Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Advocaten Sabine ten Doesschate (r) en Boudewijn van Eijck (l) van verdachte Oleg Poelatov met op de achtergrond de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, tijdens een eerdere zitting. © ANP

Op Maandag 28 September 2020 ging het proces weer verder.

De rechtszaak werd op maandag 28 september 2020 weer hervat. Toen kwamen onder andere de advocaten van verdachte Poelatov aan het woord.

AD 29.09.2020

Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.  Hij wil wel komen verklaren in de rechtbank in Schiphol.

Dat zeiden de twee Nederlandse advocaten van Poelatov vanochtend in de rechtbank bij Schiphol bij de hervatting van het MH17-proces. De twee advocaten spraken hun cliënt vorige week in Rusland, het was voor het eerst dat zij Poelatov persoonlijk spraken sinds het proces in maart begon.

Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt, aldus Sabine ten Doesschate, advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov..Onderzoek naar andere scenario’s

Zij stelt samen met haar collega ‘intensieve en nuttige gesprekken met hun cliënt te hebben gehad’. Het waren verhelderende gesprekken die hebben geleid tot nieuwe inzichten. We hebben de context van feiten gehoord en onjuistheden in dossier. Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt.”

Volgens de advocaten heeft Poelatov heeft wel de wrakstukken van het toestel gezien. Hij vindt het vreselijk wat er gebeurd is.” Poelatov stelt betrokken te zijn geweest bij de oorlog in Oost-Oekraïne. ,,Maar ik was niet betrokken bij wat er is gebeurd met MH17.’’ Ja, zijn stem is te horen op telefoontaps, maar die gesprekken moeten anders worden geduid dan het OM nu doet.’’

Poelatov is volgens de advocaten bereid zijn verhaal te komen vertellen in de rechtbank. ,,Maar we hebben dat nu nog ontraden. Er is een internationaal opsporingsbevel, hij zou worden opgepakt.”

Oleg Poelatov © ANP Handouts

De advocaten van Poelatov betoogden eerder in de rechtbank al dat ze meer onderzoek willen naar andere scenario’s rond de crash van vlucht MH17. Volgens hen focust het OM teveel op het scenario dat een Russische BUK-raket het vliegtuig, waarschijnlijk per ongeluk, heeft neergehaald.

De verdediging wil dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken”. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”, stelden de advocaten tijdens een eerdere zitting in juni.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp (vlnr) Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenk

Vier verdachten

Poelatov is een van de vier verdachten die sinds maart terechtstaan voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Poelatov, Igor GirkinSergej Doebinski en Leonid Chartsjenko (drie Russen en een Orekaïner) waren alle vier betrokken bij de Oekraïnse burgeroorlog, ze streden aan de kant van de pro-Russische separatisten.

Girkin was de militair leider, Chartsjenko, Doebinsky en Poelatov speelden een rol in de inlichtingendienst van de rebellen. Volgens het Openbaar Ministerie waren zij op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied en zijn ze betrokken geweest bij het vervoer ervan.

De vier verdachten verblijven allemaal in Rusland of Oost-Oekraïne. Geen van hen is komen opdagen bij het proces en alleen Poelatov liet zich door advocaten vertegenwoordigen. Nederland heeft om hun aanhouding verzocht, maar Rusland levert geen onderdanen uit aan het buitenland.

Telegraaf 17.10.2020

EU steunt Nederland

Alle lidstaten van de Europese Unie steunen Nederland in de MH17-zaak. Dat zei premier Rutte na afloop van de tweedaagse EU-top in Brussel. Volgens Rutte roept de EU Moskou op om de gesprekken te hervatten over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne.

AD 10.11.2020

Gisteren maakte Rusland bekend dat het niet meer met Australië en Nederland verder wil onderhandelen. Als reden gaf het Kremlin dat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In een reactie riep minister Blok van Buitenlandse Zaken de Russische ambassadeur op het matje.

AD 16.10.2020

Rusland wil niet meer onderhandelen met Australië en Nederland

Rusland staakt gesprekken over MH17 en wil niet met Australië en Nederland verder onderhandelen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17.

Moskou trekt zich volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken terug omdat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. “Dat soort acties van Nederland maken het zinloos om verder te praten”, staat in de verklaring.

Het Nederlandse kabinet reageert teleurgesteld en verrast. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft de Russische ambassadeur in ons land vandaag op het matje geroepen. Premier Rutte zei op de EU-top in Brussel dat hij wel verder wil met de onderhandelingen. “We trekken hierin samen met Australië op en zijn enorm gemotiveerd dit tot een goed einde te brengen.”

Telegraaf 16.10.2020

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Minister Blok van Buitenlandse Zaken vindt het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland “het laat afweten”. Blok benadrukt nog eens dat het kabinet geen enkele optie uitsluit om gerechtigheid te bereiken voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden.

Hij heeft geen begrip voor de argumenten van de Russen: “De nabestaanden zijn naar het Hof gestapt, waar ze het volste recht toe hebben. Door ook partij te zijn, kunnen we de nabestaanden helpen en je kunt ons niet verwijten dat we dat doen.”

Ook Blok stelt dat hij de onderhandelingen wil voortzetten. Volgens hem verliepen de eerdere gesprekken met Rusland “professioneel” en werd er serieus onderhandeld.

Klap in het gezicht

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het “de zoveelste klap in het gezicht van de nabestaanden”. Hij is niet verbaasd over de stap van Moskou. “Het is de consistente lijn van Rusland om alles tegen te werken.”

Sancties Rusland

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is niet van plan de sancties tegen Rusland te heroverwegen. Oppositiepartij PVV wil dat die sancties stoppen, omdat ze volgens Kamerlid Raymond de Roon ‘evident niet werken’ en ‘ook heel veel geld kosten’.

Lees ook;

Lees meer

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma reageerde tijdens het debat op 28.09.2020 over de Ruslandstrategie van het kabinet boos op het PVV-voorstel. Hij noemde de suggestie ‘een klap in het gezicht van nabestaanden van de MH17’ op de dag dat het proces tegen de verdachten in die zaak weer verder gaat. De economische sancties werden in EU-verband ingesteld na het neerhalen van vlucht MH17. In reactie daarop stelde ook Rusland sancties in.

De relatie tussen Nederland en Rusland is al jaren slecht. De Ruslandstrategie die het kabinet eind vorig jaar ontvouwde, is gestoeld op de combinatie van druk en dialoog – het beleid zoals dat al jaren geldt. Sommige partijen in de Tweede Kamer zagen weinig verschillen tussen de oude en de nieuwe strategie (PvdA).

Volgens andere partijen oefent Blok te veel druk uit (SP), terwijl weer een andere partij stelt dat de balans tussen druk en dialoog ‘meer richting druk’ moet (ChristenUnie) en volgens nog anderen is hij juist te veel bezig met druk en te weinig met dialoog.

AD 14.11.2020

Incident in zaak-MH17: botsing op damestoilet tussen nabestaande en advocate

De emoties zijn vrijdag 13.11.2020 hoog opgelopen tijdens de MH17-rechtszaak in de rechtbank bij Schiphol. De advocate van de Russische verdachte Poelatov werd door een nabestaande ‘op een vervelende manier’ aangesproken op het damestoilet. De advocate was daarvan zo onder de indruk dat zij zich enige tijd liet vervangen door haar collega.

Tijdens een korte schorsing in de zaak was er een confrontatie tussen Sabine ten Doesschate, advocate van de Russische verdachte Oleg Poelatov, en nabestaande Silene Fredriksz, die haar zoon en schoondochter verloor bij de MH17-ramp. Volgens de verdediging werd de advocate daarbij ‘op een vervelende manier aangesproken’. Ten Doesschates college Van Eijck stelt dat dat het directe gevolg is van de ‘toonzetting van het OM en het opruiende taalgebruik’. ,,Het OM is onnodig grievend in richting van de verdediging.”

Lees ook;

AD 26.10.2020

Advocaat Boudewijn van Eijck

Als advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov staat hij al internationaal in de schijnwerpers. Mensen uit zijn omgeving waren verbaasd toen Boudewijn van Eijck begin dit jaar de verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov op zich nam.

Hij verbond zich, samen met kantoorgenoot Sabine ten Doesschate, aan een strafproces dat minimaal tot eind 2021 voortduurt. Het doorploegen van de ruim 40.000 pagina’s aan strafdossier slokt ’80 procent’ op van zijn normale werkweek.

Pas afgelopen september lukte het Van Eijck en Ten Doesschate om Rusland binnen te komen. ,,We hebben drie coronatesten moeten laten doen om te bewijzen dat we virusvrij waren. Toen we eenmaal groen licht kregen, bleek onze rechtstreekse KLM-vlucht te zijn uitgevallen.

We moesten een vlucht via Londen boeken, waar we drie kilometer moesten sprinten om de aansluiting te halen. En dat met kilo’s dossierstukken in de handbagage. Ik wil er zeker niet moeilijk over doen, we hebben het er natuurlijk voor over, maar het gaat allemaal niet zo eenvoudig als het Openbaar Ministerie het doet lijken.

We worden in allerlei contacten beperkt. Neem veel internationale deskundigen die je onder vier ogen wilt spreken. Ik ben van mening dat het proces beter had kunnen worden stilgelegd. Dit is zo’n uitzonderlijke situatie in de wereld en dit is zo’n belangrijk proces dat ik dat niet vreemd zou vinden.”

Telegraaf 26.11.2020

Telegraaf 13.11.2020

Telegraaf 06.11.2020

Telegraaf 04.11.2020

Oleg Poelatov ontkent betrokkenheid

In een verklaring die door zijn advocaten is opgenomen, zegt verdachte Oleg Poelatov dat hij niet betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Hij zou ook niet betrokken zijn geweest bij het transport van de Buk-raket en de lanceerinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald en ook niet bij het verbergen daarvan.

AD 04.11.2020

Als hij in tapgesprekken sprak over een Buk-raket, was dat desinformatie, bedoeld om de tegenstander op het verkeerde been te zetten. Kortom, dit is een ‘Verachtelijke beschuldiging’ zei Poelatov.

Poelatov bevestigt in de video dat hij ten tijde van de ramp plaatsvervangend commandant was van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen.

De advocaten van verdachte Poetolov ANP

In het deel van de video dat in oktober is opgenomen, gaat hij in op vragen van zijn Nederlandse advocaat Sabine ten Doesschate. De twee staan uitvoerig stil bij de afgeluisterde gesprekken, die volgens Poelatov vooral bestaan uit misleiding en valse informatie.

Telefoontaps

De videoboodschap is in oktober opgenomen, toen zijn Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate hem bezochten in Rusland. Van achter een bureau reageert Poelatov op beschuldigingen van het Openbaar Ministerie over zijn betrokkenheid bij de aanslag op passagiersvlucht MH17 die op 17 juli 2014 werd neergeschoten boven het bezette gebied in Oekraïne en waarbij 298 mensen omkwamen.

Vervolg proces

Het MH17-proces ging weer verder op dinsdag 4 november 2020. Inhoudelijke behandeling van de zaak staat pas gepland voor volgend jaar.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17  <–vindt u hier

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

MH17 | AD.nl dossier AD

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17-nabestaande Piet Ploeg: ‘De namen van mijn familie horen, dat kwam binnen’

AD 13.12.2020 Sinds de start van het MH17-proces in maart dit jaar zit nabestaande Piet Ploeg elke zitting in de rechtbank. Om te laten zien dat de ramp de nabestaanden nooit zal loslaten. ,,We snappen ook wel dat niemand achter tralies belandt, maar we willen de waarheid.”

2020, een jaar dat we vooral door corona nooit zullen vergeten. Tot 31 december schrijven onze verslaggevers verhalen over grote en kleine gebeurtenissen, over verdriet en hoop, over ruzie en over liefde in het nieuwsjaar dat nu bijna achter ons ligt. Dit was 2020.

Jarenlang keken de nabestaanden uit naar start van het MH17-proces. Dat het die negende maart druk zou worden, hadden ze wel verwacht. Maar zo’n chaos? ,,Ik was in januari nog een week naar de nonnen in Vught gegaan, om mijn Engels bij te spijkeren, want ik wist dat ik vragen vanuit de hele wereld zou krijgen. Nou, er liepen iets van 425 journalisten rond. Als je één stap buiten het gerechtsgebouw zette, stonden er meteen vijftig om je heen. Het was bizar.”

,,In de gangen van het gebouw zat een hele verzameling ambtenaren en diplomaten. De top van het Openbaar Ministerie, van Eurojust: iedereen die iets voorstelde in Nederland of Europa, wilde erbij zijn. De corona-uitbraak was toen al begonnen, maar niemand hield zich aan de maatregelen. Dat kon ook helemaal niet, want je zat gewoon op elkaars lip. Heel naïef nog.”

Lees ook;

Namen voorgelezen

© Pim Ras

,,Normaal volgen we de MH17-zaak vanuit de bezoekersruimte erboven, maar alleen op die eerste dag zaten wij als nabestaanden in de zittingszaal zelf. Het Openbaar Ministerie had ons gewaarschuwd dat mogelijk alle namen zouden worden voorgelezen. Officier van Justitie Dedy Woei-a-Tsoi deed dat zó waardig, dat hakte er enorm in. Op het moment dat ze de namen van mijn familie uitsprak, keek ze me recht aan. Dat kwam…” Hij slikt even. ,,Ja, dat kwam binnen.”

Piet Ploeg verloor op 17 juli 2014 zijn oudere broer Alex, zijn schoonzus Edith en zijn neef Robert. Ze waren op weg naar Bali, maar werden net als de andere passagiers en bemanningsleden gedood in de lucht boven Oost-Oekraïne, waar een conflict woedde. De twee dochters van Alex en Edith, Sandra en Mirjam, waren achtergebleven in Nederland. Piet was de eerste die hen na de ramp belde.

Hij vertelt erover aan de keukentafel van zijn woning in Maarssen. Vaak geroutineerd, soms neemt hij even tijd om zich te herpakken. Achter hem hangen familiefoto’s aan de muur.

Waar zijn nichten ervoor kozen om alle onderzoeken en het strafproces op wat meer afstand te volgen, verdiept Piet Ploeg zich in elk detail. Als voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 wil hij een spreekbuis zijn voor de nabestaanden en steun bieden bij de juridische afhandeling van de ramp, maar er ook op toezien dat de strafrechtelijke procedure goed verloopt. Daarom is hij, met een min of meer vast clubje van zo’n vijftien mensen, bij elke zitting van het proces. ,,Ik vind dat de stichting de zaak moet blijven volgen. Al is dat niet altijd even comfortabel. Heb je die houten stoeltjes wel eens geprobeerd, in onze zaal? Je komt er na een dag zitten gebroken vandaan. Ik heb eens voor de grap gezegd: ik ben blij dat ik al een letselschadeadvocaat heb. Maar we vinden het belangrijk om de rechtbank en de verdediging te laten zien dat de nabestaanden er zitten. We doen het ook uit respect voor het werk van het Openbaar Ministerie en de rechtbank. Wij volgen het proces op de voet, elke dag.”

© ANP

Zittingsdagen

Na de opening van het proces op 9 maart volgden nog zeventien zittingsdagen, in blokken verdeeld door het jaar. Nooit waren ze meer zo groots en chaotisch als die eerste dag, al was het maar omdat de coronapandemie de wereld in lockdown dreef. De aandacht bij pers en publiek voor een van de grootste processen uit de Nederlandse geschiedenis nam af. Buitenlandse journalisten konden niet meer naar Nederland komen, het aantal mensen dat het proces in de zittingszaal zelf kon bijwonen werd beperkt. Er was één zitting waar vanwege de coronamaatregelen zelfs de nabestaanden niet bij mochten zijn, ook zij moesten zich die dag behelpen met de livestream vanuit de rechtbank.

Maar ook die dag volgde Ploeg het proces, vanuit een honger naar de feiten. Hij wil exact weten waarom en door wiens toedoen zijn familie, en natuurlijk de overige 295 inzittenden van vlucht MH17, aan hun eind zijn gekomen. In de jaren van strafrechtelijk onderzoek kon het Openbaar Ministerie weinig loslaten. ,,We kregen maar mondjesmaat informatie. En daarmee ging het Openbaar Ministerie al veel verder dan bij een normaal strafrechtelijk onderzoek. Maar bij de nabestaanden ligt er al jaren de vragen: Wat? Waarom? Hoe? Wie?”

Naar welke details bent u precies op zoek?
,,Er worden nu vier mensen berecht. Dat zijn niet de mensen die de knop van de lanceerinstallatie hebben ingedrukt. Het zijn ook niet de opdrachtgevers om het Buk-systeem ter beschikking te stellen. Het zijn een beetje de middle men. Er zingen genoeg andere namen rond, zoals de Oekraïense commandant Vladimir Tsemach of Poetins adviseur Vladislav Soerkov, over wie veel in de media is verschenen. Is er reden om aan te nemen dat zij ook vervolgd moeten worden? Dat soort dingen kun je alleen maar weten als je het dossier kent.”

Over het dossier hebben jullie verschil van mening met het Openbaar Ministerie. Jullie willen het inzien, maar het OM wilde het niet verstrekken.
,,Wij wilden inzage, en tegelijkertijd begrepen we dat het OM de kaarten tegen de borst wilde houden. Je kon niet strooien met dat onderzoek, want ten oosten van Nederland was er grote interesse om het te lezen. Bovendien is men bang voor een trial by media. Onlangs heeft de rechtbank besloten dat onze advocaten één exemplaar mogen inzien. Ze mogen het ons niet laten lezen, ze mogen er alleen met ons over praten. Het is een dossier van 41.000 pagina’s, dus ik heb ze sterkte gewenst.”

Het MH17-proces

Volgens het Openbaar Ministerie is het toestel van Malaysia Airlines neergehaald met een Buk-raket, afkomstig van een lanceerinstallatie die onderdeel uitmaakte van de 53ste Luchtafweerbrigade van het Russische leger. De raket werd volgens justitie afgeschoten vanuit een weiland in Oost-Oekraïne, dat op dat moment onder controle stond van pro-Russische separatisten.

Het proces tegen de drie Russen en een Oekraïner die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 begon op 9 maart en bevindt zich nog steeds in de voorbereidende fase. Vanaf februari volgend jaar moet de inhoudelijke behandeling van start gaan. Er staan zittingsdagen gepland tot eind november 2021.

MH17 | AD.nl dossier

De advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die om bijstand heeft gevraagd, vroegen dit jaar meerdere keren om uitstel. Juist vanwege de omvang van het dossier. Hoe kwam dat bij jullie over?
,,Ik heb weleens zitten zuchten toen ik dat hoorde. Ik snap dat het een groot dossier is, maar op een gegeven moment bleven die advocaten maar zielig doen. Dan dacht ik: je hebt deze opdracht toch zelf aangenomen? Niemand heeft je daartoe gedwongen.

,,We hebben een dubbel gevoel over de aanwezigheid van Poelatovs advocaten. Aan de ene kant is het goed voor het draagvlak dat het proces op tegenspraak is. En we begrijpen dat advocaten alles uit de kast moeten halen om hun cliënt te verdedigen. Maar soms voelt het gewoon niet lekker. Neem alle alternatieve scenario’s die zij willen onderzoeken, terwijl er wereldwijde consensus is over de toedracht, dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk-raket. Kap daar nou mee, denk ik dan. Focus je op de vermeende rol van je cliënt.

,,Ik ga er zonder meer van uit dat ze ook Russische belangen dienen, door het Buk-scenario zo aan te vallen. En het is slechts een vermoeden, maar ik heb het idee dat Rusland er bewust voor heeft gekozen om Poelatov te laten bijstaan. Omdat het bewijs tegen hem het minst sterk lijkt te zijn. Er zijn meer nabestaanden die denken dat Moskou aan de touwtjes trekt van de verdediging. Er wordt niet voor niets zo geheimzinnig gedaan over de financiering van zijn rechtsbijstand, door een vage stichting in Moskou.”

© ANP

Voor de rechtbank stond dagenlang een videowagen waarop interviews werden vertoond met vermeende getuigen die ‘alternatieve versies’ over het neerhalen van MH17 vertellen. Recent werd aangetoond dat die interviews zijn gemaakt door bloggers die banden hebben met een Russische inlichtingendienst. Wat doet zo’n videowagen met jullie?
,,We geven ze geen aandacht en adviseren nabestaanden hen ook niet te volgen op sociale media. Het is kletskoek wat ze vertellen. Enkele van die bloggers vielen me aan op sociale media, daarna heb ik ze geblockt.”

De houding van Rusland en de vier verdachten stoort Ploeg regelmatig. Hij zag in maart foto’s waarop verdachte Sergej Doebinski in de Krim aan het duiken is met voormalige strijdmakkers. Ze grillen kebab, roken dikke sigaren en drinken Jack Daniel’s uit longdrinkglazen. ,,Ze genieten daar bescherming. Dat is niet fijn om te zien. Ze doen allemaal zo schamper, zo schouderophalend over wat er is gebeurd. Ze worden nu gevraagd om te getuigen in de rechtszaal. Ik mag echt hopen dat ze geen vrijgeleide krijgen om hier te getuigen, en dat ze dan terug kunnen keren naar hun luxeleventje. Dat zou voor de nabestaanden echt slikken zijn.”

Is dat wat dit proces mist? Een verdachte in het strafbankje, iemand die je aan kunt kijken?
,,Natuurlijk zou dat het beste zijn, maar we wisten van tevoren dat ze afwezig zouden zijn. Het is wat het is. In ieder geval krijgen we te horen wat er precies is gebeurd. Wie is verantwoordelijk geweest? Wat was de rol van Rusland? We weten ook wel dat er niemand achter tralies gaat belanden. Maar er ligt straks wel een onafhankelijke uitspraak over wie hiervoor verantwoordelijk is geweest. Dan is er in elk geval recht gedaan.”

‘Nederland moet MH17 internationaal op de agenda houden’

MSN 03.12.2020  Nederland moet naar manieren zoeken om, desnoods achter de schermen, met Rusland in gesprek te blijven over de MH17-zaak. Dat zegt Renée Jones-Bos, voormalig ambassadeur in Moskou, in een gesprek met de Tweede Kamer. Ook in internationaal verband is het aan Nederland om aandacht voor de kwestie te blijven vragen. “Als wij MH17 niet op de agenda houden, zou het zomaar weg kunnen slippen.”

Nederland houdt Rusland medeverantwoordelijk voor het neerhalen met een luchtdoelraket van een passagiersvliegtuig boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Het toestel van Malaysia Airlines was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur met bijna 300 mensen aan boord, het merendeel Nederlanders. Geen van de inzittenden overleefde de ramp.

Het onderlinge contact verliep altijd al moeizaam, maar medio oktober gooide Moskou de deur helemaal dicht. De Russen ontkennen iedere betrokkenheid bij de MH17-ramp en stellen dat Nederland en het eveneens zwaar getroffen Australië, die samen optrekken, er alleen maar op uit zijn hen de schuld in de schoenen te schuiven.

Dialoog met Rusland

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) zei daarop dat hij juist snel weer met de Russen om tafel wil. Maar met alle juridische procedures tegen Rusland waar Nederland partij in is, zal dat nog niet meevallen, waarschuwt Jones-Bos. In het informelere circuit liggen volgens haar meer kansen, mits er “creatiever” naar ingangen wordt gezocht. “Er zijn misschien mensen in Nederland met goede contacten die ingezet zouden kunnen worden.”

Ook Jaap de Hoop Scheffer van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) noemt het belangrijk om “toch te proberen in de persoonlijke sfeer een dialoog in stand te houden”. Dat hoeft dan niet eens over MH17 te gaan, zegt de oud-minister van Buitenlandse Zaken.

In gesprekken met andere landen is het volgens De Hoop Scheffer zaak om altijd ook MH17 te blijven noemen. Nederland moet daarnaast proberen het dossier op de agenda te krijgen bij de toekomstige regering-Biden in de Verenigde Staten, vindt hij. Jones-Bos, die ook ambassadeur is geweest in Washington, verwacht van de regering-Biden eerder een “welwillend oor” dan van de huidige regering-Trump. “Maar het gaat niet vanzelf”, waarschuwt zij.

Rechtszaak MH17 hopelijk begin volgend jaar inhoudelijk van start

NOS 25.11.2020 De rechtbank Den Haag hoopt dat inhoudelijke behandeling van het MH17-proces op 1 februari 2021 volgend jaar van start kan gaan. De rechtbank streeft naar deze datum, maar de komende maanden moeten er nog wel een aantal getuigen worden gehoord door de rechter-commissaris en er moet nader onderzoek worden gedaan naar de betrouwbaarheid van beeldmateriaal en tapgesprekken.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov hebben in de nu afgesloten regiefase van het proces circa 280 onderzoekswensen geformuleerd. Die gingen over de vraag of vlucht MH17 wel door een Buk-raket is neergehaald, of de raket is afgevuurd vanaf een landbouwveldje in separatistengebied en of verdachte Poelatov betrokken is bij het neerhalen van MH17.

Legereenheid

De rechtbank staat toe dat een aantal getuigen die door de verdediging zijn voorgesteld, mogen worden gehoord. Daaronder is ook de commandant van de Russische 53e Brigade in Koersk, de legereenheid die beschikt over Buk-raketten. Die getuigen laten horen is al eerder geprobeerd, maar het verzoek werd toen door Rusland afgewezen. Nu het gedaan wordt door de advocaten ligt dat misschien anders, overweegt de rechtbank.

Afgeluisterde gesprekken

Ook medeverdachte Sergej Doebinski mag worden benaderd voor verhoor, onder meer over de deelname van Poelatov aan bepaalde afgeluisterde gesprekken over het neerhalen van vlucht MH17. Een taalkundig deskundige moet vaststellen of het inderdaad Poelatov is die in de gesprekken te horen is.

Poelatov heeft eerder aangeboden om vragen van de rechtbank schriftelijk te beantwoorden, maar daar voelt de rechtbank niet voor. “De verdachte wordt opnieuw uitgenodigd om de vragen in het openbaar ter rechtszitting te beantwoorden. Daar wijken we niet vanaf”, aldus de rechter.

Gevechtsvliegtuigen

Het merendeel van onderzoekswensen is afwezen. Zo wordt niet nader gekeken naar alternatieve scenario’s, zoals de vermeende betrokkenheid van gevechtsvliegtuigen. De verdediging wilde dat graag. De rechtbank vindt dat het internationale onderzoeksteam Joint Investigation Team dat al voldoende heeft gedaan en dat de bevindingen uitvoerig genoeg zijn meegenomen in het strafdossier. Ook verzoeken om de opstellers van enkele deelrapporten te kunnen horen, zijn afgewezen omdat de rapporten voor zichzelf spreken.

Het proces gaat op 1 februari om 10.00 uur verder. In een toelichting zei de persrechter dat niet zeker is of de inhoudelijke behandeling dan echt van start kan gaan. “Als het gaat om onderzoeken die met een ander land te maken hebben, ben je afhankelijk van de manier waarop het allemaal loopt. We hopen allemaal, en de rechtbank ook, dat het op 1 februari van start kan gaan, maar dat is best spannend”.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraine neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraine woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekriane. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders. Alle inzittenden kwamen om.

Rechtbank wijst onderzoek naar alternatieve scenario’s crash MH17 af

NU 25.11.2020 De rechtbank in Den Haag heeft het verzoek van de advocaten van MH17-verdachte Oleg Pulatov om meer tijd te krijgen voor onderzoek naar alternatieve scenario’s van de crash afgewezen. Het streven is nu het monsterproces op 1 februari inhoudelijk te gaan behandelen, zo blijkt woensdag uit een zitting in de zaak.

Volgens de rechtbank hebben de advocaten mogelijke alternatieve scenario’s niet goed onderbouwd en is er in de afgelopen jaren al uitputtend onderzoek gedaan.

Een aantal andere onderzoekswensen zijn wel toegewezen. Zo willen de advocaten graag de andere verdachten horen als getuige in hun zaak. De rechtbank vindt dat de moeite waard om te proberen. Dit zal lopen via rechtshulpverzoeken aan de autoriteiten in Rusland en Oekraïne. Afhankelijk van hoe snel dit onderzoek gaat, kan de inhoudelijke behandeling 1 februari beginnen.

Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt drie Russen en één Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Behalve Pulatov heeft geen van de verdachten – Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko – iets aan de rechtbank laten horen.

Bij de ramp met het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014 kwamen alle 398 inzittenden om het leven. Onder hen waren bijna tweehonderd Nederlanders.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Rechtbank wil andere MH17-verdachten als getuige horen

AD 25.11.2020 MH17-verdachten Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko mogen worden gehoord als getuigen. Dat heeft de rechtbank besloten in een tussenvonnis, waarmee de regiefase van het proces is afgesloten.

De drie verdachten weigeren vooralsnog naar Nederland te komen om het proces bij te wonen. Toch heeft de verdediging van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat bijstaan door advocaten, gevraagd de drie te horen als getuige. De rechtbank staat dat toe. Of een dergelijk verzoek via Rusland slaagt, is verre van zeker.

Lees ook;

Ook wil de rechtbank dat er een nieuwe poging wordt gedaan om de voorman van de Russische 53ste Brigade als getuige te horen. Het Openbaar Ministerie stelt dat deze legereenheid de Buk-raket en lanceerinstallatie naar Oekraïne heeft gereden en vermoedelijk heeft bediend.

‘De vaart erin’

In een tussenvonnis oordeelde de rechtbank gistermiddag over een lijst van maar liefst 280 onderzoeksverzoeken, ingediend door Poelatovs advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate. De rechtbank publiceert dat vonnis over enkele dagen, maar rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis lichtte alvast de belangrijkste beslissingen toe.

Door de toegevoegde onderzoeken is de beoogde startdatum van de inhoudelijke behandeling, 1 februari 2021, niet meer in beton gegoten. Mocht dan nog cruciaal onderzoek gedaan worden, dan wordt de inhoudelijke behandeling uitgesteld. Wel liet de rechtbank weten ‘de vaart erin’ te willen houden.

Het overgrote deel van de onderzoekswensen van de verdediging is afgewezen. Zo willen Poelatovs advocaten onderzoek doen naar alternatieve scenario’s voor de toedracht van de ramp met vlucht MH17, die volgens het Openbaar Ministerie op 17 juli 2014 werd neergehaald door een Russische Buk-raket.

Straaljager

Volgens de verdediging moet bijvoorbeeld de mogelijkheid worden onderzocht dat het burgervliegtuig uit de lucht is geschoten door een straaljager. Daar zette de rechtbank echter een streep door. Er hoeft alleen getoetst te worden of het scenario van het OM klopt. Mocht de bewijsvoering daarvan rammelen, dan volgt automatisch vrijspraak.

Volgens de rechtbank zijn er drie belangrijke vragen. Is de MH17 met een Buk-raket uit de lucht geschoten? Stond de Buk-lanceerinstallatie vlakbij de plaats Pervomayske, zoals het OM stelt? En zijn de vier verdachten bij de raketaanslag betrokken geweest? Om die vragen te toetsen, wil de rechtbank nog enkele getuigen horen. Zo moet de boer van het landbouwveld gehoord worden van waaruit de raket zou zijn gelanceerd.

Advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate waren tevreden na afloop van de zitting. ,,De rechtbank heeft een aantal belangrijke verzoeken toegewezen. Onderzoek waar het OM tot nu toe verre van is gebleven, kunnen wij nu gaan doen”, meldden ze in een persverklaring.

Advocaten Sabine ten Doesschate (l) en Boudewijn van Eijck van verdachte Oleg Poelatov in de rechtszaal in het Justitieel Complex Schiphol voor het MH17-proces. © ANP

Incident in zaak-MH17: botsing op damestoilet tussen nabestaande en advocate

AD 13.11.2020 De emoties zijn vandaag hoog opgelopen tijdens de MH17-rechtszaak in de rechtbank bij Schiphol. De advocate van de Russische verdachte Poelatov werd door een nabestaande ‘op een vervelende manier’ aangesproken op het damestoilet. De advocate was daarvan zo onder de indruk dat zij zich enige tijd liet vervangen door haar collega.

Tijdens een korte schorsing in de zaak was er een confrontatie tussen Sabine ten Doesschate, advocate van de Russische verdachte Oleg Poelatov, en nabestaande Silene Fredriksz, die haar zoon en schoondochter verloor bij de MH17-ramp. Volgens de verdediging werd de advocate daarbij ‘op een vervelende manier aangesproken’. Ten Doesschates college Van Eijck stelt dat dat het directe gevolg is van de ‘toonzetting van het OM en het opruiende taalgebruik’. ,,Het OM is onnodig grievend in richting van de verdediging.”

Lees ook;

Lotgenoten MH17 en Lockerbie: ‘De pijn die jullie voelen, is ook onze pijn’

Videoboodschap MH17-verdachte getoond in rechtbank: ‘Verachtelijke beschuldiging’

Ten Doesschate verscheen na de schorsing niet meer in de rechtbank omdat zij volgens haar collega even moest bijkomen. De advocate was na de lunch weer terug in de zaal. Ze vertelde dat ze ‘even van de leg’ was door het incident. ,,Het gebeurde op een moment en manier waar ik niet op bedacht was.” Ze benadrukt dat het contact tussen de advocaten en de nabestaanden over het algemeen vriendelijk is.

‘Helemaal klaar mee’

Zeggen dat een Buk-raket niet bedoeld is om een komkommer mee te snijden is een volkomen minachting van de ernst van de ramp, aldus Woordvoerder verdediging over het taalgebruik van het OM

Een woordvoerder van de verdediging laat weten dat de advocaten ‘helemaal klaar zijn met de retoriek van het OM’. ,,Hun toonzetting is denigrerend. Zeggen dat een Buk-raket niet bedoeld is om een komkommer mee te snijden of een band te plakken is een volkomen minachting van de ernst van de ramp. Ook het opruiend en grievend taalgebruik zet aan tot vijandigheden zoals we vandaag mondeling hebben ondervonden.”

Volgens Silene Frederiksz is het incident door de advocaten ‘opgeblazen’ ,,Zij kwam het toilet binnen en ik liep eruit. Ze groette mij vriendelijk en ik groette terug. Door de mondkapjes die we op hadden had ik niet gelijk door wie ze was. Dus ik schrok eigenlijk. Ik zei: ‘Oh nee, ik wil niet vriendelijk zijn. Ik ben nabestaande en heb moeite met jullie”, zo stelt ze in een reactie aan deze site. Daarna liep Frederiksz naar buiten.

,,De indruk werd gewekt dat het nogal heftig was. Maar ik heb op een normale toon gesproken en haar niet aangeraakt. Zij zijn de advocaten van een van de verdachten van de moord op Bryce en Daisy. Daar heb ik een gevoel bij. Zij doen hun werk en dat doen ze goed. Alleen voor ons als nabestaanden is dat vaak moeilijk en frustrerend.’’

Nabestaanden Rob en Silene Fredriksz arriveren bij het Jusitieel Complex Schiphol © ANP

Vertraging

De rechter reageerde dat het nooit de bedoeling kan zijn dat advocaten onheus bejegend worden. De officieren van justitie staan daar volledig achter, lieten ze direct weten. Zij stelden in eerdere zittingen wel dat alle verzoeken tot vertraging in de zaak kunnen leiden. Dat vinden ook de nabestaanden.

Bij vorige, recente zittingen liep de ergernis onder de nabestaanden ook op. Buiten het gerechtsgebouw stond meerdere zittingsdagen een videowagen waarop video’s worden vertoond die een alternatieve kijk op de MH7-crash geven.

De wagen wordt gehuurd door een organisatie die Global Rights of Peaceful People heet. De video die werd vertoon is van Bonanza Media, een zelfbenoemd journalistiek platform waarvan eerder deze week werd onthuld dat de makers nauwe banden hebben met een Russische inlichtingendienst.

In de video komt onder meer een zelfbenoemde getuige aan het woord die stelt dat hij nog een tweede vliegtuig in de lucht heeft gezien die dag. In dat zogenoemde ‘warplane’-scenario zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig achter MH17 hebben ‘gescholen’ en mogelijk het doelwit zijn geweest van de afgevuurde Buk-raket.

Meer onderzoek

De rechtszaak over de ramp met vlucht MH17 is nog in de inleidende fase, momenteel komen onderzoekswensen aan bod. De advocaten van de Rus Poelatov hebben vorige week vele tientallen verzoeken gedaan. Ze willen onder meer veel getuigen (opnieuw) horen en experts aan het woord laten over onderzoeken die eerder zijn uitgevoerd naar het neerhalen van MH17. Ook willen de advocaten dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de andere scenario’s over het neerhalen van MH17.

Het OM bestempelde gisteren en vandaag vrijwel alle wensen als ‘onnodig of niet relevant’. Justitie gaat ervan uit dat MH17 is neergehaald door een Russische BUK-raket die op dat moment op Oekraïens grondgebied was, in een gebied waar pro-Russische separatisten de baas waren. Volgens het OM is er geen sprake geweest van een ander aanwezig vliegtuig.

Volgend jaar inhoudelijke behandeling

Oleg Poelatov is een van de vier verdachten in het monsterproces rond het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Hij is de enige die zich laat vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets laten horen. Bij de vliegramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven.

De strafzaak begon afgelopen maart. Op 25 november beslist de rechtbank  over de onderzoekswensen van de verdediging: het horen van de getuigen en experts. Daarna zal duidelijk zijn of het monsterproces vanaf februari volgend jaar in zijn geheel inhoudelijk behandeld kan worden of dat er in het geval van Poelatov eerst nog meer onderzoek nodig is.

OM fluit MH17-verdachte Oleg Poelatov terug

Telegraaf 12.11.2020  Het Openbaar Ministerie maakt gehakt van de honderden onderzoekswensen van de advocaten van de Russische verdachte Oleg Poelatov in het MH17-monsterproces. Dat gaat in de rechtbank Schiphol de negende maand in. „De motivatie schiet aan alle kanten tekort”, meent het OM.

Als het aan officieren van justitie Ward Ferdinandusse, Thijs Berger en Manon Ridderbeks ligt, wijst rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis bijna alle verzoeken van de verdediging om nader verhoor van getuigen, deskundigen en rapporteurs af. Die neemt eind deze maand een besluit, waarna de inhoudelijke behandeling ergens in het vroege voorjaar van 2021 zou kunnen beginnen.

De strafzaak tegen vier mogelijke medeschuldigen uit Rusland en Oekraïne aan de massamoord op 298 inzittenden van passagiersvlucht MH17 op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied van Oost-Oekraïne kan nog jaren duren. De Boeing 777 vol vakantiegangers werd met een Russische Bukraket uit de lucht geschoten. Daarbij kwamen ook 196 Nederlanders om. Alleen Poelatov laat zich op afstand juridisch bijstaan.

BEKIJK OOK:

’Nederlandse blogger die twijfel zaait over MH17 aangestuurd uit Rusland’

Zijn verzoeken om betrokkenen en onderzoekers te bevragen zijn volgens het OM meestal niet goed onderbouwd, te laat ingediend, onnodig, onuitvoerbaar, niet relevant voor het proces of niet in het belang van deze verdachte. „Ze lijken een voorschot op het pleidooi. Dat is niet de bedoeling”, aldus de officieren donderdag in een uitvoerig betoog.

Nabestaanden reageren opgelucht. Sommigen waren vorige week redelijk van slag door alle vraagtekens die Poelatov-advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck bij het strafrechtelijk onderzoek stelden. Het hoeft toch niet over? Nee, stellen de officieren vast. „Het is zorgvuldig en integer. Ook wij willen niet dat het proces vertraagd wordt.”

Concreter

De verdediging hamert echter op een eerlijk proces, waarin Poelatov alle wettelijke mogelijkheden krijgt om zich vrij te pleiten. De aanklagers vinden wel dat zijn advocaten dan veel concreter en specifieker moeten worden waarom nader onderzoek op bepaalde punten noodzakelijk is. „Schieten met hagel heeft weinig zin. Dat zaait alleen maar onrust”, vindt voorzitter Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17.

BEKIJK OOK:

Verdachte massamoord op video: ‘Ik weet niks van een Buk’

„De verdediging moet zich niet gedragen als Sherlock Holmes of als spreekbuis van de Verenigde Naties. Zij is geen MH17-waarheidsvinder en hoort zich te beperken tot de directe belangen van haar cliënt in deze zaak”, zo zei Berger.

Ridderbeks was ook duidelijk: „Aanvullend forensisch onderzoek is zinloos.” Volgens Ferdinandusse geldt dat net zo goed voor extra horen van getuigen. „Dat hoeft niet volgens bestaande jurisprudentie. Niemand zit te wachten op herhaling.”

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving proces lucht- en ruimtevaartongeval/-incident transport Oleg Poelatov Luchthaven Schiphol Openbaar Ministerie Stichting Vliegramp MH17

Kamer wil opheldering over banden MH17-blogger en Russische geheime dienst

RTL 12.11.2020 Partijen in de Tweede Kamer willen opheldering van het kabinet over de banden tussen een Nederlandse blogger en de Russische militaire inlichtingendienst. Onderzoekscollectief Bellingcat constateerde nauwe banden tussen een Nederlandse MH17-blogger en de Russische geheime dienst.

De organisatie Bonanza Media schrijft veel over de MH17-ramp en in hun berichtgeving wordt steevast getwijfeld aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie. Regeringspartijen CDA en D66 willen nu weten wat het kabinet kan ondernemen tegen het verspreiden van desinformatie met hulp van de Russische geheime dienst.

Nauwe banden

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat twee officieren van de Russische militaire geheime dienst GROe regelmatig contact hadden met de oprichters van Bonanza Media. Volgens Bellingcat hebben de Russen ook vertrouwelijke informatie – uit het door Nederland geleide onderzoek – naar Bonanza Media doorgespeeld.

Zie ook:

Bellingcat: Nederlander die twijfel zaait over MH17 aangestuurd vanuit Rusland

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt verder dat de GROe de stukken van Bonanza vooraf te zien kreeg. Ook werden er voor de journalisten illegale reizen naar oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne geregeld, waar zij met ‘getuigen’ spraken die bijvoorbeeld straaljagers rond het toestel zouden hebben gezien.

Strafbaar?

“Onbestaanbaar”, zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. “Een Nederlander ondermijnt in opdracht van en waarschijnlijk gesteund door de Russische inlichtingendienst de MH17-rechtszaak. Dat is een aanval op onze rechtsstaat.” Sjoerdsma wil dat het kabinet onderzoekt of het verspreiden van desinformatie door een buitenlandse mogendheid strafbaar kan worden gesteld.

Lees verder:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

“Dit is zeker aanleiding om vragen te stellen”, zegt CDA-Kamerlid Martijn van Helvert. “Het is niet alleen de vraag of de blogger strafbare feiten heeft gepleegd door het staatsbelang te schaden, maar ook is het de vraag wat we gaan doen met de Russische MIVD die via bloggers macht wil uitoefenen in Nederland.”

Ook wil D66 dat de Russische ambassadeur op het matje wordt geroepen.

