga: “Van militair attachés wordt altijd wel op een bepaalde manier bijgehouden waar ze zijn. Vaak door ze gewoon een bezoekje te brengen.”

Het kan zijn dat Nederland extra op z’n hoede is na 2018. Toen werden Russen in Den Haag betrapt op het moment dat ze de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) probeerden te hacken. Ze kwamen Nederland binnen op een toeristenvisum en werden vervoerd door ambassadepersoneel. Mogelijk heeft de huidige militair attaché iets vergelijkbaars gedaan.

Willemijn Aerdts, expert op het gebied van veiligheidsdiensten bij de Universiteit Leiden: “Ik kan me heel goed voorstellen dat Russische diplomaten na dat incident in de gaten gehouden worden. Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels. Dit is een militair attaché, maar het kan zijn dat die hier extra informatie probeert in te winnen.”

Dat de Nederlandse inlichtingendiensten daarom hun heil zochten in elektronische volgapparatuur kan Wijninga zich bijna niet voorstellen: “De woningen en auto’s van militair attachés worden regelmatig gescand, dus het zou hoe dan ook op een gegeven moment ontdekt worden.”

Pieter Cobelens, voormalig directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD), zou zich er niet over verbazen als er wel een elektronische tracker is ingezet: “Dat er hulpmiddelen worden ingezet, daar sta ik niet van te kijken. Het is alleen pijnlijk als het naar buiten komt. Als dit echt zo is, is het wel behoorlijk knullig.”

Ook Willemijn Aerdts zegt dat trackers gemeengoed zijn: “Het komt alleen niet heel vaak op deze manier naar buiten.”

Gissen

Maar het is maar de vraag of het echt klopt, zegt Peter Wijninga: “Totdat Rusland met tastbaar bewijs komt, en dan bedoel ik meer dan een foto van een tracker, of Nederland met een verklaring, blijft het gissen wat er gebeurd is.”

Nog maar wat geïnformeerd giswerk dan. Volgens Aerdts en Wijninga kan er ook diplomatieke onenigheid aan dit nieuws ten grondslag liggen, na de in de kiem gesmoorde hackpoging van de OPCW in 2018. De MIVD bracht dat vrij gedetailleerd naar buiten. Niet bepaald gebruikelijk. Rusland heeft altijd ontkend, maar het leverde het land wel gezichtsverlies op.

Aerdts: “Het is best wel bijzonder dat als je hier anderhalf jaar geleden zelf naartoe gaat om in te breken bij een internationale organisatie je nu vrij hoog van de toren blaast over zoiets als dit.” Wijninga denkt dat deze bekendmaking van de Russen een vorm van wraak zou kunnen zijn voor het OPCW-incident; jullie betrappen ons, dan betrappen wij jullie: “Zo zouden ze kunnen zeggen: we betalen met gelijke munt terug.”

BEKIJK OOK;

Nederlandse ambassadeur in Rusland op matje geroepen om volgapparatuur

NU 17.08.2020 De Nederlandse ambassadeur in Moskou is maandag op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontboden, omdat er volgapparatuur bij een Russische diplomaat in Nederland zou zijn aangetroffen, aldus een verklaring van het Russische ministerie.

De volgapparatuur zou zijn gevonden in de auto van een assistent van een Russische militair gezant in Nederland. Volgens Moskou is dat een schending van internationale verdragen omtrent diplomatie.

Waar en wanneer de volgapparatuur zou zijn aangetroffen, is niet bekendgemaakt.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kon tegenover NU.nl nog niet reageren op de beschuldiging. De Russische ambassade in Nederland geeft geen verdere details vrij en verwijst naar de verklaring van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het Russische ministerie roept Nederland op maatregelen te nemen en stelt dat dergelijke acties slecht zijn voor “de toch al moeilijke relatie” tussen Nederland en Rusland.

Lees meer over: Rusland  Buitenland 

Rusland ontbiedt Nederlandse diplomaat ’na vondst spionageapparaat’

Telegraaf 17.08.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt een gezant van Nederland op het matje te hebben geroepen. De aanleiding zou de vondst zijn van een spionage-apparaat in de auto van een Russische militaire attaché in Nederland.

Het ministerie roept Nederland op maatregelen te nemen om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. „Dergelijke onvriendschappelijke acties” komen de „toch al complexe relatie” met Nederland niet ten goede, aldus het departement.

Het is niet het eerste incident rond een Russische diplomaat in Nederland. De Nederlandse politie nam in 2013 de tweede man van de Russische ambassade Dmitri Borodin mee naar het bureau. Buren hadden geklaagd dat de diplomaat zich agressief gedroeg tegen zijn kinderen. Eerder had zijn vrouw al enkele auto’s geramd. Rusland pikte de aanhouding niet en Nederland bood excuses aan.

MH17

Ook het neerhalen van MH17 in 2014 heeft de relatie tussen Den Haag en Moskou onder druk gezet. De Boeing 777 werd onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 mensen aan boord kwam om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig uit Rusland. Moskou zegt echter niet verantwoordelijk te zijn voor het drama. Nederland maakte vorige maand bekend Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen om zijn rol in het neerhalen van MH17.

BEKIJK MEER VAN; conflicten, oorlog en vrede overheid lucht- en ruimtevaartongeval/-incident rechtshandhaving Nederland

Russische ambassade in Den Haag ANP

Moskou: volgapparatuur gevonden in auto Russische diplomaat in Nederland

NOS 17.08.2020 In een auto van een Russische diplomaat in Nederland is apparatuur gevonden, waarmee de wagen kan worden gevolgd. Dat meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Volgens het ministerie is dat een schending van internationale verdragen. “Zulke onvriendelijke acties maken de toch al moeizame band tussen beide landen nog ingewikkelder”, staat in een verklaring.

Dominique Kuhling, de plaatsvervangend ambassadeur van Nederland in Moskou, is door het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken op het matje geroepen. “Zij kreeg te horen dat er onmiddellijk uitgebreide maatregelen moeten worden genomen om dergelijke incidenten te voorkomen”, schrijft het Russische ministerie.

Uit de verklaring wordt niet duidelijk of Moskou denkt dat Nederland zelf de apparatuur heeft geplaatst of dat de plaatsvervangend ambassadeur is ontboden omdat het incident in Nederland plaatsvond.

Rutte: geen commentaar

Premier Rutte wil nog niet veel kwijt over het nieuws. “Daar kan ik verder geen commentaar op geven, ik zag de berichten.” Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt: “We hebben de berichten gezien en nu wordt onderzocht wat er aan de hand is.”

Volgens correspondent David Jan Godfroid is het heel moeilijk om in te schatten of de Russische beschuldigingen kloppen. “Ik twijfel er geen moment aan dat de Nederlandse inlichtingendiensten Russische diplomaten volgen – en zeker militair attachés. Maar of dat zover gaat dat er volgapparatuur in auto’s wordt geplaatst, dat kan ik niet beoordelen.”

Russische hackaanval in Den Haag

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Volgens de MIVD werd de aanval gepleegd door vier Russische officieren, die met een diplomatiek paspoort naar Nederland waren gereisd.

De hackaanval kon volgens de MIVD worden verhinderd en de vier betrokken officieren werden dezelfde dag het land uit gezet. Rusland deed de beschuldigingen toen af als fantasieën.

BEKIJK OOK

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes. © Reuters

Opnieuw heibel tussen Nederland en Rusland: ‘Wraakoefening voor MH17

AD 17.08.2020 Opnieuw is er heibel tussen Nederland en Rusland: onze inlichtingendiensten zouden spionageapparatuur in een Russisch diplomatiek voertuig hebben geplaatst. Experts zien een wraakoefening voor MH17 en de mislukte Russische spionage bij de OPCW in Den Haag.

Het is de zoveelste deuk in de al jaren verstoorde betrekkingen tussen Rusland en ons land. In de dienstwagen van de assistent van de Russische militair-attaché in Nederland is volgapparatuur aangetroffen, maakte het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag bekend. De Russen zijn woedend en hebben plaatsvervangend ambassadeur Dominique Kuhling op het matje geroepen.

Lees ook;

Lees meer

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes.

Lees meer

Als de beschuldigingen kloppen is vooral sprake van selectieve verontwaardiging, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten. ,,Elke veiligheidsdienst probeert dit bij vijandige inlichtingendiensten, het is volstrekt normaal. De Russen doen dit in Moskou evengoed.”

Hoogleraar Inlichtingenstudies Paul Abels betwijfelt of de AIVD en/of MIVD inderdaad hebben gespioneerd. ,,Het zou net zo goed een set-up van de Russen kunnen zijn om Nederland zwart te maken. De spionagewereld is een schijnwereld, waar niets is wat het lijkt.”

Geen sinecure

Dit zou ook een set-up kunnen zijn van de Russen om Nederland zwart te maken, aldus Paul Abels, hoogleraar inlichtingenstudies.

De aangetroffen apparatuur betreft volgens Moskou traceerapparatuur. Daarmee kunnen Nederlandse veiligheidsdiensten nagaan welke ontmoetingen de Russische militaire attaché heeft. Het plaatsen van dergelijke elektronica is echter bepaald geen sinecure, stelt De Jong. ,,De Russen weten dat de kentekens van hun diplomatieke voertuigen bij de AIVD bekend zijn en parkeren die echt niet op een willekeurige hoek van de straat.”

Mocht een auto onverhoopt defect raken dan zal deze zo mogelijk op het ambassadeterrein door een eigen monteur gerepareerd worden. ,,En als er toch een garagebezoek vereist is, willen ze er met hun neus bovenop zitten.” Sowieso zullen inlichtingendiensten hun eigen diplomatieke auto’s regelmatig binnenstebuiten keren om eventuele spionageapparatuur op te sporen.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken. © ANP

Al met al is het vrijwel ondoenlijk om apparatuur ongezien te installeren, stelt kenner van de Russische inlichtingendiensten De Jong. Het gemakkelijkst lijkt nog het plaatsten van een gps-tracker onderop de auto. ,,Zoiets is snel te doen, de technologie is ook al decennia oud.”

MH17

Dit besluit is op hoog niveau genomen, door Poetin of de Russische veilig­heids­raad, aldus Ben de Jong, kenner Russische inlichtingendiensten.

Waar of niet, de vraag rijst waarom Rusland de spionagezaak zo hoog opspeelt. Normaliter worden dergelijke affaires diplomatiek in alle stilte opgelost. Experts Abels en De Jong hebben een vermoeden. ,,Met weinig westerse landen is de relatie momenteel zo beroerd als met Nederland”, zeggen beiden. ,,Dat Nederland al jarenlang stelt dat Rusland achter de crash van MH17 zit, is tegen het zere been van Moskou.” Zo besloot het kabinet begin juli nog Rusland voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen.

De Jong gaat er vanuit dat Rusland belang heeft bij publiciteit. ,,Rusland probeert in zijn betrekkingen met het Westen momenteel overal stennis te schoppen.”

De beschuldigingen kunnen volgens hoogleraar inlichtingenstudies Abels verder een wraakoefening zijn voor hoe Nederland Rusland te kijk zette na de mislukte spionagepoging bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018. Russische spionnen probeerden de systemen te hacken, maar werden op heterdaad betrapt door de MIVD. ,,Nederland organiseerde vervolgens een persconferentie om de zaak wereldkundig te maken.”

Het besluit om er een diplomatieke rel van te maken is op hoog niveau genomen, denken Abels en De Jong. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov bezit niet het statuur om dit alleen te doen, de machtsstructuren zijn veel hiërarchischer dan in Nederland. ,,Het is zeker langs Vladimir Poetin zelf of de Russische veiligheidsraad gegaan.”

Moet Nederland nu diep door het stof en nederig excuses maken? Geenszins, stelt De Jong: ,,Als je ziet wat de Russen ons de afgelopen jaren allemaal geflikt hebben zou ik dat zeker niet doen”, wijst hij op de vele affaires die in 2012 startten met de arrestatie van Russische spion Raymond P, die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen.

‘Glashard ontkennen’

Volgens hoogleraar inlichtingendiensten Abels is glashard ontkennen altijd het devies, of de beschuldigingen nu waar zijn of niet. Hoe je dat doet liet Rusland zien na de verijdelde spionagezaak bij de OPCW. Daar klopte niets van, de beschuldigingen van Nederland en het Westen getuigden van een ‘levendige fantasie’ en waren een ‘absurditeit’, stelde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in 2018.

‘Spionage-apparaat gevonden in auto Russische diplomaat in Nederland’

AD 17.08.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt een spionage-apparaat te hebben gevonden in de auto van een Russische militair attaché – een militair met een diplomatieke missie – in Nederland. Dominique Kuhling, de plaatsvervangend ambassadeur van Nederland, is door Moskou op het matje geroepen.

Volgens de Russen gaat het om volgapparatuur, waarmee de gangen van het diplomatieke voertuig kunnen worden gevolgd. ,,Dergelijke onvriendschappelijke acties komen de toch al complexe relatie met Nederland niet ten goede”, kreeg plaatsvervangend ambassadeur Kuhling te verstaan.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het ministerie van Buitenlandse Zaken vertelde haar dat het noodzakelijk is ,,om onmiddellijk uitgebreide maatregelen te nemen om dergelijke incidenten te voorkomen, die in strijd zijn met de bepalingen van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer.”

Premier Rutte wil in een eerste reactie niet veel kwijt, meldt de NOS. ,,Daar kan ik verder geen commentaar op geven, ik zag de berichten.” Ook Buitenlandse Zaken kan vlak na de bekendmaking van het nieuws nog niks zeggen over de beschuldigingen.

Gevoelig

De relatie tussen Nederland en Rusland is de laatste jaren niet best. Vorig jaar werd een Ruslandstrategie opgezet door minister van Buitenlandse zaken Stef Blok maar ook daarin staat dat het allemaal stroef loopt met Moskou.

De reeks affaires startte in 2012 met de arrestatie van spion Raymond Valentino P die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen. Hij werd veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf.

Een jaar later volgde de nieuwste rel toen Nederlandse agenten Dmitri Borodin, de tweede man van de Russische ambassade, aanhielden. Buren hadden geklaagd dat de diplomaat zich agressief gedroeg tegen zijn kinderen. Eerder had zijn vrouw al enkele auto’s geramd. Rusland pikte de aanhouding niet en Nederland bood excuses aan.

In datzelfde jaar werd een Nederlandse diplomaat mishandeld in zijn woning in Moskou. De destijds tweede man van de Nederlandse ambassade in Moskou, Onno Elderenbosch, werd in oktober 2013 in zijn huis in elkaar geslagen door twee mannen. De mishandeling werd door sommigen gezien als een wraakactie voor de arrestatie van Borodin.

Twee jaar geleden meldde de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) een operatie van de Russen te hebben verijdeld tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW). Nederland sloeg toen publiekelijk terug door de namen van de vier spionnen te noemen en hun gezichten te tonen.

MH17

Voor Nederland blijft het neerhalen van MH17 nog steeds een zeer gevoelig punt. Rusland weigert mee te werken aan het onderzoek naar het neerschieten van het passagierstoestel. Volgens het Nederlandse Openbare Ministerie zouden daar ook hoge figuren in het Kremlin bij betrokken zijn.

Verder zijn er vanuit de EU spanningen met Moskou over de Russische agressie tegen Oekraïne, de bombardementen in Syrië ter ondersteuning van president Assad en verschillende aanslagen op naar Europa gevluchte dissidenten. Samen met China en Noord-Korea behoort Rusland tot de kampioenen van de digitale spionage.

Nederland heeft sinds 2014 geen minister meer op handelsmissie naar Rusland gestuurd en lijkt ook niet van plan dat te doen.

augustus 17, 2020 Posted by | aivd, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, russische geheime dienst, Sergej Skripal, volgapparatuur | , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De spanningen op weg naar een nieuwe Koude Oorlog lopen weer op !!!

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Nederland daagt Rusland voor EHRM 

Het kabinet heeft vandaag besloten Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen vanwege zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17. Met het indienen van deze zogenoemde ‘statenklacht’ brengt het kabinet alle bij het kabinet beschikbare en relevante informatie over het neerhalen van vlucht MH17 in bij het EHRM.

Trouw 20.08.2020

De inhoud van de statenklacht wordt gelijktijdig en als onderdeel van de Nederlandse interventie in de individuele klachtprocedures van nabestaanden tegen Rusland bij het EHRM ingebracht. Met deze stap ondersteunt het kabinet maximaal de individuele klachten van nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 bij het EHRM.

AD 22.07.2020

Nederland komt met deze statenklacht bovendien op voor alle 298 MH17-slachtoffers, van 17 verschillende nationaliteiten, en hun nabestaanden.

Blok: “Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel.”

AD 11.07.2020

Ook wordt de VN-Veiligheidsraad over deze stap geïnformeerd.

In 2018 stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het kabinet vindt het belangrijk dat de gesprekken met Rusland in het kader van staatsaansprakelijkheid worden voortgezet. Deze hebben als doel tot een oplossing te komen die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade die veroorzaakt is door het neerhalen van vlucht MH17.

Bijna zes jaar na het neerhalen van vlucht MH17, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen, heeft het streven naar waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap nog steeds de hoogste prioriteit. Het kabinet heeft altijd gesteld geen enkele (juridische) optie uit te sluiten om dit doel te bereiken en deze stap draagt hieraan bij.

Wat is het Europees EHRM voor de Rechten van de Mens en waarom dient Nederland hier een klacht in?

  • Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) is gevestigd in Straatsburg. Na het neerhalen van vlucht MH17 hebben verschillende nabestaanden bij het EHRM individuele klachten ingediend tegen Rusland. Een eerste groep nabestaanden diende op 6 mei 2016 een klacht in.
  • De nabestaanden vragen hiermee de rechters van het EHRM om te beoordelen of Rusland in zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17 zijn verplichtingen onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) heeft geschonden. Deze individuele klachtprocedures zijn vorig jaar formeel in behandeling genomen.
  • Nederland dient nu een zogeheten statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Het kabinet beschikt over veel informatie over het neerhalen van vlucht MH17. Door nu zelf een zaak te beginnen tegen Rusland komt deze informatie ook beschikbaar voor de zaken van de nabestaanden. Op deze manier kan Nederland de zaken van de nabestaanden het beste ondersteunen. Bovendien komt Nederland hiermee op voor alle 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden.

Waarom is Nederland niet eerder naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gestapt vanwege MH17?

  • Nederland vindt het heel belangrijk dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers van MH17 en hun nabestaanden, en heeft van meet af aan geen enkel juridisch middel uitgesloten om dit doel te bereiken.
  • Het kabinet heeft voortdurend onderzocht wat de juridische mogelijkheden zijn, en weegt steeds zorgvuldig af wat de juiste stappen zijn op het juiste moment.
  • Het kabinet wil de nabestaanden maximaal ondersteunen. Mede met het oog op de lopende procedures bij het EHRM met betrekking tot het neerhalen van vlucht MH17, dient het kabinet nu een statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Hiermee brengt het kabinet alle op dit moment beschikbare en relevante informatie in bij het EHRM en ondersteunt het daarmee de nabestaanden in hun zaken.

Hoe liggen de kansen ???

Een nieuwe stap in de juridische strijd rond het neerhalen van vlucht MH17. Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg, zo werd vandaag bekend.

Wat wil Nederland hiermee bereiken?

Met de stap wil het kabinet de al ingediende individuele klachten van nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ondersteunen. Het gaat erom dat nabestaanden in hun zaken kunnen beschikken over al het materiaal uit het MH17-onderzoek, en dat kan alleen als Nederland zelf een aanklacht indient, zegt premier Rutte.

Als het Europese Hof de nabestaanden en de Nederlandse staat in het gelijk stelt, kan het Rusland schadevergoedingen opleggen. Daarnaast kan het EHRM bepalen dat Rusland bepaalde informatie moet delen.

Hoe kansrijk is de zaak?

Juridisch gezien is de zaak die Nederland heeft aangespannen heel kansrijk, zegt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon in Nieuws en Co op Radio 1. Het Hof moet beoordelen of Rusland artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft geschonden, waarin het recht op leven is vastgelegd.

Onder artikel 2 kan Rusland bijvoorbeeld aansprakelijk worden gehouden voor het niet instellen van een eigen onderzoek en het frustreren van het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT).

Als het Hof in Straatsburg ook bewezen acht dat Russische functionarissen erbij betrokken waren, kan Rusland ook aansprakelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel.

Artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens EUROPEAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTS

Hoe reageert Rusland?

Het Russische ministerie van Justitie stelt in een verklaring dat de ramp zich heeft afgespeeld boven Oekraïens grondgebied, waar Rusland geen enkele jurisdictie heeft en waar het ook niks te vertellen heeft, ook niet in 2014, zegt correspondent David jan Godfroid.”Rusland blijft er kortom bij dat het niks te maken heeft met het neerhalen van het toestel. Ze zien dit als de zoveelste stap van Nederland om Rusland zo zwart mogelijk te maken.”

Rusland zal zich waarschijnlijk wel verdedigen als de zaak voor het Hof komt. Dat doet het land ook bij andere zaken voor het Europese Hof voor de Mensenrechten.

Wat de Russische regering zal doen met een eventuele veroordeling, is minder zeker. Bij de volksraadpleging van 1 juli heeft een meerderheid ermee ingestemd dat internationaal recht voortaan ondergeschikt is aan de Russische grondwet.

De regering kan daarmee een uitspraak van het Europese Hof voorleggen aan het eigen Constitutionele Hof. Dat kan beslissen dat Rusland de uitspraak naast zich neer kan leggen en dat het land geen schadevergoedingen hoeft te betalen.

“Maar dat betekent niet dat de zaak nutteloos is”, zegt De Hoon. “Want voor de nabestaanden is het belangrijk dat rechters het bewijs wegen en uitspraak doen over wat er is gebeurd.”

Ramp MH17 houdt Nederland al 5 jaar in zijn greep

Hoelang gaat de zaak duren?

Er kunnen jaren overheen gaan voordat er een uitspraak is, verwacht de universitair docent. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft een flinke achterstand bij het afhandelen van zaken. Wat helpt is dat de zaak al eerder is aangespannen door nabestaanden van de MH17-slachtoffers.

Waarom stapt Nederland nu pas naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens?

Nederland moest sowieso wachten tot het JIT-onderzoek was afgerond. Dan nog had het eerder gekund, maar volgens premier Rutte is dit het beste moment. “We onderzoeken steeds wat juridisch mogelijk is, maar ook op welk moment we dingen het beste kunnen doen.”

De regering heeft “om ons moverende redenen” gekozen voor dit moment, zei Rutte na de ministerraad. Wat die redenen zijn, wilde hij niet zeggen.

Welke zaken lopen er nog meer rond MH17?

Naast de mensenrechtenzaken bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens lopen er nog twee juridische procedures rond MH17:

– De staatsaansprakelijkheid: Twee jaar geleden stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de vlucht. Die stap volgde op de vaststelling van het JIT dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten afkomstig was van een brigade van het Russische leger.

Vorig jaar werd duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten met Rusland hebben over de aansprakelijkstelling. Het kabinet zei vandaag te hopen dat deze gesprekken met Rusland doorgaan.

– Het strafproces: Er loopt ook nog een strafproces tegen vier individuele verdachten. Die zaak dient voor de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner die niet zelf bij het proces aanwezig zijn.

Als de uitspraak in die strafzaak eerder komt, kan die invloed hebben op de EHRM-zaak in Straatsburg, zegt De Hoon. “Als er een veroordeling uitkomt, dan hebben de feiten die door de Nederlandse rechter als bewezen worden geacht extra waarde bij zo’n procedure in Straatsburg.”

Vrijgave satellietbeelden

Een groep nabestaanden van de MH17-ramp doet een dringend beroep op de Verenigde Staten: geef de satellietbeelden vrij waarop, volgens de Amerikanen, de Buk-raket te zien is die MH17 neerhaalde. ,,Help mee aan gerechtigheid.” Dat schrijft de groep in een brief aan Pete Hoekstra, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie werd vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een Buk-raket, afgeschoten vanuit gebied dat toen werd gecontroleerd door pro-Russische separatisten.

Kort na de ramp, waarbij alle  298 inzittenden omkwamen, meldde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry dat op satellietbeelden de baan van een Buk-raket naar het toestel te zien was. ,,We zagen de lancering, we zagen de raketbaan en we zagen de inslag.” De Amerikanen gaven een beeld vrij waarop die baan was ingetekend, maar niet de onderliggende beelden en gegevens.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De groep nabestaanden die samenwerkt in de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 vreest dat een gebrek aan bewijs kan leiden tot het mislukken van het MH17-proces. ,,En dat is precies wat de daders, en hun beschermers, al zes jaar proberen  te bereiken. Het zou een overwinning zijn voor de duistere krachten op deze planeet.” Om dat te voorkomen vragen de nabestaanden Hoekstra, die ze twee jaar geleden persoonlijk ontmoetten, ‘welwillend naar het nieuwe verzoek van de Nederlandse justitie te kijken’.

 Thomas Schansman

@ThomasSchansman

Today, we sent the following letter to @usambnl the US Ambassador in the Netherlands on behalf of the Working Group Truth Finding #MH17 to reconsider providing the satellite data that the US government referred to on August 12th, 2014, as requested by the Netherlands court.

9:30 PM · Jul 9, 2020 67 42 people are Tweeting abou

De satellietbeelden speelden een rol tijdens de zittingen in de MH17-rechtszaak de afgelopen weken.  De rechtbank gaf het Nederlandse OM de opdracht nogmaals bij de Amerikanen aan te kloppen en te vragen onder welke voorwaarden de gegevens openbaar zouden kunnen worden. Justitie heeft daar in 2016 voor het laatst om gevraagd.

De advocaten van de Russische verdachte  Oleg Poelatov willen ook de beschikking hebben over de beelden. Zij stelden, in een lang pleidooi, dat er niet genoeg onderzoek is gedaan naar alternatieve scenario’s voor de ramp.

Wel inzage

Een vertegenwoordiger van het OM,  de Landelijk Officier van Justitie Terrorismebestrijding, Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, heeft wel inzage gekregen van de Amerikanen.  ,,Hij heeft in de VS een intelligence briefing gekregen van meerdere Amerikaanse functionarissen en hij heeft ook inzage gehad in verschillende geclassificeerde en niet-geclassificeerde documenten. Een deel van de achterliggende metadata en onderzoekgegevens is hem niet ter inzage gegeven”, zo stelde justitie eerder deze maand op een zitting in het proces.

,,De Amerikaanse autoriteiten hebben laten weten dat zij niet meer informatie over de detectie van de raket kunnen verstrekken dan vermeld is in de schriftelijke verklaring en dat vertrouwelijk ter inzage is gegeven aan Nederlandse Landelijk Officier van Justitie.”  Die officier stelt dat de bronnen die hij heeft ingezien de bewering van de Amerikanen ondersteunen. Justitie zei niet wanneer die beelden zijn ingezien.

Telegraaf 18.07.2020

Herdenking 17.07.2020

Met het voorlezen van de 298 namen van slachtoffers is in Vijfhuizen de MH17-vliegramp herdacht. Vanwege de coronacrisis waren er geen nabestaanden aanwezig in het herinneringspark. De bestuursleden van Stichting Vliegramp MH17 lazen de namen voor.

Premier Mark Rutte heeft vrijdag 17.07.2020 tijdens de herdenking van het neerhalen van MH17 in een videoboodschap teruggeblikt op de ramp, die volgens hem “voelt als de dag van gisteren”. Het is zes jaar geleden dat de vlucht, met aan boord 298 mensen, uit de lucht werd geschoten.

“Het was een ramp die geliefden in één keer wegrukte”, zo vertelt Rutte. De herdenking vindt dit jaar sober plaats vanwege het coronavirus.

Het MH17-proces gaat op 31 augustus weer verder.

Een protest voor de Russische ambassade in Den Haag, in maart dit jaar. MH17-nabestaanden zetten er 298 lege stoelen neer. © REUTERS

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17 vindt u op MH17tijdlijn.nl.

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Russische MH17-onderzoeker: ‘Wij leven in een land van de totale leugen’

AD 20.08.2020 De Russische luchtvaartexpert Vadim Loekasjevitsj deed zes jaar lang minutieus onderzoek naar het neerschieten van MH17. Hij vervatte zijn bevindingen in een boek, dat komende winter uitkomt. ‘MH17 staat voor de bijbelse strijd tussen goed en kwaad.’

,,Ik heb iets voor je’’, zegt Loekasjevitsj, terwijl hij zijn computer aansluit op het reusachtige breedbeeld aan de muur van zijn fraai ingerichte flat in het centrum van Moskou. ,,Je bent de eerste die het ziet.’’ Hij klikt een videoclip aan, die hij zelf heeft gemonteerd bij een lied over MH17. ,,Het is van Vladimir Kant, een onbekende Russische artiest. Hij bood het me uit eigen beweging aan.’’

Lees ook;

Nabestaanden MH17 tegen VS: ‘Geef satellietbeelden van lancering Buk-raket vrij’

Lees meer

MH17-verdachte mag vliegtuigwrak door eigen expert laten onderzoeken

Lees meer

De clip toont Loekasjevitsj’ persoonlijke betrokkenheid bij de tragedie. Hij wist als militair vliegtuigbouwkundige van meet af aan dat MH17 door een (Russische) Buk-raket was geraakt. Direct na de ramp begon hij onderzoek te doen en zette de informatie op zijn YouTube-blog, dat geheel is gewijd aan de ramp. Loekasjevitsj is de enige expert in Rusland die openlijk zijn mening geeft. Het kostte hem zijn baan.

,,Ik was niet van plan een heel dik boek te schrijven. Maar als je eenmaal begint, begrijp je hoe breed het onderwerp MH17 is. Zes jaar lang is er heel veel gezegd: waarheid, halve waarheid en totale leugens. Als je begint met zo’n boek, moet je over alles schrijven’’, concludeert de luchtvaartexpert.

Rechtvaardigheid

De drijfveer voor het boek was Loekasjevitsj’ sterke gevoel voor rechtvaardigheid. ,,MH17 staat voor de bijbelse strijd tussen goed en kwaad en wie wint is erg belangrijk. Ik ben met het boek begonnen omdat ik geloof dat het goede het kwade overwint. Geloof je dat niet, dan is het leven zinloos.’’

Het resultaat is een lijvig werk in twee delen, geschreven in het Russisch. De informatiedichtheid is ongekend hoog: bijna duizend pagina’s, meer dan duizend illustraties en meer dan tweeduizend directe bronnen. Het lijkt op een wetenschappelijk proefschrift. Maar Loekasjevitsj bezweert dat het voor iedereen is te begrijpen.

“Ik ben voor de feiten en al mijn beweringen staaf ik met argumenten”

,,Ik heb me voorgenomen het in heel eenvoudige taal op te schrijven, met veel voorbeelden uit het dagelijks leven om zaken simpel uit te leggen. Hoe raketscherven een object doorboren, wat het verschil is tussen de schade die een raket aanbrengt en een boordkanon van een gevechtsvliegtuig. Het boek is voor iedereen, zelfs voor lezers zonder onderwijs.’’

Feiten

De vliegtuigbouwkundige (hij studeerde in Ruslands Verre Oosten en ontwierp delen van Soechoj-gevechtsvliegtuigen) stelt dat hij zo objectief mogelijk is gebleven en dat hij geen standpunt inneemt. Niet voor of tegen Rusland of Oekraïne. ,,Ik ben voor de feiten en al mijn beweringen staaf ik met argumenten’’, zegt hij.

Niettemin komt uit het werk – Loekasjevitsj noemt het zelf een encyclopedie van de ramp met MH17 – naar voren dat het vliegtuig niet kan zijn neergeschoten door een Oekraïense SU-25, dat een Russische Buk-raket dat heeft gedaan en dat Rusland leugen op leugen stapelt om dat te ontkennen.

© Aleksandr Vartanjan

Wat het boek evenwel geloofwaardig maakt, is dat de onderzoeker ook het Britse onderzoekscollectief Bellingcat – waarop het werk van het Joint Investigation Team (JIT) zwaar leunt – eveneens de maat neemt. ,,Ze zijn soms te gehaast, willen met twee foto’s bewijzen dat het om één en dezelfde Buk-installatie gaat. Terwijl ik vind, dat je er vijf of zes moet hebben. Maar het zijn fouten die het totale bewijsmateriaal niet onderuit halen.’’

Snelheidshoek

Volgens Loekasjevitsj staan er in het boek dingen, die voor de buitenwereld onbekend zijn. Zo laat hij zien hoe het team dat de Buk lanceerde, zich zo heeft kunnen vergissen. ,,Dat heeft te maken met verschil in hoogte en snelheid. Daardoor vlogen een Antonov en MH17 op een Buk-radarscherm onder een totaal identieke snelheidshoek.’’

Op enig moment belden Oekraïense journalisten Loekasjevitsj vanaf een legerplaats, waar militairen met een Buk aan het oefenen waren. ,,Die gaven me telkens de hoogte, verte en snelheid van hun oefenobject door. Ze maakten ook foto’s van het controlepaneel. Die foto’s staan ook in het boek. Zo heb ik aangetoond waarom het is fout gegaan met MH17.’’

© AD

Ook correspondeerde de auteur met Vladislav Volosjin, de Oekraïense straaljagerpiloot die Russische media aanwezen als degene die MH17 zou hebben neergeschoten. ,,Hij heeft me gedetailleerd verteld hoe hij het gevecht aanging, wat hij deed in de lucht, hoe hoog hij vloog. Ik vroeg hem: als ze je de opdracht hadden gegeven de Boeing neer te schieten, had je dat überhaupt kunnen doen? Hij zei: je kunt ongeveer die hoogte bereiken, maar nauwelijks meer schieten. Het vliegtuig begint te schommelen op die hoogte, het is lastig het onder controle te houden.’’ Volosjin zou later zelfmoord plegen.

Data

Het werk van Loekasjevitsj bleef ook bij het JIT niet onopgemerkt. Reden hem uit te nodigen als getuige-deskundige. In december bezocht hij Nederland, maar hij wil niet zeggen wat hij het JIT heeft verteld. ,,Uit hun vragen kon ik opmaken welke kant het proces opgaat. Daarom kan ik me er publiekelijk niet over uitlaten. Als ik zou zeggen wat ze van me wilden weten, zou ik verraden wat het OM van plan is.’’

© AFP

Wat Loekasjevitsj aan het nu lopende proces het meest verbaast, is de omvang en nauwgezetheid van het onderzoek. ,,De hoeveel data is verbijsterend. Daartegenover staat de totale leegheid van de verdediging. Die verbaasde me niet. Ze werken niet op inhoud, maar op procedure. En daar vertragen ze het proces alleen maar mee.’’

Tijdrekken

De luchtvaartdeskundige is ervan overtuigd, dat dat precies de bedoeling is van het Kremlin. ,,De tactiek is tijdrekken, door bijvoorbeeld de opnames van de boordrecorder in zijn geheel op te vragen, terwijl de uren voor het neerschieten niet van belang zijn.’’ Anderzijds wil Moskou, aldus Loekasjevitsj, via een aan de Nederlandse verdediging van verdachte Oleg Poelatov toegevoegde Russische advocaat botweg informatie krijgen over de tactiek van het OM.

Voor zijn boek MH17: leugens en waarheid kon Loekasjevitsj geen Russische uitgever vinden. Daarom is hij via Planet.ru een crowfundingproject begonnen. De oplage is bescheiden: 400 exemplaren. Dat zal de mening over MH17 onder de Russen niet veranderen. Maar daar gaat het niet om, zegt hij. ,,Wij leven in een land van de totale leugen. Onze opgave is, dat we in een oceaan van leugens een eiland van waarheid creëren. Ik geloof dat de waarheid ooit geëist zal worden. Toen Solzjenitsyn zijn Goelag Archipel schreef, was het heel marginaal. Maar toen het communisme ineenstortte, wilde iedereen het lezen. Mijn opdracht is ervoor te zorgen dat de waarheid voorhanden is, als Rusland die wel moet erkennen.’’

298 namen van slachtoffers voorgelezen bij herdenking MH17

Telegraaf 17.07.2020 Met het voorlezen van de namen van de 298 slachtoffers is in Vijfhuizen de MH17-vliegramp herdacht. Vanwege de coronacrisis waren er geen nabestaanden aanwezig in het herinneringspark. De bestuursleden van Stichting Vliegramp MH17 lazen de namen voor.

De herdenking begon met een van tevoren opgenomen korte toespraak van premier Mark Rutte. „We staan vandaag stil bij de verschrikkelijke ramp die zes jaar geleden plaatsvond”, zo sprak hij. „Een ramp die uw geliefden in één klap uit het leven wegrukte. Een ramp die uw leven voorgoed veranderde. Zes jaar geleden, maar het voelt als de dag van gisteren.”

Rutte zei dat dit jaar „elkaar in de ogen kijken of een arm om elkaar heen slaan er niet in zit.” „Het kon niet anders. Maar ik ben ervan overtuigd: het maakt de verbondenheid niet minder. (…) Want juist in de soberheid van deze plechtigheid komen we tot de kern.” De premier wenste de nabestaanden tot slot veel kracht toe. „In mijn gedachten ben ik vandaag bij u. Veel sterkte.”

’Belangrijk jaar voor ons’

Vervolgens hield voorzitter Piet Ploeg een toespraak. „We herdenken vandaag weliswaar via een livestream, maar in gedachten zijn we bij elkaar”, zei Ploeg. De voorzitter stelde dat het jaar 2020 wellicht de geschiedenis in zal gaan als „een bijzonder en belangrijk jaar voor ons en vele anderen.” Hij doelde daarmee op het begin van de berechting op 9 maart van de vier verdachten die beschuldigd worden van de betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig.

Ook zei Ploeg dat de nabestaanden nog altijd moeten dealen met een „hausse aan desinformatie op sociale media en de volstrekte en respectloze ontkenning van enige verantwoordelijkheid voor de dood voor onze geliefden.”

Zonnebloemen

Na het lezen van de namen werd een minuut stilte gehouden en werden 298 zonnebloemen neergelegd. Op de achtergrond was het veld met de zonnebloemen zichtbaar, dat geplant is van zaden die afkomstig zijn uit een veld in Oekraïne waar onderdelen van het toestel van Malaysia Airlines terechtkwamen. De vlaggen van de getroffen landen wapperden halfstok. Nabestaanden zijn de rest van de dag welkom bij het bomenveld bij het monument, dat geplant is voor de slachtoffers.

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident dood en sterven Piet Ploeg Vijfhuizen Stichting Vliegramp MH17

Rutte bij herdenking MH17: ‘Zes jaar geleden voelt als de dag van gisteren’

NU 17.07.2020 Premier Mark Rutte heeft vrijdag 17.07.2020 tijdens de herdenking van het neerhalen van MH17 in een videoboodschap teruggeblikt op de ramp, die volgens hem “voelt als de dag van gisteren”. Het is zes jaar geleden dat de vlucht, met aan boord 298 mensen, uit de lucht werd geschoten.

“Het was een ramp die geliefden in één keer wegrukte”, zo vertelt Rutte. De herdenking vindt dit jaar sober plaats vanwege het coronavirus.

Enkele bestuursleden van Stichting Vliegramp MH17 zijn bij het monument in het Noord-Hollandse Vijfhuizen om woorden te spreken over de ramp. Ook zijn de namen en de leeftijden van de slachtoffers voorgelezen.

Via een livestream is de herdenking te volgen. Het herdenkingsbos, waar voor elk slachtoffer een boom is geplant, is wel te bezoeken.

“Het maakt de minuut stilte nog krachtiger, want in deze soberheid komen we juist tot de kern en klinkt de naam van uw geliefde alleen nog maar luider”, aldus de premier.

Voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 Piet Ploeg heeft in zijn toespraak teruggeblikt op een bewogen periode voor de nabestaanden. Zo begon in maart het proces tegen de vier verdachten die verantwoordelijk worden gehouden voor het binnenhalen en/of wegbrengen van de buk-installatie.

Het vliegtuig werd boven Oost-Oekraïne neergehaald door een buk-raket. Wrakstukken kwamen in velden met zonnebloemen terecht. Deze bloemen zijn het symbool geworden voor de rouw om de inzittenden.

Vandaag staan we stil bij de verschrikkelijke ramp die 6 jaar geleden plaatsvond. Een ramp die de 298 mensen aan boord van vlucht MH17 uit het leven wegrukte. En een ramp die het leven van de nabestaanden voorgoed veranderde. Ik wens hen veel kracht toe op deze emotionele dag.

 MinPres 06:00 – 17 juli 2020

Oproep NUjij

Lees meer over: MH17 Binnenland

Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof, hoe kansrijk is dat?

NOS 10.07.2020 Een nieuwe stap in de juridische strijd rond het neerhalen van vlucht MH17. Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg, zo werd vandaag bekend.

Wat wil Nederland hiermee bereiken?

Met de stap wil het kabinet de al ingediende individuele klachten van nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ondersteunen. Het gaat erom dat nabestaanden in hun zaken kunnen beschikken over al het materiaal uit het MH17-onderzoek, en dat kan alleen als Nederland zelf een aanklacht indient, zegt premier Rutte.

Als het Europese Hof de nabestaanden en de Nederlandse staat in het gelijk stelt, kan het Rusland schadevergoedingen opleggen. Daarnaast kan het EHRM bepalen dat Rusland bepaalde informatie moet delen.

Hoe kansrijk is de zaak?

Juridisch gezien is de zaak die Nederland heeft aangespannen heel kansrijk, zegt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon in Nieuws en Co op Radio 1. Het Hof moet beoordelen of Rusland artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft geschonden, waarin het recht op leven is vastgelegd.

Onder artikel 2 kan Rusland bijvoorbeeld aansprakelijk worden gehouden voor het niet instellen van een eigen onderzoek en het frustreren van het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT).

Als het Hof in Straatsburg ook bewezen acht dat Russische functionarissen erbij betrokken waren, kan Rusland ook aansprakelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel.

Artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens EUROPEAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTS

Hoe reageert Rusland?

Het Russische ministerie van Justitie stelt in een verklaring dat de ramp zich heeft afgespeeld boven Oekraïens grondgebied, waar Rusland geen enkele jurisdictie heeft en waar het ook niks te vertellen heeft, ook niet in 2014, zegt correspondent David jan Godfroid.”Rusland blijft er kortom bij dat het niks te maken heeft met het neerhalen van het toestel. Ze zien dit als de zoveelste stap van Nederland om Rusland zo zwart mogelijk te maken.”

Rusland zal zich waarschijnlijk wel verdedigen als de zaak voor het Hof komt. Dat doet het land ook bij andere zaken voor het Europese Hof voor de Mensenrechten.

Wat de Russische regering zal doen met een eventuele veroordeling, is minder zeker. Bij de volksraadpleging van 1 juli heeft een meerderheid ermee ingestemd dat internationaal recht voortaan ondergeschikt is aan de Russische grondwet.

De regering kan daarmee een uitspraak van het Europese Hof voorleggen aan het eigen Constitutionele Hof. Dat kan beslissen dat Rusland de uitspraak naast zich neer kan leggen en dat het land geen schadevergoedingen hoeft te betalen.

“Maar dat betekent niet dat de zaak nutteloos is”, zegt De Hoon. “Want voor de nabestaanden is het belangrijk dat rechters het bewijs wegen en uitspraak doen over wat er is gebeurd.”

Ramp MH17 houdt Nederland al 5 jaar in zijn greep

Hoelang gaat de zaak duren?

Er kunnen jaren overheen gaan voordat er een uitspraak is, verwacht de universitair docent. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft een flinke achterstand bij het afhandelen van zaken. Wat helpt is dat de zaak al eerder is aangespannen door nabestaanden van de MH17-slachtoffers.

Waarom stapt Nederland nu pas naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens?

Nederland moest sowieso wachten tot het JIT-onderzoek was afgerond. Dan nog had het eerder gekund, maar volgens premier Rutte is dit het beste moment. “We onderzoeken steeds wat juridisch mogelijk is, maar ook op welk moment we dingen het beste kunnen doen.”

De regering heeft “om ons moverende redenen” gekozen voor dit moment, zei Rutte na de ministerraad. Wat die redenen zijn, wilde hij niet zeggen.

Welke zaken lopen er nog meer rond MH17?

Naast de mensenrechtenzaken bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens lopen er nog twee juridische procedures rond MH17:

– De staatsaansprakelijkheid: Twee jaar geleden stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de vlucht. Die stap volgde op de vaststelling van het JIT dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten afkomstig was van een brigade van het Russische leger.

Vorig jaar werd duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten met Rusland hebben over de aansprakelijkstelling. Het kabinet zei vandaag te hopen dat deze gesprekken met Rusland doorgaan.

– Het strafproces: Er loopt ook nog een strafproces tegen vier individuele verdachten. Die zaak dient voor de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner die niet zelf bij het proces aanwezig zijn.

Als de uitspraak in die strafzaak eerder komt, kan die invloed hebben op de EHRM-zaak in Straatsburg, zegt De Hoon. “Als er een veroordeling uitkomt, dan hebben de feiten die door de Nederlandse rechter als bewezen worden geacht extra waarde bij zo’n procedure in Straatsburg.”

BEKIJK OOK

Maakt Nederland kans met aanklacht tegen Rusland voor het Europees Hof?

Trouw 10.07.2020 Nederland klaagt Rusland aan bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) vanwege zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17. Daarmee voert Nederland de druk op Rusland op, dat al jaren het onderzoek en het proces tegen de verdachten frustreert.

Minister Blok van buitenlandse zaken wil met deze stap de klachten van een groep van 380 nabestaanden ondersteunen, die al eerder een zaak tegen Rusland aanspanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Zij doen dit onder meer op basis van artikel 2 van het Europees mensenrechtenverdrag, het recht op leven.

“Daarmee komen we dichter bij ons doel van gerechtigheid voor de slachtoffers en nabestaanden,” zei minister Blok na afloop van de ministerraad vrijdag. Door deze ‘statenklacht’ krijgt het Europese Hof nog meer informatie van de Nederlandse overheid uit het onderzoek naar het neerhalen van de MH17, is het idee.

Het EHRM is in principe bedoeld voor burgers die overheden aanklagen, maar ook organisaties en landen kunnen een klacht indienen. Zij moeten dan zelf slachtoffer zijn van een schending van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Ook moet worden aangetoond dat Rusland effectief gezag had over het grondgebied waar de ramp plaatsvond.

Waakhond over democratie in bijna vijftig landen

Anders dan vaak gedacht is het EHRM geen instelling van de EU, maar van de Raad van Europa waarin bijna vijftig landen zijn vertegenwoordigd, ook Rusland. Deze Raad waakt over de democratie in de aangesloten landen. Rusland verloor in 2014 haar stemrecht in de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa omdat het de Krim had geannexeerd, maar kreeg dat in 2019 weer terug. Voor Nederland was dat zuur, omdat Rusland niet meewerkt aan het MH17-proces en het zelfs frustreert.

Vlucht MH17 werd in juli 2014 boven het strijdgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig van een Russische militaire basis. De lanceerinstallatie is daar later ook naar teruggekeerd.

De gedachte is dat Nederland met deze stap ook langs andere juridische weg Rusland verantwoordelijk probeert te houden voor de ramp. Samen met Australië (dat ook burgers verloor) stelde Nederland twee jaar geleden Rusland aansprakelijk. Deze staatsaansprakelijkheid is juridisch een lastig begrip, omdat beide partijen er eerst onderling moeten zien uit te komen.

Pas als dat niet lukt, kan een zaak volgen bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ). Probleem is dat Rusland de rechtsmacht van dit hof niet automatisch erkent. Volgens Blok is Den Haag nog altijd met Moskou in gesprek over deze route. Ongewis is of deze nieuwe stap de gesprekken over staatsaansprakelijkheid frustreert of juist een nieuwe impuls geeft.