Bonanza Media

De Nederlandse journalist en blogger Max van der Werff richtte eind 2018 samen met de Russische journalist Yana Yerlashova een mediabedrijf op: Bonanza Media, dat inmiddels overigens niet meer operationeel is door geldgebrek. Yerlashova werkte bij de Russische staatszender Russia Today (RT).

Via het Twitteraccount van Bonanza Media reageert ze vandaag op de aantijgingen. Ze noemt Bellingcat ‘fictieschrijvers’ en benadrukt ‘in tegenstelling tot jullie’ onafhankelijk te werk te gaan. Van der Werff schrijft op Twitter dat hij hoopt in het weekend te kunnen reageren ‘op alle commotie en beschuldigingen’.

meer: RTL Nieuws Sjoerd Sjoerdsma Martijn van Helvert MH17

Bellingcat: Nederlander die over MH17 blogt beïnvloed door Rusland

NU 12.11.2020 Onderzoeksplatform Bellingcat laat donderdag weten te kunnen bewijzen dat de Nederlandse blogger Max van der Werff is beïnvloed door de Russische geheime dienst. Van der Werff heeft zich meerdere malen kritisch uitgelaten over het onderzoek naar de vliegramp en zijn twijfel over de mogelijke betrokkenheid van Rusland uitgesproken.

Bellingcat baseert zich onder meer op e-mailwisselingen die het platform in handen heeft gekregen. Ook zou uit telefoongegevens blijken dat de Russische journalist Yana Yerlashova, met wie Van der Werff samenwerkt, in contact heeft gestaan met de Russische geheime dienst GRU.

De twee begonnen in 2019 met het mediaplatform Bonanza Media. Van der Werff en Yerlashova zijn onder meer verantwoordelijk voor Call for Justice, een documentaire over de ramp met het toestel van Malaysia Airlines. Hierin worden de onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT) sterk in twijfel getrokken.

Volgens het JIT is MH17 op 17 juli 2014 neergehaald met een buk-raket die zou zijn aangeleverd vanuit Rusland. Dat is ook de overtuiging van het Openbaar Ministerie (OM).

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Producties zouden zijn voorgelegd aan de geheime dienst

Volgens Bellingcat heeft Bonanza Media sinds de oprichting nauw contact met de Russische geheime dienst. Uit onderzoek blijkt dat producties voor publicatie ter goedkeuring zijn voorgelegd aan kolonel Sergey Chebanov van de GRU.

Het onderzoek van Bellingcat is van belang, omdat Van der Werff door de advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck is opgeroepen als getuige. Zij zijn de advocaten van verdachte Oleg Pulatov.

Pulatov is de enige van de vier verdachten die zich laat bijstaan door advocaten. De vier mannen wordt verweten verantwoordelijk te zijn voor het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines. Donderdag is het proces tegen de verdachten hervat.

Van der Werff laat in een reactie aan NU.nl weten dat hij waarschijnlijk aankomend weekend zal reageren via zijn blog. Ook de verdediging van Pulatov is om een reactie gevraagd.

Lees meer over: MH17 

Bellingcat: Nederlandse MH17-blogger wordt aangestuurd vanuit Rusland

NOS 12.11.2020 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat zegt dat het bewijzen in handen heeft dat het Engelstalige mediaplatform Bonanza Media wordt aangestuurd vanuit Rusland.

Bij het platform Bonanza Media werken de Nederlandse blogger Max van der Werff en de Russische journalist Jana Jerlasjova. Het duo brengt sinds de oprichting in 2019 verhalen over de ramp met vlucht MH17, waarbij getwijfeld wordt aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie.

Volgens Bellingcat bestaat het mediaplatform enkel en alleen om desinformatie te verspreiden. Dit komt naar voren uit e-mails die hackers hebben onderschept. Ook zouden Russische klokkenluiders de data van het telefoonverkeer van twee Russische officieren hebben onderschept en doorgespeeld aan Bellingcat.

Nauwe banden

Hieruit zou blijken dat de twee officieren van de Russische geheime dienst met regelmaat contact hadden met Bonanza Media. Ook kregen ze voor publicatie inzicht in de artikelen en producties van Bonanza Media.

Bovendien, zegt Bellingcat, dat zowel Jana Jerlasjova, een voormalig journalist van staatszender Russia Today, als Max van der Werff toegang kregen om te reizen in gebieden in Oost-Oekraïne waar dit voor andere journalisten op dat moment onmogelijk was.

Onduidelijk is of de oprichting van het platform werd geïnitieerd door de Russen en of er ook financiering vanuit Rusland kwam, schrijft Bellingcat.

Wie is Max van der Werff?

De Nederlandstalige blogger Max van der Werff is volgens Bellingcat een sympathisant van de Russen en van de separatisten in het oosten van Oekraïne, in de regio Donetsk. Hij kreeg in mei 2019 volgens Bellingcat een officiële persaccreditatie van de Nederlandse Vereniging van Journalisten.

Samen met Jerlasjova maakte hij een documentaire over de MH17-ramp, waarin kritiek wordt geuit op het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT). Het geld voor de documentaire verkreeg het duo door middel van crowdfunding.

Op Twitter zegt de blogger dat hij hoopt komend weekend te kunnen reageren op de aantijgingen.

 Max van der Werff@MaxvanderWerff

Ik zit full time plus in de Ebike-handel en zie dat niemand minder dan Navalny een artikel retweet waarin ik aan de GRU wordt gelieerd. In het weekend denk ik te kunnen reageren op alle commotie en beschuldigingen. #MH17 https://t.co/sM5F9VcSBb

11 uur geleden

Bellingcat stelt dat de Russen via Bonanza Media ook proberen het MH17-proces te beïnvloeden: berichten van Bonanza Media worden door de advocaat van verdachte Oleg Poelatov aangevoerd als bewijs. Poelatov is de enige van de vier MH17-verdachten die zich laat verdedigen bij het proces in Nederland.

BEKIJK OOK;

’Nederlandse blogger die twijfel zaait over MH17 aangestuurd uit Rusland’

Telegraaf 12.11.2020 De Nederlandse journalist en blogger Max van der Werff werkte nauw samen met een Russische inlichtingendienst. Dat ontdekte onderzoekscollectief Bellingcat.

Van der Werff schreef veel over de ramp met vlucht MH17. Hij schrijft op Twitter dat hij hoopt in het weekend te kunnen reageren „op alle commotie en beschuldigingen.”

Volgens Bellingcat werkte Van der Werff in opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Het collectief baseert zich op gelekte e-mailboxen van twee hooggeplaatste GROe-officieren, en hun telefoongeschiedenis.

 Max van der Werff

@MaxvanderWerff

Ik zit full time plus in de Ebike-handel en zie dat niemand minder dan Navalny een artikel retweet waarin ik aan de GRU wordt gelieerd. In het weekend denk ik te kunnen reageren op alle commotie en beschuldigingen. #MH17 https://theins.ru/politika/236808

11:03 AM · Nov 12, 2020 39 73 people are Tweeting about this

Volgens Bellingcat – dat zelf ook uitgebreid onderzoek deed naar de ramp met MH17 – richtte Van der Werff eind 2018 samen met de Russische journalist Yana Yerlashova een mediabedrijf op: Bonanza Media, dat inmiddels overigens niet meer operationeel is door geldgebrek. Yerlashova werkte bij de Russische staatszender Russia Today (RT). Via het Twitteraccount van Bonanza Media reageert ze donderdag op de aantijgingen. Ze noemt Bellingcat „fictieschrijvers” en benadrukt „in tegenstelling tot jullie” onafhankelijk te werk te gaan.

Sinds in ieder geval augustus 2019 is er veelvuldig contact tussen de Russische GROe-kolonel Sergey Chebanov en het duo van Bonanza Media, blijkt uit telecomgegevens. Verhalen die verschijnen op Bonanza Media of aankondigingen van nieuwe evenementen worden eerst aan de kolonel voorgelegd, concludeert Bellingcat.

 Bellingcat

@bellingcat

In our newest investigation Bellingcat exposes the relationship between the Russian foreign intelligence services and the MH17 focused “independent investigative platform” Bonanza Media (@bonanzamedia2)

The GRU’s MH17 Disinformation Operations Part 1: The Bonanza Media Project – bellingcat

An investigation by Bellingcat and its investigative partners has discovered evidence that Bonanza Media, a self-styled independent investigative platform, is in fact a special disinformation project…

bellingcat.com

8:57 AM · Nov 12, 2020 688 412 people are Tweeting about this

Strafproces

In de rechtbank op Schiphol is momenteel het strafproces tegen vier mannen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines 17 juli 2014. Het toestel stortte neer in het oosten van Oekraïne. Daar was op dat moment een gewapend conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen. Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven.

BEKIJK MEER VAN; politiek lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Max van der Werff Oekraïne Bellingcat Malaysia Airlines-vlucht 17

Bellingcat: Nederlander die twijfel zaait over MH17 aangestuurd vanuit Rusland

RTL 12.11.2020 Een mediaplatform waarop twijfel wordt gezaaid over de ramp met vlucht MH17, heeft banden met de Russische militaire geheime dienst. Dat ontdekte onderzoekscollectief Bellingcat.

Het gaat om het in 2019 opgerichte Bonanza Media, een Engelstalig platform waarop verhalen worden gepubliceerd over de MH17-ramp en het onderzoek daarnaar. Door het medium wordt onder meer steevast getwijfeld aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie.

Journalist staatszender

Het platform werd opgericht door Yana Yerlashova, een voormalig journalist van de Russische staatszender Russia Today. Zij kreeg daarbij hulp van de Nederlander Max van der Werff, een blogger die in 2019 een officiële persaccreditatie van journalistenvakbond NVJ wist te bemachtigen en over de MH17-zaak bericht.

Het tweetal maakte eerder onder meer al een documentaire waarin ze hun ongegronde theorieën over de oorzaak van de ramp en de Russische betrokkenheid (of juist het gebrek daaraan) blootlegden. Yerlashova deed eerder hetzelfde in opdracht van Russia Today.

Lees ook:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat twee officieren van de Russische militaire geheime dienst GROe regelmatig contact hadden met de oprichters van Bonanza Media. Bellingcat baseert zich op e-mails die door hackers werden doorgespeeld en door de onderzoekers zijn geverifieerd. Ook kreeg Bellingcat via klokkenluiders telefoonlogs van de twee Russische officieren.

Geldnood

Onduidelijk is momenteel nog of de GROe een rol speelde bij het oprichten van Bonanza Media. Gezien het platform in geldnood verkeerde, is het onwaarschijnlijk dat er financiële steun vanuit Rusland is gekomen.

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat de GROe de stukken van Bonanza vooraf te zien kreeg. Ook werden er voor de journalisten illegale reizen naar oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne geregeld, waar zij met ‘getuigen’ spraken die bijvoorbeeld straaljagers rond het toestel zouden hebben gezien. Nagenoeg alle andere journalisten wordt de toegang tot het gebied geweigerd.

Lees ook:

Belangrijke dag in MH17-proces: nieuwe onderzoekswensen verdachte

Volgens Bellingcat hebben de Russen ook vertrouwelijke informatie – uit het door Nederland geleide onderzoek – naar Bonanza Media doorgespeeld. Die werd door hacks van de cyberafdeling van GROe verkregen. Waarschijnlijk werd vervolgens aan journalisten opdracht gegeven om ze te lekken.

Proces MH17  

De onthulling van Bellingcat kan gevolgen hebben voor het lopende onderzoek naar de MH17-ramp. Zo droegen de advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich in de rechtbank laat vertegenwoordigen, bevindingen van Bonanza Media als bewijs aan. Dat zou wellicht zijn verkregen met behulp van Rusland, een partij die wordt verdacht van betrokkenheid.

Vandaag hervat de rechtbank op Schiphol de rechtszaak tegen de vier verdachten in de zaak rond de ramp met vlucht MH17.

RTL Nieuws; Bellingcat MH17 MH17-proces Internet

MH17-verdachte ontkent en spreekt van ‘opzettelijke misleiding’ in tapgesprekken

NOS 03.11.2020 In een verklaring die door zijn advocaten is opgenomen, zegt verdachte Oleg Poelatov dat hij niet betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Hij zou ook niet betrokken zijn geweest bij het transport van de Buk-raket en de lanceerinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald en ook niet bij het verbergen daarvan. Als hij in gesprekken sprak over een Buk-raket, was dat desinformatie, bedoeld om de tegenstander op het verkeerde been te zetten, zei Poelatov.

Poelatov bevestigt in de video dat hij ten tijde van de ramp plaatsvervangend commandant was van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen.

‘Verachtelijk verwijt’

In de video, die gedeeltelijk is opgenomen in februari en gedeeltelijk in oktober, spreekt hij zijn medeleven uit met de nabestaanden en vrienden van de mensen die omkwamen.

Poelatov is een van de vier verdachten die worden vervolgd voor betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Hij is de enige die zich laat verdedigen door een Nederlandse advocaat. Hij verblijft in Rusland en komt vooralsnog niet naar Nederland om het proces bij te wonen. Poelatov noemt de beschuldigingen aan zijn adres “een verachtelijk verwijt”.

In de omgeving

In de opname, die bijna twee uur duurt, beantwoordt hij vragen van zijn Russische advocaat. Daarin vertelt hij dat hij van zijn tweede tot zijn zestiende in Donetsk heeft gewoond en hij toont daar foto’s van. Oekraïne was in die tijd nog onderdeel van de Sovjet Unie.

Midden juli 2014 was hij in de omgeving van Marinovka en Stepanovka. Dat is ook de regio waar volgens het Openbaar Ministerie de Buk-raket naartoe is gebracht waarmee het toestel van Malaysia Airlines is neergehaald.

Maar Poelatov zegt van niks te weten en er ook nooit met iemand over te hebben gepraat. “Ik wist niet van een Buk. Zelfs als ik er om gesmeekt zou hebben, dan zouden we zo’n systeem niet hebben gekregen.”

De advocaten van verdachte Poetolov ANP

In het deel van de video dat in oktober is opgenomen, gaat hij in op vragen van zijn Nederlandse advocaat Sabine ten Doesschate. De twee staan uitvoerig stil bij de afgeluisterde gesprekken, die volgens Poelatov vooral bestaan uit misleiding en valse informatie.

Het OM en de Oekraïense veiligheidsdienst hebben de afgelopen jaren meerdere afgeluisterde gesprekken gepubliceerd die zouden bewijzen dat Poelatov en de drie andere verdachten betrokken zijn bij het transport van de Buk.

Misleidende codewoorden

Poelatov had zelf zeker acht telefoonnummers, zegt hij. De gewone telefoons werden volgens hem gebruikt voor onbelangrijke gesprekken en voor desinformatie om de tegenstander te misleiden, omdat de rebellen wisten dat ze werden afgeluisterd.

Daarnaast hadden ze telefoons met beveiliging die niet af te luisteren waren en die werden gebruikt voor belangrijke strategische gesprekken. “Als er wordt gerefereerd aan de Buk, dan was dat alleen bedoeld om de tegenstander te misleiden, vaak met gebruik van misleidende codewoorden”, zegt hij.

Poelatov betwist dus niet dat de gesprekken hebben plaatsgevonden, maar ze bestaan volgens hem voor een belangrijk deel uit desinformatie.

Oleg Poelatov ANP

Hij krijgt van Ten Doesschate ook de vraag waar hij was op 17 juli om 16:20 uur, het moment dat vlucht MH17 werd neergehaald. Poelatov vertelt dat hij bezig was met de verplaatsing van een aantal tanks en op dat moment net in een auto stapte om naar de locatie te rijden waar de tanks heen moesten. Op dat moment hoorde hij het geluid van een Strela, een luchtdoelwapen, en kort daarna hoorde hij dat een vliegtuig was neergestort bij Grabovo. Daarop ging hij direct naar de crashsite.

Nabestaanden reageren gelaten op de verklaring van Poelatov. “Ik neem er kennis van”, zegt Piet Ploeg de voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. “Hij wil alle tapgesprekken afdoen als desinformatie”.

BEKIJK OOK;

Videoboodschap MH17-verdachte getoond in rechtbank: ‘Verachtelijke beschuldiging’

AD 03.11.2020 In een eerder opgenomen videoboodschap noemt MH17-verdachte Oleg Poelatov zijn vermeende betrokkenheid bij het afschieten van een BUK-raket ‘een verachtelijke beschuldiging’.

Volgens Poelatov wist hij niet van een BUK Telar in het door rebellen bezette gebied in Oost Oekraïne, heeft hij die raketinstallatie niet besteld en was hij ook niet betrokken bij het transport daarvan. ,,Al had ik jaren gesmeekt, dan had ik nog geen BUK gekregen”, aldus de Russische verdachte.

Lees ook;

Telefoontaps

De videoboodschap is in oktober opgenomen, toen zijn Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate hem bezochten in Rusland. Van achter een bureau reageert Poelatov op beschuldigingen van het Openbaar Ministerie over zijn betrokkenheid bij de aanslag op passagiersvlucht MH17 die op 17 juli 2014 werd neergeschoten boven het bezette gebied in Oekraïne en waarbij 298 mensen omkwamen.

We maakten gebruik van beveiligde lijnen, maar ook van onbeveilig­de lijnen, aldus Oleg Poelatov.

Poelatov reageerde in de eerste helft van het twee uur durende gesprek ook op telefoontaps die in handen zijn van het Openbaar Ministerie. Volgens Poelatov zijn veel van die telefoontaps onzin. ,,We maakten gebruik van beveiligde lijnen, maar ook van onbeveiligde lijnen. Die laatste gebruikten we om desinformatie te verspreiden om de vijand in verwarring te brengen”, aldus Poelatov. Telefoongesprekken waarin gezegd wordt dat zwaardere luchtafweer nodig is, schaart hij onder desinformatie.

Deelneming betuigen aan nabestaanden

De voormalig luitenant-kolonel van het Russische leger begon zijn videoboodschap door zijn deelneming te betuigen aan de nabestaanden van de slachtoffers. Hij zei te hopen dat de werkelijke daders gevonden en berecht worden.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov eerder dit jaar. © ANP

Volgens nabestaande Piet Ploeg sprak Poelatov zich in de videoboodschap meerdere keren tegen. Bijvoorbeeld over het moment waarop hij hoorde dat een vliegtuig uit de lucht was geschoten. Ploeg zei zich meerdere keren geërgerd te hebben deze ochtend. ,,We wisten dat de komende dagen iets zouden vergen van ons geduld en onze zelfbeheersing. Dat is niet erg, want die hebben we ook. Van advocaten mag je verwachten dat ze tot het uiterste gaan om hun cliënt te verdedigen.”

MH17-verdachte Poelatov ontkent betrokkenheid bij ramp in videoboodschap

RTL 03.11.2020 In de rechtbank op Schiphol is een video getoond van MH17-verdachte Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat vertegenwoordigen door een team van advocaten. Poelatov ontkende nogmaals iets te maken te hebben met de vliegramp. “Verachtelijk”, noemde hij de beschuldigingen aan zijn adres.

Poelatov zei meerdere keren dat hij helemaal niets wist van een Buk-raket. “Ik heb niet om zo’n raket gevraagd, ik heb er geen besteld, ik heb er geen vervoerd, ik heb niemand gevraagd er een te leveren”, zei Poelatov. Volgens internationaal onderzoek is vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket, afkomstig uit Rusland.

Onmogelijk

Poelatov kan zich nauwelijks voorstellen dat er vanaf zijn kant een raket vervoerd had kunnen worden. “De wegen en routes werden geblokkeerd door het Oekraïense leger. Het is vanuit mijn oogpunt onmogelijk iets te vervoeren door dat gebied.”

De videoboodschap duurde ongeveer twee uur. Het gaat om een compilatie van boodschappen die afgelopen februari en 22 oktober zijn opgenomen toen de advocaten van Poelatov bij hem in Rusland op bezoek waren. In de video uit februari worden vragen gesteld door zijn Russische advocaat. De nabestaanden van de slachtoffers van MH17 waren vooraf door hun advocaten op de hoogte gebracht van de vertoning van de video in de rechtbank.

Lees ook:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

0pvallend

“Het is opvallend dat één van de videoboodschappen al in februari is opgenomen”, zegt verslaggever Rik Konijnenbelt, die de zaak volgt voor RTL Nieuws. “Dat was nog voordat Poelatov kennis had genomen van het dossier. Dus is er al vroeg nagedacht over de verdedigingsstrategie.”

De tweede videoboodschap is opgenomen in oktober. “Terwijl we weten dat de verdediging deze zomer ook al was afgereisd naar Rusland. Ze zijn er dus zeker drie keer geweest. Kennelijk kan de verdediging nu makkelijker overleggen met Poelatov dan in het begin van het proces.”

“Waarom vandaag twee videoboodschappen zijn vertoond in de rechtszaal blijft gissen”, zegt Konijnenbelt. “Het zou kunnen dat de verdediging wil laten zien dat hun cliënt wel wil meewerken. En dat zou een relatief gunstige uitwerking kunnen hebben op de rechtbank. Die zou eerder geneigd kunnen zijn om wensen van de verdediging eerder te honoreren. Maar of dat echt de strategie is, weten we niet zeker.”

De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov bij de rechtbank in Schiphol. © Jan Everhard

Vier mannen, drie Russen en een Oekraïener, worden verdacht van betrokkenheid bij de vliegramp. Alleen verdachte Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets aan de rechtbank laten horen. Girkin en Doebinski waren de leidinggevenden van Poelatov ten tijde van de vliegramp.

Door de ramp met MH17 kwamen alle inzittenden om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders.

Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko (vlnr)

RTL Nieuws; MH17 MH17-proces

Belangrijke dag in MH17-proces: nieuwe onderzoekswensen verdachte

RTL 03.11.2020 Een belangrijke dag vandaag in het MH17-proces. De advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat verdedigen, komen met nieuwe onderzoekswensen.

Dat gebeurt omdat zij pas onlangs voor het eerst fysiek overleg hebben gehad met Poelatov. Hij heeft zijn versie van de gebeurtenissen rond de ramp met vlucht MH17 aan hen uit de doeken kunnen doen.

Aanvullend onderzoek

Op basis daarvan kunnen de advocaten de rechtbank vragen om aanvullend onderzoek en het horen van nieuwe getuigen en deskundigen. Vlucht MH17 is op 17 juli 2014 boven Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven.

In 3 minuten: hier gaat het MH17-proces over

Vier verdachten staan terecht voor het aanleveren van de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald. Verslaggever Rik Konijnenbelt legt je uit hoe dit megaproces werkt.

Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten in het MH17-proces die zich laat vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie (Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko) negeren deze strafzaak en verblijven in Rusland of Oekraïne. De verdachten zijn volgens het Openbaar Ministerie schuldig aan het opzettelijk laten verongelukken van vlucht MH17.

Nederlandse advocaten

Poelatov is een voormalig luitenant-kolonel in het Russische leger. Tijdens de oorlog in Oekraïne in 2014 was hij de plaatsvervanger van een andere verdachte, Sergej Doebinski. Poelatov zou ten tijde van de ramp in de omgeving zijn geweest van de plek waar de Buk-raket, die vlucht MH17 neerhaalde, is gelanceerd.

Hij verblijft tegenwoordig in Rusland, waar hij onlangs voor het eerst sprak met zijn Nederlandse advocaten, Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck. Dat dit onderhoud pas zo laat heeft kunnen plaatsvinden, komt door de coronacrisis. De raadslieden konden hierdoor niet eerder afreizen naar Rusland.

Sober, stil en indrukwekkend: digitale herdenking ramp MH17

De MH17-herdenking had dit jaar vanwege corona dit keer een ander karakter, maar was er niet minder indrukwekkend door.

Verdachte niet in Nederland

De gesprekken met Poelatov waren volgens de advocaten ‘intensief en nuttig’. Vanaf het begin van de strafzaak, heeft de oud-militair ontkend iets te maken te hebben met de ramp met vlucht MH17. Het OM denkt daar anders over. In de aanklacht staat dat hij, net als de drie andere verdachten, betrokken is bij het regelen, bewaken en vervoeren van de Buk-raket.

Vooralsnog komt Poelatov niet naar Nederland, waar het proces plaatsvindt in de streng beveiligde rechtbank op Schiphol. Dit uit angst aangehouden te worden. Poelatov heeft wel aangegeven dat hij de rechtbank wil uitleggen waarom hij onschuldig is. Hoe en wanneer dit gebeurt, is nog onduidelijk. Eerst zullen de advocaten met nieuwe onderzoekswensen komen, is de verwachting.

Lees meer

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ik wil niet huilen, nu niet’

RTL NieuwsMH17 MH17-proces Rechtszaak Burgeroorlog Oekraïne Oekraïne Schiphol Rusland

MH17-advocaat krijgt geen vijandige blikken van nabestaanden in de rechtbank

AD 26.10.2020 Als advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov staat hij al internationaal in de schijnwerpers. Maar Boudewijn van Eijck doet méér. Binnenkort verschijnt zijn documentaire over de Giro d’Italia. Een gesprek over het monsterproces, filmen en de magie van sport.

Mensen uit zijn omgeving waren verbaasd toen Boudewijn van Eijck begin dit jaar de verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov op zich nam. Hij verbond zich, samen met kantoorgenoot Sabine ten Doesschate, aan een strafproces dat minimaal tot eind 2021 voortduurt. Het doorploegen van de ruim 40.000 pagina’s aan strafdossier slokt ’80 procent’ op van zijn normale werkweek.

Lees ook;

En dat terwijl Boudewijn van Eijck al een tijd meer wil naast de advocatuur. ,,Je hebt mensen die elke dag dezelfde weg nemen naar het werk. Ik fiets liefst steeds een andere route. Ik heb afwisseling nodig”, zegt hij.

Veelzijdigheid lijkt genetisch bepaald bij de familie Van Eijck. Neem broer Casper: oncoloog, fondsenwerver voor onderzoek naar alvleesklierkanker en, oh ja, clubarts van Feyenoord. Jongere broer Boudewijn van Eijck (58) doet als advocaat grote en gespecialiseerde strafzaken, zoals de bouwfraude. Als hockeyer speelde hij in de Hoofdklasse en trainde zes jaar de Heren 1 van de Rotterdamse club Victoria. En nu is de door hem geschoten documentaire Amore Infinito over de wielerkoers Giro d’Italia eind oktober de openingsfilm van het Sport Film Festival Rotterdam.

Boudewijn van Eijck heeft, zoals hij aangeeft, afwisseling nodig en doet al lang veel andere dingen naast de advocatuur. © Marco De Swart

Het proces waar de meeste mensen u van kennen, is MH17. Behalve monsterlijk in omvang is het proces ook emotioneel beladen. Hoe gaat u daarmee om?
,,Wij merken als geen ander dat de MH17-ramp enorme littekens heeft achtergelaten. De enorme impact die deze zaak heeft op alle nabestaanden maakt deze zaak uniek. Wij proberen daar rekening mee te houden. In onze openingstekst hebben we aangegeven met eerbied om te gaan met de gevoelens van pijn en verdriet.”

Ontvangt u weleens vijandige blikken van nabestaanden in de rechtbank?
,,Ik zeg vriendelijk gedag en word ook vriendelijk gedag gezegd. Zo moet het ook gaan denk ik.”

Jullie wordt verweten een verlengstuk te zijn van Rusland. Zo zouden jullie het proces bewust lopen rekken. Hoe komt dat soort kritiek bij u binnen?
,,Wat de vermeende Russische inmenging betreft: wij hebben contact met de Russische advocate van onze cliënt, en met Poelatov zelf. Verder met niemand. Daarnaast hebben wij geprobeerd uit te leggen dat advocaten in strafprocessen geen belang hebben om te vertragen. De Hoge Raad heeft vele jaren geleden al bepaald dat vertragen helemaal niks oplevert. Wat wij doen, is onderzoeken hoe de zaak precies in elkaar zit, en dat kost veel tijd. Het Openbaar Ministerie is daar al zes jaar mee bezig, wij pas sinds maart. En daar kwam ook de coronacrisis nog overheen.”

Jullie hebben aangegeven dat jullie betaald worden door een stichting uit Rusland. Kunt u uitleggen wat voor stichting dat is?
,,Die vraag is eerder gesteld, maar ik ga er niets meer over zeggen.”

Van Eijck boekte successen in veel grote zaken, zoals de Bouwfraude. Dat lukt hem onder meer door een zaak volledig te ontleden en zelf te reconstrueren, schetst zijn kantoorgenoot Ten Doesschate. ,,Door zelf locaties te bezoeken, zich te verdiepen in processen en deskundigen te spreken, verdiept hij zich in het ware verhaal. En dat is vaak anders dan hoe het OM het presenteert”, zegt zij. ,,Daarin haalt hij zijn winst. Geen vraag is te gek.”

Die methode wordt door de coronabeperkingen flink gedwarsboomd, zeggen beide advocaten, die maanden niet met hun cliënt in Rusland konden afspreken. Ze vonden dat noodzakelijk voordat ze hun onderzoekswensen in de zaak op tafel konden leggen. Nabestaanden reageerden boos, en ook officier van justitie Thijs Berger duurde het in juni allemaal te lang. ,,Hoeveel tijd denken ze nodig te hebben?”, schamperde hij.

Pas afgelopen september lukte het Van Eijck en Ten Doesschate om Rusland binnen te komen. ,,We hebben drie coronatesten moeten laten doen om te bewijzen dat we virusvrij waren. Toen we eenmaal groen licht kregen, bleek onze rechtstreekse KLM-vlucht te zijn uitgevallen. We moesten een vlucht via Londen boeken, waar we drie kilometer moesten sprinten om de aansluiting te halen. En dat met kilo’s dossierstukken in de handbagage. Ik wil er zeker niet moeilijk over doen, we hebben het er natuurlijk voor over, maar het gaat allemaal niet zo eenvoudig als het Openbaar Ministerie het doet lijken. We worden in allerlei contacten beperkt. Neem veel internationale deskundigen die je onder vier ogen wilt spreken. Ik ben van mening dat het proces beter had kunnen worden stilgelegd. Dit is zo’n uitzonderlijke situatie in de wereld en dit is zo’n belangrijk proces dat ik dat niet vreemd zou vinden.”

Advocaat: MH17-verdachte is onschuldig

Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.

Middenin het MH17-proces verschijnt er een sportdocumentaire van uw hand. Hoe verklaart u dat?
,,Laat ik eerst duidelijk stellen dat ik deze documentaire heb gemaakt voordat ik advocaat werd van Oleg Poelatov. Anders was ik er nooit aan toegekomen. Vorig jaar had ik er plotseling tijd voor. Soms moet je een beetje geluk hebben met je planning.”

Waarom wilde u een documentaire maken?
,,Al sinds mijn studententijd maak ik korte films. Rond 2013 dacht ik: wil ik hier meer mee? Ik ben een professionele filmopleiding gaan volgen op de vrijdagavond. Ik heb de docenten die mij begeleidden gevraagd naar mijn films: is dit nou hobbywerk, of moet ik er wat mee doen? ‘Natuurlijk moet je ermee door’, zeiden ze. Als advocaat heb ik veel meegemaakt. Die ervaring kan ik volgens hen gebruiken in het filmen.”

De film gaat over de Giro d’Italia. Waarom die koers?
,,De Giro is zoveel onbekender dan de Tour de France, terwijl het zo’n bijzondere koers is. Hij vindt normaliter in het voorjaar plaats, dus de ene dag is het 25 graden en de andere dag rijden ze in de sneeuw, op wegen die zó slecht zijn. Bovendien zijn er nauwelijks documentaires over gemaakt. Zo is mijn keuze op de Giro gevallen. Ik ben aan een perskaart gekomen en kreeg een sticker op mijn auto met stampapers. Mocht ik een half uur voor het peloton uit rijden. Zo heb ik fantastische beelden kunnen maken. Dat jaar werd Bauke Mollema vijfde. Ik heb hem gevraagd of hij een preview wilde bekijken en commentaar wilde geven hoe hij het van binnenuit had beleefd. Het geeft een tweede laag in de film.”

Het strafrecht is erg competi­tief. Het is alles of niets als je op zitting staat

U heeft gehockeyd op hoog niveau, bent hockeycoach geweest, filmt de Giro. Wat fascineert u aan sport?
,,Bij hockey vind ik het fascinerend om te zien waarom het ene team optimaal presteert en het andere niet. Ondanks alle begeleiding en inzichten in de wetenschap blijft dat zo ingewikkeld. Het hangt van zoveel factoren af, ook in de individuele sporten. Daarnaast geniet ik ervan om de clashes te zien tussen goede voetbalploegen, wielrenners, hockeyploegen, en wat dan exact de doorslag geeft. Het mentale speelt vaak een doorslaggevende rol. Het blijft machtig mooi om naar te kijken. Ik ben een enorme Feyenoordfan, dus als het even kan, zit ik elke thuiswedstrijd in het stadion.”

Hoe gebruikt u uw sportervaring in het strafrecht?
,,Eind jaren 90 werden strafzaken steeds groter. Daarin was het nodig om met meerdere advocaten, in teamverband, te werken. Ik heb jaren op hoog hockeyniveau gecoacht. Daar doe je allerlei ervaringen op. Hoe bereik je dat iedereen in dat team in zijn kracht staat, en je gezamenlijk tot een optimale prestatie komt? Dat is in deze zaak niet anders.”

Wilt u een zaak altijd winnen?
,,Dat denk ik wel. Het strafrecht is erg competitief. Het is alles of niets als je op zitting staat. Maar dat is de rol van de advocaat. Het willen winnen, zie je ook steeds meer terug bij het Openbaar Ministerie. Terwijl voor het OM alleen maar belangrijk zou moeten zijn: wat is nou de waarheid in deze zaak, en is iemand wel of niet schuldig? Dat is iets heel anders dan winnen en verliezen. Het OM is wat mij betreft in het crimefighten te ver doorgeslagen. Ik maakte eens mee dat een officier van justitie na afloop van een zaak bloemen in de handen gedrukt kreeg omdat er verdachten waren veroordeeld. Ik vind dat ongepast. Daar gaat het niet om.”

Uw oud-kantoorgenoot Jan Sjöcrona stopte zes jaar geleden radicaal met de advocatuur om paardencoach te worden. Hij is verbaasd dat u nog in de advocatuur zit. Volgens hem had u destijds ook al twijfels of u moest doorgaan.
,,Zoals ik eerder zei, heb ik afwisseling nodig en ik doe al lang andere dingen naast de advocatuur. Maar ik werk op een geweldig kantoor, waar ik aan prachtige, interessante zaken kan werken. Dat doe ik nu het grootste deel van mijn tijd. Op het moment is alles gericht op MH17, maar als dat klaar is, kan de balans heel goed verschuiven naar het maken van meer documentaires.”

Als er een hoger beroep volgt in het MH17-proces, zien we u dan nog terug?
,,Je moet altijd kijken of het goed is een hoger beroep te doen. Je vormt je altijd een beeld van een zaak, dus moet je je afvragen of het niet beter is als iemand er met een frisse blik naar kijkt. Dat is iets om tegen die tijd te bekijken. Ik mag overigens hopen dat, met name voor alle nabestaanden, een hoger beroep niet nodig is. Dat meen ik echt.”

Boudewijn van Eijck is naast advocaat enorm sportminded. Vanuit die interesse heeft hij ook een documentaire over de Ronde van Italië gemaakt. © Marco De Swart

EU-steun voor Nederland over hervatten gesprekken MH17

Telegraaf 16.10.2020  Nederland krijgt de expliciete, unanieme steun van de andere 26 EU-regeringsleiders en staatshoofden in de nieuwe botsing met Rusland over MH17. De EU roept Moskou op de gesprekken met Nederland en Australië te hervatten over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17, zei premier Mark Rutte na afloop van de tweedaagse top in Brussel.

Rutte had zijn collega’s vrijdag bijgepraat over de stap van Rusland en kreeg hun volledige steun. De premier zei zich te beraden op volgende stappen en hierin met Australië samen te werken. Maar hij wilde „niet speculeren” of Nederland bijvoorbeeld strafmaatregelen wil treffen of naar de internationale rechter zal stappen.

Rutte wil eerst „bezien wat voor effect er uitgaat” van de „belangrijke” oproep van zijn Europese collega’s, „het feit dat nu 27 Europese leiders gezegd hebben tegen Rusland: zet de gesprekken wel door.” Dit „wil ik echt heel zorgvuldig doen”, zei de premier. „Stap voor stap.”

De oproep staat vermeld in de conclusies van de leiders. „Na meer dan zes jaar sinds deze tragische gebeurtenis verdienen de 298 slachtoffers en nabestaanden gerechtigheid. De Europese Raad steunt alle inspanningen om de waarheid, gerechtigheid en verantwoording vast te stellen.”

Rusland maakte donderdag bekend te stoppen met de gesprekken. Nederland en Australië zouden geen belangstelling hebben voor de waarheid, maar er slechts op uit zijn Rusland de schuld in de schoenen te schuiven. Rutte reageerde „teleurgesteld en verrast” op het eenzijdige besluit en noemde het „pijnlijk” voor de slachtoffers en nabestaanden.

BEKIJK OOK:

Rusland: zinloos om verder te praten met Nederland over MH17

BEKIJK OOK:

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident internationale organisaties overheid Mark Rutte Brussel Nederland

EU steunt Nederland: Moskou moet verder onderhandelen over MH17

NOS 16.10.2020 Alle lidstaten van de Europese Unie steunen Nederland in de MH17-zaak. Dat zei premier Rutte na afloop van de tweedaagse EU-top in Brussel. Volgens Rutte roept de EU Moskou op om de gesprekken te hervatten over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne.

Gisteren maakte Rusland bekend dat het niet meer met Australië en Nederland verder wil onderhandelen. Als reden gaf het Kremlin dat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In een reactie riep minister Blok van Buitenlandse Zaken de Russische ambassadeur op het matje.

Premier Rutte zei gisteren al op de EU-top dat hij wel verder wil met de onderhandelingen.

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Rutte zei verder dat Nederland zich beraadt op volgende stappen. Daarin wordt nauw samengewerkt met Australië, stelt hij. Hoe die samenwerking er precies uitziet, wilde Rutte niet zeggen.

BEKIJK OOK;

Rusland staakt gesprekken over MH17, Nederland roept ambassadeur op het matje

NOS 15.10.2020 Rusland wil niet met Australië en Nederland verder onderhandelen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17.

Moskou trekt zich volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken terug omdat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. “Dat soort acties van Nederland maken het zinloos om verder te praten”, staat in de verklaring.

Het Nederlandse kabinet reageert teleurgesteld en verrast. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft de Russische ambassadeur in ons land vandaag op het matje geroepen. Premier Rutte zei op de EU-top in Brussel dat hij wel verder wil met de onderhandelingen. “We trekken hierin samen met Australië op en zijn enorm gemotiveerd dit tot een goed einde te brengen.”

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Minister Blok van Buitenlandse Zaken vindt het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland “het laat afweten”. Blok benadrukt nog eens dat het kabinet geen enkele optie uitsluit om gerechtigheid te bereiken voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden.

Hij heeft geen begrip voor de argumenten van de Russen: “De nabestaanden zijn naar het Hof gestapt, waar ze het volste recht toe hebben. Door ook partij te zijn, kunnen we de nabestaanden helpen en je kunt ons niet verwijten dat we dat doen.”

Ook Blok stelt dat hij de onderhandelingen wil voortzetten. Volgens hem verliepen de eerdere gesprekken met Rusland “professioneel” en werd er serieus onderhandeld.

Klap in het gezicht

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het “de zoveelste klap in het gezicht van de nabestaanden”. Hij is niet verbaasd over de stap van Moskou. “Het is de consistente lijn van Rusland om alles tegen te werken.”

“De gesprekken zijn erop gericht om Rusland verantwoordelijkheid te laten nemen en om de een of andere manier iets te doen aan genoegdoening voor de nabestaanden. Rusland heeft daar blijkbaar geen zin in.”

Wat Nederland gaat doen als de onderhandelingen op niets uitlopen, is nog niet duidelijk. Ploeg: “Nederland en Australië hebben dan de mogelijkheid om dit voor te leggen aan een internationale gerechtelijke organisatie.”

Verwarring zaaien

Het Joint Investigation Team, het internationale team dat de toedracht van de ramp onderzoekt, kwam de afgelopen jaren met enige regelmaat met bewijzen voor betrokkenheid van Russische en aan Rusland gelieerde militairen. Vorig jaar werden vier mannen als verdachten aangemerkt, drie Russen en een Oekraïner.

Rusland erkent de rechtszaak niet en wijst de conclusies en bewijzen van het JIT steevast van de hand. Moskou kwam de afgelopen jaren met alternatieve theorieën, volgens het JIT vooral bedoeld om verwarring te zaaien. Ook heeft de Russische geheime dienst meermaals geprobeerd om het onderzoek te beïnvloeden.

Rusland wil volgens het Russische persbureau RIA Novosti wel meewerken aan onderzoek naar het niet sluiten van het luchtruim voor burgervliegtuigen boven het oosten van Oekraïne, waar het vliegtuig werd neergehaald.

Ondersteuning voor nabestaanden

Nederland stapte eerder naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens om individuele klachten van nabestaanden te ondersteunen. Het gaat erom dat zij in hun zaken kunnen beschikken over al het materiaal uit het MH17-onderzoek, en dat kan alleen als Nederland zelf een aanklacht indient, zei premier Rutte destijds.

Ramp MH17 houdt Nederland al 5 jaar in zijn greep

BEKIJK OOK;

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen

Telegraaf 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft donderdag de Russische ambassadeur op het matje geroepen, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer. „De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

BEKIJK MEER VAN; overheid Stef Blok Den Haag Buitenlandse Zaken Malaysia Airlines-vlucht 17

Blok roept Russische ambassadeur op matje over afbreken overleg MH17

NU 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft donderdag de Russische ambassadeur ontboden, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer.

“De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft donderdag gezegd dat verdere gesprekken met Nederland en Australië over het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014 “zinloos” zijn, omdat beide landen “bevooroordeeld zijn en een bepaalde politieke agenda volgen”.

Premier Mark Rutte is “verrast” door het eenzijdige besluit van Rusland om de onderhandelingen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 te staken, en ook door de timing. In Brussel zei de premier “zeer teleurgesteld” te zijn. “Dit is pijnlijk voor de nabestaanden.”

Nederland en Australië hebben samen Rusland aansprakelijk gesteld onder het internationaal recht voor het Russische aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Sinds begin 2019 lopen daarover gesprekken met Rusland om “tot een oplossing te komen”, schrijft Blok.

Volgens het kabinet blijft “het bereiken van gerechtigheid voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden de hoogste prioriteit”.

Zie ook: Zes jaar na MH17: Hoe staat het nu met het veroordelen van de schuldigen?

Lees meer over: MH17 Buitenland

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen om MH17

AD 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft vandaag de Russische ambassadeur op het matje geroepen, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer. “De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

Rusland: zinloos om verder te praten met Nederland over MH17

Telegraaf  15.10.2020 Nederland betreurt ’ten zeerste’ het eenzijdige besluit van Rusland om de onderhandelingen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 te staken. Dat laat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) weten.

„Het is bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland het laat afweten”, vindt Blok.

Premier Rutte sprak bij aankomst op een EU-top in Brussel over ’een eenzijdig besluit’ van Rusland, dat het volgens hem ’af laat weten.’ „Ik ben dan ook zeer teleurgesteld. Het kabinet heeft Rusland meerdere malen laten weten dat wij hechten aan deze gesprekken. Wij willen de onderhandelingen wel voortzetten om daarmee tot een oplossing te komen die recht doet aan enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van MH-17”, aldus Rutte.

De Nederlandse premier is overvallen door het nieuws uit Rusland. Hij zal zijn Europese collega’s vandaag op de top nog niet expliciet om steun te zullen vragen. Eerst wil hij goed bestuderen wat Rusland nu precies heeft gedaan. Op later moment kan dan alsnog de gang naar zijn EU-collega’s gemaakt worden om de zaak aan te kaarten. „Tot nu toe heeft Europa altijd als een man achter Nederland gestaan inzake MH-17”, stelde hij.

In mei 2016 stelde Nederland samen met Australië Rusland aansprakelijk voor z’n rol in de aanslag op burgervlucht MH17, waarbij op 17 juli 2014 298 mensen omkwamen, waaronder 196 Nederlanders. Staatsaansprakelijkheid was naast vervolging van de betrokkenen een signaal dat Nederland de daad niet pikt.

Rusland liet donderdag weten met de gesprekken te stoppen. „Het kabinet hecht eraan te benadrukken dat het de onderhandelingen wel wil voortzetten om tot een oplossing te komen die recht doet aab het enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Blok in een reactie. Tegelijkertijd sluit het kabinet ’geen enkele optie uit om gerechtigheid te bereiken voor 298 slachtoffers en hun nabestaanden.”

BEKIJK OOK:

Dit zijn de vier verdachten van de massamoord op vlucht MH17

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines vertrok op 17 juli 2014 van Amsterdam naar Kuala Lumpur. De Maleisische hoofdstad werd echter nooit bereikt, boven het oosten van Oekraïne werd de Boeing 777 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen om het leven.

Conflict

In Oost-Oekraine was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig uit Rusland.

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident gewapend conflict Moskou Rusland Nederland Malaysia Airlines-vlucht 17

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waardheid’

RTL 15.10.2020 Rusland wil niet verder met Nederland en Australië in gesprek over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het zinloos om het overleg voort te zetten. De twee gesprekspartners zijn volgens Moskou niet geïnteresseerd in de waarheid.

Bij de ramp met het Malaysia Airlines-toestel op 17 juli 2014 kwamen 298 passagiers om het leven onder wie 196 Nederlanders.

Nederland en Australië hebben Rusland in mei 2018 officieel aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17. De twee landen nodigden Rusland uit om te praten over de aansprakelijkheid en zodoende tot een oplossing te komen. Rusland ging daarin mee, maar trekt nu de stekker eruit.

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ik wil niet huilen, nu niet’

“Dit had Den Haag niet verwacht, want Nederland zag de afgelopen maanden nog ‘perspectief’, omdat er nog werd gesproken tussen de drie landen”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie.

Redelijk abrupt

“De precieze stand van zaken van de gesprekken is geheim, maar men zat zeker nog niet in de eindfase. Door corona waren de gesprekken wel vertraagd, want fysieke ontmoetingen tussen Russische, Nederlandse en Australische delegaties waren onmogelijk.”

Het afbreken door Rusland komt redelijk abrupt, want voor de zomer liet Rusland nog weten dat ze graag de gesprekken zouden voortzetten via een videoverbinding.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken laat via een officiële reactie via Twitter weten dat hij het besluit van Rusland zeer betreurt: “Het is in het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland het laat afweten.”

De discussie over de aansprakelijkheid staat los van het strafrechtelijk onderzoek door het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team. Het JIT hoopt de daders te veroordelen in een rechtszaak in Nederland.

Naar de rechter

In een aansprakelijkheidsprocedure tussen landen wordt als voorwaarde gesteld dat landen eerst via gesprekken proberen tot een oplossing te komen. Nu de gesprekken zijn mislukt, kunnen Nederland en Australië naar een internationale rechter stappen.

Nederland heeft zich al aangesloten bij een procedure van nabestaanden, bij het Europees Hof van de Rechten van de Mens in Straatsburg. Een andere logische optie is om te proberen Rusland aan te klagen voor het schenden van ICAO-afspraken. ICAO is de VN-organisatie voor burgerluchtvaart.

RTL Nieuws; Vladimir Poetin MH17 MH17-proces Nederland Australië Rusland

PVV trekt sancties tegen Rusland in twijfel, Blok houdt eraan vast

AD 28.09.2020 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is niet van plan de sancties tegen Rusland te heroverwegen. Oppositiepartij PVV wil dat die sancties stoppen, omdat ze volgens Kamerlid Raymond de Roon ‘evident niet werken’ en ‘ook heel veel geld kosten’.

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma reageerde tijdens het debat over de Ruslandstrategie van het kabinet boos op het PVV-voorstel. Hij noemde de suggestie ‘een klap in het gezicht van nabestaanden van de MH17’ op de dag dat het proces tegen de verdachten in die zaak weer verder gaat. De economische sancties werden in EU-verband ingesteld na het neerhalen van vlucht MH17. In reactie daarop stelde ook Rusland sancties in.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Volgens CDA-Kamerlid Martijn van Helvert raken die de Nederlandse economie en is het daarom beter persoonsgerichte in plaats van algemene sancties in te stellen. Blok zei juist erg te hechten aan de EU-samenwerking op dit gebied. VVD-Kamerlid André Bosman, die het debat overnam van zijn verkouden collega Sven Koopmans, diende vervolgens een motie in waarin staat dat de sancties juist gehandhaafd moeten worden.

Broedende kip

Nederland stelde in 2018 samen met Australië Rusland aansprakelijk voor de ramp, nadat na internationaal onderzoek werd aangetoond dat de Buk-raket die het toestel van Malaysia Airlines neerhaalde afkomstig was uit Rusland. Blok wilde op vragen van De Roon hoe het daarmee staat alleen zeggen dat de gesprekken nog lopen. ,,Een broedende kip moet je niet storen.”

De relatie tussen Nederland en Rusland is al jaren slecht. De Ruslandstrategie die het kabinet eind vorig jaar ontvouwde, is gestoeld op de combinatie van druk en dialoog – het beleid zoals dat al jaren geldt. Sommige partijen in de Tweede Kamer zagen weinig verschillen tussen de oude en de nieuwe strategie (PvdA). Volgens andere partijen oefent Blok te veel druk uit (SP), terwijl weer een andere partij stelt dat de balans tussen druk en dialoog ‘meer richting druk’ moet (ChristenUnie) en volgens nog anderen is hij juist te veel bezig met druk en te weinig met dialoog.

Zo stelde D66 met GroenLinks dat het kabinet meer moet doen voor de ‘gewone Rus’ door het bijvoorbeeld makkelijker te maken voor studenten en wetenschappers om naar Nederland te reizen en meer studiebeurzen mogelijk te maken. Het voorstel viel bij Blok in goede aarde.

Gaspijpleiding

In het debat kwamen ook actuele kwesties aan de orde: de gifgasaanval op de Russische oppositieleider Alexej Navalny, de situatie in Belarus, het sinds gisteren opgelaaide conflict tussen Azerbeidzjan en Armenië over de regio Nagorno-Karabach en de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2.

De pijpleiding, die gas van Rusland naar Duitsland moet transporteren, werd door D66’er Sjoerdsma ‘een geopolitieke wurgslang’ genoemd. Met de pijplijn kan Rusland traditionele doorvoerlanden als Oekraïne omzeilen. Blok herhaalde dat Nederland geen partij is in de aanleg van Nord Stream 2. Ook benadrukte hij dat Nederland ‘nog decennialang afhankelijk is van buitenlands gas’, nu de gaswinning in Groningen naar nul gaat, en dat gas uit Noorwegen alleen niet voldoende is om heel Europa warm te houden.

MH17-verdachte sprak met advocaten in Rusland: ‘Hij vond de ramp vreselijk’

RTL 28.09.2020 De advocaten van Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, hebben hun cliënt in Rusland bezocht. Dat zeiden ze vandaag bij de hervatting van het omvangrijke strafproces. Volgens zijn advocaten weet Poelatov dat MH17 is neergestort, maar heeft hij er niets mee te maken.

Hij zou volgens zijn advocaten hebben gezegd de dramatische gevolgen, de menselijke resten te hebben gezien. “Hij vindt het vreselijk.” Poelatov zou zijn standpunten volgens zijn advocaten graag persoonlijk toelichten op de zitting, maar dat wordt door zijn advocaten afgeraden.

Internationaal opsporingsbevel

“Niet alleen is zijn foto in combinatie met de verdenking bij een breed publiek wereldwijd bekend gemaakt en is het dus de vraag of hij veilig is, maar bovendien is een internationaal opsporingsbevel tegen hem uitgevaardigd”, zei zijn advocaat Sabine ten Doesschate.

Voorzitter van de stichting voor nabestaanden Piet Ploeg gelooft er niets van. “Als hij een verklaring wil afleggen kan de rechtbank dat altijd mogelijk maken.”.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp

Lees ook:

Verdachte MH17 ontkent betrokkenheid: ‘Onderste steen nog lang niet boven’

Ook de officier van justitie vindt het jammer dat Poelatov geen verklaring aflegt. Er zijn volgens de officier verschillende manieren om een verklaring af te leggen. “Het kan ook via een zelf opgenomen video of schriftelijk.”

MH17-ramp

Deze vier mannen staan terecht voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord op bijna 300 inzittenden met een BUK-raket.

Het was de bedoeling dat de advocaten van Poelatov – in ieder geval deels – hun onderzoekswensen kenbaar zouden maken. Door hun bezoek aan Rusland en de nieuwe inzichten die zij daar hebben opgedaan, kunnen zij dat naar eigen zeggen niet doen maar waarschijnlijk pas tijdens het volgende blok, in november. De rechtbank gaf aan ‘onaangenaam verrast’ te zijn door dit uitstel.

De rechtszaal op Schiphol was dagenlang gereserveerd voor dit blok aan zittingsdagen. Die zijn nu dus niet nodig. Pas op 3 november zal de weer worden hervat.

‘Je voelt de irritatie’

Dat is tegen het zere been van de nabestaanden. Piet Ploeg: “Je voelt de irritatie bij ons op de tribune. De verdediging haalt alles uit de kast om de zaak te vertragen. Het geduld van de nabestaanden wordt elke keer op de proef gesteld.”

Lees ook:

Het MH17-proces wordt hervat: dit kunnen we ervan verwachten

RTL Nieuws; Piet Ploeg MH17 MH17-proces

Advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck arriveren bij het Jusitieel Complex Schiphol ANP

Advocaat: MH17-verdachte bereid naar Nederland te komen

NOS 28.09.2020 Een van de mannen die verdacht worden van het helpen bij het neerhalen van vlucht MH17 is bereid in Nederland voor de rechtbank een verklaring af te leggen. Dat heeft advocaat Sabine ten Doesschate vandaag in het MH17-proces verklaard namens haar cliënt, Oleg Poelatov.

“Als het aan hem ligt, doet hij dat liever vandaag dan morgen. Hier, op de zitting”, zei ze. Maar ze voegde daaraan toe dat zij hem dat heeft afgeraden. Niet alleen omdat dat voor hem niet veilig zou zijn, maar “zijn komst naar de zitting zou ertoe leiden dat een onschuldig man wordt aangehouden en in voorlopige hechtenis wordt gezet voor onbekende duur”. “In samenspraak met cliënt zullen wij een moment en een manier proberen te bepalen wanneer en hoe hij toch ook zelf, zijn verhaal kan doen.”

De advocaat ging niet in op de suggestie die eerder door het OM is gedaan om Poelatov op te roepen als getuige in de zaak tegen de andere verdachten. Volgens het OM kan hij dan getuigen zonder dat hij het risico loopt om in Nederland gearresteerd te worden.

Het Openbaar Ministerie laat weten dat er verschillende manieren zijn waarop Poelatov kan verklaren. “Hij kan een verklaring opnemen. Of een schriftelijke verklaring indienen.”

‘Geen bijdrage geleverd’

Zijn advocaten hebben vorige week uitvoering met Poelatov gesproken. Dat was voor het eerst sinds de start van het proces. Poelatov ontkent alle beschuldigingen.

“Onze cliënt heeft ons verteld dat hij met het bestellen, bewaken, verbergen, vervoeren van een bukraket naar Pervomaiskyi, het instrueren van de bemanning daarvan, het (doen) afvuren van een bukraket en/of het neerhalen van MH17 niets te maken heeft gehad. Hij heeft er geen bijdrage aan geleverd”, zei de advocaat van de oud-militair.

De verdediging denkt nog tot november nodig te hebben om nieuwe onderzoekswensen te presenteren.

BEKIJK OOK;

Advocaat: MH17-verdachte is onschuldig, wil naar rechtbank komen

AD 28.09.2020 Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.  Hij wil wel komen verklaren in de rechtbank in Schiphol.

Dat zeiden de twee Nederlandse advocaten van Poelatov vanochtend in de rechtbank bij Schiphol bij de hervatting van het MH17-proces. De twee advocaten spraken hun cliënt  vorige week in Rusland, het was voor het eerst dat zij Poelatov persoonlijk spraken sinds het proces in maart begon. De Rus is zelf niet bij de rechtszaak aanwezig.

Lees ook;

Lees meer

Oleg Poelatov © ANP Handouts

Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt, aldus Sabine ten Doesschate, advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov..

,,Onze cliënt heeft nogmaals gezegd dat hij niets te maken heeft gehad met vervoer van een BUK-raket en dat hij niets weet over het neerhalen van MH17. Hij had niets met een BUK te maken’’, aldus advocaat Sabine ten Doesschate vanochtend. Zij stelt samen met haar collega ‘intensieve en nuttige gesprekken met hun cliënt te hebben gehad’. ,,Het was de eerste keer dat we hem spraken. Het waren verhelderende gesprekken die hebben geleid tot nieuwe inzichten. We hebben de context van feiten gehoord en onjuistheden in dossier. Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt.”

Volgens de advocaten heeft Poelatov heeft wel de wrakstukken van het toestel gezien. Hij vindt het vreselijk wat er gebeurd is.” Poelatov stelt betrokken te zijn geweest bij de oorlog in Oost-Oekraïne. ,,Maar ik was niet betrokken bij wat er is gebeurd met MH17.’’ Ja, zijn stem is te horen op telefoontaps, maar die gesprekken moeten anders worden geduid dan het OM nu doet.’’

Poelatov wil volgens de advocaten zijn verhaal komen vertellen in de rechtbank. ,,Maar we hebben dat nu nog ontraden. Er is een internationaal opsporingsbevel, hij zou worden opgepakt.”

Vier verdachten

Poelatov is een van de vier verdachten die sinds maart terechtstaan voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Poelatov, Igor GirkinSergej Doebinski en Leonid Chartsjenko (drie Russen en een Orekaïner) waren alle vier betrokken bij de Oekraïnse burgeroorlog, ze streden aan de kant van de pro-Russische separatisten. Girkin was de militair leider, Chartsjenko, Doebinsky en Poelatov speelden een rol in de inlichtingendienst van de rebellen. Volgens het Openbaar Ministerie waren zij op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied en zijn ze betrokken geweest bij het vervoer ervan.

De vier verdachten verblijven allemaal in Rusland of Oost-Oekraïne. Geen van hen is komen opdagen bij het proces en alleen Poelatov laat zich door advocaten vertegenwoordigen. Nederland heeft om hun aanhouding verzocht, maar Rusland levert geen onderdanen uit aan het buitenland.

Onderzoek naar andere scenario’s

De advocaten van Poelatov betoogden eerder in de rechtbank al dat ze meer onderzoek willen naar andere scenario’s rond de crash van vlucht MH17. Volgens hen focust het OM teveel op het scenario dat een Russische BUK-raket het vliegtuig, waarschijnlijk per ongeluk, heeft neergehaald.

De verdediging wil dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”, stelden de advocaten tijdens een eerdere zitting in juni.

Het MH17-proces gaat weer verder op dinsdag 4 november. Inhoudelijke behandeling van de zaak staat pas gepland voor volgend jaar.

Advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate van Oleg Poelatov. © ANP

september 28, 2020 Posted by | 2e kamer, aanslag, Australië,  Igor Girkin, Bellingcat, BUK, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Oleg Poelatov, onderzoek, Poelatov, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, russische geheime dienst, Sergej Doebinski | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

AD 15.05.2020

Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014.

Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Telegraaf 20.05.2020

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Leonid Chartsjenko ‘preventief’ gevangen

MH17-verdachte Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit al twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart 2020 – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

Sleutelfiguur Andrei Ivanovitsj Burlaka

Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het gaat om Andrei Ivanovitsj Burlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne en daarom ook het licht op groen moet hebben gezet voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Kolonel-generaal Burlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj. Zijn ware identiteit is Andrei Ivanovitsj Burlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is Burlaka de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lager geplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over “de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie”.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat. Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees meer:
‘Het OM vervolgt vier verdachten van het neerhalen van MH17 voor moord’

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft vier verdachten met naam en toenaam genoemd in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Zij worden vervolgd wegens moord op 298 mensen

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

Op 8 juni 2020, wordt het proces hervat

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17-hoofdverdachte Girkin: ‘Ik ben indirect verantwoordelijk’

AD 19.05.2020 Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Medelijden met slachtoffers

Niettemin blijft Girkin tijdens het interview zijn mantra herhalen: ,,De opstandelingen hebben het vliegtuig niet neergeschoten.’’ De voormalige commandant suggereert daarmee eens temeer, dat militairen van het Russische leger de BUK-raket Oekraïne hebben binnen gebracht, maar de installatie niet hebben overhandigd aan de separatisten van de DNR.

Het is een aanname die ook het Britse journalistencollectief Bellingcat voorzichtig huldigt op basis van Girkins voortdurende herhaling over de onschuld van de rebellen.

In het interview vertelt Girkin dat hij medelijden heeft met de slachtoffers, maar dat hij geen twijfel erover heeft dat de Oekraïense kant ook heeft ‘deelgenomen’ aan het neerstorten van MH17.

Verdachte in megazaak

Girkin, die destijds de nom de guerre ‘Strelkov’ (‘schutter’, vrij vertaald) droeg, is samen met drie anderen aangeklaagd in de zaak-MH17. Die ging op 9 maart van start, maar geen van de vier verdachten was aanwezig. Eén van hen laat zich door Nederlandse advocaten bijstaan.

Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was, aldus Igor Girkin.

In het vraaggesprek met Gordon geeft Girkin ook toe dat in de zomer van 2014, toen de oorlog tussen de door Rusland militair gesteunde rebellen in de DNR en het Oekraïense leger in volle omvang losbarstte, hij bevel heeft gegeven tot executie van zeker vier Oekraïners.

Marteling

Ook heeft Girkin DNR-inwoners laten doodschieten voor plundering en marteling, vertelt hij. Een van hen heeft hij eigenhandig om het leven gebracht, erkent hij. ,,Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was’’, geeft de MH17-verdachte een inkijkje in de situatie in Oost-Oekraïne op dat moment.

‘MH17-verdachte vast in Donetsk’

NOS 14.05.2020 Een van de vier verdachten in de rechtszaak over het neerhalen van de MH17, Leonid Chartsjenko, is gearresteerd in zijn woonplaats Donetsk. De stad staat onder controle van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Dat meldt de Russische afdeling van de BBC. Hij zou al op 11 maart zijn opgepakt.

Waarom Chartsjenko is gearresteerd, is onduidelijk. De BBC voert bekenden van hem op, van wie er een zegt dat het om verboden wapenbezit gaat; een oude zaak uit 2014. Een ander beweert dat de leiding van de separatisten wil voorkomen dat de Oekraïense regering hem ontvoert. Dat gebeurde eerder met Vladimir Tsemach, die ook in verband wordt gebracht met het neerhalen van de MH17.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie was Chartsjenko betrokken bij het transport van de Buk-installatie waarmee de MH17 is neergeschoten. De Buk kwam volgens het Joint Investigation Team, dat het strafrechtelijk onderzoek doet, uit Rusland.

Het Joint Investigation Team laat weten dat het kennisgenomen heeft van het bericht over de arrestatie. Maar omdat het gebied niet toegankelijk is voor het JIT en de regering in Kiev, kan niet worden nagegaan of het klopt, zegt een woordvoerder.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

De andere twee zijn Igor Girkin, die minister van Defensie was in het door separatisten bezette gebied, en Sergej Doebinski, die leiding gaf aan een verkennings- en spionage-eenheid.

Deze vier mannen worden niet verantwoordelijk gehouden voor het afschieten van de Buk-raket of voor het opdracht geven tot de aanval.

Meer aanhoudingen

Chartsjenko is niet de enige die is aangehouden. Al op 11 april verscheen er op de Russische Facebook-pagina van de separatisten een bericht over een groot aantal aanhoudingen. Onder de arrestanten zijn officieren van de veiligheidsdienst van de rebellen. Daarbij is ook Chartsjenko, ‘de mol’.

Ook Poelatov is een keer aangehouden, in de Oost-Oekraïense stad Loegansk. Hij is weer vrijgelaten en verblijft nu in Rusland.

BEKIJK OOK;

‘MH17-verdachte Chartsjenko zit in de cel’

MSN 14.05.2020 Leonid Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Nu meldt de doorgaans betrouwbare BBC Russian dat Chartsjenko op 11 maart van dit jaar bij zijn huis is opgepakt. Dat werd gedaan door de rebellen die het gebied met steun van Rusland in handen hebben. ‘De Mol’ zit volgens de bronnen van de BBC nog altijd in voorarrest, dat op 8 mei voor twee maanden zou zijn verlengd.

Reden van aanhouding

Officieel is Chartsjenko opgepakt voor een illegale huiszoeking in 2014 en verboden wapenbezit. Allemaal onzin, zeggen bronnen tegen de BBC. De mensen waarbij de huiszoeking plaatsvond, zouden geen klachten over hem hebben. En het wapen zou hij zelf in 2019 van de rebellen hebben gekregen om zich te verweren als iemand hem zou proberen te ontvoeren in verband met MH17.

Die angst voor ontvoering zou niet helemaal onterecht zijn: in 2019 werd een Vladimir Tsemach ontvoerd door de Oekraïense geheime dienst. Justitie ziet deze rebellencommandant als verdachte in de MH17-zaak, maar hij is nog niet aangeklaagd. Tsemachs ontvoering was een opvallende operatie, want hij woonde in het rebellengebied, achter vijandige linies. Later leverde Oekraïne hem uit aan Rusland, onder zware politieke druk van Moskou.

De rebellen hebben nog geen commentaar gegeven over Chartsjenko’s arrestatie.

‘Donetsk arresteert MH17-verdachte om hem te beschermen’

AD 14.05.2020 De autoriteiten van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) in Oost-Oekraïne hebben in maart Leonid Chartsjenko gearresteerd. Hij is een van de vier door het Nederlandse Openbaar Ministerie aangeklaagde verdachten in de zaak rond MH17.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Maar volgens een anonieme oud-collega van Chartsjenko (de enige Oekraïner onder de vier verdachten, met als bijnaam ‘de mol’) is dat een merkwaardig verhaal: tegen de huiszoeking is geen klacht ingediend. En het ministerie van staatsveiligheid van de DNR heeft Chartsjenko zelf vorig jaar een pistool gegeven, juist vanwege zijn verdenking in de zaak MH17.

De DNR-autoriteiten zouden volgens de oud-collega met de arrestatie hebben willen voorkomen dat Oekraïense commando’s Chartsjenko, die als enige verdachte nog in de DNR woont, ontvoerden. Door hem nu gevangen te zetten, isoleren ze hem, aldus de bron van de BBC. Een soortgelijk scenario ontrolde zich afgelopen zomer, toen het Oekraïense leger diep in de DNR getuige (inmiddels officieel verdachte) Vladimir Tsemach ontvoerde en overbracht naar Kiev.

Lees ook;

Lees meer

Vreemde methode

Tsemach werd in september 2019 betrokken in een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland en naar Moskou gestuurd. Dat was opvallend, omdat hij officieel de Oekraïense nationaliteit heeft. De enige reden die Moskou kon hebben hem bij de gevangenenruil te betrekken, was dat hij op die manier niet kon getuigen in het MH17-proces.

Nadat de Nederlandse en Australische politie Tsemach aan de vooravond van de gevangenenruil in Kiev in allerijl hadden ondervraagd, vloog hij naar Moskou, waar vandaan hij direct terugkeerde naar de DNR.

,,Chartsjenko heeft tot het laatst rustig in Donetsk gewoond en nooit vermoed dat er zoiets met hem zou kunnen gebeuren’’, zegt de oud-collega tegen de BBC. ,,Misschien willen ze hem op deze harde manier beschermen, maar het is wel een heel vreemde methode om dat zo te doen.’’

BUK-raket

Chartsjenko was in 2014 commandant van een van de onderdelen van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in de DNR. Hij zou mogelijk aanwezig zijn geweest bij de lancering van de BUK-raket die MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neerschoot. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

De Oekraïense autoriteiten vaardigden al in juli 2015 een opsporingsbevel uit tegen Chartsjenko. Hij werd door Kiev verdacht van oprichting van een terroristische groep. Sinds de zomer van 2014 vechten pro-Russische opstandelingen in de Oost-Oekraïense regio’s Donetsk en Loehansk voor onafhankelijkheid van Oekraïne, nadat in februari van dat jaar een volksopstand de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj had verdreven.

In 2019 stelde het Nederlandse Openbaar Ministerie Chartsjenko officieel in staat van beschuldiging van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17. Naast hem werden ook de Russen Igor (‘Strelkov’) Girkin, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov aangeklaagd.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

mei 16, 2020 Posted by | aanslag, Andrei Ivanovitsj Burlaka, australie, Bellingcat, BUK, Donetsk, Joint Investigation Team, Leonid Chartsjenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

Staat de verhouding Nederland-Rusland en de rest van de wereld weer op scherp ???

Het kabinet kiest voor een koersvast en realistisch Ruslandbeleid. De afgelopen vijf jaar is de relatie met Rusland complex gebleven. Nederland ziet daarom geen reden om de huidige houding tegenover Rusland, die te karakteriseren valt als een combinatie van druk en selectieve samenwerking, ingrijpend te wijzigen. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer, waarin hij reflecteert op het Nederlandse Ruslandbeleid.

Telegraaf 27.07.2020

De brief is een reactie op een motie van de D66-Kamerlid Verhoeven en Stoffer van de SGP, die door de hele Kamer werd gesteund. De twee Kamerleden hadden om een Ruslandstrategie gevraagd. Eerder dit jaar kwam het kabinet ook al met een Chinastrategie.

Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met Westerse mogendheden. Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland.

De minister wijst erop dat Rusland doelbewust desinformatie verspreidt en spioneert. “Rusland beschikt over een offensief cyberprogramma.” Hij noemt als voorbeelden desinformatie over MH17 en de poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken.

Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten’, aldus Blok.

Het kabinet hecht aan samenwerking met partners vis-a-vis Rusland. Het belang van die internationale samenwerking blijkt ook uit de internationale steun die Nederland en de andere landen van het Joint Investigation Team krijgen voor de inzet voor gerechtigheid na het neerhalen van vlucht MH17.

AD 24.12.2019

Het is de vraag of de door Blok gewenste harde koers op de langere termijn internationaal nog op veel steun kan rekenen. Vooral de Franse president Emmanuel Macron heeft zich de afgelopen maanden, onder andere in NAVO-verband, opgeworpen als pleitbezorger van dialoog met Rusland.

Door hem geïnitieerde vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne, eerder deze maand, liepen op weinig uit. En ook Duitsland vaart met de omstreden Nord Stream-gasdeals een eigen koers die tot verdeling leidt tussen Oost-en West-Europa.

De machtspolitiek in de VN, de steun aan de Syrische dictator Assad. Het schenden van het INF-verdrag, waarmee Europa opeens weer beducht moet zijn voor Russische kruisraketten. „Op heel veel vlakken is er eerder een verslechtering. Als je de laatste state of the union hoort van Poetin. De taal die hij uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend.”

“De taal die Poetin uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend”

Uitgerekend tegen deze achtergrond zoekt de Franse president Macron openlijk toenadering tot Rusland. Zo zag de Fransman in de gevangenenruil met Oekraïne een teken dat Poetin zijn agressieve buitenlandbeleid aan het veranderen was.

Blok weet beter: de onwettig aangehouden Oekraïense marinemannen die Rusland vrijliet, waren makkelijk wisselgeld tegen die Russische gevangenen. Onder hen was immers Vladimir Tsemach, een Oekraïner die tijdens de aanslag op MH17 de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne.

Hij is verdachte in het proces dat in maart begint. Na de ruil heeft Rusland hem niet uitgeleverd, zoals Nederland had gevraagd, maar hem weer laten terugkeren naar Oost-Oekraïne. Daarmee is de kans verkeken dat Tsemach terecht zal staan – Rusland en Oekraïne leveren immers volgens hun eigen grondwetten geen onderdanen uit. Bovendien heeft Oekraïne in het oosten nog altijd weinig te zeggen.

Wat doet dit voor de steun die Nederland zo nodig heeft voor het proces tegen de MH17-verdachten?

„Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd. Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde. Zolang wij het op de agenda blijven zetten, merk ik dat wij steun krijgen. Zouden we ermee ophouden, dan zouden andere landen denken: dan gaan wij het ook niet doen.”

Sancties blijven toch een lastig instrument. We kunnen wel vaststellen dat ze niet helpen Rusland op andere gedachten te brengen. Hoe lang moet je er nog mee doorgaan?

„Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten. Er is altijd een reden voor die sancties. Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties. Daar moet je standvastig in zijn. Je merkt wel steeds twijfel bij andere landen wanneer we sancties verlengen. Gelukkig hebben we de Europese landen afgelopen week toch nog op één lijn gekregen.”

Goed, die sancties zijn verlengd. Maar Rusland trekt zich er niks van aan. Tijd voor iets anders, zou je zeggen.

„Sancties zijn ook niet de enige drukmiddelen. Na de moord op Skripal hebben met we, net als een hoop andere Europese landen, Russische diplomaten uitgewezen. Na de hack bij de OPCW hebben we samen met de Britten gewerkt aan een Europees sanctieregime voor cyberaanvallen. Een doorbraak. Vorige week is daar ook nog een sanctiemechanisme tegen mensenrechtenschendingen bij gekomen.”

Die gevangenis is gebouwd, maar er zitten nog geen gevangenen in. Wie moeten op die sanctielijst?

„We zijn nu bezig daar namen onder te krijgen. Daar hebben we zeker gedachten over, maar het helpt in deze fase niet als ik die namen noem.”

Toch is het niet alleen een vijandsbeeld dat het kabinet schetst in zijn nieuwe Ruslandaanpak.

„Rusland is en blijft een grote buur, een kernwapenstaat. We moeten in gesprek blijven, al is het alleen maar om nucleaire ongelukken te voorkomen. Niet voor niets is Nederland voorstander van overleg tussen de NAVO en Rusland.”

Behalve een niet te negeren machtsfactor is Rusland ook een economische macht waarmee Nederland een stevige handelsrelatie heeft. Ons land is na China en Duitsland de derde handelspartner van Rusland.

Zo’n vierhonderd Nederlandse bedrijven zijn in Rusland gevestigd. Ongeveer drieduizend Nederlandse ondernemingen zijn actief op de Russische markt. De vraag naar Nederlandse technologie voor de Russische landbouw is de afgelopen jaren gestegen.

Nord stream 2

Dan is er ook nog Nord Stream 2, de pijplijn die Russisch gas via de Baltische zee en Duitsland naar Europa brengt. Het project nadert de eindfase.

Nordstream 2 is eigendom van het Russische staatsgasbedrijf Gazprom, maar de aanleg wordt medegefinancierd door westerse bedrijven, waaronder het Brits-Nederlandse Shell. Jaarlijks zal er tot 55 miljard kubieke meter Russisch gas doorheen gaan stromen. Daar zit een duidelijke strategie achter.

Momenteel exporteert Gazprom al zo’n 170 miljard kubieke meter per jaar naar Europa. Maar driekwart daarvan stroomt via pijpleidingen door Polen en Oekraïne. Met dat laatste land is Moskou verwikkeld in een burgeroorlog (Oost-Oekraïne). In 2014 annexeerde het bovendien de Krim.

Het Nordstream 2-project is een geopolitieke splijtzwam. Duitsland noemt de import van Russisch gas een economische noodzaak om de afstoot van kolen- en kernenergie te kunnen opvangen. Ook Nederland steunt het project. Maar veel andere Europese lidstaten vrezen juist een veiligheidsprobleem.

“We maken onszelf veel te afhankelijk van Rusland”, meent de Duitse Europarlementariër Manfred Weber. De voorzitter van de Europese Christendemocraten heeft op het punt van Nordstream 2 felle kritiek op zijn eigen regering in Berlijn. “Economische motieven spelen hier geen rol.

Dit is een puur politieke kwestie. Dat de Duitse oud-bondskanselier Gerhard Schröder voorzitter is van het bestuur van Nordstream, zegt al genoeg. Europa kan zijn gasinkopen beter uitspreiden over verschillende leveranciers. Je moet jezelf niet afhankelijk maken van Moskou.”

De Amerikaanse president Trump heeft inmiddels sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken.

Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet.

Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

AD 26.11.2020

Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

Na een onderbreking van een jaar gaat de aanleg van de gaspijpleiding Nordstream 2 in de Oostzee volgende maand weer verder. Dat bevestigde een woordvoerder van consortium Nordstream AG zaterdag 27.11.2020 na berichtgeving door Duitse media. De Verenigde Staten zijn tegen de pijpleiding, die van Rusland naar Duitsland loopt, omdat Moskou daarmee meer invloed in West-Europa zou krijgen.

Polen en Baltische staten

Via de twee pijpleidingen van elk zo’n 1200 kilometer lang zal jaarlijks 55 miljard kubieke meter aardgas vanuit Rusland naar Duitsland worden gepompt. Het project Nordstream 2, dat ongeveer 9,5 miljard euro kost, is voor 94 procent klaar. De VS vinden dat hun Europese partners te afhankelijk worden van Russisch gas omdat er ook al een Nordstream 1 ligt, worden gesteund door Oost-Europese landen zoals Polen en de Baltische staten. Critici op hun beurt beschuldigen de Amerikanen ervan dat ze hun vloeibare gas alleen maar beter willen verkopen in Europa.

Lees ook: Nord Stream 2 is bijna klaar, debat over Russisch gas nog niet

Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag 23.12.2019. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

Daarom wil Rusland dat de aanleg van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding gewoon verder gaat. En daarvoor zegt het land een speciaal schip achter de hand te hebben. Door sancties van Amerika heeft de aanleg al enige vertraging opgelopen.

Pijplegschip

Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van twee schepen, schortte het werk op om Amerikaanse sancties te voorkomen. President Vladimir Poetin wil dat door de inzet van het schip de bouw van de leiding kan worden voortgezet.

Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

zie ook: Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 10 – nasleep

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

Pers

Rusland zal maatregelen nemen tegen Britse media die actief zijn op Russisch grondgebied. Het gaat om een vergelding voor maatregelen van Britse autoriteiten tegen Russische journalisten.

Kruisraketten

Rusland kan sinds kort een wapen inzetten dat het land volgens president Poetin weer op de top van de apenrots zet als het gaat om militaire slagkracht. De hypersonische Avangard-raket vliegt 27 keer sneller dan het geluid richting zijn doel en kan onderweg van koers veranderen, waardoor geen afweersysteem het uit de lucht kan halen, claimt Moskou.

Rusland heeft al eerder in 2018 op staatstelevisie reeds beelden getoond van het afvuren van een hypersonische raket, de kinzjal (dolk). Een MiG-31 straaljager schoot het projectiel af, dat volgens het Kremlin met 12.000 kilometer per uur, tien keer de snelheid van het geluid, op zijn doel af vliegt.

Tegenaanval

De wapens zullen volgens de president niet gebruikt worden om andere landen aan te vallen. Wel stelt Poetin dat het gebruik van kernwapens op Rusland of haar bondgenoten, gezien zal worden als een aanval die vraagt om een onmiddelijke reactie in de vorm van een tegenaanval.

De dreigende taal van de Russische president Vladimir Poetin aan het adres van NAVO-landen is ”onacceptabel’’ voor het militaire bondgenootschap. Zijn uitlatingen zijn contraproductief, stond toen in een NAVO-verklaring.

”We willen geen nieuwe Koude Oorlog of een nieuwe wapenwedloop’’, aldus de NAVO. De alliantie voegde eraan toe dat de raketafweersystemen in Europa niet zijn gericht op Rusland, maar dienen als verdediging tegen dreigingen van verder weg.

Washington maakte duidelijk dat de VS begint met onderzoek, ontwikkeling en het ontwerpen van nieuwe raketsystemen en Moskou zal nu hetzelfde doen, kondigde minister van Defensie Sergej Sjojgoe aan. Het gaat om een op land gestationeerde kruisraket, gebaseerd op een bestaande versie voor schepen, de Kalibr.

Rusland zet vaart achter de ontwikkeling van twee nieuwe op land gestationeerde raketsystemen. Dit gebeurt in reactie op de terugtrekking door Washington uit het nucleair wapenbeheersingsverdrag INF. De systemen moeten in 2021 operationeel zijn, meldt het Russische ministerie van Defensie.

China, Rusland en Iran beginnen vrijdag aan gezamenlijke marineoefeningen in de Golf van Oman. Het Chinese ministerie van Defensie maakte dat donderdag bekend. Het testen duurt tot en met maandag.

Volgens het ministerie is de oefening „niet noodzakelijk verbonden met de regionale situatie.” De gezamenlijke test komt in een periode van oplopende spanningen tussen de VS en Iran.

Ook gaat Moskou werken aan hypersonische raketten voor de langere afstand. Die zullen minstens vijf keer de snelheid van het geluid bereiken, aldus de Russen.

Moskou beschuldigt de Verenigde Staten ervan valse voorwendselen te bedenken om het INF-verdrag te verlaten, waar ze toch al wilden uitstappen.

Dat heeft mogelijk ook gevolgen voor ons land. Nederland huisvest zeer waarschijnlijk zo’n twintig kernwapens op vliegbasis Volkel. F-16’s kunnen deze bommen afgooien, maar recent barstte hier een discussie los of de opvolger van dit toestel, de Joint Strike Fighter (JSF), dit ook moet kunnen. D66-leider Rob Jetten maakte bekend dat zijn partij dit niet wil, wat hem niet erg in dank werd afgenomen door coalitiepartners VVD en CDA.

Kortom, staat er al weer een kernwapenwedloop op stapel ?? Of Zijn we inmiddels op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ook in Nederland ?? Zie nog meer en nog veel meer !!!!

lees: kamerbrief met kabinetsreactie op aiv-adviesrapport kernwapens in een nieuwe geopolitieke werkelijkheid 18.04.2019

lees: Rusland geeft beelden vrij van test met hypersonische raket NU 11.03.2018

lees: NAVO noemt dreigende taal president Poetin onacceptabel NU 02.03.2018

zie ook: JSF-gedonder gewoon nog verder !!!! – deel 3

zie ook: JSF-gedonder gaat gewoon verder !!!! – deel 2

zie ook: JSF-gedonder gaat gewoon verder !!!! – deel 1

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag CyberhackSpy

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland Skrypal

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 3

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 2

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Of Russische superraket werkt of niet, ‘in VS en China zijn ze geschrokken’

NOS 28.12.2019 Rusland kan sinds gisteren een wapen inzetten dat het land volgens president Poetin weer op de top van de apenrots zet als het gaat om militaire slagkracht. De hypersonische Avangard-raket vliegt 27 keer sneller dan het geluid richting zijn doel en kan onderweg van koers veranderen, waardoor geen afweersysteem het uit de lucht kan halen, claimt Moskou.

Of de raket echt zo baanbrekend is als de Russen beweren, moeten nog blijken, zegt wapendeskundige Sico van der Meer van onderzoeksinstituut Clingendael. “Een wapenwedloop is namelijk ook deels bluf”, aldus Van der Meer. “Maar reken maar dat ze hier in Washington en Peking van zijn geschrokken.”

Van der Meer zegt dat de Russen al decennia op zoek zijn naar een manier om dreigender te worden op het wereldtoneel sinds de Amerikanen onder president Bush aankondigden een raketschild te bouwen. “De Russen leunden vooral op hun kernraketten om internationaal druk uit te oefenen, maar die zijn waardeloos met zo’n schild. Met deze nieuwe raket zijn ze op papier weer net zo sterk als de Amerikanen.”

Propaganda en bangmakerij

Wapenexperts betwijfelen of de Russen de raket daadwerkelijk in gebruik hebben genomen. Het kan ook om een vergevorderde testfase gaan, zoals bijvoorbeeld de defensie-expert van de BBC schrijft.

Van der Meer deelt die twijfels. “Het is ook elkaar bang maken en het is propaganda richting zowel de Amerikanen als de eigen bevolking. Poetin kondigde tijdens een persconferentie vorig jaar naast deze raket bijvoorbeeld ook allerlei andere sciencefictionwapens aan die waarschijnlijk nog lang geen werkelijkheid zijn, zoals een raket op kernenergie die in theorie oneindig kan rondvliegen.”

Toch denkt hij wel dat de Russen in het geval van de Avangard voorloper zijn als het gaat om dergelijke geavanceerde wapens. “Ze zijn er al jaren mee bezig en andere landen zoals de VS, China en India werken hier ook aan. Hypersonische wapens zijn een beetje het nieuwste snufje op de wapenmarkt. Om hun claims te onderbouwen, zullen ze nu een arsenaal moeten opbouwen en via testen moeten aantonen dat de raketten structureel werken.”

Wapenwedloop

Eerder dit jaar zegde de Amerikaanse president Trump nog een belangrijk verdrag met Rusland op over wapenbeheersing. Of een nieuwe versie van dat zogenoemde INF-verdrag inmiddels een utopie is met de hypermoderne Russische raket? Van der Meer durft het niet te zeggen.

“Nu er zo veel geld in nieuwe wapens wordt gepompt, lijkt zo’n nieuw verdrag onlogisch. En Trump is bijvoorbeeld volop bezig met zijn Space Force, dus de wedloop speelt op verschillende fronten”, zegt hij, doelend op het nieuwe Amerikaanse legeronderdeel dat buitenaardse militaire operaties gaat coördineren.

“Aan de andere kant kunnen landen bij zo’n snelle wapenwedloop de kans op escalatie als te groot beschouwen of het wordt te duur, waardoor er misschien wel nieuwe afspraken komen. Het hangt boven alles af van de wereldleiders. Dat zag je in de Koude Oorlog met Reagan en Gorbatsjov, die een vertrouwensband ontwikkelden wat in 1987 uiteindelijk leidde tot het INF-verdrag.”

“Bij dit soort wapens heb je niet meer de tijd om een foutje te herstellen”, aldus Clingendael-onderzoeker Sico van der Meer.