Zoektocht naar meer daders is nog niet klaar

Daarnaast loopt er het strafproces, waarin inmiddels vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) zijn aangeklaagd voor betrokkenheid bij de moord op alle inzittenden van de MH17. Het proces startte in maart en duurt minstens tot 2021. Het internationale strafrechtelijke onderzoek naar de daders en de opdrachtgevers is bovendien nog niet klaar. Justitie heeft gezegd dat meer aanklachten kunnen volgen.

Beide procedures (de staatsaansprakelijkheid en het strafproces) kunnen elkaar versterken, zoals het kabinet hoopt, maar elkaar ook nadelig beïnvloeden als Rusland zich in de hoek gedrukt voelt. De aanklacht bij het EHRM is net als de andere trajecten een zaak van lange adem, het Europees Hof doet vaak jaren over een uitspraak.

Lees ook:

Rechtbank: Verdediging MH17 mag andere scenario’s dan Buk-raket onderzoeken

Met het toestaan van de wens van de verdediging om opnieuw alternatieve scenario’s voor het neerhalen van de MH17 te onderzoeken, is het monsterproces uit de startblokken. Een analyse. 

Meer over; politiek internationale betrekkingen misdaad, recht en justitie internationale organisaties Australië Blok Den Haag EHRM Wendelmoet Boersema

Nederland daagt Rusland voor rechter vanwege rol bij neerhalen MH17

NOS 10.07.2020 Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vanwege de rol van dat land bij het neerhalen van vlucht MH17.

Met deze stap wil het kabinet de al ingediende individuele klachten van nabestaanden bij het Hof ondersteunen. Minister Blok zegt dat Nederland op deze manier opkomt voor alle 298 MH17-slachtoffers, van 17 verschillende nationaliteiten, en hun nabestaanden. Onder de doden waren 196 Nederlanders. “Het is een heel bijzondere stap, maar het is ook heel bijzonder dat een vliegtuig met 298 onschuldige mensen uit de lucht wordt gehaald”, voegt hij eraan toe.

Het kabinet heeft steeds gezegd dat het bereiken van gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden de hoogste prioriteit heeft. “Met de stap die we vandaag zetten komen we dichter bij ons doel”, aldus Blok.

Aansprakelijkstelling

Twee jaar geleden stelde Nederland, samen met Australië, Rusland al aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de vlucht. Die stap volgde op de vaststelling van het Joint Investigation Team dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten afkomstig was van een brigade van het Russische leger.

Vorig jaar werd duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten met Rusland hebben over de aansprakelijkstelling. Het kabinet zegt vandaag te hopen dat deze gesprekken met Rusland doorgaan.

Er loopt ook nog een strafproces tegen vier individuele verdachten. Die zaak dient voor de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner. De verdachten zijn niet bij het proces aanwezig, een van hen laat zich door een advocaat vertegenwoordigen.

Blok: extra manier om waarheid te vinden

‘Een dappere stap’

Voor de nabestaanden van de slachtoffers van de ramp is dit een “uitstekende stap”, zegt Piet Ploeg, die hen vertegenwoordigt namens Stichting Vliegramp MH17. “Het is een grote steun.”

Ploeg: “Het is ook een dappere stap. Er zijn pakweg vierhonderd nabestaanden die een klacht tegen Rusland hebben ingediend bij het EHRM. De regering ondersteunt hun zaak nu in de vorm van een eigen aanklacht.”

BEKIJK OOK;

Nederland daagt Rusland voor mensenrechtenhof om neerhalen MH17

NU 10.07.2020 Het kabinet heeft vrijdag besloten om Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen vanwege het neerhalen van MH17 in juli 2014. Hiermee ondersteunt Nederland de individuele klachten die hier lopen, zo wordt gemeld.

“Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet”, aldus buitenlandminister Stef Blok in een verklaring. “Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel.”

Nederland heeft Rusland eerder al aansprakelijk gesteld voor het aandeel van de Russen in het neerhalen van de vlucht. De zogeheten statenklacht moet ertoe leiden dat de informatie die Nederland heeft in de zaak, ook beschikbaar komt voor de zaken van de nabestaanden.

“Op deze manier kan Nederland de zaken van de nabestaanden het beste ondersteunen. Bovendien komt Nederland hiermee op voor alle 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden.” De zaken van de nabestaanden kunnen leiden tot een schadevergoeding, als het mensenrechtenhof genoeg bewijs ziet in de rol van Rusland.

De strafrechtelijke zaak tegen drie Russen en een Oekraïner voor hun rol in het neerhalen van de vlucht is eerder dit jaar begonnen. De mannen hebben volgens het Openbaar Ministerie (OM) een aandeel aan de dood van de 298 inzittenden. Op 31 augustus wordt de zaak hervat.

Rutte: ‘Stap naar mensenrechtenhof staat los van andere zaken MH17’

Lees meer over: MH17  Binnenland

Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof om MH17

Telegraaf 10.07.2020 Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) om zijn rol in het neerhalen van MH17. Dat heeft het kabinet vrijdag besloten. Eerder dienden nabestaanden al een klacht tegen Rusland in bij datzelfde hof en met deze stap kan hun procedure beter door het kabinet worden ondersteund.

„Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel” van gerechtigheid voor de slachtoffers en nabestaanden, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. „We gebruiken ieder middel om de waarheid boven tafel te krijgen.”

Door deze zogenoemde statenklacht komt alle bij het kabinet beschikbare en relevante informatie over het neerschieten van de Boeing 777 van Malaysia Airlines bij het mensenrechtenhof terecht. Met deze stap worden de individuele klachten van nabestaanden bij het hof maximaal ondersteunt, zegt het kabinet.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 klagen Rusland aan bij Europees Hof

Blok heeft zijn Russische collega Sergej Lavrov vrijdag op de hoogte gesteld, zei premier Mark Rutte. De nieuwe stap is volgens hem niet bedoeld om de diplomatieke druk op Rusland op te voeren. Moskou twijfelt openlijk over het internationale onderzoek naar MH17 en stelt niet verantwoordelijk te zijn voor de ramp.

Afkomst Buk-raket

Vlucht MH17 werd in juli 2014 boven het strijdgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig van een Russische militaire basis. De lanceerinstallatie is daar later ook naar teruggekeerd.

Iets meer dan twee jaar geleden stelden Nederland en Australië Rusland al aansprakelijk voor de ramp met MH17. Het is volgens het kabinet belangrijk dat deze gesprekken over de aansprakelijkheid worden voortgezet. Dit traject staat los van het strafrechtelijke vervolging en berechting van de daders.

Op de extra beveiligde rechtbank op Schiphol begon in maart het strafproces tegen vier verdachten van het neerschieten van MH17. Ze zijn niet bij de zaak aanwezig. De vier beklaagden zijn Oleg Poelatov, Sergej Doebinski, Igor Girkin en Leonid Chartsjenko; de eerste drie zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner.

BEKIJK OOK:

MH17: de ramp die diepe wonden sloeg

BEKIJK OOK:

‘Nabestaanden MH17 helemaal klaar met gekonkel’

Irritatie vanuit Rusland

De eerste reactie vanuit Rusland op de zaak die Nederland vrijdag bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft aangespannen wegens het neerhalen van vlucht MH17, is er een van irritatie. Politicus Konstantin Kosatsjev van de partij Verenigd Rusland vindt het onterecht dat Nederland Rusland daagt nadat eerder nabestaanden al een klacht tegen Rusland indienden bij datzelfde hof.

Kosatsjev stelt dat de strafzaak in Nederland nog niet is afgerond. „Er is zelfs geen oordeel. En wat heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ermee te maken?”, vraagt hij zich af. De voorzitter van de buitenlandcommissie in de federatieraad, het hogerhuis van het Russische parlement, noemt het besluit van het Nederlandse kabinet „een vreemd initiatief.” Vanuit de Russische regering is er nog geen officiële reactie.

BEKIJK MEER VAN; gewapend conflict Rusland Europees Hof voor de Rechten van de Mens Buitenlandse Zaken Malaysia Airlines-vlucht 17 Buk-raket

Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof om MH17

AD 10.07.2020 Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) om zijn rol in het neerhalen van MH17. Dat heeft het kabinet besloten. Een groep nabestaanden diende al eerder een klacht tegen Rusland in bij datzelfde hof.

,,Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel van gerechtigheid voor de slachtoffers en nabestaanden’’, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

De stap die Nederland nu zet geldt als een zogenoemde ‘statenklacht’, het houdt in dat alle informatie  die het kabinet heeft over het neerhalen van MH17 ook gebruikt kan worden als ondersteuning van de klacht van de nabestaanden. De procedure die de nabestaanden hebben aangespannen kan uiteindelijk leiden tot een schadevergoeding.

,,Het is een bijzonder middel, maar het is ook bijzonder wat er is gebeurd”, zei Blok vrijdagmiddag na afloop van de ministerraad. ,,Het is één van de wegen die we bewandelen om tot gerechtigheid te komen.”

Rusland erkent hof

Rusland tekende in de jaren 90 het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en erkende daarmee het hof. De rechters in Straatsburg hebben Moskou al vaker veroordeeld voor mensenrechtenschendingen. Onder meer leden van de punkband/actiegroep Pussy Riot en oppositieleider Aleksej Navalny vonden het hof aan hun kant.

De eerste reactie vanuit Rusland  is er een van irritatie. Politicus Konstantin Kosatsjev van de partij Verenigd Rusland vindt het onterecht dat Nederland Rusland daagt nadat eerder nabestaanden al een klacht tegen Rusland indienden bij datzelfde hof. Kosatsjev stelt dat de strafzaak in Nederland nog niet is afgerond. “Er is zelfs geen oordeel.

En wat heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ermee te maken?”, vraagt hij zich af. De voorzitter van de buitenlandcommissie in de federatieraad, het hogerhuis van het Russische parlement, noemt het besluit van het Nederlandse kabinet “een vreemd initiatief”. Vanuit de Russische regering is er nog geen officiële reactie.

Met de stap die we vandaag zetten komen we dichter bij ons doel van gerechtig­heid voor de slachtof­fers en nabestaan­den, aldus Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken.

Vlucht MH17 werd in juli 2014 boven het strijdgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten afkomstig van een Russische militaire basis en naar Oost-Oekraïne gereden. De lanceerinstallatie is daar later ook naar teruggekeerd.

Aansprakelijk

Iets meer dan twee jaar geleden stelden Nederland en Australië Rusland al aansprakelijk voor de ramp met MH17. Het is volgens het kabinet belangrijk dat de gesprekken over de aansprakelijkheid worden voortgezet. Dit traject staat los van het strafrechtelijke vervolging en berechting van de daders.

Op de extra beveiligde rechtbank op Schiphol begon in maart het strafproces tegen vier verdachten van het neerschieten van MH17. Ze zijn niet bij de zaak aanwezig. De vier beklaagden zijn Oleg Poelatov, Sergej Doebinski, Igor Girkin en Leonid Chartsjenko; de eerste drie zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner.

Nabestaanden vroegen eerder deze week in een brief aan de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra om vrijgave van Amerikaanse satellietbeelden van 17 juli 2014. Daarop zou het lanceren van de BUK-raket te zien zijn.

Nederland daagt Rusland voor Europese rechter vanwege MH17

MSN 10.07.2020 Nederland dient een statenklacht in bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens tegen Rusland, vanwege de vliegramp met de MH17. Dat maakt het ministerie van Buitenlandse Zaken vrijdag bekend. De klacht wordt ingebracht tegelijk met de individuele klachtenprocedures van nabestaanden tegen Rusland.

Het ministerie stelt dat het indienen van de statenklacht ervoor zorgt dat informatie van het kabinet over de vliegramp ook beschikbaar wordt bij de zaken van de nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Door het indienen van de statenklacht kan Nederland bij de hoorzittingen aanwezig zijn en vragen van het Europese Hof beantwoorden. Op deze manier verwacht het kabinet deze zaken te kunnen ondersteunen.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) schrijft: „Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet.”

Volgende week is het zes jaar geleden dat vlucht MH17 neerstortte in Oekraïne. Rusland ontkent betrokken te zijn geweest bij de vliegramp. Tegen drie Russische en een Oekraïnse verdachte is in maart dit jaar een strafproces van start gegaan.

Nederland daagt Rusland voor het EHRM om neerhalen vlucht MH17

RO 10.07.2020 Het kabinet heeft vandaag besloten Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen vanwege zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17. Met het indienen van deze zogenoemde ‘statenklacht’ brengt het kabinet alle bij het kabinet beschikbare en relevante informatie over het neerhalen van vlucht MH17 in bij het EHRM.

De inhoud van de statenklacht wordt gelijktijdig en als onderdeel van de Nederlandse interventie in de individuele klachtprocedures van nabestaanden tegen Rusland bij het EHRM ingebracht. Met deze stap ondersteunt het kabinet maximaal de individuele klachten van nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 bij het EHRM.

Nederland komt met deze statenklacht bovendien op voor alle 298 MH17-slachtoffers, van 17 verschillende nationaliteiten, en hun nabestaanden.

Blok: “Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel.”

Ook wordt de VN-Veiligheidsraad over deze stap geïnformeerd.

In 2018 stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het kabinet vindt het belangrijk dat de gesprekken met Rusland in het kader van staatsaansprakelijkheid worden voortgezet. Deze hebben als doel tot een oplossing te komen die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade die veroorzaakt is door het neerhalen van vlucht MH17.

Bijna zes jaar na het neerhalen van vlucht MH17, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen, heeft het streven naar waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap nog steeds de hoogste prioriteit. Het kabinet heeft altijd gesteld geen enkele (juridische) optie uit te sluiten om dit doel te bereiken en deze stap draagt hieraan bij.

Wat is het Europees EHRM voor de Rechten van de Mens en waarom dient Nederland hier een klacht in?

  • Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) is gevestigd in Straatsburg. Na het neerhalen van vlucht MH17 hebben verschillende nabestaanden bij het EHRM individuele klachten ingediend tegen Rusland. Een eerste groep nabestaanden diende op 6 mei 2016 een klacht in.
  • De nabestaanden vragen hiermee de rechters van het EHRM om te beoordelen of Rusland in zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17 zijn verplichtingen onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) heeft geschonden. Deze individuele klachtprocedures zijn vorig jaar formeel in behandeling genomen.
  • Nederland dient nu een zogeheten statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Het kabinet beschikt over veel informatie over het neerhalen van vlucht MH17. Door nu zelf een zaak te beginnen tegen Rusland komt deze informatie ook beschikbaar voor de zaken van de nabestaanden. Op deze manier kan Nederland de zaken van de nabestaanden het beste ondersteunen. Bovendien komt Nederland hiermee op voor alle 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden.

Waarom is Nederland niet eerder naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gestapt vanwege MH17?

  • Nederland vindt het heel belangrijk dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers van MH17 en hun nabestaanden, en heeft van meet af aan geen enkel juridisch middel uitgesloten om dit doel te bereiken.
  • Het kabinet heeft voortdurend onderzocht wat de juridische mogelijkheden zijn, en weegt steeds zorgvuldig af wat de juiste stappen zijn op het juiste moment.
  • Het kabinet wil de nabestaanden maximaal ondersteunen. Mede met het oog op de lopende procedures bij het EHRM met betrekking tot het neerhalen van vlucht MH17, dient het kabinet nu een statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Hiermee brengt het kabinet alle op dit moment beschikbare en relevante informatie in bij het EHRM en ondersteunt het daarmee de nabestaanden in hun zaken.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17 vindt u op MH17tijdlijn.nl.

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Nabestaanden MH17 tegen VS: ‘Geef satellietbeelden van lancering Buk-raket vrij’

AD 10.07.2020 Een groep nabestaanden van de MH17-ramp doet een dringend beroep op de Verenigde Staten: geef de satellietbeelden vrij waarop, volgens de Amerikanen, de Buk-raket te zien is die MH17 neerhaalde. ,,Help mee aan gerechtigheid.” Dat schrijft de groep in een brief aan Pete Hoekstra, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie werd vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een Buk-raket, afgeschoten vanuit gebied dat toen werd gecontroleerd door pro-Russische separatisten.

Kort na de ramp, waarbij alle  298 inzittenden omkwamen, meldde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry dat op satellietbeelden de baan van een Buk-raket naar het toestel te zien was. ,,We zagen de lancering, we zagen de raketbaan en we zagen de inslag.” De Amerikanen gaven een beeld vrij waarop die baan was ingetekend, maar niet de onderliggende beelden en gegevens.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De groep nabestaanden die samenwerkt in de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 vreest dat een gebrek aan bewijs kan leiden tot het mislukken van het MH17-proces. ,,En dat is precies wat de daders, en hun beschermers, al zes jaar proberen  te bereiken. Het zou een overwinning zijn voor de duistere krachten op deze planeet.” Om dat te voorkomen vragen de nabestaanden Hoekstra, die ze twee jaar geleden persoonlijk ontmoetten, ‘welwillend naar het nieuwe verzoek van de Nederlandse justitie te kijken’.

 Thomas Schansman

@ThomasSchansman

Today, we sent the following letter to @usambnl the US Ambassador in the Netherlands on behalf of the Working Group Truth Finding #MH17 to reconsider providing the satellite data that the US government referred to on August 12th, 2014, as requested by the Netherlands court.

9:30 PM · Jul 9, 2020 67 42 people are Tweeting abou

De satellietbeelden speelden een rol tijdens de zittingen in de MH17-rechtszaak de afgelopen weken.  De rechtbank gaf het Nederlandse OM de opdracht nogmaals bij de Amerikanen aan te kloppen en te vragen onder welke voorwaarden de gegevens openbaar zouden kunnen worden. Justitie heeft daar in 2016 voor het laatst om gevraagd.

De advocaten van de Russische verdachte  Oleg Poelatov willen ook de beschikking hebben over de beelden. Zij stelden, in een lang pleidooi, dat er niet genoeg onderzoek is gedaan naar alternatieve scenario’s voor de ramp.

Wel inzage

Een vertegenwoordiger van het OM,  de Landelijk Officier van Justitie Terrorismebestrijding, Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, heeft wel inzage gekregen van de Amerikanen.  ,,Hij heeft in de VS een intelligence briefing gekregen van meerdere Amerikaanse functionarissen en hij heeft ook inzage gehad in verschillende geclassificeerde en niet-geclassificeerde documenten. Een deel van de achterliggende metadata en onderzoekgegevens is hem niet ter inzage gegeven”, zo stelde justitie eerder deze maand op een zitting in het proces.

,,De Amerikaanse autoriteiten hebben laten weten dat zij niet meer informatie over de detectie van de raket kunnen verstrekken dan vermeld is in de schriftelijke verklaring en dat vertrouwelijk ter inzage is gegeven aan Nederlandse Landelijk Officier van Justitie.”  Die officier stelt dat de bronnen die hij heeft ingezien de bewering van de Amerikanen ondersteunen. Justitie zei niet wanneer die beelden zijn ingezien.

Het MH17-proces gaat op 31 augustus weer verder.

Een protest voor de Russische ambassade in Den Haag, in maart dit jaar. MH17-nabestaanden zetten er 298 lege stoelen neer. © REUTERS

juli 10, 2020 Posted by | aanslag, Bellingcat, BUK, EHRM, Europees Hof voor de Rechten van de Mens, JIT, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, veiligheid, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

AD 08.06.2020

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

AD 08.06.2020

Op 8 juni 2020, is het proces hervat

Op het Justitieel Complex Schiphol is maandag 08.06.2020 het derde zittingsblok begonnen van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli 2020.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart 2021. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart 2020 begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s.

Vanaf maandag 08.06.2020 krijgen de advocaten van Oleg Poelatov – de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces – de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

AD 09.06.2020

Terugblik eerste zittingsdag 08.06.2020

Op het Justitieel Complex Schiphol begon vanochtend het 3e zittingsblok van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli. De advocaat van een MH17-verdachte zei in de rechtszaal een kennisachterstand van zes jaar te hebben van het strafdossier.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart 2020 begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s. Drie Russen en een Oekraïner zijn aangeklaagd, maar geen van hen is in de rechtszaal aanwezig.

Vanaf vandaag krijgen de advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces, de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

‘Een illusie’

De advocaat van Poelatov noemde het vanochtend ‘een illusie’ om te denken dat het verdedigingsteam het omvangrijke dossier in de strafzaak heeft kunnen voorbereiden. ,,Het Openbaar Ministerie doet al zes jaar onderzoek. Wij hebben drie maanden gekregen sinds de vorige zitting”, zei advocaat Sabine ten Doesschate.

De coronacrisis heeft veel roet in het eten gegooid bij de voorbereiding, aldus Ten Doesschate. Contact met Poelatov is de afgelopen tijd niet mogelijk geweest. ,,Wij waren na de vorige zittingen, begin maart, van plan om ongeveer twee weken naar Rusland te gaan. Dat kon door de lockdown niet doorgaan.” Meer dan oppervlakkig contact, via tussenpersonen, is volgens haar de afgelopen tijd niet mogelijk geweest.

Telegraaf 09.06.2020

Officier van justitie Dedy Woei-A-Tsoi snapt de grote behoefte aan informatie over wat er met vlucht MH17 is gebeurd.

Vaart in proces blijven

De rechtbank hervatte vandaag op het Justitieel Complex Schiphol de strafzaak, de vorige zittingen waren in maart. Tijdens dit zittingsblok is het onder meer de bedoeling dat de verdediging met onderzoekswensen komt. Ten Doesschate gaf de rechtbank aan daar zo goed mogelijk gehoor aan te geven, maar ze wil ook na dit blok de mogelijkheid nog hebben. Het Openbaar Ministerie vindt dat de vaart in het proces moet blijven.

De komende dagen geeft het OM een toelichting op het opsporingsonderzoek, zoals het forensisch onderzoek en de analyse van telecomgegevens in de regio. Het onderzoek is voor een groot deel afgerond.

Volgens justitie is vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten boven Oost-Oekraïne. Daar woedde op dat moment een oorlog. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven. De afgelopen jaren presenteerde het internationale onderzoeksteam (Joint Investigation Team) al een aantal keer de onderzoeksbevindingen.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

In het derde zittingsblok van het MH17-proces werden maandag 08.06.2020 beelden vertoond van forensisch onderzoek van bagage van slachtoffers.

zie hier:–> OM deelt beelden van tests met exploderende BUK-raket

Terugblik zittingsdag 09.06.2020

In het onderzoek naar de ramp met MH17 zijn ook alternatieve scenario’s onder de loep genomen, zoals een meteorietinslag, een aanval door een gevechtsvliegtuig of een explosie van binnenuit. Maar steeds kwam het onderzoeksteam terug op dezelfde conclusie. MH17 is vanaf de grond neergeschoten door een BUK-raket.

De inhoudelijke behandeling van de strafzaak is nog ver weg. Het Openbaar Ministerie heeft vandaag de hele dag toelichting gegeven op de stand van het onderzoek in een pro-formazitting.

Telegraaf 10.06.2020

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag op de tweede zittingsdag van deze week laten weten dat het nog niet heeft kunnen achterhalen met welke reden vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten. Het vermoeden is dat een militair vliegtuig het echte doelwit was.

“Natuurlijk is het wenselijk voor de nabestaanden meer duidelijkheid te krijgen over de aanleiding van het neerschieten van MH17”, stelden de officieren van justitie. Het staat vervolging van de vier verdachten in dit proces echter niet in de weg.

Volgens het OM zijn Igor Girkin, Sergey Dubinskiy, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko wel de aangewezen personen die duidelijkheid kunnen bieden over de reden van het neerhalen van MH17, maar zij hebben die tot op de dag van vandaag niet gegeven.

De officier voegde hieraan toe dat er nog altijd onderzoek loopt naar wie de bemanning was van de buk-TELAR die op 17 juli 2014 om 16.19 uur op de knop drukte en het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoot.

Onderzoek naar Russische satellietbeelden. (Foto: LP)

Telegraaf 10.06.2020

OM verklaart uitkomst hoofdscenario neerhalen MH17

Op de zittingsdag werd wederom uitgebreid uit de doeken gedaan hoe men binnen het Joint Investigation Team (JIT) tot dit “hoofdscenario” is gekomen. Een scala aan radarbeelden, satellietgegevens, beeldmateriaal en getuigenverklaringen leiden tot de conclusie van het OM dat vanuit een landbouwveld bij Pervomaiskyi een buk-raket is afgevuurd op MH17.

Voor alternatieve scenario’s zoals een ontploffing van binnenuit, het neerhalen van MH17 door een gevechtsvliegtuig of het neerschieten van het toestel door de Oekraïense strijdkrachten zijn volgens het OM geen bewijzen gevonden of juist contra-indicaties.

Bewijzen voor deze scenario’s werden onder meer aangeleverd door Rusland, maar konden volgens de officieren weerlegd worden. Zo bleken aangeleverde satellietbeelden vanuit Rusland niet te kloppen en dat leidde tot herhaling van openlijke twijfels aan de intenties van de Russische Federatie.

Terugblik zittingsdag 10.06.2020

Woensdag 10.06.2020 ging het proces weer verder en werd er onder andere ingegaan op de rol van eerder genoemde verdachten. Ook wordt dan duidelijk waarom de verdachten volgens het OM geen zogenoemde combattanten-immuniteit toekomt.

Telegraaf 11.06.2020

De vier verdachten in het MH17-ramp kunnen zich niet beroepen op de zogeheten combattantenimmuniteit. Dat betoogde het Openbaar Ministerie bij de rechtszaak tegen de verdachten Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko.

Het Openbaar Ministerie heeft voorlopig geen andere verdachten van vliegramp MH17 in het vizier. Om de huidige vier verdachten in MH17-proces te vervolgen, is volgens de aanklagers genoeg bewijs voorhanden.

Voordat hij zijn betoog afsteekt, waarschuwt officier van justitie Ward Ferdinandusse de aanwezigen in de rechtszaal: wie geen specialist in het oorlogs- en humanitair recht is, krijgt een taai stuk voorgeschoteld. En inderdaad, zijn verhandeling over de zogeheten ‘combattantenimmuniteit’, ‘krijgstuchtelijke systemen’ en ‘de Geneefse conventie’ is voor slechte slapers beslist het herlezen waard.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Toch is dit droge juridische gedeelte van cruciaal belang voor het MH17-proces. Onder bepaalde voorwaarden kunnen deelnemers aan een gewapend conflict namelijk een beroep doen op die combattantenimmuniteit. Dat betekent dat een andere staat ze niet mag vervolgen. Het zou een uitweg zijn voor Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko om strafvervolging in Nederland te ontlopen.

Martelingen en executies

Maar het Openbaar Ministerie komt tot de slotsom dat géén van de vier verdachten in aanmerking komt voor zo’n vrijbrief uit het MH17-proces. Want de immuniteit geldt alleen onder strikte voorwaarden.

Zo moeten deelnemers van het conflict handelen naar het oorlogsrecht en daar was in het bezette gebied in Oost-Oekraïne geen sprake van, stelt officier van justitie Ferdinandusse, die spreekt van ‘duizenden gevallen van plundering, vrijheidsberoving van burgers, martelingen, onmenselijke behandeling en executies van burgers en krijgsgevangenen’.

Meerdere leidinggevenden van de Volksrepubliek Donetsk, onder wie DNR-legerbevelhebber Igor Girkin, hebben toegegeven betrokken te zijn geweest bij standrechtelijke executies. Het MH17-onderzoek heeft informatie opgeleverd dat DNR-strijders gevangenen mishandelden, vernederden en martelden.

Zo werden ze bewerkt met messen en ijzeren staven en kregen elektrische schokken. Gruweldaden die je niet terugvindt in de internationale oorlogsafspraken van de Geneefse conventie.

Voorbedachten rade

Dus zegt het OM te kunnen overgaan tot het vervolgen van de vier verdachten voor het neerhalen van vlucht MH17, waarbij 298 passagiers omkwamen. Natuurlijk, er zijn nog genoeg vragen onbeantwoord over de vliegramp, zo geeft ook het OM aan. Zoals wie op de knop van de Buk-lanceerinstallatie drukte bijvoorbeeld. Maar die informatie is niet nodig om de opdrachtgevers te vervolgen, betoogt officier van justitie Thijs Berger.

Het is zelfs niet van belang dat de separatisten waarschijnlijk niet van plan waren een burgervliegtuig uit de lucht te schieten. ,,De voorbedachte raad bij moord is gericht op het doden van een ander, niet op de identiteit van de slachtoffers. Daarom is het ook mogelijk veroordeeld te worden voor de moord op een willekeurig slachtoffer.”

Wat het Openbaar Ministerie betreft moet er voortgang worden gemaakt in het proces en mogen de advocaten van Oleg Poelatov, die maandag om uitstel vroegen, niet te lang dralen. ,,Dat lijkt ons noodzakelijk om recht te doen aan de nabestaanden.”

Hervatting van het proces is op 22 juni 2020.

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

Lees hier de tweets van onze verslaggever Koen Voskuil. Tweets door ‎@KoenVoskuil

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Theo’s levenswerk: nabestaanden MH17 behoeden voor nóg meer pijn

RTL 21.06.2020 Eigenlijk zou hij al met pensioen zijn geweest, maar rechercheur Theo Vermeulen (65) werkt stug door. Altijd met een telefoon – een oude Nokia – op zak. Want de MH17-nabestaanden mogen hem altijd bellen. “Ik ken al die vijfhonderd mensen bij naam.”

Het is nooit stil in het kantoor van Theo Vermeulen. Altijd klinkt de radio. Nu op de zender: Acda en de Munnik, Lopen tot de zon komt.

“Ik kan niet zonder”, zegt Theo. De rechercheur houdt van de willekeur. Dat hij niet weet welk liedje er na dit liedje komt. Van het geklets van de dj’s, af en toe een goeie grap, en om het halfuur het journaal.

Zelfs ’s nachts luistert hij ernaar – zijn vrouw hoort het al niet meer, die slaapt erdoorheen. “Zonder radio ga ik naar mijn gedachten luisteren.”

Theo op zijn vaste stekkie op het bureau in Hoofddorp.

En dan in specifieke zin: de dingen die hij hoorde van nabestaanden van de MH17. Informatie die over de slachtoffers naar buiten komt. De namen van de omgekomen passagiers. De spanning die onder de nabestaanden in de rechtszaal voelbaar is nu het proces weer begint.

De angst om details te horen die ze niet wíllen horen. De woede die ze voelen als ze tóch details horen die ze niet willen horen. Maar ook: hun gevoel van ‘hè hè, eindelijk’.

In mijn kop

“Het zit allemaal in mijn kop”, zegt Theo, terwijl hij zijn hand op zijn voorhoofd legt. 

Theo is één van de twee contactpersonen binnen de politie van alle nabestaanden van de Nederlandse slachtoffers van MH17. Vanaf het moment dat Theo hoorde dat er een passagiersvliegtuig was neergestort – op ‘zijn’ radio, nota bene – wist hij: dit gaat druk worden voor ons.

Een helse puzzel

Theo, destijds voorzitter van de landelijke werkgroep familierechercheurs, ging samen met zijn collega’s ‘als een malle aan de slag’. Zodra er duidelijkheid was over de passagierslijst, werden familierechercheurs naar alle gezinnen van de MH17-slachtoffers gestuurd. Theo stuurde de boel aan vanuit het politiebureau.

“Ik sliep daar zo ongeveer. Anderhalve maand lang ben ik amper thuis geweest. Het was een gekkenhuis. Alles buitelde over elkaar heen. Het eerste probleem was dat we niet precies wisten welke naasten bij welke slachtoffers hoorden. Niet iedereen heeft dezelfde achternaam. En je kan geen fouten maken. Het was een helse puzzel.”

Onvoorstelbaar

Het staat nu, bijna zes jaar later, nog steeds in Theo’s computer, al die informatie. “Wel in tekst, niet in foto’s. Het klinkt heel hard, maar zodra ik gezichten bij de namen heb, kan ik mijn werk minder goed doen.”

De ‘MH17-administratie’, zoals hij het zakelijk noemt, is uitermate zorgvuldig bijgehouden. En er komt steeds meer bij. Het begon net na de ramp met welke nabestaanden bij welk slachtoffer horen, welke bezittingen er zijn gevonden.

“Ik heb een paar keer met een collega een koffer bij nabestaanden thuisgebracht. Onvoorstelbaar. Kom je daar aan, met kleren en knuffels van mensen die nooit meer thuiskomen.”

Waar is mijn kind?

“Iedereen was in de rouw, alle Nederlanders zo’n beetje, maar ik niet. Klinkt misschien gek, maar ik was aan het werk. Mensen hadden vragen. Waar is mijn vader? Zoon? Zus? Kind? Waarom komen de lichamen niet terug? Is de koffer van mijn geliefde teruggevonden?”

Theo steekt zijn hand even op om te zwaaien, er loopt een collega voorbij. Hij kent iedereen hier. Dit kantoor, op het politiebureau in Hoofddorp, is nu Theo’s vaste stekkie. Aan zijn muur hangt een groot vel papier, met daarop data: de momenten waarop het grote MH17-proces plaatsvindt, en de aantallen buitenlandse nabestaanden. Boven die lijst hangen vakantiefoto’s, er staat een vaas met bloemen in de linkerhoek, in de rechterhoek staat een waterkoker. “Je moet het toch een beetje huiselijk maken, hè.”

De lijst met data die in Theo’s kantoor hangt.

Niets ongedaan maken

Dan kijkt hij weer serieus. “Weet je, we konden niets ongedaan maken, dat vliegtuig wás nou eenmaal neergestort. Daar moesten we ons snel bij neerleggen, om ons te focussen op onze taak: de nabestaanden van kloppende informatie voorzien. Je wilt voorkomen dat deze mensen met al hun shit ergens aan de balie van een politiebureau moeten wachten.”

Een familierechercheur moet, zegt Theo, de nabestaanden behoeden voor nog meer pijn.

Dit was heftig

Wat Theo nog bijstaat, van die eerste dagen? Dat er lijsten moesten worden ingevuld met uiterlijke kenmerken van de slachtoffers, voor de identificatie.

“Dan kom je als familierechercheur in amper drie dagen tijd heel dicht bij het slachtoffer. Je moet alles weten: moedervlekken, haarkleur, ringen, tatoeages, littekens, kleur shirt, schoenmaat, cupmaat. Je gaat naar de huisarts om te vragen of het slachtoffer in het verleden operaties heeft gehad, je gaat naar de tandarts om de gebitsfoto’s te krijgen.”

Even is Theo stil. U2 klinkt op de radio, Beautiful day. “Ja. Die lijsten invullen, ik hoorde van alle rechercheurs terug: dit was heftig.”

In het kantoor van Theo staat het MH17-herdenkingsboekje.

In Theo’s systeem staat ook wat er van de lichamen is teruggevonden. “We weten allemaal dat veel lichamen in fragmenten zijn teruggebracht. Dat is onmenselijk, ja, informatie die je niet wil weten, maar als het je kind is, of je man, wil je het wél weten. Maar nabestaanden mogen ook kiezen om het níét te horen, als er na een paar maanden of zelfs een paar jaar nog wat is gevonden.”

Ook dat meldt Theo dan netjes in zijn systeem.

Niet in de steek laten

De nieuwste informatie heeft vooral met de rechtszaak te maken. “Ik heb één ding geleerd: iedereen doet het anders. Iedereen doet het goed.” Als er nieuwe informatie komt over bijvoorbeeld het rechtsproces, of bijeenkomsten, stelt Theo met zijn directe collega Sylvia – die vaak aan het bureau tegenover hem zit – een mail op. “Zodra die mail binnenkomt, stoppen de meeste nabestaanden ‘m in een mapje. Dan kunnen ze ‘m lezen zodra ze eraan toe zijn.”

Inmiddels zijn alle andere familierechercheurs gestopt – ze blijven doorgaans een jaar in contact met de familie. Eigenlijk zou Theo ook al met pensioen moeten zijn, maar hij wil het nu nog niet. “Ik wil die mensen niet in de steek laten.”

“Deze ramp was buitenproportioneel.”

© ANP

Dus werkt hij officieel twee dagen in de week, of ‘wanneer het nodig is’. Alleen Theo en Sylvia zijn namelijk nog aanspreekpunt.

Hij staat op en loopt naar zijn jas. Hij haalt een telefoon uit de zak, een oude Nokia. “Mijn kinderen snappen het niet, dat ik dat ouwe ding nog heb. Met die kleine knopjes. Mijn vingers zijn er eigenlijk te dik voor. Maar ik kan ermee bellen, voicemails afluisteren. Werkt prima.”

Je kan me altijd bellen

Er zit een grote sticker op de achterkant. ‘MH17, calamiteiten’ staat erop. Sylvia en Theo dragen hem om beurten bij zich, tijdens kantooruren. Nabestaanden hebben het nummer allemaal in hun mobieltje staan.

“Soms belt iemand om te vragen wanneer het proces ook al weer verder gaat. En af en toe, vooral in de beginjaren, heb ik iemand aan de lijn die het allemaal effe niet meer weet. Dan gaan we erheen.”

Mensen vragen Theo weleens: vind je het niet moeilijk om met dat verdriet bezig te zijn? Daar kan Theo maar één antwoord op geven: het is werk. “Ik ben geen machine, maar ik laat het niet te dichtbij komen. Thuis heb ik soms wel een ‘afzaktijdje’ nodig, zo noem ik dat dan, maar het belemmert me niet.”

Meerdere vliegrampen

Zijn ervaring is de afgelopen jaren zijn redding geweest, zegt Theo. In het verleden was hij betrokken bij grote vliegrampen. De Bijlmerramp in 1992, waarbij een vliegtuig in de Amsterdamse Bijlmer neerstortte. De ramp van Turkish Airlines in 2009, waarbij negen inzittenden omkwamen vlak bij Schiphol, en de Tripoliramp in 2010, waarbij één Nederlands jongetje overleefde.

“De ontreddering, de wanhoop, het ongeloof: ze zijn bij elke vliegramp aanwezig. En voelbaar zodra je bij zo’n familie de woonkamer in stapt.”

En dan is het altijd zaak om de meest rationele persoon, die op dat moment het minst in zijn emoties zit, in die woonkamer te vinden. “Dat familielid wordt dan vaak aanspreekpunt van de familierechercheur.”

“Dit verdriet blijft.”

© ANP

Dertien foto’s, dertien gezichten

Het fenomeen ‘familierechercheur’ bestaat pas sinds 2005. Theo heeft er jarenlang voor gepleit. Hij kwam op het idee toen hij bij het Landelijk Team Kindermoord werkte. Hij wijst naar de muur. Er hangt een A4’tje. Dertien foto’s. Dertien gezichten.

“Mijn kinderen”, zegt Theo erover. Sommigen glimlachen de camera in, anderen kijken ernstig – alsof ze al wisten wat hun lot was. Het zijn allemaal kinderen die zijn vermoord of vermist en soms nooit zijn gevonden, of zijn vermoord zonder dat ooit een dader is opgepakt.

De vijand

Theo mocht de zaken zo’n vijftien jaar geleden opnieuw bekijken, en dankzij de informatie die zijn coldcaseteam vond, werden de meeste zaken heropend, en voor meer dan de helft opgelost.

De ‘kinderen’ van Theo Vermeulen.

Wat hij van die zaken leerde: dat families vaak negatieve ervaringen hadden met de politie. De politie was zo een beetje de vijand. Kon hen nooit helpen. Was nooit bereikbaar. “Toen bedachten we als team: er moet een rechercheur komen voor de familie. Die niets met het onderzoek te maken heeft, die geen huiszoekingen doet of vervelende vragen hoeft te stellen. Iemand die er alléén voor de achterblijvers is.”

Grijze haren

Het heeft Theo een aantal jaren ‘en grijze haren’ gekost, maar uiteindelijk mocht hij veertig familierechercheurs in Amsterdam opleiden. “Het werkte”, zegt hij zelf. Hij wijst naar een paar berenknuffeltjes op zijn bureau. Naar de fles wijn in de vensterbank (onaangebroken, dat moet gezegd).

“Allemaal cadeautjes van nabestaanden. Dat raakt me. De achterblijvers hebben zó veel shit meegemaakt. En dan geven ze me een knuffel! Of een schouderklop! Die oprechte dankbaarheid verwondert me. Want ik denk dan: je hebt geen ene moer aan me, ik kan je dierbaren niet terugbrengen.”

Alhoewel, dat is misschien een beetje te simpel uitgedrukt, zegt Theo even later. “Want ik weet ook wel, in al mijn bescheidenheid, dat bijvoorbeeld de MH17-nabestaanden het fijn vinden dat ze een vertrouwd gezicht zien in de rechtszaal. Ik zie ze soms om zich heen kijken, een beetje onzeker en zodra ze ons zien, zie ik ze soms ontspannen. Zo van: ah, Theo en Sylvia zijn er.”

“De rechtbank kan voor nabestaanden best intimiderend zijn.”

© ANP

En Theo is er altijd. Elke zitting is hij in de rechtszaal op Schiphol – zijn collega Sylvia is in Nieuwegein, waar ook een grote groep meekijkt op een beeldscherm. “Ik weet hoe een strafproces werkt, deze mensen niet. Ze zien ineens allemaal advocaten, officieren, journalisten, in zo’n immense zaal.”

Een blik van: kom maar op

De paniek en ontreddering die er in het eerste jaar na de ramp was, is niet meer voelbaar, merkt Theo. “Ik zie de familieleden vooral rechtop zitten bij de belangrijke momenten in de rechtszaal. Met een blik van: kom maar op. Dit is het proces waar ze zes jaar – zés jaar, hè – op hebben gewacht.”

Maar het is groots. Allesomvattend. Slepend ook wel, want dit proces gaat járen in beslag nemen. “Daarom moesten we de nabestaanden goed voorbereiden.” Theo heeft op vijf politiebureaus in Nederland met alle aanspreekpunten van de families contact gehad voordat zij in gesprek gingen met een officier van justitie. “We vingen ze op met een lekkere bak koffie en bokkenpootjes.”

Had-ie zelf meegenomen. Doet-ie vaker, bij dit soort bijeenkomsten. “Op een gegeven moment hebben mensen zoiets van: komt-ie weer, met z’n bokkenpootjes. Zoiets kleins, maar het zorgt toch voor een glimlach op zo’n moment.”

Een welkome glimlach, want zo’n voorbereiding op de rechtszaak is ‘zwaarder dan je je kunt voorstellen’. “Mensen beseften tijdens zo’n gesprek door welke shit ze heen zijn gegaan.”

“Ik wil ook altijd bij de herdenkingen zijn.”

© ANP

Pijnlijke details

Ze krijgen ook te horen dat ze details gaan horen die ze niet wíllen horen. “Tijdens het proces wordt bijvoorbeeld besproken hoe de identificatie heeft plaatsgevonden. Alles moet namelijk worden getoetst op rechtsgeldigheid.”

Daarom ging Theo ook naar het buitenland, om ook de nabestaanden uit andere landen voor te bereiden. Hij ging eerst naar Engeland, daarna zou hij naar Australië gaan. Maar er kwam een kinkje in de kabel. Een ‘trombosepoot’, zoals-ie het zelf noemt. “Ik mocht niet vliegen.”

“Het is mijn zwakke plek. En ik voelde me moe, want die voorbereidende gesprekken waren pittig. Ik ga normaal altijd door, maar nu mocht het even niet.” Er is wel een delegatie van het Openbaar Ministerie (OM), Slachtofferhulp Nederland (SHN) en politie naar Australië gegaan.

Ondertussen zat Theo thuis te balen. “Dat mag je best weten. Ik wil er altijd bij zijn.” Hij slaat zachtjes met zijn hand op het bureaublad. “Altijd.”

“Al die mensen, ze zitten in m’n kop.”

Maar vraag Theo tot wanneer hij dit volhoudt, en hij lijkt minder strijdvaardig. Heeft niets met zijn trombosepootje te maken, dat is allang over, maar: volgend jaar bereikt hij de AOW-leeftijd. “Ik moet eruit. Staat in de CAO.”

Ik kán niet anders

Inmiddels heeft hij zich er wel bij neergelegd. “Sowieso gaat het proces langer door dan ik werken kan. Misschien ook wel langer dan ik leef, wie zal het zeggen.”

In april 2021 zwaait hij af. Wil hij nog niet aan denken. Maar, aan de andere kant, is hij al wel voorzichtig plannen aan het maken voor zijn werkloze bestaan. Hij wijst naar de foto’s aan zijn muur. Portretten (‘Ik hou van koppen’) van mensen uit Indonesië, Mongolië.

Rugzak op en gáán

“Mijn vrouw en ik hebben met onze rugzak de hele wereld bereisd zodra de kinderen uit huis waren. En als ik met pensioen ben, gaan we Europa doen.” Een jongensachtige glimlach verschijnt op zijn gezicht. “Ik heb een camper gekocht. Een mooie. Ik verheug me niet om het werk achter me te laten, maar wel om op pad te gaan.

“Als ik op pad ben met de camper, gaat mijn werktelefoon uit.”

Gedachten uit

Nu gaat hij al af en toe met zijn vrouw weg. “Laatst was de zitting om 16.00 uur afgelopen, ik appte mijn vrouw: ‘Over een uurtje kunnen we gaan’. Om 17.00 uur stond de camper voor de deur.”

Dan gaat de werktelefoon uit. Net als zijn gedachten. Het is een voorproefje op wat komen gaat. “Hoezeer ik ook verweven ben met het proces, met de nabestaanden, en postuum met de slachtoffers, ik moet accepteren dat ik straks niet meer in ‘mijn’ systeem kan. Dat ik straks niet meer in die rechtszaal zit.”

En tegelijkertijd zal hij al die mensen, al die verhalen, met zich meenemen. “Dit is zo groot, dit krijg ik niet uit mijn hart hoor. En ook niet uit mijn kop.” Hij grijnst even. “Hoeveel radio ik ook luister.”

RTL Nieuws; Zondaginterview MH17 Link in bio Familie

Aanklagers: geen immuniteit voor verdachten van de MH17-ramp

NOS 10.06.2020 De vier verdachten in het MH17-proces kunnen zich niet beroepen op de zogeheten combattantenimmuniteit. Dat betoogde het Openbaar Ministerie bij de rechtszaak tegen de verdachten Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko.

Combattantenimmuniteit is een juridische vrijwaring van vervolging voor strijders in een internationaal gewapend conflict tussen staten. Omdat de Volksrepubliek Donetsk en de Russische Federatie zelf steevast hebben ontkend dat er sprake was van een gezagsrelatie, kunnen ze nu geen beroep doen op deze vorm van immuniteit. De strijders waren immers niet in dienst van een staat, zegt het OM.

Ook aan een ander belangrijk criterium, krijgstuchtelijk toezicht, is niet voldaan. “Wel zien we grootschalige schendingen van het oorlogsrecht, zoals standrechtelijke executies, martelingen, plunderingen en het plaatsen van verboden landmijnen, zei officier van justitie Ward Ferdinandusse.

Getuigen

Het OM vertelde dat de verdachten vooral zijn geïdentificeerd op basis van de getapte telefoongesprekken. Daarin gebruiken ze weliswaar verschillende namen, maar het OM heeft op basis van openbare bronnen en met behulp van getuigen rondom de verdachten kunnen vaststellen om wie het ging. Ook werd duidelijk hoe de hiërarchische verhoudingen waren: Girkin was duidelijk de hoogste man. Daaronder kwamen respectievelijk Doebinski, Poelatov en Chartsjenko.

Oleg Poelatov wordt als enige verdachte vertegenwoordigd door Nederlandse advocaten. Die hebben hem mede door de coronacrisis nog niet kunnen ontmoeten. Het Openbaar Ministerie vreest dat de rechtszaak daardoor vertraging kan oplopen.

Maar, zo zegt het OM, ook Poelatov zelf lijkt er niet veel werk van te maken. Officier van justitie Thijs Berger: “Poelatov heeft niet geprobeerd om met zijn raadslieden te communiceren over het dossier en heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheden om zijn verdediging vorm te geven. Het lijkt de keuze van Poelatov om alleen oppervlakkig en via tussenpersonen contact te houden met zijn advocaten.”

Apart behandelen

Het OM meent dat de zaken van Girkin, Doebinski en Chartsjenko klaar zijn voor inhoudelijke behandeling in het najaar. Als de zaak-Poelatov meer tijd vergt, moet de rechtbank misschien beslissen die zaak apart te behandelen, suggereerde Berger.

“Het is geen onwil van Poelatov om niet met ons te communiceren”, reageerden zijn advocaten. “Wij willen dat niet, want het is niet veilig.” Ze doelen daarmee op het risico dat digitale communicatie kan worden afgeluisterd.

De verdediging stoort zich ook aan de toenemende druk: “We zijn in een trein gestapt met op kop het OM als stoomlocomotief en daarachter drie wagonnetjes met circa honderd OM-medewerkers. In wagon 4 zit de rechtbank en de advocaten in wagonnetje 5, dat pas vier maanden geleden is aangekoppeld. Die trein gaat steeds harder rijden, daarom trekken wij aan de handrem”, aldus advocaat Van Eijck.

De zitting wordt hervat op maandag 22 juni 2020. Dan zullen de advocaten van Poelatov vertellen welke onderzoekswensen zij hebben, alvorens de rechtszaak echt inhoudelijk kan worden behandeld.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraïne woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekraïne. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders. Alle inzittenden kwamen om.

BEKIJK OOK;

OM: ’MH17-verdachten kunnen geen beroep doen op immuniteit’

Telegraaf 10.06.2020 De vier verdachten die terechtstaan voor het neerschieten van vlucht MH17 in 2014, kunnen geen beroep doen op zogenoemde combattanten immuniteit. Dat zei officier van justitie Ward Ferdinandusse woensdag tijdens de derde dag van de uitleg van het Openbaar Ministerie over het onderzoek naar de ramp.

Combattanten immuniteit vrijwaart strijders in een gewapend conflict voor vervolging. Met die uitspraak nam Ferdinanusse alvast een voorschot op een verweer dat de advocaten van de Rus Oleg Poelatov wellicht gaan voeren. De raadslieden Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck denken dat Poelatov zich kan beroepen op die vorm van immuniteit.

Volgens officier Ferdinandusse moet er aan vijf voorwaarden zijn voldaan om te worden uitgezonderd van strafvervolging. Poelatov, de twee andere Russen Igor Girkin en Sergei Doebinski en de Oekraïner Leonid Ghartsjenko voldoen daar niet aan.

Zo moet er onder meer sprake zijn van een internationaal gewapend conflict, militairen van wie duidelijk is bij welke partij ze horen, er moet sprake zijn van een partij aan wie de strijders verantwoording moeten afleggen, er moet sprake zijn van een intern krijgsrechtelijk systeem en de strijders moeten zich houden aan de regels van het oorlogsrecht, vastgelegd in de Conventie van Geneve.

Of er sprake was van een internationaal gewapend conflict in Oost-Oekraïne is lastig vast te stellen, vond Ferdinandusse, maar het lijkt er wel op. Er werden strijders geworven en betaald door de Russische Federatie die ook wapens en materieel leverde en luchtsteun gaf.

’Debielen’

Maar of de strijders van de Ruslandgezinde Donetsk People’s Republic verantwoording moesten afleggen aan Rusland, hebben ze zelf steeds ontkend. In een brief aan de ’niet-geachte Nederlandse debielen’ schrijft Girkin op zijn Russische facebooksite dat hij ’een eigen staf’ had. ,,Mijn eigen. Die door mij persoonlijk werd geleid. Waarmee ik de gevechten tegen de Oekro-straftroepen leidde.”

Andere deelnemers aan de strijd zeiden in interviews dat ze vrijwilligers waren die aan niemand verantwoording aflegden en niet werden gestuurd door de Russische Federatie. Geen van de vier verdachten heeft tot nu toe een beroep gedaan op immuniteit.

Ook Poelatov zelf niet, die via zijn advocaten allang helderheid had kunnen geven over zijn status, aldus Ferdinandusse. ,,Anders is hij de eerste ter wereld die er pas na jaren achter komt dat hij al die tijd in het leger heeft gezeten”, merkte de officier cynisch op.

’Rule of violence’

Ook aan de voorwaarde dat strijders zich dienen te houden aan de regels van het internationaal oorlogsrecht, is volgens het OM niet voldaan. De Verenigde Naties concludeerde in een rapport dat de ’rule of law’ in Oost-Oekraïne had plaatsgemaakt voor de ’rule of violence’. DPR-strijders voerden een schrikbewind, niemand was veilig.

Mensen werden gemarteld, geïntimideerd en standrechtelijke geëxecuteerd. Alle regels van het oorlogsrecht werden met voeten getreden. Er is volgens het OM dan ook geen sprake van dat de vier verdachten zich kunnen beroepen op combattanten immuniteit.

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

BEKIJK MEER VAN; misdaad Ward Ferdinandusse Oleg Poelatov

OM houdt het voorlopig bij vier verdachten in MH17-proces

AD 10.06.2020 Het Openbaar Ministerie heeft voorlopig geen andere verdachten van vliegramp MH17 in het vizier. Om de huidige vier te vervolgen, is volgens de aanklagers genoeg bewijs voorhanden.

Voordat hij zijn betoog afsteekt, waarschuwt officier van justitie Ward Ferdinandusse de aanwezigen in de rechtszaal: wie geen specialist in het oorlogs- en humanitair recht is, krijgt een taai stuk voorgeschoteld. En inderdaad, zijn verhandeling over de zogeheten ‘combattantenimmuniteit’, ‘krijgstuchtelijke systemen’ en ‘de Geneefse conventie’ is voor slechte slapers beslist het herlezen waard.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Toch is dit droge juridische gedeelte van cruciaal belang voor het MH17-proces. Onder bepaalde voorwaarden kunnen deelnemers aan een gewapend conflict namelijk een beroep doen op die combattantenimmuniteit. Dat betekent dat een andere staat ze niet mag vervolgen. Het zou een uitweg zijn voor Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko om strafvervolging in Nederland te ontlopen.

Martelingen en executies

Maar het Openbaar Ministerie komt tot de slotsom dat géén van de vier verdachten in aanmerking komt voor zo’n vrijbrief uit het MH17-proces. Want de immuniteit geldt alleen onder strikte voorwaarden.

Zo moeten deelnemers van het conflict handelen naar het oorlogsrecht en daar was in het bezette gebied in Oost-Oekraïne geen sprake van, stelt officier van justitie Ferdinandusse, die spreekt van ‘duizenden gevallen van plundering, vrijheidsberoving van burgers, martelingen, onmenselijke behandeling en executies van burgers en krijgsgevangenen’.

Meerdere leidinggevenden van de Volksrepubliek Donetsk, onder wie DNR-legerbevelhebber Igor Girkin, hebben toegegeven betrokken te zijn geweest bij standrechtelijke executies. Het MH17-onderzoek heeft informatie opgeleverd dat DNR-strijders gevangenen mishandelden, vernederden en martelden.

Zo werden ze bewerkt met messen en ijzeren staven en kregen elektrische schokken. Gruweldaden die je niet terugvindt in de internationale oorlogsafspraken van de Geneefse conventie.

Voorbedachten rade

Dus zegt het OM te kunnen overgaan tot het vervolgen van de vier verdachten voor het neerhalen van vlucht MH17, waarbij 298 passagiers omkwamen. Natuurlijk, er zijn nog genoeg vragen onbeantwoord over de vliegramp, zo geeft ook het OM aan. Zoals wie op de knop van de Buk-lanceerinstallatie drukte bijvoorbeeld. Maar die informatie is niet nodig om de opdrachtgevers te vervolgen, betoogt officier van justitie Thijs Berger.

Het is zelfs niet van belang dat de separatisten waarschijnlijk niet van plan waren een burgervliegtuig uit de lucht te schieten. ,,De voorbedachte raad bij moord is gericht op het doden van een ander, niet op de identiteit van de slachtoffers. Daarom is het ook mogelijk veroordeeld te worden voor de moord op een willekeurig slachtoffer.”

Wat het Openbaar Ministerie betreft moet er voortgang worden gemaakt in het proces en mogen de advocaten van Oleg Poelatov, die maandag om uitstel vroegen, niet te lang dralen. ,,Dat lijkt ons noodzakelijk om recht te doen aan de nabestaanden.”

Hervatting van het proces is op 22 juni 2020.

OM hakt in op Russisch ‘bewijs’ in MH17-zaak

AD 09.06.2020 In een urenlang betoog heeft het Openbaar Ministerie korte metten gemaakt met voornamelijk Russische pogingen het MH17-bewijsmateriaal te ondergraven.

Internet staat er vol mee: ‘bewijzen’ dat vlucht MH17 niet met een Bukraket uit de lucht is geschoten. Foto’s zouden onomstotelijk aantonen dat een explosie van binnenuit de Boeing 777 van Malaysia Airlines heeft opengereten. Anderen stellen dat een boordkanon van een jachtvliegtuig het vliegtuig heeft doorzeefd.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Op de tweede dag van de hervatting van het MH17-proces nam het OM de tijd om die alternatieve scenario’s, die niet zelden uit de koker van Rusland komen, onder de loep te nemen. Eén voor één fileerde het OM ze, om ze daarna met harde feiten te kunnen afserveren.

Direct na het neerstorten van MH17 waren separatisten nog ervan overtuigd dat ze een militair vrachtvliegtuig hadden neergehaald. Trots werden die berichten verspreid. Toen bleek dat het om een passagiersvliegtuig ging, sloeg de berichtgeving om en werden alternatieve scenario’s verspreid.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis (l). © EPA

Zo beweerde Rusland vier dagen na de ramp op een persconferentie dat op radarbeelden een jachtvliegtuig is te zien vlakbij vlucht MH17, daarmee suggererend dat die de Boeing uit de lucht heeft geschoten. Maar in een uitgebreide analyse van radarbeelden komt het JIT tot de conclusie dat er geen jachtvliegtuig in de buurt te bespeuren viel.

Microfoons

Een explosie van binnenuit kan ook worden uitgesloten, zegt het OM. Microfoons in de cockpit hebben onhoorbaar kort, maar wel meetbaar, een explosie van buiten opgenomen. Bovendien zijn gesmolten glasdeeltjes van de cockpitruit gevonden in de lichamen van de piloten.

Met een stortvloed aan dit soort onderzoeksbevindingen maakt het OM korte metten met alle complottheorieën rond de MH17-ramp. Zo kan het OM zich morgen focussen op de enige toedracht die overeind blijft: een 27 jaar oude Bukraket die het passagiersvliegtuig met 298 passagiers neerhaalde.

Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck, de advocaten van verdachte Oleg Pulatov. © AP

De vraag blijft waarom MH17 in 2014 uit de lucht werd geschoten

NU 09.06.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag op de tweede zittingsdag van deze week laten weten dat het nog niet heeft kunnen achterhalen met welke reden vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht is geschoten. Het vermoeden is dat een militair vliegtuig het echte doelwit was.

“Natuurlijk is het wenselijk voor de nabestaanden meer duidelijkheid te krijgen over de aanleiding van het neerschieten van MH17”, stelden de officieren van justitie. Het staat vervolging van de vier verdachten in dit proces echter niet in de weg.

Volgens het OM zijn Igor Girkin, Sergey Dubinskiy, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko wel de aangewezen personen die duidelijkheid kunnen bieden over de reden van het neerhalen van MH17, maar zij hebben die tot op de dag van vandaag niet gegeven.

De officier voegde hieraan toe dat er nog altijd onderzoek loopt naar wie de bemanning was van de buk-TELAR die op 17 juli 2014 om 16.19 uur op de knop drukte en het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoot.

Onderzoek naar Russische satellietbeelden. (Foto: LP)

OM verklaart uitkomst hoofdscenario neerhalen MH17

Op de zittingsdag werd wederom uitgebreid uit de doeken gedaan hoe men binnen het Joint Investigation Team (JIT) tot dit “hoofdscenario” is gekomen. Een scala aan radarbeelden, satellietgegevens, beeldmateriaal en getuigenverklaringen leiden tot de conclusie van het OM dat vanuit een landbouwveld bij Pervomaiskyi een buk-raket is afgevuurd op MH17.

Voor alternatieve scenario’s zoals een ontploffing van binnenuit, het neerhalen van MH17 door een gevechtsvliegtuig of het neerschieten van het toestel door de Oekraïense strijdkrachten zijn volgens het OM geen bewijzen gevonden of juist contra-indicaties.

Bewijzen voor deze scenario’s werden onder meer aangeleverd door Rusland, maar konden volgens de officieren weerlegd worden. Zo bleken aangeleverde satellietbeelden vanuit Rusland niet te kloppen en dat leidde tot herhaling van openlijke twijfels aan de intenties van de Russische Federatie.

Woensdag gaat het proces weer verder en zal er onder andere worden ingegaan op de rol van eerder genoemde verdachten. Ook wordt dan duidelijk waarom de verdachten volgens het OM geen zogenoemde combattanten-immuniteit toekomt.

MH17-proces gaat verder: dit weten we van de vier verdachten

Lees meer over: MH17 

 

Alles, echt álles is onderzocht bij ramp MH17 – met steeds dezelfde conclusie

RTL 09.06.2020 In het onderzoek naar de ramp met MH17 zijn ook alternatieve scenario’s onder de loep genomen, zoals een meteorietinslag, een aanval door een gevechtsvliegtuig of een explosie van binnenuit. Maar steeds kwam het onderzoeksteam terug op dezelfde conclusie. MH17 is vanaf de grond neergeschoten door een BUK-raket.

De inhoudelijke behandeling van de strafzaak is nog ver weg. Het Openbaar Ministerie heeft vandaag de hele dag toelichting gegeven op de stand van het onderzoek in een pro-formazitting.

Alternatieve scenario’s

Tijdens het onderzoek naar de ramp hebben verschillende getuigen beweerd dat MH17 werd neergeschoten door een Oekraïens gevechtsvliegtuig. Die verklaringen zijn zorgvuldig onderzocht, zegt het OM, maar uit het bewijs blijkt dat ze niet kunnen kloppen. De schade aan het wrak, afgeluisterde gesprekken en radarbeelden spreken die beweringen tegen.

Ook voor een explosie van binnenuit heeft het OM geen serieuze aanwijzingen kunnen vinden. Een Russische krant schreef na de ramp over een complot tussen de Amerikaanse CIA en de Nederlandse geheime dienst waarbij een bom aan boord zou zijn geplaatst. De manier waarop het wrak is geperforeerd en gedeukt wijst op een explosie van buiten, evenals roet aan de buitenkant van het vliegtuig. Verder werd materiaal van het vliegtuig aangetroffen in de lichamen van de piloten, wat eveneens wijst op een explosie buiten het vliegtuig.

Lees ook:

Teruglezen: OM noemt Rusland ‘niet te goeder trouw’ in onderzoek MH17

Rusland niet te goeder trouw

Het internationale onderzoek naar de ramp is op verschillende manieren tegengewerkt door Rusland. Volgens het OM is Rusland niet te goeder trouw. Bewijsmateriaal zou zijn vervalst en getuigen geïnstrueerd of zelfs betaald in ruil voor valse verklaringen. Er werd door het OM gesproken over de ‘theoretische mogelijkheid’ dat radargegevens zijn vervalst en deskundigenrapporten zouden op zijn minst nogal wankel zijn.

Thijs Berger en Ward Ferdinandusse, de officieren van justitie die vandaag de hele dag aan het woord waren. © ANP

“De reden dat er nu al zo uitvoerig wordt ingegaan op de verschillende mogelijkheden voor de ramp, is omdat het OM aan de rechtbank moet verantwoorden waarom ze zich tijdens de inhoudelijke behandeling op maar één scenario focussen. Namelijk het neerschieten van het vliegtuig met een BUK-raket”, zegt Marieke de Hoon, universitair docent internationaal recht aan de Vrije Universiteit. “Daarvoor moet het OM dan wel eerst aantonen dat het bewijs voor de andere scenario’s niet geloofwaardig is. En dat gebeurt nu.”

Uitzonderlijke zaak

De Hoon noemt de rechtszaak ‘uitzonderlijk’. “Zoiets hebben we nog niet eerder gemaakt. Denk aan de uitvoerige bespreking van de alternatieve scenario’s, maar ook de hoeveelheid en verscheidenheid aan video’s, audio, foto’s, reconstructies, satellietbeelden, radargegevens, documenten en voorwerpen.”

Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen op 17 juli 2014 alle 298 inzittenden aan boord om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

OM deelt beelden van tests met exploderende BUK-raket

Gisteren toonde het Openbaar Ministerie deze beelden uit 2016 van tests met een BUK-raket.

RTL Nieuws / Mitch van Helvert; MH17-proces

De vraag blijft waarom MH17 in 2014 uit de lucht werd geschoten

MSN 09.06.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag op de tweede zittingsdag van deze week laten weten dat het nog niet heeft kunnen achterhalen met welke reden vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht is geschoten. Het vermoeden is dat een militair vliegtuig het echte doelwit was.

“Natuurlijk is het wenselijk voor de nabestaanden meer duidelijkheid te krijgen over de aanleiding van het neerschieten van MH17”, stelden de officieren van justitie. Het staat vervolging van de vier verdachten in dit proces echter niet in de weg.

Volgens het OM zijn Igor Girkin, Sergey Dubinskiy, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko wel de aangewezen personen die duidelijkheid kunnen bieden over de reden van het neerhalen van MH17, maar zij hebben die tot op de dag van vandaag niet gegeven.

De officier voegde hieraan toe dat er nog altijd onderzoek loopt naar wie de bemanning was van de buk-TELAR die op 17 juli 2014 om 16.19 uur op de knop drukten en het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoten.

Onderzoek naar Russische satellietbeelden. (Foto: LP)

OM verklaart uitkomst hoofdscenario neerhalen MH17

Op de zittingsdag werd wederom uitgebreid uit de doeken gedaan hoe men binnen het Joint Investigation Team (JIT) tot dit “hoofdscenario” is gekomen. Een scala aan radarbeelden, satellietgegevens, beeldmateriaal en getuigenverklaringen leiden tot de conclusie van het OM dat vanuit een landbouwveld bij Pervomaiskyi een buk-raket is afgevuurd op MH17.

Voor alternatieve scenario’s zoals een ontploffing van binnenuit, het neerhalen van MH17 door een gevechtsvliegtuig of het neerschieten van het toestel door de Oekraïense strijdkrachten zijn volgens het OM geen bewijzen gevonden of juist contra-indicaties.

Bewijzen voor deze scenario’s werden onder meer aangeleverd door Rusland, maar konden volgens de officieren weerlegd worden. Zo bleken aangeleverde satellietbeelden vanuit Rusland niet te kloppen en dat leidde tot herhaling van openlijke twijfels aan de intenties van de Russische Federatie.

Woensdag gaat het proces weer verder en zal er onder andere worden ingegaan op de rol van eerder genoemde verdachten en zal het OM duidelijk maken waarom zij volgens hen geen zogenoemde combattanten-immuniteit toekomt.

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Beelden waren pijnlijk om te zien’

RTL 08.06.2020 Deze week is het MH17-proces hervat. Ria van der Steen, die haar vader en stiefmoeder bij de ramp verloor, volgt de zaak op de voet. Voor RTL Nieuws houdt ze een blog bij. Dit is de vierde in de serie. “Ik zie van alles voor me wat ik niet wil zien.”

Vandaag was de eerste dag van het tweede blok zittingen. Toen ik gisteren even stilstond bij de rechtszaak merkte ik wel dat het anders voelde dan de vorige keren.

Toen zat ik met verschillende emoties en reed haast euforisch naar de rechtbank. Ik voel me nu gelaten. Ik denk te weten wat me te wachten staat: een monoloog van de verdediging om aan te geven dat ze meer tijd nodig hebben.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Wat een gekke weken’

Ik kom aan om iets voor 09.00 uur. Het is stil. Weinig auto’s, geen pers, geen mensen. Lekker rustig. Vandaag hebben nabestaanden een andere plek binnen het gebouw om gezamenlijk de zitting te volgen, namelijk op het balkon.

Het is een tribune. Op de stoelen staan rode kruisen. We zitten meer dan 1,5 meter van elkaar vandaan.

Ik zit onderaan bij het raam. Ik kijk zo op de rechters, officieren en de advocaten van de verdediging. Het is wel een vreemd gezicht, al die schotten tussen de rechters en officieren.

De verdediging zit wel gewoon dicht bij elkaar.

Jan van der Steen en Neeltje Voorham, de vader en stiefmoeder van Ria, kwamen om bij de ramp met de MH17. © Ria van der Steen

De voorzitter trapt af en geeft een samenvatting van hetgeen is gezegd of afgesproken in het eerst blok. Het is goed te volgen.

Dan krijgt de verdediging het woord. Ik ga nog verder voorover zitten zodat ik ze nét kan zien. Bijna met mijn neus tegen het glas. Wanneer heb ik dat voor het laatst gedaan? Ik vraag het mij af.

Mijn voorspelling komt uit. De verdediging voert tijd, capaciteit, complexiteit, benodigde juridische en technische deskundigheid, taalbarrière en het niet fysiek contact kunnen hebben met hun cliënt op, als reden dat ze meer tijd nodig hebben.

De reactie van het OM hierop doet me deugd; de argumenten worden in ieder geval deels tegengesproken en dat gaat niet met een glimlach. Die heb ik nu wel.

“Sommige onderdelen zijn pijnlijk om te zien.”

De glimlach verdwijnt even later weer. We zijn inmiddels bij de toelichting van het OM op de onderzoeken die zijn gedaan. De toelichting wordt ondersteund met beeldmateriaal. Sommige onderdelen zijn pijnlijk om te zien.

Foto’s van testexplosies, vliegtuigwrakstukken, plattegronden, een koffer, ik kan ze hebben. Maar dan… een foto van forensisch onderzoek, met een toelichting die zó beeldend is dat ik van alles voor me zie. Ik zie dingen voor me die ik niet wil zien en sluit even mijn ogen.

Ik voel me ineens ver weg en denk aan het moment dat ik de koffer van mijn vader terugkreeg. Leeg, maar het bracht hém weer even dichtbij. Net als nu, maar dit keer voelt het anders.

Het OM deelde onder andere beelden van tests met exploderende BUK-raket

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Gek genoeg voel ik me euforisch’

RTL Nieuws / Ria van der Steen; Ria van der Steen MH17-proces MH17

Testontploffing Buk-raketten bij MH17-onderzoek

NOS 08.06.2020 Bij een nieuwe zitting in het MH17-proces heeft het Openbaar Ministerie uiteengezet hoe uitgebreid het MH17-onderzoek de afgelopen jaren is geweest. Tot en met een raketontploffingstest aan toe.

Nieuw bewijs presenteerde het OM vandaag niet. Opnieuw wezen officieren van justitie op de tegenwerking van Rusland: zo zou het land mensen hebben betaald om vals bewijsmateriaal te verspreiden.

Het OM toonde beelden van de test. Op een grasvlakte in Oekraïne worden in het najaar van 2016 twee Buk-raketten tot ontploffing gebracht. Hogesnelheidscamera’s registreerden hoe metalen deeltjes zich in de aluminium platen boorden die naast de raket waren opgesteld.

De test werd uitgevoerd in opdracht van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale politie- en justitieteam dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17. De rechercheurs wilden weten welke impact een Buk-raket heeft op het materiaal waar ook vliegtuigen van worden gemaakt.

De test met Buk-raketten in Oekraïne was bedoeld om het doorboorde metaal te kunnen vergelijken met de “kraters en perforaties” op de wrakstukken van MH17. Ze bleken sterk overeen te komen. Voor het JIT wéér een aanwijzing dat het vliegtuig inderdaad is neergeschoten met een Buk-raket en er bijvoorbeeld geen explosie aan boord is geweest.

JIT testte hoe Buk-raketten ontploffen voor MH17-onderzoek

Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd in 2014 neergeschoten boven oorlogsgebied. In Oost-Oekraïne werd toen gevochten tussen het Oekraïense leger en verschillende gewapende groepen.

Deze separatisten bestonden volgens het OM voor een groot deel uit Russen. Van de vier verdachten in het MH17-proces zijn er ook drie Russisch. De vier worden verdacht van het neerschieten van het vliegtuig boven Oekraïne in 2014 en de moord op alle 298 inzittenden.

Aan de hand van de rakettest in Oekraïne en de gaten en inslagen die zijn teruggevonden op de MH17, zijn berekeningen gemaakt om te bepalen vanaf waar de Buk is afgevuurd. Zo kwam het JIT uit midden in rebellengebied.

Omdat het te gevaarlijk was om op de rampplek forensisch onderzoek te doen, zijn de brokstukken later in Nederland onderzocht, net als de lichamen van de slachtoffers en hun bagage. In totaal zijn 370 aangetroffen metaaldeeltjes vergeleken met onderdelen van Buk-raketten, waardoor het JIT ook kon vaststellen welk type is gebruikt.

Bagage en lichamen MH17-slachtoffers uitvoerig onderzocht

Het OM ging ook in op de afgeluisterde gesprekken van de Oekraïense geheime dienst die in de zaak als bewijs dienen. Er is geen aanwijzing dat die gemanipuleerd zijn, zei de officier van justitie. Onder andere op basis van zendmastgegevens concludeert het OM juist dat ze authentiek zijn.

Ander bewijs, zoals foto’s en video’s, is steeds beoordeeld op echtheid. Verder heeft het OM getuigen verhoord, van wie een aantal om veiligheidsredenen anoniem blijft. In één geval blijkt een procedurele fout gemaakt. Die verklaring mag niet langer worden gebruikt.

Ook de advocaten van verdachte Oleg Poelatov kwamen vandaag aan het woord. Zij vroegen meer tijd om zich voor te bereiden op de zaak. Zij zeiden slechts sporadisch contact te hebben gehad met hun cliënt. Door de coronamaatregelen konden ze niet naar Rusland om het dossier met hem te bespreken.

Later deze maand zal de verdediging toelichten welk onderzoek nog nodig is. De komende dagen zal het OM verder schetsen waarom een aanval met een Buk-raket het meest waarschijnlijk is en hoe het rechercheonderzoek naar de vier verdachten heeft geleid.

Eerder hebben Nederlandse onderzoekers in Finland al Buk-raketten getest voor het MH17-onderzoek.

BEKIJK OOK;

Advocaten MH17-verdachte Pulatov uiten zorgen over verloop proces

NU 08.06.2020 De advocaten van Oleg Pulatov, een van de mannen die terechtstaat in het MH17-proces, hebben maandag hun zorgen uitgesproken over de moeizaam verlopende voorbereiding op de rechtszaak. Dit is een gevolg van het de coronacrisis en de complexiteit van het dossier.

Advocaat Sabine ten Doesschate hield de rechtbank voor dat zij sinds maart van dit jaar slechts beperkt contact hebben gehad met hun cliënt.

Pulatov bevindt zich in Rusland. De verdediging bestaat naast Ten Doesschate uit advocaat en kantoorgenoot Boudewijn van Eijck. Het was de bedoeling om naar Rusland af te reizen, maar door reisbeperkingen opgelegd als gevolg van de coronacrisis bleek dit niet mogelijk.

Met diezelfde reden is het niet gelukt om internationale experts te horen. Daarnaast zorgt de complexiteit van het dossier dat 41.000 pagina’s beslaat voor extra vertraging.

Verdediging twijfelt over ontvankelijkheid OM

De verdediging weet dan ook niet of het gaat bepleiten dat het Openbaar Ministerie (OM) niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging van Pulatov. Mogelijk komt de man die aan de kant van de pro-Russische separatisten vocht in Oost-Oekraïne, immuniteit toe omdat handelingen van een militair vallen onder het oorlogsrecht.

Het OM heeft al duidelijk gemaakt dat er geen sprake was van een rechtmatige militaire actie. De advocaten van Pulatov zeggen meer tijd nodig te hebben om dit te onderzoeken.

De advocaten hopen op 22 juni alsnog met enkele onderzoekswensen te kunnen komen. Zij willen eerst het verhaal van het OM horen, zodat zij hun verzoeken daarop kunnen baseren.

MH17-proces gaat verder: de vier verdachten

OM bespreekt gedetailleerd verloop van onderzoek

De officieren van justitie gebruiken de komende zittingsdagen namelijk voor een toelichting op het onderzoek dat is verricht naar het de ramp met het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014.

In een gedetailleerde omschrijving vertelden de officieren dat er is gekeken naar alternatieve scenario’s, zoals een ontploffing van binnenuit of het neerhalen van het toestel door een ander vliegtuig ten opzichte van het neerhalen van MH17 door een buk-raket.

Het OM gaat uit van het laatste scenario, maar bewaart de bespreking van de conclusies voor de inhoudelijke behandeling. Het is nog niet bekend wanneer die plaats gaat vinden.

De schade aan een deel van het toestel van MH17. (Foto: LP)

Lees meer over: MH17 

Advocaten MH17-verdachte hebben meer tijd nodig, alleen nog oppervlakkig contact met Poelatov

RTL 08.06.2020 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov zijn nog lang niet klaar met het bestuderen van het omvangrijke onderzoeksdossier. Verder hebben ze nog maar nauwelijks met hun cliënt kunnen spreken door de coronamaatregelen, zei advocate Sabine ten Doesschate vandaag in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol.

Het onderzoeksdossier telt inmiddels ruim 40.000 pagina’s. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft ruim zes jaar de tijd gehad om dat tot zich te nemen, de advocaten van Poelatov moeten van ver komen. “Wij hebben drie maanden gekregen sinds de vorige zitting”, zei Ten Doesschate. Ze vroeg de rechtbank om extra tijd voor het indienen van onderzoekswensen namens de verdediging.

Contact op afstand is geen optie

Vanwege de coronacrisis is het voor de verdediging nog niet mogelijk geweest om Poelatov te ontmoeten, zei Ten Doesschate. De maatregelen maken het onmogelijk om naar Rusland te reizen. Voor de advocaten van Poelatov is contact via telefoon of internet geen optie. “Voordat je goed contact kunt hebben, over zaken die gevoelig liggen, moet je een bepaalde relatie opbouwen met elkaar. Dat is op die manier niet mogelijk”, zei Ten Doesschate.

Liveblog:

Teruglezen: strafproces MH17 hervat, verdachten hadden speciaal beveiligde telefoons

Het Openbaar Ministerie besprak vanmiddag enkele onderdelen uit het onderzoek naar de ramp, zoals de oorzaak. Er is onderzoek gedaan naar alternatieve scenario’s zoals een explosie van binnenuit of een aanval door een gevechtsvliegtuig, maar voor het OM staat vast dat het vliegtuig is neergeschoten met een BUK-raket.

In het onderzoek naar de ramp zijn in 2016 onder meer tests gedaan met een vergelijkbaar projectiel. De beelden daarvan werden getoond in de rechtszaal.

OM deelt beelden van tests met exploderende BUK-raket

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. Behalve Poelatov zijn dat Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

‘Coronacrisis gooit roet in het eten bij voorbereiding monsterproces MH17’

AD 08.06.2020 Op het Justitieel Complex Schiphol begon vanochtend het derde zittingsblok van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli. De advocaat van een MH17-verdachte zei in de rechtszaal een kennisachterstand van zes jaar te hebben van het strafdossier.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s. Drie Russen en een Oekraïner zijn aangeklaagd, maar geen van hen is in de rechtszaal aanwezig.

Vanaf vandaag krijgen de advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces, de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

‘Een illusie’

De advocaat van Poelatov noemde het vanochtend ‘een illusie’ om te denken dat het verdedigingsteam het omvangrijke dossier in de strafzaak heeft kunnen voorbereiden. ,,Het Openbaar Ministerie doet al zes jaar onderzoek. Wij hebben drie maanden gekregen sinds de vorige zitting”, zei advocaat Sabine ten Doesschate.

De coronacrisis heeft veel roet in het eten gegooid bij de voorbereiding, aldus Ten Doesschate. Contact met Poelatov is de afgelopen tijd niet mogelijk geweest. ,,Wij waren na de vorige zittingen, begin maart, van plan om ongeveer twee weken naar Rusland te gaan. Dat kon door de lockdown niet doorgaan.” Meer dan oppervlakkig contact, via tussenpersonen, is volgens haar de afgelopen tijd niet mogelijk geweest.

Officier van justitie Dedy Woei-A-Tsoi snapt de grote behoefte aan informatie over wat er met vlucht MH17 is gebeurd.

Vaart in proces blijven

De rechtbank hervatte vandaag op het Justitieel Complex Schiphol de strafzaak, de vorige zittingen waren in maart. Tijdens dit zittingsblok is het onder meer de bedoeling dat de verdediging met onderzoekswensen komt. Ten Doesschate gaf de rechtbank aan daar zo goed mogelijk gehoor aan te geven, maar ze wil ook na dit blok de mogelijkheid nog hebben. Het Openbaar Ministerie vindt dat de vaart in het proces moet blijven.

De komende dagen geeft het OM een toelichting op het opsporingsonderzoek, zoals het forensisch onderzoek en de analyse van telecomgegevens in de regio. Het onderzoek is voor een groot deel afgerond.

Volgens justitie is vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten boven Oost-Oekraïne. Daar woedde op dat moment een oorlog. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven. De afgelopen jaren presenteerde het internationale onderzoeksteam (Joint Investigation Team) al een aantal keer de onderzoeksbevindingen.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

In het derde zittingsblok van het MH17-proces werden maandag beelden vertoond van forensisch onderzoek van bagage van slachtoffers.

Lees hier de tweets van onze verslaggever Koen Voskuil. Tweets door ‎@KoenVoskuil

Advocaten MH17-verdachte hebben veel meer tijd nodig

Telegraaf  08.06.2020 Ze vroegen en kregen drie maanden de tijd om het dossier van 40.000 pagina’s over de ramp met vlucht MH17 te lezen, maar de advocaten van verdachte Oleg Poelatov hebben veel meer tijd nodig.

De coronacrisis en de omogelijkheid om naar Rusland te vliegen voor overleg met hun cliënt spelen de verdediging van de enige verdachte die zich door raadslieden laat bijstaan parten. Dat bleek maandag tijdens de hervatting van het mega-strafproces in het Justititeel Complex Schiphol. De andere drie verdachten, de Russen Igor Girkin en Sergei Doebinski en de Oekraïner Leonid Ghartsjenko waren daar evenals tijdens het eerste zittingsblok in maart, niet bij.

Volgens advocate Sabine ten Doesschate is het vanwege de coronabeperkingen niet mogelijk om naar Rusland te vliegen om persoonlijk met Poelatov te kunnen overleggen over de aantijgingen en over onderzoekswensen. Het opbouwen van een vertrouwensband is eveneens onmogelijk.

Dat is wel nodig, aldus Ten Doesschate. Poelatov wordt voor ernstige feiten vervolgd door een land dat volgens de Russische autoriteiten desinformatie verspreid, door advocaten die uit dat land komen en die hij niet kent.

Het Openbaar Ministerie toonde geen enkel begrip. Dat er slechts oppervlakkig contact via tussenpersonen is geweest tussen de advocaten en de Rus, is volgens officier van justitie Ward Ferdinandusse „een keus van Poelatov.” Hij benadrukte het belang van een voortvarende procesgang over vlucht MH17, die 6 jaar geleden met 298 mensen aan boord boven Oekraïne werd neergeschoten.

Daarmee gaat Ferdinandusse volgens de verdediging wel erg makkelijk voorbij aan wat het OM zelf nog zei in maart. Toen meldden de officieren dat er van de kant van Rusland sprake is van „een klassieke en cynische desinformatiecampagne die nu al 5 jaar duurt en waarvan we het einde nog niet hebben gezien.” En ook zou sprake zijn geweest van hackpogingen en het afluisteren van vertrouwelijke gesprekken.

Communiceren met Poelatov via de de telefoon of Skype vinden de advocaten Ten Doesschate en Boudewijn van Eijck daarom geen optie. „Je weet nooit wie er meeluistert.” Telefonisch overleg wordt ook bemoeilijkt doordat Poelatov alleen Russisch spreekt, en nuances door gezichtsuitdrukkingen en gebaren zo gaan. Poelatov beschikt bovendien slechts over een vertaalde samenvatting van 150 pagina’s van de 40.000 pagina’s strafdossier. „Het is ondoenlijk om een dossier van die omvang en dit kaliber via de telefoon te bespreken.”

Ook zeggen de advocaten vanwege de coronabeperkingen deskundigen in het buitenland niet te kunnen raadplegen over het dossier.

De advocaten maakten al wel duidelijk vragen te willen stellen over de vraag of Poelatov mogelijk een beroep kan doen op immuniteit voor ’combattanten’ die tijdens een gewapend conflict oorlogshandelingen verrichten. Ook vragen ze zich af of Nederland wel het recht heeft om de vier verdachten te vervolgen, omdat het toestel neerstortte in Oekraïne.

In maart wierpen Ten Doesschate en Van Eijck al de kwestie op van het niet sluiten van het luchtruim door Oekraïne en hun vermoeden dat dat element niet is onderzocht, omdat het land deel uitmaakt van het Joined Investigation Team. In de week van 22 juni zullen ze de onderzoekswensen die ze tot nu toe hebben op tafel leggen. „We zullen niet terughoudend zijn”, kondigde Ten Doesschate aan.

Maandagmorgen werd ook bekend dat de verklaring van 1 getuige die anoniem blijft vanwege zijn veiligheid, mogelijk uit het dossier wordt gehaald. De verklaring ging over een verdachte die niet met naam en toenaam werd aangeduid. Poelatov heeft daardoor niet de mogelijkheid gekregen om erop te reageren. De verklaringen van 12 andere anonieme bedreigde getuigen mogen wel worden gebruikt, zo oordeelde de rechtbank Den Haag in april.

De coronacrisis en de omogelijkheid om naar Rusland te vliegen voor overleg met hun cliënt spelen de verdediging van de enige verdachte die zich door raadslieden laat bijstaan parten. Dat bleek maandag tijdens de hervatting van het mega-strafproces in het Justititeel Complex Schiphol. De andere drie verdachten, de Russen Igor Girkin en Sergei Doebinski en de Oekraïner Leonid Ghartsjenko waren daar evenals tijdens het eerste zittingsblok in maart, niet bij.

Volgens advocate Sabine ten Doesschate is het vanwege de coronabeperkingen niet mogelijk om naar Rusland te vliegen om persoonlijk met Poelatov te kunnen overleggen over de aantijgingen en over onderzoekswensen. Het opbouwen van een vertrouwensband is eveneens onmogelijk.

Dat is wel nodig, aldus Ten Doesschate. Poelatov wordt voor ernstige feiten vervolgd door een land dat volgens de Russische autoriteiten desinformatie verspreid, door advocaten die uit dat land komen en die hij niet kent.

Het Openbaar Ministerie toonde geen enkel begrip. Dat er slechts oppervlakkig contact via tussenpersonen is geweest tussen de advocaten en de Rus, is volgens officier van justitie Ward Ferdinandusse „een keus van Poelatov.” Hij benadrukte het belang van een voortvarende procesgang over vlucht MH17, die 6 jaar geleden met 298 mensen aan boord boven Oekraïne werd neergeschoten.

Daarmee gaat Ferdinandusse volgens de verdediging wel erg makkelijk voorbij aan wat het OM zelf nog zei in maart. Toen meldden de officieren dat er van de kant van Rusland sprake is van „een klassieke en cynische desinformatiecampagne die nu al 5 jaar duurt en waarvan we het einde nog niet hebben gezien.” En ook zou sprake zijn geweest van hackpogingen en het afluisteren van vertrouwelijke gesprekken.

Communiceren met Poelatov via de de telefoon of Skype vinden de advocaten Ten Doesschate en Boudewijn van Eijck daarom geen optie. „Je weet nooit wie er meeluistert.” Telefonisch overleg wordt ook bemoeilijkt doordat Poelatov alleen Russisch spreekt, en nuances door gezichtsuitdrukkingen en gebaren zo gaan.

Poelatov beschikt bovendien slechts over een vertaalde samenvatting van 150 pagina’s van de 40.000 pagina’s strafdossier. „Het is ondoenlijk om een dossier van die omvang en dit kaliber via de telefoon te bespreken.”

Ook zeggen de advocaten vanwege de coronabeperkingen deskundigen in het buitenland niet te kunnen raadplegen over het dossier.

De advocaten maakten al wel duidelijk vragen te willen stellen over de vraag of Poelatov mogelijk een beroep kan doen op immuniteit voor ’combattanten’ die tijdens een gewapend conflict oorlogshandelingen verrichten. Ook vragen ze zich af of Nederland wel het recht heeft om de vier verdachten te vervolgen, omdat het toestel neerstortte in Oekraïne.

In maart wierpen Ten Doesschate en Van Eijck al de kwestie op van het niet sluiten van het luchtruim door Oekraïne en hun vermoeden dat dat element niet is onderzocht, omdat het land deel uitmaakt van het Joined Investigation Team. In de week van 22 juni zullen ze de onderzoekswensen die ze tot nu toe hebben op tafel leggen. „We zullen niet terughoudend zijn”, kondigde Ten Doesschate aan.

Maandagmorgen werd ook bekend dat de verklaring van 1 getuige die anoniem blijft vanwege zijn veiligheid, mogelijk uit het dossier wordt gehaald. De verklaring ging over een verdachte die niet met naam en toenaam werd aangeduid. Poelatov heeft daardoor niet de mogelijkheid gekregen om erop te reageren. De verklaringen van 12 andere anonieme bedreigde getuigen mogen wel worden gebruikt, zo oordeelde de rechtbank Den Haag in april.

Lees de tweets van verslaggever Saskia Belleman hier terug; Tweets by ‎@SaskiaBelleman

Verdediging bij hervatting MH17-proces: corona en tijdgebrek spelen ons parten

NOS 08.06.2020 Nadat het enkele maanden had stilgelegen, is vanochtend bij de rechtbank op Schiphol het MH17-proces verder gegaan. In maart werd het uitgesteld om de verdediging in staat te stellen zich in het dossier in te lezen. De rechtbank wees er toen op dat het Openbaar Ministerie “een enorme voorsprong” had qua dossierkennis. Op die achterstand hamerde de verdediging vanochtend, zoals ze dat in de aanloop naar vandaag in de media ook al had gedaan.

De advocaten, Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate, verklaarden dat ze zich nog niet goed genoeg hebben kunnen voorbereiden op de zaak. Deels heeft dat te maken met tijdgebrek: de advocaten moesten het ruim 40.000 pagina’s tellende dossier in een paar maanden tijd lezen.

Dat is niet gelukt, zei Ten Doesschate. “Het is ingewikkelde materie. Je hebt soms technische deskundigheid nodig, zoals welke munitiedeeltjes van welk wapen afkomstig kunnen zijn, hoe radarsystemen werken of van welk type raket een rookspoor af kan komen.”

Sporadisch contact met cliënt

Ook de uitbraak van het coronavirus werkte belemmerend. Zo konden ze niet naar Rusland om het dossier met hun cliënt, de Rus Oleg Poelatov, te bespreken. Op afstand communiceren is volgens de verdediging niet te doen. Een tolk moet alles vertalen en het zou ook niet veilig zijn om vertrouwelijke informatie telefonisch te bespreken.

Ze hebben dan ook maar sporadisch contact gehad met Poelatov, die destijds plaatsvervangend hoofd van de inlichtingendienst van de rebellenrepubliek Donetsk was.

Het lijstje met punten dat volgens de advocaten nog onderzocht moet worden, is dan ook verre van compleet. Ze weten ook nog niet of ze de rechtbank gaan vragen het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te verklaren, nog voor de zaak goed en wel begonnen is.

De advocaten zeiden zo’n verzoek te overwegen, omdat de verdachte destijds in een militaire strijd verwikkeld was en om die reden mogelijk helemaal niet vervolgd zou kunnen worden. Nu is het volgens de advocaten te vroeg om in te gaan op eventuele immuniteit, omdat nog niet duidelijk is wat de rol van Poelatov precies was.

De advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate ANP

Vanmiddag zal het OM meer inzicht geven in het onderzoek naar de vier verdachten die nu terechtstaan. De rechtbank wil ook graag weten of het OM nog andere verdachten op het oog heeft. Tegen 12.00 uur werd de zitting geschorst, om 13.00 uur gaat het verder.

Normaal gesproken wordt een strafdossier maar kort besproken als de verdachten er zelf niet bij zijn, zoals in deze zaak. Toch vindt de rechtbank dat het dossier nu uitgebreid besproken moet worden, vanwege de grote belangstelling voor het MH17-proces.

Vanwege het coronavirus zijn er in de rechtszaal overigens maatregelen genomen. De rechters, griffiers en officieren van justitie in de zaal zijn individueel gescheiden met plastic schotten tussen hen in. Het is er nu een stuk rustiger dan in maart, zegt verslaggever Remco Andringa. In het perscentrum, met werkplekken voor honderden journalisten, mogen maximaal dertig mensen naar binnen.

“Ook in de zittingszaal is het aantal plaatsen zeer beperkt. Een klein groepje nabestaanden mag de zaak op Schiphol bijwonen op de voor hen vrijgehouden publieke tribune. Verder is het proces helemaal online te volgen.”

 CourtMH17@CourtMH17

Dit is de link naar de Nederlandse livestream: https://t.co/bJ6Erq09kS, #CourtMH17 #MH17

Poelatovs advocaten zeiden in de aanloop naar vandaag al dat de coronamaatregelen hun voorbereidingen in de weg hebben gestaan. “Iedereen wil natuurlijk dat dit proces zo snel mogelijk zijn beloop krijgt, dat willen wij ook, maar we moeten nu helaas concluderen dat dat absoluut niet mogelijk is en dat dat toch tot veel vertraging zal gaan leiden”, zei advocaat Boudewijn van Eijck tegen Nieuwsuur.

Anoniem

De kans dat Poelatov zelf naar Nederland komt lijkt erg klein. Rusland zal daar niet aan meewerken, ook omdat er nog een apart proces tegen Rusland loopt.

Los van wat de verdediging de komende dagen te berde zal brengen, zal het OM voort willen maken. Justitie zal een toelichting geven op de onderzoeken die tot nu toe zijn gedaan naar bijvoorbeeld foto’s, video’s en satellietbeelden.

De verdachten in het MH17-proces

Er zijn vanaf vandaag procesdagen gereserveerd tot begin volgende maand. Daarna wordt het proces eind augustus weer voortgezet.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK;

Monsterproces MH17 wordt hervat

MSN 08.06.2020 Op het Justitieel Complex Schiphol begint maandag 08.06.2020 het derde zittingsblok van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s.

Vanaf maandag krijgen de advocaten van Oleg Poelatov – de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces – de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

juni 8, 2020 Posted by | australie, Bellingcat, BUK, Dick Schoof, Donetsk, dreiging, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Leonid Kharchenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Oleg Poelatov, Poelatov, Poetin, politiek, rechtzaak, Sergey Dubinsky, tweede kamer | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

AD 15.05.2020

Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014.

Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Telegraaf 20.05.2020

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Leonid Chartsjenko ‘preventief’ gevangen

MH17-verdachte Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit al twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart 2020 – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

Sleutelfiguur Andrei Ivanovitsj Burlaka

Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het gaat om Andrei Ivanovitsj Burlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne en daarom ook het licht op groen moet hebben gezet voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Kolonel-generaal Burlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj. Zijn ware identiteit is Andrei Ivanovitsj Burlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is Burlaka de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lager geplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over “de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie”.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat. Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees meer:
‘Het OM vervolgt vier verdachten van het neerhalen van MH17 voor moord’

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft vier verdachten met naam en toenaam genoemd in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Zij worden vervolgd wegens moord op 298 mensen

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

Op 8 juni 2020, wordt het proces hervat

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17-hoofdverdachte Girkin: ‘Ik ben indirect verantwoordelijk’

AD 19.05.2020 Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Medelijden met slachtoffers

Niettemin blijft Girkin tijdens het interview zijn mantra herhalen: ,,De opstandelingen hebben het vliegtuig niet neergeschoten.’’ De voormalige commandant suggereert daarmee eens temeer, dat militairen van het Russische leger de BUK-raket Oekraïne hebben binnen gebracht, maar de installatie niet hebben overhandigd aan de separatisten van de DNR.