Hoe dan ook is de nieuwe raket van de Russen slecht nieuws voor de mondiale veiligheid, zegt Van der Meer. Hij wordt er als Europeaan “best somber” van. “Wij zitten precies tussen al die wereldmachten in en de kans op escalatie wordt alleen maar groter. Als zo’n wapen per ongeluk wordt afgevuurd, heb je eigenlijk meteen een wereldoorlog. Zo’n hypersonisch wapen is niet meer af te remmen.”

De gevolgen zijn dan meteen gigantisch, zegt Van der Meer. Daarbij verwijst hij naar een recent onderzoek van de Amerikaanse Princeton-universiteit. Onderzoekers simuleerden daar een situatie waarin Rusland een raket met kernkop als waarschuwing had gelanceerd. In de vijf daaropvolgende uren zouden in de VS, Rusland en NAVO-landen meer dan 91 miljoen doden en gewonden vallen.

“Bij dit soort wapens heb je niet meer de tijd om een foutje te herstellen”, zegt Van der Meer. “Het zijn allemaal leuke ontwikkelingen voor de wapenindustrie, maar het is slecht nieuws voor de rest van de wereld.”

Bekijk ook;

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn gesprek met de Russische militaire leiders dinsdag in het nationale defensie-controlecentrum in Moskou.

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn gesprek met de Russische militaire leiders dinsdag in het nationale defensie-controlecentrum in Moskou. © AP

Rusland neemt hypersonisch wapen in gebruik

AD 28.12.2019 Het Russische leger heeft vrijdag een nieuw, hypermodern intercontinentaal kernwapen in gebruik genomen dat vliegt met 27 keer de snelheid van het geluid. Volgens de Russische president Vladimir Poetin is de hypersonische Avangard-raket een technologische doorbraak die is te vergelijken met de lancering van de eerste satelliet door de Sovjet-Unie in 1957 en plaatst de raket Rusland op eenzame hoogte in de mondiale wapenwedloop.

De nieuwe generatie Russische kernwapens kunnen vrijwel iedere plek ter wereld bereiken en ook het Amerikaanse raketschild ontwijken, aldus Poetin.

Lees ook;

Lees meer

,,Vandaag hebben we een unieke situatie in onze nieuwe en recente geschiedenis. Andere landen proberen ons in te halen. Geen ander land heeft de beschikking over hypersonische wapen, laat staan hypersonische wapens die over continentale afstand reiken’’, aldus Poetin.

De Avangard wordt gelanceerd bovenop een intercontinentale ballistische raket en kan kernwapens dragen tot 2 megaton. Waar een reguliere raket doorgaans een voorspelbare route volgt, kan de Avangard door een ‘glijsysteem’ scherpe en onverwachte manoeuvres maken richting zijn doel. Daardoor is het moeilijker de raket te onderscheppen.

De Russische minister van Defensie Sergei Shoigu bracht Poetin vrijdag de mededeling dat de eerste raketeenheid die is uitgerust met de Avangard gevechtsklaar is. ,,Ik feliciteer u met deze mijlpaal voor het leger en de gehele natie’’, zei Shoigu later in een conference call met de hoogste militaire leiders van het Russische leger.

Poetin onthulde de ontwikkeling van de Avangard en andere moderne wapensystemen in zijn state-of-the-nation speech in maart 2018. Toen sprak hij al over de moeilijk te pareren vliegbewegingen van de raket. ,,Hij gaat als een meteoriet op zijn doel af, als een vuurbal’’, aldus de Russische leider destijds.

China en VS

Ook China heeft zijn eigen hypersonische raket inmiddels getest. Die zou vijf keer sneller gaan dan het geluid. De VS werkt sinds 2000 aan de ontwikkeling van hypersonische wapens, blijkt uit een onderzoek van het Congres dat in juli van dit jaar werd gepubliceerd. Het Pentagon liet in een reactie weten dat het ,,niet ingaat op Russische claims’’ over de Avangard.

Defensieminister Mark Esper zei in augustus dat hij gelooft dat ,,het waarschijnlijk een kwestie is van een paar jaar’’ voordat de VS ook over een dergelijke raket beschikt. Hij noemde de ontwikkeling van een hypersonische raket toen ,,een prioriteit’’.

Een door het Russische ministerie van Defensie vrijgegeven foto van de lancering van een intercontinentale ballistische raket. © AP/Ministerie van Defensie Rusland

Rusland claimt ingebruikname van hypersonische nucleaire raket

NU 28.12.2019 Rusland zegt dat het vrijdag zijn eerste hypersonische nucleaire raketten in gebruik heeft genomen. Het Russische ministerie van Defensie maakte niet bekend waar de raketten zich op dit moment bevinden.

President Vladimir Poetin kondigde het nieuwe raketsysteem, genaamd Avangard, vorig jaar aan. Volgens het Kremlin kunnen de wapens bijna elk punt op de aarde raken en raketschilden van Amerikaanse makelij ontwijken. Ook kunnen de raketten andere nucleaire en conventionele wapens afschieten.

Ondanks de oorlogszuchtige propaganda van de Russen, trekken westerse experts in twijfel hoe geavanceerd het wapenprogramma daadwerkelijk is. Volgens het Pentagon is Rusland niet zo superieur als het land zich nu voordoet, omdat de Amerikanen al sinds 2000 over hypersonische wapens beschikken.

Hypersonische raketten worden met behulp van conventionele ballistische raketten naar een hoogte tussen de 40 en 100 kilometer gestuwd. Vervolgens komt de gestroomlijnde kop los en glijdt deze op zijn doel af.

De objecten kunnen vanwege hun vorm een onvoorspelbare koers volgen. Ook volgen de raketten een veel lager en directer pad dan de gebogen koers van een ballistische raket. Volgens experts zijn de wapens hierdoor moeilijker te traceren via de radar, waardoor raketafweergeschut minder tijd heeft om te reageren.

Poetin overziet test van ‘onzichtbare’ kernraket in Rusland

Lees meer over: Rusland  Buitenland

Rusland neemt raket in gebruik die afweersystemen ‘nutteloos’ maakt

NOS 27.12.2019 Rusland heeft na jaren testen een raket in gebruik genomen waarmee andere landen het nakijken hebben als het gaat om moderne wapens, aldus president Poetin.

Minister van Defensie Sjojgoe liet Poetin weten dat de raket vandaag is ondergebracht bij een eenheid in de zuidelijke Oeral. Hij sprak daarbij over een “mijlpaal voor het leger en het hele land”. Poetin beschouwt de raket als een technologische doorbraak die vergelijkbaar is met de lancering van de eerste Sovjet-satelliet in 1957.

Hypersonisch

De Avangard-raket is volgens de Russen in staat om hypersonische snelheden te bereiken, oftewel minimaal vijf keer de snelheid van het geluid (zo’n 6200 kilometer per uur).

Het wapen vliegt na lancering net als andere intercontinentale raketten tot hoog in de atmosfeer. Bij terugkeer naar het aardoppervlak ‘glijdt’ de kernkop vervolgens met een enorme snelheid naar het doel, waarbij hij ondertussen scherpe manoeuvres kan maken.

Volgens Poetin is de raket daardoor praktisch niet neer te halen. Afweersystemen zijn nutteloos, zei hij in maart vorig jaar tijdens een persconferentie, toen hij de raket aankondigde.

Nieuwe wapenwedloop

Bij een test een jaar geleden vloog de raket volgens een onderminister van Defensie zelfs 27 keer sneller dan het geluid. Daarbij werd een doel geraakt dat zo’n 6000 kilometer verderop lag, op het schiereiland Kamtsjatka.

De ronkende woorden uit Rusland over de Avangard passen in de opgelaaide wapenwedloop tussen de VS en Rusland. In februari zegde de Amerikaanse president Trump een belangrijk verdrag over wapenbeheersing tussen de twee landen op.

Dat zogenoemde INF-verdrag stamde uit de Koude Oorlog. Het werd in 1987 ondertekend in Washington door de Amerikaanse president Reagan en Sovjetleider Gorbatsjov.

Na 31 jaar kwam in augustus definitief een einde aan het INF-verdrag:

Sinds het opzeggen van het verdrag test zowel Rusland als de VS weer geregeld raketten en investeren de landen volop in nieuwe rakettechnologie. Zo is de VS ook bezig hypersonische raketten te ontwikkelen.

Bekijk ook;

Opvarenden van een ​​speciaal pijplegschip werken aan de aanleg van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding. Beeld © AFP

Rusland wil aanleg omstreden gasleiding voortzetten

MSN 26.12.2019 Rusland wil dat de bouw van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding verder gaat. Daarvoor zegt het land een speciaal schip achter de hand te hebben. Door sancties van Amerika heeft de aanleg al enige vertraging opgelopen.

Pijplegschip

Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van twee schepen, schortte het werk op om Amerikaanse sancties te voorkomen. President Vladimir Poetin wil dat door de inzet van het schip de bouw van de leiding kan worden voortgezet.

© Aangeboden door RTL Z

In 2016 kocht de Russische energiereus Gazprom een ​​speciaal pijplegschip genaamd Academic Cherskiy dat als laatste redmiddel kon worden gebruikt als Europese bedrijven stopten met werken aan Nord Stream 2.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Amerika is tegen de aanleg van de gasleiding. Het land vreest dat Europa daardoor te afhankelijk wordt van Russisch gas.

Het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van de schepen Pioneering Spirit en Solitaire, schortte het werk daarop op om Amerikaanse maatregelen te voorkomen.

Lees ook: Nederlands bedrijf stopt werk aan omstreden gaspijpleiding na dreiging sancties

Nieuwe gasdeal met Oekraïne is een overwinning voor Moskou

Trouw 24.12.2019 Moskou en Kiev hebben op de valreep een deal gesloten over het transport van Russisch gas door Oekraïne naar Europa. Ondanks een ogenschijnlijk compromis, trekt Rusland op meerdere fronten aan het langste eind.

De timing van de gasdeal tussen Oekraïne en Rusland had voor Moskou niet beter gekund. Vlak voor de aankondiging van de overeenkomst kondigden de Verenigde Staten sancties af tegen aannemers die betrokken zijn bij de aanleg van de Nord Stream 2-pijpleiding.

Hierdoor loopt deze nieuwe gasleiding, die Russisch gas via de Oostzee zonder tussenkomst van Oekraïne direct naar Europa moet vervoeren, vertraging op tot de tweede helft van 2020.

Tegelijkertijd liep de bestaande gasdeal van beide landen per 1 januari af. Om te voorkomen dat de export van gas naar Europa vrijwel stil zou vallen, was Moskou er veel aan gelegen om voor het einde van het jaar een nieuwe overeenkomst met Kiev te sluiten.

Oekraïne wilde op zijn beurt uitkomen op een langdurig contract, zodat het zich ook de komende jaren verzekerd weet van inkomsten voor de doorvoer van Russisch gas.

De deal die onlangs werd gesloten, heeft op eerste gezicht veel weg van een compromis. Het Russische gasbedrijf Gazprom stuurde oorspronkelijk aan op een overeenkomst voor de korte termijn om de periode tot voltooiing van het Nord Stream 2-project te overbruggen.

Daarna zou het bedrijf de vrije hand hebben om gas direct naar Europa te transporteren zonder tussenkomst van Kiev. Daar zag Oekraïne geen heil in. De regering in Kiev wilde het liefst een deal van tien jaar met een jaarlijkse doorvoer van 65 miljard kubieke meter gas.

Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa

De uiteindelijke overeenkomst is vijf jaar geldig. In 2020 zal Moskou nog 65 miljard kubieke meter gas door Oekraïense leidingen transporteren, maar in de jaren daarna wordt de hoeveelheid teruggeschroefd naar 40 miljard kubieke meter.

Daarmee lijkt Moskou aan het langste eind te trekken. Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa terwijl Nord Stream 2 wordt afgebouwd en kan daarna de kraan iets dichtdraaien om deze op den duur naar eigen goeddunken verder af te sluiten.

Een ander belangrijk punt van de deal is de afwikkeling van diverse juridische geschillen tussen de twee landen. Volgens het akkoord betaalt Rusland eenmalig drie miljard dollar aan Oekraïne naar aanleiding van een conflict over de hoeveelheid gas die Moskou in de afgelopen jaren aan Kiev leverde.

Ondanks de fikse som die Gazprom aan de Oekraïense evenknie Naftogaz moet betalen, staat daar tegenover dat Kiev de overige miljardenclaims laat vallen. Daarmee trekt Moskou ook in de juridische strijd aan het langste eind.

Lees ook:
Waarom de VS de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijp willen voorkomen

Amerika probeert met sancties de aanleg van Nord Stream 2 te verhinderen. Dat is rijkelijk laat: de gaspijpleiding is bijna af.

MEER OVER; MOSKOU ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN OEKRAÏNE EUROPA KIEV ECONOMISCHE SECTOR GAZPROM ENERGIE EN HULPBRONNEN JARRON KAMPHORST

Blok wil ‘steeds assertiever’ Moskou temmen met Ruslandstrategie

Elsevier 23.12.2019 Nederland moet druk blijven zetten op Rusland, dat steeds ‘assertiever’ wordt. Dat schrijft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer, waarin staat dat het kabinet een ‘koersvast en realistisch Ruslandbeleid’ moet blijven voeren. Sinds vijf jaar geleden de Krim werd bezet en vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, waarbij Moskou nog altijd elke betrokkenheid ontkent, zijn Nederland en veel andere westerse landen de koers van president Vladimir Poetin steeds meer gaan wantrouwen. Wat wil Nederland?

‘Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met westerse mogendheden,’ schrijft Blok in de brief, die hij stuurt op verzoek van Kamerleden Kees Verhoeven (D66) en Chris Stoffer (SGP). Namens de gehele Tweede Kamer hadden zij de minister gevraagd met een Rusland-strategie te komen, in navolging van zijn China-strategie van begin oktober.

Het Nederlandse Ruslandbeleid: koersvast en realistisch. Druk uitoefenen als het moet, en selectief samenwerken in het Nederlands belang.

Lees hier meer: https://t.co/eVC8TdKNkA

 © ANP Foto pic.twitter.com/AwrIdUOrFG

Net als de Chinezen vormen ook de Russen voor het kabinet en voor veel coalitie- en oppositiepartijen een bron van zorg, bijvoorbeeld wat betreft veiligheid en mensenrechten. ‘We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden,’ schrijft Blok. Dat doet Nederland volgens de minister door te investeren in defensie, cyberveiligheid. Ook ‘laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan,’ zegt de minister.

Sinds MH17 leven Nederland en Rusland op gespannen voet

De relatie tussen Nederland en Rusland kwam op scherp te staan nadat op 17 juli 2014 vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten boven Hrabove in Oost-Oekraïne, waarbij de 298 inzittenden omkwamen, onder wie 196 Nederlanders. Nederland en de andere landen uit het onderzoeksteam JIT (Joint Investigation Team) geloven dat Rusland daarvoor verantwoordelijk is, maar de Russische regering in Moskou ontkent elke betrokkenheid.

Lees ook het commentaar van Eric Vrijsen terug: Moskou zwijgt, maar net rond MH17-verdachten sluit zich

In juni maakte het Openbaar Ministerie bekend drie Russen en één Oekraïner te vervolgen voor de ramp, maar mede door gebrekkige Russische medewerking lijkt de kans klein dat de verdachten ooit voor de rechter zullen verschijnen. Vooral bij de Oekraïner Vladimir Tsemach, die ten tijde van de ramp de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne, lijkt dat uitgesloten omdat Rusland hem heeft laten terugkeren naar Oost-Oekraïne.

Dat frustreert Blok, maar om het recht te doen zegevieren, is het volgens hem toch noodzakelijk dat Nederland aandacht voor de vervolging van de daders blijft vragen. ‘Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd,’ zegt Blok maandag in gesprek met De Telegraaf. ‘Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde.’

‘Desinformatie’ om verkiezingen te beïnvloeden? Bewijs is er niet

In zijn brief aan de Tweede Kamer haalt Blok ook het onderwerp ‘desinformatie’ aan. Rusland zou bewust onjuistheden verspreiden, onder meer over de MH17-ramp, om twijfel te zaaien over de Russische betrokkenheid.

De minister verwijst naar een brief die de – tijdelijk teruggetreden – minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren in oktober aan de Kamer stuurde. Online verspreide desinformatie zou zijn bedoeld om verkiezingsuitslagen te manipuleren, zoals bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 zou zijn gebeurd.

Uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam waarvoor Ollongren opdracht gaf, blijkt echter dat ‘geen Nederlandstalige buitenlandse desinformatiecampagne of nep-actiegroepen gevonden (…) rond Provinciale Staten- en Europese parlementsverkiezingen van 2019’.

Ook onderzocht NRC vorig jaar de invloed van Russische ‘trollen’ die via berichten op Twitter op grote schaal nepnieuws zouden verspreiden in Nederland. Uiteindelijk vond de krant minstens 940 Nederlandstalige tweets die in 2016 en 2017 waren verstuurd en waarmee anonieme accounts afkomstig uit de Russische stad Sint-Petersburg een ‘anti-islamsentiment’ zouden hebben geprobeerd aan te wakkeren. Bewijs dat het Kremlin hierbij was betrokken, had het avondblad overigens niet.

Serieuzer van aard is de poging, in april vorig jaar, van de Russische geheime dienst GROe om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. Spionnen probeerden zo geheime informatie over de affaire rond de in het Britse Salisbury vergiftigde dubbelspion Sergej Skripal te verkrijgen. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) maakte in oktober 2018 bekend dat deze poging was mislukt, mede door een aantal elementaire fouten van de kant van de Russische spionnen.

Lees ook het commentaar van Eric Vrijsen terug: Russische spionnen leverden broddelwerk

Ondanks het mislukken van de hackpoging is het kabinet daardoor nog meer op zijn hoede, schrijft Blok. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten.’

Diplomatieke rel na vergiftiging Skripal

Met Skripal is direct een van de grootste internationale diplomatieke rellen met Rusland van de laatste jaren genoemd. De Verenigde Staten en de meeste EU-landen hielden Moskou verantwoordelijk voor een aanval met zenuwgas op 4 maart in het Engelse Salisbury. Daardoor belandden de Russische dubbelspion en zijn dochter Julia in het ziekenhuis.

Ruim twintig landen, waaronder de Verenigde Staten, Australië, Canada, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië en ook Nederland, zetten als reactie op de vergiftiging van Skripal zo’n 150 Russische diplomaten uit. Rusland betaalde met gelijke munt terug door evenzoveel staatsambtenaren uit die landen uit te wijzen. In die periode werd ook wel gesproken van een mogelijke nieuwe Koude Oorlog, onder anderen door secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties.

Lees ook deze blog van Bram Boxhoorn: Praat met Rusland, zonder te zwijgen over MH17 en Krim

De diplomatieke rel kwam allerminst uit het niets. In juli 2014 stelde de Europese Unie sancties in tegen Rusland, waardoor zakendoen met ondernemers uit dat land moeilijker is geworden. Deze sancties werden opgelegd omdat Rusland in het voorjaar van dat jaar het Oekraïense schiereiland de Krim bezette.

Sindsdien vechten Oekraïne en pro-Russische rebellen die zich van het land willen afscheiden een oorlog uit in de Oost-Oekraïense regio Donbas. Hoewel de Russische president Poetin en de Oekraïense president Volodomir Zelensky begin deze maand met elkaar in gesprek gingen, lijkt het einde van de strijd nog niet aanstaande.

Blok wil doorgaan met sancties tegen Rusland: ‘Er is altijd een reden’

De sancties die zowel de EU als de Verenigde Staten de afgelopen jaren hebben ingesteld, lijken Rusland niet op andere gedachten te hebben gebracht. ‘Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten,’ antwoordt Blok op een vraag van De Telegraaf  hoe zinvol de strafmaatregelen zijn. ‘Er is altijd een reden voor die sancties.

Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties.’ Sterker nog: in een toespraak kondigde Blok twee weken geleden een nieuw EU-mechanisme aan om sancties te kunnen opleggen aan ‘mensenrechtenschenders waar dan ook ter wereld’, en dus ook aan Rusland.

Dat is hard nodig, vindt het kabinet. In de brief van Blok is een uitgebreide passage opgenomen over mensenrechten. ‘De ruimte voor onafhankelijke NGO’s om in Rusland te werken is de afgelopen jaren gekrompen,’ schrijft de minister.

Nederland zal Russische non-gouvernementele organisaties in Rusland blijven steunen, en Nederlandse diplomaten zullen ‘indien nodig als waarnemer aanwezig zijn bij rechtszaken’. De VVD-minister noemt als voorbeelden van geschonden rechten in Rusland de vervolging van lhbti’s (lesbiennes, homo’s, biseksuelen, transgenders en interseksuelen) in Tsjetsjenië, godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting voor de oppositie.

Rusland op het wereldtoneel: steun aan Assad, militaire investeringen

Ook op het wereldtoneel zijn de Russische inspanningen zorgwekkend, vindt Blok. ‘In Syrië schaarde Rusland zich sinds 2015 achter het regime van Assad door op grote schaal militaire middelen in te zetten, inclusief tegen de Syrische burgerbevolking,’ wijst de minister op de rol van het regime van president Poetin in de Syrische burgeroorlog.

‘Mede daardoor heeft president Assad in militair opzicht het initiatief naar zich toe kunnen trekken.’ Ruslands steun aan de socialistische dictator Nicolas Maduro in Venezuela is voor het kabinet evenmin een goed teken. Nederland steunt net als de rest van de EU en de Verenigde Staten oppositieleider Juan Guaidó, die zich uitriep tot president. Na een golf van protesten onder de Venezolaanse bevolking in het voorjaar, lijkt Maduro mede door Russische steun de macht weer steviger in handen te hebben gekregen.

Dichter bij huis ziet Blok grote Russische investeringen in ‘militaire capaciteiten en afschrikking’, wat vooral in het Europese deel van Rusland heeft geleid tot een grotere en sterkere Russische krijgsmacht.

De minister wijst onder meer op de ontwikkeling van een ‘nieuw grondgelanceerd kruisvluchtwapen (dat ook met een nucleaire lading kan worden uitgerust), hetgeen leidde tot het einde van het INF-verdrag’. In combinatie met de retoriek van Poetin, volgens de minister ‘borstklopperij (…), heel dreigend’, is het extra belangrijk dat Nederland en andere NAVO-leden hun defensie-uitgaven opschroeven.

Witte Huis zet Europa onder druk om afstand te nemen van Rusland

De minister volgt daarin de lijn van de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra. Laatstgenoemde vraagt het kabinet voortdurend – zo ook op Het Grote Defensiedebat van Elsevier Weekblad in oktober – om meer geld uit te geven aan militaire middelen, deels om zich zo nodig tegen Rusland te kunnen verweren.

Meer over dit onderwerp: Russische gaspijp splijt het Westen en Poetin profiteert

Ook in economisch opzicht wil het Witte Huis de Russen treffen. Vrijdag ondertekende president Donald Trump, die Moskou al meermaals sancties oplegde, een wet om Europese bedrijven sancties op te leggen die meewerken aan de aanleg van de Russische gaspijplijn Nord Stream 2.

Washington is van mening dat Europa zich te afhankelijk maakt van Rusland als het op grote schaal Russisch gas importeert. Blok is het met Trump en Hoekstra oneens: ‘Het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan hebben,’ zegt hij tegen De Telegraaf. Daarnaast vindt hij dat niet westerse landen niet te hard moeten zijn: ‘Waar Rusland over de schreef gaat, moeten we maatregelen nemen, zoals sancties; maar daarnaast wil ik ook een normale relatie.’

Kabinet wil normale relatie: ‘Rusland is méér dan het Kremlin’

Die relatie is volgens het kabinet nodig omdat Rusland een buurland is van de EU ‘en een geostrategische speler met wie Nederland een eeuwenlange geschiedenis’ en ‘aanzienlijke economische, maatschappelijke en culturele banden’ deelt.

Minister Stef Blok;

‘We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering. Als we niet in gesprek blijven, kunnen we ook niet voor onze belangen opkomen. Open lijnen met de Russen zijn bijvoorbeeld nodig om militaire ongelukken en een nieuwe wapenwedloop te voorkomen. (…)

Rusland is méér dan het Kremlin. Daarom is het belangrijk niet alleen met machthebbers in Moskou te spreken, maar ook met andere groepen in de samenleving.’

Gerelateerde artikelen;

Ruslandstrategie van Blok: we blijven in gesprek met ‘assertief’ Rusland

NOS 23.12.2019 Rusland probeert waar mogelijk EU-lidstaten tegen elkaar uit te spelen, keert zich steeds verder af van de internationale rechtsorde en treedt steeds repressiever op tegen bedreigingen voor de gevestigde orde. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer.

De minister wijst erop dat Rusland doelbewust desinformatie verspreidt en spioneert. “Rusland beschikt over een offensief cyberprogramma.” Hij noemt als voorbeelden desinformatie over MH17 en de poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken.

“Het strategische belang van de Nederlandse politiek en rechtspraak is voor Rusland sterk toegenomen sinds het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Blok. Dat aansprakelijk stellen gebeurde vorig jaar.

Nucleaire strijdkrachten

Maar de dreiging is niet alleen digitaal. “Rusland is de afgelopen jaren voortgegaan met op grote schaal te investeren in militaire capaciteiten en afschrikking”, schrijft Blok. Met name in het Europese deel van Rusland zijn de Russische conventionele en nucleaire strijdkrachten daardoor, zowel kwantitatief als kwalitatief, sterk verbeterd.”

De Russische “assertiviteit” leidt er volgens Blok toe dat de veiligheidssituatie van de Europese Unie minder voorspelbaar, minder stabiel en minder veilig is geworden.

Ook de situatie in Rusland zelf baart Blok zorgen. De staat heeft volgens hem de greep op de politiek, media en maatschappij verder verstevigd. “Daardoor is de mensenrechtensituatie de afgelopen jaren, ook op de bezette Krim, verslechterd.”

Belangrijke geostrategische speler

Ondanks alles pleit de minister ervoor om in gesprek te blijven met Rusland en om vooral op economische gebied te blijven samenwerken. Beide landen zijn belangrijke handelspartners van elkaar.

“Als Rusland onze (veiligheids)grenzen overschrijdt, zal Nederland, zoveel mogelijk in internationaal verband, stelling nemen en op gepaste wijze optreden”, concludeert Blok. “Tegelijkertijd is Rusland een belangrijke geostrategische speler op het Europese continent. Daarom is het cruciaal met Rusland in gesprek te blijven.”

De brief is een reactie op een motie van de D66-Kamerlid Verhoeven en Stoffer van de SGP, die door de hele Kamer werd gesteund. De twee Kamerleden hadden om een Ruslandstrategie gevraagd. Eerder dit jaar kwam het kabinet ook al met een Chinastrategie.

Daarop kwam flinke kritiek vanuit de Kamer, zegt politiek verslaggever Wilco Boom, omdat daarin beperkt aandacht werd besteed aan de mensenrechtensituatie in het land. “Maar deze Ruslandstrategie lijkt aanmerkelijk kritischer, dus zal waarschijnlijk beter in de smaak vallen”, zegt Boom.

“De Russen willen met iedereen praten. De vraag is wat de resultaten zijn van die gesprekken”, aldus Correspondent David-Jan Godfroid.

Dat de minister benadrukt in gesprek te willen blijven met de Russen begrijpt hij wel. “Want hij weet dat Nederland te klein is om in zijn eentje veel te kunnen doen.”

Correspondent David-Jan Godfroid beaamt dat. “Nederland doet er in het geopolitieke machtsspel niet veel toe in Rusland. Alleen MH17 is in het land politiek gezien een graat in de keel”, zegt hij.

Toch denkt hij dat Rusland wel bereid is om de tafel te gaan met Blok. “De Russen willen namelijk met iedereen praten. Dat doen ze ook voortdurend. De vraag is wat de resultaten zijn van die besprekingen. Nederland heeft bijvoorbeeld een keer gesproken met de Russen over de aansprakelijkheidsstelling rond MH17. Niemand weet of er daarna meerdere gesprekken zijn gevoerd en of het iets heeft opgeleverd.”

Bekijk ook;

Blok over bewogen jaar: van ‘ideale flexkracht van kabinet’ naar ‘die man moet weg’

Nederland koersvast richting Rusland

RO 23.12.2019 Het kabinet kiest voor een koersvast en realistisch Ruslandbeleid. De afgelopen vijf jaar is de relatie met Rusland complex gebleven. Nederland ziet daarom geen reden om de huidige houding tegenover Rusland, die te karakteriseren valt als een combinatie van druk en selectieve samenwerking, ingrijpend te wijzigen. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer, waarin hij reflecteert op het Nederlandse Ruslandbeleid.

Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met Westerse mogendheden. Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland.

Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten’, aldus Blok.

‘We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden. Daarom investeren we in de Nederlandse defensie, in onze cyberveiligheid en laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan.’

Het kabinet hecht aan samenwerking met partners vis-a-vis Rusland. Het belang van die internationale samenwerking blijkt ook uit de internationale steun die Nederland en de andere landen van het Joint Investigation Team krijgen voor de inzet voor gerechtigheid na het neerhalen van vlucht MH17.

Rusland is een buurland van de EU en een geostrategische speler met wie Nederland een eeuwenlange geschiedenis deelt. Ook hebben onze landen aanzienlijke economische, maatschappelijke en culturele banden.

Daarom vindt het kabinet het belangrijk de kanalen open te houden. ‘We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering.

Als we niet in gesprek blijven, kunnen we ook niet voor onze belangen opkomen. Open lijnen met de Russen zijn bijvoorbeeld nodig om militaire ongelukken en een nieuwe wapenwedloop te voorkomen’, aldus minister Blok.

De minister stelt ten slotte: ‘Rusland is méér dan het Kremlin. Daarom is het belangrijk niet alleen met machthebbers in Moskou te spreken, maar ook met andere groepen in de samenleving’. Waar mogelijk geeft het kabinet de maatschappelijke dialoog tussen Nederlanders en Russen steun in de rug.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken naast zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, bij een persconferentie in Moskou vorig jaar.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken naast zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, bij een persconferentie in Moskou vorig jaar. Foto EPA/MAXIM SHIPENKOV

‘Dialoog met Rusland is enorm verschraald’

NRC 23.12.2019 Ruslandstrategie – Minister Blok bepleit een voortzetting van de strenge koers jegens Moskou. Onder ambtenaren en zakenmensen klinkt kritiek op dit beleid. „Nederland ziet dialoog als beloning.”

„Helderheid” over de relatie met Rusland en een „toekomstgerichte” strategie, dat is waar de Tweede Kamer precies een jaar geleden per motie op aandrong bij minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD). Met zijn zondagavond gepubliceerde ‘Ruslandstrategie’ gaf Blok gehoor aan dat verzoek. Zijn boodschap: het „realistische” beleid van „druk en dialoog” dat Nederland sinds 2015 voert blijft onveranderd.

Bloks inspanningen zijn er vooral op gericht om ‘MH17’ bovenaan de agenda te houden, zo liet hij maandag weten aan De Telegraaf. Zowel bij de Russen als in internationaal verband, waar de politieke steun voor een harde lijn ondanks aanhoudende sancties lijkt af te brokkelen.

De vraag is hoeveel vruchten de Nederlandse druk tot nog toe heeft afgeworpen. Ondanks veel bewijs ontkent Moskou nog altijd iets met MH17 te maken te hebben en weigert het medewerking aan het MH17-onderzoek. „Vliegtuig? Wat voor vliegtuig? Ik begrijp er niets van”, reageerde president Vladimir Poetin vorig jaar gevraagd naar een reactie op onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT).

Onlangs liet Moskou de bij een Russisch-Oekraïense gevangenenruil vrijgekomen MH17-verdachte Volodymyr Tsemach ontkomen naar de Donbas. In maart 2020 begint bij de rechtbank op Schiphol het MH17-proces, waarbij zijn getuigenis van groot belang zou zijn geweest.

Ook internationaal lijken politieke druk en harde woorden weinig uit te halen. Met een keur aan acties – van militaire interventies in Oekraïne en Syrië tot het Olympische dopingschandaal en de hack vorig jaar bij de OPCW in Den Haag – toont Moskou dat het vooralsnog geen millimeter toegeeft.

Ondanks de vastberaden woorden klinkt in Den Haag dan ook kritiek op het Nederlandse Ruslandbeleid. De indruk bestaat zelfs dat de minister het gesprek met Moskou liever uit de weg gaat.

„De dialoog met Rusland is de laatste jaren enorm verschraald, dat komt omdat Nederland dialoog ziet als beloning”, aldus de reactie van een Haagse betrokkene, die niet met naam genoemd wil worden. „Je kunt veel creatiever invulling geven aan de relatie met Rusland dan Nederland nu doet”.

Ook het Europese optreden krijgt kritiek. „Er is op dit moment geen EU-Rusland-dialoog. Europa moet harder nadenken over de relatie met Rusland”, zei de eerder dit jaar uit Moskou vertrokken ambassadeur Renée Jones-Bos op een internationale ambassadeursbijeenkomst in Brussel.

Kleinste schouders

Ook het Nederlandse bedrijfsleven ziet gebrek aan politieke wil en interesse tot samenwerking met Rusland, buiten de politieke pijnpunten om. „Het is een feit dat Nederland de sanctieregels strenger uitlegt dan andere landen.

Begrijpelijk, maar het midden- en kleinbedrijf heeft daaronder te lijden, terwijl de Russische gasleveranties aan Nederland juist enorm zijn toegenomen”, zegt ondernemer Jeroen Ketting van zakelijk dienstverlener Lighthouse Group in Moskou. „Je kunt je afvragen of de kleinste schouders die zware last moeten dragen.”

Lees ook: Duitsland in het nauw om aanleg gaspijpleiding

Het is de vraag of de door Blok gewenste harde koers op de langere termijn internationaal nog op veel steun kan rekenen. Vooral de Franse president Emmanuel Macron heeft zich de afgelopen maanden, onder andere in NAVO-verband, opgeworpen als pleitbezorger van dialoog met Rusland.

Door hem geïnitieerde vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne, eerder deze maand, liepen op weinig uit. En ook Duitsland vaart met de omstreden Nord Stream-gasdeals een eigen koers die tot verdeling leidt tussen Oost-en West-Europa.

Lees ook dit onderzoeksverhaal over de Russische ambassade in Den Haag als zenuwcentrum voor spionage

Lees ook deze artikelen;

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken): „Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we de sancties voortzetten. Daar moet je standvastig in zijn.” Ⓒ ERAN OPPENHEIMER

Minister Stef Blok: ’MH17 staat altijd bovenaan’

Telegraaf 23.12.2019 Nederland gaat niets veranderen aan zijn houding tegenover Rusland. Dat is opvallend, in een Europa waar immers stemmen opgaan voor een meer ontspannen band met Moskou. „In Europa lijken hier en daar wat openingen te ontstaan”, zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). „Wij drukken de andere kant op.”

Redenen genoeg waarom Nederland druk blijft zetten op Rusland, zo meldt Blok in de ’Ruslandbrief’ die maandag naar de Tweede Kamer gaat. Aan het gedrag van Rusland is niks verbeterd, stelt Blok. Al in 2015 kon het kabinet vaststellen dat de relaties met Rusland over de hele linie moeilijker waren geworden.

Rusland voerde oorlog in Oost-Oekraïne, nam de Krim in en had de hand in de aanslag op het burgervliegtuig MH17. Nog altijd ontkent Moskou zijn rol bij die aanslag, zaait het twijfel over het onderzoek en werkt het gerechtigheid tegen.

Er waren politieke moorden op Brits en Duits grondgebied. Er was de heterdaad in Den Haag bij de poging om het netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken en de moord op spion Skripal in Engeland te verdoezelen.

De machtspolitiek in de VN, de steun aan de Syrische dictator Assad. Het schenden van het INF-verdrag, waarmee Europa opeens weer beducht moet zijn voor Russische kruisraketten. „Op heel veel vlakken is er eerder een verslechtering. Als je de laatste state of the union hoort van Poetin. De taal die hij uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend.”

“De taal die Poetin uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend”

Uitgerekend tegen deze achtergrond zoekt de Franse president Macron openlijk toenadering tot Rusland. Zo zag de Fransman in de gevangenenruil met Oekraïne een teken dat Poetin zijn agressieve buitenlandbeleid aan het veranderen was.

Blok weet beter: de onwettig aangehouden Oekraïense marinemannen die Rusland vrijliet, waren makkelijk wisselgeld tegen die Russische gevangenen. Onder hen was immers Vladimir Tsemach, een Oekraïner die tijdens de aanslag op MH17 de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne.

Hij is verdachte in het proces dat in maart begint. Na de ruil heeft Rusland hem niet uitgeleverd, zoals Nederland had gevraagd, maar hem weer laten terugkeren naar Oost-Oekraïne. Daarmee is de kans verkeken dat Tsemach terecht zal staan – Rusland en Oekraïne leveren immers volgens hun eigen grondwetten geen onderdanen uit. Bovendien heeft Oekraïne in het oosten nog altijd weinig te zeggen.

Wat doet dit voor de steun die Nederland zo nodig heeft voor het proces tegen de MH17-verdachten?

„Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd. Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde. Zolang wij het op de agenda blijven zetten, merk ik dat wij steun krijgen. Zouden we ermee ophouden, dan zouden andere landen denken: dan gaan wij het ook niet doen.”

Sancties blijven toch een lastig instrument. We kunnen wel vaststellen dat ze niet helpen Rusland op andere gedachten te brengen. Hoe lang moet je er nog mee doorgaan?

„Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten. Er is altijd een reden voor die sancties. Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties. Daar moet je standvastig in zijn. Je merkt wel steeds twijfel bij andere landen wanneer we sancties verlengen. Gelukkig hebben we de Europese landen afgelopen week toch nog op één lijn gekregen.”

Goed, die sancties zijn verlengd. Maar Rusland trekt zich er niks van aan. Tijd voor iets anders, zou je zeggen.

„Sancties zijn ook niet de enige drukmiddelen. Na de moord op Skripal hebben met we, net als een hoop andere Europese landen, Russische diplomaten uitgewezen. Na de hack bij de OPCW hebben we samen met de Britten gewerkt aan een Europees sanctieregime voor cyberaanvallen. Een doorbraak. Vorige week is daar ook nog een sanctiemechanisme tegen mensenrechtenschendingen bij gekomen.”

Die gevangenis is gebouwd, maar er zitten nog geen gevangenen in. Wie moeten op die sanctielijst?

„We zijn nu bezig daar namen onder te krijgen. Daar hebben we zeker gedachten over, maar het helpt in deze fase niet als ik die namen noem.”

Toch is het niet alleen een vijandsbeeld dat het kabinet schetst in zijn nieuwe Ruslandaanpak.

„Rusland is en blijft een grote buur, een kernwapenstaat. We moeten in gesprek blijven, al is het alleen maar om nucleaire ongelukken te voorkomen. Niet voor niets is Nederland voorstander van overleg tussen de NAVO en Rusland.”

Behalve een niet te negeren machtsfactor is Rusland ook een economische macht waarmee Nederland een stevige handelsrelatie heeft. Ons land is na China en Duitsland de derde handelspartner van Rusland.

Zo’n vierhonderd Nederlandse bedrijven zijn in Rusland gevestigd. Ongeveer drieduizend Nederlandse ondernemingen zijn actief op de Russische markt. De vraag naar Nederlandse technologie voor de Russische landbouw is de afgelopen jaren gestegen.

Dan is er nog Nord Stream 2, de pijplijn die Russisch gas via de Baltische zee en Duitsland naar Europa brengt. Het project, dat de eindfase nadert, wordt deels gefinancierd door het Nederlandse Shell.

BEKIJK OOK: 

Rel om Nord Stream 2 raakt Nederland ook 

De Verenigde Staten, onze machtigste bondgenoot, vinden dat wij ons hiermee uitleveren aan de Russen. Ze dreigen met sancties voor westerse bedrijven die zich met het project inlaten. Wat vindt u daarvan?

„De mening ken ik. Dit is een nationale beslissing waar we zelf over gaan. Nederland moet voor zijn energieleveranties niet afhankelijk zijn van één land. De VS levert ook graag LNG (vloeibaar gemaakt aardgas). Er staat een grote LNG-terminal in Rotterdam. Ze zijn welkom, maar het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan halen.”

Maar we máken ons toch afhankelijker van Rusland? Het kabinet erkent zelf dat gas een geopolitiek wapen is.

„Daarom staat onze LNG-terminal ook open voor gas uit de VS, uit Algerije en Qatar. Daarom zetten we in Europa in op alternatieve energiebronnen. Bovendien is de Amerikaanse aanname verkeerd. Die gaat uit van de redenering dat het verbreken van handelsrelaties zou helpen de spanningen te verminderen. Juist niet. Waar Rusland over de schreef gaat, moeten we maatregelen nemen, zoals sancties; maar daarnaast wil ik ook een normale relatie.”

Dat is toch dubbel? Zo van: ik vind je gevaarlijk, maar heb je nodig.

„Omdat er grote veiligheidsbelangen spelen, moet je in gesprek blijven. Een land volkomen isoleren, maakt de mogelijkheid van akkoorden sluiten over ontwapening kleiner.”

Het helpt dan wel als die uitnodigende hand ook een vuist kan maken. Waarom voldoet Nederland dan nog steeds niet aan zijn NAVO-verplichtingen?

„We hebben in het regeerakkoord en daarna afspraken gemaakt over verhoging van de defensie-uitgaven en daar houden we ons aan. Het gaat de goede kant op, maar we zijn er inderdaad nog niet. Bij een volgend kabinet moet er nog een schep bovenop.”

Hoe staat het met de steun van de VS voor MH17?

„Die is op dit punt onvoorwaardelijk. Het dwingt ook respect af zoals we ons opstellen: een land van 17 miljoen inwoners dat het toch maar opneemt tegen het grote Rusland. Maar ook hier geldt: als wij er niet meer om zouden vragen, zou het ook bij de VS van de radar verdwijnen.”

BEKIJK MEER VAN; overheid internationale betrekkingen Stef Blok Rusland Nederland Oekraïne Malaysia Airlines-vlucht 17

Blok presenteert ‘nieuwe’ Ruslandstrategie: ‘We blijven selectief verbinding zoeken’

AD 23.12.2019 Het kabinet past de houding richting Rusland niet aan, hoewel het land zich steeds meer afkeert van de internationale wereldorde. Als dat in het Nederlandse belang is, blijft het kabinet ‘selectief’ verbinding zoeken.

Dat schrijft minister Stef Blok aan de Tweede Kamer, die hem unaniem om een Ruslandstrategie had verzocht. Maar van een nieuwe strategie is geen sprake: het beleid van de afgelopen jaren, ‘druk en dialoog’, blijft ook de komende jaren in stand.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Wel zijn er zorgen, vooral over de manier waarop Rusland de lidstaten van de Europese Unie uit elkaar probeert te spelen. In sommige Europese landen, Hongarije bijvoorbeeld, wordt gepleit voor meer ontspanning in de relatie met Europa – iets wat Rusland zelf ook zou willen.

Tegelijkertijd, zo constateert Blok, streeft het land naar ‘een veiligheidsarchitectuur in Europa waarin de rol van de Navo aanzienlijk is verzwakt of is uitgespeeld’.