Het is een aanname die ook het Britse journalistencollectief Bellingcat voorzichtig huldigt op basis van Girkins voortdurende herhaling over de onschuld van de rebellen.

In het interview vertelt Girkin dat hij medelijden heeft met de slachtoffers, maar dat hij geen twijfel erover heeft dat de Oekraïense kant ook heeft ‘deelgenomen’ aan het neerstorten van MH17.

Verdachte in megazaak

Girkin, die destijds de nom de guerre ‘Strelkov’ (‘schutter’, vrij vertaald) droeg, is samen met drie anderen aangeklaagd in de zaak-MH17. Die ging op 9 maart van start, maar geen van de vier verdachten was aanwezig. Eén van hen laat zich door Nederlandse advocaten bijstaan.

Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was, aldus Igor Girkin.

In het vraaggesprek met Gordon geeft Girkin ook toe dat in de zomer van 2014, toen de oorlog tussen de door Rusland militair gesteunde rebellen in de DNR en het Oekraïense leger in volle omvang losbarstte, hij bevel heeft gegeven tot executie van zeker vier Oekraïners.

Marteling

Ook heeft Girkin DNR-inwoners laten doodschieten voor plundering en marteling, vertelt hij. Een van hen heeft hij eigenhandig om het leven gebracht, erkent hij. ,,Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was’’, geeft de MH17-verdachte een inkijkje in de situatie in Oost-Oekraïne op dat moment.

‘MH17-verdachte vast in Donetsk’

NOS 14.05.2020 Een van de vier verdachten in de rechtszaak over het neerhalen van de MH17, Leonid Chartsjenko, is gearresteerd in zijn woonplaats Donetsk. De stad staat onder controle van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Dat meldt de Russische afdeling van de BBC. Hij zou al op 11 maart zijn opgepakt.

Waarom Chartsjenko is gearresteerd, is onduidelijk. De BBC voert bekenden van hem op, van wie er een zegt dat het om verboden wapenbezit gaat; een oude zaak uit 2014. Een ander beweert dat de leiding van de separatisten wil voorkomen dat de Oekraïense regering hem ontvoert. Dat gebeurde eerder met Vladimir Tsemach, die ook in verband wordt gebracht met het neerhalen van de MH17.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie was Chartsjenko betrokken bij het transport van de Buk-installatie waarmee de MH17 is neergeschoten. De Buk kwam volgens het Joint Investigation Team, dat het strafrechtelijk onderzoek doet, uit Rusland.

Het Joint Investigation Team laat weten dat het kennisgenomen heeft van het bericht over de arrestatie. Maar omdat het gebied niet toegankelijk is voor het JIT en de regering in Kiev, kan niet worden nagegaan of het klopt, zegt een woordvoerder.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

De andere twee zijn Igor Girkin, die minister van Defensie was in het door separatisten bezette gebied, en Sergej Doebinski, die leiding gaf aan een verkennings- en spionage-eenheid.

Deze vier mannen worden niet verantwoordelijk gehouden voor het afschieten van de Buk-raket of voor het opdracht geven tot de aanval.

Meer aanhoudingen

Chartsjenko is niet de enige die is aangehouden. Al op 11 april verscheen er op de Russische Facebook-pagina van de separatisten een bericht over een groot aantal aanhoudingen. Onder de arrestanten zijn officieren van de veiligheidsdienst van de rebellen. Daarbij is ook Chartsjenko, ‘de mol’.

Ook Poelatov is een keer aangehouden, in de Oost-Oekraïense stad Loegansk. Hij is weer vrijgelaten en verblijft nu in Rusland.

BEKIJK OOK;

‘MH17-verdachte Chartsjenko zit in de cel’

MSN 14.05.2020 Leonid Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Nu meldt de doorgaans betrouwbare BBC Russian dat Chartsjenko op 11 maart van dit jaar bij zijn huis is opgepakt. Dat werd gedaan door de rebellen die het gebied met steun van Rusland in handen hebben. ‘De Mol’ zit volgens de bronnen van de BBC nog altijd in voorarrest, dat op 8 mei voor twee maanden zou zijn verlengd.

Reden van aanhouding

Officieel is Chartsjenko opgepakt voor een illegale huiszoeking in 2014 en verboden wapenbezit. Allemaal onzin, zeggen bronnen tegen de BBC. De mensen waarbij de huiszoeking plaatsvond, zouden geen klachten over hem hebben. En het wapen zou hij zelf in 2019 van de rebellen hebben gekregen om zich te verweren als iemand hem zou proberen te ontvoeren in verband met MH17.

Die angst voor ontvoering zou niet helemaal onterecht zijn: in 2019 werd een Vladimir Tsemach ontvoerd door de Oekraïense geheime dienst. Justitie ziet deze rebellencommandant als verdachte in de MH17-zaak, maar hij is nog niet aangeklaagd. Tsemachs ontvoering was een opvallende operatie, want hij woonde in het rebellengebied, achter vijandige linies. Later leverde Oekraïne hem uit aan Rusland, onder zware politieke druk van Moskou.

De rebellen hebben nog geen commentaar gegeven over Chartsjenko’s arrestatie.

‘Donetsk arresteert MH17-verdachte om hem te beschermen’

AD 14.05.2020 De autoriteiten van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) in Oost-Oekraïne hebben in maart Leonid Chartsjenko gearresteerd. Hij is een van de vier door het Nederlandse Openbaar Ministerie aangeklaagde verdachten in de zaak rond MH17.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Maar volgens een anonieme oud-collega van Chartsjenko (de enige Oekraïner onder de vier verdachten, met als bijnaam ‘de mol’) is dat een merkwaardig verhaal: tegen de huiszoeking is geen klacht ingediend. En het ministerie van staatsveiligheid van de DNR heeft Chartsjenko zelf vorig jaar een pistool gegeven, juist vanwege zijn verdenking in de zaak MH17.

De DNR-autoriteiten zouden volgens de oud-collega met de arrestatie hebben willen voorkomen dat Oekraïense commando’s Chartsjenko, die als enige verdachte nog in de DNR woont, ontvoerden. Door hem nu gevangen te zetten, isoleren ze hem, aldus de bron van de BBC. Een soortgelijk scenario ontrolde zich afgelopen zomer, toen het Oekraïense leger diep in de DNR getuige (inmiddels officieel verdachte) Vladimir Tsemach ontvoerde en overbracht naar Kiev.

Lees ook;

Lees meer

Vreemde methode

Tsemach werd in september 2019 betrokken in een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland en naar Moskou gestuurd. Dat was opvallend, omdat hij officieel de Oekraïense nationaliteit heeft. De enige reden die Moskou kon hebben hem bij de gevangenenruil te betrekken, was dat hij op die manier niet kon getuigen in het MH17-proces.

Nadat de Nederlandse en Australische politie Tsemach aan de vooravond van de gevangenenruil in Kiev in allerijl hadden ondervraagd, vloog hij naar Moskou, waar vandaan hij direct terugkeerde naar de DNR.

,,Chartsjenko heeft tot het laatst rustig in Donetsk gewoond en nooit vermoed dat er zoiets met hem zou kunnen gebeuren’’, zegt de oud-collega tegen de BBC. ,,Misschien willen ze hem op deze harde manier beschermen, maar het is wel een heel vreemde methode om dat zo te doen.’’

BUK-raket

Chartsjenko was in 2014 commandant van een van de onderdelen van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in de DNR. Hij zou mogelijk aanwezig zijn geweest bij de lancering van de BUK-raket die MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neerschoot. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

De Oekraïense autoriteiten vaardigden al in juli 2015 een opsporingsbevel uit tegen Chartsjenko. Hij werd door Kiev verdacht van oprichting van een terroristische groep. Sinds de zomer van 2014 vechten pro-Russische opstandelingen in de Oost-Oekraïense regio’s Donetsk en Loehansk voor onafhankelijkheid van Oekraïne, nadat in februari van dat jaar een volksopstand de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj had verdreven.

In 2019 stelde het Nederlandse Openbaar Ministerie Chartsjenko officieel in staat van beschuldiging van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17. Naast hem werden ook de Russen Igor (‘Strelkov’) Girkin, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov aangeklaagd.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

mei 16, 2020 Posted by | aanslag, Andrei Ivanovitsj Burlaka, australie, Bellingcat, BUK, Donetsk, Joint Investigation Team, Leonid Chartsjenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Wederom uitstel Proces MH-17 tot 08.06.2020

Het MH17-strafproces werd maandagochtend 23.03.2020, vanwege de coronacrisis, voorgezet zonder publiek en pers. Nabestaanden moesten de zitting thuis via een livestream volgen.

Telegraaf 24.03.2020

Stipt om 10.00 uur neemt rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis – via de livestream – thuis bij Rob en Silene Fredriksz het woord. Hij begint met de constatering dat wederom geen van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïener – die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 zijn verschenen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de woonkamer van het Rotterdamse echtpaar zitten bijna evenveel mensen als in de nagenoeg lege rechtszaal op het televisiescherm. In het Justitieel Complex Schiphol zitten slechts drie rechters, één griffier, één officier van justitie en één advocaat.

Normaal zouden Rob en Silene de rechtszaak in het congrescentrum in Nieuwegein volgen, samen met andere nabestaanden. Dat deden ze ook op de eerste twee procesdagen (9 maart en 10 maart 2020). Vanwege het coronavirus is dat afgeblazen en wordt de derde zitting in het proces zonder publiek en pers afgewerkt.

Hoewel alle rechtszaken tot zeker 6 april 2020 zijn stilgelegd, is het MH17-proces dusdanig urgent dat opschorten geen optie is. Dan maar in een lege zaal, waar ook de rechters en de griffier keurig gescheiden door een lege stoel op afstand van elkaar blijven. En dan maar thuis via de livestream kijken.

Begrijpelijk

,,Gezien de situatie is het begrijpelijk’’, zegt Silene. ,,We zijn allang blij dat deze zitting doorgaat. Natuurlijk is het prettiger om met met nabestaanden samen te zijn en dingen met elkaar te bespreken. In Nieuwegein is iemand van het OM aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.’’

Rob en Silene Fredriksz kijken thuis via de livestream naar het MH17 proces. © Frank de Roo

Ook al duurt de zitting kort en is de inhoud niet verrassend, de spanning is fysiek en mentaal voor aanvang van de zitting groot. Rob en Silene volgen het betoog van Steenhuis stil en geconcentreerd. De juridische taal is soms moeilijk te volgen, maar vriendin en advocaat Shiri Scheimann, die met hen meekijkt, geeft af en toe tekst en uitleg.

Naast het televisiescherm hangen zwart-wit foto’s van zoon Bryce Fredriksz en schoondochter Daisy Oehlers, twee van de 298 slachtoffers van vlucht MH17. Het is alsof ze meeluisteren naar de monoloog van Steenhuis.

Die legt uit dat de rechtbank de Nederlandse en Russische advocaten van verdachte Igor Poelatov meer tijd geeft om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende strafdossier. Op 8 juni 2020, als het proces wordt hervat, krijgen ze de gelegenheid om te reageren op de verzoeken van het Openbaar Ministerie.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis op televisie. Naast het scherm foto’s van Bryce en Daisy. © Frank de Roo

Vliegtuigwrak

Tot die tijd neemt de rechtbank geen besluit over de onderzoekswensen van het OM, zoals het horen van meer getuigen en deskundigen over tapgesprekken en beeldmateriaal. Justitie wil daarnaast dat de rechters zelf in een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen het gereconstrueerde vliegtuigwrak gaan bekijken. De rechtbank wil eerst weten wat dat toevoegt.

Natuurlijk wil je alles lezen, maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat prima, aldus Silene Fredriksz .

Ook moet volgens de rechtbank meer duidelijkheid komen over Amerikaanse satellietbeelden waarop het afschieten van de Buk-raket te zien zou zijn, en gegevens over pinbetalingen van verdachten in de periode rond de ramp.

Wel geeft de rechtbank gehoor aan het verzoek van het advocatenteam van nabestaanden om inzage in het strafdossier. Het OM verzet zich daartegen, uit angst dat stukken uitlekken. De advocaten krijgen nu van een deel van de stukken een kopie. Die mogen ze alleen met hun cliënten bespreken maar niet aan hen verstrekken.

Silene: ,,Natuurlijk wil je het liefst alles lezen en weten,maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat ook prima. We willen niet dat de media elk detail in het dossier gaan uitdiepen.’’

Daisy en Bryce © Frank de Roo

Bijna vijftig nabestaanden hebben aangegeven gebruik te willen maken van het spreekrecht van slachtoffers. Ook Rob en Silene. ,,Omdat ik alles wat ik mag en kan, ook wil doen’’, zegt Silene. ,,Ik doe het voor de kinderen, zodat ik  namens hun kan spreken.’’

Ze zijn tevreden over hoe het proces tot nu toe verloopt. Huilend hoorden ze op de eerste zittingsdag de officier van justitie twintig minuten lang alle namen van de slachtoffers opnoemen. ,,Je denkt dat je niet meer kunt huilen, maar op zo’n moment vloeien de tranen weer’’, zegt Silene.

Advocaat van de duivel

Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel

,,Ik probeerde neutraal naar de advocaten van de verdachte te luisteren, maar dat lukte niet. Ik voelde boosheid. Ik wil ze niet horen zeggen dat ze ook meeleven met de nabestaanden. Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel.’’

De harde taal van het OM richting Rusland, dat de nabestaanden verantwoordelijk houden voor de ramp, stemt Rob tevreden: ,,Ik heb niet zozeer het gevoel dat hier vier verdachten terechtstaan, maar dat Rusland terechtstaat. Dat voelt goed.’’

Rob en Silene Fredriksz. © Frank de Roo

Zaak al eerder onderbroken tot 23 maart 2020

De rechtbank ging zich beraden over de wensen van de verdediging, het Openbaar Ministerie en de advocaten van de nabestaanden. Op maandag 23 maart 2020 zou de zaak weer verder gaan en zou de rechtbank zich uit laten over de verzoeken.

Telegraaf 18.03.2020

Corona-virus

Wel was het nog onduidelijk of de komende zittingen in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 doorgaan. Dit in verband met het coronavirus, meldde de rechtbank Den Haag. Uiterlijk woensdag 18 maart 2020 zou de rechtbank besluiten of het proces zoals gepland op 23 maart 2020 verder zou gaan.

Het MH17-proces over het neerhalen van vlucht MH17 ging maandag 23.03.2020 uiteindelijk door. Nabestaanden, pers en belangstellenden zijn echter niet welkom bij deze zitting, dit in verband met het coronavirus.

Van de drie officieren van justitie zal er maar één in de zittingszaal zijn, ook worden minder advocaten verwacht. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten.

AD 18.03.2020

De rechtbank liet maandag 23 maart 2020 uiteindelijk weten wat de beslissingen zijn op de onderzoekswensen die door het Openbaar Ministerie en de advocaten zijn gedaan.

De eerst volgende zitting na 23 maart 2020 staat pas voor 8 juni 2020 op de agenda. Vermoedelijk duurt het proces tot in 2021.

Telegraaf 15.05.2020

OM: strafdossier (nog) niet naar nabestaanden

De advocaten van de nabestaanden hadden verzocht om het strafdossier. Volgens de raadslieden is dat nodig om het spreekrecht goed te kunnen uitoefenen en voor het effectief indienen van schadeclaims.

Het Openbaar Ministerie wil de feiten eerst op zitting bespreken, voordat dossierstukken aan de nabestaanden worden verstrekt. “Dit zorgt ervoor dat stukken niet eerder op straat kunnen komen te liggen. Anderzijds stelt het nabestaanden wat ons betreft beter in staat om te beslissen over welke stukken zij willen beschikken voor het uitoefenen van hun spreekrecht.”

Reactie Rusland

Vijf dagen na de ramp begon vliegtuigexpert Vadim Loekasjevitsj al openlijk kritiek te uiten op zijn eigen, Russische regering. Vadim was te gast bij een tv-zender om een Russische persconferentie over MH17 te becommentariëren. Het kostte de Rus uiteindelijk zijn baan. ‘De Russische leugens houden maar niet op’.

Nepnieuws

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft vrijdag 20.03.2020 een artikel van de Volkskrant als nepnieuws bestempeld. In het artikel wordt ingegaan op de veronderstelde Russische rol in het dwarsbomen van het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014.

In een persbericht laat het Russische ministerie weten dat het artikel dat op 5 maart 2020 verscheen gezien moet worden “als wederom een poging om de aandacht af te leiden van serieuze discrepanties in het blijkbaar alleen plausibele verhaal dat Rusland betrokken is bij de ramp”.

In de reconstructie van de Volkskrant wordt onder andere ingegaan op de rol van de GRU, de Russische militaire inlichtingendienst, en hun pogingen om het onderzoek te ondermijnen. Zo zouden twee Russische luchtvaartdeskundigen die meewerkten aan het onderzoek door de Onderzoeksraad (OVV) banden hebben met de GRU.

Het ministerie zegt dat het artikel in de Volkskrant, “waarvan bekend is dat het sterke banden heeft met de politie elite”, onderdeel is van een desinformatiecampagne tegen Rusland.

Ook OM haalde hard uit naar Rusland

De krant staat echter niet alleen in zijn beweringen. Ook het Openbaar Ministerie (OM) haalde tijdens de eerste dagen van het MH17-proces hard uit naar Rusland, wiens houding een schaduw over het proces zou werpen.

Het OM zegt dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt en dat de “Russische Federatie er alles aan doet om dit proces te dwarsbomen”.

Daarnaast schreef ook NU.nl over de discutabele rol van Rusland in het onderzoek naar de ramp met de MH17.

Zie ook: Het Kremlin en de MH17-ramp: Keihard ontkennen en zand in ogen strooien

Was er nieuws te horen?

Het MH17-proces startte onder grote internationale belangstelling, maar hield na twee dagen abrupt weer op. Wat hebben we van de eerste twee procesdagen geleerd?

Vijf vragen en antwoorden.

De eerste dagen van het MH17-proces hadden een ‘inventariserend karakter’ waarin de inhoud van het strafdossier niet op tafel kwam. Toch liet het Openbaar Ministerie zien waarom het zelfverzekerd is over het bewijsmateriaal. Het beschikt niet alleen over satelliet- en radarbeelden van de ramp, beeldbewijs van het vervoer van de Bukraket en afgeluisterde telefoongesprekken van pro-Russische separatisten, maar ook over verklaringen van tientallen getuigen.

Een belangrijke ooggetuige is ‘M58’, die anoniem blijft omdat hij represailles uit Rusland vreest. Hij stond vlakbij de lanceerlocatie van de Bukraket en claimt dat daar Russische militairen en agenten van de Russische geheime dienst FSB aanwezig waren. Vanwege zijn belastende verklaringen valt M58 in de zwaarste beschermingscategorie. Behalve M58 zijn er tientallen andere anonieme getuigen die vrezen voor hun leven.

Van de verdachten (de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko) verscheen er niet één op de zitting. Een opsteker voor het Openbaar Ministerie was dat de rechtbank vond dat het OM genoeg pogingen had gedaan de vier te bereiken. Zij mogen bij verstek worden veroordeeld, waardoor het proces verder kan.

Het OM haalde fel uit tegen de ‘cynische desinformatiecampagne’ die Rusland voert en legde in weinig diplomatieke termen uit waarom Rusland zelf niet te vertrouwen is. ,,Wij hebben ons afgevraagd (…) hoe serieus wij de Russische beschuldigingen nog kunnen nemen na alle aantoonbare onwaarheden die de Russische autoriteiten hebben verkondigd.” Bellingcatonderzoeker Christo Grozev zei over die uitspraak: ,,Alleen Nederlanders kunnen het zo lomp zeggen.”

Hoe reageren nabestaanden?

Opgelucht. Met de start van het proces nam de spanning toe. Nabestaande Silene Fredriksz was blij ‘dat de kop eraf is’. Vooral het oplezen van de 298 namen van slachtoffers maakte veel emoties los. Zowel in de rechtszaal als in een congrescentrum in Nieuwegein, waar nabestaanden samenkwamen om het proces te volgen, vielen tranen.

Opluchting was er ook omdat het Openbaar Ministerie stelling durft te nemen tegen Rusland. Sommige nabestaanden twijfelden of het OM vanwege geopolitieke belangen wel durfde door te pakken. Dat vertrouwen is nu gegroeid. ,,Opzienbarend”, zei Piet Ploeg, die door de MH17-ramp drie familieleden verloor. ,,Ik heb grote bewondering dat het OM zo’n duidelijk standpunt inneemt ten opzichte van de Russische staat.”

Hoe kijkt het buitenland naar het proces?

Afgezien van Rusland, waar journaals het proces politiek en vooringenomen noemen, benadrukken buitenlandse media vooral de genoemde Russische desinformatiecampagne. ABC News citeert hoofdinspecteur David Nelson uit Australië, die vindt dat de Russische propaganda vooral de nabestaanden schoffeert. ,,Dat helpt de nabestaanden niet. Ik denk niet dat dit ze helpt bij hun rouwverwerking en kennis van de feiten.”

Hoe zit dat met de verdediging van de verdachte?

Verdachte Oleg Poelatov, dus niet aanwezig op het proces, is de enige die zich laat bijstaan door advocaten. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine Doesschate van het Haagse advocatenkantoor Sjöcrona. Zij werken samen met de Russische advocate Elena Koetina, die niet als zodanig het woord mag voeren in een Nederlandse rechtbank. De drie hebben het strafdossier kortgeleden in handen gekregen en vragen extra tijd om de 36.000 pagina’s door te nemen. Poelatovs verdediging wordt gefinancierd door een stichting in Moskou. Wie die stichting financiert, zegt Van Eijck nog niet te weten.

Telegraaf 29.04.2020

Hoe gaat het proces verder?

Maandag 23 maart reageert de rechtbank op verschillende verzoeken van het Openbaar Ministerie, de verdediging van Poelatov en de nabestaanden. Het Openbaar Ministerie heeft onder meer gevraagd om een schouw van het gereconstrueerde MH17-wrak in Gilze-Rijen en het opnieuw horen van meerdere getuigen. De nabestaanden willen het strafdossier tot hun beschikking krijgen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op de inhoudelijke behandeling. Met alle verzoeken die nog kunnen worden ingediend, wordt die niet voor de zomer verwacht.

Terugblik

Plan veiligstellen rampgebied MH17 Oekraïne

Defensie had een plan voorbereid om de Luchtmobiele Brigade met ondersteunend personeel naar het crashgebied van vlucht MH17 in Oekraïne te sturen, bevestigt de Landmacht aan NU.nl na berichtgeving van De Telegraaf. De militairen hadden het crashgebied, dat werd beheerst door rebellen, veilig moeten stellen.

Enkele dagen nadat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten en terecht was gekomen in rebellengebied in Oost-Oekraïne kreeg de landmacht de opdracht een operatie te plannen. ,,De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Wijnen uit in het dagblad.

Ook via internet zijn de zittingen te volgen, onder meer op de speciale MH17-site van het Openbaar Ministerie.

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 houden een stil protest voor de ambassade van Rusland. De groep zet 298 lege stoelen neer voor de ambassade. Foto ANP

Belangrijke figurant in het onderzoek naar vlucht MH17 blijkt een hoge generaal

NRC 28.04.2020 Een belangrijk figuur bij het neerhalen van de MH17 is door Bellingcat en de BBC geïdentificeerd als generaal Andrej Boerlaka.

Een belangrijke figurant in het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17 blijkt een hoge generaal te zijn van de Russische geheime dienst FSB, zo melden zowel het onderzoekscollectief Bellingcat als de BBC. Het gaat om generaal Andrej Boerlaka, het plaatsvervangend hoofd van de operationale dienst van de FSB-grenstroepen.

Lees ook deze artikelen;

Anonieme verklaringen bedreigde getuigen toegestaan in MH17-proces

Moskou manipuleert MH17-proces met hulp van blogger ‘Max uit Nederland’

De schaduw van de Russische regering hangt over het proces

‘Rusland probeert waarheidsvinding MH17 te verstoren’

Zonder verdachten gaat het MH17-proces van start

Raad voor de Journalistiek mengt zich in informatieoorlog MH17

Eliot Higgins van opensource onderzoeksorganisatie Bellingcat tijdens een eerdere persconferentie over bevindingen in het onderzoek naar MH17.Beeld ANP

Bellingcat: ‘Russische generaal sleutelfiguur bij neerhalen MH17’

Trouw 28.04.2020 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het gaat om Andrei Ivanovitsj Burlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne en daarom ook het licht op groen moet hebben gezet voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Kolonel-generaal Burlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj. Zijn ware identiteit is Andrei Ivanovitsj Burlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is Burlaka de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lager geplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over “de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie”.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat. Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees meer:
‘Het OM vervolgt vier verdachten van het neerhalen van MH17 voor moord’

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft vier verdachten met naam en toenaam genoemd in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Zij worden vervolgd wegens moord op 298 mensen

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

dossier MH17 Trouw

Meer over; economische sector economie, business en financiën misdaad, recht en justitie Andrei Ivanovitsj Burlaka Australië Bellingcat Buk FSB MH17 ANP

Bellingcat: Russische generaal geïdentificeerd die toezag op verplaatsen Buk

NOS 28.04.2020 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat zegt dat het een hoge Russische militair van de veiligheidsdienst heeft geïdentificeerd die een belangrijke rol zou hebben gespeeld bij de plaatsing van een lanceerinstallatie voorafgaand aan het neerhalen van vlucht MH17 in Oekraïne in 2014. Het gaat om generaal Andrej Ivanovitsj Boerlaka, die een prominente functie binnen de geheime dienst FSB bekleedt.

Het Joint Investigation Team, het internationale team dat de toedracht van de ramp onderzoekt, was op zoek naar de identiteit van de generaal en vroeg daarbij al eerder hulp van het publiek. Desgevraagd geeft het JIT geen reactie op de bevindingen van Bellingcat.

Boerlaka hield volgens Bellingcat toezicht op het transport van Russische wapens vanuit Rusland naar het strijdgebied van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. In die hoedanigheid zou hij ook de supervisie hebben gehad over de verplaatsing van de installatie die is gebruikt voor de lancering van de Bukraket die het passagiersvliegtuig naar de grond haalde. Daarbij kwamen 298 mensen om, onder wie 196 Nederlanders.

Wie is Andrej Ivanovitsj Boerlaka?

Andrej Boerlaka werd geboren in 1965 in het havenstadje Sovjetskaja Gavan, in het uiterste oosten van Rusland. In 1986 studeerde hij af aan de Grensschool van de FSB in Moskou en werd vervolgens uitgezonden om als grensofficier te dienen. Daarna maakte hij snel carrière binnen de geheime dienst FSB en werd in 2007 door Vladimir Poetin aangesteld als hoofd van de FSB-kustgrensdienst in Sachalin, een eiland boven Japan. Daarna werd hij overgeplaatst naar Moskou, waar hij opklom tot een van de hoogste bestuurders bij de grensdienst van de FSB.

Hoewel er geen openbare informatie is over zijn betrokkenheid bij de oorlog in Oost-Oekraïne, blijkt uit reisgegevens die Bellingcat in handen kreeg dat hij regelmatig naar dat gebied reisde en daar ook was op 17 juli 2014, de dag dat vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten. Volgens Bellingcat zou Boerlaka in zijn functie van kolonel-generaal toestemming hebben moeten geven voor de verplaatsing van de Russische Buk-raketwerper die het Maleisische lijnvliegtuig uit de lucht schoot.

Andrej Boerlaka was als kolonel-generaal van de FSB een van de hoogste officieren van de FSB en slechts twee posities verwijderd van de directeur van de FSB, die onder direct bevel van president Poetin staat.

Bellingcat

Het JIT publiceerde eerder 23 telefoongesprekken die dateren uit de dagen voor het neerhalen van vlucht MH17. Die gesprekken wezen sterk in de richting van Russische betrokkenheid bij de strijd in Oost-Oekraïne en leveranties van Russische wapens aan de rebellen. In die gesprekken werd vaak verwezen naar iemand die werd aangeduid als Vladimir Ivanovitsj. Volgens Bellingcat heeft onderzoek uitgewezen dat het gaat om generaal Boerlaka.

In maart is in Nederland een rechtszaak begonnen over het neerhalen van vlucht MH17. Daar staan vier verdachten terecht: drie Russen en een Oekraïner. Zij waren volgens het Openbaar Ministerie hoofdrolspelers bij het plaatsen en weghalen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig werd neergeschoten.

Bekijk ook;

OSCE-onderzoekers op de rampplek. Ⓒ REUTERS

Nabestaanden MH17-ramp: ’Ware toedracht komt dichterbij’

Telegraaf 28.04.2020 Opnieuw beweert het onderzoekscollectief Bellingcat een grote vis in het MH17-drama te hebben geïdentificeerd. Onafhankelijk daarvan heeft BBC Rusland dezelfde naam achterhaald.

Het gaat om de mysterieuze Russische topmilitair met codenaam ‘Vladimir Ivanovich’, die veel in afgeluisterde gesprekken terugkwam voor 17 juli 2014, toen de Maleisische vlucht MH17 van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur boven het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten door een Russische Buk-raket. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Het proces tegen vier verdachten van deze moordaanslag is begin maart begonnen in de rechtbank Schiphol en wordt in juni voortgezet.

Ook het Nederlandse Openbaar Ministerie en het internationale opsporingsteam JIT vroegen volgens een woordvoerster vorig jaar al om getuigen die Vladimir Ivanovich kennen om ‘de commandostructuur naar boven’ te kunnen achterhalen.

Geheime dienst

Het blijkt volgens de gezaghebbende Bellingcat en BBC om de 55-jarige generaal Andrey Burlaka van geheime dienst FSB te gaan, die nauwe banden had met het Kremlin en destijds volgens deze bronnen de hoogste in rang zijnde Rus was die de ‘Volksrepubliek Donetsk’ militair aanstuurde en ook bevel zou hebben gegeven voor wapenleveranties aan de separatisten, waaronder de Buk-installatie.

,,Dat moet natuurlijk nog wel bewezen worden, maar dat is iets waar OM en JIT zich over moeten buigen. Als de aannames kloppen, wordt de betrokkenheid van de Russische staat steeds duidelijker”, zeggen Piet Ploeg en Anton Kotte van de Stichting Vliegramp MH17 in een reactie. Ze hebben vertrouwen in de bevindingen van Bellingcat. ,,Tot nu toe hebben ze het meestal bij het rechte eind. Hopelijk komt de ware toedracht hiermee weer een stap dichterbij.”

Ook het OM juicht de inspanningen van Bellingcat en andere serieuze onderzoekers toe. ,,We kijken met belangstelling naar hun resultaten en conclusies, maar we kunnen in dit stadium geen namen bevestigen. We moeten juridisch onze eigen koers varen en bouwen het dossier op”, aldus de zegsvrouw.

Burlaka zou volgens het Bellingcat-rapport in 2014 op drie posities van de Russische president Poetin hebben gestaan en onder meer belast zijn met grensveiligheid. ,,Het was toen een belangrijke man in het gewapende conflict in Oost-Oekraïne.”

’Grote baas uit Moskou’

Het JIT wil niet alleen de verantwoordelijken in de top boven water krijgen, maar ook de bemanning van de Buk-installatie die de raket afvuurde welke MH17 vernietigde. De vier verdachten, drie Russen en een Oekraïener, die nu zijn gedagvaard, behoorden tot het ‘middenkader’ die de aanvoer begeleidden en belangrijke posities innamen in Donetsk.

Volgens de BBC was Burlaka ten tijde van het neerhalen van MH17 in het Russische Rostov in het grensgebied met Oekraïne. ,,Hij werd gezien als de grote baas uit Moskou, die overal toestemming voor moest geven. Op 18 juli vloog hij weer terug. Zijn stem is herkend.”

Bekijk meer van; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident politiek strafonderzoek conflicten, oorlog en vrede Andrei Ivanovitsj Burlaka Bellingcat Malaysia Airlines-vlucht 17

Russische kolonel-generaal mogelijk sleutelfiguur bij MH17-ramp

AD 28.04.2020 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische kolonel-generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in juli 2014.

Het gaat om Andrej Ivanovitsj Boerlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne. Volgens het onderzoekscollectief is het aannemelijk dat Boerlaka groen licht heeft gegeven voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Opnames

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van 23 opgenomen telefoongesprekken door het Joint Investigation Team (JIT), het internationale onderzoeksteam dat door Nederland geleid wordt. Op de opnames van de gesprekken, die in de dagen voor de ramp plaatsvonden, zou te horen zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen. Russische betrokkenheid bij de strijd in Oost-Oekraïne en het leveren van Russische wapens aan rebellen lijken daarmee waarschijnlijk.

De naam Vladimir Ivanovitsj kwam in de telefoongesprekken vaak naar voren. Volgens Bellingcat is dit een valse identiteit en zou het eigenlijk gaan om kolonel-generaal Boerlaka, die een toppositie bekleedde binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. De kolonel-generaal zou zich bezig hebben gehouden met het transport van Russische wapens vanuit Rusland voor de pro-Russische separatisten naar het strijdgebied in Oekraïne. Hij zou daarnaast groen licht hebben gegeven voor het overbrengen van de raket die MH17 uit de lucht schoot, stelt het onderzoekscollectief.

Het onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lagergeplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen om informatie te leveren over ‘de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie’. Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat.

Proces

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven. In maart vonden al drie procesdagen plaats voor de zaak tegen de drie Russen en de Oekraïner die worden verdacht van medeplichtigheid. Die zaak is nu tot juni uitgesteld. Volgens de rechtbank moest de verdediging de tijd krijgen om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende dossier, daarom wordt het proces op 8 juni hervat.

Bellingcat identificeert hoge Russische generaal, ‘betrokken bij neerhalen MH17’

MSN 28.04.2020 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een generaal van de Russische veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in juli 2014.

Het gaat om Andrei Ivanovitsj Boerlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne. Hij zou het licht op groen moeten hebben gezet voor het overbrengen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Ware identiteit

Kolonel-generaal Boerlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj.

Zijn ware identiteit is dus Andrei Ivanovitsj Boerlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is hij de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Lees ook: Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Wat een gekke weken’

De onderzoekers van Bellingcat achterhaalden eerst het telefoonnummer van de generaal door op de naam te zoeken in een gelekte database met telefoonnummers. Daarop stuitten ze ook op de naam ‘Boerlak’. Die naam kwam overeen met een hooggeplaatste FSB-generaal. Een stemanalyse moest vaststellen of het daadwerkelijk om Andrei Boerlaka ging. De doorbraak kwam nadat de onderzoekers een interview met de man waren tegengekomen op een lokaal tv-station. De stemmen bleken overeen te komen.

Afgetapte telefoontjes

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Lees ook: Nationale herdenking MH17 voortaan eens in de vijf jaar: ‘Behoefte is veranderd’

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lagergeplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over ‘de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie’.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

ANP / RTL Nieuws; Bellingcat MH17 MH17-proces Rusland Oekraïne

Grote herdenking MH17-ramp vindt voortaan elke vijf jaar plaats

NU 08.04.2020 Stichting Vliegramp MH17 heeft besloten voortaan iedere vijf jaar een grote herdenking te houden. In de tussenliggende jaren zullen de herdenkingen kleiner en bescheidener van aard zijn, zegt voorzitter Piet Ploeg woensdag tegen NU.nl na berichtgeving van RTL Nieuws.

Volgens Ploeg is de behoefte onder de nabestaanden om jaarlijks een grote herdenking te houden afgenomen. De stichting heeft ook een enquête onder de nabestaanden gehouden, waaruit blijkt dat ongeveer twee derde er zo over denkt.

De eerstvolgende grote herdenking zal op 17 juli 2024 bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen zijn. Daar zullen net als in voorgaande jaren diverse regeringsleiders en ambassadeurs bij aanwezig zijn.

In de tussenliggende jaren gaat het herdenken gewoon door, benadrukt Ploeg. “Met het voorlezen van alle namen en een minuut stilte, alleen zonder toespraken.” Ook zullen dit voortaan open en geen besloten bijeenkomsten zijn.

‘Aantal nabestaanden bij herdenking nam langzaam af’

Bij de laatste herdenking, vorig jaar zomer, was het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 neerstortte. Daarna is volgens Ploeg het moment gekomen om de vraag te stellen: “Hoe gaan we nu verder? Kunnen we dit elk jaar volhouden? Zo’n grote herdenking vraagt heel veel van vrijwilligers en kost veel tijd. Ook moet je denken aan beveiligings- en veiligheidseisen en dat soort zaken.”

“Bovendien zagen we dat het aantal nabestaanden dat elk jaar kwam langzaam begon af te nemen. Dat is op zich een goede zaak, want dat betekent dat ze ook met andere dingen bezig zijn dan alleen de ramp. Of ze kiezen ervoor om op een eigen moment of plaats te herdenken.”

Overigens is het doorgaan van de komende herdenking nog onzeker vanwege het coronavirus.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Fred Westerbeke krijgt onderscheiding op initiatief van MH17-nabestaanden

NOS 01.04.2020 Op initiatief van de nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 is Fred Westerbeke benoemd tot Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau. De hoge onderscheiding kreeg hij in het bijzonder voor zijn werk in de zaak over het neerhalen van MH17 en zijn werk als hoofdofficier van justitie bij het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie.

“Je hebt voor de nabestaanden gedaan wat je kon, dat hebben ze herkend en daar willen ze je voor eren”, zei minister Grapperhaus bij het toekennen van de onderscheiding. “Een hogere eer lijkt mij nauwelijks denkbaar. In je zoektocht naar de waarheid over de ramp met vlucht MH17 heb je je door niets of niemand laten intimideren of tegenhouden.”

“ Hij was gedreven en begaan, dat voelde je”, aldus Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17.

“Hier hadden honderden mensen moeten en kunnen zitten”, vertelde Grapperhaus. “We hadden ze graag uitgenodigd en ze waren zeker gekomen. Maar de huidige coronacrisis staat het niet toe. Als het niet kan zoals het moet, dan moet het zoals het kan.”

Volgens Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 is de onderscheiding dubbel en dwars verdiend. “Fred was er voor de nabestaanden als zij hem nodig hadden. Niet alleen in Nederland, maar internationaal. Hij stelde zich kwetsbaar op, maar vertelde de boodschap. Hij was gedreven en begaan, dat voelde je.”

Afscheid als hoofdofficier

Westerbeke was sinds 2014 hoofdofficier van justitie van het Landelijk Parket en in die rol onder meer verantwoordelijk voor het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17.

Gisteren had Westerbeke zijn afscheid als hoofdofficier en kreeg hij de onderscheiding van Grapperhaus. Vandaag start hij als de nieuwe politiechef van de eenheid Rotterdam.

Bekijk ook;

Rechtbank gunt verdediging meer tijd voor eerlijke procesvoering MH17

NU 23.03.2020 De rechtbank Den Haag heeft maandag in het MH17-proces laten weten dat de verdediging de tijd moet krijgen om zich het dossier eigen te maken voor een eerlijke procesvoering. Er werden daarom nog geen beslissingen genomen over onderzoekswensen van het Openbaar Ministerie (OM).

Het onderzoeksdossier over het neerhalen van MH17 op 17 juli 2014 beslaat ruim 36.000 pagina’s en vele multimediabestanden. De rechtbank besloot daarom de verdediging meer tijd te gunnen zodat er sprake is van een eerlijk proces. “Vooropstaat een eerlijke en onpartijdige behandeling van de zaak en hiervoor heeft de verdediging tijd en ruimte nodig”, aldus de rechtbank.

Het OM had op de tweede zittingsdag in het MH17-proces op 10 maart 2020 onder meer gevraagd om het nader horen van deskundigen over geluid en beeldmateriaal in het dossier. Ook deed het OM een verzoek aan de rechtbank een schouw te houden.

De advocaten van Oleg Pulatov, de enige van de vier verdachten die wordt vertegenwoordigd door advocaten, lieten weten geen reactie te kunnen geven op de onderzoekswensen omdat ze het dossier pas net in handen hadden.

De verdediging krijgt tot aan de volgende reeks van zittingen die op 8 juni 2020 begint de tijd om het dossier te bestuderen.

Over het houden van een schouw wil de rechtbank nadere motivering van het OM “op welke vragen dit antwoord zou kunnen bieden”, aldus de rechter. Een schouw is normaal een bezichtiging van de plaats delict, maar in dit geval zou het gaan om het bekijken van de restanten van het toestel van Malaysia Airlines.

Advocaten nabestaanden krijgen deels inzicht in dossier

De advocaten van de nabestaanden hadden om inzage van het hele strafdossier gevraagd, maar dit werd geweigerd door het OM om uitlekken te voorkomen.

De rechtbank heeft besloten dat de processen verbaal, gemaakt aan de hand van het dossier en dienend als een soort samenvatting, moeten worden verstrekt aan de advocaten van de nabestaanden. Die mogen de advocaten echter niet delen met hun cliënten.

Zie ook: MH17-verdachte Pulatov: de man die het vervoer van de buk-installatie overzag

Lees meer over: MH17

MH17-proces in juni verder, advocaten moeten zich eerst inlezen

NOS 23.03.2020 Het MH17-proces wordt uitgesteld tot juni. De verdediging moet eerst de tijd krijgen om het dossier te lezen, vindt de rechtbank.

“De enorme voorsprong in dossierkennis die het Openbaar Ministerie na jaren onderzoek heeft, noopt tot het creëren van tijd en ruimte om de verdediging voor te bereiden”, zei de rechtbank vandaag tijdens een korte zitting in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

Het proces ging twee weken geleden van start. Het OM vroeg de rechtbank toen om alvast na te denken over het horen van bepaalde getuigen. Ook wilde het OM dat de advocaten in de zaak zouden aangeven of hun cliënt verhoord kan worden en of hij op bepaalde tapgesprekken te horen was.

Maar de rechtbank vindt dat de advocaten zich eerst moeten kunnen verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende dossier. Ze hoeven daarom pas in juni op de verzoeken te reageren.

Het Openbaar Ministerie had de rechtbank ook gevraagd om zelf te gaan kijken bij de wrakstukken van MH17. Die liggen op de luchtmachtbasis in Gilze-Rijen. Ook over zo’n schouw wilde de rechtbank nog niet beslissen. Het OM moet eerst uitleggen waarom een schouw noodzakelijk is.

Dossier

De rechtbank bepaalde verder dat de advocaten van nabestaanden een deel van het strafdossier krijgen, om zich voor te bereiden op het spreekrecht. Ze mogen de inhoud met nabestaanden bespreken, maar de stukken niet laten lezen of meegeven. Dat moet het risico op uitlekken voorkomen, zei de rechtbank.

Als stukken nog tijdens het onderzoek in de openbaarheid komen, zou dat getuigen kunnen beïnvloeden en daarmee de bewijswaarde van hun verklaringen. “Dat is in het belang van geen enkele procespartij”, aldus de rechtbank.

Corona

In verband met het coronavirus mocht bij de zitting vandaag geen pers en geen publiek aanwezig zijn. In de zaal zat naast een deel van de rechtbank alleen een officier van justitie, een advocaat namens de nabestaanden en een persrechter. De rechtbank zendt het proces integraal uit via internet.

De rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 begon twee weken geleden onder grote internationale belangstelling. Er staan vier verdachten terecht: drie Russen en een Oekraïner. Zij waren volgens het Openbaar Ministerie hoofdrolspelers bij het neerzetten en weghalen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig werd neergeschoten. Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Nabestaanden Bryan en Lisa Clancy uit Australie arriveren bij de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, waar het internationale MH17-proces zal plaatsvinden. Ⓒ ANP

Rechtbank stelt beslissingen over MH17-proces maanden uit

Telegraaf 23.03.2020 De rechtbank beslist in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 pas over een paar maanden over veel van de verzoeken die door het Openbaar Ministerie zijn gedaan. De advocaten van verdachte Oleg Poelatov moeten eerst de kans krijgen om het omvangrijke dossier – van ten minste 36.000 pagina’s – te kunnen bestuderen. De raadslieden beschikken pas sinds kort over het dossier en moeten hun achterstand op het OM, dat al jaren onderzoek doet, zo goed mogelijk kunnen inlopen, vindt de rechtbank.

Dat liet de rechter maandag weten. Zijn uitspraak was via livestream te volgen. In verband met het coronavirus was pers en publiek niet welkom in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Alleen drie rechters, één griffier, de officier van justitie en een advocaat waren in de zaal. De rechters zaten op de voorgeschreven afstand van elkaar, de twee reserverechters bleven weg.

Monsterproces in juni voortgezet

Het monsterproces gaat vanaf 8 juni 2020 verder. Vanaf dan krijgt de verdediging van Poelatov kans om te reageren op de verzoeken van het OM. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Het OM heeft de rechtbank gevraagd de wrakstukken van het neergehaalde toestel van vlucht MH17 te gaan bekijken, tijdens een zogeheten schouw. Het vliegtuig is voor zover mogelijk gereconstrueerd in een hangar van de luchtmachtbasis Gilze-Rijen. De rechtbank wil eerst weten wat zo’n schouw toevoegt en hoe deze vorm moet krijgen.

Het advocatenteam van de nabestaanden heeft verzocht om een kopie van het strafdossier. Het OM heeft zich daar tot dusver tegen verzet, omdat het bang is dat het uitlekken van stukken het onderzoek kan doorkruisen. De rechtbank heeft bepaald dat de advocaten een beperkt aantal stukken moeten krijgen, die zij strikt binnen de muren van hun eigen kantoor moeten houden.

Vanaf juni bekijkt de rechtbank ook hoe het proces verdergaat. Voor de rechtszaak zijn diverse blokken van data gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De verwachting is dat de zaak langer dan dat zal duren.

Het proces is op 9 maart begonnen in het Justitieel Complex Schiphol. Van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïner – laat alleen Poelatov zich door advocaten vertegenwoordigen. De andere drie lieten niets horen.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

BEKIJK MEER VAN; misdaad Oleg Poelatov Saskia Belleman Den Haag Malaysia Airlines-vlucht 17 MH17-proces

Nabestaanden volgen MH17-proces noodgedwongen thuis: ‘We zijn al blij dat het doorgaat’

AD 23.03.2020 Het MH17 strafproces werd vanochtend 23.03.2020, vanwege de coronacrisis, voorgezet zonder publiek en pers. Nabestaanden moesten de zitting thuis via een livestream volgen.

Stipt om 10.00 uur neemt rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis – via de livestream – thuis bij Rob en Silene Fredriksz het woord. Hij begint met de constatering dat wederom geen van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïener – die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 zijn verschenen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de woonkamer van het Rotterdamse echtpaar zitten bijna evenveel mensen als in de nagenoeg lege rechtszaal op het televisiescherm. In het Justitieel Complex Schiphol zitten slechts drie rechters, één griffier, één officier van justitie en één advocaat.

Normaal zouden Rob en Silene de rechtszaak in het congrescentrum in Nieuwegein volgen, samen met andere nabestaanden. Dat deden ze ook op de eerste twee procesdagen (9 en 10 maart). Vanwege het coronavirus is dat afgeblazen en wordt de derde zitting in het proces zonder publiek en pers afgewerkt.

Hoewel alle rechtszaken tot zeker 6 april zijn stilgelegd, is het MH17-proces dusdanig urgent dat opschorten geen optie is. Dan maar in een lege zaal, waar ook de rechters en de griffier keurig gescheiden door een lege stoel op afstand van elkaar blijven. En dan maar thuis via de livestream kijken.

Begrijpelijk

,,Gezien de situatie is het begrijpelijk’’, zegt Silene. ,,We zijn allang blij dat deze zitting doorgaat. Natuurlijk is het prettiger om met met nabestaanden samen te zijn en dingen met elkaar te bespreken. In Nieuwegein is iemand van het OM aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.’’

Rob en Silene Fredriksz kijken thuis via de livestream naar het MH17 proces. © Frank de Roo

Ook al duurt de zitting kort en is de inhoud niet verrassend, de spanning is fysiek en mentaal voor aanvang van de zitting groot. Rob en Silene volgen het betoog van Steenhuis stil en geconcentreerd. De juridische taal is soms moeilijk te volgen, maar vriendin en advocaat Shiri Scheimann, die met hen meekijkt, geeft af en toe tekst en uitleg.

Naast het televisiescherm hangen zwart-wit foto’s van zoon Bryce Fredriksz en schoondochter Daisy Oehlers, twee van de 298 slachtoffers van vlucht MH17. Het is alsof ze meeluisteren naar de monoloog van Steenhuis.

Die legt uit dat de rechtbank de Nederlandse en Russische advocaten van verdachte Igor Poelatov meer tijd geeft om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende strafdossier. Op 8 juni, als het proces wordt hervat, krijgen ze de gelegenheid om te reageren op de verzoeken van het Openbaar Ministerie.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis op televisie. Naast het scherm foto’s van Bryce en Daisy. © Frank de Roo

Vliegtuigwrak

Tot die tijd neemt de rechtbank geen besluit over de onderzoekswensen van het OM, zoals het horen van meer getuigen en deskundigen over tapgesprekken en beeldmateriaal. Justitie wil daarnaast dat de rechters zelf in een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen het gereconstrueerde vliegtuigwrak gaan bekijken. De rechtbank wil eerst weten wat dat toevoegt.

Natuurlijk wil je alles lezen, maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat prima, aldus Silene Fredriksz .

Ook moet volgens de rechtbank meer duidelijkheid komen over Amerikaanse satellietbeelden waarop het afschieten van de Buk-raket te zien zou zijn, en gegevens over pinbetalingen van verdachten in de periode rond de ramp.

Wel geeft de rechtbank gehoor aan het verzoek van het advocatenteam van nabestaanden om inzage in het strafdossier. Het OM verzet zich daartegen, uit angst dat stukken uitlekken. De advocaten krijgen nu van een deel van de stukken een kopie. Die mogen ze alleen met hun cliënten bespreken maar niet aan hen verstrekken.

Silene: ,,Natuurlijk wil je het liefst alles lezen en weten,maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat ook prima. We willen niet dat de media elk detail in het dossier gaan uitdiepen.’’

Daisy en Bryce © Frank de Roo

Bijna vijftig nabestaanden hebben aangegeven gebruik te willen maken van het spreekrecht van slachtoffers. Ook Rob en Silene. ,,Omdat ik alles wat ik mag en kan, ook wil doen’’, zegt Silene. ,,Ik doe het voor de kinderen, zodat ik  namens hun kan spreken.’’

Ze zijn tevreden over hoe het proces tot nu toe verloopt. Huilend hoorden ze op de eerste zittingsdag de officier van justitie twintig minuten lang alle namen van de slachtoffers opnoemen. ,,Je denkt dat je niet meer kunt huilen, maar op zo’n moment vloeien de tranen weer’’, zegt Silene.

Advocaat van de duivel

Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel

,,Ik probeerde neutraal naar de advocaten van de verdachte te luisteren, maar dat lukte niet. Ik voelde boosheid. Ik wil ze niet horen zeggen dat ze ook meeleven met de nabestaanden. Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel.’’

De harde taal van het OM richting Rusland, dat de nabestaanden verantwoordelijk houden voor de ramp, stemt Rob tevreden: ,,Ik heb niet zozeer het gevoel dat hier vier verdachten terechtstaan, maar dat Rusland terechtstaat. Dat voelt goed.’’

Rob en Silene Fredriksz. © Frank de Roo

maart 24, 2020 Posted by | Bellingcat, BUK, JIT, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

Staat de verhouding Nederland-Rusland en de rest van de wereld weer op scherp ???

Het kabinet kiest voor een koersvast en realistisch Ruslandbeleid. De afgelopen vijf jaar is de relatie met Rusland complex gebleven. Nederland ziet daarom geen reden om de huidige houding tegenover Rusland, die te karakteriseren valt als een combinatie van druk en selectieve samenwerking, ingrijpend te wijzigen. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer, waarin hij reflecteert op het Nederlandse Ruslandbeleid.

Telegraaf 27.07.2020

De brief is een reactie op een motie van de D66-Kamerlid Verhoeven en Stoffer van de SGP, die door de hele Kamer werd gesteund. De twee Kamerleden hadden om een Ruslandstrategie gevraagd. Eerder dit jaar kwam het kabinet ook al met een Chinastrategie.

Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met Westerse mogendheden. Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland.

De minister wijst erop dat Rusland doelbewust desinformatie verspreidt en spioneert. “Rusland beschikt over een offensief cyberprogramma.” Hij noemt als voorbeelden desinformatie over MH17 en de poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken.

Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten’, aldus Blok.

Het kabinet hecht aan samenwerking met partners vis-a-vis Rusland. Het belang van die internationale samenwerking blijkt ook uit de internationale steun die Nederland en de andere landen van het Joint Investigation Team krijgen voor de inzet voor gerechtigheid na het neerhalen van vlucht MH17.

AD 24.12.2019

Het is de vraag of de door Blok gewenste harde koers op de langere termijn internationaal nog op veel steun kan rekenen. Vooral de Franse president Emmanuel Macron heeft zich de afgelopen maanden, onder andere in NAVO-verband, opgeworpen als pleitbezorger van dialoog met Rusland.

Door hem geïnitieerde vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne, eerder deze maand, liepen op weinig uit. En ook Duitsland vaart met de omstreden Nord Stream-gasdeals een eigen koers die tot verdeling leidt tussen Oost-en West-Europa.

De machtspolitiek in de VN, de steun aan de Syrische dictator Assad. Het schenden van het INF-verdrag, waarmee Europa opeens weer beducht moet zijn voor Russische kruisraketten. „Op heel veel vlakken is er eerder een verslechtering. Als je de laatste state of the union hoort van Poetin. De taal die hij uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend.”

“De taal die Poetin uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend”

Uitgerekend tegen deze achtergrond zoekt de Franse president Macron openlijk toenadering tot Rusland. Zo zag de Fransman in de gevangenenruil met Oekraïne een teken dat Poetin zijn agressieve buitenlandbeleid aan het veranderen was.

Blok weet beter: de onwettig aangehouden Oekraïense marinemannen die Rusland vrijliet, waren makkelijk wisselgeld tegen die Russische gevangenen. Onder hen was immers Vladimir Tsemach, een Oekraïner die tijdens de aanslag op MH17 de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne.

Hij is verdachte in het proces dat in maart begint. Na de ruil heeft Rusland hem niet uitgeleverd, zoals Nederland had gevraagd, maar hem weer laten terugkeren naar Oost-Oekraïne. Daarmee is de kans verkeken dat Tsemach terecht zal staan – Rusland en Oekraïne leveren immers volgens hun eigen grondwetten geen onderdanen uit. Bovendien heeft Oekraïne in het oosten nog altijd weinig te zeggen.

Wat doet dit voor de steun die Nederland zo nodig heeft voor het proces tegen de MH17-verdachten?

„Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd. Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde. Zolang wij het op de agenda blijven zetten, merk ik dat wij steun krijgen. Zouden we ermee ophouden, dan zouden andere landen denken: dan gaan wij het ook niet doen.”

Sancties blijven toch een lastig instrument. We kunnen wel vaststellen dat ze niet helpen Rusland op andere gedachten te brengen. Hoe lang moet je er nog mee doorgaan?

„Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten. Er is altijd een reden voor die sancties. Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties. Daar moet je standvastig in zijn. Je merkt wel steeds twijfel bij andere landen wanneer we sancties verlengen. Gelukkig hebben we de Europese landen afgelopen week toch nog op één lijn gekregen.”

Goed, die sancties zijn verlengd. Maar Rusland trekt zich er niks van aan. Tijd voor iets anders, zou je zeggen.

„Sancties zijn ook niet de enige drukmiddelen. Na de moord op Skripal hebben met we, net als een hoop andere Europese landen, Russische diplomaten uitgewezen. Na de hack bij de OPCW hebben we samen met de Britten gewerkt aan een Europees sanctieregime voor cyberaanvallen. Een doorbraak. Vorige week is daar ook nog een sanctiemechanisme tegen mensenrechtenschendingen bij gekomen.”

Die gevangenis is gebouwd, maar er zitten nog geen gevangenen in. Wie moeten op die sanctielijst?

„We zijn nu bezig daar namen onder te krijgen. Daar hebben we zeker gedachten over, maar het helpt in deze fase niet als ik die namen noem.”

Toch is het niet alleen een vijandsbeeld dat het kabinet schetst in zijn nieuwe Ruslandaanpak.

„Rusland is en blijft een grote buur, een kernwapenstaat. We moeten in gesprek blijven, al is het alleen maar om nucleaire ongelukken te voorkomen. Niet voor niets is Nederland voorstander van overleg tussen de NAVO en Rusland.”

Behalve een niet te negeren machtsfactor is Rusland ook een economische macht waarmee Nederland een stevige handelsrelatie heeft. Ons land is na China en Duitsland de derde handelspartner van Rusland.

Zo’n vierhonderd Nederlandse bedrijven zijn in Rusland gevestigd. Ongeveer drieduizend Nederlandse ondernemingen zijn actief op de Russische markt. De vraag naar Nederlandse technologie voor de Russische landbouw is de afgelopen jaren gestegen.

Nord stream 2

Dan is er ook nog Nord Stream 2, de pijplijn die Russisch gas via de Baltische zee en Duitsland naar Europa brengt. Het project nadert de eindfase.

Nordstream 2 is eigendom van het Russische staatsgasbedrijf Gazprom, maar de aanleg wordt medegefinancierd door westerse bedrijven, waaronder het Brits-Nederlandse Shell. Jaarlijks zal er tot 55 miljard kubieke meter Russisch gas doorheen gaan stromen. Daar zit een duidelijke strategie achter.

Momenteel exporteert Gazprom al zo’n 170 miljard kubieke meter per jaar naar Europa. Maar driekwart daarvan stroomt via pijpleidingen door Polen en Oekraïne. Met dat laatste land is Moskou verwikkeld in een burgeroorlog (Oost-Oekraïne). In 2014 annexeerde het bovendien de Krim.

Het Nordstream 2-project is een geopolitieke splijtzwam. Duitsland noemt de import van Russisch gas een economische noodzaak om de afstoot van kolen- en kernenergie te kunnen opvangen. Ook Nederland steunt het project. Maar veel andere Europese lidstaten vrezen juist een veiligheidsprobleem.

“We maken onszelf veel te afhankelijk van Rusland”, meent de Duitse Europarlementariër Manfred Weber. De voorzitter van de Europese Christendemocraten heeft op het punt van Nordstream 2 felle kritiek op zijn eigen regering in Berlijn. “Economische motieven spelen hier geen rol.

Dit is een puur politieke kwestie. Dat de Duitse oud-bondskanselier Gerhard Schröder voorzitter is van het bestuur van Nordstream, zegt al genoeg. Europa kan zijn gasinkopen beter uitspreiden over verschillende leveranciers. Je moet jezelf niet afhankelijk maken van Moskou.”

De Amerikaanse president Trump heeft inmiddels sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken.

Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet.

Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

AD 26.11.2020

Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

Na een onderbreking van een jaar gaat de aanleg van de gaspijpleiding Nordstream 2 in de Oostzee volgende maand weer verder. Dat bevestigde een woordvoerder van consortium Nordstream AG zaterdag 27.11.2020 na berichtgeving door Duitse media. De Verenigde Staten zijn tegen de pijpleiding, die van Rusland naar Duitsland loopt, omdat Moskou daarmee meer invloed in West-Europa zou krijgen.

Polen en Baltische staten

Via de twee pijpleidingen van elk zo’n 1200 kilometer lang zal jaarlijks 55 miljard kubieke meter aardgas vanuit Rusland naar Duitsland worden gepompt. Het project Nordstream 2, dat ongeveer 9,5 miljard euro kost, is voor 94 procent klaar. De VS vinden dat hun Europese partners te afhankelijk worden van Russisch gas omdat er ook al een Nordstream 1 ligt, worden gesteund door Oost-Europese landen zoals Polen en de Baltische staten. Critici op hun beurt beschuldigen de Amerikanen ervan dat ze hun vloeibare gas alleen maar beter willen verkopen in Europa.

Lees ook: Nord Stream 2 is bijna klaar, debat over Russisch gas nog niet

Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag 23.12.2019. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

Daarom wil Rusland dat de aanleg van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding gewoon verder gaat. En daarvoor zegt het land een speciaal schip achter de hand te hebben. Door sancties van Amerika heeft de aanleg al enige vertraging opgelopen.

Pijplegschip

Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van twee schepen, schortte het werk op om Amerikaanse sancties te voorkomen. President Vladimir Poetin wil dat door de inzet van het schip de bouw van de leiding kan worden voortgezet.

Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

zie ook: Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 10 – nasleep

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

Pers

Rusland zal maatregelen nemen tegen Britse media die actief zijn op Russisch grondgebied. Het gaat om een vergelding voor maatregelen van Britse autoriteiten tegen Russische journalisten.

Kruisraketten

Rusland kan sinds kort een wapen inzetten dat het land volgens president Poetin weer op de top van de apenrots zet als het gaat om militaire slagkracht. De hypersonische Avangard-raket vliegt 27 keer sneller dan het geluid richting zijn doel en kan onderweg van koers veranderen, waardoor geen afweersysteem het uit de lucht kan halen, claimt Moskou.

Rusland heeft al eerder in 2018 op staatstelevisie reeds beelden getoond van het afvuren van een hypersonische raket, de kinzjal (dolk). Een MiG-31 straaljager schoot het projectiel af, dat volgens het Kremlin met 12.000 kilometer per uur, tien keer de snelheid van het geluid, op zijn doel af vliegt.

Tegenaanval

De wapens zullen volgens de president niet gebruikt worden om andere landen aan te vallen. Wel stelt Poetin dat het gebruik van kernwapens op Rusland of haar bondgenoten, gezien zal worden als een aanval die vraagt om een onmiddelijke reactie in de vorm van een tegenaanval.

De dreigende taal van de Russische president Vladimir Poetin aan het adres van NAVO-landen is ”onacceptabel’’ voor het militaire bondgenootschap. Zijn uitlatingen zijn contraproductief, stond toen in een NAVO-verklaring.

”We willen geen nieuwe Koude Oorlog of een nieuwe wapenwedloop’’, aldus de NAVO. De alliantie voegde eraan toe dat de raketafweersystemen in Europa niet zijn gericht op Rusland, maar dienen als verdediging tegen dreigingen van verder weg.

Washington maakte duidelijk dat de VS begint met onderzoek, ontwikkeling en het ontwerpen van nieuwe raketsystemen en Moskou zal nu hetzelfde doen, kondigde minister van Defensie Sergej Sjojgoe aan. Het gaat om een op land gestationeerde kruisraket, gebaseerd op een bestaande versie voor schepen, de Kalibr.

Rusland zet vaart achter de ontwikkeling van twee nieuwe op land gestationeerde raketsystemen. Dit gebeurt in reactie op de terugtrekking door Washington uit het nucleair wapenbeheersingsverdrag INF. De systemen moeten in 2021 operationeel zijn, meldt het Russische ministerie van Defensie.

China, Rusland en Iran beginnen vrijdag aan gezamenlijke marineoefeningen in de Golf van Oman. Het Chinese ministerie van Defensie maakte dat donderdag bekend. Het testen duurt tot en met maandag.

Volgens het ministerie is de oefening „niet noodzakelijk verbonden met de regionale situatie.” De gezamenlijke test komt in een periode van oplopende spanningen tussen de VS en Iran.

Ook gaat Moskou werken aan hypersonische raketten voor de langere afstand. Die zullen minstens vijf keer de snelheid van het geluid bereiken, aldus de Russen.

Moskou beschuldigt de Verenigde Staten ervan valse voorwendselen te bedenken om het INF-verdrag te verlaten, waar ze toch al wilden uitstappen.

Dat heeft mogelijk ook gevolgen voor ons land. Nederland huisvest zeer waarschijnlijk zo’n twintig kernwapens op vliegbasis Volkel. F-16’s kunnen deze bommen afgooien, maar recent barstte hier een discussie los of de opvolger van dit toestel, de Joint Strike Fighter (JSF), dit ook moet kunnen. D66-leider Rob Jetten maakte bekend dat zijn partij dit niet wil, wat hem niet erg in dank werd afgenomen door coalitiepartners VVD en CDA.

Kortom, staat er al weer een kernwapenwedloop op stapel ?? Of Zijn we inmiddels op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ook in Nederland ?? Zie nog meer en nog veel meer !!!!

lees: kamerbrief met kabinetsreactie op aiv-adviesrapport kernwapens in een nieuwe geopolitieke werkelijkheid 18.04.2019

lees: Rusland geeft beelden vrij van test met hypersonische raket NU 11.03.2018

lees: NAVO noemt dreigende taal president Poetin onacceptabel NU 02.03.2018

zie ook: JSF-gedonder gewoon nog verder !!!! – deel 3

zie ook: JSF-gedonder gaat gewoon verder !!!! – deel 2

zie ook: JSF-gedonder gaat gewoon verder !!!! – deel 1

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag CyberhackSpy

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland Skrypal

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 3

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 2

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Of Russische superraket werkt of niet, ‘in VS en China zijn ze geschrokken’

NOS 28.12.2019 Rusland kan sinds gisteren een wapen inzetten dat het land volgens president Poetin weer op de top van de apenrots zet als het gaat om militaire slagkracht. De hypersonische Avangard-raket vliegt 27 keer sneller dan het geluid richting zijn doel en kan onderweg van koers veranderen, waardoor geen afweersysteem het uit de lucht kan halen, claimt Moskou.

Of de raket echt zo baanbrekend is als de Russen beweren, moeten nog blijken, zegt wapendeskundige Sico van der Meer van onderzoeksinstituut Clingendael. “Een wapenwedloop is namelijk ook deels bluf”, aldus Van der Meer. “Maar reken maar dat ze hier in Washington en Peking van zijn geschrokken.”

Van der Meer zegt dat de Russen al decennia op zoek zijn naar een manier om dreigender te worden op het wereldtoneel sinds de Amerikanen onder president Bush aankondigden een raketschild te bouwen. “De Russen leunden vooral op hun kernraketten om internationaal druk uit te oefenen, maar die zijn waardeloos met zo’n schild. Met deze nieuwe raket zijn ze op papier weer net zo sterk als de Amerikanen.”

Propaganda en bangmakerij

Wapenexperts betwijfelen of de Russen de raket daadwerkelijk in gebruik hebben genomen. Het kan ook om een vergevorderde testfase gaan, zoals bijvoorbeeld de defensie-expert van de BBC schrijft.

Van der Meer deelt die twijfels. “Het is ook elkaar bang maken en het is propaganda richting zowel de Amerikanen als de eigen bevolking. Poetin kondigde tijdens een persconferentie vorig jaar naast deze raket bijvoorbeeld ook allerlei andere sciencefictionwapens aan die waarschijnlijk nog lang geen werkelijkheid zijn, zoals een raket op kernenergie die in theorie oneindig kan rondvliegen.”

Toch denkt hij wel dat de Russen in het geval van de Avangard voorloper zijn als het gaat om dergelijke geavanceerde wapens. “Ze zijn er al jaren mee bezig en andere landen zoals de VS, China en India werken hier ook aan. Hypersonische wapens zijn een beetje het nieuwste snufje op de wapenmarkt. Om hun claims te onderbouwen, zullen ze nu een arsenaal moeten opbouwen en via testen moeten aantonen dat de raketten structureel werken.”

Wapenwedloop

Eerder dit jaar zegde de Amerikaanse president Trump nog een belangrijk verdrag met Rusland op over wapenbeheersing. Of een nieuwe versie van dat zogenoemde INF-verdrag inmiddels een utopie is met de hypermoderne Russische raket? Van der Meer durft het niet te zeggen.

“Nu er zo veel geld in nieuwe wapens wordt gepompt, lijkt zo’n nieuw verdrag onlogisch. En Trump is bijvoorbeeld volop bezig met zijn Space Force, dus de wedloop speelt op verschillende fronten”, zegt hij, doelend op het nieuwe Amerikaanse legeronderdeel dat buitenaardse militaire operaties gaat coördineren.

“Aan de andere kant kunnen landen bij zo’n snelle wapenwedloop de kans op escalatie als te groot beschouwen of het wordt te duur, waardoor er misschien wel nieuwe afspraken komen. Het hangt boven alles af van de wereldleiders. Dat zag je in de Koude Oorlog met Reagan en Gorbatsjov, die een vertrouwensband ontwikkelden wat in 1987 uiteindelijk leidde tot het INF-verdrag.”

“Bij dit soort wapens heb je niet meer de tijd om een foutje te herstellen”, aldus Clingendael-onderzoeker Sico van der Meer.

Hoe dan ook is de nieuwe raket van de Russen slecht nieuws voor de mondiale veiligheid, zegt Van der Meer. Hij wordt er als Europeaan “best somber” van. “Wij zitten precies tussen al die wereldmachten in en de kans op escalatie wordt alleen maar groter. Als zo’n wapen per ongeluk wordt afgevuurd, heb je eigenlijk meteen een wereldoorlog. Zo’n hypersonisch wapen is niet meer af te remmen.”

De gevolgen zijn dan meteen gigantisch, zegt Van der Meer. Daarbij verwijst hij naar een recent onderzoek van de Amerikaanse Princeton-universiteit. Onderzoekers simuleerden daar een situatie waarin Rusland een raket met kernkop als waarschuwing had gelanceerd. In de vijf daaropvolgende uren zouden in de VS, Rusland en NAVO-landen meer dan 91 miljoen doden en gewonden vallen.

“Bij dit soort wapens heb je niet meer de tijd om een foutje te herstellen”, zegt Van der Meer. “Het zijn allemaal leuke ontwikkelingen voor de wapenindustrie, maar het is slecht nieuws voor de rest van de wereld.”

Bekijk ook;

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn gesprek met de Russische militaire leiders dinsdag in het nationale defensie-controlecentrum in Moskou.

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn gesprek met de Russische militaire leiders dinsdag in het nationale defensie-controlecentrum in Moskou. © AP

Rusland neemt hypersonisch wapen in gebruik

AD 28.12.2019 Het Russische leger heeft vrijdag een nieuw, hypermodern intercontinentaal kernwapen in gebruik genomen dat vliegt met 27 keer de snelheid van het geluid. Volgens de Russische president Vladimir Poetin is de hypersonische Avangard-raket een technologische doorbraak die is te vergelijken met de lancering van de eerste satelliet door de Sovjet-Unie in 1957 en plaatst de raket Rusland op eenzame hoogte in de mondiale wapenwedloop.

De nieuwe generatie Russische kernwapens kunnen vrijwel iedere plek ter wereld bereiken en ook het Amerikaanse raketschild ontwijken, aldus Poetin.

Lees ook;

Lees meer

,,Vandaag hebben we een unieke situatie in onze nieuwe en recente geschiedenis. Andere landen proberen ons in te halen. Geen ander land heeft de beschikking over hypersonische wapen, laat staan hypersonische wapens die over continentale afstand reiken’’, aldus Poetin.

De Avangard wordt gelanceerd bovenop een intercontinentale ballistische raket en kan kernwapens dragen tot 2 megaton. Waar een reguliere raket doorgaans een voorspelbare route volgt, kan de Avangard door een ‘glijsysteem’ scherpe en onverwachte manoeuvres maken richting zijn doel. Daardoor is het moeilijker de raket te onderscheppen.

De Russische minister van Defensie Sergei Shoigu bracht Poetin vrijdag de mededeling dat de eerste raketeenheid die is uitgerust met de Avangard gevechtsklaar is. ,,Ik feliciteer u met deze mijlpaal voor het leger en de gehele natie’’, zei Shoigu later in een conference call met de hoogste militaire leiders van het Russische leger.

Poetin onthulde de ontwikkeling van de Avangard en andere moderne wapensystemen in zijn state-of-the-nation speech in maart 2018. Toen sprak hij al over de moeilijk te pareren vliegbewegingen van de raket. ,,Hij gaat als een meteoriet op zijn doel af, als een vuurbal’’, aldus de Russische leider destijds.

China en VS

Ook China heeft zijn eigen hypersonische raket inmiddels getest. Die zou vijf keer sneller gaan dan het geluid. De VS werkt sinds 2000 aan de ontwikkeling van hypersonische wapens, blijkt uit een onderzoek van het Congres dat in juli van dit jaar werd gepubliceerd. Het Pentagon liet in een reactie weten dat het ,,niet ingaat op Russische claims’’ over de Avangard.

Defensieminister Mark Esper zei in augustus dat hij gelooft dat ,,het waarschijnlijk een kwestie is van een paar jaar’’ voordat de VS ook over een dergelijke raket beschikt. Hij noemde de ontwikkeling van een hypersonische raket toen ,,een prioriteit’’.

Een door het Russische ministerie van Defensie vrijgegeven foto van de lancering van een intercontinentale ballistische raket. © AP/Ministerie van Defensie Rusland

Rusland claimt ingebruikname van hypersonische nucleaire raket

NU 28.12.2019 Rusland zegt dat het vrijdag zijn eerste hypersonische nucleaire raketten in gebruik heeft genomen. Het Russische ministerie van Defensie maakte niet bekend waar de raketten zich op dit moment bevinden.

President Vladimir Poetin kondigde het nieuwe raketsysteem, genaamd Avangard, vorig jaar aan. Volgens het Kremlin kunnen de wapens bijna elk punt op de aarde raken en raketschilden van Amerikaanse makelij ontwijken. Ook kunnen de raketten andere nucleaire en conventionele wapens afschieten.

Ondanks de oorlogszuchtige propaganda van de Russen, trekken westerse experts in twijfel hoe geavanceerd het wapenprogramma daadwerkelijk is. Volgens het Pentagon is Rusland niet zo superieur als het land zich nu voordoet, omdat de Amerikanen al sinds 2000 over hypersonische wapens beschikken.

Hypersonische raketten worden met behulp van conventionele ballistische raketten naar een hoogte tussen de 40 en 100 kilometer gestuwd. Vervolgens komt de gestroomlijnde kop los en glijdt deze op zijn doel af.

De objecten kunnen vanwege hun vorm een onvoorspelbare koers volgen. Ook volgen de raketten een veel lager en directer pad dan de gebogen koers van een ballistische raket. Volgens experts zijn de wapens hierdoor moeilijker te traceren via de radar, waardoor raketafweergeschut minder tijd heeft om te reageren.

Poetin overziet test van ‘onzichtbare’ kernraket in Rusland

Lees meer over: Rusland  Buitenland

Rusland neemt raket in gebruik die afweersystemen ‘nutteloos’ maakt

NOS 27.12.2019 Rusland heeft na jaren testen een raket in gebruik genomen waarmee andere landen het nakijken hebben als het gaat om moderne wapens, aldus president Poetin.

Minister van Defensie Sjojgoe liet Poetin weten dat de raket vandaag is ondergebracht bij een eenheid in de zuidelijke Oeral. Hij sprak daarbij over een “mijlpaal voor het leger en het hele land”. Poetin beschouwt de raket als een technologische doorbraak die vergelijkbaar is met de lancering van de eerste Sovjet-satelliet in 1957.

Hypersonisch

De Avangard-raket is volgens de Russen in staat om hypersonische snelheden te bereiken, oftewel minimaal vijf keer de snelheid van het geluid (zo’n 6200 kilometer per uur).

Het wapen vliegt na lancering net als andere intercontinentale raketten tot hoog in de atmosfeer. Bij terugkeer naar het aardoppervlak ‘glijdt’ de kernkop vervolgens met een enorme snelheid naar het doel, waarbij hij ondertussen scherpe manoeuvres kan maken.

Volgens Poetin is de raket daardoor praktisch niet neer te halen. Afweersystemen zijn nutteloos, zei hij in maart vorig jaar tijdens een persconferentie, toen hij de raket aankondigde.

Nieuwe wapenwedloop

Bij een test een jaar geleden vloog de raket volgens een onderminister van Defensie zelfs 27 keer sneller dan het geluid. Daarbij werd een doel geraakt dat zo’n 6000 kilometer verderop lag, op het schiereiland Kamtsjatka.

De ronkende woorden uit Rusland over de Avangard passen in de opgelaaide wapenwedloop tussen de VS en Rusland. In februari zegde de Amerikaanse president Trump een belangrijk verdrag over wapenbeheersing tussen de twee landen op.

Dat zogenoemde INF-verdrag stamde uit de Koude Oorlog. Het werd in 1987 ondertekend in Washington door de Amerikaanse president Reagan en Sovjetleider Gorbatsjov.

Na 31 jaar kwam in augustus definitief een einde aan het INF-verdrag:

Sinds het opzeggen van het verdrag test zowel Rusland als de VS weer geregeld raketten en investeren de landen volop in nieuwe rakettechnologie. Zo is de VS ook bezig hypersonische raketten te ontwikkelen.

Bekijk ook;

Opvarenden van een ​​speciaal pijplegschip werken aan de aanleg van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding. Beeld © AFP

Rusland wil aanleg omstreden gasleiding voortzetten

MSN 26.12.2019 Rusland wil dat de bouw van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding verder gaat. Daarvoor zegt het land een speciaal schip achter de hand te hebben. Door sancties van Amerika heeft de aanleg al enige vertraging opgelopen.

Pijplegschip

Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van twee schepen, schortte het werk op om Amerikaanse sancties te voorkomen. President Vladimir Poetin wil dat door de inzet van het schip de bouw van de leiding kan worden voortgezet.

© Aangeboden door RTL Z

In 2016 kocht de Russische energiereus Gazprom een ​​speciaal pijplegschip genaamd Academic Cherskiy dat als laatste redmiddel kon worden gebruikt als Europese bedrijven stopten met werken aan Nord Stream 2.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Amerika is tegen de aanleg van de gasleiding. Het land vreest dat Europa daardoor te afhankelijk wordt van Russisch gas.

Het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van de schepen Pioneering Spirit en Solitaire, schortte het werk daarop op om Amerikaanse maatregelen te voorkomen.

Lees ook: Nederlands bedrijf stopt werk aan omstreden gaspijpleiding na dreiging sancties

Nieuwe gasdeal met Oekraïne is een overwinning voor Moskou

Trouw 24.12.2019 Moskou en Kiev hebben op de valreep een deal gesloten over het transport van Russisch gas door Oekraïne naar Europa. Ondanks een ogenschijnlijk compromis, trekt Rusland op meerdere fronten aan het langste eind.

De timing van de gasdeal tussen Oekraïne en Rusland had voor Moskou niet beter gekund. Vlak voor de aankondiging van de overeenkomst kondigden de Verenigde Staten sancties af tegen aannemers die betrokken zijn bij de aanleg van de Nord Stream 2-pijpleiding.

Hierdoor loopt deze nieuwe gasleiding, die Russisch gas via de Oostzee zonder tussenkomst van Oekraïne direct naar Europa moet vervoeren, vertraging op tot de tweede helft van 2020.

Tegelijkertijd liep de bestaande gasdeal van beide landen per 1 januari af. Om te voorkomen dat de export van gas naar Europa vrijwel stil zou vallen, was Moskou er veel aan gelegen om voor het einde van het jaar een nieuwe overeenkomst met Kiev te sluiten.

Oekraïne wilde op zijn beurt uitkomen op een langdurig contract, zodat het zich ook de komende jaren verzekerd weet van inkomsten voor de doorvoer van Russisch gas.

De deal die onlangs werd gesloten, heeft op eerste gezicht veel weg van een compromis. Het Russische gasbedrijf Gazprom stuurde oorspronkelijk aan op een overeenkomst voor de korte termijn om de periode tot voltooiing van het Nord Stream 2-project te overbruggen.

Daarna zou het bedrijf de vrije hand hebben om gas direct naar Europa te transporteren zonder tussenkomst van Kiev. Daar zag Oekraïne geen heil in. De regering in Kiev wilde het liefst een deal van tien jaar met een jaarlijkse doorvoer van 65 miljard kubieke meter gas.

Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa

De uiteindelijke overeenkomst is vijf jaar geldig. In 2020 zal Moskou nog 65 miljard kubieke meter gas door Oekraïense leidingen transporteren, maar in de jaren daarna wordt de hoeveelheid teruggeschroefd naar 40 miljard kubieke meter.

Daarmee lijkt Moskou aan het langste eind te trekken. Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa terwijl Nord Stream 2 wordt afgebouwd en kan daarna de kraan iets dichtdraaien om deze op den duur naar eigen goeddunken verder af te sluiten.

Een ander belangrijk punt van de deal is de afwikkeling van diverse juridische geschillen tussen de twee landen. Volgens het akkoord betaalt Rusland eenmalig drie miljard dollar aan Oekraïne naar aanleiding van een conflict over de hoeveelheid gas die Moskou in de afgelopen jaren aan Kiev leverde.

Ondanks de fikse som die Gazprom aan de Oekraïense evenknie Naftogaz moet betalen, staat daar tegenover dat Kiev de overige miljardenclaims laat vallen. Daarmee trekt Moskou ook in de juridische strijd aan het langste eind.

Lees ook:
Waarom de VS de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijp willen voorkomen

Amerika probeert met sancties de aanleg van Nord Stream 2 te verhinderen. Dat is rijkelijk laat: de gaspijpleiding is bijna af.

MEER OVER; MOSKOU ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN OEKRAÏNE EUROPA KIEV ECONOMISCHE SECTOR GAZPROM ENERGIE EN HULPBRONNEN JARRON KAMPHORST

Blok wil ‘steeds assertiever’ Moskou temmen met Ruslandstrategie

Elsevier 23.12.2019 Nederland moet druk blijven zetten op Rusland, dat steeds ‘assertiever’ wordt. Dat schrijft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer, waarin staat dat het kabinet een ‘koersvast en realistisch Ruslandbeleid’ moet blijven voeren. Sinds vijf jaar geleden de Krim werd bezet en vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, waarbij Moskou nog altijd elke betrokkenheid ontkent, zijn Nederland en veel andere westerse landen de koers van president Vladimir Poetin steeds meer gaan wantrouwen. Wat wil Nederland?

‘Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met westerse mogendheden,’ schrijft Blok in de brief, die hij stuurt op verzoek van Kamerleden Kees Verhoeven (D66) en Chris Stoffer (SGP). Namens de gehele Tweede Kamer hadden zij de minister gevraagd met een Rusland-strategie te komen, in navolging van zijn China-strategie van begin oktober.

Het Nederlandse Ruslandbeleid: koersvast en realistisch. Druk uitoefenen als het moet, en selectief samenwerken in het Nederlands belang.

Lees hier meer: https://t.co/eVC8TdKNkA

 © ANP Foto pic.twitter.com/AwrIdUOrFG

Net als de Chinezen vormen ook de Russen voor het kabinet en voor veel coalitie- en oppositiepartijen een bron van zorg, bijvoorbeeld wat betreft veiligheid en mensenrechten. ‘We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden,’ schrijft Blok. Dat doet Nederland volgens de minister door te investeren in defensie, cyberveiligheid. Ook ‘laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan,’ zegt de minister.

Sinds MH17 leven Nederland en Rusland op gespannen voet

De relatie tussen Nederland en Rusland kwam op scherp te staan nadat op 17 juli 2014 vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten boven Hrabove in Oost-Oekraïne, waarbij de 298 inzittenden omkwamen, onder wie 196 Nederlanders. Nederland en de andere landen uit het onderzoeksteam JIT (Joint Investigation Team) geloven dat Rusland daarvoor verantwoordelijk is, maar de Russische regering in Moskou ontkent elke betrokkenheid.

Lees ook het commentaar van Eric Vrijsen terug: Moskou zwijgt, maar net rond MH17-verdachten sluit zich

In juni maakte het Openbaar Ministerie bekend drie Russen en één Oekraïner te vervolgen voor de ramp, maar mede door gebrekkige Russische medewerking lijkt de kans klein dat de verdachten ooit voor de rechter zullen verschijnen. Vooral bij de Oekraïner Vladimir Tsemach, die ten tijde van de ramp de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne, lijkt dat uitgesloten omdat Rusland hem heeft laten terugkeren naar Oost-Oekraïne.

Dat frustreert Blok, maar om het recht te doen zegevieren, is het volgens hem toch noodzakelijk dat Nederland aandacht voor de vervolging van de daders blijft vragen. ‘Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd,’ zegt Blok maandag in gesprek met De Telegraaf. ‘Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde.’

‘Desinformatie’ om verkiezingen te beïnvloeden? Bewijs is er niet

In zijn brief aan de Tweede Kamer haalt Blok ook het onderwerp ‘desinformatie’ aan. Rusland zou bewust onjuistheden verspreiden, onder meer over de MH17-ramp, om twijfel te zaaien over de Russische betrokkenheid.

De minister verwijst naar een brief die de – tijdelijk teruggetreden – minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren in oktober aan de Kamer stuurde. Online verspreide desinformatie zou zijn bedoeld om verkiezingsuitslagen te manipuleren, zoals bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 zou zijn gebeurd.

Uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam waarvoor Ollongren opdracht gaf, blijkt echter dat ‘geen Nederlandstalige buitenlandse desinformatiecampagne of nep-actiegroepen gevonden (…) rond Provinciale Staten- en Europese parlementsverkiezingen van 2019’.

Ook onderzocht NRC vorig jaar de invloed van Russische ‘trollen’ die via berichten op Twitter op grote schaal nepnieuws zouden verspreiden in Nederland. Uiteindelijk vond de krant minstens 940 Nederlandstalige tweets die in 2016 en 2017 waren verstuurd en waarmee anonieme accounts afkomstig uit de Russische stad Sint-Petersburg een ‘anti-islamsentiment’ zouden hebben geprobeerd aan te wakkeren. Bewijs dat het Kremlin hierbij was betrokken, had het avondblad overigens niet.

Serieuzer van aard is de poging, in april vorig jaar, van de Russische geheime dienst GROe om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. Spionnen probeerden zo geheime informatie over de affaire rond de in het Britse Salisbury vergiftigde dubbelspion Sergej Skripal te verkrijgen. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) maakte in oktober 2018 bekend dat deze poging was mislukt, mede door een aantal elementaire fouten van de kant van de Russische spionnen.

Lees ook het commentaar van Eric Vrijsen terug: Russische spionnen leverden broddelwerk

Ondanks het mislukken van de hackpoging is het kabinet daardoor nog meer op zijn hoede, schrijft Blok. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten.’

Diplomatieke rel na vergiftiging Skripal

Met Skripal is direct een van de grootste internationale diplomatieke rellen met Rusland van de laatste jaren genoemd. De Verenigde Staten en de meeste EU-landen hielden Moskou verantwoordelijk voor een aanval met zenuwgas op 4 maart in het Engelse Salisbury. Daardoor belandden de Russische dubbelspion en zijn dochter Julia in het ziekenhuis.

Ruim twintig landen, waaronder de Verenigde Staten, Australië, Canada, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië en ook Nederland, zetten als reactie op de vergiftiging van Skripal zo’n 150 Russische diplomaten uit. Rusland betaalde met gelijke munt terug door evenzoveel staatsambtenaren uit die landen uit te wijzen. In die periode werd ook wel gesproken van een mogelijke nieuwe Koude Oorlog, onder anderen door secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties.

Lees ook deze blog van Bram Boxhoorn: Praat met Rusland, zonder te zwijgen over MH17 en Krim

De diplomatieke rel kwam allerminst uit het niets. In juli 2014 stelde de Europese Unie sancties in tegen Rusland, waardoor zakendoen met ondernemers uit dat land moeilijker is geworden. Deze sancties werden opgelegd omdat Rusland in het voorjaar van dat jaar het Oekraïense schiereiland de Krim bezette.

Sindsdien vechten Oekraïne en pro-Russische rebellen die zich van het land willen afscheiden een oorlog uit in de Oost-Oekraïense regio Donbas. Hoewel de Russische president Poetin en de Oekraïense president Volodomir Zelensky begin deze maand met elkaar in gesprek gingen, lijkt het einde van de strijd nog niet aanstaande.

Blok wil doorgaan met sancties tegen Rusland: ‘Er is altijd een reden’

De sancties die zowel de EU als de Verenigde Staten de afgelopen jaren hebben ingesteld, lijken Rusland niet op andere gedachten te hebben gebracht. ‘Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten,’ antwoordt Blok op een vraag van De Telegraaf  hoe zinvol de strafmaatregelen zijn. ‘Er is altijd een reden voor die sancties.

Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties.’ Sterker nog: in een toespraak kondigde Blok twee weken geleden een nieuw EU-mechanisme aan om sancties te kunnen opleggen aan ‘mensenrechtenschenders waar dan ook ter wereld’, en dus ook aan Rusland.

Dat is hard nodig, vindt het kabinet. In de brief van Blok is een uitgebreide passage opgenomen over mensenrechten. ‘De ruimte voor onafhankelijke NGO’s om in Rusland te werken is de afgelopen jaren gekrompen,’ schrijft de minister.

Nederland zal Russische non-gouvernementele organisaties in Rusland blijven steunen, en Nederlandse diplomaten zullen ‘indien nodig als waarnemer aanwezig zijn bij rechtszaken’. De VVD-minister noemt als voorbeelden van geschonden rechten in Rusland de vervolging van lhbti’s (lesbiennes, homo’s, biseksuelen, transgenders en interseksuelen) in Tsjetsjenië, godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting voor de oppositie.

Rusland op het wereldtoneel: steun aan Assad, militaire investeringen

Ook op het wereldtoneel zijn de Russische inspanningen zorgwekkend, vindt Blok. ‘In Syrië schaarde Rusland zich sinds 2015 achter het regime van Assad door op grote schaal militaire middelen in te zetten, inclusief tegen de Syrische burgerbevolking,’ wijst de minister op de rol van het regime van president Poetin in de Syrische burgeroorlog.

‘Mede daardoor heeft president Assad in militair opzicht het initiatief naar zich toe kunnen trekken.’ Ruslands steun aan de socialistische dictator Nicolas Maduro in Venezuela is voor het kabinet evenmin een goed teken. Nederland steunt net als de rest van de EU en de Verenigde Staten oppositieleider Juan Guaidó, die zich uitriep tot president. Na een golf van protesten onder de Venezolaanse bevolking in het voorjaar, lijkt Maduro mede door Russische steun de macht weer steviger in handen te hebben gekregen.

Dichter bij huis ziet Blok grote Russische investeringen in ‘militaire capaciteiten en afschrikking’, wat vooral in het Europese deel van Rusland heeft geleid tot een grotere en sterkere Russische krijgsmacht.

De minister wijst onder meer op de ontwikkeling van een ‘nieuw grondgelanceerd kruisvluchtwapen (dat ook met een nucleaire lading kan worden uitgerust), hetgeen leidde tot het einde van het INF-verdrag’. In combinatie met de retoriek van Poetin, volgens de minister ‘borstklopperij (…), heel dreigend’, is het extra belangrijk dat Nederland en andere NAVO-leden hun defensie-uitgaven opschroeven.

Witte Huis zet Europa onder druk om afstand te nemen van Rusland

De minister volgt daarin de lijn van de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra. Laatstgenoemde vraagt het kabinet voortdurend – zo ook op Het Grote Defensiedebat van Elsevier Weekblad in oktober – om meer geld uit te geven aan militaire middelen, deels om zich zo nodig tegen Rusland te kunnen verweren.

Meer over dit onderwerp: Russische gaspijp splijt het Westen en Poetin profiteert

Ook in economisch opzicht wil het Witte Huis de Russen treffen. Vrijdag ondertekende president Donald Trump, die Moskou al meermaals sancties oplegde, een wet om Europese bedrijven sancties op te leggen die meewerken aan de aanleg van de Russische gaspijplijn Nord Stream 2.

Washington is van mening dat Europa zich te afhankelijk maakt van Rusland als het op grote schaal Russisch gas importeert. Blok is het met Trump en Hoekstra oneens: ‘Het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan hebben,’ zegt hij tegen De Telegraaf. Daarnaast vindt hij dat niet westerse landen niet te hard moeten zijn: ‘Waar Rusland over de schreef gaat, moeten we maatregelen nemen, zoals sancties; maar daarnaast wil ik ook een normale relatie.’

Kabinet wil normale relatie: ‘Rusland is méér dan het Kremlin’

Die relatie is volgens het kabinet nodig omdat Rusland een buurland is van de EU ‘en een geostrategische speler met wie Nederland een eeuwenlange geschiedenis’ en ‘aanzienlijke economische, maatschappelijke en culturele banden’ deelt.

Minister Stef Blok;

‘We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering. Als we niet in gesprek blijven, kunnen we ook niet voor onze belangen opkomen. Open lijnen met de Russen zijn bijvoorbeeld nodig om militaire ongelukken en een nieuwe wapenwedloop te voorkomen. (…)

Rusland is méér dan het Kremlin. Daarom is het belangrijk niet alleen met machthebbers in Moskou te spreken, maar ook met andere groepen in de samenleving.’

Gerelateerde artikelen;

Ruslandstrategie van Blok: we blijven in gesprek met ‘assertief’ Rusland

NOS 23.12.2019 Rusland probeert waar mogelijk EU-lidstaten tegen elkaar uit te spelen, keert zich steeds verder af van de internationale rechtsorde en treedt steeds repressiever op tegen bedreigingen voor de gevestigde orde. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer.

De minister wijst erop dat Rusland doelbewust desinformatie verspreidt en spioneert. “Rusland beschikt over een offensief cyberprogramma.” Hij noemt als voorbeelden desinformatie over MH17 en de poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken.

“Het strategische belang van de Nederlandse politiek en rechtspraak is voor Rusland sterk toegenomen sinds het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Blok. Dat aansprakelijk stellen gebeurde vorig jaar.

Nucleaire strijdkrachten

Maar de dreiging is niet alleen digitaal. “Rusland is de afgelopen jaren voortgegaan met op grote schaal te investeren in militaire capaciteiten en afschrikking”, schrijft Blok. Met name in het Europese deel van Rusland zijn de Russische conventionele en nucleaire strijdkrachten daardoor, zowel kwantitatief als kwalitatief, sterk verbeterd.”

De Russische “assertiviteit” leidt er volgens Blok toe dat de veiligheidssituatie van de Europese Unie minder voorspelbaar, minder stabiel en minder veilig is geworden.

Ook de situatie in Rusland zelf baart Blok zorgen. De staat heeft volgens hem de greep op de politiek, media en maatschappij verder verstevigd. “Daardoor is de mensenrechtensituatie de afgelopen jaren, ook op de bezette Krim, verslechterd.”

Belangrijke geostrategische speler

Ondanks alles pleit de minister ervoor om in gesprek te blijven met Rusland en om vooral op economische gebied te blijven samenwerken. Beide landen zijn belangrijke handelspartners van elkaar.

“Als Rusland onze (veiligheids)grenzen overschrijdt, zal Nederland, zoveel mogelijk in internationaal verband, stelling nemen en op gepaste wijze optreden”, concludeert Blok. “Tegelijkertijd is Rusland een belangrijke geostrategische speler op het Europese continent. Daarom is het cruciaal met Rusland in gesprek te blijven.”

De brief is een reactie op een motie van de D66-Kamerlid Verhoeven en Stoffer van de SGP, die door de hele Kamer werd gesteund. De twee Kamerleden hadden om een Ruslandstrategie gevraagd. Eerder dit jaar kwam het kabinet ook al met een Chinastrategie.

Daarop kwam flinke kritiek vanuit de Kamer, zegt politiek verslaggever Wilco Boom, omdat daarin beperkt aandacht werd besteed aan de mensenrechtensituatie in het land. “Maar deze Ruslandstrategie lijkt aanmerkelijk kritischer, dus zal waarschijnlijk beter in de smaak vallen”, zegt Boom.