MH17

De diplomatieke spanning met het land begon met de Russische annexatie van het Oekraïense schiereiland de Krim. Daarna bemoeide Rusland zich actief met de oorlog in het oosten van Oekraïne, waarboven vlucht MH17 werd neergehaald.

‘Waarheidsvinding’ en Rusland ‘aanspreken’ op de verplichting volledig mee te werken aan het strafrechtelijke onderzoek blijven voor Nederland prioriteit ‘ook in de toekomst’.

Rusland verspreidt daarnaast nepnieuws, stelt zich dreigend en intimiderend op tegen de Baltische Staten en Polen en maakt zich schuldig aan spionage. Dat laatste ook op Nederlands grondgebied, getuige de verijdelde Russische hack bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018.

Rusland gebruikte volgens onderzoek een chemisch wapen op Brits grondgebied om de dubbelspion Sergej Skripal uit te schakelen.

Wissel getrokken

Dat alles ‘bemoeilijkt de samenwerking met Rusland’, stelt de VVD-bewindsman, en ‘heeft een wissel getrokken op stabiliteit en veiligheid in Europa’.

Toch is Nederland ‘gebaat bij een economische dialoog met Rusland’, omdat ‘de staat’ voor het grootste deel de Russische economie bepaalt. Tegelijkertijd is de Russische blik als gevolg van de westerse sancties meer gericht op economische samenwerking met Aziatische landen, met name China.

Minister Blok: Rusland blijft het Westen confronteren

NU 23.12.2019 Volgens buitenlandminister Stef Blok is de relatie met Rusland de afgelopen vijf jaar “complex gebleven”. Hij schrijft aan de Tweede Kamer dat Rusland de afgelopen jaren onverminderd is doorgegaan met het opzoeken van confrontaties met “westerse mogendheden”.

“Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland”, licht Blok toe. “Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland.”

Als voorbeeld noemt Blok onder meer de cyberoperatie tegen de in Den Haag gevestigde toezichthouder OPCW van vorig jaar en ook de aanslag op het leven van de voormalige Russische spion Sergei Skripal in het Verenigd Koninkrijk.

“We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden. Daarom investeren we in de Nederlandse defensie en in onze cyberveiligheid en laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan.”

Kabinet kiest voor ‘druk en selectieve samenwerking’

Volgens Blok zal het kabinet kiezen voor een combinatie van “druk en selectieve samenwerking” als Ruslandbeleid.

Blok schrijft wel in contact te willen blijven met het land, omdat er nog altijd gezamenlijke belangen zijn. “We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering.”

Strategie uitgewerkt op verzoek van Kamer

De Ruslandstrategie van Bloks ministerie is uitgewerkt op verzoek van de Tweede Kamer. Een motie daarover werd vorig jaar tijdens het debat over de cyberoperatie tegen de OPCW door de hele Kamer gesteund.

In 2015 kwam het toenmalige kabinet ook met een beleidsbrief ten aanzien van Rusland. Destijds werd geschreven dat Rusland zich openlijk leek af te keren van de internationale rechtsorde, mensenrechten en Europese veiligheid.

“De afgelopen jaren heeft deze trend zich doorgezet”, aldus Blok. “Dat leidt tot meer onzekerheid en onvoorspelbaarheid.”

Lees meer over: Rusland Politiek

Nederland kiest voor harde diplomatieke koers richting Rusland

Trouw 23.12.2019 De nieuwe diplomatieke strategie van het kabinet ten opzichte van Rusland laat nauwelijks ruimte voor toenadering. MH17 domineert de relatie, en ook over tal van andere zaken heeft Den Haag klachten.

Het kabinet zet in op een harde diplomatieke koers richting Rusland. Mogelijkheden voor een betere relatie met Moskou zijn er nauwelijks, zo oordeelt minister van buitenlandse zaken Stef Blok in een op verzoek van de Kamer opgestelde Ruslandstrategie.

Deels komt dat door een lijst aan onderwerpen waarover Rusland met meer Westerse landen botst. Het gaat dan om de agressie tegen Oekraïne, de steun aan president Assad in Syrië, aanslagen op naar Europa gevluchte dissidenten en digitale spionage.

Toen Russische spionnen vorig jaar betrapt werden bij een poging de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag te hacken, sloeg Nederland publiekelijk terug door hun namen te noemen en gezichten te tonen.

Nog belangrijker voor Nederland is MH17. In De Telegraaf zei Blok maandag dat dit onderwerp ‘altijd bovenaan’ staat in de Nederlandse verhouding met Rusland. In maart begint het proces tegen een aantal Russische verdachten en het Openbaar Ministerie heeft bij het vervolgonderzoek hoge figuren in het Kremlin in het vizier.

De aandacht voor MH17 betekent dat Nederland op het wereldtoneel diplomatiek krediet inzet om medestanders tegen Rusland te vinden. Den Haag klaagt dat Moskou niet meewerkt aan het strafproces, iets wat volgens een resolutie van de VN-Veiligheidsraad wel moet.

Blok vindt dat hij ook in gesprekken met andere landen telkens over MH17 moet beginnen, zodat die zien hoe belangrijk het voor Nederland is en ze diplomatieke rugdekking blijven geven.

Druk houden op Rusland

Hieruit volgt dat Nederland binnen de Europese Unie een belangrijke plek inneemt in de groep landen die via economische sancties druk op Rusland willen houden. Blok herhaalt dat de strafmaatregelen van kracht moeten blijven zolang Rusland de steun aan strijdgroepen in het oosten van Oekraïne niet staakt.

Er zijn ook landen, zoals Hongarije of Italië, die wel van de sancties af willen om weer ongestoord handel te kunnen drijven met Rusland.

Met de Ruslandstrategie neemt Nederland nadrukkelijk afstand van de Franse president Emmanuel Macron. Die zei in november dat hij samen met Hongarije toenadering tot Rusland probeert te zoeken, omdat het land een belangrijke partner kan zijn in de strijd tegen islamitisch terrorisme.

Begin dit jaar stelde defensie de auto tentoon die Russische spionnen gebruikten bij een poging de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens te hacken. Beeld ANP

Volgens Macron heeft Moskou baat bij een betere relatie met Europa. Niet alleen omdat terrorisme een bedreiging vormt voor Rusland, ook omdat het land door de Europese sancties afhankelijker wordt van China. Door goede banden met Europa te onderhouden, kan Rusland voorkomen dat de opkomende Aziatische grootmacht te veel invloed over hem krijgt.

Nederland gaat niet mee in deze analyse van Macron. De strategie besteedt nauwelijks aandacht aan wat de opkomst van China betekent en beschrijft vooral de onderwerpen waar Nederland met Rusland van mening over verschilt. In gesprekken met Rusland wil het kabinet die punten nog eens herhalen.

Blok erkent dat dialoog in de Navo-Rusland de afgelopen jaren weinig heeft opgeleverd. Deze ontmoetingen komen er vooral op neer dat beide partijen een lijst met klachten over de ander voorlezen. Toch pleit Blok niet voor een andere aanpak.

Het kabinet erkent wel het belang van handel met Rusland, omdat het land een van de belangrijkste handelspartners van Nederland buiten de EU is. Toch wordt deze handelsrelatie niet gebruikt als een aanknopingspunt om ook aan een betere diplomatieke band te werken.

Nederland heeft sinds 2014 geen minister meer op handelsmissie naar Rusland gestuurd en in de nieuwe strategie staat geen voornemen om dat te doen. In gesprekken over handel wil het kabinet ook klagen over oneerlijke handelspraktijken en corruptie in Rusland. Zo blijft de politieke relatie waarschijnlijk nog jaren ijzig.

Lees ook: 

Waarom de VS de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijp willen voorkomen

Amerika probeert met sancties de aanleg van de Nord Stream 2 te verhinderen. Dat is rijkelijk laat: de gaspijpleiding is al bijna af.

Macron neemt Trump’s rol van onruststoker bij de Navo over

De Franse president schopt zijn bondgenoten al wekenlang hard tegen de schenen. Daardoor komt er weinig terecht van een hechtere Europese defensiesamenwerking.

Meer over; Rusland politiek internationale betrekkingen Nederland internationale organisaties Marno de Boer

Niet iedereen wordt nerveus van de Amerikaanse gassancties

MSN 23.12.2019 De Amerikaanse president Trump heeft sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken. Acht vragen over de sancties en de gevolgen.

  1. Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet. Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

  1. Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

  1. Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

  1. Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

  1. Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

  1. Hoe reageert Shell op de perikelen bij Nord Stream 2?

Shell behoort met vier andere westerse concerns tot de medefinanciers van de pijpleiding. Het olie- en gasconcern heeft een lening uitstaan van 285 miljoen dollar. Verder voorziet Shell het project van 665 miljoen dollar via een combinatie van leningen en garanties.

Het bedrijf zegt in een reactie de Amerikaanse sancties te betreuren. De pijpleiding is volgens Shell „een belangrijk project”, omdat de gasproductie in Europa afneemt. Het bedrijf bekijkt momenteel de implicaties van de Amerikaanse maatregelen. Het concern is een van de belangrijkste afnemers van Amerikaans vloeibaar gas.

  1. Wat zijn de gevolgen voor andere Nederlandse bedrijven?

Drie Nederlandse bedrijven bouwen mee aan Nord Stream 2. Het Delftse Allseas van Edward Heerema, statutair gevestigd in Zwitserland, en baggeraars Van Oord uit Rotterdam en Boskalis uit Papendrecht.

Halverwege 2017 tekenden de baggeraars een contract voor ongeveer 250 miljoen euro. Voor dat geld zouden ze met valpijpschepen en grind de zeebodem onder de pijpleiding effenen. Overheidskredietverzekeraar Atradius DSB was bereid om de klus te dekken, maar de bedrijven zetten de kredietaanvraag niet door. De aangekondigde sancties zijn niet direct gericht tegen deze werkzaamheden, laat een woordvoerder van Van Oord weten.

Allseas wordt wel direct getroffen. Een woordvoerder laat weten dat het offshorebedrijf de werkschepen inmiddels heeft weggehaald. De sancties komen niet onverwacht. „Sinds het moment dat dit traject is gaan lopen, zijn we met de klant in gesprek over deze situatie.”

Over wat het stoppen Allseas gaat kosten, wil de woordvoerder niks zeggen. „Maar de sancties hebben veel meer gevolgen dan alleen dit werk. Als ons personeel de VS niet meer in en uit mag en wij niet meer voor Amerikaanse bedrijven kunnen werken, zoals voor ExxonMobil, dan heeft dat heel veel impact.”

  1. Wat deed Allseas daar precies?

Allseas had de klus gekregen om twee parallelle gaspijpleidingen in de Oostzee te leggen over een lengte van 1.200 kilometer. Het bedrijf had daartoe twee van z’n grootste schepen naar de Oostzee gevaren.

Dat waren de Pioneering Spirit, met 382 meter lengte en 571 opvarenden het grootste schip ter wereld in zijn soort, en de Solitaire, dat dit record had tot de oplevering van de Pioneering Spirit in 2014. In de Duitse territoriale wateren heeft Allseas leidingen gelegd met het schip Audacia.

De sancties zijn specifiek gericht tegen het werk van Allseas. De woordvoerder: „Wat wij kunnen met deze schepen is uniek in de wereld. Als je wil dat dit project stopt, dan moet je deze sancties afkondigen.”

Inspectie van pijpen voor Nord Stream 2 in 2016. President Trump dreigde al langer met sancties tegen deelnemers aan het project.

Inspectie van pijpen voor Nord Stream 2 in 2016. President Trump dreigde al langer met sancties tegen deelnemers aan het project. Foto Jens Buettner/EPA

Niet iedereen wordt nerveus van de Amerikaanse gassancties

NRC 23.12.2019 Acht vragen Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project krijgen te maken met Amerikaanse sancties. Waarom is het project zo omstreden?

De Amerikaanse president Trump heeft sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken. Acht vragen over de sancties en de gevolgen.

1. Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet. Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

2. Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

Lees ook: Nord Stream 2 is bijna klaar, debat over Russisch gas nog niet

3. Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

4. Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

5. Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

Lees meer over Russisch gas in Nederland

6. Hoe reageert Shell op de perikelen bij Nord Stream 2?

Shell behoort met vier andere westerse concerns tot de medefinanciers van de pijpleiding. Het olie- en gasconcern heeft een lening uitstaan van 285 miljoen dollar. Verder voorziet Shell het project van 665 miljoen dollar via een combinatie van leningen en garanties.

Het bedrijf zegt in een reactie de Amerikaanse sancties te betreuren. De pijpleiding is volgens Shell „een belangrijk project”, omdat de gasproductie in Europa afneemt. Het bedrijf bekijkt momenteel de implicaties van de Amerikaanse maatregelen. Het concern is een van de belangrijkste afnemers van Amerikaans vloeibaar gas.

7. Wat zijn de gevolgen voor andere Nederlandse bedrijven?

Drie Nederlandse bedrijven bouwen mee aan Nord Stream 2. Het Delftse Allseas van Edward Heerema, statutair gevestigd in Zwitserland, en baggeraars Van Oord uit Rotterdam en Boskalis uit Papendrecht.

Halverwege 2017 tekenden de baggeraars een contract voor ongeveer 250 miljoen euro. Voor dat geld zouden ze met valpijpschepen en grind de zeebodem onder de pijpleiding effenen. Overheidskredietverzekeraar Atradius DSB was bereid om de klus te dekken, maar de bedrijven zetten de aanvraag niet door. De aangekondigde sancties zijn niet direct gericht tegen deze werkzaamheden, laat een woordvoerder van Van Oord weten.

Allseas wordt wel direct getroffen. Een woordvoerder laat weten dat het offshorebedrijf de werkschepen inmiddels heeft weggehaald. De sancties komen niet onverwacht. „Sinds het moment dat dit traject is gaan lopen, zijn we met de klant in gesprek over deze situatie.”

Over wat het stoppen Allseas gaat kosten, wil de woordvoerder niks zeggen. „Maar de sancties hebben veel meer gevolgen dan alleen dit werk. Als ons personeel de VS niet meer in en uit mag en wij niet meer voor Amerikaanse bedrijven kunnen werken, zoals voor ExxonMobil, dan heeft dat heel veel impact.”

8. Wat deed Allseas daar precies?

Allseas had de klus gekregen om twee parallelle gaspijpleidingen in de Oostzee te leggen over een lengte van 1.200 kilometer. Het bedrijf had daartoe twee van z’n grootste schepen naar de Oostzee gevaren. Dat waren de Pioneering Spirit, met 382 meter lengte en 571 opvarenden het grootste schip ter wereld in zijn soort, en de Solitaire, dat dit record had tot de oplevering van de Pioneering Spirit in 2014. In de Duitse territoriale wateren heeft Allseas leidingen gelegd met het schip Audacia.

De sancties zijn specifiek gericht tegen het werk van Allseas. De woordvoerder: „Wat wij kunnen met deze schepen is uniek in de wereld. Als je wil dat dit project stopt, dan moet je deze sancties afkondigen.”

Lees ook deze artikelen;

’Nord Stream 2-leiding eind 2020 klaar’

Telegraaf 23.12.2019 De aanleg van de omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2, die loopt vanuit Rusland naar Duitsland via de Oostzee, moet in de tweede helft van 2020 zijn voltooid. Dat meldde een hoge Duitse ambtenaar die namens de Berlijn de coördinatie over het project heeft.

De eerder door de VS ingestelde sancties zorgen voor een vertraging van enkele maanden. Dit omdat het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas na die aankondiging zijn werkzaamheden aan de pijpleiding stillegde. Met het Russisch-Duitse project was een bedrag van 10 miljard euro gemoeid. Door de beslissing van Allseas valt het project iets duurder uit.

Bekijk ook: 

Rel om Nord Stream 2 raakt Nederland ook 

De Amerikaanse president Donald Trump tekende eerder wetgeving, waarmee de VS strenge economische sancties opleggen aan ondernemingen die zijn betrokken bij de aanleg. Washington is tegen de pijpleiding, omdat het Kremlin daarmee meer invloed in West-Europa zou krijgen.

december 24, 2019 Posted by | 2e kamer, aanslag, aardgaswinning, BUK, dreiging, Erdogan, EU, europa, Gaswinning, Gazprom, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Nederland, Nord Stream 2, novitsjok, Oekraïne, opcw, Poetin, politiek, President Tayyip Recep Erdogan, Rusland, Sergej Skripal, Tayyip Recep Erdogan, turkije | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

AD 25.05.2018

Persconferentie JIT 

De Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald boven Oekraïne was afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Dat maakte het Joint Investigation Team (JIT) vanochtend bekend op een persconferentie.

Lees hieronder een overzicht van de gebeurtenissen rond de presentatie van het onderzoeksteam.

AD 25.05.2018

Volgens het JIT is er nu wettig en overtuigend bewijs voor de betrokkenheid van Rusland bij de ramp met het Nederlandse passagiersvliegtuig. Het team beschikt over vele beelden waarop een konvooi te zien is van bijna vijftig voertuigen dat zes raketinstallaties vervoerde van Koersk naar de Oekraïense grens.

Bekijk hieronder een samenvatting van de dag:

Video afspelen

Presentatie onderzoek MH17: dit gebeurde er

Ook beschikt het JIT over namen van militairen die betrokken zouden zijn, maar die worden pas bekendgemaakt als het onderzoek is afgerond. Het voortijdig bekendmaken van namen zou het proces kunnen schaden omdat verdachten zich dan in het openbaar gaan verdedigen.

AD 07.06.2018

Boos

“Er moeten, zeker in de militaire lijn, mensen op de hoogte zijn”, zei Fred Westerbeke, hoofdofficier van justitie van JIT. “Tenminste al uit de 53e brigade zelf, maar ook in de ‘line of command’ daar. En het feit dat ons dat nooit is gemeld is wel iets waar ik mij aan irriteer. Ik ben eigenlijk gewoon boos.”

Het JIT deed vandaag ook opnieuw een oproep aan getuigen om informatie te geven. Met name klokkenluiders worden uitgenodigd informatie te delen. Het onderzoeksteam benadrukte meerdere malen dat getuigen beschermd zullen worden.

NRC 06.06.2018

 

Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier, aldus Correspondent David Jan Godfroid.

“De Russen ontkennen als vanouds elke betrokkenheid bij de ramp met de MH17”, zei correspondent David Jan Godfroid. “Ze zeggen dat er geen enkele raketinstallatie de grens tussen Rusland en Oekraïne is overgestoken en zeker niet in die periode. Verder zeggen ze dat het bewijs van het JIT alleen is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media en die zouden dan beschikbaar zijn gesteld door de Oekraïense inlichtingendiensten met als doel om Rusland zwart te maken.”

AD 25.04.2018

‘Het zijn de Oekraïners’

Ook ontkent Rusland de beschuldiging van het JIT dat het niet meewerkt aan het onderzoek, zei Godfroid. “Wij werken juist wel mee”, zeggen ze. “We hebben overweldigend bewijs geleverd dat die raket is afgeschoten vanuit Oekraïens grondgebied waar de Oekraïense strijdkrachten het voor het zeggen hadden. Met andere woorden: het zijn de Oekraïners die de MH17 hebben neergeschoten.”

AD 02.06.2018

“Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier”, voorspelde Godfroid. Later op de dag was president Poetin minder expliciet. Hij zei dat Rusland de resultaten van het onderzoek gaat bestuderen. Hij verwierp de kritiek dat Rusland onvoldoende meewerkt met de onderzoekers. Volgens Poetin wordt Rusland niet betrokken bij het onderzoek en Oekraïne wel. Hij beschuldigde dat land ervan internationale wetten te hebben overtreden door destijds het luchtruim niet te sluiten.

Telegraaf 25.05.2018

Het kan nu niet meer bij een juridische verkenning blijven, aldus Piet Ploeg, Stichting Vliegramp MH17.

Nabestaanden van de ramp met de MH17 verwachten na de bewijzen van vandaag stappen van het kabinet. “Ik verwacht eigenlijk wel dat de politiek zich nu gaat bemoeien met de verantwoordelijkheid van de Russische staat”, zei bestuurslid Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17. “Het kan nu niet meer bij een volstrekt juridische verkenning blijven. We weten nu meer.”

Volgens Ploeg kan het kabinet nu overwegen om de Russische staat aan te klagen voor mede-aansprakelijkheid voor het neerhalen van de MH17. Dat ligt volgens politiek verslaggever Ron Fresen inderdaad voor de hand. “Er is hier erg veel verontwaardiging over het feit dat de Russen informatie hebben achtergehouden en niet meewerken aan het onderzoek.”

Telegraaf 25.05.2018

‘Op het matje’

Het kabinet heeft volgens Fresen een scala aan mogelijkheden om Rusland aan te pakken. “Die komen eigenlijk allemaal neer op het vergroten van de diplomatieke druk op Rusland en om de MH17 weer hoger op de internationale agenda te krijgen.”

NRC 05.06.2018

Daarbij kan je volgens Fresen denken aan het terugroepen van onze ambassadeur voor overleg of het op het matje roepen van de Russische ambassadeur. Een andere optie is om via de VN-Veiligheidsraad de druk op Rusland te verhogen door bijvoorbeeld extra sancties.

AD 25.05.2018

Morgen spreekt de ministerraad over de bevindingen die het internationale onderzoeksteam JIT vandaag presenteerde. Premier Rutte komt daarvoor eerder terug van een handelsmissie in India. “Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.” Hij noemde het voor de nabestaanden opnieuw een moeilijke dag.

Video afspelen

‘Ik betreur de Russische ontkenning natuurlijk zeer’

Volgens Fresen geeft Rutte door het afbreken van die reis een duidelijk signaal af. “Namelijk, Nederland neemt dit heel hoog op. Tot nu toe is Rutte steeds heel terughoudend geweest met het wijzen naar Rusland, maar ik denk dat dat na vandaag wel zal veranderen.”

AD 06.06.2018

AD 06.06.2018

Ook minister Blok van Buitenlandse Zaken keert eerder terug uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin is voor een staatsbezoek. Koning Willem-Alexander zei daar dat het rapport een open zenuw raakt bij iedereen die door de MH17-ramp is getroffen:

Video afspelen

‘MH17 is een open wond in de samenleving’

Overigens werd de 53e brigade in Koersk eerder al genoemd door onderzoekscollectief Bellingcat. Eind vorig jaar identificeerde Bellingcat een Russische generaal als betrokkene bij de aanslag. Morgen geeft Bellingcat een persconferentie die de NOS live uitzendt.

Wat willen jullie nou ? ? ? ?

Nederlandse opties veroordeling Rusland

Moet Nederland vast blijven houden aan de vervolging en veroordeling van Rusland voor de MH17-ramp via een internationaal strafhof of kan het beter een compromis sluiten in ruil voor geld voor de nabestaanden?

Kom toch eens met wat concrete feiten kereltje !!

Het is een zeldzame actie van Nederland en Australië: de twee landen eisen dat het Kremlin verantwoordelijkheid neemt voor het neerhalen van vlucht MH17. De reactie van Moskou: waar is het sluitend bewijs? En niets wijst er volgens onze Rusland-correspondent David Jan Godfroid op dat die houding zal veranderen.

AD 16.07.2018

AD 16.07.2018

AD 16.07.2018

Bijna vier jaar na de vliegramp boven Oekraïne lijkt de patstelling over de schuldvraag nog lang niet doorbroken. Rusland heeft vanaf het begin alle betrokkenheid ontkend.

AD 27.06.2018

‘Rusland kan de uitspraken zo opzij zetten.’

Dat zegt Mischa Wladimiroff, specialist op het gebied van internationaal recht, zondag in het programma Buitenhof. Hij pleit ervoor dat Nederland zich ernstig afvraagt of het strafvervolging wel door moet zetten en niet beter kan onderhandelen voor een financiële compensatie. Wladimiroff vergelijkt het met kiezen tussen ‘niks of niks’.

Lees ook deze column van Carla Joosten: MH17: Rutte toont terecht spierballen

Vrijdag stelde premier Mark Rutte Rusland officieel aansprakelijk voor de vliegtuigramp. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) verzocht de Russen een ‘passende compensatie’ te bieden aan de nabestaanden.

Maar dat ligt nog allemaal niet zo makkelijk, legt Wladimiroff uit. De juridische opties op een rij:

Civiele rechtsgang

  1. Luchtvaartverdragen  Er zijn een aantal luchtvaartverdragen die partijen verplichten partijen aan tafel te gaan. Kom je er in die onderhandelingen niet uit, dan kan een derde partij een oplossing bieden als arbiter. Lukt dat ook niet, dan kan er een gerecht speciaal voor de kwestie worden ingesteld, maar dat kan alleen als beide landen daarmee akkoord gaan. De kans dat Rusland daarmee instemt is klein, omdat het niet op een veroordeling zit te wachten.
  2. Internationaal Hof van Justitie in Den Haag  Een andere optie is dat een van de partijen rechtstreeks naar het Internationaal Hof van Justitie in den Haag stapt. Maar het is maar de vraag of dat Hof bevoegd is, want ook daar moeten Nederland en Rusland het over eens zijn. Bereik je die overeenstemming niet, dat wordt het lastig voor zo’n Hof om zich de rechtsmacht toe te kennen om over dit geschil een oordeel uit te spreken.
    Veel staten hebben hun lidmaatschap bij het Hof altijd afhankelijk gemaakt van een aantal voorwaarden. De ene staat – zoals bijvoorbeeld Nederland – heeft van tevoren aangegeven dat het de rechtsmacht erkent, in wat voor geval dan ook. Rusland deed dat niet en kan in dit geval zeggen: jullie kunnen in dit geschil geen oordeel geven.
  3. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens – Een groot aantal nabestaanden heeft de zaak aangekaart bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Daarvoor moet je officieel eerst alle nationale rechtsmiddelen hebben uitgeput, maar kan ook als je verwacht dat deze wegen niets op zullen leveren. Maar zelfs al zou het Europese Hof oordelen dat de klagers daarin gelijk hebben, dan nog is een uitspraak niet bindend. Volgens het Russisch constitutioneel recht is het land namelijk niet verplicht is om zo’n uitspraak na te leven. Rusland heeft daarover in het kort gezegd: we blijven wel lid van dat Hof, maar zijn uitspraken kunnen we opzij zetten. Er komt dus geen uitspraak die uitvoerbaar en afdwingbaar is.

Wladimiroff pleit er daarom voor goed af te wegen of procederen iets oplevert. ‘De juridische arm van Nederland reikt niet verder dan de grens. Je kunt allemaal verlangens en politieke doeleinden hebben, maar die zullen nooit verder gaan dan wat je kunt bereiken. Je bent volledig afhankelijk van de ander of er een oplossing uitkomt.’

Lees ook deze scherpe column van Eric Vrijsen: Wilders had in Moskou terughoudender moeten zijn

Het procedeertraject is volgens hem daarom helemaal niet aantrekkelijk, omdat Rusland niet gedwongen worden zich aan zo’n uitspraak te houden. Overleg daarentegen kan tot gevolg hebben dat Rusland geen aansprakelijkheid erkent voor wat het heeft gedaan, maar wel bereid is een vergoeding te geven aan de nabestaanden, uit coulance. Dat gebeurde eerder in 1983 toen de toenmalige Sovjet-Unie een Koreaans vliegtuig neerschoot boven het eigen grondgebied. Het land erkende niet dat het daaraan schuld had, maar betaalde wel een vergoeding aan Korea.

Lees ook:Moskou hekelt ‘anti-Russische’ Nederlandse media

Een ander voorbeeld hiervan is een Iraans vliegtuig dat door de Amerikanen werd neerschoten in 1988. Iran diende een klacht in, maar trok die meteen daarna weer in omdat onmiddellijk een regeling werd ingesteld waarbij Amerika vrijwillig – maar zonder erkenning van aansprakelijkheid – betaalde. Hoe pijnlijk het ook is voor de nabestaanden in deze voorbeelden: erkenning voor aansprakelijkheid van wat Rusland heeft gedaan komt er dan waarschijnlijk niet.

Strafrechtelijke vervolging

  1. Onderzoek door JIT – Parallel aan de civiele procedures loopt een strafrechtelijk onderzoek door het JIT, het Joint Investigation Team. Dat is ervoor bedoeld daders individueel te vervolgen. In onderhandelingen zou het kunnen dat Rusland zegt dat het alleen een regeling over geld wil bereiken als Nederland ophoudt met de strafzaken. Het is dus aan Nederland om dat af te wegen. Lastig hierbij is, is dat Nederland tot dusver altijd heeft gezegd dat politiek geen invloed mag hebben op de strafzaak.

Maar de realiteit is volgens de advocaat internationaal strafrecht dat Rusland geen onderdanen uitlevert. Als de keus van het Openbaar Ministerie valt op Russische militairen die aansprakelijk worden gehouden en strafrechtelijk worden vervolgd, zullen die militairen dus nooit in Nederland verschijnen. Er kan alleen berechting plaatshebben bij verstek: bij afwezigheid van de verdachte. Wladimiroff: ‘Je kan je afvragen, wie wordt daar beter van?’ Ze zullen hun straf immers altijd ontlopen.

Lees ook: ‘Rechtszaak MH17 mogelijk zonder verdachten’

Zaak is een prestigekwestie

Lees ook:Nabestaanden boos om ‘Rusland-speld’ Wilders

De hele zaak is volgens Wladimiroff wel een prestigekwestie. ‘Het is voor een staat nooit prettig om bekend te staan als degene die zijn verplichtingen jegens andere staten niet nakomt.’ Aan de andere kant ziet hij wel dat grootmachten als Rusland, de Verenigde Staten en China zich meer kunnen permitteren en er makkelijker mee wegkomen als dat prestige wordt gedeukt of niet.

Wladimiroff erkent dat er geen ideale oplossing is waarbij de nabestaanden volledige gerechtigheid krijgen. Hij ziet overleg ‘als de beste oplossing onder de slechtste omstandigheden.’ Volgens hem is de kans nu eenmaal groot dat Rusland bij een uitspraak zegt: ‘Dat is allemaal mooi, maar we doen niks.’

In beeld: ‘Indrukwekkende’ ceremonie MH17-monument in Vijfhuizen

Weinig vertrouwen in Rusland

Nederlanders zien Rusland als een weinig betrouwbare partner voor politieke samenwerking. Slechts 13 procent heeft weinig vertrouwen in Rusland, blijkt uit een onderzoek van peiler Maurice de Hond.

Van de ondervraagden vindt 39 procent de Verenigde Staten een betrouwbare partner. De VS scoren hiermee maar ietsje hoger dan China, dat van 33 procent van de Nederlanders het vertrouwen geniet. Duitsland scoort met 87 procent het hoogste, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk met 75 procent.

Het onderzoek dat De Hond uitvoerde, is eerder in Duitsland door de tv-zender ZDF gehouden. Bij de oosterburen zijn de meningen duidelijk anders. Daar vindt 36 procent van de bevolking Rusland een betrouwbare partner. Rusland scoort hiermee hoger dan de VS, die nog maar het vertrouwen genieten van 14 procent van de oosterburen.

Volgens het onderzoek van De Hond denkt 71 procent van de Nederlanders dat Rusland direct of indirect verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17. Bijna een derde verwacht dat nooit onomstotelijk wordt vastgesteld wie verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17.

Steun EU

Nederland verwacht unanieme steun te krijgen van alle EU-lidstaten voor het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17.

AD 28.05.2018

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken licht die beslissing toe bij de vergadering van de buitenlandministers in Brussel. Het kabinet zoekt deze week bewust breed draagvlak, melden bronnen. Het effect daarvan moet groot zijn op Rusland, dat dan steeds meer alleen komt te staan.

AD 29.05.2018

‘Recht in de ogen kijken’
Buitenlandminister Stef Blok gaat de Russische vertegenwoordiger ‘recht in de ogen’ kijken als hij morgen in de VN-Veiligheidsraad aandringt op erkenning van de Russische betrokkenheid bij het neerschieten van de MH17 en op genoegdoening voor de nabestaanden. ,,En ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie.”

Blok zei dat vanmiddag na overleg met zijn Europese collega’s in Brussel, van wie hij ‘alle steun’ heeft. De bijeenkomst morgen in New York is belangrijker omdat, in de woorden van Blok, daar ‘de hele wereld’ aan tafel zit. En in elk geval ook Rusland als één van de permanente leden.

Blok wil uiteenzetten over welk bewijsmateriaal Nederland inmiddels beschikt, waarom Australië en Nederland de stap hebben gezet om Rusland aansprakelijk te stellen (en daarmee te preluderen op een rechtszaak) en waarom het goed zou zijn als Rusland nu zijn verantwoordelijkheid zou nemen.

,,Mijn diepe hoop is dat Rusland doet wat het moet doen: betrokkenheid erkennen en voor genoegdoening zorgen. Maar ik vrees dat we realistisch moeten zijn en dit proces stap voor stap verder door moeten.” En dat, aldus de bewindsman, kan nog jaren duren.

Beeld: ©Dirk Verwoerd

Behandeling strafproces

De locatie voor behandeling van het MH17-strafproces tegen verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 zal het Justitieel Complex Schiphol (JCS) zijn. In september 2017 is al bekendgemaakt dat een eventueel MH17-proces zal plaatsvinden voor de rechtbank Den Haag. Vervolgens is er onderzocht wat een geschikte zittingslocatie is binnen bestaande structuren. De keuze voor het JCS past hier in. Dat schrijft minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid, mede namens minister Blok van Buitenlandse Zaken, vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

In het kort de Vliegramp ´MH17´

Wat gebeurde er op 17 juli 2014?

Op 17 juli 2014 is een Boeing 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neergestort in Oost-Oekraïne. Het vliegtuig werd geraakt door een luchtdoelraket. In Oekraïne was op dat moment een pro-Russische opstand gaande. Aan boord waren 298 mensen. 193 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit. Onder hen waren 50 Brabanders. Niemand overleefde de crash.

Het vliegtuig vertrok om 12.14 uur vanaf Schiphol. Rond 14.00 uur steeg het vliegtuig tot zo’n 1060 meter, om ruim boven het gesloten luchtruim boven Oekraïne te vliegen (tot 9750 meter was het luchtruim dicht). Het vliegtuig verdween rond 15.18 uur van de radar.

De brokstukken van het toestel lagen verspreid over een oppervlakte van 35 vierkante kilometer. De staart lag op 10 kilometer afstand van andere brokstukken. De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte is neergehaald.

Bevinding J.I.T.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket
  • Raket en lanceerinstallatie afkomstig van Russisch leger
  • Rusland ontkent
  • JIT heeft meer bewijslast verzameld
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden
  • Berechting daders zal in Nederland zijn

Het Joint Investigations Team (JIT), dat onderzoek doet naar het neerstorten van de MH17 in juli 2014, presenteerde donderdag 24.05.2018 tussentijdse onderzoeksresultaten.

Kraanvogels bij de tentoonstelling Room of Hope

Een kunstwerk van 298.000 origami-Kraanvogels ter nagedachtenis aan de Slachtoffers van MH17 is onthuld in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. De kraanvogels staan voor de 298 Slachtof­fers  die omkwamen. Het kunstwerk maakt deel uit van de tentoonstelling Room of Hope.

Nabestaande Tjitske Dijkstra is de initiatiefnemer van het kunstwerk.

Lees meer over: mh17

Room Of Hope in Emmen #MH17 (subtitles in English)

Room of hope 298000 origani kraanvogels ter nagedachtenis aan de …

Emmen MH17 expositie | Emmen(Drenthe) MH17 gevouwen …

Expositie in oude dierenpark voor MH17-slachtoffers volgende week …

Ster&Cultuur on Twitter: “Van 17 juli t/m 19 augustus vindt in het Nederlands Instituut voor @BeeldenGeluid in Hilversum de expositie ‘Room of Hope’ plaats. Een reizende tentoonstelling van 298.000 origami kraanvogels ter nagedachtenis aan de 298 slachtoffers van de MH17.

In Emmen staan 298.000 kraanvogels | NOS op 3

TRIBUTE TO FLIGHT MH17 VICTIMS #RIPMH17

WERS Standing Room Only with Voices Of Hope WORKING 4-14-18

Baby Violet brings ‘love, light and hope’ for family of children killed in …

Expositie Room of Hope | Beeld en Geluid

298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers te zien in Hilversum

Geest MH17 waart rond in Emmen (+video) – Drenthe – DVHN.nl

Kraanvogels voor slachtoffers van MH17 (video)

Expositie Hilversum met 298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers

EMMEN – Expositie Room of Hope geopend in oude zoo …

MH-17 kraanvogels verwelkomen tienduizendste bezoeker – Emmen.nu

1000 kraanvogels voor Hieke – Startpagina | Facebook

Expositie “Room of Hope”, Hilversum – Martin Korthuis & Eddo Pol

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Volg hier live de presentatie. Liveblog – Onderzoeksteam presenteert tussentijdse bevindingen over MH17

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hier, Tweets by ‎@PaulEldering

Lees hier het liveblog terug.

Volg hier ons liveblog  NOS

liveblog  NU

MH17  Trouw

Bekijk ook; dossier “MH17” AD

lees:  TK+ZittingslocatieMH17-proces

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

‘Verdriet om MH17 voelt als een knellend harnas’

AD 17.07.2018 Duizend nabestaanden herdachten vandaag de ramp met vlucht MH17. Ze zochten troost en bemoediging bij elkaar. Want ook vier jaar later is de pijn onveranderd groot.

Lees ook

Waarom de Russen niet meer over MH17 praten

Lees meer

Slachtoffers MH17-vliegramp herdacht

Lees meer

Vier jaar geleden werd MH17 neergehaald: ‘Mijn dochter blijft 17’

Lees meer

Slachtoffers MH17 herdacht, in Nederland en in Oekraïne

NOS 17.07.2018 Het is vandaag vier jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald. Op verschillende plaatsen zijn de slachtoffers herdacht. Veel nabestaanden kwamen vanmiddag samen bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen.

Op de besloten bijeenkomst werden de namen van de 298 slachtoffers voorgelezen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Video afspelen

‘Dit voelt alsof het gisteren is gebeurd. Hier komt alles weer boven’

Burgemeester Onno Hoes van de gemeente Haarlemmermeer, waar Vijfhuizen en Schiphol onder vallen was een van de sprekers, net als de voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, Piet Ploeg.

In zijn toespraak zei Ploeg dat een herdenking ook vier jaar na dato nog belangrijk is voor de nabestaanden. Hij beschreef hoe moeilijk het nog is om om te gaan met het verlies, en dat het goed is om dat samen met andere nabestaanden te kunnen doen.

Gedoe en gesol

Hij wees op het ‘gedoe en gesol’ met stoffelijke resten, die ook nu nog worden gevonden in Oekraïne. “Telkens moeten we de moeilijke afweging maken om wel of niet te identificeren.”

Op het exacte tijdstip van de ramp, 15.18 uur, was er een minuut stilte. Premier Rutte opende daarna het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 speciaal geplante bomen, voor elk slachtoffer een.

Nederlandse ambassade

Niet alleen in Vijfhuizen is de ramp met het Maleisische vliegtuig herdacht. Zo was er vanochtend in Hilversum ook een bijeenkomst. Vijftien slachtoffers woonden in de mediastad.

Op de de rampplek in Oekraïne kwamen mensen samen bij een monument en ook bij de Nederlandse ambassade in Kiev werden bloemen gelegd. Bekijk hieronder beelden van de herdenkingen in Oekraïne:

Video afspelen

Ook Oekraïne herdenkt de vliegramp

Vier jaar na dato is het nog onduidelijk of de daders vervolgd gaan worden. Internationaal onderzoek heeft aangetoond dat de Buk-raket die het Maleisische toestel vernietigde afkomstig was uit Rusland, maar Moskou ontkent bij hoog en bij laag dat er ooit een Russische Buk-installatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

BEKIJK OOK

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

Slachtoffers MH17-vliegramp herdacht bij Nationaal Monument in Vijfhuizen

NU 17.07.2018 Nabestaanden uit binnen- en buitenland hebben dinsdag in Vijfhuizen de 298 slachtoffers van de MH17-vliegramp herdacht. Ze deden dat bij het Nationaal Monument MH17.

Rond het tijdstip dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines vier jaar geleden neerstortte, waren de ongeveer duizend aanwezigen een minuut stil.

Voorafgaand aan dat moment lazen familie en vrienden de namen en leeftijden van alle slachtoffers op. Minister-president Mark Rutte opende het defilé door bloemen bij het monument, dat uit 298 bomen bestaat, te leggen.

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het Nationaal Monument MH17 is een jaar geleden geopend door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Het bos heeft de vorm van een lusvormig lint. De bomen staan voor hoop, geloof en verbondenheid. Ook staan er zonnebloemen, die symbool staan voor de ramp.

Nabestaanden herdenken MH17-ramp

Blijven herdenken

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren, vijf jaar na de ramp. Volgens voorzitter van de stichting Piet Ploeg is het belangrijk te blijven herdenken, zo zei hij dinsdag tijdens de herdenking bij het Nationaal Monument MH17.

“De herdenking is belangrijk en moet blijven bestaan. Misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan Ploeg nog niet zeggen. “Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Beluister een podcast met nabestaanden van slachtoffers van MH17

Lees meer over: mh17

Slachtof­fers MH17-vlieg­ramp herdacht

AD 17.07.2018 Nabestaanden uit binnen- en buitenland hebben in Vijfhuizen de 298 slachtoffers van de MH17-vliegramp herdacht. Ze deden dat bij het Nationaal Monument MH17. Rond het moment dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines vier jaar geleden neerstortte, waren de ongeveer duizend aanwezigen een minuut stil.

Vier jaar na het gewelddadi­ge verlies van onze dierbaren. Vier jaar nadat onze levens volledig op zijn kop zijn gezet, aldus Piet Ploeg.

Voorafgaand aan dat moment lazen familie en vrienden de namen en leeftijden op van alle slachtoffers. De Luchtmachtkapel verzorgde de muziek en aan het eind opende minister-president Mark Rutte het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 bomen.

,,Het is nu vier jaar na de afschuwelijke aanslag op vlucht MH17”, zei Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. ,,Vier jaar na het gewelddadige verlies van onze dierbaren. Vier jaar nadat onze levens volledig op zijn kop zijn gezet. Vier jaren ook waarin wij voortdurend worden geconfronteerd met berichten en discussies over waarheid, rechtvaardigheid, schuld, verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid.”

Bijzondere herdenking

Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © ANP

En het is volgens hem nog niet voorbij, aangezien nabestaanden nog steeds te maken hebben met repatriëring en identificatie van stoffelijke resten van slachtoffers. Ook als er een strafproces komt tegen de verdachten, komt er nog veel op de nabestaanden af. ,,Ook dan is het goed om samen te zijn.”

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren. ,,De herdenking is belangrijk en moet blijven bestaan, misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan hij nog niet zeggen. ,,Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Zonnebloemen

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het Nationaal Monument MH17 is een jaar geleden geopend door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Het bos heeft de vorm van een lusvormig lint. De bomen staan voor hoop, geloof en verbondenheid. Ook staan er zonnebloemen, die symbool staan voor de ramp.