“De Russen willen met iedereen praten. De vraag is wat de resultaten zijn van die gesprekken”, aldus Correspondent David-Jan Godfroid.

Dat de minister benadrukt in gesprek te willen blijven met de Russen begrijpt hij wel. “Want hij weet dat Nederland te klein is om in zijn eentje veel te kunnen doen.”

Correspondent David-Jan Godfroid beaamt dat. “Nederland doet er in het geopolitieke machtsspel niet veel toe in Rusland. Alleen MH17 is in het land politiek gezien een graat in de keel”, zegt hij.

Toch denkt hij dat Rusland wel bereid is om de tafel te gaan met Blok. “De Russen willen namelijk met iedereen praten. Dat doen ze ook voortdurend. De vraag is wat de resultaten zijn van die besprekingen. Nederland heeft bijvoorbeeld een keer gesproken met de Russen over de aansprakelijkheidsstelling rond MH17. Niemand weet of er daarna meerdere gesprekken zijn gevoerd en of het iets heeft opgeleverd.”

Bekijk ook;

Blok over bewogen jaar: van ‘ideale flexkracht van kabinet’ naar ‘die man moet weg’

Nederland koersvast richting Rusland

RO 23.12.2019 Het kabinet kiest voor een koersvast en realistisch Ruslandbeleid. De afgelopen vijf jaar is de relatie met Rusland complex gebleven. Nederland ziet daarom geen reden om de huidige houding tegenover Rusland, die te karakteriseren valt als een combinatie van druk en selectieve samenwerking, ingrijpend te wijzigen. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer, waarin hij reflecteert op het Nederlandse Ruslandbeleid.

Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met Westerse mogendheden. Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland.

Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten’, aldus Blok.

‘We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden. Daarom investeren we in de Nederlandse defensie, in onze cyberveiligheid en laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan.’

Het kabinet hecht aan samenwerking met partners vis-a-vis Rusland. Het belang van die internationale samenwerking blijkt ook uit de internationale steun die Nederland en de andere landen van het Joint Investigation Team krijgen voor de inzet voor gerechtigheid na het neerhalen van vlucht MH17.

Rusland is een buurland van de EU en een geostrategische speler met wie Nederland een eeuwenlange geschiedenis deelt. Ook hebben onze landen aanzienlijke economische, maatschappelijke en culturele banden.

Daarom vindt het kabinet het belangrijk de kanalen open te houden. ‘We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering.

Als we niet in gesprek blijven, kunnen we ook niet voor onze belangen opkomen. Open lijnen met de Russen zijn bijvoorbeeld nodig om militaire ongelukken en een nieuwe wapenwedloop te voorkomen’, aldus minister Blok.

De minister stelt ten slotte: ‘Rusland is méér dan het Kremlin. Daarom is het belangrijk niet alleen met machthebbers in Moskou te spreken, maar ook met andere groepen in de samenleving’. Waar mogelijk geeft het kabinet de maatschappelijke dialoog tussen Nederlanders en Russen steun in de rug.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken naast zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, bij een persconferentie in Moskou vorig jaar.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken naast zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, bij een persconferentie in Moskou vorig jaar. Foto EPA/MAXIM SHIPENKOV

‘Dialoog met Rusland is enorm verschraald’

NRC 23.12.2019 Ruslandstrategie – Minister Blok bepleit een voortzetting van de strenge koers jegens Moskou. Onder ambtenaren en zakenmensen klinkt kritiek op dit beleid. „Nederland ziet dialoog als beloning.”

„Helderheid” over de relatie met Rusland en een „toekomstgerichte” strategie, dat is waar de Tweede Kamer precies een jaar geleden per motie op aandrong bij minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD). Met zijn zondagavond gepubliceerde ‘Ruslandstrategie’ gaf Blok gehoor aan dat verzoek. Zijn boodschap: het „realistische” beleid van „druk en dialoog” dat Nederland sinds 2015 voert blijft onveranderd.

Bloks inspanningen zijn er vooral op gericht om ‘MH17’ bovenaan de agenda te houden, zo liet hij maandag weten aan De Telegraaf. Zowel bij de Russen als in internationaal verband, waar de politieke steun voor een harde lijn ondanks aanhoudende sancties lijkt af te brokkelen.

De vraag is hoeveel vruchten de Nederlandse druk tot nog toe heeft afgeworpen. Ondanks veel bewijs ontkent Moskou nog altijd iets met MH17 te maken te hebben en weigert het medewerking aan het MH17-onderzoek. „Vliegtuig? Wat voor vliegtuig? Ik begrijp er niets van”, reageerde president Vladimir Poetin vorig jaar gevraagd naar een reactie op onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT).

Onlangs liet Moskou de bij een Russisch-Oekraïense gevangenenruil vrijgekomen MH17-verdachte Volodymyr Tsemach ontkomen naar de Donbas. In maart 2020 begint bij de rechtbank op Schiphol het MH17-proces, waarbij zijn getuigenis van groot belang zou zijn geweest.

Ook internationaal lijken politieke druk en harde woorden weinig uit te halen. Met een keur aan acties – van militaire interventies in Oekraïne en Syrië tot het Olympische dopingschandaal en de hack vorig jaar bij de OPCW in Den Haag – toont Moskou dat het vooralsnog geen millimeter toegeeft.

Ondanks de vastberaden woorden klinkt in Den Haag dan ook kritiek op het Nederlandse Ruslandbeleid. De indruk bestaat zelfs dat de minister het gesprek met Moskou liever uit de weg gaat.

„De dialoog met Rusland is de laatste jaren enorm verschraald, dat komt omdat Nederland dialoog ziet als beloning”, aldus de reactie van een Haagse betrokkene, die niet met naam genoemd wil worden. „Je kunt veel creatiever invulling geven aan de relatie met Rusland dan Nederland nu doet”.

Ook het Europese optreden krijgt kritiek. „Er is op dit moment geen EU-Rusland-dialoog. Europa moet harder nadenken over de relatie met Rusland”, zei de eerder dit jaar uit Moskou vertrokken ambassadeur Renée Jones-Bos op een internationale ambassadeursbijeenkomst in Brussel.

Kleinste schouders

Ook het Nederlandse bedrijfsleven ziet gebrek aan politieke wil en interesse tot samenwerking met Rusland, buiten de politieke pijnpunten om. „Het is een feit dat Nederland de sanctieregels strenger uitlegt dan andere landen.

Begrijpelijk, maar het midden- en kleinbedrijf heeft daaronder te lijden, terwijl de Russische gasleveranties aan Nederland juist enorm zijn toegenomen”, zegt ondernemer Jeroen Ketting van zakelijk dienstverlener Lighthouse Group in Moskou. „Je kunt je afvragen of de kleinste schouders die zware last moeten dragen.”

Lees ook: Duitsland in het nauw om aanleg gaspijpleiding

Het is de vraag of de door Blok gewenste harde koers op de langere termijn internationaal nog op veel steun kan rekenen. Vooral de Franse president Emmanuel Macron heeft zich de afgelopen maanden, onder andere in NAVO-verband, opgeworpen als pleitbezorger van dialoog met Rusland.

Door hem geïnitieerde vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne, eerder deze maand, liepen op weinig uit. En ook Duitsland vaart met de omstreden Nord Stream-gasdeals een eigen koers die tot verdeling leidt tussen Oost-en West-Europa.

Lees ook dit onderzoeksverhaal over de Russische ambassade in Den Haag als zenuwcentrum voor spionage

Lees ook deze artikelen;

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken): „Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we de sancties voortzetten. Daar moet je standvastig in zijn.” Ⓒ ERAN OPPENHEIMER

Minister Stef Blok: ’MH17 staat altijd bovenaan’

Telegraaf 23.12.2019 Nederland gaat niets veranderen aan zijn houding tegenover Rusland. Dat is opvallend, in een Europa waar immers stemmen opgaan voor een meer ontspannen band met Moskou. „In Europa lijken hier en daar wat openingen te ontstaan”, zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). „Wij drukken de andere kant op.”

Redenen genoeg waarom Nederland druk blijft zetten op Rusland, zo meldt Blok in de ’Ruslandbrief’ die maandag naar de Tweede Kamer gaat. Aan het gedrag van Rusland is niks verbeterd, stelt Blok. Al in 2015 kon het kabinet vaststellen dat de relaties met Rusland over de hele linie moeilijker waren geworden.

Rusland voerde oorlog in Oost-Oekraïne, nam de Krim in en had de hand in de aanslag op het burgervliegtuig MH17. Nog altijd ontkent Moskou zijn rol bij die aanslag, zaait het twijfel over het onderzoek en werkt het gerechtigheid tegen.

Er waren politieke moorden op Brits en Duits grondgebied. Er was de heterdaad in Den Haag bij de poging om het netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken en de moord op spion Skripal in Engeland te verdoezelen.

De machtspolitiek in de VN, de steun aan de Syrische dictator Assad. Het schenden van het INF-verdrag, waarmee Europa opeens weer beducht moet zijn voor Russische kruisraketten. „Op heel veel vlakken is er eerder een verslechtering. Als je de laatste state of the union hoort van Poetin. De taal die hij uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend.”

“De taal die Poetin uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend”

Uitgerekend tegen deze achtergrond zoekt de Franse president Macron openlijk toenadering tot Rusland. Zo zag de Fransman in de gevangenenruil met Oekraïne een teken dat Poetin zijn agressieve buitenlandbeleid aan het veranderen was.

Blok weet beter: de onwettig aangehouden Oekraïense marinemannen die Rusland vrijliet, waren makkelijk wisselgeld tegen die Russische gevangenen. Onder hen was immers Vladimir Tsemach, een Oekraïner die tijdens de aanslag op MH17 de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne.

Hij is verdachte in het proces dat in maart begint. Na de ruil heeft Rusland hem niet uitgeleverd, zoals Nederland had gevraagd, maar hem weer laten terugkeren naar Oost-Oekraïne. Daarmee is de kans verkeken dat Tsemach terecht zal staan – Rusland en Oekraïne leveren immers volgens hun eigen grondwetten geen onderdanen uit. Bovendien heeft Oekraïne in het oosten nog altijd weinig te zeggen.

Wat doet dit voor de steun die Nederland zo nodig heeft voor het proces tegen de MH17-verdachten?

„Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd. Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde. Zolang wij het op de agenda blijven zetten, merk ik dat wij steun krijgen. Zouden we ermee ophouden, dan zouden andere landen denken: dan gaan wij het ook niet doen.”

Sancties blijven toch een lastig instrument. We kunnen wel vaststellen dat ze niet helpen Rusland op andere gedachten te brengen. Hoe lang moet je er nog mee doorgaan?

„Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten. Er is altijd een reden voor die sancties. Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties. Daar moet je standvastig in zijn. Je merkt wel steeds twijfel bij andere landen wanneer we sancties verlengen. Gelukkig hebben we de Europese landen afgelopen week toch nog op één lijn gekregen.”

Goed, die sancties zijn verlengd. Maar Rusland trekt zich er niks van aan. Tijd voor iets anders, zou je zeggen.

„Sancties zijn ook niet de enige drukmiddelen. Na de moord op Skripal hebben met we, net als een hoop andere Europese landen, Russische diplomaten uitgewezen. Na de hack bij de OPCW hebben we samen met de Britten gewerkt aan een Europees sanctieregime voor cyberaanvallen. Een doorbraak. Vorige week is daar ook nog een sanctiemechanisme tegen mensenrechtenschendingen bij gekomen.”

Die gevangenis is gebouwd, maar er zitten nog geen gevangenen in. Wie moeten op die sanctielijst?

„We zijn nu bezig daar namen onder te krijgen. Daar hebben we zeker gedachten over, maar het helpt in deze fase niet als ik die namen noem.”

Toch is het niet alleen een vijandsbeeld dat het kabinet schetst in zijn nieuwe Ruslandaanpak.

„Rusland is en blijft een grote buur, een kernwapenstaat. We moeten in gesprek blijven, al is het alleen maar om nucleaire ongelukken te voorkomen. Niet voor niets is Nederland voorstander van overleg tussen de NAVO en Rusland.”

Behalve een niet te negeren machtsfactor is Rusland ook een economische macht waarmee Nederland een stevige handelsrelatie heeft. Ons land is na China en Duitsland de derde handelspartner van Rusland.

Zo’n vierhonderd Nederlandse bedrijven zijn in Rusland gevestigd. Ongeveer drieduizend Nederlandse ondernemingen zijn actief op de Russische markt. De vraag naar Nederlandse technologie voor de Russische landbouw is de afgelopen jaren gestegen.

Dan is er nog Nord Stream 2, de pijplijn die Russisch gas via de Baltische zee en Duitsland naar Europa brengt. Het project, dat de eindfase nadert, wordt deels gefinancierd door het Nederlandse Shell.

BEKIJK OOK: 

Rel om Nord Stream 2 raakt Nederland ook 

De Verenigde Staten, onze machtigste bondgenoot, vinden dat wij ons hiermee uitleveren aan de Russen. Ze dreigen met sancties voor westerse bedrijven die zich met het project inlaten. Wat vindt u daarvan?

„De mening ken ik. Dit is een nationale beslissing waar we zelf over gaan. Nederland moet voor zijn energieleveranties niet afhankelijk zijn van één land. De VS levert ook graag LNG (vloeibaar gemaakt aardgas). Er staat een grote LNG-terminal in Rotterdam. Ze zijn welkom, maar het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan halen.”

Maar we máken ons toch afhankelijker van Rusland? Het kabinet erkent zelf dat gas een geopolitiek wapen is.

„Daarom staat onze LNG-terminal ook open voor gas uit de VS, uit Algerije en Qatar. Daarom zetten we in Europa in op alternatieve energiebronnen. Bovendien is de Amerikaanse aanname verkeerd. Die gaat uit van de redenering dat het verbreken van handelsrelaties zou helpen de spanningen te verminderen. Juist niet. Waar Rusland over de schreef gaat, moeten we maatregelen nemen, zoals sancties; maar daarnaast wil ik ook een normale relatie.”

Dat is toch dubbel? Zo van: ik vind je gevaarlijk, maar heb je nodig.

„Omdat er grote veiligheidsbelangen spelen, moet je in gesprek blijven. Een land volkomen isoleren, maakt de mogelijkheid van akkoorden sluiten over ontwapening kleiner.”

Het helpt dan wel als die uitnodigende hand ook een vuist kan maken. Waarom voldoet Nederland dan nog steeds niet aan zijn NAVO-verplichtingen?

„We hebben in het regeerakkoord en daarna afspraken gemaakt over verhoging van de defensie-uitgaven en daar houden we ons aan. Het gaat de goede kant op, maar we zijn er inderdaad nog niet. Bij een volgend kabinet moet er nog een schep bovenop.”

Hoe staat het met de steun van de VS voor MH17?

„Die is op dit punt onvoorwaardelijk. Het dwingt ook respect af zoals we ons opstellen: een land van 17 miljoen inwoners dat het toch maar opneemt tegen het grote Rusland. Maar ook hier geldt: als wij er niet meer om zouden vragen, zou het ook bij de VS van de radar verdwijnen.”

BEKIJK MEER VAN; overheid internationale betrekkingen Stef Blok Rusland Nederland Oekraïne Malaysia Airlines-vlucht 17

Blok presenteert ‘nieuwe’ Ruslandstrategie: ‘We blijven selectief verbinding zoeken’

AD 23.12.2019 Het kabinet past de houding richting Rusland niet aan, hoewel het land zich steeds meer afkeert van de internationale wereldorde. Als dat in het Nederlandse belang is, blijft het kabinet ‘selectief’ verbinding zoeken.

Dat schrijft minister Stef Blok aan de Tweede Kamer, die hem unaniem om een Ruslandstrategie had verzocht. Maar van een nieuwe strategie is geen sprake: het beleid van de afgelopen jaren, ‘druk en dialoog’, blijft ook de komende jaren in stand.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Wel zijn er zorgen, vooral over de manier waarop Rusland de lidstaten van de Europese Unie uit elkaar probeert te spelen. In sommige Europese landen, Hongarije bijvoorbeeld, wordt gepleit voor meer ontspanning in de relatie met Europa – iets wat Rusland zelf ook zou willen.

Tegelijkertijd, zo constateert Blok, streeft het land naar ‘een veiligheidsarchitectuur in Europa waarin de rol van de Navo aanzienlijk is verzwakt of is uitgespeeld’.

MH17

De diplomatieke spanning met het land begon met de Russische annexatie van het Oekraïense schiereiland de Krim. Daarna bemoeide Rusland zich actief met de oorlog in het oosten van Oekraïne, waarboven vlucht MH17 werd neergehaald.

‘Waarheidsvinding’ en Rusland ‘aanspreken’ op de verplichting volledig mee te werken aan het strafrechtelijke onderzoek blijven voor Nederland prioriteit ‘ook in de toekomst’.

Rusland verspreidt daarnaast nepnieuws, stelt zich dreigend en intimiderend op tegen de Baltische Staten en Polen en maakt zich schuldig aan spionage. Dat laatste ook op Nederlands grondgebied, getuige de verijdelde Russische hack bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018.

Rusland gebruikte volgens onderzoek een chemisch wapen op Brits grondgebied om de dubbelspion Sergej Skripal uit te schakelen.

Wissel getrokken

Dat alles ‘bemoeilijkt de samenwerking met Rusland’, stelt de VVD-bewindsman, en ‘heeft een wissel getrokken op stabiliteit en veiligheid in Europa’.

Toch is Nederland ‘gebaat bij een economische dialoog met Rusland’, omdat ‘de staat’ voor het grootste deel de Russische economie bepaalt. Tegelijkertijd is de Russische blik als gevolg van de westerse sancties meer gericht op economische samenwerking met Aziatische landen, met name China.

Minister Blok: Rusland blijft het Westen confronteren

NU 23.12.2019 Volgens buitenlandminister Stef Blok is de relatie met Rusland de afgelopen vijf jaar “complex gebleven”. Hij schrijft aan de Tweede Kamer dat Rusland de afgelopen jaren onverminderd is doorgegaan met het opzoeken van confrontaties met “westerse mogendheden”.

“Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland”, licht Blok toe. “Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland.”

Als voorbeeld noemt Blok onder meer de cyberoperatie tegen de in Den Haag gevestigde toezichthouder OPCW van vorig jaar en ook de aanslag op het leven van de voormalige Russische spion Sergei Skripal in het Verenigd Koninkrijk.

“We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden. Daarom investeren we in de Nederlandse defensie en in onze cyberveiligheid en laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan.”

Kabinet kiest voor ‘druk en selectieve samenwerking’

Volgens Blok zal het kabinet kiezen voor een combinatie van “druk en selectieve samenwerking” als Ruslandbeleid.

Blok schrijft wel in contact te willen blijven met het land, omdat er nog altijd gezamenlijke belangen zijn. “We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering.”

Strategie uitgewerkt op verzoek van Kamer

De Ruslandstrategie van Bloks ministerie is uitgewerkt op verzoek van de Tweede Kamer. Een motie daarover werd vorig jaar tijdens het debat over de cyberoperatie tegen de OPCW door de hele Kamer gesteund.

In 2015 kwam het toenmalige kabinet ook met een beleidsbrief ten aanzien van Rusland. Destijds werd geschreven dat Rusland zich openlijk leek af te keren van de internationale rechtsorde, mensenrechten en Europese veiligheid.

“De afgelopen jaren heeft deze trend zich doorgezet”, aldus Blok. “Dat leidt tot meer onzekerheid en onvoorspelbaarheid.”

Lees meer over: Rusland Politiek

Nederland kiest voor harde diplomatieke koers richting Rusland

Trouw 23.12.2019 De nieuwe diplomatieke strategie van het kabinet ten opzichte van Rusland laat nauwelijks ruimte voor toenadering. MH17 domineert de relatie, en ook over tal van andere zaken heeft Den Haag klachten.

Het kabinet zet in op een harde diplomatieke koers richting Rusland. Mogelijkheden voor een betere relatie met Moskou zijn er nauwelijks, zo oordeelt minister van buitenlandse zaken Stef Blok in een op verzoek van de Kamer opgestelde Ruslandstrategie.

Deels komt dat door een lijst aan onderwerpen waarover Rusland met meer Westerse landen botst. Het gaat dan om de agressie tegen Oekraïne, de steun aan president Assad in Syrië, aanslagen op naar Europa gevluchte dissidenten en digitale spionage.

Toen Russische spionnen vorig jaar betrapt werden bij een poging de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag te hacken, sloeg Nederland publiekelijk terug door hun namen te noemen en gezichten te tonen.

Nog belangrijker voor Nederland is MH17. In De Telegraaf zei Blok maandag dat dit onderwerp ‘altijd bovenaan’ staat in de Nederlandse verhouding met Rusland. In maart begint het proces tegen een aantal Russische verdachten en het Openbaar Ministerie heeft bij het vervolgonderzoek hoge figuren in het Kremlin in het vizier.

De aandacht voor MH17 betekent dat Nederland op het wereldtoneel diplomatiek krediet inzet om medestanders tegen Rusland te vinden. Den Haag klaagt dat Moskou niet meewerkt aan het strafproces, iets wat volgens een resolutie van de VN-Veiligheidsraad wel moet.

Blok vindt dat hij ook in gesprekken met andere landen telkens over MH17 moet beginnen, zodat die zien hoe belangrijk het voor Nederland is en ze diplomatieke rugdekking blijven geven.

Druk houden op Rusland

Hieruit volgt dat Nederland binnen de Europese Unie een belangrijke plek inneemt in de groep landen die via economische sancties druk op Rusland willen houden. Blok herhaalt dat de strafmaatregelen van kracht moeten blijven zolang Rusland de steun aan strijdgroepen in het oosten van Oekraïne niet staakt.

Er zijn ook landen, zoals Hongarije of Italië, die wel van de sancties af willen om weer ongestoord handel te kunnen drijven met Rusland.

Met de Ruslandstrategie neemt Nederland nadrukkelijk afstand van de Franse president Emmanuel Macron. Die zei in november dat hij samen met Hongarije toenadering tot Rusland probeert te zoeken, omdat het land een belangrijke partner kan zijn in de strijd tegen islamitisch terrorisme.

Begin dit jaar stelde defensie de auto tentoon die Russische spionnen gebruikten bij een poging de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens te hacken. Beeld ANP

Volgens Macron heeft Moskou baat bij een betere relatie met Europa. Niet alleen omdat terrorisme een bedreiging vormt voor Rusland, ook omdat het land door de Europese sancties afhankelijker wordt van China. Door goede banden met Europa te onderhouden, kan Rusland voorkomen dat de opkomende Aziatische grootmacht te veel invloed over hem krijgt.

Nederland gaat niet mee in deze analyse van Macron. De strategie besteedt nauwelijks aandacht aan wat de opkomst van China betekent en beschrijft vooral de onderwerpen waar Nederland met Rusland van mening over verschilt. In gesprekken met Rusland wil het kabinet die punten nog eens herhalen.

Blok erkent dat dialoog in de Navo-Rusland de afgelopen jaren weinig heeft opgeleverd. Deze ontmoetingen komen er vooral op neer dat beide partijen een lijst met klachten over de ander voorlezen. Toch pleit Blok niet voor een andere aanpak.

Het kabinet erkent wel het belang van handel met Rusland, omdat het land een van de belangrijkste handelspartners van Nederland buiten de EU is. Toch wordt deze handelsrelatie niet gebruikt als een aanknopingspunt om ook aan een betere diplomatieke band te werken.

Nederland heeft sinds 2014 geen minister meer op handelsmissie naar Rusland gestuurd en in de nieuwe strategie staat geen voornemen om dat te doen. In gesprekken over handel wil het kabinet ook klagen over oneerlijke handelspraktijken en corruptie in Rusland. Zo blijft de politieke relatie waarschijnlijk nog jaren ijzig.

Lees ook: 

Waarom de VS de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijp willen voorkomen

Amerika probeert met sancties de aanleg van de Nord Stream 2 te verhinderen. Dat is rijkelijk laat: de gaspijpleiding is al bijna af.

Macron neemt Trump’s rol van onruststoker bij de Navo over

De Franse president schopt zijn bondgenoten al wekenlang hard tegen de schenen. Daardoor komt er weinig terecht van een hechtere Europese defensiesamenwerking.

Meer over; Rusland politiek internationale betrekkingen Nederland internationale organisaties Marno de Boer

Niet iedereen wordt nerveus van de Amerikaanse gassancties

MSN 23.12.2019 De Amerikaanse president Trump heeft sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken. Acht vragen over de sancties en de gevolgen.

  1. Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet. Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

  1. Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

  1. Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

  1. Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

  1. Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

  1. Hoe reageert Shell op de perikelen bij Nord Stream 2?

Shell behoort met vier andere westerse concerns tot de medefinanciers van de pijpleiding. Het olie- en gasconcern heeft een lening uitstaan van 285 miljoen dollar. Verder voorziet Shell het project van 665 miljoen dollar via een combinatie van leningen en garanties.

Het bedrijf zegt in een reactie de Amerikaanse sancties te betreuren. De pijpleiding is volgens Shell „een belangrijk project”, omdat de gasproductie in Europa afneemt. Het bedrijf bekijkt momenteel de implicaties van de Amerikaanse maatregelen. Het concern is een van de belangrijkste afnemers van Amerikaans vloeibaar gas.

  1. Wat zijn de gevolgen voor andere Nederlandse bedrijven?

Drie Nederlandse bedrijven bouwen mee aan Nord Stream 2. Het Delftse Allseas van Edward Heerema, statutair gevestigd in Zwitserland, en baggeraars Van Oord uit Rotterdam en Boskalis uit Papendrecht.

Halverwege 2017 tekenden de baggeraars een contract voor ongeveer 250 miljoen euro. Voor dat geld zouden ze met valpijpschepen en grind de zeebodem onder de pijpleiding effenen. Overheidskredietverzekeraar Atradius DSB was bereid om de klus te dekken, maar de bedrijven zetten de kredietaanvraag niet door. De aangekondigde sancties zijn niet direct gericht tegen deze werkzaamheden, laat een woordvoerder van Van Oord weten.

Allseas wordt wel direct getroffen. Een woordvoerder laat weten dat het offshorebedrijf de werkschepen inmiddels heeft weggehaald. De sancties komen niet onverwacht. „Sinds het moment dat dit traject is gaan lopen, zijn we met de klant in gesprek over deze situatie.”

Over wat het stoppen Allseas gaat kosten, wil de woordvoerder niks zeggen. „Maar de sancties hebben veel meer gevolgen dan alleen dit werk. Als ons personeel de VS niet meer in en uit mag en wij niet meer voor Amerikaanse bedrijven kunnen werken, zoals voor ExxonMobil, dan heeft dat heel veel impact.”

  1. Wat deed Allseas daar precies?

Allseas had de klus gekregen om twee parallelle gaspijpleidingen in de Oostzee te leggen over een lengte van 1.200 kilometer. Het bedrijf had daartoe twee van z’n grootste schepen naar de Oostzee gevaren.

Dat waren de Pioneering Spirit, met 382 meter lengte en 571 opvarenden het grootste schip ter wereld in zijn soort, en de Solitaire, dat dit record had tot de oplevering van de Pioneering Spirit in 2014. In de Duitse territoriale wateren heeft Allseas leidingen gelegd met het schip Audacia.

De sancties zijn specifiek gericht tegen het werk van Allseas. De woordvoerder: „Wat wij kunnen met deze schepen is uniek in de wereld. Als je wil dat dit project stopt, dan moet je deze sancties afkondigen.”

Inspectie van pijpen voor Nord Stream 2 in 2016. President Trump dreigde al langer met sancties tegen deelnemers aan het project.

Inspectie van pijpen voor Nord Stream 2 in 2016. President Trump dreigde al langer met sancties tegen deelnemers aan het project. Foto Jens Buettner/EPA

Niet iedereen wordt nerveus van de Amerikaanse gassancties

NRC 23.12.2019 Acht vragen Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project krijgen te maken met Amerikaanse sancties. Waarom is het project zo omstreden?

De Amerikaanse president Trump heeft sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken. Acht vragen over de sancties en de gevolgen.

1. Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet. Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

2. Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

Lees ook: Nord Stream 2 is bijna klaar, debat over Russisch gas nog niet

3. Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

4. Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

5. Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

Lees meer over Russisch gas in Nederland

6. Hoe reageert Shell op de perikelen bij Nord Stream 2?

Shell behoort met vier andere westerse concerns tot de medefinanciers van de pijpleiding. Het olie- en gasconcern heeft een lening uitstaan van 285 miljoen dollar. Verder voorziet Shell het project van 665 miljoen dollar via een combinatie van leningen en garanties.

Het bedrijf zegt in een reactie de Amerikaanse sancties te betreuren. De pijpleiding is volgens Shell „een belangrijk project”, omdat de gasproductie in Europa afneemt. Het bedrijf bekijkt momenteel de implicaties van de Amerikaanse maatregelen. Het concern is een van de belangrijkste afnemers van Amerikaans vloeibaar gas.

7. Wat zijn de gevolgen voor andere Nederlandse bedrijven?

Drie Nederlandse bedrijven bouwen mee aan Nord Stream 2. Het Delftse Allseas van Edward Heerema, statutair gevestigd in Zwitserland, en baggeraars Van Oord uit Rotterdam en Boskalis uit Papendrecht.

Halverwege 2017 tekenden de baggeraars een contract voor ongeveer 250 miljoen euro. Voor dat geld zouden ze met valpijpschepen en grind de zeebodem onder de pijpleiding effenen. Overheidskredietverzekeraar Atradius DSB was bereid om de klus te dekken, maar de bedrijven zetten de aanvraag niet door. De aangekondigde sancties zijn niet direct gericht tegen deze werkzaamheden, laat een woordvoerder van Van Oord weten.

Allseas wordt wel direct getroffen. Een woordvoerder laat weten dat het offshorebedrijf de werkschepen inmiddels heeft weggehaald. De sancties komen niet onverwacht. „Sinds het moment dat dit traject is gaan lopen, zijn we met de klant in gesprek over deze situatie.”

Over wat het stoppen Allseas gaat kosten, wil de woordvoerder niks zeggen. „Maar de sancties hebben veel meer gevolgen dan alleen dit werk. Als ons personeel de VS niet meer in en uit mag en wij niet meer voor Amerikaanse bedrijven kunnen werken, zoals voor ExxonMobil, dan heeft dat heel veel impact.”

8. Wat deed Allseas daar precies?

Allseas had de klus gekregen om twee parallelle gaspijpleidingen in de Oostzee te leggen over een lengte van 1.200 kilometer. Het bedrijf had daartoe twee van z’n grootste schepen naar de Oostzee gevaren. Dat waren de Pioneering Spirit, met 382 meter lengte en 571 opvarenden het grootste schip ter wereld in zijn soort, en de Solitaire, dat dit record had tot de oplevering van de Pioneering Spirit in 2014. In de Duitse territoriale wateren heeft Allseas leidingen gelegd met het schip Audacia.

De sancties zijn specifiek gericht tegen het werk van Allseas. De woordvoerder: „Wat wij kunnen met deze schepen is uniek in de wereld. Als je wil dat dit project stopt, dan moet je deze sancties afkondigen.”

Lees ook deze artikelen;

’Nord Stream 2-leiding eind 2020 klaar’

Telegraaf 23.12.2019 De aanleg van de omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2, die loopt vanuit Rusland naar Duitsland via de Oostzee, moet in de tweede helft van 2020 zijn voltooid. Dat meldde een hoge Duitse ambtenaar die namens de Berlijn de coördinatie over het project heeft.

De eerder door de VS ingestelde sancties zorgen voor een vertraging van enkele maanden. Dit omdat het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas na die aankondiging zijn werkzaamheden aan de pijpleiding stillegde. Met het Russisch-Duitse project was een bedrag van 10 miljard euro gemoeid. Door de beslissing van Allseas valt het project iets duurder uit.

Bekijk ook: 

Rel om Nord Stream 2 raakt Nederland ook 

De Amerikaanse president Donald Trump tekende eerder wetgeving, waarmee de VS strenge economische sancties opleggen aan ondernemingen die zijn betrokken bij de aanleg. Washington is tegen de pijpleiding, omdat het Kremlin daarmee meer invloed in West-Europa zou krijgen.

december 24, 2019 Posted by | 2e kamer, aanslag, aardgaswinning, BUK, dreiging, Erdogan, EU, europa, Gaswinning, Gazprom, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Nederland, Nord Stream 2, novitsjok, Oekraïne, opcw, Poetin, politiek, President Tayyip Recep Erdogan, Rusland, Sergej Skripal, Tayyip Recep Erdogan, turkije | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Deze foto van vlucht MH17 en een straaljager boven het vliegveld van Donetsk blijkt dus nep – Eerste Kanaal Russische staatsomroep

Het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald is nep !!!

De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds „een fout” is gemaakt.

Het item, uitgezonden in november 2014:

De bewuste satellietfoto is te zien vanaf 2 minuut 17

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

De authenticiteit van de beelden werden echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buitenkwam, zegt Konstantin: „Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.”

Luchtverkeersleider ook nep

Russische media maakten destijds ook gewag van een ‘luchtverkeersleider’ die op zijn post in Kiev zou hebben gezien dat er gevechtsvliegtuigen bij de MH17 vlogen. Ook dat bericht klopte niet. De man bleek een Spaanse oplichter te zijn die in Roemenië woonde.

Telegraaf 29.02.2020

Telegraaf 18.02.2020

AD 03.02.2020

‘Nederlands onderzoek onprofessioneel’

Rusland ontkent elke betrokkenheid. De Russische staatsmedia hebben allerlei verschillende theorieën over MH17 verspreid, waarin Oekraïne altijd de schuldige is. Ook de vervalste satellietfoto met de straaljager werd voor zo’n theorie gebruikt. In het item zegt de presentator dat in de buurt van MH17 vliegtuigen werden gezien, maar ‘dat waren zeker geen Russische vliegtuigen’. Daarmee wordt gezinspeeld op een Oekraïense straaljager die MH17 uit de lucht zou hebben geschoten. Een theorie waar Rusland later weer van afstapte.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Dertien getuigen MH17-proces blijven anoniem vanwege ‘aanzienlijke risico’s’

NOS 25.02.2020 Van dertien getuigen in de MH17-zaak zal de identiteit geheim blijven. Volgens de rechter-commissaris hebben ze recht op bescherming, omdat ze zich bedreigd kunnen voelen en de gezondheid of veiligheid van de getuige in gevaar kan zijn. Volgens het Openbaar Ministerie zijn er “aanzienlijke risico’s voor de getuigen”.

Dat blijkt uit documenten die Nieuwsuur in handen heeft. Ook de officiële tenlastelegging, die de vier verdachten op 2 oktober 2019 kregen opgestuurd, is in het bezit van Nieuwsuur. Daaruit blijkt dat de verdachten moord en doodslag ten laste wordt gelegd, omdat ze opzettelijk een vliegtuig in gevaar hebben gebracht.

Zij hebben, volgens het OM, de “commandant(en) en de bemanning” van de Buk-raket voorzien van telefoons en informatie gegeven over de juiste locatie voor het afschieten van de raket. Daarnaast hebben de verdachten het transport begeleid en waren ze betrokken bij het verbergen van de Buk en de bemanning.

Wie zijn de verdachten?

Het OM vervolgt Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko. Onder de verantwoordelijkheid van Girkin, minister van Defensie, werd een speciale inlichtingen- en spionagedienst opgericht, onder leiding van Doebinski. Zijn plaatsvervanger was Poelatov en daaronder viel Chartsjenko die een aparte spionage-eenheid leidde. Chartsjenko is een Oekraïner, de anderen zijn Russen.

Op 9 maart is de eerste zitting in het MH17-proces, dat wordt gehouden in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. De dagvaarding en de tenlastelegging daarvan zijn naar de bij justitie bekende adressen gestuurd. Onzeker is of de verdachten daar ook daadwerkelijk wonen. Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat een van de verdachten, Leonid Chartsjenko, al jaren niet meer gezien is op zijn adres in Oekraïne.

Een zaak tegen Chartsjenko in Oekraïne is door de rechtbank aangehouden omdat onzeker is of hij op de hoogte is van de procedure tegen hem. Twee weken geleden besloot de officier van justitie daar om die zaak terug te trekken.

In een reactie zegt een woordvoerder van het Nederlands Openbaar Ministerie: “Het OM moet zijn uiterste best doen om een verdachte te bereiken, zodat die weet dat hij op de zitting moet verschijnen. Dat kan via de post, maar er zijn natuurlijk meer methodes om met iemand in contact te komen.”

“Of dat juist is verlopen en of het proces door kan gaan, ondanks de eventuele afwezigheid van een verdachte: dat zijn vragen die aan het begin van het proces aan de orde zullen komen. Hierover zal de rechtbank een beslissing moeten nemen. Hierbij gelden dus de Nederlandse regels. Bij Oekraïense zaken geldt het Oekraïense recht.”

Nummering van de getuigen

Uit de documenten blijkt dat bij één getuige het verzoek om de identiteit geheim te houden, is afgewezen. De rechter-commissaris vindt wel dat deze getuige zich door zijn verklaring bedreigd zou kunnen voelen, maar het zou praktisch gezien onmogelijk zijn om de anonimiteit van de getuige te waarborgen.

De getuigen die bescherming krijgen, zijn aangeduid met code X en een reeks nummers met daarvoor een V. In een reactie zegt justitie dat de nummering niets zegt over het aantal getuigen.

Opvallend is dat de getuigen die bescherming krijgen in de meeste gevallen pas gehoord zijn in 2019. Het gaat om negen personen in totaal. De overige in 2018 en één in 2016.

Wil je weten wat de verdachten precies ten laste wordt gelegd? Klik hier voor een overzicht.

Bekijk ook;

Grapperhaus: weinig gevolgen vervanging Oekraïense aanklagers MH17

NOS 18.02.2020 Minister Grapperhaus denkt dat de gevolgen van de vervanging door Oekraïne van de officieren van justitie in het MH17-proces beperkt zijn. In het vragenuur in de Tweede Kamer zei hij dat hij vertrouwen heeft in de procesgang: “Het onderzoeksdossier is up-to-date.” Volgens Grapperhaus blijft Oekraïne een betrokken partner van het Joint Investigation Team (JIT) en doet de personele wisseling daar niets aan af.

Zondag kwam naar buiten dat de Oekraïense aanklagers die betrokken waren bij het MH17-onderzoek uit hun functie zijn gezet. Onder hen zijn ook de twee officieren die namens Oekraïne in het JIT zitten.

Betekenis voor het onderzoek

De regeringspartijen CDA en D66 maken zich zorgen over de gevolgen van die maatregel voor de voortgang van het proces. CDA-Kamerlid Van Dam zei dat “dit toch betekenis moet hebben voor het onderzoek.” Van Dam had het nieuws liever ook van de minister zelf gehoord. Nu kwam het naar buiten via NRC.

Grapperhaus zei dat een van de twee Oekraïense officieren als bijzonder adviseur bij het JIT betrokken blijft en dat daarin nog twee andere mensen worden aangesteld. Hij erkende dat Justitie al eerder van de wisseling op de hoogte is gebracht, maar omdat de Oekraïeners zeiden dat de continuïteit van het MH17-proces gewaarborgd zou blijven, is dat niet apart aan de Kamer gemeld.

De minister benadrukte dat Oekraïne in het onderzoek tot nu toe “een voorbeeldige rol” heeft gespeeld. Het openbare proces in Nederland tegen de MH17-verdachten begint op 9 maart.

Bekijk ook;

Rutte lobbyde in Davos voor aanklagers in MH17-proces

AD 18.02.2020 Premier Mark Rutte heeft in Davos, tijdens het jaarlijkse congres van wereldleiders, bij Oekraïne gelobbyd om enkele officieren van justitie uit dat land betrokken te houden bij het MH17-proces. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus vandaag gezegd in de Tweede Kamer.

Vorige week bleek, na publicaties in NRC, dat vijf van de zes officieren van justitie die zich in Oekraïne bezighielden met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17, waren ontslagen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Volgens Grapperhaus heeft Nederland, toen dit in het najaar duidelijk begon te worden, er bij de Oekraïense regering voor gepleit dat de aanklagers betrokken zouden blijven. Nederland wil dat vanwege hun ‘historisch besef’ van de ramp en voor de ‘continuiteit’ bij het onderzoek en de strafzaak.

Om die reden drong premier Rutte hier nog eens op aan bij de regering van het land, tijdens het jaarlijkse World Economic Forum in Davos, eind januari.

Wat dit teweeg heeft gebracht is onduidelijk. Het ontslag van de vijf is niet afgewend, maar één belangrijk geachte aanklager, Oleh Peresada, blijft wel verbonden aan het JIT-team. Hij mag zich alleen geen officier van justitie meer noemen.

Hervorming

Het vertrek van de andere officieren was deel van een grote hervorming binnen het OM in Oekraïne. Onder de noemer corruptiebestrijding werden ruim 700 van de 1300 officieren ontslagen. De hervorming was een van de beloften van president Zelensky toen hij in mei vorig jaar aan de macht kwam.

Grapperhaus zegt dit slechts te kunnen volgen. ,,Ik heb daar geen invloed op. De wetgeving in dat land is veranderd, maar ik speel daar geen rol in. Ik wil wel zeggen dat Oekraïne tot dusver een voorbeeldige rol heeft gespeeld in het onderzoek naar de MH17 en het proces.”

Volgens de minister hebben de ontslagen ‘zo beperkt mogelijke gevolgen’ voor het proces dat start op 9 maart. Het OM in Nederland zei dit eerder ook al, juist omdat Peresada aanblijft.

In de Tweede Kamer, vooral bij CDA en D66, is er niettemin twijfel dat het proces niet geraakt zal worden. ,,Vijf van de zes officieren van justitie weg. Je kunt toch uittekenen dat dit gevolgen heeft,” zegt Chris van Dam (CDA), zelf oud-officier van justitie. Bovendien vindt hij dat dit eerder aan de Tweede Kamer gemeld had moeten worden.

Bij de vliegramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Grapperhaus verdedigt MH17-samenwerking met Oekraïne

MSN 18.02.2020 Minister Grapperhaus (Veiligheid en Justitie, CDA) heeft nog altijd vertrouwen in het MH17-proces, ondanks het ontslag van betrokken Oekraïense officieren van justitie. Volgens de minister is het „onderzoeksdossier up-to-date” en zijn „de gevolgen zo beperkt mogelijk” voor het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat onderzoek doet naar het neerschieten van het vliegtuig. Grapperhaus moest tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer dinsdag kritiek van CDA en D66 pareren.

Uit onderzoek van NRC bleek zondag dat alle Oekraïense aanklagers die betrokken waren bij het proces uit hun functie zijn ontheven, onder wie twee officieren die deel uitmaakten van het JIT. Vijf van de zes officieren in de Oekraïense MH17-sectie werden ook ontslagen.

De zuivering maakte deel uit van een grote hervorming van het Oekraïense openbaar ministerie onder president Zelensky. Het MH17-proces begint al op 8 maart. Nieuwe aanklagers moeten daarom in korte tijd het complexe dossier zich eigen maken.

‘Onbegrijpelijk’

Kamerlid Chris van Dam (CDA) noemde het dinsdag in de Tweede Kamer het „onbegrijpelijk” dat de betrokken aanklagers een maand voor het proces van de zaak blijken te zijn afgehaald. Sjoerd Sjoerdsma (D66) viel hem bij, en wees daarbij ook op de kwestie rond Volodymyr Tsemach.

Deze belangrijke getuige in het MH17-onderzoek werd afgelopen zomer vrijgelaten door Oekraïne tijdens een gevangenenruil tussen Moskou en Kiev, ondanks een oproep van Nederland om hem binnen het bereik van het JIT te houden.

Bovendien concludeert Sjoerdsma dat de minister toegeeft dat de zuivering wel degelijk consequenties heeft voor het MH17-onderzoek. „De minister spreekt van zo beperkt mogelijke gevolgen, maar daarmee zegt hij feitelijk dat er gevolgen zijn.”

Volgens Grapperhaus blijft één van de uit de functie ontheven officieren als „bijzonder adviseur” betrokken bij het JIT. Oekraïense collega’s hebben verder beloofd dat „de continuïteit gewaarborgd blijft”.

Verder wijst de minister erop dat Oekraïne tot nu toe in het MH17-onderzoek een „voorbeeldige rol” heeft gespeeld. De vliegramp boven separatistengebied in Oost-Oekraïne in juli 2014 kostte 298 mensen het leven.

Oekraïnse MH17-officieren ontslagen: wat betekent dat voor het proces?

AD 17.02.2020 Vijf van de zes officieren van justitie die zich in Oekraïne bezig hielden met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17 zijn ontslagen. Wat houdt dat in voor het grote MH17-proces dat over drie weken in Nederland begint?

De officieren zijn het slachtoffer van een grote hervorming binnen het Openbaar Ministerie in Oekraïne. Onder de vlag van corruptiebestrijding werden bij het landelijk parket ruim 700 van de 1300 officieren ontslagen, zo meldde NRC Handelsblad gisteren. De hervorming was een van de beloften van president Zelensky toen hij in mei vorig jaar aan de macht kwam.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Onder de 700 ontslagen medewerkers zaten vijf van de zes ‘MH17-officieren’. ,,Het is een zware slag voor het onderzoek, het duurt zeker een jaar voordat opvolgers zijn ingelezen in het dossier”, zegt een van de officieren tegen NRC.

Een zonnebloem steekt uit boven het puin en de wrakstukken in het rampgebied van de MH17. © ANP

De Oekraïnse leden van het JIT zijn betrouwba­re personen. We willen de kennis van Peresada graag behouden, aldus Nederlands Openbaar Ministerie.

Wat gebeurde er met MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

In maart 2020 start de rechtszaak over de vliegramp, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Wie zaten er achter het neerhalen?

Verdachten MH17

Klik hier om de foto te vergroten

De zesde onderzoeker, Oleh Peresada, mag zich geen officier van justitie meer noemen, maar is nog wel in dienst en werkt nog aan het onderzoek. Peresada maakte ook, samen met Nederlandse officieren van Justitie, onderdeel uit van het Joint Investigation Team waarin de vijf betrokken landen onderzoek doen naar het neerschieten van MH17.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie maakte zich bij de Oekraïners sterk om Peresada betrokken te houden voor het onderzoek. ,,De Oekraïnse leden van het JIT zijn betrouwbare personen. We willen de kennis van Peresada graag behouden”, stelt een woordvoerder.

Oekraïense geheime dienst

Oleksi Melnyk.

MH17 werd in 2014 boven Oost-Oekraïne neergeschoten. Volgens Justitie is dat gebeurd door een Russische BUK-raket, die afgeschoten werd vanuit door pro-Russische rebellen gecontroleerd gebied. De vier verdachten die vanaf 9 maart terecht staan in Nederland werd onder meer achterhaald door door de Oekraïnse geheime dienst afgeluisterde telefoongesprekken.

De dossiers voor die zaken zijn al afgerond, informatie vanuit Oekraïne is al binnen en gecontroleerd. De behandeling in de rechtbank in maart zal door Nederlandse officieren worden gedaan. Onduidelijk blijft wel wat de invloed van het ontslag van de Oekraïnse MH17-officieren zal zijn op het vervolg van het onderzoek: als er eventuele verdachten in beeld moeten komen die dichter bij het Kremlin zijn betrokken.

Oleksi Melnyk, MH17-deskundige van de Razoemkov-denktank in Kiev , denkt niet dat het ontslag van de zes officieren betrokken waren grote impact zal hebben op het lopende onderzoek. ,,Het is te prematuur daar vanuit te gaan.” Ook vermoedt hij geen opzet achter het moment van het ontslag, zo vlak voor het begin van het proces.