Buitenlandchef Mogherini rouwt om MH17-slachtoffers

De crash van de MH17 vier jaar geleden passeert ook in Brussel niet onopgemerkt. Buitenlandchef Federica Mogherini gaf vanmiddag een verklaring uit waarin ze de slachtoffers herdenkt en (opnieuw) Rusland ter verantwoording roept.

Mogherini’s letterlijke verklaring: ,,Vandaag herdenken we de vierde verjaardag van de tragische crash van Malaysian Airlines Flight MH17, die het verlies van zoveel onschuldige levens veroorzaakte. Voor degenen die hun dierbaren verloren hebben, is deze dag een voortdurende bron van verdriet. We betuigen onze sympathie en diepe respect aan hen allen.

De EU steunt volledig resolutie 2166 van de VN-Veiligheidsraad, waarin wordt geëist dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de neergang van vlucht MH17 op 17 juli 2014 ter verantwoording worden geroepen en alle staten ten volle meewerken aan het streven naar verantwoordingsplicht.

Het werk van het gemeenschappelijk onderzoeksteam en de stappen die de betrokken landen nemen om tot een doeltreffende vervolging te komen, zijn in dit verband van essentieel belang. Het Joint Investigation Team presenteerde op 24 mei verdere bevindingen van zijn onafhankelijk, professioneel en onpartijdig onderzoek, en concludeerde dat de BUK-installatie die werd gebruikt om vlucht MH17 neer te schieten zonder twijfel eigendom was van de strijdkrachten van de Russische Federatie. Tegen deze achtergrond zullen we de Russische Federatie blijven vragen haar verantwoordelijkheid te nemen en volledig mee te werken aan alle inspanningen om verantwoording af te leggen.”

Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © ANP

© EPA

Onno Hoes Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © robin utrecht

Premier Mark Rutte (R) en Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen waar nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeenkomen. © ANP

Vier jaar geleden werd MH17 neerge­haald: ‘Mijn dochter blijft 17’

AD 17.07.2018 Vandaag vier jaar geleden werd vlucht MH17 neergehaald door een Russische Buk-raket boven Oost-Oekraïne. De herdenkingsdienst in Vijfhuizen vanmiddag krijgt een extra lading nu onlangs formeel Rusland als schuldige is aangewezen. ,,De wereld gaat door, maar voor ons nabestaanden niet.”

Bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen bij Haarlem komen straks familie en vrienden samen om overleden dierbaren te herdenken. Bij de crash in  Oekraïne kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Tijdens de dienst vanmiddag worden hun namen voorgelezen. Minister-president Mark Rutte legt bloemen bij het monument, een ‘herdenkingsbos’ van 298 bomen, een voor elk slachtoffer.

‘Bij ons staat de tijd stil’

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek (17) bij de ramp. Zij was met haar moeder, stiefvader en broertje op weg naar Maleisië. ,,Het is vier jaar geleden alweer, mensen vergeten het wel eens. Dat snap ik ook wel: de wereld gaat door, maar niet voor ons.”

Op de verjaardag van Elsemiek nodigde Hans de vriendinnen van zijn dochter uit. ,,Ik twijfelde daar dit jaar nog even aan. Maar ik heb ze toch gevraagd, en ze kwamen. We zijn naar het monument in Vijfhuizen gegaan, we hebben iets gedronken, een taartje gegeten. Het is curieus: zij zijn inmiddels 21, 22, gaan door met hun leven, ze zijn druk met de studie en vriendjes en zo. Maar mijn dochter blijft 17, de tijd staat stil. Dat blijft pijnlijk.”

Wrakstukken van het MH17-toestel in het veld in Oost-Oekraïne. Bij de crash op 17 juli 2014 kwamen alle 298 passagiers om het leven. © EPA

Aansprakelijk

Vanmiddag is de eerste herdenking sinds het kabinet Rusland formeel aansprakelijk heeft gesteld voor de aanslag. Dat gebeurde in mei, de dag nadat het internationale onderzoeksteam JIT geconcludeerd had dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger. ,,Er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden”, zei minister Stef Blok (VVD) van Buitenlandse Zaken in mei. Moskou blijft ontkennen, en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie in Oekraïne is geweest.

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek bij de vliegramp. © Frank Jansen

Voor De Borst is duidelijk dat ‘het net zich sluit’: ,,Vandaag zitten we voor het eerst met deze wetenschap bij elkaar. Dat geeft een gevoel van opluchting: nu is bevestigd wat we al dachten. Dan zeggen mensen wel eens: ‘de Russen reageren niet, ze strooien zand in de machine’. Dat staat voor mij los van de zaak: we laten met de rest van de wereld zien dat je niet kunt wegkomen met massamoord.”

196 Nederlanders verloren donderdag 17 juli 2014 het leven. Via deze link zijn de verhalen van de in ons land wonende slachtoffers te vinden.

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

NOS 17.07.2018 Vandaag wordt herdacht dat vier jaar geleden 298 mensen hun leven verloren toen vlucht MH17, waarmee zij op weg waren naar Kuala Lumpur, boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Onder hen waren 196 Nederlanders. Nabestaanden komen vanmiddag bijeen in het speciaal aangelegde herdenkingsbos bij Vijfhuizen, vlakbij Schiphol, om stil te staan bij hun verlies.

Ondertussen loopt het onderzoek naar de ramp nog volop. Er is al veel bekend over de toedracht van de ramp, maar veel ook nog niet. Hoe staat het ervoor?

Wat weten we nu zeker over de ramp?

De Boeing 777 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergehaald door een Buk-raket die is gelanceerd vanaf een landbouwveldje bij het dorpje Pervomasjk, dat ligt in gebied in handen van Russisch-gezinde separatisten. De Buk-installatie is afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger in Koersk. De raket is vanuit Rusland het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne binnengebracht, heeft op een dieplader een route afgelegd van Donetsk naar het dorp Snizjne en is daarna op eigen kracht naar de lanceerplek gereden.

De raket bereikte in luttele seconden het vliegtuig en ontplofte ter hoogte van de cockpit. Een regen van metaaldeeltjes doorboorde het toestel dat in een aantal stukken uiteen viel en neerstortte. De Buk-installatie is de volgende dag teruggebracht naar Rusland.

Het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt, kwam in mei met een rapport over de herkomst van de Buk-raket. Deze animatie vat de conclusies samen:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Buk-raket die MH17 neerhaalde

Hoe staat het met de rol van Rusland?

Dat is een probleem. De Russen ontkennen vanaf het begin elke betrokkenheid bij de ramp. Ze vinden dat het bewijs van het Joint Investigation Team (JIT) is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media. In het JIT werken tientallen rechercheurs en officieren van justitie uit vijf betrokken landen samen: Nederland, België, Oekraïne, Australië en Maleisië.

Volgens Moskou is destijds geen enkele raketinstallatie naar Oekraïne gebracht. Aan de andere kant klagen ze juist dat ze niet worden betrokken bij het onderzoek. De afgelopen jaren hebben ze de ene theorie na de andere geopperd, die gemeenschappelijk hebben dat Rusland er niets mee te maken heeft.

Hoe denken andere landen erover?

Nederland en de andere landen van het JIT krijgen steun van veel andere landen. Zondag nog heeft de G7 – de groep van zeven grote industrielanden – Rusland opgeroepen om opheldering te geven over de MH17. President Trump verzekerde premier Rutte bij diens bezoek aan het Witte Huis ook dat de VS achter Nederland staat in het MH17-dossier. Eerder sprak ook de EU haar steun uit. Premier Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken kaarten de kwestie overal onvermoeibaar aan. Alleen in Rusland krijgen ze geen voet aan de grond.

En is er al zicht op een proces?

Het korte antwoord is nee. Want er zijn nog geen verdachten aangemerkt en de kans op een succesvol strafproces wordt op dit moment klein geacht.

Toch worden er volop voorbereidingen getroffen. De JIT-landen hebben afgesproken dat het MH17-proces gehouden wordt in Nederland bij de rechtbank Den Haag. Die zal dan overigens uitwijken naar het Justitieel Complex Schiphol, omdat dat geschikter is voor een groot internationaal proces.

Verder is met Oekraïne afgesproken dat verdachten verhoord kunnen worden via een videoverbinding. Eventuele veroordeelden kunnen in Oekraïne hun straf uitzitten.

Maar het grote probleem is dus Rusland. Dat zal nooit ingezetenen uitleveren. Het JIT kent de namen van militairen die betrokken zouden zijn, maar die worden pas bekend gemaakt als het onderzoek is afgerond.

En wat vinden de nabestaanden?

Die laten regelmatig van zich horen via de Stichting Vliegramp MH17 en door middel van incidentele acties. Zo werden in juni nog 298 stoeltjes geplaatst bij de Russische ambassade in Den Haag, uit protest tegen het Russische zwijgen.

Video afspelen

‘Rusland, wat heb je eigenlijk te vieren?’

De Stichting overlegt regelmatig met premier Rutte en de meest betrokken ministers over de voortgang van het onderzoek. De meeste nabestaanden hopen dat de schuldigen ooit voor de rechter worden gebracht, maar ze begrijpen dat daar op dit moment nog geen zicht op is.

Vanmiddag herdenken ze de ramp. De namen van alle 298 worden voorgelezen door familie en vrienden te midden van de bomen die voor alle slachtoffers zijn geplant. Sprekers zijn onder andere burgemeester Onno Hoes van Haarlemmermeer, pastoor Jules Dresme uit Hilversum en Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17.

Na afloop van het programma legt Rutte als eerste bloemen bij het gedenkteken. Nabestaanden volgen daarna in het defilé en leggen hun bloemen bij het gedenkteken. Rond het tijdstip van de ramp wordt een minuut stilte gehouden.

BEKIJK OOK

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Blok over top Poetin-Trump: ook moeilijke kwesties zoals MH17 bespreken

NOS 16.07.2018 Minister Blok vindt het belangrijk dat in de contacten met Rusland ook de dingen worden benoemd die niet goed gaan, zoals het gebrek aan medewerking bij de vervolging van de daders van vlucht MH17. Morgen is het precies vier jaar geleden dat de vlucht boven Oekraïne werd neergehaald door een Russische Buk-raket. Of Trump de MH17-kwestie tijdens de top in Helsinkiheeft aangekaart bij Poetin, is niet bekend.

Op de persconferentie van de twee presidenten na afloop van de top werd de zaak niet genoemd, maar dat wil niet zeggen dat het niet besproken is, volgens Blok. “Ik was niet bij het gesprek aanwezig “, zegt hij. Als het toch aan de orde is geweest dan wordt Nederland door de Amerikanen geïnformeerd, zegt de minister van Buitenlandse Zaken.

Nederland en Australië hebben onlangs Rusland aansprakelijk gesteld voor zijn aandeel bij het neerhalen van de vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur in 2014. Gisteren vroegen de ministers van de G7 nog aan Rusland om snel duidelijkheid te verschaffen. Bij het neerhalen van MH17 werden alle 298 inzittenden gedood.

Kernwapenarsenalen

Blok, die in Brussel was voor overleg met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken, noemde het verder goed dat de VS en Rusland met elkaar praten. “Het zijn natuurlijk de landen met de grote kernwapenarsenalen en het is belangrijk dat die open communicatie houden.”

Hij benadrukt dat het ook voor Nederland van belang is dat er goede afspraken worden gemaakt. “In het verleden zijn er belangrijke afspraken geweest tussen Amerika en Rusland over het afbouwen van kernwapens, dus het zou goed zijn als dat wordt voortgezet. Als dat uit deze top komt dan zou dat winst zijn.”

BEKIJK OOK

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

Kabinet spreekt nog niet over vervolging Russische MH17-verdachten

 

Waarom de Russen niet meer over MH17 praten

AD 16.07.2018 Vier jaar na MH17 wordt in Rusland nauwelijks nog over de ramp gesproken. Hoe is dat mogelijk? ‘Europa treurt ook niet om onze doden.’

Lees ook

‘Nederlandse MH17-missie bespioneerd door Oekraïne’

Lees meer

G7: Rusland moet opheldering geven over MH17

Lees meer

Moskou: Westen zette aanval met gifgas in scène

Lees meer

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

NOS 15.07.2018 De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen roepen Rusland op om snel opheldering te geven over het neerstorten van vlucht MH17. Dinsdag is het precies vier jaar geleden dat het vliegtuig boven Oekraïne werd neergehaald met een luchtdoelraket. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Volgens de G7 is het bewijsmateriaal van internationale onderzoekers dat het toestel werd neergehaald met een Buk-raket van het Russische leger “overtuigend, significant en verontrustend”. Rusland heeft altijd ontkend dat het iets met het ongeluk te maken heeft.

De G7 steunt de oproep van Nederland en Australië aan Rusland om met het onderzoek mee te werken om de waarheid te achterhalen en om de slachtoffers en hun nabestaanden recht te doen. Nederland leidt het onderzoek naar het ongeval omdat de meeste slachtoffers uit Nederland kwamen, gevolgd door Maleisië en Australië.

BEKIJK OOK

Kabinet: proces MH17 in Justitieel Complex Schiphol

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

Raad voor de rechtspraak: eventueel MH17-strafproces wordt heel heftig

G7: Rusland moet ophelde­ring geven over MH17

AD 15.07.2018 De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen hebben Rusland opgeroepen om opheldering te verschaffen over het neerstorten van het passagiersvliegtuig MH17. De Boeing werd op weg van Schiphol naar Maleisië in juli 2014 door een luchtdoelraket in Oost-Oekraïne neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het bewijsmateriaal van internationale onderzoekers dat het vliegtuig van Malaysian Airlines met een buk-raket van het Russische leger werd neergehaald is ,,overtuigend, significant en diep verontrustend”. Moskou noemt het onderzoek ongeloofwaardig en geeft Oekraïne de schuld.

Rusland moet volgens de G7 onmiddellijk in overleg gaan met Nederland en Australië en opheldering te geven over mogelijke schendingen van het internationaal recht, aldus de ministers in een gezamenlijke verklaring. Nederland leidt het onderzoek naar het ongeval omdat het overgrote deel van de slachtoffers van de ramp Nederlanders waren. 38 slachtoffers waren Australiërs.

Eind mei riep NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg Rusland op om de verantwoordelijkheid voor het neerstorten op zich te nemen. Dinsdag is het vier jaar geleden dat het toestel werd neergehaald.

Ministers G7-landen vragen om opheldering Rusland over MH17

NU 15.07.2018 De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen hebben Rusland opgeroepen om opheldering te verschaffen over het neerhalen van het passagiersvliegtuig MH17.

Rusland moet volgens de G7 onmiddellijk in overleg gaan met Nederland en Australië en opheldering geven over mogelijke schendingen van het internationaal recht, aldus de ministers in een gezamenlijke verklaring.

MH17 werd op weg van Schiphol naar Maleisië in juli 2014 door een luchtdoelraket in Oost-Oekraïne neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het bewijsmateriaal van internationale onderzoekers dat het vliegtuig van Malaysian Airlines met een buk-raket van het Russische leger werd neergehaald is “overtuigend, significant en diep verontrustend”. Moskou noemt het onderzoek ongeloofwaardig en geeft Oekraïne de schuld.

Nederland leidt het onderzoek naar het ongeval, omdat het overgrote deel van de slachtoffers van de ramp Nederlanders waren. 38 slachtoffers waren Australiërs.

Eind mei riep NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg Rusland op om de verantwoordelijkheid voor het neerstorten op zich te nemen. Dinsdag is het vier jaar geleden dat het toestel werd neergehaald.

Zie ook: Kraanvogels ter nagedachtenis aan slachtoffers MH17

Lees meer over: G7 mh17

Akkoord op uitvoering MH17-verdrag in Oekraïne en Nederland

RO 13.07.2018 De parlementen van Oekraïne en van Nederland hebben deze week de uitvoeringswetten aangenomen voor het verdrag dat internationale juridische samenwerking mogelijk maakt met betrekking tot vlucht MH17. Met het verdrag wordt geregeld dat de vervolging van de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 ten behoeve van alle 298 slachtoffers van de ramp kan plaatsvinden in Nederland. Daarmee krijgen alle nabestaanden dezelfde rechten in een Nederlands proces.

Dinsdag heeft de Eerste Kamer in Nederland de wetsvoorstellen aangenomen die dienen ter uitvoering van het besluit om de vervolging en berechting van het neerhalen van vlucht MH17 te laten plaatsvinden in Nederland.  Beide wetsvoorstellen werden na een debat met minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid unaniem aanvaard. Donderdag heeft ook het parlement van Oekraïne ingestemd met de uitvoeringswetgeving voor het verdrag.

Het bilateraal verdrag werd 7 juli 2017 door toenmalig minister Blok van Veiligheid en Justitie met zijn Oekraïense ambtsgenoot minister Petrenko ondertekend. Met het MH17-verdrag met Oekraïne wordt buiten twijfel gesteld dat vervolging van de daders ten behoeve van alle slachtoffers kan plaatsvinden en niet alleen de Nederlandse slachtoffers. De slachtoffers van de ramp met de MH17 kwamen uit 17 landen.

Verder is in het bilaterale verdrag met Oekraïne de mogelijkheid gecreëerd bij de berechting gebruik te maken van videoconferentie. Ook is de overdracht van mogelijk opgelegde gevangenisstraffen geregeld.

Zie ook

Beeld: ©Dirk Verwoerd

Locatie van een MH17-strafproces wordt Justitieel Complex Schiphol

RO 22.06.2018 De locatie voor behandeling van een strafproces tegen verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 zal het Justitieel Complex Schiphol (JCS) zijn. In september 2017 is al bekendgemaakt dat een eventueel MH17-proces zal plaatsvinden voor de rechtbank Den Haag. Vervolgens is er onderzocht wat een geschikte zittingslocatie is binnen bestaande structuren. De keuze voor het JCS past hier in. Dat schrijft minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid, mede namens minister Blok van Buitenlandse Zaken, vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

De landen wiens opsporingsautoriteiten samenwerken in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië, Oekraïne en Nederland – hebben juli 2017 gezamenlijk besloten dat verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 in Nederland en volgens Nederlands strafprocesrecht kunnen worden vervolgd.

In Nederland is direct begonnen met de noodzakelijke voorbereidingen, zoals de ratificatie van het MH17-verdrag, aanpassing van wetgeving en het zoeken van een geschikte en tijdig beschikbare zittingslocatie. Het is aan het Openbaar Ministerie (OM) om te bepalen of en wanneer verdachten voor de rechter worden gebracht. Het kabinet zorgt ervoor dat alles tijdig gereed is zodat een proces ook kan plaatsvinden.

Zorgvuldige analyse

Er heeft een zorgvuldige analyse plaatsgevonden, voordat gekozen is voor het JCS als zittingslocatie. Het internationale karakter van het MH17-proces maakt dat er veel eisen worden gesteld aan de zittingslocatie. Het OM en de rechtspraak hebben een programma van eisen opgesteld waaraan een zittingslocatie zou moeten voldoen.

Zo dienen alle nabestaanden van de slachtoffers, die afkomstig waren uit 17 verschillende landen, een plek te krijgen binnen het strafproces. Daarnaast is bijvoorbeeld van belang dat de locatie direct beschikbaar is als het OM besluit verdachten voor de rechter te brengen, er voldoende ruimte is voor de media en veiligheidsrisico’s kunnen worden ondervangen.

Documenten

Kamerbrief over zittingslocatie MH17-proces

Kamerstuk: Kamerbrief | 22-06-2018

Zie ook

MH17-protest: 298 lege stoelen bij Russische ambassade

OmroepWest 08.06.2018 Een aantal nabestaanden van slachtoffers van de MH17-ramp heeft vrijdagmiddag geprotesteerd bij de Russische ambassade. Voor het stille protest zijn 298 lege stoelen neergezet in het parkje tegenover de ambassade in Den Haag. De stoelen staan symbool voor de 298 mensen die in 2014 omkwamen bij de ramp.

De organisatie heeft expres gekozen voor deze dag. Rusland organiseert dit weekend festiviteiten rondom de Rusland-dag op 12 juni. De Russen vieren de Russische onafhankelijkheid, een dag van trots. Met deze actie willen nabestaanden een oproep doen aan de Russen om hun nationale trots te rechtvaardigen.

Onlangs maakte het onderzoeksteam bekend dat de raket die de MH17 neerhaalde van het Russische leger kwam. Rusland blijft de betrokkenheid bij de ramp ontkennen. Voor de slachtoffers is de Rusland-dag geen feestdag, schrijft de organisatie. ‘298 mensen, 80 van hen voor altijd kinderen, hebben vandaag niets te vieren. Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg.’

‘Zenuwachtig heen en weer drentelen’

Hans de Borst uit Monster was één van de aanwezigen bij het protest. Hij verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de ramp. ‘Je zag op het balkon van de ambassade wat mensen zenuwachtig heen en weer drentelen. Ik denk dat ze het niet zo fijn vonden wat ze voor hun deur zagen’, zei De Borst in Studio Haagsche Bluf op Radio West.

De nabestaanden vinden dat Rusland zijn verantwoordelijkheid moet nemen. ‘Er is geen plaats voor trots en feestelijkheden, indien een natie geen openheid en verantwoordelijkheid betoont. Met de dag groeit de schaamte die Rusland zal moeten dragen met betrekking tot MH17’, schrijft de organisatie Werkgroep Waarheidsvinding MH17.

LEES OOK: 

Meer over dit onderwerp: MH17 RUSSISCHE AMBASSADE RUSLAND DEN HAAG

Nabestaanden MH17-ramp zetten 298 lege stoelen voor ambassade Rusland

NU 08.06.2018 Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 hebben 298 lege stoelen neergezet voor de ambassade van Rusland in Den Haag.

De groep wil met dit stille protest een boodschap meegeven aan de Russische president, de regering en de bevolking.

Rusland viert dit weekend de onafhankelijkheid. “298 mensen, 80 van hen voor altijd kinderen, hebben vandaag niets te vieren. Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg”, aldus de nabestaanden.

Onlangs kwam het Joint Investigation Team (JIT) met zijn conclusie dat Rusland achter het neerhalen van het vliegtuig boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014 zit. De buk-raket die daarvoor werd gebruikt, was van een brigade van het Russische leger in Koersk, stelt het JIT.

Moskou blijft ontkennen en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne is overgestoken. Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

De witte stoelen staan opgesteld zoals de rijen in een Boeing. Op enkele stoelen liggen rozen of foto’s, die nabestaanden hebben neergelegd.

Koning noemt MH17-ramp ‘open wond in samenleving’

Emotionele boodschap

De groep die deze actie vrijdag voert, bestaat uit ongeveer tien nabestaanden. Volgens actieleider Sander van Luik is de MH17-stichting hier niet bij betrokken, maar wel op de hoogte. “Zoveel nabestaanden, zoveel meningen. Een klein verband is juist goed en wij hadden als groepje het gevoel dat we dit moesten doen.”

Het gaat bij het protest volgens Van Luik, die zijn broer Klaas-Willem verloor, “om het beeld en de emotionele boodschap”. Aanleiding is de onafhankelijkheidsdag komende week in Rusland. “We willen de Russen voorhouden wat ze nu eigenlijk te vieren hebben met deze leugens.” Van Luik stopt ook een brief met eenzelfde strekking in de brievenbus van de ambassade. De stoelen worden aan het begin van de avond weer weggehaald.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft “alle begrip” voor de actie. “Alle druk leidt uiteindelijk tot waar we heen willen: verantwoording en gerechtigheid voor de nabestaanden.”

Stil protest nabestaanden MH17

Lees meer over: Den Haag mh17

 

Weer protest nabestaanden MH17

Telegraaf 08.06.2018 Opnieuw protesteren nabestaanden van MH17 pal voor de Russische ambassade in Den Haag. Zij zetten vrijdagmiddag 298 lege stoelen neer in een parkje tegenover het gebouw. Symbolisch voor het aantal slachtoffers dat op 17 juli 2014 bij de massamoord in Oost-Oekraïne de dood vond.

298 lege stoelen, gericht op de Russische ambassade, als stil protest voor de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17ANP

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

NOS 08.06.2018 Bij een stil protest voor de Russische ambassade in Den Haag hebben nabestaanden van slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 298 lege stoelen neergezet voor het ambassadegebouw. Zij vinden dat Rusland het onderzoek naar de vliegramp traineert met valse verklaringen en het weghouden van getuigen.

Bekijk hier alle stoeltjes voor de ambassade en een reactie van een nabestaande:

Video afspelen

‘Rusland, wat heb je eigenlijk te vieren?’

Dit weekend viert Rusland zijn onafhankelijkheid. “298 mensen, onder wie 80 kinderen, hebben vandaag niets te vieren”, schrijft de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 in een open brief aan de ambassade. “Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg.”

Twee weken geleden maakte het internationale onderzoeksteam JIT bekend dat de raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten afkomstig is van het Russische leger. Rusland ontkent betrokkenheid bij de ramp en zegt dat bewijs gemanipuleerd is. Ook de aantijging dat Rusland niet meewerkt met het onderzoek, wijst het land van de hand: het zegt juist dat het daar niet bij wordt betrokken.

Stil protest slachtoffer van vlucht MH17 bij de Russische ambassade ANP

BEKIJK OOK

Kabinet spreekt nog niet over vervolging Russische MH17-verdachten

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

298 lege stoelen voor Russische ambassade in MH17-pro­test

AD 08.06.2018 Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 hebben 298 lege stoelen neergezet voor de ambassade van Rusland in Den Haag.

De groep wil met het stille protest een boodschap meegeven aan de Russische president, de regering en de bevolking: ,,298 mensen, 80 van hen voor altijd kinderen, hebben vandaag niets te vieren. Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg.” De witte stoelen staan opgesteld zoals de rijen in het gecrashte vliegtuig. Op enkele stoelen liggen rozen of foto’s, die nabestaanden hebben neergelegd.

De groep die vandaag actie voert, bestaat uit ongeveer tien nabestaanden. Volgens actieleider Sander van Luik is de MH17-stichting hier niet bij betrokken, maar wel op de hoogte. ,,Zoveel nabestaanden, zoveel meningen. Een klein verband is juist goed en wij hadden als groepje het gevoel dat we dit moesten doen.”

Leugens

Het gaat bij het protest volgens Van Luik, die zijn broer Klaas-Willem verloor, ,,om het beeld en de emotionele boodschap.” Aanleiding is de onafhankelijkheidsdag komende week in Rusland. ,, We willen de Russen voorhouden wat ze nu eigenlijk te vieren hebben met deze leugens.” Van Luik stopt ook een brief in de brievenbus van de ambassade met eenzelfde strekking. De stoelen worden aan het begin van de avond weer weggehaald.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft begrip” voor de actie. ,,Alle druk leidt uiteindelijk tot waar we heen willen: verantwoording en gerechtigheid voor de nabestaanden.”

Onlangs kwam het Joint Investigation Team (JIT) met zijn conclusie dat Rusland achter het neerhalen van het vliegtuig zit, boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. De Buk-raket die daarvoor werd gebruikt, was van een brigade van het Russische leger in Koersk, stelt het JIT. Moskou blijft ontkennen en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders. De stoelen staan tijdelijk in het parkje tegenover de ambassade.

Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 houden een stil protest voor de ambassade van Rusland. De groep zet 298 lege stoelen neer voor de ambassade. Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders. © ANP

Locatie MH17-pro­ces op korte termijn bekend

AD 06.06.2018 De regering maakt op korte termijn bekend waar een eventuele strafzaak over de ramp met vlucht MH17 wordt gehouden. Dat zei minister Ferd Grapperhaus woensdag. Hoe lang de zoektocht naar een locatie precies nog gaat duren, liet hij in het midden.

De Kamer sprak over het verdrag dat Nederland en Oekraïne overeen zijn gekomen, waarmee wordt geregeld dat eventuele rechtszaken in Nederland worden gevoerd. Dat dit bij de rechtbank Den Haag zal gebeuren was al bekend, maar de locatie moet nog worden vastgesteld.

Bij het kiezen van een locatie moet met een aantal aspecten rekening worden gehouden. Zo moet er genoeg ruimte zijn voor nabestaanden, tolken en internationale media, en moet de beveiliging op orde zijn. Grapperhaus sloot niet uit dat het proces buiten de Haagse stadsgrenzen wordt gehouden.

Lees ook

Rechtbank Den Haag doet proces verdachten MH17

Lees meer

Een proces om veiligheidsredenen ergens anders houden komt vaker voor. Zo viel het ‘minder-Marokkanenproces’ van PVV-leider Geert Wilders ook onder de Haagse rechtbank en later het Haagse hof, maar waren de zittingen in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

Videoverbinding

Omdat de Oekraïense grondwet verbiedt staatsburgers uit te leveren aan een ander land, is geregeld dat eventuele Oekraïense verdachten via een videoverbinding terecht kunnen staan. Daar moet zo’n verdachte dan wel mee instemmen en dit zorgde bij diverse Kamerleden voor gefronste wenkbrauwen.

Volgens Grapperhaus is dwang echter geen optie, omdat dit zogenoemde instemmingsvereiste in diverse verdragen is vastgelegd. ,,We zouden moeten afwachten of een Nederlandse rechter daarmee akkoord zou gaan”, waarschuwde Grapperhaus. ,,We willen niet dat het proces kwetsbaar wordt voor kritiek dat het geen eerlijk proces is.”

Kabinet spreekt nog niet over vervolging Russische MH17-verdachten

NOS 06.06.2018 Het kabinet ziet op dit moment geen aanleiding om afspraken met Rusland te maken over de vervolging en uitlevering van verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. Dat zei minister Grapperhaus in een debat in de Tweede Kamer over zulke afspraken met Oekraïne. De Tweede Kamer is verbaasd over het standpunt van het kabinet. CDA-Kamerlid Van Dam sprak van “een knoop in mijn maag”.

De Kamer gaf eensgezind steun aan het verdrag met Oekraïne. Daarin is afgesproken hoe verdachten die in dat land zijn aangehouden, door Nederlandse rechters berecht kunnen worden. De Oekraïense grondwet verbiedt de uitlevering van eigen onderdanen. Maar bij een strafzaak over de ramp met vlucht MH17 kan bijvoorbeeld gebruik gemaakt worden van video conferencing, hebben Nederland en Oekraïne nu vastgelegd.

Goede stappen

De hele Tweede Kamer vindt dat het kabinet goede stappen maakt in het proces om de waarheid boven tafel te krijgen over de ramp in 2014. Nadat het Joint Investigation Team (JIT) anderhalve week geleden constateerde dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van een brigade van het Russische leger, besloot het kabinet Rusland aansprakelijk te stellen. En nu ligt er dus een verdrag met Oekraïne over de berechting van verdachten.

Sinds de laatste presentatie van het JIT kan ik het gerust benoemen: dat we bij het ratificeren van het verdrag met Oekraïne toch door de oogharen kijken naar wat dit betekent voor de eventuele vervolging van Russische verdachten, aldus CDA-Kamerlid Van Dam.

Maar het zit een groot deel van de Kamer niet lekker dat er zelfs nog geen voorbereidingen zijn getroffen om soortgelijke afspraken te maken met Rusland. Terwijl het na het rapport van het JIT “niet ondenkbeeldig is dat er verdachten met een Russische nationaliteit in beeld komen”, zei SP-Kamerlid Van Nispen.

Minister Grapperhaus wees erop dat er aanleiding was om afspraken te maken Oekraïne, omdat de ramp met vlucht MH17 in dat land heeft plaatsgevonden. Hij zei dat het kabinet zeer bereid is om met Rusland in gesprek te gaan, als er aanwijzingen zijn dat dit nodig is. “Maar het vervolgen van individuen in een strafproces is heel wat anders dan het aansprakelijk stellen van een land”, stelde hij.

Locatie MH17-proces binnenkort bekend

Het kabinet maakt binnenkort bekend waar een eventuele strafzaak over het neerhalen van vlucht MH17 wordt gehouden.

De strafzaak wordt gedaan door de rechtbank Den Haag, is al besloten. “Die heeft veel ervaring met internationale rechtszaken met ingewikkelde aspecten”, verklaarde de minister van Justitie en Veiligheid. Maar er wordt nog gezocht naar een geschikte locatie, waar ruimte is voor nabestaanden, tolken en internationale media en waar de beveiliging in orde is. “Dat kan ook buiten Den Haag zijn.”

CDA-Kamerlid Van Dam stelde voor om aan Schiphol te denken. Vlucht MH17 vertrok vanaf die luchthaven en ‘het leven is een cirkel”, zei hij. Hij denkt dat de nabestaanden er troost aan kunnen ontlenen als het proces over de ramp daar plaatsvindt.

BEKIJK OOK

Kabinet stelt Oekraïne niet aansprakelijk voor MH17

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

Raad voor de rechtspraak: eventueel MH17-strafproces wordt heel heftig

NOS 06.06.2018 De Raad voor de rechtspraak verwacht dat een eventueel strafproces van de ramp met vlucht MH17 zwaar gaat worden. “Dat wordt een heel heftige zaak waar wij straks mee worden belast”, zei voorzitter Frits Bakker van de Raad voor de rechtspraak in talkshow Jinek.

“Er zal ongelofelijk veel worden gevergd van de rechters die de zaak moeten behandelen. Die zullen onder enorme druk komen te staan.” De Raad vertegenwoordigt de rechterlijke macht. Op dit moment is een strafrechtelijk onderzoek gaande en zijn nog geen verdachten gedagvaard.

Het aansprakelijk stellen van Rusland staat op basis van het internationaal recht los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders.

Bakker reageerde in Jinek op gebeurtenissen in de Kamer. Daar werd gestemd over de aansprakelijkstelling van Rusland door het kabinet. Een motie waarin staat dat “onomstotelijk” vaststaat dat de Buk-installatie die is gebruikt bij het neerhalen van de MH17 uit Rusland kwam, werd aangenomen door de hele Kamer, met uitzondering van PVV en Forum voor Democratie.

Niet ‘onomstotelijk’

Die twee partijen vinden het onjuist dat het kabinet spreekt van “onomstotelijk”, aangezien het onderzoek nog niet is afgerond. Baudet diende een motie in, zonder het woord “onomstotelijk”. In plaats daarvan staat daarin dat er “serieuze en gegronde aanleiding” is om aan te nemen dat de Buk uit Rusland komt. Die motie werd verworpen, met alleen steun van de PVV.

Die handelwijze leidde tot kritiek van de andere partijen. VVD-Kamerlid Ten Broeke zegt dat diegenen die zich niet in de nationale eenheid willen schalen, zelf wat uit te leggen hebben. CDA-leider Buma vindt het ongekend dat de twee partijen “een totaal andere lijn hebben dan de werkelijkheid die door het internationale opsporingsteam al is vastgesteld”.

BEKIJK OOK

Kabinet stelt Oekraïne niet aansprakelijk voor MH17

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

‘Al duurt het jaren, veroordeling van Rusland is zeker niet onmogelijk’

PVV en FVD sparen Rusland in zaak-MH17

Telegraaf 05.06.2018  De Tweede Kamer vormt geen gesloten front tegenover Rusland. Iedereen is het erover eens dat het land aansprakelijk gesteld moet worden voor de ramp met MH17, maar de zwaarte van het bewijs tegen Moskou blijft onderwerp van discussie. De PVV en Forum voor Democratie kiezen een andere koers dan de rest van de Kamer.

Een motie van de VVD waarin steun wordt uitgesproken voor het aansprakelijk stellen van Rusland kreeg bij de stemmingen dinsdag geen steun van PVV en Forum voor Democratie. In de motie wordt ook vastgesteld dat Moskou tot nog toe onvoldoende meewerkt aan onderzoeken naar het neerhalen van vlucht MH17.

BEKIJK OOK:

Blok: geen onderzoek naar aansprakelijkheid Oekraïne bij MH17

Onomstotelijk vastgesteld

Forum-leider Baudet zei eerder al dat hij de motie niet zou steunen. Hij valt over de formulering ervan. Zo staat er in dat onderzoeksteam JIT onomstotelijk de Russische betrokkenheid heeft vastgesteld. Zoiets vaststellen is aan een rechter, meent Baudet, en niet de taak van ’een tussentijds rapport’.

PVV-voorman Wilders sluit zich vandaag bij die redenering aan. Volgens hem is Russische betrokkenheid ’aannemelijk’. ’Onomstotelijk vaststellen’ is wat hem betreft ook iets wat een rechter doet. Wilders zegt bijvoorbeeld dat nog niet is vastgesteld of de Russen de raket afgeschoten hebben en of ze dat willens en wetens hebben gedaan.

’Oekraïne aansprakelijk’

De PVV en Forum vinden allebei dus wel dat Rusland aansprakelijk gesteld moet worden. Hetzelfde had volgens hen echter ook met Oekraïne moeten gebeuren. Dat land hield het luchtruim open terwijl dat veel te gevaarlijk was. „Dat had nooit mogen gebeuren”, zegt Wilders.

BEKIJK OOK:

Koorddansen om nationale eenheid

Baudet diende nog wel een motie in, gesteund door de PVV, met minder scherpe bewoordingen over de status van het bewijs. Waarom steunde de VVD die dan niet? „Hij noemde de bevindingen van het JIT een opvatting”, zegt VVD’er Han ten Broeke, die de bewoordingen van Forum niet scherp genoeg vindt.

Die zouden afbreuk doen aan wat het JIT naar boven heeft gehaald. Over Baudets woordkeus: „Daarmee zijn we weer terug in 2016, toen Baudet die brief stuurde naar Trump waarin hij de bevindingen van het JIT zei te betwijfelen en waarvan hij inmiddels spijt heeft dat hij hem heeft verstuurd.” De liberaal had liever een gesloten front gehad: „Het was natuurlijk mooier geweest als de eenheid volledig was geweest. Het signaal is het krachtigst als je alle 150 Kamerleden aan één kant hebt.”

BEKIJK OOK:

’Hij flirt voortdurend met Moskou’

LEES MEER OVER mh17 rusland forum voor democratie (fvd) partij voor de vrijheid (pvv)

Kabinet ziet geen reden Oekraïne aansprakelijk te stellen voor MH17 

NU 05.06.2018 Het kabinet ziet geen gronden om Oekraïne verantwoordelijk te stellen voor het niet volledig sluiten van het Oekraïense luchtruim voordat vlucht MH17 werd neergeschoten.

Dat schrijft minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Onder meer PVV, SP, Forum voor Democratie en CDA vinden dat naar de verantwoordelijkheid van Oekraïne moet worden gekeken, omdat het land zijn luchtruim op de dag van de ramp niet had gesloten. Destijds waren boven het oosten van Oekraïne al verscheidene vliegtuigen neergehaald door pro-Russische rebellen.

“Op basis van het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de uitkomsten van het strafrechtelijk onderzoek van het JIT, informatie uit openbare bronnen en eigen, voortdurend, onderzoek, waaronder juridisch onderzoek, is er naar het oordeel van het kabinet op dit moment geen juridisch overtuigend bewijs voor succesvolle aansprakelijkstelling van Oekraïne”, schrijft Blok in de brief.

Niet nodig

Het kabinet acht het niet nodig aanvullend onderzoek naar de mogelijke aansprakelijkheid van Oekraïne in te stellen. Blok sluit echter niet uit dat er uit het strafrechtelijk onderzoek van het Joint Investigations Team (JIT) informatie komt waardoor die overweging verandert. Daarvoor is wel “juridisch overtuigend bewijs” noodzakelijk.

Blok benadrukt dat de samenwerking met Oekraïne, dat ook is aangesloten bij het JIT, goed verloopt en essentieel is voor de effectiviteit van het strafrechtelijk onderzoek. Maleisïe, België en Australië maken ook deel uit van het onderzoeksteam.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Samenwerking

Nederland stelde eind vorige maand Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van MH17. Ook Australië nam die stap. Dat gebeurde naar aanleiding van onderzoeksresultaten van het JIT, die medio mei zijn gepubliceerd. Het team vond overtuigende bewijzen dat de buk-raketinstallatie waarmee het burgervliegtuig is neergeschoten afkomstig was van een Russische legereenheid. Rusland ontkent elke betrokkenheid.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne getroffen door een buk-raket. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven.

Zie ook: Blok sluit aansprakelijk stellen Oekraïne voor neerhalen MH17 niet uit

Lees meer over: Oekraïne mh17

Aanbevolen artikelen VS-ambassadeur: ‘Nederland moet harder zijn tegen Rusland om MH17’

Minister Blok spreekt de VN-Veiligheidsraad toe ANP

Kabinet stelt Oekraïne niet aansprakelijk voor MH17

NOS 05.06.2018 Het kabinet ziet geen aanleiding om Oekraïne aansprakelijk te stellen voor de ramp met vlucht MH17. Het zegt dat er “geen juridisch overtuigend bewijs” is dat het land te weinig heeft gedaan om het neerhalen van het vliegtuig boven zijn grondgebied te voorkomen.

In een debat vorige week over de aansprakelijkstelling van Rusland vroeg een aantal partijen, waaronder coalitiepartij CDA, of er ook niet gekeken moest worden naar de rol van Oekraïne. Dat land wist al een dag vantevoren dat er een Russische Buk-raketinstallatie onderweg was, zeggen ze, en had misschien zijn luchtruim moeten sluiten of op z’n minst het ‘plafond’ voor het luchtverkeer moeten verhogen.

Minister Blok antwoordt nu in een brief op basis van onderzoeken van onder andere de Onderzoeksraad voor Veiligheid en het internationale Joint Investigation Team (JIT) dat het bewijs ontbreekt voor “succesvolle aansprakelijkstelling van Oekraïne”. Hij voegt daaraan toe dat aanvullend onderzoek op dit moment niet nodig wordt geacht.

‘Zwaarwegende stap’

Blok sluit niet uit dat Oekraïne later misschien alsnog aansprakelijk kan worden gesteld. Hij schrijft dat het JIT geen onderzoek doet naar de vraag of het luchtruim van Oekraïne volledig afgesloten had moeten worden en sluit niet uit dat “bepaalde informatie uit het strafrechtelijk onderzoek relevant kan blijken”.

Het aansprakelijk stellen van een andere staat is volgens de minister van Buitenlandse Zaken “een zwaarwegende stap in het internationale verkeer”, die “niet lichtzinnig” wordt gezet.

Rusland aansprakelijk

Het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de ramp met de MH17, concludeerde anderhalve week geleden dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

Nederland en Australië besloten op grond van die conclusie om Rusland aansprakelijk te stellen voor de vliegramp op 17 juli 2014, die aan 298 mensen het leven kostte. Verreweg de meeste slachtoffers waren Nederlanders. Er waren ook veel Australiërs aan boord.

In een toespraak voor de VN-Veiligheidsraad in New York vroeg minister Blok vorige weekrechtstreeks aan Rusland om verantwoordelijkheid te nemen, constructief mee te werken aan het vinden van de daders en genoegdoening te bieden aan de nabestaanden.

In een debat kreeg het kabinet steun van de volledige Tweede Kamer. Wel vroegen CDA , PVV, SP en Forum voor Democratie zich af of ook Oekraïne aansprakelijk moet worden gesteld.

BEKIJK OOK

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

Blok over MH17 bij VN: ‘Geen enkele staat heeft het recht om te zwijgen’

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

VS-ambassadeur: ‘Nederland moet harder zijn tegen Rusland om MH17’

NU 05.06.2018 Nederland moet zich volgens de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra harder en agressiever opstellen tegen Rusland om gerechtigheid te krijgen voor de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17.