Gevangenruil

In Oekraïne zien tegenstanders president Volodymyr Zelensky als pro-Russisch, die te veel tegemoet komt aan de verlangens van het Kremlin. Zo willigde hij in september 2019 de eis van Moskou in, om MH17-verdachte Vladimir Tsemach te laten gaan, zodat een gevangenenruil met Rusland kon slagen.

Tsemach zat gevangen in Kiev, maar kon vrijelijk naar Moskou vertrekken en was enkele dagen later weer terug in de zogeheten volksrepubliek Donetsk.

Melnyk: ‘’Moskou heeft geprobeerd het MH17-onderzoek op verschillende manier geprobeerd te ondermijnen, met weinig succes tot nu toe. Wat mij meer zorgen baart is de houding van het Westen ten aanzien van Rusland. Een aantal leiders, zoals de Franse president Macron, veranderen hun positie ten aanzien van Rusland radicaal en tonen flexibiliteit om de relaties met Moskou te verbeteren. MH17 is in dat opzicht natuurlijk een heel gevoelig onderwerp.’’

In Nederland leefde vooral de vrees dat MH17 geen prioriteit meer zou hebben in het Oekraïnse beleid. De vooraanstaande Oekraïense politicoloog Volodymyr gelooft niet dat hun ontslag te maken heeft met een geste van Zelensky aan Rusland. ‘’Het is niet verbonden met Rusland, Zelensky doet geen unilaterale concessies aan Rusland. Oekraïne doet geen concessies omtrent MH17.’’

Video

Nabestaande MH17: Ik ga elke dag naar de rechtszaak

‘Gevolgen reorganisatie OM Oekraïne op MH17-proces niet groot’

MSN 17.02.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) verwacht niet dat de reorganisatie bij justitie in Oekraïne grote invloed zal hebben op het MH17-proces in Nederland dat in maart begint. NRC meldt dat alle Oekraïense MH17-aanklagers uit hun functie zijn ontheven. Ook zijn de twee officieren vervangen die namens Oekraïne zitting hadden in het Joint Investigation Team (JIT), het internationale samenwerkingsverband dat de ramp onderzoekt.

Volgens het OM is Nederland op de hoogte gebracht van de wisselingen. Hoofdofficier Fred Westerbeke, de onderzoeksleider van het JIT, is toen voor overleg naar Kiev gereisd. Hij heeft de garantie gekregen dat de uit zijn functie gezette aanklager Oleh Peresada verbonden blijft aan het JIT. Hij zou zich alleen geen officier van justitie meer mogen noemen.

“Dat was voor ons belangrijk omdat hij veel kennis van zaken heeft”, aldus een woordvoerster van het OM. “We weten niet wat het voor de toekomst betekent, maar we gaan ervan uit dat de wisselingen niet heel veel invloed zullen hebben op het proces in Nederland omdat dit dossier al klaar is.”

Bij de vliegramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

‘MH17-onderzoek getroffen door ontslag Oekraïense aanklagers’

NU 17.02.2020 Alle Oekraïne aanklagers die de MH17-vliegramp onderzochten, zijn bij een reorganisatie uit hun functie ontheven, schrijft NRC maandag. Ook twee officieren die namens Oekraïne deelnamen aan het Joint Investigation Team (JIT), het internationale samenwerkingsverband dat de ramp onderzoekt, zijn ontslagen.

De aanklagers en officieren zijn ontslagen aan de vooravond van het MH17-proces, dat volgende maand van start gaat in de zwaarbeveiligde rechtbank op Schiphol.

Vijf van de zes officieren die namens Oekraïne onderzoek naar de vliegramp deden, zijn ontslagen. De zesde aanklager is officieel niet ontslagen, maar mag zich geen officier meer noemen. Volgens het Landelijk Parket blijft deze onderzoeker, Oleh Peresada, wel betrokken bij het onderzoek.

De ontslagen zijn het gevolg van een reorganisatie binnen het Oekraïense openbaar ministerie en onderdeel van president Volodymyr Zelensky’s strijd tegen corruptie. 710 van de 1.339 officieren van justitie in het parket-generaal zijn volgens NRC uit hun functie ontheven.

Volgens de krant blijkt uit gesprekken met Oekraïense officieren dat de reorganisatie erop was gericht om zoveel mogelijk aanklagers weg te krijgen.

‘Niemand kent het dossier dat wij in vijf jaar hebben opgebouwd’

Hun ontslag zou grote gevolgen kunnen hebben voor het vervolgonderzoek. MH17-onderzoeker Roman Hosjovsky schat in dat de opvolgers van de aanklagers zeker een jaar nodig zullen hebben om zich in te lezen. “Niemand kent het dossier dat wij hier in vijf jaar hebben opgebouwd”, zegt Hosjovsky.

Er kunnen pas op 8 maart nieuwe aanklagers worden benoemd, omdat dan de JIT-overeenkomst tussen Nederland, Oekraïne, Australië, België en Maleisië verlengd wordt.

Nederlands Openbaar Ministerie maakt zich zorgen

Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) vreest volgens NRC voor de continuïteit van het onderzoek. Volgens het Landelijk Parket heeft Kiev echter beloofd dat de kennis en ervaring van officier van justitie Peresada behouden blijven. De officiers hebben hun dossiers daarnaast al afgerond en daarom zullen de gevolgen voor de huidige strafzaak volgens betrokkenen meevallen.

Op 9 maart 2020 begint het proces in de MH17-zaak. Drie Russen en één Oekraïner staan terecht. Ze worden verdacht van de moord op de 298 inzittenden van het toestel. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines neergeschoten boven Oekraïne. Het JIT heeft vastgesteld dat het toestel werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

Lees meer over: Oekraïne  MH17  Buitenland

Alle Oekraïense MH17-aanklagers uit functie ontheven na reorganisatie

NOS 17.02.2020 In Oekraïne zijn de zes officieren van justitie die de MH17-ramp onderzochten uit hun functie ontheven. Onder hen zijn ook de twee officieren die namens Oekraïne in het Joint Investigation Team (JIT) zaten. De regering-Zelensky wil met de reorganisatie de corruptie binnen justitie aanpakken.

De reorganisatie komt op een opvallend moment: volgende maand begint het MH17-proces in Nederland. “Maar het ontslag lijkt voorlopig geen gevolgen te hebben voor dat proces”, zegt correspondent David Jan Godfroid. “De betrokken officieren hadden hun onderzoek al afgerond en de zaak wordt in Nederland door een Nederlandse officier van justitie gedaan.”

Als gevolg van de reorganisatie zijn er van de 1339 officieren in het Oekraïense parket-generaal inmiddels 710 weg. “Het Oekraïense OM is berucht vanwege corruptie”, zegt Godfroid.

Jaar nodig voor inlezen

Van de zes officieren die de MH17-ramp onderzochten, zijn er vijf ontslagen. Een van de zes, Oleh Peresada, is nog betrokken bij het onderzoek, maar is geen officier van justitie meer. Het Landelijk Parket zegt in NRC dat Nederland de garantie heeft gekregen dat Peresada verbonden blijft aan het JIT. “Daarmee is het historisch besef van dit onderzoek gewaarborgd”, zegt het Landelijk Parket tegen de krant. Olesja Skrypnyk, die sinds 2016 betrokken is bij het JIT, is wel ontslagen.

MH17-onderzoeker Roman Hosjovsky zegt tegen NRC dat zijn opvolgers zeker een jaar nodig zullen hebben om zich in te lezen. “Niemand kent het dossier dat wij in vijf jaar hebben opgebouwd.”

Munitie voor advocaten

David Jan Godfroid denkt dat de advocaten van de verdachten het ontslag van de officieren zullen gebruiken in het proces. “Als ik advocaat was, dan wist ik het wel. Zij kunnen zeggen dat de aangeleverde stukken zijn samengesteld door mensen die blijkbaar onbetrouwbaar waren.”

Het JIT laat weten dat het zich geen zorgen maakt over de gevolgen. Het benadrukt dat “de validatie van het bewijs vooropstaat. Dat leunt altijd op verschillende bronnen, waaronder technisch bewijs en getuigenverklaringen. Oekraïne heeft alle ruimte gegeven om eigen materiaal door de andere JIT-landen te laten toetsen. Op die manier blijft het onderzoek kritisch en onafhankelijk.”

Op 8 maart verlengen Nederland, Oekraïne, Australië, België en Maleisië de JIT-overeenkomst, waarna nieuwe Oekraïense aanklagers kunnen worden benoemd. Een dag later begint in de zwaarbeveiligde rechtbank in Schiphol het MH17-proces. Drie Russen en een Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel in juli 2014.

Bekijk ook;

‘Alle Oekraïense aanklagers MH17-onderzoek uit functie gezet’

AD 17.02.2020 Alle officieren van justitie die in Oekraïne de vliegramp met de MH17 onderzochten, zijn uit hun functie gezet of ontslagen. Dat meldt NRC. Ook de twee Oekraïense officieren die deel uitmaken van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale samenwerkingsverband dat de ramp onderzoekt, zijn hun baan kwijt.

Van de zes officieren van justitie die samen de Oekraïense MH17-sectie vormden, zijn er vijf ontslagen, aldus de krant. Van de zes is Oleh Peresada nog wel betrokken bij het onderzoek, maar geen officier van justitie meer. Het Landelijk Parket zegt in een reactie aan NRC dat Nederland de garantie heeft gekregen dat Peresada verbonden blijft aan het JIT. ,,Daarmee is het historisch besef van dit onderzoek gewaarborgd’’, aldus het Landelijk Parket.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

De cockpit van de MH17. © AFP

Volgens de betrokken officieren is hun vertrek een zware klap voor het verdere onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 van Malaysia Airlines. Op 9 maart begint in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol het MH17-proces. Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het toestel op 17 juli 2014. De vier worden verdacht van moord.

Betrokkenen stellen in NRC dat de schade voor het komende proces zal meevallen, aangezien de officieren hun dossiers afgelopen zomer al hebben afgerond. Voor het onderzoek naar nieuwe verdachten kan de reorganisatie wel een probleem vormen. Onderzoeker Roman Hosjovsky zegt in de krant dat zijn opvolgers minstens een jaar nodig hebben om zich in te lezen: ,,Niemand kent het dossier dat wij in vijf jaar hebben opgebouwd.’’

Reorganisatie

Het ontslag van de officieren is het gevolg van een grootscheepse reorganisatie bij het openbaar ministerie in Oekraïne. Die wordt uitgevoerd onder de noemer van corruptiebestrijding, een van de belangrijkste thema’s van de regering van president Volodymyr Zelensky. Inmiddels zijn 710 van de 1339 officieren in het parket-generaal weg. NRC schrijft dat ‘uit gesprekken met Oekraïense officieren blijkt dat de reorganisatie niet eerlijk verliep en erop gericht was om zoveel mogelijk aanklagers te laten afvloeien’.

Bij de ramp met vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 193 Nederlanders.

Peiling: Kleine meerderheid Russen bereid MH17-smartengeld te betalen

NU 14.02.2020 Een kleine meerderheid van Russische burgers is het ermee eens dat Rusland smartengeld aan de MH17-nabestaanden moet betalen als uit internationaal onderzoek blijkt dat Rusland verantwoordelijk is voor de ramp met het passagiersvliegtuig. Dat schrijft Trouw op basis van een opiniepeiling in opdracht van de Universiteit Leiden en kennisplatform Raam op Rusland.

Uit de steekproef, waaraan zestienhonderd Russen meededen, blijkt dat ongeveer 55 procent van de ondervraagden het ‘eens’ of zelfs ‘helemaal eens’ is met de stelling. Ook blijkt dat een kwart van de Russen vindt dat niet bewezen is wie er schuldig is aan de MH17-ramp.

Een meerderheid, zo’n 53 procent, denkt dat het leger van Oekraïne schuld draagt. Wel neemt het aantal Russen dat vermoedt dat Rusland schuldig is toe. In 2015 dacht zo’n 2 procent van de Russen dat het land schuldig was; inmiddels denkt zo’n 10 procent dat, schrijft Trouw.

Drie kwart van de ondervraagde Russen steunt de politieke koers van de regering, ondanks Europese sancties. Wel vindt een kwart van hen dat Rusland smartengeld zou moeten betalen in ruil voor opheffing van de sancties.

De Europese Unie legde Rusland na de ramp sancties op, omdat het land in Oekraïne en op de Krim het internationale recht zou hebben geschonden.

Rusland ontkent betrokkenheid bij MH17-ramp

Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines neergeschoten boven Oekraïne. Het internationale onderzoeksteam JIT heeft vastgesteld dat het toestel werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

Op 9 maart begint het proces in de MH17-zaak. Drie Russen en één Oekraïner staan terecht. Ze worden verdacht van de moord op de 298 inzittenden van het toestel. Onder hen waren ook 196 Nederlanders.

Rusland heeft betrokkenheid altijd ontkend en is het niet eens met de conclusies van het JIT. Het land weigert daarom de verdachten aan Nederland uit te leveren.

Lees meer over: Rusland MH17 Buitenland

Russische burgers zijn voorstander van betalen smartegeld in MH17-zaak

NOS 14.02.2020 Rusland moet smartegeld betalen als het land volgens de internationale gemeenschap schuldig wordt bevonden aan de MH17-ramp. Dat blijkt uit een representatief onderzoek onder 3200 Russen door het onafhankelijke bureau Levada, in opdracht van de Universiteit Leiden en de Nederlandse website Raam op Rusland.

Bijna 60 procent van de ondervraagde Russen vindt dat slachtoffers smartegeld moeten krijgen als de Russische schuld wordt vastgesteld. Van de jongeren tussen 18 en 25 jaar is ruim driekwart voorstander.

De resultaten worden vanmiddag in Den Haag officieel bekendgemaakt op een symposium over de relatie tussen Nederland en Rusland.

Sancties

Europa heeft na de MH17-ramp sancties tegen Rusland ingesteld, maar dat lijkt op Moskou niet veel indruk te maken. De meerderheid van de ondervraagden vindt het goed dat het Kremlin vasthoudt aan de eigen politieke koers, ondanks de sancties. Een kwart van de ondervraagden vindt dat Rusland smartegeld moet betalen als daardoor de sancties worden opgeheven.

Ruslandkenner en oud-correspondent Hubert Smeets van Raam op Rusland: “Buigen voor het buitenland wordt gezien als schuldbekentenis en – zolang de schuld niet vaststaat – als een teken van zwakte”.

Russische betrokkenheid

De meerderheid van de Russen (60 procent) denkt overigens nog steeds dat Oekraïne schuldig is aan de MH17-ramp. 10 procent zegt dat ‘de Russische zijde’ schuldig is. Daarmee worden de Russische krijgsmacht, pro-Russische separatisten en Russische vrijwilligers in Oost-Oekraïne bedoeld. De rest vindt het “moeilijk te zeggen”.

Hubert Smeets vindt vooral die 10 procent opvallend. “Dat is een stuk meer dan de enige peiling die Levada ooit eerder heeft gedaan.” In 2015 stelde Levada een enigszins vergelijkbare vraag. Toen zei 2 procent dat de ramp het gevolg is van de Russische steun aan de rebellen in Oekraïne. Van de (studerende) jongeren denkt nu 21 procent dat Rusland medeschuldig is.

Op 9 maart begint in de rechtbank op Schiphol het strafproces rond de MH17-ramp. Drie Russen en een Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om.

Bekijk ook;

’Russische burgers bereid tot smartengeld MH17’

Telegraaf 14.02.2020 Russische burgers vinden dat hun land smartegeld moet betalen aan MH17-nabestaanden, als uit internationaal onderzoek blijkt dat Rusland verantwoordelijk is voor de ramp, schrijft Trouw.

Zo’n 55 procent van de Russen is het ‘eens’ of ‘helemaal eens’ met deze stelling. Het is een van de opmerkelijke uitkomsten van het eerste opinieonderzoek in Rusland dat specifiek over Nederland is gehouden, in opdracht van de Universiteit Leiden en kennisplatform Raam op Rusland.

Door Moskou is veel desinformatie verspreid over de ramp. Dat heeft waarschijnlijk ook zijn weerslag gehad op het kwart van de Russen die het op dit moment ‘moeilijk te zeggen’ vinden wie er achter de ramp steekt. Een meerderheid van de Russen (53 procent) is ervan overtuigd dat het Oekraïense leger de schuldige is. Wel groeit het aantal Russen dat het eigen leger, Russische vrijwilligers of pro-Russische rebellen aanwijst als de daders. Een jaar na de ramp was dit bij een vergelijkbare onderzoeksvraag 2 procent, ditmaal 10 procent.

Bekijk ook:

Rusland wil MH17-verdachten zelf berechten

Bekijk ook:

Russische ambassadeur Shulgin op matje bij Tweede Kamer: ’Gelijk oversteken’

Bekijk meer van; vervoersongeval/-incident strafonderzoek misdaad politiek Rusland

Knuffels bij een herdenkingsmonument nabij de rampplek met vlucht MH17 in Oekraïne. Beeld ANP

Russische burgers zijn bereid smartegeld te betalen voor MH17

Russen oordelen anders over Nederland dan het Kremlin, blijkt uit onderzoek. 

Trouw 14.02.2020 Russische burgers vinden dat hun land smartegeld moet betalen aan MH17-nabestaanden, als uit internationaal onderzoek blijkt dat Rusland verantwoordelijk is voor de ramp.

Zo’n 55 procent van de Russen is het ‘eens’ of ‘helemaal eens’ met deze stelling. Het is een van de opmerkelijke uitkomsten van het eerste opinieonderzoek in Rusland dat specifiek over Nederland is gehouden, in opdracht van de Universiteit Leiden en kennisplatform Raam op Rusland. Zeker in het licht van het MH17-proces, dat op 9 maart begint. Hiervoor zijn drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd. Die worden verdacht van moord op de 298 inzittenden van het Maleisische passagiersvliegtuig op 17 juli 2014. Onder hen waren 196 Nederlanders.

De Russische regering heeft altijd iedere betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17 ontkend. Het land weigert daarom verdachten uit te leveren. Ook verwerpt het de conclusies van het internationale onderzoeksteam JIT. Dat eerder vaststelde dat het wapen een Buk-raket was, afkomstig van het Russische leger. Door Moskou is veel desinformatie verspreid over de ramp.

Wie is de schuldige?

Dat heeft waarschijnlijk ook zijn weerslag gehad op het kwart van de Russen die het op dit moment ‘moeilijk te zeggen’ vinden wie er achter de ramp steekt. Een meerderheid van de Russen (53 procent) is ervan overtuigd dat het Oekraïense leger de schuldige is. Wel groeit het aantal Russen dat het eigen leger, Russische vrijwilligers of pro-Russische rebellen aanwijst als de daders. Een jaar na de ramp was dit bij een vergelijkbare onderzoeksvraag 2 procent, ditmaal 10 procent.

Onderzoek onder Russen door onafhankelijk sociologisch instituut Levada uit Moskou, in opdracht van universiteit van Leiden en kennisplatform Raam op Rusland.Beeld Brechtje Rood

Steun krijgt de Russische regering van haar bevolking (75 procent) bij het vasthouden aan de eigen ‘politieke koers’ ondanks de Europese sancties. Die werden ingesteld na de ramp, naar aanleiding van schendingen van het internationale recht door Rusland in Oekraïne en op de Krim. Al vindt een kwart van de Russen dat Rusland smartegeld moet betalen, als daardoor de sancties worden opgeheven. De Russische bevolking lijdt niet direct onder deze sancties, wel onder handelsembargo’s op gangbare importproducten die Moskou als vergelding instelde.

Hoopvolle uitkomst

Kamerleden noemen deze uitkomsten van het onderzoek ‘hoopvol’ en ‘bemoedigend’. “Russen begrijpen hoe belangrijk dit is voor nabestaanden, ondanks de slechte informatie die ze over deze ramp krijgen”, aldus CDA-Kamerlid Chris van Dam. Hij wijst op de hulp die Nederland destijds verleende bij de berging van de gezonken Russische atoomonderzeeër Koersk in 2000. Die hulp werd in Rusland destijds zeer gewaardeerd. Ook D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma moest aan de Koersk denken. Hij noemt de uitkomsten ‘impliciet een steun in de rug van het MH17-proces’. “Bemoedigend dat Russen hardop durven zeggen dat in deze diep menselijke tragedie recht moet worden gedaan.”

VVD-Kamerlid Sven Koopmans vallen vooral de verschillen op tussen wat Russen vinden en wat hun regering officieel vindt. “Dat onderscheid moeten we blijven maken.” Desondanks denkt hij dat manipulatie door de Russische propaganda niet helemaal kan worden voorkomen. “Transparantie en openheid tijdens het proces zijn daarom van groot belang.” Dat Rusland Nederland hierin vooringenomenheid verwijt, laat hij ‘aan de Russische regering’.

Van Dam stelt dat Nederland zich meer zou kunnen inspannen voor betere informatieverspreiding richting Rusland. “Bijvoorbeeld op het dark­web, buiten bereik van de Russische internetcensuur.” Sjoerdsma pleit ervoor dat bij de livestream vanuit de rechtbank ook simultaan vertaling naar het Russisch beschikbaar is. Dat is nu nog niet geregeld.

Hoe zien de Russen ons? Voor het eerst zijn ze geënquêteerd over Nederlanders. Hun oordeel is opvallend positief – maar niet over homorechten en nederwiet, schrijven de Russische onderzoekers in Letter&Geest. Daarin geeft ook de Nederlandse oud-ambassadeur in Moskou Ron Keller zijn ongezouten mening over het Nederlandse Ruslandbeleid.

Morgen in Letter & Geest meer over dit onderzoek. 

‘Land van tulpen en fietsen’

Het opinieonderzoek beperkt zich niet tot MH17. De onderzoekers van het enige onafhankelijke sociologische instituut Levada ondervroegen eind 2019 ruim 1600 Russen (aan huis omdat Russen argwanend staan tegenover online onderzoek) hoe zij over Nederland denken. Positief tot zeer positief, zegt zeventig procent. Al sieren clichés als ‘land van tulpen’ dit beeld. Waardering krijgen de goede sociale voorzieningen. Russen roemen Nederlandse vrijheden, behalve als het gaat om homorechten of het softdrugsbeleid. Slechts 5 procent is uitgesproken negatief over Nederland.

Nederland wordt door de Russen als vijfde genoemd in het rijtje landen waarmee Rusland een vriendschapsrelatie zou moeten onderhouden, na China, Duitsland, de VS en Frankrijk. De diplomatieke relatie is daarentegen kil. Zeker nadat Moskou onlangs Kamerlid Sjoerdsma een visum weigerde. Daarop blies de Tweede Kamer een gepland bezoek af.

Lees ook:

Kamerlid Sjoerdsma: Laat MH17-proces live vertalen in het Russisch

De Russen moeten zelf een oordeel kunnen vellen, zegt de D66’er na een enquête onder Russische burgers.

Grapperhaus: Rusland wilde MH17-verdachten zelf berechten

De Russische autoriteiten hebben ­Nederland in oktober aangeboden om de drie Russische verdachten in het MH17-proces in Rusland zelf te berechten.

MH17-proces volgend jaar integraal te volgen via livestream

Het strafproces over de ramp met vlucht MH17 zal wereldwijd live te volgen zijn via internet. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten tijdens een briefing voor de media.

MEER OVER; RUSLAND POLITIEK NEDERLAND ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN MISDAAD, RECHT EN JUSTITIE WENDELMOET BOERSEMA

Knuffels bij een herdenkingsmonument nabij de rampplek met vlucht MH17 in Oekraine. Op het monument staat: Ter herinnering aan 298 mensen die stierven, Onschuldige slachtoffers, Van een burgeroorlog. Op 9 maart is de eerste zitting in het MH17-proces. Beeld ANP

Grapperhaus: Rusland wilde MH17-verdachten zelf berechten

Trouw 12.02.2020 De Russische autoriteiten hebben ­Nederland in oktober aangeboden om de drie Russische verdachten in het MH17-proces in Rusland zelf te berechten.

Minister Ferd Grapperhaus van justitie en veiligheid schrijft dit aan de Tweede Kamer. Nederland heeft dit verzoek niet in overweging genomen. “De overdracht van strafvervolging is geen optie”, stelt de ­minister in de brief.

In de brief praat Grapperhaus de Kamer bij over de voorbereidingen van het proces tegen de verdachten in de MH17-zaak. De strafzaak tegen vier verdachten, onder wie drie Russen, begint op 9 maart in een speciale rechtszaal op Schiphol. Grapperhaus heeft het verzoek om de strafvervolging naar Rusland te verhuizen afgewezen, maar tegelijk de Russen wel gevraagd of Nederland een vonnis aan de Russische autoriteiten kan overdragen.

Eventuele straffen kunnen dan in Rusland worden uitgevoerd. Grapperhaus hoopt daarmee ‘straffeloosheid te voorkomen’. De minister vermeldt niet of er een antwoord is gekomen op die vraag uit Den Haag.

Het strafproces in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol wordt via internet (een livestream) integraal uitgezonden. De minister: “De rechtbank van Den Haag heeft aangegeven zoveel mogelijk mensen wereldwijd in de gelegenheid te willen stellen het proces te volgen.”

Een van de Russische verdachten is Oleg Poelatov. Hij was tweede man van de inlichtingendienst van de separatisten in Donetsk, de hoofdstad van de gelijknamige rebellenrepubliek. Zijn baas Sergej Doebinski gold als de rechterhand van separatistenleider Igor Girkin. Zij zijn de andere twee Russische verdachten. De vierde is Leonid Chartsjenko, een Oekraïense garnizoenscommandant.

Justitie verdenkt hen ervan nauw te hebben samengewerkt om de Buk-raket in stelling te brengen, waardoor vlucht MH17 werd getroffen. De verdachten worden vervolgd voor moord op de 298 inzittenden. Het is vrijwel zeker dat de vier verdachten niet bij het proces aanwezig zullen zijn.

Met het proces is de MH17-zaak niet ten einde, wat Nederland betreft. Verder onderzoek van het OM richt zich op ‘de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie’. Het OM deed in november nog een getuigenoproep voor meer informatie.

Lees ook:

MH17-verdachte neemt Nederlandse advocaten

In de komende rechtszaak over het neerschieten van vlucht MH17 staan de Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate de verdachte Oleg Poelatov bij. Zij werken voor het Rotterdamse kantoor Sjöcrona Van Stigt.

Meer over; Ferd Grapperhaus Nederland misdaad, recht en justitie Rusland OM MH17 Den Haag Oleg Poelatov Jelle Brandsma

Rusland wil verdachten MH17 zelf berechten

RTL 12.02.2020 De Russische autoriteiten hebben aan Nederland gevraagd om de vervolging van drie Russische verdachten van het MH17-proces, over te dragen aan Rusland. Dat heeft minister Grapperhaus laten weten in een brief aan de Tweede Kamer.

De vraag van Rusland om zelf de drie verdachten te vervolgen is half oktober aan het ministerie van Justitie en Veiligheid gesteld. Nu komt deze informatie pas naar buiten.

Nederland: Niet ingaan op het verzoek

Nederland zal niet ingaan op het verzoek van de Russen, laat de minister weten. Hij schrijft dat het geen optie is en dat het ook niet eens in overweging is genomen om de vervolging aan Rusland over te dragen.

Lees ook:

MH17-verdachte doet via advocaat toch mee aan proces

Wel wil Nederland dat, mocht er een uitspraak komen in het MH17-proces en ook een gevangenisstraf voor de Russische verdachten, dat deze mannen daadwerkelijk hun straf uitzitten. Daarom heeft minister Grapperhaus aan Rusland gevraagd of ze ervoor willen zorgen dat wanneer de verdachten straf krijgen, dat ze die dan daadwerkelijk moeten uitzitten.

Kritiek

Het is voor het eerst dat Rusland aanbiedt om een deel van het onderzoek zelf te doen. Tot nu toe had Moskou vooral kritiek op het onderzoek. Het JIT, dat het onderzoek namens alle getroffen landen doet, heeft altijd gezegd dat Rusland onvoldoende meewerkt en dat er nog altijd hulpverzoeken open staan.

Het MH17-proces start op maandag 9 maart 2020 in de beveiligde rechtbank op Schiphol.

Rampvlucht MH17

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder hen waren 196 Nederlanders. Het gebeurde boven een oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen uit Moskou.

Uit internationaal onderzoek bleek dat het vliegtuig was neergehaald met een Buk-raket uit Rusland. Moskou heeft altijd ontkend en, met verschillende theorieën, steeds Oekraïne beschuldigd.

Rowen (12) kwam om bij MH17-ramp, zijn groep 8 komt nu weer samen

Bekijk deze video op RTL XL

RTL Nieuws; MH17-proces

Grapperhaus: Rusland wilde verdachten in MH17-zaak zelf vervolgen

NU 12.02.2020 Russische autoriteiten vroegen Nederland of ze drie Russische verdachten in de MH17-zaak zelf mogen vervolgen, blijkt woensdag uit een brief van minister Ferd Grapperhaus aan de Tweede Kamer.

Grapperhaus zei in een reactie op het verzoek dat het overdragen van de vervolging “geen optie” is, schrijft hij aan de Kamer. Hij vroeg de Russische autoriteiten wel of ze bereid waren om het uiteindelijke vonnis over te nemen en de straffen zelf uit te voeren. Het is niet duidelijk of Rusland hierop geantwoord heeft .

Drie van de vier mannen die worden vervolgd voor hun aandeel in het neerhalen van MH17, hebben de Russische nationaliteit. Het gaat om Igor Girkin (48), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (56) en diens assistent Oleg Pulatov (52). De vierde verdachte Leonid Kharchenko (47) is een Oekraïner.

De rechtszaak tegen de vier begint op 9 maart in de zittingszaal van het Justitieel Complex bij Schiphol. Het proces zal online live te volgen zijn. Waarschijnlijk zullen de verdachten niet bij de zitting aanwezig zijn. Rusland land weigert ze uit te leveren.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2015 boven Oekraïne neergehaald. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, om het leven. De vier mannen zouden onder meer de buk-raket hebben vervoerd waarmee het toestel was beschoten.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

MH17-verdachte Sergej Dubinsky ANP

Rusland wilde MH17-verdachten zelf berechten

NOS 12.02.2020 Rusland heeft Nederland in een brief gevraagd de vervolging van de drie Russische MH17-verdachten over te dragen aan Rusland. Minister Grapperhaus schrijft aan de Tweede Kamer dat hij Moskou heeft geantwoord dat dat geen optie was.

Volgens Grapperhaus kwam het Russische verzoek op 17 oktober 2019 bij zijn ministerie binnen. Van de vier mannen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig, hebben er drie de Russische nationaliteit. Als het proces tegen hen op 9 maart op Schiphol begint, zullen ze vrijwel zeker niet aanwezig zijn. Waarschijnlijk verblijven ze in Rusland, dat hen niet wil uitleveren.

Voorkomen van straffeloosheid

In zijn antwoord aan de Russische autoriteiten heeft Grapperhaus nog wel gevraagd of de Russen bereid zijn om een opgelegd vonnis over te nemen en eventuele straffen in Rusland tot uitvoering te brengen. “In het kader van het voorkomen van straffeloosheid.” Het is niet duidelijk wat Moskou daarop heeft gezegd.

Een van de Russische verdachten heeft een Nederlandse advocaat. Het proces zal via een livestream integraal te volgen zijn. Nabestaanden van de ramp kunnen de zittingen in besloten kring volgen. Daarbij zullen ook vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie, familierechercheurs en Slachtofferhulp Nederland aanwezig zijn.

Bekijk ook;

Rusland wil MH17-verdachten zelf berechten

Telegraaf 12.02.2020  Rusland wil de drie Russische verdachten in het MH17-proces zelf berechten. Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid schrijft dat in een brief over het aanstaande proces aan de Tweede Kamer.

Het verzoek om „de strafvervolging van de drie Russische verdachten aan Rusland over te dragen”, is afgelopen oktober gedaan. Grapperhaus heeft geantwoord dat dat „geen optie is” en laat de Kamer weten dat het ook niet in overweging is genomen.

De minister is wel bereid om de eventuele straf die de verdachten in Nederland krijgen in Rusland te laten uitzitten. Grapperhaus wil op die manier voorkomen dat de verdachten helemaal de dans ontspringen. Hij heeft Rusland gevraagd of het bereid is te overleggen „over de mogelijkheden” daartoe.

Vervolging

Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het toestel op 17 juli 2014. De vier worden verdacht van moord. Op 9 maart is de eerste zitting van het proces in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

BEKIJK OOK:

’Levenslang na MH17 geen rare straf’

BEKIJK OOK:

MH17-nabestaanden eisen vliegverbod boven crisisgebied

BEKIJK OOK:

Russische ambassadeur Shulgin op matje bij Tweede Kamer: ’Gelijk oversteken’

BEKIJK MEER VAN; moord/doodslag rechtbank politiek rechtshandhaving Ferd Grapperhaus Rusland

Rusland wil MH17-verdachten zelf berechten

AD 12.02.2020 Rusland wil de drie Russische verdachten in het MH17-proces zelf berechten. Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid schrijft dat in brief over het aanstaande proces aan de Tweede Kamer.

Het verzoek om ‘de strafvervolging van de drie Russische verdachten aan Rusland over te dragen’, is afgelopen oktober gedaan. Grapperhaus heeft geantwoord dat dat ‘geen optie is’ en laat de Kamer weten dat het ook niet in overweging is genomen.

Overleggen

De minister is wel bereid om de eventuele straf die de verdachten in Nederland krijgen in Rusland te laten uitzitten. Grapperhaus wil op die manier voorkomen dat de verdachten helemaal de dans ontspringen. Hij heeft Rusland gevraagd of het bereid is te overleggen ‘over de mogelijkheden’ daartoe.

Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het toestel op 17 juli 2014. De vier worden verdacht van moord. Op 9 maart is de eerste zitting van het proces in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

MH17-verdachte Igor Girkin: Ik heb geen dagvaarding gekregen

AD 04.02.2020 Igor Girkin heeft naar eigen zeggen geen dagvaardiging ontvangen van het Nederlandse openbaar ministerie. Ook heeft de verdachte in de zaak rond het neerhalen van vlucht MH17 geen advocaat, die hem zal vertegenwoordigen als op 9 maart het proces tegen de vier hoofdverdachten begint.

Girkin zei dat dinsdagochtend op de Russische radiozender Kommersant FM. De oud-officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe was minister van defensie van de zelfverklaarde ‘volksrepubliek’ Donetsk in Oost-Oekraïne, toen MH17 daar op 17 juli 2014 werd neergeschoten. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

,,Ik erken de rechtsgang in Nederland niet, dus heb ik me tot geen enkele advocaat gewend’’, verklaarde Girkin tegenover Kommersant FM. Het is vrijwel uitgesloten dat hij, noch de drie andere verdachten aanwezig zullen zijn tijdens het strafproces in Nederland. Rusland, dat altijd heeft ontkend dat het iets te maken heeft met de aanslag op MH17, levert geen landgenoten uit aan derden.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Gisteren werd bekend dat de Russische advocate Jelena Koetjina van het Moskouse advocatenkantoor Kovljor & partners de Russische verdachte Oleg Poelatov zal bijstaan samen met het Nederlandse advocatenkantoor Sjöcrona Van Stigt uit Rotterdam. Tegenover het Russische persbureau Tass verklaarde Koetjina, dat het Nederlandse OM de vier verdachten inmiddels heeft aangeklaagd en hen heeft opgeroepen voor onderzoek. Het OM wil dat niet bevestigen en pas tijdens de eerste rechtszitting bekendmaken.

Diepste respect

Ik erken de rechtsgang in Nederland niet, dus heb ik me tot geen enkele advocaat gewend, aldus Igor Girkin, MH17-verdachte.

Koetjina voegde eraan toe, dat het werk van de groep advocaten ‘zal worden uitgevoerd in overeenstemming met alle internationale wetgeving’. ,,Bij het verdedigen zullen we deze zaak beschouwen met het diepste respect voor de gevoelens van de families van de slachtoffers, rekening houdend met het basisprincipe van strafrechtelijke vervolging: het uitgaan van onschuld (totdat schuld is bewezen, red.). We hopen dat de behandeling van de zaak voor de Nederlandse rechtbank onafhankelijk en objectief zal zijn’’, aldus Koetjina.

Op 19 juni 2019 maakte het Nederlandse OM bekend dat het vier hoofdverdachten in de zaak-MH17 op de korrel heeft. Naast de Russen Girkin (krijgsnaam ‘Strelkov’, de schutter) en Poelatov (‘Gjoerza’, de adder) zijn dat de Rus Oleg Doebinski (‘Chmoeri’, de humeurige) en de Oekraïner Leonid Chartsjenko (‘Krot’, de mol). Volgens het OM kunnen er in de toekomst nog meer verdachten bijkomen.

Nederlandse advocaten staan Russische MH17-verdachte bij

NOS 03.02.2020 De Rotterdamse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck zullen in het MH17-proces de Russische verdachte Oleg Poelatov verdedigen. Poelatov was lid van een speciale eenheid van de Russische militaire inlichtingendienst. Hij zou betrokken zijn geweest bij de bescherming van de Buk-lanceerinstallatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald.

Bij de start van het proces over vijf weken zullen vrijwel zeker geen verdachten aanwezig zijn. Rusland wil hen niet uitleveren. Lange tijd was het onduidelijk of er advocaten zouden optreden namens de verdachten. Ten Doesschate en Van Eijck zijn de eerste en tot nu toe enige advocaten die zich gemeld hebben. Ze werken samen met een Russische advocate.

In het Advocatenblad vertellen de twee Nederlandse raadslieden welke overwegingen hebben meegespeeld bij het aannemen van deze zaak. “Wij begrijpen dat deze verschrikkelijke vliegramp voor veel emoties zorgt”, zeggen ze. “Tegelijk is het cruciaal in een rechtsstaat dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces.”

De advocaten zijn nagegaan of er onder de 298 slachtoffers bekenden van hun kantoorgenoten waren. Dat kan een reden zijn om een zaak niet aan te nemen. Of ze contact hebben met hun cliënt en hoe de verdediging eruit gaat zien, is niet bekend. De advocaten waren vanmiddag niet bereikbaar.

Het MH17-proces gaat op 9 maart 2020 van start. Er staan vooralsnog vier verdachten terecht.

Bekijk ook;

Rotterdams advocatenkantoor staat MH17-verdachte bij

RTL 03.02.2020 Een van de vier verdachten van de ramp met MH17 wordt tijdens de rechtszaak bijgestaan door twee Nederlandse strafrechtadvocaten. Dat zeggen de advocaten in het Advocatenblad. Ze noemen het ‘cruciaal in een rechtsstaat’ dat ook hij recht heeft op een eerlijk proces.

Het proces tegen de vier verdachten van het neerhalen van het passagiersvliegtuig begint op 9 maart. De Nederlandse advocaten gaan bij de verdediging samenwerken met een Russische advocate, Elena Koetina.

Welke verdachte ze bijstaan, willen Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate in het Advocatenblad nog niet zeggen. Maar Koetina laat aan de Russischtalige site TASS weten dat het gaat om Oleg Poelatov, een assistent van Sergej Doebinski, de rechterhand van rebellenleider Igor Girkin.

Met respect behandelen

De advocaten zeggen te snappen dat de zaak veel emoties oproept. “Wij vinden het belangrijk te benadrukken dat we de zaak voor de nabestaanden met respect zullen behandelen. Er zijn 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders, omgekomen bij deze ramp. Dat is een zeer gevoelig gegeven in deze zaak. Dat beseffen wij donders goed.”

Lees ook:

MH17-verdachte doet via advocaat toch mee aan proces

Oleg Poelatov © Opsporingsfoto politie

Wel vinden ze dat iedereen recht heeft op een eerlijke verdediging, dus ook de verdachte die zij bijstaan. “Het is cruciaal in de rechtsstaat dat elke verdachte juridische bijstand krijgt. (…) Juist ook in zo’n beladen zaak is het van belang dat verdachten een onafhankelijke en objectieve advocaat krijgen. Die hun kant van de zaak belicht.”

Geen bekenden omgekomen

De twee hebben eerst uitgezocht of een van hun collega’s iemand kent die bij de ramp is omgekomen. Dat is niet het geval.

Naast Poelatov staan ook Girkin en Doebinski terecht. De vierde verdachte is garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko. Hoe lang de zaak gaat duren, is nog onduidelijk.

Lees ook:

MH17-proces vanwege grote belangstelling te volgen via livestream

Ook Koetina belooft tegenover TASS dat de verdediging de zaak respectvol zal behandelen. “Wij zullen met de allergrootste respect voor de gevoelens van de familieleden van de slachtoffers deze zaak aangaan, maar we gaan ook uit van het basisprincipe van het strafrecht, namelijk het vermoeden van onschuld.”

Objectieve rechtsgang

Koetina vervolgt dat ze vooral willen dat er een eerlijk proces komt. “We hopen op een onafhankelijke en objectieve rechtsgang.” Volgens de website van het Russische advocatenkantoor Kovler en Partners, waar Koetina werkzaam is, vertegenwoordigt de firma grote Russische bedrijven maar ook medewerkers van het Russische ministerie van Binnenlandse Zaken en het Russisch openbaar ministerie.

RTL Nieuws; MH17-proces  Rechtszaak  Rusland  Oekraïne  Nederland

Nederlandse advocaten voor Russische MH17-verdachte: ‘Iedereen heeft recht op eerlijk proces’

AD 03.02.2020 Twee Rotterdamse strafrechtadvocaten gaan de de Russische MH17-verdachte Oleg Poelatov bijstaan. Zij vormen samen met een Russische advocaat een verdedigingsteam.

Igor Girkin één van de verdachten in het MH17-proces. © Joël van Houdt

Dat zeggen de twee tegen Advocatenblad.nl. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate van het kantoor Sjöcrona Van Stigt. In een toelichting zeggen ze te begrijpen dat het verdedigen van de MH17-verdachten gevoelig ligt. ,,Wij begrijpen dat deze verschrikkelijke vliegramp voor veel emoties zorgt. Tegelijk is het cruciaal in een rechtsstaat dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces.’’

De twee willen nog niet zeggen of ze überhaupt contact hebben met hun cliënt. ,,Helaas kunnen wij geen mededelingen doen over de vraag of dit contact er inmiddels is.’’ Ook willen ze niet zeggen of Poelatov zelf contact heeft gelegd met de Nederlandse advocaten.

Het MH17-proces start op 9 maart. In principe staan dan vier verdachten terecht. Het gaat naast Poelatov om Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Khartsjenko. De drie Russen en de Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht Malaysia Airlines MH17 op 17 juli 2014. Zodoende worden ze verdacht van moord op de 298 passagiers.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Geen van de verdachten is uitgeleverd aan Nederland. Rusland levert geen onderdanen uit. Het is daarom onwaarschijnlijk dat één van de vier het proces zal bijwonen.

We zijn niet van plan in allerlei talkshows te gaan optreden, aldus Boudewijn van Eijck, advocaat.

Volgens advocate Ten Doesschate bestaat het dossier in de zaak al uit zo’n 30.000 pagina’s. Zij hebben dat nog niet ontvangen, stellen ze. Hun betrokkenheid kwam tot stand via de Russische advocate Elena Kutina. Van Eijck zegt hierover in het vraaggesprek: ,,We vormen samen een verdedigingsteam. Kutina mag hier niet optreden namens de verdachte, wel levert zij relevante informatie aan voor onze verdediging.’’

Terughoudend

Het advocatenkantoor Sjöcrona Van Stigt Advocaten is al 28 jaar actief. Het stond in het verleden ook van misdrijven verdachte politieagenten, zoals in de zaak van Mitch Henriquez. De advocaten van het kantoor zijn altijd erg terughoudend in de media. Dat zeggen de raadslieden nu ook te zijn rond het MH17-proces. ,,We zijn niet van plan veelvuldig in allerlei talkshows te gaan optreden. De zaak gaat naar verwachting jaren duren, maar wij zullen in die tijd nauwelijks in de media zichtbaar zijn. Wij willen ons laten zien in de rechtszaal, bij het uitoefenen van ons vak’’, zegt Van Eijck.

Nederlandse advocaten verdedigen MH17-verdachte

Telegraaf 03.02.2020 Een Nederlands advocatenkantoor is via een tussenpersoon benaderd door de Rus Oleg Poelatov, één van de vier verdachten van het MH17-strafproces, dat 9 maart in de rechtbank Schiphol van start gaat.

Strafrechtadvocaten Boudewijn van Eijck (57) en Sabine ten Doesschate (39) van Sjöcrona Van Stigt (SVS) hebben de klus volgens een woordvoerder gekregen „vanwege hun goede internationale reputatie en naamsbekendheid.” De twee Nederlanders trekken in deze strafzaak op met een Russische collega Elena Kutina uit Moskou.

Pulatov is door het internationale opsporingsteam JIT onder leiding van het Nederlandse Openbaar Ministerie gedagvaard wegens betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17bijna zes jaar geleden boven het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne. Hij wordt moord op de 298 inzittenden ten laste gelegd, waaronder 196 Nederlandse passagiers.

Poelatov was destijds plaatsvervangend hoofd van de inlichtingendienst in de zelfverklaarde volksrepubliek Donetsk. Hij zal volgens de zegsman van Van Eijck en Ten Doesschate overigens niet zelf tijdens het proces in Nederland verschijnen, maar zich door zijn advocaten laten vertegenwoordigen.

Bekijk ook: 

Dit zijn de vier MH17 moordverdachten 

MH17 werd op 17 juli 2014 op grote hoogte uit de lucht geschoten door een Russische Buk-raket. Het vliegtuig, een Maleisische Boeing 777, was op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur.

De Nederlandse advocaten laten weten eerst het strafdossier zorgvuldig te gaan verkennen. „We beseffen heel goed dat het een zeer gevoelige en beladen zaak is, die voor veel emoties zorgt. Respect voor de nabestaanden staat dan ook bij ons voorop. Iedere verdachte heeft echter recht op juridische bijstand door onafhankelijke en objectieve advocaten.”

Bekijk ook: 

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’ 

Bekijk meer van; moord/doodslag rechtshandhaving proces Oleg Poelatov Igor Girkin Doesschate Leonid Chartsjenko Boudewijn van Eijck Den Haag Openbaar Ministerie

© ANP Nabestaanden leggen bloemen voor de slachtoffers van de MH17-ramp in Hilversum.

Rotterdams advocatenkantoor staat MH17-verdachte bij

MSN 03.02.2020 Een van de vier verdachten van de ramp met MH17 wordt tijdens de rechtszaak bijgestaan door twee Nederlandse strafrechtadvocaten. Dat zeggen de advocaten in het Advocatenblad. “Het is cruciaal in een rechtsstaat dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces.”

Het proces tegen de vier verdachten van het neerhalen van het passagiersvliegtuig begint op 9 maart. De Nederlandse advocaten gaan bij de verdediging samenwerken met een Russische advocate. Welke verdachte ze bijstaan, willen Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate in het Advocatenblad nog niet zeggen.

Met respect behandelen

De advocaten zeggen te snappen dat de zaak veel emoties oproept. “Wij vinden het belangrijk te benadrukken dat we de zaak voor de nabestaanden met respect zullen behandelen. Er zijn 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders, omgekomen bij deze ramp. Dat is een zeer gevoelig gegeven in deze zaak. Dat beseffen wij donders goed.”

Wel vinden ze dat iedereen recht heeft op een eerlijke verdediging, dus ook de verdachte die zij bijstaan. “Het is cruciaal in de rechtsstaat dat elke verdachte juridische bijstand krijgt. (…) Juist ook in zo’n beladen zaak is het van belang dat verdachten een onafhankelijke en objectieve advocaat krijgen. Die hun kant van de zaak belicht.”

Geen bekenden omgekomen

De twee hebben wel eerst uitgezocht of een van hun collega’s iemand kent die bij de ramp is omgekomen. Dat is niet het geval.

De verdachten die vanaf maart terechtstaan, zijn drie Russen en een Oekraïner: rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko. Hoe lang de zaak gaat duren, is nog onduidelijk.