De Amerikaanse ambassadeur in Nederland deed zijn uitspraken dinsdag in een interview met radiozender BNR.

Volgens Hoekstra moet Nederland de nationale veiligheid verbinden aan het economische beleid en de steun voor de aanleg van Nordstream 2 intrekken. Deze gaspijpleiding moet Russisch gas naar West-Europa brengen.

Er kan volgens de ambassadeur geen sprake zijn van “business as usual”. “Dit vraagt werkelijk om harde economische sancties en om het aansprakelijk stellen van Rusland”, aldus Hoekstra. “Er moeten consequenties zijn.”

Minister-president Mark Rutte maakte eind mei bekend dat Nederland en Australië Rusland officieel aansprakelijk stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014.

Rutte en de minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok eisten van Rusland volledige medewerking aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17.

Rutte eist ‘verantwoordelijkheid en medewerking’ Rusland

Lees meer over: Vliegramp Oekraïne Pete Hoekstra mh17

Aanbevolen artikelen

Kabinet ziet geen reden Oekraïne aansprakelijk te stellen voor MH17

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

NOS 05.06.2018 De Russische president Poetin heeft in een interview met de Oostenrijkse publieke omroep ÖRF nogmaals Russische verantwoordelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne ontkend.

Poetin kreeg de vraag of hij niet moest toegeven dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van het passagierstoestel. Uit het onderzoek door het internationale Joint Investigation Team (JIT) blijkt dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, afkomstig was van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Nederland stelt daarom Rusland aansprakelijk voor de ramp.

De president zei dat alle partijen in het Oekraïne-conflict wapens hebben die uit Rusland of de voormalige Sovjet-Unie komen. Dus dat vlucht MH17 met een Russisch wapen is neergehaald, betekent volgens hem nog niet dat de Russen er achter zitten.

Op 23 juni 2014, bijna vier weken voor de ramp, vertrok een konvooi van bijna vijftig voertuigen met zes Buk-raketinstallaties uit Koersk naar Oekraïne. Van de reis van het konvooi naar de Oekraïense grens heeft het JIT vele beelden, die zijn gemaakt op 23, 24 en 25 juni.

De beelden werden getoond in een animatiefilmpje, waarvan je hieronder een samenvatting kunt zien:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Buk-raket die MH17 neerhaalde

Poetin noemde het onderzoek partijdig, onder meer omdat er geen Russische experts in het JIT zitten. “Alle argumenten moeten worden worden behandeld, ook de Russische. Er kan pas sprake zijn van gerechtigheid als ook Russische onderzoekers worden toegelaten.” Hij zei dat het onderzoeksteam niet naar de Russen wil luisteren, en blijkbaar wel naar de Oekraïners.

“Het is een enorme tragedie, het is verschrikkelijk wat families is overkomen, maar het onderzoek moet wel objectief zijn.”

Samenwerking

In het vraaggesprek met de Oostenrijkse zender kwam ook de relatie met de Europese Unie aan bod. Poetin zei dat hij niet probeert om verdeeldheid in de EU te zaaien. Volgens hem is een “verenigde en welvarende” EU goed voor Rusland en hij noemde de unie Ruslands belangrijkste handels- en economische partner.

Hoe meer problemen de Europese Unie heeft, hoe meer risico’s en problemen dat voor Rusland betekent, zei hij. “We moeten de samenwerking met de EU versterken. We hebben niet als doel om iets of iemand in de EU te verdelen.”

Staatsbezoek

Het interview werd gehouden in het Kremlin, voorafgaand aan een bezoek van Poetin aan Oostenrijk. In Wenen ontmoet Poetin vandaag de Oostenrijkse president Alexander van der Bellen en bondskanselier Sebastian Kurz. Zij bespreken onder meer de Oekraïne-crisis en de wederzijdse economische sancties. Het is de eerste keer in bijna een jaar tijd dat Poetin een West-Europees land bezoekt.

BEKIJK OOK

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

‘Rusland heeft geen belang bij Derde Wereldoorlog’

Pete Hoekstra: ‘Nederland moet veel agressiever zijn tegen Rusland’

Elsevier 05.06.2018 Nederland moet veel harder optreden tegen Rusland in de kwestie MH17. Daarvoor pleit de Amerikaanse ambassadeur in Nederland Pete Hoekstra.

Hoekstra deed zijn uitspraken tegen BNR Nieuwsradio. Stelt Nederland zich niet harder op, dan komt er nooit gerechtigheid voor de slachtoffers, meent de ambassadeur.

‘Dit vraagt om zware economische sancties en het verantwoordelijk houden van de Russen voor hun acties.’ Hij waarschuwt dat Nederland en Europa niet te afhankelijk mogen worden van Rusland.

Lees ook over dit onderwerp: Wilders zoekt toenadering tot Rusland in onthullend interview

Gas maakt Nederland alleen maar afhankelijker

‘Je kunt geen zaken blijven doen met Rusland zoals je dat voorheen deed. Niet nu ze zo’n grote negatieve invloed zijn op al deze andere gebieden.’ Hoekstra doelt hiermee op de annexatie van de Krim en de Russische bemoeienis met het conflict in Syrië.

Nederland moet daarom volgens de ambassadeur niet langer meedoen aan de aanleg van de gaspijplijn Nord Stream 2. Die loopt van Rusland naar Duitsland en uiteindelijk ook naar Nederland.

‘Dat maakt Nederland alleen maar meer afhankelijk van Russisch gas. En de Russen hebben al eerder een keer het gas afgesloten. Als je de economische samenwerking met Rusland voortzet, kan ik je garanderen dat je nooit antwoorden zult krijgen.’ Waarmee hij doelt op de vragen over de MH17-ramp.

Russisch gedrag blijft zonder consequenties

Volgens Hoekstra is de reactie van Rusland op de bijna twee weken geleden gepubliceerde onderzoeksbevindingen over de MH17-ramp een belangrijk signaal. ‘Dat noemden ze ook “desinformatie”. Op geen enkel moment zeiden ze: dat is solide bewijs en vanaf nu gaan we meehelpen.’

Als Nederland en Australië blijven roepen dat ze Rusland verantwoordelijk willen houden, maar daar geen consequenties aan verbinden, verandert er niets aan het gedrag van de Russen, voorspelt Hoekstra.

Lees ook deze column van Syp Wynia: Nederlanders die zich uit afkeer van Brussel bekeren tot Moskou, zijn net zo dom als de CPN’ers van toen

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

GERELATEERDE ARTIKELEN

MH17: terecht toont Rutte zijn spierballen

Blok eist bij VN medewerking Rusland aan onderzoek

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Minister Blok verrast door uitspraak over MH17

Telegraaf 01.06.2018 Minister Blok (Buitenlandse Zaken) noemt het „verrassend” dat de Maleisische transportminister Loke stelt ’dat er geen doorslaggevend bewijs is dat Rusland verantwoordelijk is’ voor het neerhalen van vlucht MH17.

De uitspraak is opmerkelijk, want Maleisië maakt samen met onder andere Australië en Nederland onderdeel uit van het zogeheten Joint Investigation Team dat onderzoek doet naar de aanslag.

Blok merkt op dat de transportminister net nieuw is. „Als je net minister bent komt er veel informatie op je af”, zegt de bewindsman. „We werken nauw samen met Maleisië. Omdat het land alle gegevens kent, vind ik de uitspraak ook verrassend.”

Blok wil contact opnemen met Maleisië zodra er ook een nieuwe minister van Buitenlandse Zaken is.

LEES MEER OVER mh17  stef blok

Maleisië: ‘Geen bewijs dat Rusland schuldig is aan neerhalen MH17’

AD 01.06.2018 Maleisië lijkt zich niet aan te sluiten bij de poging van Nederland en Australië om Rusland verantwoordelijk te houden voor het neerhalen van vlucht MH17. De Maleisische transportminister Loke stelt ‘dat er geen doorslaggevend bewijs is dat Rusland verantwoordelijk is’.

,,Het is te voorbarig om al naar Rusland te wijzen”, zei de minister gisteravond in een interview voor een Maleisische zender dat werd opgepikt door Australische media. De Australische minister van Buitenlandse Zaken, Julie Bishop, reageerde door te stellen ‘dat de enige logische conclusie is dat Rusland een directe rol heeft gespeeld bij het neerhalen’.

Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne werken samen in het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van de vlucht in 2014 onderzoekt. Vorige week maakte het JIT op een persconferentie bekend dat ze voldoende bewijs hebben om te stellen dat de BUK-raket waarmee MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53e Luchtafweerbrigade van het Russische leger.

De Nederlandse en Australische regeringen besloten daarop Rusland aansprakelijk te willen stellen. De andere drie landen sloten zich daar niet direct bij aan. Volgens minister Blok van Buitenlandse Zaken kwam dat ‘omdat die landen wat meer tijd nodig hebben’. Het is nog onduidelijk wat de opmerking van de Maleisische minister betekent voor de samenwerking tussen de JIT-landen.

Blok sluit aansprakelijk stellen Oekraïne voor neerhalen MH17 niet uit

NU 31.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken sluit niet uit dat Nederland in de toekomst naast Rusland ook Oekraïne aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

“Er is geen harde juridische grond voor, maar het kabinet sluit niets uit”, zei Blok donderdag tijdens het debat over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

Oekraïne had zoals achteraf bleek zijn luchtruim moeten sluiten. In de dagen vóór de ramp met de MH17 in juli 2014 vonden meerdere luchtgevechten plaats boven het oosten van Oekraïne. Zo werd een Oekraïens militair vrachtvliegtuig neergehaald op grote hoogte.

PVV, SP en CDA wilden hierover meer duidelijkheid van Blok.

Maar de bewindsman wilde vooral voorzichtig te werk gaan. Het voortouw ligt bij het Openbaar Ministerie en het Joint Investigations Team (JIT), een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, zei Blok.

Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van de vlucht MH17 waarbij alle 298 inzittenden, waarvan 196 Nederlanders, om het leven kwamen.

Het kabinet kwam tot dat besluit nadat het Joint Investigations Team (JIT), een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, vorige week tussentijdse conclusies publiceerde uit hun onderzoek naar de toedracht van de rampvlucht.

Daaruit blijkt dat de buk-raketinstallatie die in juli 2014 de MH17 neerhaalde boven Oost-Oekraïne van het Russische leger was.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Brede steun

Die stap kon op goedkeuring van alle partijen rekenen. “We steunen het kabinet volledig”, zei GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik. PVV’er Raymond de Roon had het over “een stap verder naar waarheid en gerechtigheid”. “De dader en het motief zijn niet bekend, maar de vinger wijst naar Rusland”, stelde D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma.

De Kamer bleef nog wel met een aantal vragen zitten. Zo lijkt het bijvoorbeeld logisch dat de andere JIT-landen (België, Maleisië en Oekraïne) zich ook aansluiten bij Nederland en Australië, maar dat is tot op heden niet gebeurd.

Blok kon alleen herhalen wat hij er vorige week al over zei: “Dat is een afweging van de betreffende landen zelf.” En: “Ze hebben de mogelijkheid om mee te doen.”

Ook was er een vraag van de ChristenUnie wat de vervolgstappen van het kabinet zijn als Rusland niet mee blijft werken aan het onderzoek. Volgen er dan bijvoorbeeld extra sancties? SGP’er Roelof Bisschop wees op een mogelijk juridisch struikelblok: Staat het gebruik van een Russische buk-installatie gelijk aan Russische betrokkenheid?

Op de vlakte

Maar Blok hield zich verder op de vlakte in het belang van de zorgvuldigheid. “Er zijn allerlei juridische routes denkbaar. Maar om het doel te bereiken, moeten wij zorgvuldig opereren en houden wij de kaarten tegen de borst waar het gaat om concrete processtappen.”

Ook over de timing van de te nemen stappen, hield Blok zich op de vlakte. “Het kabinet voelt de urgentie”, wilde de bewindsman alleen kwijt. Het draait allemaal om het einddoel en dat is dat Rusland de aansprakelijkheid erkent, aldus Blok.

Het kabinet eist samen met de Australische regering dat Rusland volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden.

Rusland heeft altijd enige vorm van betrokkenheid bij de MH17-rampt ontkend en trekt het JIT-onderzoek in twijfel. Die standpunten veranderden niet naar aanleiding van de tussentijdse conclusies.

Lees meer over: Stef Blok mh17

Blok sluit stappen tegen Oekraïne niet uit

Telegraaf 31.05.2018 Het kabinet sluit niet uit dat Oekraïne ook aansprakelijk wordt gesteld voor de ramp met vlucht MH17. Meerdere Kamerleden riepen in debat op tot die stap tegen Oekraïne. Dat land hield het luchtruim immers open terwijl dat buitengewoon gevaarlijk was.

Het kabinet stelde vorige week Rusland aansprakelijk voor de ramp met de MH17. In debat daarover steunde de hele Kamer deze stap van het kabinet.

Het kabinet kwam tot de maatregel nadat het onderzoeksteam JIT vond dat er overtuigend juridisch bewijs was dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten, van een Russische legerbrigade uit Koersk kwam. Er werd ook bewijs gepresenteerd dat een trailer van deze brigade, met daarop raketten, de grens naar Oekraïne overstak. Iets wat Rusland altijd glashard ontkende.

’Rusland moet meewerken’

Kamerleden eisen daarom unaniem dat Rusland mee gaat werken aan het onderzoek. Een deel van de Kamer – waaronder SP en PVV, maar bijvoorbeeld ook regeringspartij CDA – vroeg zich echter wel af waarom alleen Rusland aansprakelijk wordt gesteld en waarom dergelijke stappen niet richting Oekraïne worden gedaan. Dat land hield het gevaarlijke luchtruim immers open en zou wellicht ook deels aansprakelijk gesteld kunnen worden.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken) zegt dat hij dat niet uitsluit. Maar voor de betrokkenheid ziet hij nu juridisch bewijs en voor het aansprakelijk stellen van Oekraïne heeft hij naar eigen zeggen nu ’geen harde juridische grond’. Dat kan volgens hem nog wel veranderen als het JIT, dat onafhankelijk is, onderzoek gaat doen en bewijzen presenteert over Oekraïne. Het CDA wil wel dat er in de toekomst stappen worden gezet om te bekijken of het land aansprakelijk gesteld kan worden, alleen afwachten of het JIT dat ook gaat onderzoeken, wil de fractie niet.

’Bewijs plausibel’

Thierry Baudet, de leider van Forum voor Democratie, vond in het debat ook dat het bewijs van het JIT ’plausibel’ was. Waar hij eerder twijfelde aan onderzoeken, zegt hij nu dat de Russen ’waarschijnlijk bij vergissing’ MH17 hebben neergehaald. Hij ging echter niet mee met de rest van de Kamer die zegt dat het JIT nu de betrokkenheid van Rusland heeft ’vastgesteld’, vaststellen doet de rechter, meent Baudet.

Ook de PVV, die normaal wat meer begrip toont voor Rusland dan andere partijen, ging mee met de stap van het kabinet. Al steunde die partij, net als Baudet, niet direct een brede motie waarin het woord ’vastgesteld’ stond. Daarover moest hij eerst met zijn fractie overleggen.

’Slap verhaal’

De partij vindt wel dat het kabinet een ’slap verhaal’ houdt over Oekraïne al dan niet aansprakelijk stellen. Kamerlid De Roon wil daar snellere stappen. De opstelling van het kabinet ’geeft Rusland munitie in de handen om te zeggen: we worden eenzijdig aangepakt’, aldus de PVV’er.

LEES MEER OVER mh17 stef blok rusland oekraïne

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

NOS 31.05.2018 De voltallige Tweede Kamer steunt het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor de ramp met de MH17. In een debat met de ministers Blok (Buitenlandse Zaken) en Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) spraken Kamerleden van een juist, logisch en dapper besluit.

Forum voor Democratie-leider Baudet sloot zich hierbij aan. Hij heeft altijd twijfels gehad over de onafhankelijkheid van het zogenoemde Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de ramp. In 2016 ondertekende hij nog een brief waarin de Amerikaanse president Trump om nieuw onderzoek werd gevraagd.

In het debat zei hij dat hij nog steeds voor “maximale waarheidsvinding” is en geen spijt heeft van de brief, maar dat de onderzoeksresultaten die het JIT vorige week presenteerde hem grondig en plausibel lijken. Daarom steunt hij nu toch het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen.

GroenLinks-Kamerlid Van Ojik benadrukte dat het niet vaak voorkomt dat de hele Tweede Kamer zich achter een besluit van het kabinet schaart. Denk deed niet mee aan het debat.

Ondanks de grote eensgezindheid in de Kamer, bleek het toch niet mogelijk de nationale eenheid over de Russische aansprakelijkheid in een motie vast te leggen. Forum voor Democratie en de PVV deden uiteindelijk niet mee.

Video afspelen

Kamerbrede steun voor kabinet voor Russische aansprakelijkheid

België en Maleisië

Alle fracties in de Tweede Kamer wilden weten waarom landen als België en Maleisië, die ook passagiers aan boord van de MH17 hadden, zich niet hebben aangesloten bij het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen.

Minister Blok zei dat hij respecteert dat deze landen hun eigen afweging maken en dat zij daar even tijd voor nodig hebben.

Rusland aansprakelijk

Het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de ramp met de MH17, concludeerde vorige week dat de BUK-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

Nederland en Australië besloten op grond van die conclusie om Rusland aansprakelijk te stellen voor de vliegramp op 17 juli 2014, die aan 298 mensen het leven kostte. Verreweg de meeste slachtoffers waren Nederlanders. Er waren ook veel Australiërs aan boord.

In een toespraak voor de VN Veiligheidsraad in New York vroeg minister Blok deze week rechtstreeks aan Rusland om verantwoordelijkheid te nemen, constructief mee te werken aan het vinden van de daders en genoegdoening te bieden aan de nabestaanden.

Oekraïne

PVV, CDA ,SP en Forum voor Democratie vragen zich af of ook Oekraïnes aansprakelijk moet worden gesteld. PVV-Kamerlid De Roon wijst erop dat er een tapgesprek is van een dag voordat MH17 werd neergeschoten. Dat is opgenomen door Oekraïense veiligheidsdiensten. De rebellen bespreken daarin dat er een BUK-raket aankomt. De Roon: “De bedoeling van een BUK binnenbrengen, is ermee te kunnen schieten, niet om hem op een plein tentoon te stellen.”

De vier partijen vinden dat Oekraïne had moeten optreden, bijvoorbeeld door het ‘plafond’ waarboven veilig gevlogen kan worden te verhogen. Nu dat niet is gebeurd, vinden ze dat er sprake is van verwijtbaar handelen.

Minister Blok vindt een tapgesprek niet voldoende bewijs en wil wachten op bewijs van het JIT, dat onderzoek doet naar individuele verantwoordelijkheid. Hij sluit echter niet uit dat Oekraïne alsnog een keer aansprakelijk wordt gesteld. PVV, CDA en SP vinden dat antwoord te vrijblijvend. Ze willen dat er specifiek onderzoek naar mogelijke staatsverantwoordelijkheid van Oekraïne wordt gedaan.

Blok beseft dat Nederland door het besluit om Rusland aansprakelijk te stellen “doelwit wordt van de Russische misinformatie, van Russische dreigingen”, maar hij voelt zich gesterkt door alle internationale steun. “Dat leidt tot de conclusie dat we door moeten gaan en druk op Rusland moeten houden om uiteindelijk te doen wat we van haar vragen.”

BEKIJK OOK

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

Blok over MH17 bij VN: ‘Geen enkele staat heeft het recht om te zwijgen’

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Kamer: Onderzoek rol Kiev in MH17

Trouw 31.05.2018 Een deel van de Tweede Kamer wil een onderzoek naar de rol van Oekraïne bij de vliegramp met vlucht MH17. Raymond de Roon (PVV) pleit ervoor om Kiev aansprakelijk te stellen voor de keuze om het luchtruim niet te sluiten.

In het strafdossier van het Openbaar Ministerie zit een geluidsopname van de Oekraïnse geheime dienst van een dag voor de vliegramp. Daarin is te horen hoe het Russische leger een luchtafweerraket naar Oekraïne vervoert. Ook Thierry Baudet (FvD) pleit ervoor dat Nederland een zaak tegen Oekraïne aanspant.

Volgens minister van buitenlandse zaken Stef Blok is dat nu niet aan de orde. De klacht tegen Rusland is namelijk gebaseerd op de conclusie van het OM dat de raket van het Russische leger kwam, en dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. Over Oekraïne heeft het OM nog geen klachten. Volgens de Roon is dat ‘de slager die zijn eigen vlees keurt’, omdat Oekraïne ook deel uitmaakt van het door het OM geleide internationale onderzoeksteam.

Minister Blok wil niet uitsluiten dat er in de toekomst alsnog juridische stappen tegen Oekraïne volgen. “Als we concluderen dat er nog lacunes zijn, kunnen we zelf een vervolgonderzoek instellen. Maar zonder aanvullend bewijs kan ik niet overgaan tot aansprakelijkheidsstelling.”

Sadet Karabulut (SP) wil dat er sowieso een onderzoek naar Oekraïne komt. Daarbij krijgt ze steun van coalitiepartner Chris van Dam (CDA). “Een vorm van feitenonderzoek lijkt me gepast.” Hij is bang dat er ‘een beeld ontstaat dat de wens om Oekraïne niet aansprakelijk te stellen leidend is’ in de keuze van het internationale onderzoeksteam om niet te kijken waarom Kiev zijn luchtruim niet sloot. Van Dam wil volgende week op de zaak terugkomen. De Kamer spreekt dan over een verdrag met Oekraïne over berechting van eventuele verdachten.

De Kamer schaart zich wel eensgezind achter de keuze van het kabinet om Rusland aansprakelijk te stellen. De meeste partijen deden dat vorige week al, maar gisteren sloten ook de PVV en het FVD zich hierbij aan. Baudet sprak van een ‘terechte en logische stap’ door minister Blok.

Twee jaar geleden was Baudet nog medeondertekenaar van een brief aan Trump die vroeg om een nieuw onderzoek naar de toedracht van de vliegramp. Volgens de briefschrijvers waren de bevindingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en het OM ‘noch onafhankelijk noch overtuigend.’ Toen VVD-Kamerlid Han ten Broeke deze brief gisteren ter sprake bracht, zei Baudet dat de bevindingen nu ‘grondig en plausibel overkomen’. Hij voegde eraan toe dat hij een dergelijke brief op dit moment dan ook niet weer zou sturen.

Lees ook: Blok voert de druk op Rusland op

Bij de VN-Veiligheidsraad in New York riep Nederland Rusland deze week opnieuw op mee te werken aan onderzoek naar MH17.

Kamerbrede steun voor aansprake­lijk stellen van Rusland voor MH17

AD 31.05.2018 In een Kamerdebat steunden alle partijen de beslissing van de regering om Rusland aansprakelijk te stellen. Alle partijen vinden het bewijs over de Russische herkomst van de Buk-raket van internationaal onderzoeksteam JIT ‘onomstotelijk’ of op z’n minst ‘plausibel’.

De eensgezindheid is belangrijk, stelde VVD-Kamerlid Han ten Broeke, vooral nu minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok deze week ‘de halve wereld is afgereisd om steun te vergaren’. ,,Dan moeten hier ook helder over zijn. Dat moet geen wig drijven, ook niet hier in de Tweede Kamer. We moeten de strijdbijl begraven zodat we de onderste steen kunnen opgraven.”

Zijn pleidooi werd omarmd. Oók door de PVV en Forum voor Democratie (FvD). PVV-leider Geert Wilders keerde zich eerder tegen de ‘hysterische Russofobie’ en bezocht in februari Moskou. Vooral de ‘draai’ van FvD werd met blije verrastheid begroet door de Kamer. Voorman Thierry Baudet suggereerde eerder op Twitter dat de CIA achter het neerhalen van MH17 zat, stelde Ten Broeke. Ook was hij anderhalf jaar geleden één van de ondertekenaars van een brief waarin hij de Amerikaanse president Trump vroeg om een nieuw onderzoek naar MH17.

Baudet

Nu stelde Baudet dat de staatsaansprakelijkheid ‘een terechte en logische stap’ is. VVD’er Ten Broeke vroeg daarop of Baudet daarmee afstand nam van zijn eerdere brief. ,,In die brief wees ik op afspraken tussen Nederland en Oekraïne waarvoor geheimhouding is bedongen. Dat blijft een probleem.”

Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvul­dig, aldus Raymond de Roon.

De eensgezindheid klonk ook door in de vragen die de Kamerleden hadden. Waarom trekt Nederland alleen op met Australië en niet de andere landen die verenigd zijn in het JIT? Minister Blok zei herhaalde dat de landen zijn geïnformeerd en beloofde België en Maleisië nogmaals te vragen zich aan te sluiten. Kan Rusland aansprakelijkheid ontlopen? Blok: ,,Ik zou het einddoel niet helpen als ik in het openbaar verschillende scenario’s met u zou uitwerken.” En valt Oekraïne – die het luchtruim ondanks de gewelddadigheden niet sloot – iets te verwijten.

Op dat punt liep de eensgezindheid spaak. FvD, PVV en SP zouden graag zien dat ook aansprakelijkheid van Oekraïne wordt ingesteld of onderzocht. PVV-Kamerlid Raymond de Roon: ,,Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvuldig.” Blok stelde het kabinet niks uitsluit – ook aansprakelijkheid van Oekraïne niet. ,,We hebben nu voor Rusland hard bewijs van het Openbaar Ministerie. Er is geen juridische grond voor aansprakelijkheidsstelling van Oekraïne.”

Lees hier het liveblog terug.

LIVE: Minister Blok en Baudet botsen over bewijsmate­ri­aal MH17

AD 31.05.2018 Een eensgezinde Tweede Kamer is een zeldzaamheid, maar voor het aansprakelijkheid stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17 krijgt het kabinet de volledige steun van de Kamer. Lees alles hieronder terug in ons blog.

In een Kamerdebat steunden alle partijen de beslissing van de regering om Rusland aansprakelijk te stellen. Alle partijen vinden het bewijs over de Russische herkomst van de Buk-raket van internationaal onderzoeksteam JIT ‘onomstotelijk’ of op z’n minst ‘plausibel’.

De eensgezindheid is belangrijk, stelde VVD-Kamerlid Han ten Broeke, vooral nu minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok deze week ‘de halve wereld is afgereisd om steun te vergaren’. ,,Dan moeten hier ook helder over zijn. Dat moet geen wig drijven, ook niet hier in de Tweede Kamer. We moeten de strijdbijl begraven zodat we de onderste steen kunnen opgraven.”

Zijn pleidooi werd omarmd. Oók door de PVV en Forum voor Democratie (FvD). PVV-leider Geert Wilders keerde zich eerder tegen de ‘hysterische Russofobie’ en bezocht in februari Moskou. Vooral de ‘draai’ van FvD werd met blije verrastheid begroet door de Kamer. Voorman Thierry Baudet suggereerde eerder op Twitter dat de CIA achter het neerhalen van MH17 zat, stelde Ten Broeke. Ook was hij anderhalf jaar geleden één van de ondertekenaars van een brief waarin hij de Amerikaanse president Trump vroeg om een nieuw onderzoek naar MH17.

Baudet

Nu stelde Baudet dat de staatsaansprakelijkheid ‘een terechte en logische stap’ is. VVD’er Ten Broeke vroeg daarop of Baudet daarmee afstand nam van zijn eerdere brief. ,,In die brief wees ik op afspraken tussen Nederland en Oekraïne waarvoor geheimhouding is bedongen. Dat blijft een probleem.”

Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvul­dig, aldus Raymond de Roon.

De eensgezindheid klonk ook door in de vragen die de Kamerleden hadden. Waarom trekt Nederland alleen op met Australië en niet de andere landen die verenigd zijn in het JIT? Minister Blok zei herhaalde dat de landen zijn geïnformeerd en beloofde België en Maleisië nogmaals te vragen zich aan te sluiten. Kan Rusland aansprakelijkheid ontlopen? Blok: ,,Ik zou het einddoel niet helpen als ik in het openbaar verschillende scenario’s met u zou uitwerken.” En valt Oekraïne – die het luchtruim ondanks de gewelddadigheden niet sloot – iets te verwijten.

Op dat punt liep de eensgezindheid spaak. FvD, PVV en SP zouden graag zien dat ook aansprakelijkheid van Oekraïne wordt ingesteld of onderzocht. PVV-Kamerlid Raymond de Roon: ,,Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvuldig.” Blok stelde het kabinet niks uitsluit – ook aansprakelijkheid van Oekraïne niet. ,,We hebben nu voor Rusland hard bewijs van het Openbaar Ministerie. Er is geen juridische grond voor aansprakelijkheidsstelling van Oekraïne.”

Lees hier het liveblog terug.

Lavrov hekelt timing MH17-beschuldigingen

Telegraaf 30.05.2018  De Russische minister Sergej Lavrov (Buitenlandse Zaken) heeft zich beklaagd over de behandeling van zijn land in het onderzoek naar de MH17-ramp. „Ik denk dat ze hebben besloten publiekelijk met beschuldigingen te komen vanwege belangrijke internationale gebeurtenissen die binnenkort plaatsvinden”, zei hij volgens persbureau TASS.

Rusland is deze zomer de gastheer van het wereldkampioenschap voetbal. „Ze willen de sfeer verpesten, maar zetten nutteloze middelen is”, concludeerde Lavrov. Hij herhaalde het standpunt dat beschuldigingen over de Russische betrokkenheid bij de ramp niet kloppen en klaagde dat hulp van zijn land wordt geweigerd.

De minister haalde ook uit naar Nederland en Australië. Hij zei dat die landen al willen praten over compensatie voor de nabestaanden van slachtoffers. Hij vindt dat te vroeg, omdat het onderzoek nog gaande is. „Hoe kunnen ze verwachten dat we op een normale manier met ze omgaan als ze voor zo’n aanpak kiezen?, zei Lavrov. „Ze zouden goede manieren moeten leren.”

Rusland furieus over MH17-toe­spraak Blok in Veilig­heids­raad

AD 30.05.2018 Rusland heeft het verzoek van de Nederlandse minister Stef Blok van buitenlandse zaken om de schuld op zich te nemen van de aanslag op vlucht MH17 furieus van de hand gewezen. ,,We staan niet toe dat iemand met Rusland praat in de taal van ultimatums.”

,,Rusland accepteert niet de ongefundeerde uitkomsten van de gezamenlijke onderzoeksgroep (JIT, red.)”, zei Vasili Nebenzja, de permanente vertegenwoordiger van Rusland bij de VN.

Blok deed zijn oproep aan Moskou gisteravond in de VN-Veiligheidsraad. Nederland wil daarmee, samen met Australië Rusland dwingen tot medewerking aan het onderzoek naar het neerschieten van de Maleisische Boeing op 17 juli 2014 boven het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. Bij de aanslag kwamen alle 298 passagiers en bemanningsleden om het leven. Onder hen waren 196 Nederlanders.

,,Als we zien met welke stompzinnige methoden de afzonderlijke staten werken, dan kunnen we alleen nog maar dat onderzoek vertrouwen wat wordt gedaan met medewerking van Rusland”, foeterde Nebenzja.

Weekblad Argoementy i Fakty vraagt zich te langen leste maar weer eens af wat nu de nieuwe uitkomsten zijn in het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT), onder leiding van Nederland. ,,Blok heeft op geen enkele manier bewijs aangevoerd voor de betrokkenheid van Rusland bij datgene wat er is gebeurd.”

De Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken uitte donderdag een tegenbeschuldiging: de toespraak van Blok kwam met opzet vlak voor het Wereldkampioenschap voetbal, dat op 14 juni in Rusland begint. ,,Ze willen ons slechts laten toegeven dat het inderdaad onze militaire eenheid en ons BUK-raketsysteem was, dat is alles”, zei Lavrov. ,,Het onderzoek is nog niet voorbij, maar ons aanbod tot assistentie worden verworpen.”

Op de woorden van Nebenzja en Lavrov na, wordt de speech van Blok doodgezwegen. De moord op de Russische oppositiejournalist Arkadi Babtsjenko, woensdagavond in Kiev, leidt alle aandacht af, en dat komt Moskou wel goed uit ook.  Toch lijkt het gesloten front vanuit Rusland aan lichte erosie onderhevig. Buitenlandcommentator Maksim Joesin van de liberale zakenkrant Kommersant gelooft niet dat de speech van Blok de houding van het Kremlin zal veranderen of ook maar in het minst zenuwachtig maken.

,,Moskou vindt dat het met alle sancties al genoeg is gestraft, het zal nooit toegeven. Mogelijk wordt er op de langere termijn wel een compromis mogelijk: een erkenning dat de rebellen het gedaan hebben en dat Rusland compensatie betaalt”, zegt Joesin, die er aan toevoegt: ,,Maar een ding staat wel vast, die BUK was van ‘ons’.”

MIVD waarschuwt opnieuw voor toenemende dreiging Rusland

AD 30.05.2018 Een militair conflict tussen de Navo-landen, waar Nederland ook toe hoort, en Rusland is ‘zeer onwaarschijnlijk, maar wel voorstelbaar’. Die boodschap herhaalde generaal Onno Eichelsheim, directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) vandaag in de Tweede Kamer.

Nederlandse militairen zijn vanwege de dreiging gestationeerd in Litouwen, een buurland van Rusland. Ook in andere Baltische staten en in Polen zijn Navo-militairen gelegerd. Die missie moet een afschrikkend effect hebben. ,,De Russische Federatie buit dat uit door te zeggen: de Navo is agressief richting mij, Rusland, want militairen staan aan de grens bij de Baltische staten. Maar dat is lachertje vergeleken wat er aan de andere kant van de grens staat”, aldus Eichelsheim. ,,Dat is een fors militair vermogen.”

Volgens de generaal ziet Rusland een versterking van de Europese Unie of de Navo als per definitie slecht voor Rusland. ,,De Russische Federatie vindt dat het invloed moet kunnen uitoefenen op de periferie van haar grondgebied”, zei Eichelsheim. Het gaat om de landen die aan Rusland grenzen.

Modernisering wapensystemen

De MIVD ziet dat Rusland de wapensystemen moderniseert en nieuwe technologie inzet. ,,Het conventionele en nucleaire vermogen van de Russische Federatie stijgt”, vertelde Eichelsheim tijdens een openbaar gesprek over het jaarverslag van de MIVD aan Kamerleden. Normaal gesproken wordt er vooral achter gesloten deuren over de militaire inlichtingendienst gesproken.

In het jaarverslag over 2017 waarschuwde de MIVD ook al voor de toenemende dreiging uit Rusland. Rusland worstelt met de verandering van een bipolaire wereld, waarin de twee grootmachten Amerika en Rusland elkaar in balans hielden, naar een multipolaire wereld, waarin meerdere landen of regio’s de dienst uitmaken, stelt de inlichtingendienst.

De relatie tussen Nederland en Rusland is al op het dieptepunt door MH17. Eichelsheim stelde ervoor te willen waken om Rusland ‘te bashen’. ,,Maar ik zie het wel als een dreiging waartegen we ons moeten wapenen om te voorkomen dat het ooit uit de hand loopt.”

Minister Blok voert druk uit op Rusland in VN-Veiligheidsraad

Telegraaf 30.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken heeft in de VN-Veiligheidsraad de confrontatie gezocht met de Russen die hij verwijt ‘desinformatie te verspreiden’ en ‘de realiteit te vertekenen’ over het neerschieten van de MH17. Onze correspondent Herman Stam sprak de bewindsman in New York.

Blok eist bij VN medewerking van Rusland bij onderzoek naar MH17

NU 30.05.2018 Rusland moet eindelijk zijn volledige medewerking verlenen aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Die harde eis heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok dinsdag uitgesproken in de VN-Veiligheidsraad.

In zijn toespraak benadrukte Blok de conclusie die het onderzoeksteam vorige week trok: dat de BUK-raketinstallatie die de MH17 uit de lucht schoot deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerbrigade van de Russische krijgsmacht.

Hij riep Rusland op volledig mee te werken aan het onderzoek, iets dat volgens de onderzoekers tot dusver niet is gebeurd. Maar volgens Blok is dat geen nieuw verzoek.

“Het is een duidelijke eis in resolutie 2166, die bijna vier jaar geleden unaniem door deze Raad werd aangenomen”, zei Blok – ook door Rusland. “Maar helaas moet deze eis, vier jaar later, toch worden herhaald. Ik herhaal hem vandaag nog maar eens, ondersteund door een berg onweerlegbaar bewijs.”

Rusland is een permanent lid van de Veiligheidsraad en dus ook aanwezig bij de vergadering. Tot op heden hebben de Russen nog niet meegewerkt aan het onderzoek.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov blijft volhouden dat Rusland niet betrokken is bij het neerhalen van MH17. Lavrov zei dinsdag het gestelde ultimatum van Nederland en Australië over de compensatie van de nabestaanden niet gepast te vinden.

Nederland zegt reeds de steun te hebben ontvangen van de Europese Unie (EU), de NAVO en de Verenigde Staten. De NAVO en de EU hebben eerder opgeroepen om “verantwoordelijkheid” te dragen voor MH17.

JIT

Vorige week concludeerde het Joint Investigation Team (JIT) dat de raket die de passagiersvlucht neerhaalde van het Russische leger afkomstig was. Het JIT staat onder leiding van Nederland. Ook nemen Maleisië, Australië, Oekraïne en België deel aan het onderzoeksteam.

Tegenover het Russische persbureau TASS vertelt Lavrov dinsdag dat het bewijs dat door Rusland is gepresenteerd door het JIT genegeerd wordt. Het JIT liet eerder juist weten het “vervelend” te vinden dat Rusland niet alle informatie aanlevert waar het team om heeft gevraagd.

Rusland trekt de onafhankelijkheid van het onderzoek al van meet af aan in twijfel, en de VN-ambassadeur deed dat dinsdag opnieuw. Ook weersprak de ambassadeur dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. ”We hebben de Nederlanders maximale medewerking geboden.”

Hij insinueerde dat het Joint Investigation Team (JIT) vorige week haastig een persconferentie belegde, zodat het onderwerp vandaag kon worden aangesneden in de Veiligheidsraad. Ook zou het JIT data hebben gemanipuleerd. ”We kunnen de ongefundeerde conclusies van het JIT niet accepteren. Alleen een onderzoek waarin Rusland een volwaardig deelnemer is, kunnen wij vertrouwen.”

Tweede Kamer

Blok toonde zich teleurgesteld na de Russische reactie. ”Tot dusver heeft Rusland geen enkele blijk gegeven verantwoording na te streven.” Hij riep Rusland op met Nederland en Australië om tafel te gaan.

De Tweede Kamer wil deze week een debat met ministers Blok en Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid over MH17. Een voorstel voor het debat van VVD-Kamerlid Han ten Broeke kon rekenen op steun van vrijwel alle partijen.

Zie ook: Berechting daders MH17: ‘Essentiele vragen zijn nog niet beantwoord’

Lees meer over: Vliegramp Oekraïne

Blok eist bij VN medewerking Rusland aan onderzoek

Elsevier 29.05.2018 Rusland moet eindelijk zijn volledige medewerking verlenen aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Die harde eis heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok dinsdag uitgesproken in de VN-Veiligheidsraad.

In zijn toespraak benadrukte Blok de conclusie die het onderzoeksteam vorige week trok: dat de BUK-raketinstallatie die de MH17 uit de lucht schoot deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerbrigade van de Russische krijgsmacht.

Hij riep Rusland op volledig mee te werken aan het onderzoek, iets dat volgens de onderzoekers tot dusver niet is gebeurd. Maar, zo stipte Blok aan, dat is geen nieuw verzoek.

Lees ook de column van Carla Joosten:MH17: Rutte toont terecht spierballen

Rusland moet zich aan afspraken houden die het gemaakt heeft

‘Het is een duidelijke eis in resolutie 2166, die bijna vier jaar geleden unaniem door deze Raad werd aangenomen,’ zei Blok – ook door Rusland. ‘Maar helaas moet deze eis, vier jaar later, toch worden herhaald. Ik herhaal hem vandaag nog maar eens, ondersteund door een berg onweerlegbaar bewijs.’

Een land kan zich niet op zijn zwijgrecht beroepen, betoogde Blok. Integendeel, ‘het heeft een plicht om constructief medewerking te verlenen. Om de waarheid aan het licht te brengen, en deze niet voortdurend met mist te verdoezelen.’

Blok riep Rusland bovendien op in overleg te treden met Nederland en Australië over de erkenning van aansprakelijkheid voor de vliegramp.

Lees ook: Moskou hekelt ‘anti-Russische’ Nederlandse media

‘JIT heeft data gemanipuleerd’

Rusland trekt de onafhankelijkheid van het onderzoek al van meet af aan in twijfel, en de VN-ambassadeur deed dat dinsdag opnieuw. Ook weersprak de ambassadeur dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. ‘We hebben de Nederlanders maximale medewerking geboden.’

Lees ook over dit onderwerp:Nabestaanden boos om ‘Rusland-speld’ Wilders

Hij insinueerde dat het Joint Investigation Team (JIT) vorige week haastig een persconferentie belegde, zodat het onderwerp vandaag kon worden aangesneden in de Veiligheidsraad. Ook zou het JIT data hebben gemanipuleerd. ‘We kunnen de ongefundeerde conclusies van het JIT niet accepteren. Alleen een onderzoek waarin Rusland een volwaardig deelnemer is, kunnen wij vertrouwen.’

Blok toonde zich teleurgesteld na de Russische reactie. ‘Tot dusver heeft Rusland geen enkele blijk gegeven verantwoording na te streven.’ Hij riep Rusland op met Nederland en Australië om tafel te gaan.

De Tweede Kamer debatteert donderdagmiddag over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Een voorstel van VVD-Kamerlid Han ten Broeke om daarvoor de ministers Blok en Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid naar de Kamer te roepen kreeg steun van vrijwel alle partijen.

Lees ook deze column van Eric Vrijsen:MH17: Aansprakelijk is nog geen doorbraak

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

GERELATEERDE ARTIKELEN

MH17: terecht toont Rutte zijn spierballen

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor aandeel in vliegramp

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Blok zoekt confrontatie met Russen

Telegraaf 29.05.2018 Rusland moet eindelijk zijn volledige medewerking verlenen aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Die harde eis heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok dinsdag uitgesproken in de VN-Veiligheidsraad.

In zijn toespraak benadrukte Blok de conclusie die het onderzoeksteam vorige week trok: dat de BUK-raketinstallatie die de MH17 uit de lucht schoot deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerbrigade van de Russische krijgsmacht.

Hij riep Rusland op volledig mee te werken aan het onderzoek, iets dat volgens de onderzoekers tot dusver niet is gebeurd. Maar, zo stipte Blok aan, dat is geen nieuw verzoek.

,,Het is een duidelijke eis in resolutie 2166, die bijna vier jaar geleden unaniem door deze Raad werd aangenomen’’, zei Blok – ook door Rusland. ,,Maar helaas moet deze eis, vier jaar later, toch worden herhaald. Ik herhaal hem vandaag nog maar eens, ondersteund door een berg onweerlegbaar bewijs.’’