Een of meer verdachten neerhalen vlucht MH17 hebben advocaat

NOS 27.01.2020 Een of meerdere verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 en moord op de 298 inzittenden worden bijgestaan door een advocatenkantoor, meldt de rechtbank Den Haag. Welk advocatenkantoor dat is en om welke verdachte(n) het gaat wordt niet vrijgegeven.

“Daarmee is het strafproces nu dus echt een zaak geworden”, zegt verslaggever Gert-Jan Dennekamp. “Tot nu toe leek het een eenzijdig proces te worden omdat de verdachten weigerden de rechtbank te erkennen of zeiden dat ze niets te maken hebben met de zaak.”

Niet vrijwillig

Nederland maakte in juni vorig jaar bekend dat vier verdachten worden vervolgd. Het gaat om Leonid Chartsjenko uit Oekraïne en Oleg Poelatov, Igor Girkin en Sergej Doebinski uit Rusland.

Igor Girkin (ook bekend onder de naam Strelkov) heeft vandaag tegen Nieuwsuur gezegd dat hij niet degene is die zich laat vertegenwoordigen, omdat hij de rechtbank niet erkent.

  Gert-Jan Dennekamp @gjdennekamp

Tegen Nieuwsuur zegt Igor Strelkov, een van de verdachten, dat hij zich niet laat vertegenwoordigen: ik erken de rechtbank niet …. https://t.co/eQKMHC99TR

Doebinski liet eerder al aan het Russische persbureau Interfax weten niet vrijwillig te zullen verschijnen in de rechtszaal, omdat hij naar eigen zeggen niks te maken heeft met de MH17-ramp. Over Poelatov en Chartsjenko is niets bekend.

Kijk hieronder naar een overzicht van de vier mannen die vervolgd worden.

1/4 Leonid Chartsjenko NOS

2/4 Oleg Poelatov NOS

3/4 NOS

4/4 NOS

Het is gebruikelijk dat voor aanvang van het proces geen gegevens worden verstrekt over de aanwezigen. In strafzaken ligt de informatie over een proces uiterlijk een week voor de zitting onder embargo ter inzage voor journalisten. Pas op het moment dat de openbare behandeling van de zaak begint, mogen die gegevens openbaar worden gemaakt.

Voor de behandeling van de rechtszaak tegen de MH17-verdachten wordt ruim een jaar uitgetrokken. De rechtbank Den Haag meldt dat tussen maart 2020 en april 2021 een aantal periodes is gereserveerd in het Justitieel Complex Schiphol. De eerste zitting is op 9 maart.

Bekijk ook;

Nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 tijdens de onthulling van het Nationaal Monument MH17. © ANP

Eerste advocaat verdachten meldt zich in MH17-proces

AD 27.01.2020 In het MH17-proces, dat 9 maart van start gaat, heeft zich voor het eerst een advocatenkantoor gemeld namens één of meerdere verdachten. Dat heeft de Haagse rechtbank bekendgemaakt in antwoord op vragen van deze site.

Het gaat volgens bronnen om een Nederlands kantoor. De Haagse rechtbank, die de MH17-zaak zal behandelen, maakt vooralsnog niet openbaar welk advocatenkantoor de verdediging op zich neemt. ,,Dat is de gebruikelijke gang van zaken bij een rechtszaak”, stelt de rechtbank. Ook is niet bekend namens welke verdachte of verdachten het kantoor zal optreden.

In het MH17-proces zijn tot nu toe vier verdachten bekendgemaakt. Het gaat om Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Khartsjenko. De drie Russen en een Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht Malaysia Airlines MH17 op 17 juli 2014. Zodoende worden ze verdacht van moord op de 298 passagiers.

Vorm van verdediging

Geen van de verdachten is uitgeleverd aan Nederland. Rusland levert geen onderdanen uit. Het is daarom onwaarschijnlijk dat één van de vier het proces zal bijwonen. Tot nu toe was ook onbekend of er advocaten namens de verdachten zullen optreden. Dat zich een advocatenkantoor heeft gemeld, betekent dat er een vorm van verdediging zal zijn.

De Haagse rechtbank stelt dat het aan het advocatenkantoor zelf is om wel of niet naar buiten te treden. Ook bij reguliere rechtszaken wordt de naam van de advocaat officieel pas ter zitting bekend. Het proces zal behandeld worden in de beveiligde rechtbank op Schiphol.

MH17-verdachte doet via advocaat toch mee aan proces

MSN 27.01.2020 Bij de rechtbank Den Haag heeft zich een advocaat gemeld namens een of meerdere MH17-verdachten. Om welke verdachte(n) het gaat, is onduidelijk. De bekendste verdachte, Igor Girkin, zegt tegen RTL Nieuws dat hij het in ieder geval niet is.

Dat er nu minstens één verdachte via een advocaat meedoet aan het proces, is opmerkelijk. Tot dusver wilden de verdachten op geen enkele manier aan de strafzaak in Nederland meedoen. De MH17-strafzaak begint op 9 maart 2020 in Nederland. Het Openbaar Ministerie heeft vier verdachten aangeklaagd voor betrokkenheid bij de ramp.

Onbekende advocaat

Het inhuren van een advocaat betekent overigens niet dat de verdachten in de Nederlandse rechtbank zullen verschijnen of hun straf zullen accepteren. Wel zullen de belangen van zeker een verdachte dus worden verdedigd via een advocaat. Om welke Nederlandse advocaat het gaat, is nog niet bekend.

Lees ook:

Oekraïne levert MH17-verdachte uit aan Rusland

De bekendste van de vier MH17-verdachten Igor Girkin zegt tegen RTL Nieuws dat hij in ieder geval niet degene is die zich juridisch laat bijstaan: “Ik ben er niet van op de hoogte dat ik een advocaat heb. Misschien is hij aan mij toegewezen, zoals dat in Rusland gebeurt?”

Erkenning rechtbank

Igor Girkin, die ook wel bekend staat onder zijn bijnaam Igor Strelkov, blijft de Nederlandse strafzaak afwijzen: “Hoe dan ook: het kan me helemaal niets schelen of ik een advocaat ga krijgen of niet. Ik erken de bevoegdheid van de Nederlandse rechtbank niet. En zelfs als ik op een of andere manier voor dat gerecht beland, ga ik niet meedoen aan het proces. En niemand kan mij dwingen om te gaan staan op bevel van jullie rechters.”

Rampvlucht MH17

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder hen waren 196 Nederlanders. Het gebeurde boven een oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen uit Moskou.

Uit internationaal onderzoek bleek dat het vliegtuig was neergehaald met een Buk-raket uit Rusland. Moskou heeft altijd ontkend en, met verschillende theorieën, steeds Oekraïne beschuldigd.

Twee andere verdachten, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov, reageerden niet meteen op een verzoek tot commentaar.

‘Kremlin-link’ met MH17 vertrekt als adviseur van Poetin

AD 25.01.2020 Vjatseslav Soerkov, presidentsadviseur van de Russische president Vladimir Poetin, stapt op. Soerkov zou in juli 2014 mogelijk met de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne hebben onderhandeld over de levering van de BUK-installatie, die diezelfde maand vlucht MH17 neerschoot. Die rebellen noemden hem ‘onze man in het Kremlin’.

Tijdens de persconferentie op 19 juni 2019, waarin het Joint Investigation Team (JIT) vier verdachten bekend maakte van de aanslag op de Boeing van Malaysia Airlines, liet het openbaar ministerie ook een onderschept telefoonfragment horen. Daarin overlegt Soerkov volgens het JIT met de toenmalige rebellenleider Aleksandr Borodaj over militaire hulp aan de rebellen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Grijze kardinaal

Borodaj verklaart tijdens het gesprek, dat de door het Oekraïense leger ingesloten rebellen het niet langer dan een week kunnen volhouden. Soerkov, ook wel een ‘grijze kardinaal’ in het Kremlin genoemd, antwoordt dat hij met ‘de hoogste kringen’ heeft overlegd om hulp te bieden. Zes dagen later volgde de tragedie met MH17, waarbij alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, om het leven kwamen. Het toestel werd uit de lucht geschoten door een BUK-raket die werd aangevoerd vanuit Rusland, zo stelt het JIT.

Het JIT wil de hele commandostructuur die de BUK naar Oost-Oekraïne heeft vervoerd blootleggen. De kans is groot dat Soerkov, die geen militaire achtergrond heeft, daarbij is betrokken geweest. Borodaj noemde hem destijds ‘onze man in het Kremlin’.

Contact

Borodaj erkende afgelopen zomer in een interview met deze site, dat hij in 2014 geregeld contact had gehad met Soerkov. Maar hij noemde het bewuste telefoongesprek met de adviseur van Poetin ‘nep’. ,,Dat bewuste gesprek heeft nooit plaatsgevonden. Veiligheidsdiensten zijn in staat telefoongesprekken zo te verknippen, dat ze niet van echt zijn te onderscheiden. Het telefoontje laat ook niet zien dat we het concreet over wapens hebben. Het is een algemene conversatie’’, zei Borodaj over de telefoontap van het JIT.

Het vertrek van Soerkov werd bekend gemaakt door een bevriende Russische politicoloog, die het meldde op Telegram. Soerkov zou het niet eens zijn met de koers die het Kremlin ten aanzien van Oekraïne is gaan varen.

De rechtszaak over het neerschieten van MH17 begint op 9 maart in de rechtbank bij Schiphol. Het Openbaar Ministerie heeft 4 verdachten op het oog, drie Russen en een Oekraïner. Soerkov is geen verdachte.

Vjatseslav Soerkov © EPA

Minister Blok over MH17: Rusland voelt zich ongemakkelijk

Telegraaf 17.01.2020 Rusland voelt zich ongemakkelijk omdat het land door Nederland is opgeroepen om aansprakelijkheid voor de aanslag op vlucht MH17 te erkennen.

Dat zegt minister Blok (Buitenlandse Zaken) na een felle uithaal van zijn Russische ambtgenoot minister Lavrov. „Uit de heftige reactie blijkt dat mijn oproep luid en duidelijk is aangekomen”, zegt de VVD-bewindsman. „Het geeft aan dat ze het ongemakkelijk vinden.”

Bekijk ook: 

Blok: Rusland kan voorbeeld nemen aan Iran 

Rusland blijft ontkennen dat het een rol heeft gespeeld in het neerhalen van vlucht MH17, waarbij 193 Nederlanders omkwamen. Minister Blok riep Rusland deze week op om aansprakelijkheid te erkennen, zoals Iran wél deed. Dat land gaf vorige week toe verantwoordelijk te zijn voor het neerschieten van een Oekraïens passagiersvliegtuig bij Teheran.

Bekijk ook: 

Iran geeft toe Oekraïens toestel neer te hebben gehaald 

Bekijk ook: 

Iran: oorzaak vliegtuigcrash nooit willen verbergen 

Geconfronteerd met een vraag daarover haalde de Russische minister Lavrov fel uit naar Nederland, bericht RTL Nieuws. De Russische minister van Buitenlandse Zaken uitte harde kritiek op het Nederlandse MH17-onderzoek tijdens zijn jaarlijkse persconferentie. „Is dit gedrag van een echte vent? Ik denk het niet.”

„Wij willen helderheid over MH17”, zei Lavrov. „Ik wil u herinneren aan een paar dingen die onze Nederlandse collega’s verzwijgen.” Lavrov blijft beweren dat Rusland actief meewerkt aan het onderzoek naar Russische betrokkenheid bij neerhalen van MH17. Volgens Blok klopt die uitspraak helemaal niet. „Er is een aantal vragen niet beantwoord.”

Bekijk meer van; terreurdaad overheid lucht- en ruimtevaartongeval/-incident misdaad Blok Rusland Den Haag Nederland Iran Malaysia Airlines-vlucht 17

Rusland haalt uit naar Nederland: ‘Zijn jullie nou een echte vent?’

MSN 17.01.2020 Moskou haalt vandaag hard uit naar Nederland over de MH17-zaak. Minister Lavrov van Buitenlandse Zaken uit harde kritiek op het Nederlandse MH17-onderzoek tijdens zijn jaarlijkse persconferentie. “Is dit gedrag van een echte vent? Ik denk het niet.”

De vraag over MH17 kwam van een journalist van de Britse krant The Independent. Die vergeleek de recente vliegramp in Iran (waarbij het Iraanse regime bekent) met de MH17-ramp (waarbij Rusland ontkent). “Handelde Iran in dit geval als een vent, in tegenstelling tot Rusland?”

Toon gezet

“Bent u van The Independent?”, schamperde Lavrov over de naam van de krant, die ‘onafhankelijk’ betekent. “Onafhankelijk van wie?” Daarmee hintte de Russische minister erop dat de Britse journalist aan de leiband van de Britse overheid loopt.

De toon was gezet, want Lavrov begon een harde aanval op de manier waarop Nederland omgaat met de MH17-ramp. “Wij willen helderheid over MH17,” zei Lavrov. “Ik wil u herinneren aan een paar dingen die onze Nederlandse collega’s verzwijgen.”

Lees ook:

Blok roept Rusland op voorbeeld Iran te volgen: ‘Erken aansprakelijkheid MH17’

Wat volgde was een hele trits aan kritiekpunten die al eerder door Moskou zijn geuit. Lavrov zei bijvoorbeeld dat Rusland actief meewerkt aan het onderzoek: “Ze willen Rusland niet in het internationale onderzoeksteam hebben, maar toch hebben wij alles aangeleverd wat aan ons was gevraagd.”

Oproep minister Blok

Nederland heeft echter moeten vaststellen dat Moskou niet heeft gereageerd op verschillende rechtshulpverzoeken. Om deze reden heeft Nederland diplomatieke stappen tegen Rusland genomen. Minister Blok van Buitenlandse Zaken riep Rusland gisteren nogmaals op om aansprakelijkheid voor de MH17-ramp te erkennen. Juist omdat Iran dit bij een vergelijkbare vliegramp wel heeft gedaan.

Lees ook:

PS752 en MH17: Buigen of Barsten

Een bekentenis uit Moskou zit er voorlopig niet in. Lavrov ging wel in op de gesprekken die Nederland en Australië voeren met Rusland over staatsaansprakelijkheid voor de ramp. “Wij gingen akkoord onder voorwaarde dat we ook gaan praten over alle vragen die ons interesseren. We gaan dus op hun vragen aanvullend antwoord geven, maar we willen ook al onze punten bespreken.”

‘Echte vent? Ik denk het niet’

Volgens Lavrov willen Nederland en Australië echter al die punten ontwijken: “Ze zeggen dat het strafrechtelijk onderzoek nog niet is afgelopen, maar ze zeggen al wel dat wij schuldig zijn. Is dit gedrag van een echte vent? Ik denk het niet.”

Lees ook:

Wat leren de nieuwe MH17-taps ons? ‘Net rondom Kremlin sluit zich’

Moskou heeft al langer kritiek op het feit dat Nederland en Australië een staatsaansprakelijkheidszaak hebben gestart tegen Rusland, terwijl het strafrechtelijk onderzoek naar de MH17-ramp nog loopt. Toch vinden Nederland en Australië dat er nu al genoeg bewijs is om Rusland als staat aansprakelijk te stellen.

‘Highly likely’

Het bewijs dat tegen Rusland wordt aangevoerd, vindt Lavrov te dun: “Weet u, als ze gaan praten in de trant van ‘highly likely’ (hoogstwaarschijnlijk), dan is er geen internationaal recht, maar dan maken ze regels die ze zelf comfortabel vinden en dwingen ze anderen om daarin te geloven.”

Rampvlucht MH17

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder hen waren 196 Nederlanders. Het gebeurde boven een oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen uit Moskou.

Uit internationaal onderzoek bleek dat het vliegtuig was neergehaald met een Buk-raket uit Rusland. Moskou heeft altijd ontkend en, met verschillende theorieën, steeds Oekraïne beschuldigd.

In maart 2020 staan vier verdachten terecht

Bekijk deze video op RTL XL

RTL Nieuws; Sergej Lavrov  MH17  Rusland

De Oekraïense minister Vadym Prystaiko en minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken (VVD) spreken met de pers. Ⓒ ANP

Blok: Rusland kan voorbeeld nemen aan Iran

Telegraaf 16.01.2020 Rusland moet het voorbeeld van Iran volgen en schuld erkennen voor de dood van de 298 inzittenden van vlucht MH17. Dat zei minister Blok (Buitenlandse Zaken) in Londen bij een bijeenkomst over het neerschieten van een Oekraïens passagiersvliegtuig door Iran.

„Het voorbeeld van Iran zou voor Rusland een reden moeten zijn om de stap nu ook te zetten om aansprakelijkheid te erkennen en voor genoegdoening voor de nabestaanden te zorgen”, zei Blok.

Bij de bijeenkomst in Londen stond de vraag centraal welke lessen zijn te trekken uit MH17 voor vlucht PS752, die vorige week door Iran werd neergeschoten. Na aanvankelijke ontkenning gaf Iran toe het passagiersvliegtuig van Ukraine International Airlines met luchtafweer per abuis te hebben neergehaald. Alle 176 inzittenden van vlucht PS752 kwamen om het leven, vooral Iraniërs en Canadezen.

Bekijk ook: 

Europa laat Iran vallen 

Advies Nederland

Nederland adviseert vijf landen die slachtoffers hebben te betreuren (Canada, Oekraïne, Zweden, Afghanistan en Verenigd Koninkrijk) hoe om te gaan met de nasleep van zo’n aanslag.

„In Nederland hebben we geleerd de nabestaanden voorop te stellen”, zei Blok. „Vanuit dat oogpunt moet je eerst zorgen dat de lichamen naar huis komen, de stoffelijke overschotten identificeren, zorgen dat Iran zorgt voor genoegdoening.” Ook het zoeken van internationale steun, om, in het geval van MH17, druk op Rusland te houden, is essentieel.

Het strafproces tegen de verdachten van de aanslag op MH17 begint op 9 maart op de speciale rechtbank op Schiphol. Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner.

Bekijk ook: 

Israël heeft plannen voor aanval op nucleaire faciliteiten Iran 

Bekijk ook: 

Iraans regime heeft in eigen doel geschoten 

Bekijk ook: 

’Geen opzet, maar een vergissing van Iran’ 

Bekijk meer van; politiek lucht- en ruimtevaartongeval/-incident transport misdaad Iran Rusland Malaysia Airlines-vlucht 17

Rusland ontkent opnieuw betrokkenheid bij MH17

NOS 15.01.2020 Rusland heeft gereageerd op de klachtenprocedure die nabestaanden van vlucht MH17 bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg hebben aangespannen. Het land heeft laten weten dat de nabestaanden bij Rusland aan het verkeerde adres zijn, omdat het naar eigen zeggen geen effectieve controle had over Oost-Oekraïne, het gebied waar de MH17 in juli 2014 is neergeschoten. Om dezelfde reden kan ook niet van Rusland verlangd worden onderzoek te doen naar de ramp.

De klacht tegen Rusland is in 2018 namens enkele honderden nabestaanden uit veertien landen ingediend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. De klagers willen dat Rusland door het Hof veroordeeld wordt voor het neerhalen van het passagiersvliegtuig en het frustreren van het onderzoek naar de ramp.

Zoals steeds wijst Rusland ook nu alle verantwoordelijkheid voor de ramp af. Toch gaat het land in een document van negentig pagina’s uitvoerig in op de zaak zelf. Volgens Rusland is de verdenking gebaseerd op vervalst bewijs en slecht onderzoek.

Videobeelden

Zo beweert Rusland dat verschillende video’s waarop de Buk-installatie te zien is, vervalst zijn. Het zou gaan om beelden waarop de Buk-raket gefilmd is als hij onderweg is naar de lanceerplek en als hij een dag later wordt teruggebracht naar Rusland. Ook de door het Joint Investigation Team vrijgegeven telefoongesprekken tussen verschillende Russische militairen en separatisten zouden zijn vervalst.

Daarnaast herhaalt Rusland een eerder gebruikte lezing dat MH17 niet door Rusland kan zijn neergehaald omdat het Russische leger een ander type Buk-raketten zou gebruiken.

Ten slotte wordt gesteld dat Rusland vaker slachtoffer is van een internationale lastercampagne door NGO’s. In dat verband beschuldigt Rusland onderzoekscollectief Bellingcat van het verspreiden van nepnieuws.

Iran

Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, zegt dat de Russische reactie hem niet verbaast, maar wel weer teleurstelt. “Kijk eens naar de vliegramp in Iran. Daar is tenminste toegegeven dat het vliegtuig is neergeschoten door afweergeschut. Voor nabestaanden is het heel belangrijk dat schuld wordt erkend”.

De advocaten van de nabestaanden hebben tot eind maart om hun reactie te formuleren op het Russische document. Vervolgens moet het Europees Hof een beslissing nemen over de voortgang van de zaak.

De procedure in Straatsburg staat los van de strafrechtszaak die in maart begint in de rechtbank op Schiphol. Die richt zich concreet op de vervolging van de daders. Vooralsnog zijn drie Russen en een Oekraïner aangemerkt als verdachten. Het is uiterst onwaarschijnlijk dat zij bij die zaak aanwezig zullen zijn.

‘Moskou zal in zaak-MH17 geen voorbeeld nemen aan Iran’

AD 11.01.2020 De erkenning door Iran, dat het afgelopen dinsdag per ongeluk een Oekraïens vliegtuig bij Teheran heeft neergeschoten, zal er niet toe leiden dat Rusland de betrokkenheid bij MH17 sneller zal toegeven. Dat vrezen experts. Die crash is namelijk het bewijs van weer andere leugens.

Het is opvallend: na de schuldbevestiging van Teheran trekken gebruikers van sociale media collectief de vergelijking met het gedraai van Moskou in de zaak-MH17. ‘Dus nu weten we: de moellahs zijn moediger dan Poetin’, reageert een van hen op Twitter.

Ook Pavel Kanygin, journalist van de Russische oppisitiekrant Novaja Gazeta en nauw betrokken bij de verslaggeving rond MH17, doet een duit in het zakje. ‘De Iraniërs hebben meer ballen dan zij in het Kremlin. Ze erkennen de aanval op de Oekraïense Boeing en realiseren zich, dat het beter is dat meteen te doen, dan na vele jaren van schaamte (misschien hebben ze lering getrokken van de fout van de kameraden in Moskou)’, schrijft Kanygin op Facebook.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Voorbeeld

Eliot Higgins (midden) tijdens een persconferentie van Bellingcat over MH17 in 2018. De onderzoekers maakten daar de namen van enkele (vermoedelijk) betrokken bij de crash bekend. © EPA

Nederlandse nabestaanden van de MH17-slachtoffers zeiden vanochtend nog ‘dat de Russen een voorbeeld kunnen nemen aan Iran’. Maar tot een snellere erkenning van de schuld in de zaak-MH17 door Moskou zal het niet leiden, denkt Eliot Higgins van onderzoekscollectief Bellingcat, dat zich intensief met het onderzoek rond de tragedie bezighoudt.

,,Deels omdat de Russische autoriteiten naar de wereld en de Russische bevolking altijd hebben ontkend dat ze troepen en wapens naar Oost-Oekraïne stuurden’’, verklaart Higgins. ,,Het neerhalen van MH17 was het bewijs dat ze logen in de vreselijkste omstandigheden die je maar kunt bedenken. Daarom kunnen ze het nu nog steeds niet toegeven.”

Higgins heeft weinig hoop dat Moskou nu bijdraait. ,,Ik betwijfel het ten zeerste. Ze liegen er al meer dan vijf jaar over en ik denk niet dat dat snel zal veranderen . Maar ik zou prettig verrast zijn als dat wel zo was.’’

Dat denkt ook Vadim Loekasjevitsj. De enige Russische luchtvaartexpert die van meet af aan openlijk heeft gezegd dat MH17 waarschijnlijk met Russische BUK-raket is neergeschoten, heeft lage verwachtingen. ,,Iran moest wel toegeven: er waren satellietbeelden en er zijn stukken van een raket in het wrak van het Oekraïense vliegtuig gevonden’’, zegt hij.

Niet op eigen bodem

Bij Rusland en MH17 ligt dat anders. Het is een veel belangrijker land binnen de wereldgemeenschap dan Iran en kan zich daarom meer permitteren, stelt Loekasjevitsj. Belangrijk is volgens hem ook, dat Iran het ongeluk beging op eigen bodem, terwijl Rusland de BUK die MH17 neerschoot waarschijnlijk naar buurland Oekraïne heeft gebracht.

,,Dat vergroot de verantwoordelijkheid van Rusland in vergelijking met Iran. Teheran kan nog zeggen: we verdedigden onszelf tegen Amerikaanse aanvallen. Moskou zou door MH17 toe te geven ook erkennen betrokken te zijn bij de oorlog in een buurland. Dat maakt het allemaal veel lastiger voor de Russische autoriteiten om de schuld voor MH17 te erkennen.”

Dat de Oekraïense Boeing waarschijnlijk is neergeschoten door een Russische Tor-M1-raket, maakt het voor Moskou nog pijnlijker, erkent Loekasjevitsj. ,,Maar het speelt geen rol in het verdere proces. De verkoper van een pistool is niet verantwoordelijk voor een dodelijk ongeluk daarmee. Wel kun je zeggen dat Rusland wapens verkoopt aan groeperingen die in het Westen te boek staat als ‘terroristisch’. En wij bewapenen hen.’’

Voorzitter MH17-stichting: Russen kunnen voorbeeld nemen aan Iran

AD 11.01.2020 De Iraanse regering deed vandaag wat Rusland sinds 2014 weigert: verantwoordelijkheid erkennen voor het neerhalen van een passagiersvliegtuig. En dat is belangrijk, zegt Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17.

Wat vindt u ervan, dat Iran nu schuld bekent?

,,Ik heb geen zin om Iran complimenten te geven, maar dit is een goede stap. Rusland heeft bij de MH17-ramp steevast ontkend dat ze verantwoordelijkheid dragen voor wat er is gebeurd. Wat dat betreft kunnen de Russen een voorbeeld nemen aan Iran. Voor nabestaanden is het heel belangrijk dat ze erkenning krijgen voor hun leed. Dat is iets waar wij als nabestaanden al 5,5 jaar voor vechten.”

Hoe voelt dat, als de schuld ontkend wordt?

,,Het geeft je een heel machteloos gevoel. Ik vergelijk het wel eens met een medische misser. Als een arts een grote fout maakt, maar dat vervolgens niet toegeeft, is dat voor slachtoffers of nabestaanden ook niet te verkroppen. Je bent niet uit op wraak, maar je wil gewoon dat er verantwoording wordt afgelegd.

Zo is het bij MH17 ook. Als dan de partij die in jouw ogen de dader is maar blijft ontkennen, of anderen de schuld geeft, dan word je daar razend van. Het is niet respectvol, en het zorgt ervoor dat nabestaanden niet verder komen in hun rouwproces. Het bekennen van schuld en het aanbieden van excuses zou voor ons ontzettend belangrijk zijn. Ik ben totaal niet jaloers op de nabestaanden van de vliegramp in Iran, maar op dit punt hebben ze het beter getroffen dan wij, hoe stom dat nu ook klinkt.”

Was dit voor MH17-nabestaanden een extra moeilijke week?

,,Ja, zeker. Omdat wat er gebeurde zo vreselijk veel leek op wat onze geliefden is overkomen.  We hebben als stichting veel hevig ontdane reacties van nabestaanden binnengekregen. Aan mezelf merk ik sowieso dat elk vliegtuig dat neerstort veel meer met me doet dan voor 2014. En als het dan ook nog eens zo identiek lijkt te zijn aan de MH17-ramp, is het helemaal vreselijk. De hele film van toen komt weer voorbij, je ziet wrakstukken, bodybags.”

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Welke conclusies trekt u uit wat er in Iran is gebeurd?

,,Dat de wereld nog niets geleerd heeft. Het luchtruim bleef gewoon open nadat het vliegtuig was neergestort. Passagiersvliegtuigen bleven er overheen vliegen. Bedenk je eens wat er allemaal had kunnen gebeuren, onvoorstelbaar.”

OM spreekt met nabestaanden MH17: ‘Fijn dat we gehoord worden’

NOS 24.12.2019 In aanloop naar het MH17-proces, dat in maart 2020 begint, heeft het Openbaar Ministerie de afgelopen weken tientallen gesprekken gevoerd met nabestaanden. Doel was om van hen te horen welke invloed de MH17-ramp en alles wat daar mee samenhangt op hun leven heeft.

Verspreid over negen dagen – vaak op zaterdag – zijn in totaal 75 gesprekken gevoerd met familieleden van de 196 Nederlandse slachtoffers van vlucht MH17. Dat gebeurde op politiebureaus in meerdere steden. Begin deze maand is bovendien een delegatie van het Openbaar Ministerie, de politie en Slachtofferhulp in Australië geweest om daar te spreken met nog eens vijftig nabestaanden van Australische slachtoffers.

Dankbaar

Zo’n gesprek met een officier van justitie is een wettelijk recht voor slachtoffers. Nabestaanden konden zelf beslissen of ze daarvan gebruik wilden maken. Plaatsvervangend hoofdofficier van justitie Digna van Boetzelaer zegt: “Sommige mensen zeiden dat het meer naar boven brengt dan ze hadden verwacht. Maar ze waren na afloop ook heel dankbaar en zeiden: ik heb mijn verhaal kunnen vertellen, en er zit iemand die luistert naar mij, naar mijn verhaal.”

Wim van der Graaff – hij verloor zijn zoon Laurens (30) en diens vriendin Karlijn – is blij met het gesprek dat hij in Hoofddorp had met een officier van justitie: “Het was heel bijzonder, omdat het hier gaat om een aandeel in de officiële aanklacht van wat ons is overkomen. Het is heel fijn dat we zo persoonlijk gehoord werden. Dat is een heel goed gevoel geweest.”

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraïne woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekraïne. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Op 9 maart begint in de rechtbank op Schiphol een rechtszaak tegen drie Russen en een Oekraïner die verdacht worden van betrokkenheid bij de aanslag. Dat proces gaat naar verwachting jaren duren.

Voor het OM zijn de gesprekken op meerdere niveaus waardevol, zegt Van Boetzelaer. “Tot nu toe hebben we de nabestaanden vooral als groep toegesproken. Nu was het moment dat zij in een kleinere setting tegen ons konden praten. Als OM is het goed om zo’n een-op-eencontact te hebben.”

Uitspraken en opvattingen van nabestaanden kunnen ook een rol spelen in de rechtszaak. “Als de nabestaanden dat willen en goed vinden, kan de officier van justitie straks citaten van hen gebruiken. Ze kunnen ook zelf in de zittingzaal spreken of een schriftelijke verklaring indienen. Hun verhaal kan dus op verschillende manieren een plek krijgen in de zaak.” De gespreksverslagen maken geen deel uit van het dossier.

Nabestaande Van der Graaff hoopt dat de gesprekken uitmonden in wat hij noemt “een gemeenschappelijke samenvatting van wat ons als nabestaanden de afgelopen vijf jaar zowel lichamelijk als geestelijk is overkomen”.

Impact

Toen het OM eerder dit jaar officieren van justitie zocht voor het voeren van de gesprekken, meldden heel veel officieren zich aan. Uiteindelijk zijn er 24 uitgekozen. Zij waren vooral onder de indruk van de impact die de MH17-ramp nog altijd heeft.

Van Boetzelaer: “Als OM voeren we natuurlijk vaker slachtoffergesprekken, maar meestal volgen die veel sneller. Hier spreek je met een grote groep mensen en zie je hoe groot de impact ook na vijfenhalf jaar nog is. Een impact die overal zit, die invloed heeft op heel praktische dingen, op mensen, op hun relaties.”

Spreekrecht

Als het over het MH17-proces gaat, tempert Wim van der Graaff bewust zijn verwachtingen. “Ik denk dat het proces laat zien dat men de zaak niet laat liggen, dat men er alles aan doet om tot rechtvaardigheid te komen. Of dat op termijn iets gaat opleveren, daar heb ik mijn vraagtekens bij. Ik ben voorbereid op een teleurstelling.”

Toch levert hij graag zijn bijdrage. “Ik ga gebruikmaken van mijn spreekrecht in het proces. Dat is voor mij de enige manier om het gevoel te krijgen dat ik er iets aan doe”.

Bekijk ook;

Deze foto van vlucht MH17 en een straaljager boven het vliegveld van Donetsk blijkt dus nep – Eerste Kanaal Russische staatsomroep

Rusland erkent dat satellietfoto van neerhalen MH17 nep was

NOS 11.12.2019 De satellietfoto waarop te zien zou zijn dat een Oekraïens gevechtsvliegtuig vlucht MH17 neerhaalt, is nep. De baas van het Eerste Kanaal van de Russische staatsomroep, Konstantin Ernst, geeft dat toe in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker.

Het Eerste Kanaal kwam in november 2014, vier maanden na de ramp met het vliegtuig, met de foto en dacht daarmee de toen al geldende theorie te weerleggen dat de MH17 uit de lucht was geschoten met een raket. Al snel kwam er enorme kritiek. Het was overduidelijk een trucage.

Ernst erkent nu dat dat klopt. Het zou “een simpele fout” zijn. “Ja, wij zijn menselijk, we hebben een fout gemaakt, maar niet expres,” zegt hij in The New Yorker.

Luchtverkeersleider ook nep

Russische media maakten destijds ook gewag van een ‘luchtverkeersleider’ die op zijn post in Kiev zou hebben gezien dat er gevechtsvliegtuigen bij de MH17 vlogen. Ook dat bericht klopte niet. De man bleek een Spaanse oplichter te zijn die in Roemenië woonde.

De erkenning van Ernst betekent niet dat Rusland nu de opvatting van het internationale opsporingsteam JIT en het Nederlandse Openbaar Ministerie aanvaardt. Die houdt in dat de MH17 is neergehaald met een Buk-installatie die vanuit Rusland naar het conflictgebied in Oost-Oekraïne is gebracht en dat de raket is afgevuurd vanaf grondgebied dat onder controle stond van pro-Russische separatisten. Rusland ontkent dat en blijft erbij dat het JIT-onderzoek bevooroordeeld is.

Bekijk ook;

Omroepbaas Rusland: satellietfoto MH17 was nep

Telegraaf 11.12.2019 De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds „een fout” is gemaakt.

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

De authenticiteit van de beelden werden echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buitenkwam, zegt Konstantin: „Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.”

Omroepbaas Rusland: satellietfoto MH17 was nep

AD 11.12.2019 De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds ‘een fout’ is gemaakt.

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een Buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De authenticiteit van de beelden werd echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buiten kwam, zegt Konstantin: ,,Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.’’

Russische omroepbaas erkent dat satellietfoto van neerhalen MH17 nep was

NU 11.12.2019 De baas van de Russische staatsomroep Channel One heeft in een interview met The New Yorker toegegeven dat de satellietfoto die door het land werd verspreid na het neerhalen van MH17 nep was. Op het beeld was te zien dat een gevechtstoestel van Oekraïne de vlucht zou hebben doen crashen.

Het was al vrij snel duidelijk dat er was gesjoemeld met het beeld. Zo bleken de echte beelden veel ouder te zijn en er was ook geknipt.

“Ja, we zijn maar mensen en we hebben een fout gemaakt. Maar niet expres”, zo stelt Konstantin Ernst in het interview. Overigens blijven de Russen bij het standpunt dat ze niet betrokken waren bij het neerhalen van de vlucht.

Onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) heeft eerder uitgewezen dat de buk-raket waarmee MH17 uit de lucht is geschoten, vanuit Rusland naar het conflictgebied is vervoerd. Vier verdachten, onder wie drie Russen, worden vervolgd voor hun betrokkenheid. Het proces tegen hen begint op 9 maart bij het justitieel complex bij Schiphol.

Het gaat om de Rus Igor Girkin (48), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (56) en diens assistent Oleg Pulatov (52) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (47). Zij hebben onder meer een aandeel gehad in het vervoeren van de buk-raket. De zittingen zijn live mee te kijken via een stream.

Lees meer over: Rusland  MH17  Buitenland

Omroepbaas Rusland: satellietfoto MH17 was nep

MSN 11.12.2019 De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds “een fout” is gemaakt.

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

De authenticiteit van de beelden werden echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buitenkwam, zegt Konstantin: “Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.”

Baas staats-tv Rusland geeft toe: ons MH17-satellietbeeld klopte niet

RTL 11.12.2019 De chef van de Russische staatstelevisie doet een opvallende ontboezeming. In een interview geeft hij toe dat zijn kanaal een satellietfoto van MH17 heeft gebruikt die niet echt was. Het was een ‘fout’.

Het waren ‘sensationele beelden’, zei de presentator destijds. Een satellietfoto met vlucht MH17 en iets verderop een straaljager die een raket op MH17 afvuurt. De beelden werden vertoond op het bestbekeken tv-kanaal van Rusland: de staatszender Channel One.

Aantoonbaar vervalst

Het probleem was: de desbetreffende satellietfoto was aantoonbaar vervalst. De tijdsaanduiding klopte niet met het tijdstip van de ramp, er bleek oud satellietbeeld te zijn gebruikt en het passagiersvliegtuig op de ‘satellietfoto’ zag er anders uit dan het MH17-toestel van Malaysia Airlines. Dat werd al snel duidelijk door onderzoek van journalisten.

Het item, uitgezonden in november 2014:

De bewuste satellietfoto is te zien vanaf 2 minuut 17

De baas van de tv-zender, Konstantin Ernst, geeft nu toe dat zijn zender een valse satellietfoto heeft gebruikt. Dat doet Ernst in een interview met het Amerikaans tijdschrift The New Yorker. “Ja, we zijn ook maar mensen, we hebben een fout gemaakt, maar niet expres.” Het is voor het eerst dat een Russische tv-baas in functie toegeeft dat nepbeeld van MH17 is gebruikt.

Konstantin Ernst is al 20 jaar de baas van de Russische staatszender © TASS

De uitzending met de gewraakte satellietfoto was op 14 november 2014, vier maanden na de MH17-ramp. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden van vlucht MH17 om het leven, onder wie 196 Nederlanders. De ramp vond plaats boven een oorlogsgebied, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen van Rusland. Uit het internationale strafrechtelijk onderzoek bleek later dat MH17 uit de lucht werd geschoten door een Russische Buk-raket.

‘Nederlands onderzoek onprofessioneel’

Rusland ontkent elke betrokkenheid. De Russische staatsmedia hebben allerlei verschillende theorieën over MH17 verspreid, waarin Oekraïne altijd de schuldige is. Ook de vervalste satellietfoto met de straaljager werd voor zo’n theorie gebruikt. In het item zegt de presentator dat in de buurt van MH17 vliegtuigen werden gezien, maar ‘dat waren zeker geen Russische vliegtuigen’. Daarmee wordt gezinspeeld op een Oekraïense straaljager die MH17 uit de lucht zou hebben geschoten. Een theorie waar Rusland later weer van afstapte.

Ondanks het vervalste satellietbeeld blijft tv-baas Ernst bij zijn pro-Kremlin standpunt: “Jij gelooft dat het Nederlandse onderzoek waar is”, zegt hij tegen de New Yorker, “en ik geloof dat het Nederlandse onderzoek onprofessioneel is”. Ernst zegt nog steeds achter de antiwesterse koers van zijn zender te staan.

RTL Nieuws; Joint Investigation Team JIT  MH17  Oekraïne  Rusland

december 12, 2019 Posted by | BIJ1, BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, Rusland, veiligheid | , , , , , , | 1 reactie

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Persconferentie

Het Joint Investigation Team (JIT), het internationale onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, geeft woensdag 19.06.2019 een persconferentie, zo meldde het Nederlandse Openbaar ministerie eerder vandaag. De aanleiding zijn ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek. Meer wil het Openbaar Ministerie er nog niet over kwijt.

AD 17.08.2019

AD 13.07.2019

AD 08.07.2019

Telegraaf 06.07.2019

Telegraaf 20.06.2019

AD 19.06.2019

AD 19.06.2019

Namen

Naar verwachting maakt het JIT bekend wie verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel. Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket.


Telegraaf 15.06.2019

Vervolging

Ploeg hoopt dat het JIT woensdag 19.06.2019  aankondigt dat er verdachten vervolgd gaan worden. “Dat is de opmaat naar een rechtszaak. Maar ik ga nu uit van een tussenrapportage, in de aanloop naar een beslissing over vervolging.”

De onderzoekers van Bellingcat komen woensdag ook met nieuwe informatie over MH17. De groep heeft een rapport van honderd pagina’s opgesteld en stelt vrijwel alle namen van direct betrokkenen te hebben achterhaald. Deze informatie is ook gedeeld met het JIT, zegt de oprichter van Bellingcat.

Telegraaf 15.06.2019

Russische brigade

Het JIT is een internationaal justitieel onderzoeksteam van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Zij werken nauw samen en hebben als doel om te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren. Ook willen ze de verdachten voor de rechter brengen.

Het JIT concludeerde eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

De Russische onderzoeksjournalist Pavel Kanygin volgt al vijf jaar lang gedreven het proces rond de aanslag op vlucht MH17. Vorige week publiceerde hij in zijn krant Novaja Gazeta nieuwe documenten over Russische betrokkenheid bij de ramp.

Zo zou zich volgens ‘Novaja’ twee dagen voor het neerschieten van de Boeing boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014 een eenheid van 170 militairen van de Russische luchtafweer hebben gemeld aan de grens met Oekraïne.

Telegraaf 17.07.2019

AD 17.07.2019

Telegraaf 16.07.2019

AD 16.07.2019

AD 13.07.2019

Ook tonen de documenten aan dat de militaire verkeerspolitie opdracht had het konvooi van 69ste logistieke brigade te begeleiden. Die vervoerde luchtafweermaterieel van de 53-ste brigade, die de BUK leverde. Ze geven tevens vrachtwagens, nummerborden en de naam van een chauffeur weer die ook in het JIT-rapport staan vermeld en er duiken in de documenten namen op van officieren die leiding gaven aan het konvooi.

Ook opmerkelijk: de 170 militairen krijgen voor vijf dagen gevechtsrantsoenen mee. Die gebruiken ze normaal gesproken in oorlogszones. Het duidt erop dat de Russische troepen (met BUK) paraat stonden de Oekraïense Donbass binnen te trekken.

Nieuws over Mh17 bing.com/news

dossier “Vlucht MH17” AD

lees ook: Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17 19.06.2019

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17  25.05.2018

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Igor Girkin, hier bij een demonstratie in Moskou in juli. © Joël van Houdt

MH17-verdachte Girkin: ‘Misschien kom ik ooit voor de rechter’

AD 16.08.2019 Igor Girkin sluit niet uit dat hij ooit voor de rechter in Nederland zal verschijnen. De hoofdverdachte van het neerschieten van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in 2014 zegt dat tegenover een Russische krant.

Girkin wilde tot nu toe nauwelijks ingaan op vragen over MH17, ook niet toen deze krant hem onlangs opspoorde in Moskou. Maar tegenover een Russische verslaggever van de krant Moskovski Komsomolets zegt hij nu dat het mogelijk is dat hij zich in de toekomst voor de rechter zal moeten verantwoorden. ,,Die dreiging is er.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De verdachte acht het ‘onwaarschijnlijk’ dat hij zal verschijnen in de rechtszaak die komend voorjaar in Nederland begint. ,,Ten eerste, omdat ik niet van plan ben mezelf aan te geven. In geen geval. Ten tweede, omdat ik veronderstel dat het niet in het belang is van de Russische autoriteiten.’’

Maar als er een ander bewind in Rusland aan de macht komt, zegt Girkin daarna, zal de situatie voor hem zelf ook veranderen. Mocht hij dan toch voor de rechter belanden, dan zegt Girkin daar ‘redelijk gerust’ over te zijn.

,,Ik heb een compleet schoon geweten’’, verklaart hij. ,,Daarnaast: ik heb de dood vaak in de ogen gekeken, niet figuurlijk, maar letterlijk (Girkin vocht eerder in Tsjetsjenië en Bosnië, red.). Wat stelt zo’n Haagse rechter dan nog voor, dat is zo klein! Ik heb voor mezelf besloten, dat als het zover komt, ik categorisch weiger mee te werken. Ik zal de legitimiteit van de rechter niet erkennen.’’

Zwijg

De hoofdverdachte in de MH17-zaak veronderstelt dat hij mogelijk gevaar loopt in Rusland. ,,Velen zouden willen dat ik voor altijd zwijg in plaats van in een of ander verhoor te belanden. Maar ik sluit een variant zoals u die geeft (in Nederland voor de rechter verschijnen, red.) zeker niet uit.’’

Moskovski Komsomolets vraagt Girkin of hij weet wie MH17 heeft neergeschoten. Hij herhaalt zijn mantra dat de pro-Russische opstandelingen het niet hebben gedaan. ,,Verder geen commentaar’’, voegt hij er als altijd aan toe. Als de verslaggever aandringt en Girkin voorlegt dat hij nooit Oekraïne beschuldigt, zegt hij: ,,We gaan naar de volgende vraag.’’

De officiële beschuldiging heeft Girkins leven niet veranderd: ,,Op geen enkele manier. Mijn veiligheid kan ik op geen enkele manier verhogen. Ik ben ook niet van plan me te verbergen. Totaal niet.’’

Dat hij Rusland niet langer kan verlaten, vindt Girkin niet erg. ,,Dat was ik al niet van plan. Ik val immers sinds april 2014 reeds onder de sancties. En ik reisde sowieso al niet. In het ‘verre buitenland’ ben ik maar twee keer geweest. In Bosnië, toen ik daar als vrijwilliger vocht (aan de kant van de Serviërs, red.) en in Roemenie, op dienstreis in 1999, tijdens de Kovoso-oorlog.’’

In juni van dit jaar werd op een persconferentie bekendgemaakt dat er een internationaal aanhoudingsbevel werd uitgevaardigd tegen vier verdachten, waaronder Girkin.

Hoe wij MH17-verdachte Igor Girkin spraken: ‘Het was puur geluk’

AD 26.07.2019 In maart begint het proces tegen de vier verdachten die een centrale rol zouden hebben gespeeld bij het neerhalen van vlucht MH17. Journalist Koen Voskuil van ADR Nieuwsmedia volgt de zaak vanuit Nederland. En reisde naar Rusland om hoofdverdachte Igor Girkin op te sporen. We interviewen Koen over zijn werk en aanpak in dossier MH17.

Normaliter volg je als onderzoeks- en misdaadjournalist ondermeer de Italiaanse maffia. Hoe is het MH17-dossier op je bureau terecht gekomen?
,,In de eerste dagen na de ramp heeft het AD een grote productie gemaakt met daarin portretten van alle 298 slachtoffers. Deze zomer was het vijf jaar na dato en ging een deel van de publicaties logischerwijs weer over die emotionele kant van de tragedie.

Tegelijkertijd zijn er met het proces, dat in maart 2020 begint, allerlei juridische vragen bijgekomen. Gaat het lukken om de daders te veroordelen? Is moord wel de juiste aanklacht? Werken Rusland en Oekraïne mee aan uitlevering? In mei ben ik gevraagd om vooral die kant van het dossier op me te nemen

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

En dan met name rond één sleutelfiguur: Igor ‘Strelkov’ Girkin.
,,Ja, hij leidde de troepen van de Russische separatisten die MH17 met een Buk-raket zouden hebben neergehaald. Zijn naam werd na de ramp al direct genoemd, ondermeer omdat hij het nogal triomfantelijk had gehad over een vogeltje dat uit de lucht was geschoten.

Maar toen het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de ramp, hem in juni daadwerkelijk bestempelde als hoofdverdachte, was het spel pas echt op de wagen. Ik ben me als een dolle gaan inlezen en heb met spoed een journalistiek visum aangevraagd om naar Rusland te vliegen.”

Ik had nooit durven dromen dat we hem ook maar zouden zien, laat staan spreken, aldus Koen Voskuil , misdaadjournalist .

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 77