Een land kan zich niet op zijn zwijgrecht beroepen, betoogde Blok. Integendeel, ,,het heeft een plicht om constructief medewerking te verlenen. Om de waarheid aan het licht te brengen, en deze niet voortdurend met mist te verdoezelen.”

Blok riep Rusland bovendien op in overleg te treden met Nederland en Australië over de erkenning van aansprakelijkheid voor de vliegramp.

Rusland trekt de onafhankelijkheid van het onderzoek al van meet af aan in twijfel, en de VN-ambassadeur deed dat dinsdag opnieuw. Ook weersprak de ambassadeur dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. ,,We hebben de Nederlanders maximale medewerking geboden.”

Hij insinueerde dat het Joint Investigation Team (JIT) vorige week haastig een persconferentie belegde, zodat het onderwerp vandaag kon worden aangesneden in de Veiligheidsraad. Ook zou het JIT data hebben gemanipuleerd. ,,We kunnen de ongefundeerde conclusies van het JIT niet accepteren. Alleen een onderzoek waarin Rusland een volwaardig deelnemer is, kunnen wij vertrouwen.”

Blok toonde zich teleurgesteld na de Russische reactie. ,,Tot dusver heeft Rusland geen enkele blijk gegeven verantwoording na te streven.” Hij riep Rusland op met Nederland en Australië om tafel te gaan.

BEKIJK OOK:

Kamer debatteert donderdag over MH17

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

LEES MEER OVER buk-raket russen verenigde naties (vn) mh17 stef blok

LIVE: Blok voert druk op Russen op in VN Veiligheidsraad over MH17

AD 29.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken spreekt vanavond rond 21.30 uur de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe over het neerhalen van vlucht MH17. Hij zal de druk op Rusland om mee te gaan werken aan het onderzoek, opvoeren.

Vorige week maakte het Joint Investigation Team (JIT) dat de toedracht van de ramp onderzoekt bekend dat de raket die de passagiersvlucht neerhaalde van het Russische leger afkomstig was. Nederland heeft Rusland daarop aansprakelijk gesteld voor de vliegramp, die 298 mensen het leven kostte. Uit de bevindingen van het internationale team dat de toedracht onderzoekt, blijkt volgens het kabinet dat de Russen cruciale informatie hebben achtergehouden.

Moskou zegde in 2014 medewerking toe aan het MH17-onderzoek. Nederland zal wijzen op die belofte, die is vastgelegd in VN-resolutie 2166. ,,We moeten zorgen dat het onderwerp voortdurend op de agenda blijft en de aandacht niet verslapt. Gerechtigheid moet zegevieren”, zei de minister gisteren. Nederland is nu (tijdelijk) voorzitter van de  Veiligheidsraad.

Vlak na het neerhalen van MH17 hield de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Frank Timmermans een emotionele speech over de aanslag.

Kamer debatteert donderdag over MH17

Telegraaf 29.05.2018 De Tweede Kamer debatteert donderdagmiddag over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Een voorstel van VVD-Kamerlid Han ten Broeke om daarvoor de ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) naar de Kamer te roepen kreeg steun van vrijwel alle partijen.

Nederland en Australië besloten vorige week Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Na internationaal onderzoek staat volgens de regering onomstotelijk vast dat daarbij een Russische raketinstallatie is gebruikt. Minister Blok spreekt dinsdag de VN-Veiligheidsraad toe in een poging steun te verwerven voor dat standpunt.

Door Rusland formeel aansprakelijk te stellen hoopt Blok de druk op te voeren zodat het land gaat meewerken aan het onderzoek naar de ramp, die 298 levens eiste. In de Tweede Kamer kan die aanpak op brede steun rekenen. Toch noemt Ten Broeke het van groot belang dat de volksvertegenwoordigers snel met elkaar van gedachten wisselen over deze belangrijke kwestie. Dat is nagenoeg de gehele Kamer met hem eens.

BEKIJK OOK:

Volledige EU-steun Nederland voor MH17

LEES MEER OVER  mh17 ferdinand grapperhaus han ten broeke stef blok tweede kamer

Kamer wil nog deze week debat over MH17

AD 29.05.2018 De Tweede Kamer wil nog deze week een debat met ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

Een voorstel tot het debat van VVD-Kamerlid Han ten Broeke  kon rekenen op steun van vrijwel alle partijen.

Nederland en Australië besloten vorige week Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Uit onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) bleek dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Bovendien zou zijn aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was. Rusland heeft tot nu toe onvoldoende meegewerkt aan het onderzoek.

Minister Blok spreekt vandaag de VN-Veiligheidsraad in New York toe voor extra toelichting op dat besluit. Blok zal de Russen opnieuw oproepen om mee te werken aan het onderzoek en hun ambassadeur ‘recht in de ogen kijken. Ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie.’ De eerdere reacties uit Moskou stemmen Blok echter niet hoopvol. ,,Ik vrees dat we reëel moeten zijn en dat het nog jaren kan duren.”

Niet betrokken

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov ontkende vanmiddag opnieuw dat zijn land iets te maken heeft met de crash. Het past Nederland en Australië niet om ultimatums te stellen, vindt hij. Rusland laat niet met zich sollen, benadrukte de bewindsman.

Vlucht MH17 werd in 2014 boven het oosten van Oekraïne neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 mensen met de Nederlandse en 38 met de Australische nationaliteit.

Het gereconstrueerde wrak van de MH17 ANP

‘Russische hulp bij MH17-onderzoek kan nog jaren op zich laten wachten’

NOS 28.05.2018 Het kan nog jaren gaan duren voordat de Russen meewerken aan het MH17-onderzoek, aldus minister Blok van Buitenlandse Zaken vandaag in Brussel. Hij was daar om steun te vragen aan de EU-landen voor dat onderzoek en om de Russen onder druk te zetten.

Die steun kreeg Blok: De EU-landen hebben een gezamenlijke verklaring aangenomen om Nederland en Australië te steunen. De Franse president Macron heeft Poetin vorige week al op MH17 aangesproken en dat zullen de andere landen ook doen.

Opsporen en berechten

Minister Blok vliegt vanavond naar New York om de VN-Veiligheidsraad toe te spreken over MH17. Ook daar zal hij steun zoeken voor het opsporen en berechten van de daders. “Die verwacht ik van veel landen te krijgen, maar niet van Rusland”, zegt Blok. “We moeten realistisch zijn: als ik zie hoe ze afgelopen dagen gereageerd hebben, dan kan medewerking van de Russen nog jaren op zich laten wachten.”

Het is goed dat ik de Russische ambassadeur recht in de ogen kan kijken als ik spreek, aldus Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken.

Vorige week bleek uit een rapport van het onderzoeksteam naar de ramp met de MH17, dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk die afkomstig was van een eenheid van het Russische leger.

Druk opvoeren

“Ik weet nog niet precies hoe ik het ga zeggen, maar het is goed dat ik de Russische ambassadeur recht in de ogen kan kijken als ik het zeg”, aldus Blok.”We moeten samen met de andere landen de druk stap voor stap opvoeren.”

Nederland wil de daders berechten en uiteindelijk ook schadevergoedingen afdwingen voor de nabestaanden. Om Rusland zover te krijgen, heeft Nederland de steun van zoveel mogelijk bondgenoten nodig.

“Met het aansprakelijk stellen van Rusland is nu weer een belangrijke stap gezet”, schrijft premier Rutte op Facebook. Juist op deze dag heeft hij nabestaanden van de ramp gesproken in het Torentje. “Ik ben mij ervan bewust dat dit voor de nabestaanden een moeilijk proces is, waarbij veel geduld wordt gevraagd. Nederland zal zich op alle manieren blijven inzetten om te komen tot waarheidsvinding en gerechtigheid, voor alle 298 slachtoffers en hun nabestaanden”, aldus Rutte.

BEKIJK OOK

Blok naar New York: ‘aandacht voor MH17 mag niet verslappen’

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

Internationale reacties op MH17: Rusland moet verantwoordelijkheid nemen

Blok spreekt VN-Veiligheidsraad toe over MH17

Telegraaf 28.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken spreekt dinsdag zelf de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe over de zaak rond vlucht MH17. Hij gaat uitleggen waarom Nederland samen met Australië de stap heeft genomen om de Russische Federatie aansprakelijk te stellen. Ook zal hij Moskou opnieuw oproepen om mee te werken aan het vinden van de daders en genoegdoening voor de nabestaanden.

Vorige week bleek dat de raket die de passagiersvlucht neerhaalde van het Russische leger afkomstig was. Nederland heeft Rusland aansprakelijk gesteld voor de vliegramp, die 298 mensen het leven kostte. Uit de bevindingen van het internationale team dat de toedracht onderzoekt, blijkt volgens het kabinet dat de Russen cruciale informatie hebben achtergehouden.

Moskou zegde in 2014 medewerking toe aan het MH17-onderzoek. Nederland zal wijzen op die belofte, die is vastgelegd in resolutie 2166. „We moeten zorgen dat het onderwerp voortdurend op de agenda blijft en de aandacht niet verslapt. Gerechtigheid moet zegevieren”, zei de minister voor aanvang van overleg met zijn Europese ambtgenoten.

„Het is belangrijk dat de EU-landen achter Nederland blijven staan zodat we druk kunnen uitoefenen op Rusland”, vervolgde Blok. „Het vinden van de daders is van groot belang, en we moeten zorgen voor genoegdoening voor de nabestaanden. Nederland is het land met verreweg de meeste slachtoffers, dus het is aan ons het op de agenda te houden.”

Blok zei dat Nederland andere getroffen landen heeft uitgenodigd Rusland aansprakelijk te stellen. „Het zou fijn zijn als nog meer landen zich aansluiten.”

De Europese Unie staat pal achter de resultaten van het onderzoeksteam en de inspanningen om de daders ter verantwoording te roepen, liet EU-buitenlandchef Federica Mogherini weten. „We roepen Rusland op zijn verantwoordelijkheid te nemen.”

LEES MEER OVER mh17 vn-veiligheidsraad stef blok

Blok naar New York: ‘aandacht voor MH17 mag niet verslappen’

NOS 28.05.2018 Nederland moet het onderwerp MH17 op de agenda houden. Dat zegt minister Blok, die vandaag in Brussel is om met zijn EU-collega’s te overleggen. “Nederland is het land met de meeste slachtoffers en daarom hebben wij de plicht om het constant onder de aandacht van de wereld te brengen.”

Morgen gaat Blok naar New York, waar de VN dan vergadert. Blok zal een toespraak houden in de Veiligheidsraad, waar Nederland nu tijdelijk lid van is.

Blok krijgt steun van EU-buitenlandchef Mogherini. Zij wil dat Rusland actie onderneemt. “We steunen Nederland volledig en het is nu aan Rusland om z’n verantwoordelijkheid te nemen”, zegt ze.

Gerechtigheid

Volgens minister Blok is het van groot belang dat de hele EU vandaag steun uitspreekt voor Nederland. “We zijn erg blij met de reacties van vorige week, maar de aandacht mag niet verslappen. Er moet gerechtigheid geschieden.”

BEKIJK OOK

Nederland: ‘Rusland betrokken bij vliegramp MH17’

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

Internationale reacties op MH17: Rusland moet verantwoordelijkheid nemen

Blok kijkt Poe­tin-ge­zant morgen ‘recht in de ogen’

AD 28.05.2018 Buitenlandminister Stef Blok gaat de Russische vertegenwoordiger ‘recht in de ogen kijken’ als hij morgen in de VN-Veiligheidsraad aandringt op erkenning van de Russische betrokkenheid bij het neerschieten van de MH17 en op genoegdoening voor de nabestaanden. ,,En ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie.”

Blok zei dat vanmiddag na overleg met zijn Europese collega’s in Brussel, van wie hij ‘alle steun’ heeft. De bijeenkomst morgen in New York is belangrijker omdat, in de woorden van Blok, daar ‘de hele wereld’ aan tafel zit. En in elk geval ook Rusland als één van de permanente leden.

Blok wil uiteenzetten over welk bewijsmateriaal Nederland inmiddels beschikt, waarom Australië en Nederland de stap hebben gezet om Rusland aansprakelijk te stellen (en daarmee te preluderen op een rechtszaak) en waarom het goed zou zijn als Rusland nu zijn verantwoordelijkheid zou nemen.

,,Mijn diepe hoop is dat Rusland doet wat het moet doen: betrokkenheid erkennen en voor genoegdoening zorgen. Maar ik vrees dat we realistisch moeten zijn en dit proces stap voor stap verder door moeten.” En dat, aldus de bewindsman, kan nog jaren duren.

‘Het is onze taak’

Blok zei eerder op de dag, bij aankomst in Brussel, dat Nederland er alles aan doet om de MH17 op de internationale politieke agenda te houden – zijn optredens in Brussel en New York zijn in dat proces de eerste stappen. ,,Verreweg de meeste slachtoffers komen uit Nederland. Het is onze taak de politieke aandacht voor deze kwestie levend te houden”, aldus Blok, die van EU-buitenlandchef Mogherini de gelegenheid kreeg om in de Raad al zijn collega’s bij te praten.

Mogherini reageerde met een korte verklaring, waarin ze zei dat Nederland kan rekenen op blijvende ‘steun en eenheid’ bij de andere 27. Volgens Blok is die unanieme steun, vrijdag ook al verwoord in verklaringen van Mogherini (namens alle lidstaten) en Navo-topman Stoltenberg, belangrijk om maximale druk op Rusland te houden.

© EPA

Ook de Belgische buitenlandminister Didier Reynders zei voor ‘meer druk’ op Rusland te zijn. ,,Daarom steunen we Nederland ook.” Toch is België, anders dan Nederland en Australië, tot nu toe niet zo ver gegaan om Rusland ‘aansprakelijk’ te stellen. Reynders ontkent dat er licht zit tussen de posities van Nederland en België.

Volgens Blok is dat wel het geval. ,,We hebben alle landen uitgenodigd (om Rusland mee aansprakelijk te stellen – red.), maar daaraan wel of geen gevolg geven is de afweging van elk getroffen land afzonderlijk.”

Niet verrassend

Voor de Litouwse buitenlandminister Linas Linkevicius, altijd scherp over Rusland, waren de uitkomsten van het onderzoek eind vorige week niet verrassend. ,,Er komt wel steeds meer bewijs, het net sluit zich. Ik geloof dat de schuldigen ooit voor het gerecht zullen komen.” Dat Poetin elke betrokkenheid ontkent, zegt hem niets. ,,Dat verrast toch niet? Die ontkent altijd alles: Salisbury, Oekraïne, De Krim.”

Alle EU-landen scharen zich achter Nederlandse aanpak MH17-zaak

NU 28.05.2018 Alle EU-lidstaten hebben maandag hun ”zeer nadrukkelijke steun’’ uitgesproken voor de Nederlandse aanpak van de MH17-zaak. ”Echt bemoedigend en heel erg belangrijk dat die steun er is’’, zei minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok na een vergadering met zijn ambtgenoten in Brussel.

Blok spreekt dinsdag de VN-Veiligheidsraad toe, onder meer om uit te leggen dat Nederland en Australië Rusland aansprakelijk stellen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ook licht hij het bewijsmateriaal toe. ”De steun betekent dat we gezamenlijk druk kunnen uitoefenen op Rusland. Dus dat helpt enorm.”

Tijdens zijn toespraak zal de bewindsman ”de Russische ambassadeur recht in de ogen kijken. Ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie. Mijn diepe hoop is dat de Russen uiteindelijk zullen doen wat ze moeten doen: hun betrokkenheid toegeven en zorgen voor genoegdoening.”

”Ik vrees echter dat we realistisch moeten zijn en de druk stap voor stap moeten opvoeren”, aldus Blok. ”De reacties van Rusland waren de afgelopen dagen helaas zeer afhoudend. Dat betekent niet dat we opgeven, maar eerder dat we er een tandje bij doen. Ik vrees dat we reëel moeten zijn en dat het nog jaren kan duren.”

Zie ook: Berechting daders MH17: ‘Essentiele vragen zijn nog niet beantwoord’

Lees meer over: MH17

 

Volledige EU-steun Nederland voor MH17

Telegraaf 28.05.2018 Nederland heeft de volledige steun van 27 andere EU-landen voor de beslissing om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

„Bemoedigend, dit helpt enorm. Dit is nodig om Rusland onder druk te kunnen zetten”, zei minister Blok (Buitenlandse Zaken) in Brussel waar hij een vergadering had met zijn Europese collega’s.

De VVD-bewindsman vliegt door naar New York waar hij dinsdag het Nederlandse standpunt toe zal lichten in de VN-Veiligheidsraad. Rusland zal daar ook bij vertegenwoordigd zijn. „Het is van groot belang dat Nederland daar uitlegt waarom het de Russische Federatie aansprakelijk stelt”, aldus Blok.

Veel illusies dat Rusland meteen volledige medewerking zal toezeggen koestert hij niet. „Als ik morgen (vandaag, red.) al beweging zie zal ik tevreden zijn.” Nederland heeft volgens hem de plicht – als land met veruit de meeste slachtoffers – ervoor te zorgen dat het onderwerp op de internationale agenda blijft, anders zal de aandacht verslappen.

Meer dan bemoedigend schouderklopje

De Europese steun betekent meer dan alleen een bemoedigend schouderklopje. President Macron heeft bij zijn recente bezoek aan president Poetin de zaak onder de aandacht gebracht. Ook andere collega’s zullen in navolging van de Franse president in hun contacten met de Russen blijven hameren op de Russische verantwoordelijkheid om helderheid te verschaffen, stelt Blok.

Het kabinet besloot vrijdag Rusland verantwoordelijk voor het neerhalen van vlucht MH17. Het JIT, het gezamenlijke onderzoeksteam van de getroffen landen, heeft vastgesteld dat het een Russische BUK-raket was die het vliegtuig van Malaysia Airlines heeft neergehaald.

LEES MEER OVER rusland mh17 eu stef blok

Minister Blok: MH17 op internatio­na­le agenda houden

AD 28.05.2018 Nederland gaat er vandaag in Europa, morgen in de VN-Veiligheidsraad en de komende weken in deze en andere internationale gremia alles aan doen de MH17 op de politieke agenda te houden.

,,Verreweg de meeste slachtoffers komen uit Nederland. Het is onze taak de politieke aandacht voor deze kwestie levend te houden”, aldus buitenlandminister Stef Blok vanmorgen in Brussel. ,,Die mag niet verslappen.”

Morgen reist hij naar New York om er de VN-Veiligheidsraad over toe te spreken, hij laat daarvoor een bilateraal bezoek aan België schieten.

Onder het hoofdje ‘actualiteiten’, kwam Blok vanmorgen tussenbeide om zijn 27 EU-collega’s bij te praten over het onderzoek naar de MH17-crash en hen te danken voor hun steun vrijdag. Bij monde van buitenlandchef Mogherini drongen zij toen unaniem aan op volledige medewerking van Rusland aan het verdere onderzoek. Mogherini reageerde in de vergadering kort met de verzekering dat Nederland mag blijven rekenen op de ‘eenheid en steun’ van de rest van de Unie.

Meer druk

Ook de Belgische buitenlandminister Didier Reynders zei voor ‘meer druk’ op Rusland te zijn. ,,Daarom steunen we Nederland ook.” Toch is België, anders dan Nederland en Australië, niet zo ver gegaan om Rusland ‘aansprakelijk’ te stellen voor het neerhalen van de vlucht.

Maar Reynders ontkent dat er licht zit tussen de posities van Nederland en België: ,,Medewerking van Rusland aan het onderzoek is nu het belangrijkste, daarin steunen wij Nederland.” Volgens Blok zijn de posities niet gelijk. ,,We hebben alle landen uitgenodigd (om Rusland mee aansprakelijk te stellen, red.), maar elk land moet daarover zelf beslissen.”

Voor de Litouwse buitenlandminister Linas Linkevicius, altijd scherp over Rusland, waren de uitkomsten van het onderzoek eind vorige week niet verrassend. ,,Er komt wel steeds meer bewijs, het net sluit zich. Ik geloof dat de schuldigen ooit voor het gerecht zullen komen.” Dat Poetin elke betrokkenheid ontkent, zegt hem niets. ,,Dat verrast toch niet? Die ontkent altijd alles: Salisbury, Oekraïne, De Krim.”

Wat willen jullie nou ? ? ? ?

Dit zijn de opties van Nederland voor vervolging Rusland

Elsevier 27.05.2018 Moet Nederland vast blijven houden aan een veroordeling van Rusland voor de MH17-ramp via een internationaal strafhof of kan het beter een compromis sluiten in ruil voor geld voor de nabestaanden? ‘Rusland kan de uitspraken zo opzij zetten.’

AD 28.05.2018

Dat zegt Mischa Wladimiroff, specialist op het gebied van internationaal recht, zondag in het programma Buitenhof. Hij pleit ervoor dat Nederland zich ernstig afvraagt of het strafvervolging wel door moet zetten en niet beter kan onderhandelen voor een financiële compensatie. Wladimiroff vergelijkt het met kiezen tussen ‘niks of niks’.

Lees ook deze column van Carla Joosten: MH17: Rutte toont terecht spierballen

Vrijdag stelde premier Mark Rutte Rusland officieel aansprakelijk voor de vliegtuigramp. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) verzocht de Russen een ‘passende compensatie’ te bieden aan de nabestaanden.

Maar dat ligt nog allemaal niet zo makkelijk, legt Wladimiroff uit. De juridische opties op een rij:

Civiele rechtsgang

  1. Luchtvaartverdragen  Er zijn een aantal luchtvaartverdragen die partijen verplichten partijen aan tafel te gaan. Kom je er in die onderhandelingen niet uit, dan kan een derde partij een oplossing bieden als arbiter. Lukt dat ook niet, dan kan er een gerecht speciaal voor de kwestie worden ingesteld, maar dat kan alleen als beide landen daarmee akkoord gaan. De kans dat Rusland daarmee instemt is klein, omdat het niet op een veroordeling zit te wachten.
  2. Internationaal Hof van Justitie in Den Haag  Een andere optie is dat een van de partijen rechtstreeks naar het Internationaal Hof van Justitie in den Haag stapt. Maar het is maar de vraag of dat Hof bevoegd is, want ook daar moeten Nederland en Rusland het over eens zijn. Bereik je die overeenstemming niet, dat wordt het lastig voor zo’n Hof om zich de rechtsmacht toe te kennen om over dit geschil een oordeel uit te spreken.
    Veel staten hebben hun lidmaatschap bij het Hof altijd afhankelijk gemaakt van een aantal voorwaarden. De ene staat – zoals bijvoorbeeld Nederland – heeft van tevoren aangegeven dat het de rechtsmacht erkent, in wat voor geval dan ook. Rusland deed dat niet en kan in dit geval zeggen: jullie kunnen in dit geschil geen oordeel geven.
  3. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens – Een groot aantal nabestaanden heeft de zaak aangekaart bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Daarvoor moet je officieel eerst alle nationale rechtsmiddelen hebben uitgeput, maar kan ook als je verwacht dat deze wegen niets op zullen leveren. Maar zelfs al zou het Europese Hof oordelen dat de klagers daarin gelijk hebben, dan nog is een uitspraak niet bindend. Volgens het Russisch constitutioneel recht is het land namelijk niet verplicht is om zo’n uitspraak na te leven. Rusland heeft daarover in het kort gezegd: we blijven wel lid van dat Hof, maar zijn uitspraken kunnen we opzij zetten. Er komt dus geen uitspraak die uitvoerbaar en afdwingbaar is.

Wladimiroff pleit er daarom voor goed af te wegen of procederen iets oplevert. ‘De juridische arm van Nederland reikt niet verder dan de grens. Je kunt allemaal verlangens en politieke doeleinden hebben, maar die zullen nooit verder gaan dan wat je kunt bereiken. Je bent volledig afhankelijk van de ander of er een oplossing uitkomt.’

Lees ook deze scherpe column van Eric Vrijsen: Wilders had in Moskou terughoudender moeten zijn

Het procedeertraject is volgens hem daarom helemaal niet aantrekkelijk, omdat Rusland niet gedwongen worden zich aan zo’n uitspraak te houden. Overleg daarentegen kan tot gevolg hebben dat Rusland geen aansprakelijkheid erkent voor wat het heeft gedaan, maar wel bereid is een vergoeding te geven aan de nabestaanden, uit coulance. Dat gebeurde eerder in 1983 toen de toenmalige Sovjet-Unie een Koreaans vliegtuig neerschoot boven het eigen grondgebied. Het land erkende niet dat het daaraan schuld had, maar betaalde wel een vergoeding aan Korea.

Lees ook:Moskou hekelt ‘anti-Russische’ Nederlandse media

Een ander voorbeeld hiervan is een Iraans vliegtuig dat door de Amerikanen werd neerschoten in 1988. Iran diende een klacht in, maar trok die meteen daarna weer in omdat onmiddellijk een regeling werd ingesteld waarbij Amerika vrijwillig – maar zonder erkenning van aansprakelijkheid – betaalde. Hoe pijnlijk het ook is voor de nabestaanden in deze voorbeelden: erkenning voor aansprakelijkheid van wat Rusland heeft gedaan komt er dan waarschijnlijk niet.

Strafrechtelijke vervolging

  1. Onderzoek door JIT – Parallel aan de civiele procedures loopt een strafrechtelijk onderzoek door het JIT, het Joint Investigation Team. Dat is ervoor bedoeld daders individueel te vervolgen. In onderhandelingen zou het kunnen dat Rusland zegt dat het alleen een regeling over geld wil bereiken als Nederland ophoudt met de strafzaken. Het is dus aan Nederland om dat af te wegen. Lastig hierbij is, is dat Nederland tot dusver altijd heeft gezegd dat politiek geen invloed mag hebben op de strafzaak.

Maar de realiteit is volgens de advocaat internationaal strafrecht dat Rusland geen onderdanen uitlevert. Als de keus van het Openbaar Ministerie valt op Russische militairen die aansprakelijk worden gehouden en strafrechtelijk worden vervolgd, zullen die militairen dus nooit in Nederland verschijnen. Er kan alleen berechting plaatshebben bij verstek: bij afwezigheid van de verdachte. Wladimiroff: ‘Je kan je afvragen, wie wordt daar beter van?’ Ze zullen hun straf immers altijd ontlopen.

Lees ook: ‘Rechtszaak MH17 mogelijk zonder verdachten’

Zaak is een prestigekwestie

Lees ook:Nabestaanden boos om ‘Rusland-speld’ Wilders

De hele zaak is volgens Wladimiroff wel een prestigekwestie. ‘Het is voor een staat nooit prettig om bekend te staan als degene die zijn verplichtingen jegens andere staten niet nakomt.’ Aan de andere kant ziet hij wel dat grootmachten als Rusland, de Verenigde Staten en China zich meer kunnen permitteren en er makkelijker mee wegkomen als dat prestige wordt gedeukt of niet.

Wladimiroff erkent dat er geen ideale oplossing is waarbij de nabestaanden volledige gerechtigheid krijgen. Hij ziet overleg ‘als de beste oplossing onder de slechtste omstandigheden.’ Volgens hem is de kans nu eenmaal groot dat Rusland bij een uitspraak zegt: ‘Dat is allemaal mooi, maar we doen niks.’

In beeld: ‘Indrukwekkende’ ceremonie MH17-monument in Vijfhuizen

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

MH17: Aansprakelijk is nog geen doorbraak

Nieuwe fase MH17: wachten op Poetin

Weinig vertrouwen in Rusland als partner

Telegraaf 27.05.2018 Nederlanders zien Rusland als een weinig betrouwbare partner voor politieke samenwerking. Slechts 13 procent heeft vertrouwen in Rusland, blijkt uit een onderzoek van peiler Maurice de Hond.

Van de ondervraagden vindt 39 procent de Verenigde Staten een betrouwbare partner. De VS scoren hiermee maar ietsje hoger dan China, dat van 33 procent van de Nederlanders het vertrouwen geniet. Duitsland scoort met 87 procent het hoogste, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk met 75 procent.

Het onderzoek dat De Hond uitvoerde, is eerder in Duitsland door de tv-zender ZDF gehouden. Bij de oosterburen zijn de meningen duidelijk anders. Daar vindt 36 procent van de bevolking Rusland een betrouwbare partner. Rusland scoort hiermee hoger dan de VS, die nog maar het vertrouwen genieten van 14 procent van de oosterburen.

Volgens het onderzoek van De Hond denkt 71 procent van de Nederlanders dat Rusland direct of indirect verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17. Bijna een derde verwacht dat nooit onomstotelijk wordt vastgesteld wie verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17.

Nederland rekent op unanieme steun EU in zaak-MH17

AD 27.05.2018 Nederland verwacht unanieme steun te krijgen van alle EU-lidstaten voor het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken licht die beslissing morgen toe bij de vergadering van de buitenlandministers in Brussel. Het kabinet zoekt deze week bewust breed draagvlak, melden bronnen. Het effect daarvan moet groot zijn op Rusland, dat dan steeds meer alleen komt te staan.

Nederland vraagt daarom ook steun van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waar ons land dit jaar lid van is. Ook daar zal het besluit worden uitgelegd tijdens een vergadering over Oekraïne. De verwachting is dat ook daar landen zich zullen uitspreken over het Nederlands-Australische besluit. Ook Rusland is lid van de Veiligheidsraad.

Hoewel na de aansprakelijkstelling afwijzende geluiden uit Rusland kwamen, heeft Moskou nog niet formeel gereageerd. Het is gebruikelijk dat dit wel een keer gebeurt, maar dat kan dagen, weken, maanden of zelfs jaren duren. Het is ook mogelijk dat Nederland en Australië in het diepste geheim met Rusland in overleg treden en dat er pas een formele reactie komt als dat proces ten einde is.

© EPA

Verantwoordelijkheid 

Kort na de aansprakelijkstelling kwamen landen al met steun voor het besluit van de Nederlandse en Australische regeringen. EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini kwam met een verklaring waarin ze stelde dat Rusland zijn verantwoordelijkheid moet nemen.

Groot-Brittannië en Duitsland spraken hun steun uit. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelde dat de VS de beslissing van Nederland en Australië ‘zeer steunt’. ,,Het is tijd dat Rusland zijn rol in het neerschieten van MH17 erkent en stopt met zijn gevoelloze campagne van desinformatie.”

Het kabinet hoopt dat die woorden meer impact hebben als ze uit de mond van de Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley komen. ,,Als landen en organisaties zoals EU, Navo en VN allemaal met één mond spreken, voert dat de druk op Rusland op”, zegt een ingewijde.

Secretaris-generaal van de VN, Antonio Guterres stelt ‘met bezorgdheid kennis te hebben genomen’ van de conclusie van het Joint Investigation Team (JIT). De onderzoekers concludeerden donderdag dat de Buk-raket die MH17 raakte, behoorde tot de Russische 53ste Luchtafweerbrigade.

Nederland besloot samen met Australië – als de twee landen met het grootste aantal slachtoffers – Rusland aansprakelijk te stellen. Guterres benadrukt dat alle landen – ook Rusland – zich moeten houden aan een eerdere VN-resolutie, die eist dat alle landen volledig meewerken aan pogingen de verantwoordelijken te achterhalen.

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf gisteren een update over de resultaten . © ANP

© AFP

MH17: Rutte wacht op president Poetin

Elsevier 25.05.2018 Na het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van de MH17 wacht Nederland op een reactie van Rusland. ‘We gaan kijken wat er gebeurt,’ zei premier Mark Rutte (VVD) na afloop van de ministerraad.

Rutte wilde vrijdag per se zelf de ministerraad voorzitten die zou beslissen over de volgende stap van de regering in de kwestie MH17. ‘De zwarte bladzijde in onze geschiedenis,’ aldus Rutte. Daarom was hij eerder terugkomen van handelsmissie in India. Een plan dat hij al had gehad, maar waar hij geen ruchtbaarheid had gegeven om ‘niet te veel druk te zetten’ op de presentatie van het MH17-onderzoeksrapport donderdag.

Rutte was in de nacht van donderdag op vrijdag teruggevlogen naar Nederland. Zo had hij in India nog een programma van vijftien uur af kunnen werken inclusief gesprekken met de Indiase regering.

Derde prioriteit is het strafrechtelijk spoor

Van de drie prioriteiten die Nederland na de MH17-ramp formuleerde waren er volgens Rutte eerder twee afgerond. Repatriëring ‘van onze mensen’ en identificatie en het achterhalen van de oorzaak van het neerstorten van het toestel. ‘De derde prioriteit is het strafrechtelijk spoor. Waarheidsvinding, genoegdoening voor alle 298 slachtoffers en de nabestaanden staat daarbij voorop.’

Dat laatste is voor het kabinet Rutte III ‘topprioriteit’. Vandaar dat het kabinet had besloten Rusland aansprakelijk te stellen.

 Overtuigend bewezen

Het kabinet had daar volgens Rutte niet lichtvaardig toe besloten. ‘We hebben een zorgvuldige afweging gemaakt ons baserend op het diepgravend en onafhankelijk onderzoek van het internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Nederlandse Openbaar Ministerie.’

Lees het commentaar van Elsevier Weekblad over het kabinetsbesluit

Uit dat onderzoek was volgens hem overtuigend bewezen dat het toestel uit de lucht was geschoten door een raket afkomstig van een Russische installatie. ‘Daarnaast heeft het Openbaar Ministerie gemeld dat Rusland onvoldoende meewerkt aan het onderzoek. Ondanks herhaalde verzoeken, is cruciale informatie niet geleverd,’ zei Rutte.

Dinsdag bespreekt de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de situatie in Oekraïne. Dan zal Nederland volgens Rutte opnieuw medewerking eisen van Rusland.

Vergelijking met atoomonderzeeër Koersk

Rutte twijfelt niet aan de schuld van Rusland. Hij had nooit ‘een vingerwijziging’ willen geven voor wie er achter het drama zat, ‘maar inmiddels weten we dat Rusland verantwoordelijkheid draagt.’ De premier hoopt nog steeds in gesprek te komen met de Russische president Vladimir Poetin. Tijdens een top in 2014 in Milaan heeft Rutte Poetin gewezen op de zaak rond de Russische atoomonderzeeër Koersk.

Een erekwestie voor Rusland

‘Een erekwestie voor Rusland. Nederlandse bedrijven hebben toen geholpen om de slachtoffers boven water te krijgen en zoveel mogelijk gerechtigheid te doen aan de nabestaanden en eer te betonen aan de omgekomenen. De MH17 is van minstens zo grote omvang,’ had Rutte tegen Poetin gezegd.

De premier heeft nog hoop dat Rusland alsnog meewerkt. Over eventuele volgende stappen beraadt het kabinet zich wel, maar daarover wilde Rutte niets zeggen.

Onderste steen

Vier jaar geleden zei Rutte dat de ‘onderste steen’ boven moest komen, maar zover is het volgens hem nog niet. Hoeveel tijd dit nog gaat kosten, is volgens hem een zaak van het onderzoeksteam en het ‘fantastische Openbaar Ministerie’.

Australië en Nederland zijn van meet af aan nauw opgetrokken gezien het grote aantal slachtoffers uit beide landen. Van de drie andere in het onderzoeksteam vertegenwoordigde landen – België, Maleisië en Oekraïne –  hebben nog gesprekken plaats met België en Maleisië. Oekraïne spande al eerder een zaak aan tegen Rusland bij het Internationaal Gerechtshof.

De beschuldiging aan het adres van Rusland is naar zijn zeggen niet het moment waarop Rutte gewacht heeft. ‘Dat moment is pas daar er daders voor het gerecht verschijnen.’

Stap voor stap oplossen

Vooruitblikken op een volgende stap, wilde Rutte niet. ‘Dit soort ingrijpende vraagstukken zijn alleen stap voor stap op te lossen.’ Of bij het stellen van de Russische aansprakelijkheid ook gedacht werd aan vergoedingen voor de nabestaanden wilde de premier niet zeggen.

Voorlopig is het aan de diplomatie. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) had de eerste stap gezet door zijn Russische collega Sergej Lavrov vrijdag te bellen.

   Carla Joosten (1960) werkt sinds 2000 voor redactie Nederland bij Elsevier Weekblad. Ze is politiek redacteur in Den Haag en covert het koningshuis. Voor de Leven & Dood-pagina’s van Elsevier Weekblad verzorgt zij de nieuwtjes over mensen.

GERELATEERDE ARTIKELEN

MH17: terecht toont Rutte zijn spierballen

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Na de ministerraad: Rutte pakt zijn nachtrust

Kom toch eens met wat concrete feiten kereltje !!

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

NOS 25.05.2018 Het is een zeldzame actie van Nederland en Australië: de twee landen eisen dat het Kremlin verantwoordelijkheid neemt voor het neerhalen van vlucht MH17. De reactie van Moskou: waar is het sluitende bewijs? En niets wijst er volgens onze Rusland-correspondent David Jan Godfroid op dat die houding zal veranderen.

Bijna vier jaar na de vliegramp boven Oekraïne lijkt de patstelling over de schuldvraag nog lang niet doorbroken. Rusland heeft vanaf het begin alle betrokkenheid ontkend.

De verschillende theorieën van Rusland

Het land kwam met verschillende theorieën over wie er dan wel verantwoordelijk was. Een tijdlang suggereerden de Russische autoriteiten bijvoorbeeld dat een Oekraïense SU25-straaljager de Boeing 777 had neergehaald.

“Poetin zei vandaag dat dit nog altijd mogelijk is”, zegt Godfroid. De laatste tijd leek het er volgens de correspondent juist op dat de Russen deze theorie min of meer hadden opgegeven. “Daarna was het volgens het Kremlin mogelijk wel een Buk-raket, maar dan beslist niet een van Rusland.”

Video afspelen

Poetin: het kan ook een vliegtuig zijn geweest

Onmogelijk, zegt het JIT, het internationale onderzoeksteam van Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne. Het geleverde bewijs toont volgens het JIT aan dat de raket afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger.

Poetin houdt volgens Godfroid nog wel een kleine slag om de arm. “Hij zegt: we gaan dit analyseren en onderzoeken of we het inhoudelijk kunnen beoordelen. Maar je kunt er donder op zeggen dat hij zal volhouden dat het niet waar is.”

Zo denkt het Kremlin over het onderzoek

Het onderzoek blijft volgens Rusland onbetrouwbaar. Het land is geen onderdeel van het JIT en dus kan het onderzoek zomaar gemanipuleerd zijn. En zolang er nog geen onafhankelijke rechtbank een uitspraak heeft gedaan, valt niets met zekerheid te zeggen, benadrukt Moskou.

Nieuwsuur sprak met een jurist en die acht het niet onmogelijk dat Rusland veroordeeld wordt voor betrokkenheid bij de MH17-ramp.

Zelfs als de JIT-bewijzen ooit leiden tot een veroordeling, dan nog zal Poetin volgens Godfroid schuld blijven ontkennen. Daar had Rusland al vanaf het begin belangrijke redenen voor, vertelt de correspondent. “Zeker in 2014 was er een hevige, internationale discussie over of de Russen nou wel of niet actief waren in Oekraïne. Als ze meteen hadden toegegeven dat ze deze Buk hadden geleverd, dan hadden de Russen ook bekend dat ze militair actief waren in Oekraïne.”

“Ten tweede is er sprake van een ernstige oorlogsmisdaad. Want je mag wel oorlog voeren, maar geen passagiersvliegtuig neerhalen.” 298 mensen kwamen om het leven toen MH17 werd neergeschoten, onder wie 196 Nederlanders.

Enige verantwoordelijkheid bij zo’n oorlogsmisdaad kan voor een land ernstige gevolgen hebben. Denk aan sancties of andere maatregelen vanuit de internationale gemeenschap. En Rusland zit op dat vlak al in zwaar weer; tegen het land gelden verschillende sancties.

Het verhaal verandert steeds, aldus David Jan Godfroid.

Godfroid ziet parallellen met bijvoorbeeld de zaak-Skripal en de vermoedelijke gifgasaanval door het Assad-regime in april. De Syrische leider is een bondgenoot van Poetin.

“Over deze kwesties worden vanuit Rusland steeds verschillende verhalen de wereld in geholpen. Het ene moment was er geen sprake van een chemische aanval in Douma en het volgende moment juist wel, maar dan georganiseerd door anderen. En bij de vergiftiging van oud-spion Skripal in Groot-Brittannië zei Rusland eerst dat er geen sprake was van novitsjok-gas. Daarna opeens wel maar dan kon het niet uit Rusland komen, en zou het afkomstig uit Tsjechië zijn. Het verhaal verandert steeds.”

In al deze zaken loopt nog een internationaal onderzoek naar de dader. Net als bij MH17 zal Poetin daarom volgens Godfroid twijfel blijven zaaien.

“Natuurlijk probeert Rusland ook de eigen bevolking ervan te overtuigen dat het niets met MH17 te maken heeft. Wat dat betreft is dat in Rusland een stuk makkelijker, daar staan verreweg de meeste media indirect of direct onder controle van het Kremlin.”

BEKIJK OOK

‘Al duurt het jaren, veroordeling van Rusland is zeker niet onmogelijk’

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

MH17: Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk

RO 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De ministerraad heeft daartoe besloten op voorstel van minister Blok van Buitenlandse Zaken. Rusland is hiervan door beide landen op de hoogte gesteld.

Minister Blok van Buitenlandse Zaken: “Het neerhalen van vlucht MH17 heeft onherstelbaar leed teweeggebracht. Het kabinet heeft altijd gezegd: de waarheid rond vlucht MH17 moet boven tafel en er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Nederland heeft hiervoor de steun van de internationale gemeenschap.

Op basis van de conclusies van het JIT staat nu voor Nederland en Australië vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald. Het kabinet handelt hier nu naar door Rusland formeel aansprakelijk te stellen.’’

Staatsaansprakelijkheid is relevant wanneer staten regels van het internationaal recht niet nakomen. Het is dan mogelijk om een staat voor het schenden van één of meerdere internationale regels aansprakelijk te stellen. Het is deze juridische weg die Nederland en Australië nu samen gaan bewandelen. Beide landen houden Rusland verantwoordelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17.

Het aansprakelijk stellen van een staat is een complex juridisch proces en kent verschillende routes. Nederland en Australië hebben Rusland vandaag verzocht om in overleg te treden met als doel tot een oplossing te komen die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van vlucht MH17. Het voorleggen aan een internationale rechter of organisatie om een oordeel te vellen kan een volgende stap zijn.

Het aansprakelijk stellen van Rusland voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17 – op basis van het internationaal recht – staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders. Het onderzoek van het JIT gaat door en het is aan het Openbaar Ministerie om te besluiten of en wanneer individuen als verdachten worden aangemerkt en gedagvaard.

“Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden’’, aldus minister Blok.

Documenten 

Kamerbrief over staatsaansprakelijkheid Rusland inzake MH17

Kamerstuk: Kamerbrief | 25-05-2018

Zie ook Neerhalen vlucht MH17 Regering

Russische media en politici sarcas­tisch en boos: ‘Dit is oneerlijk’

AD 25.05.2018 Traditiegetrouw reageren Russische media en politici met misprijzen en sarcasme op het Nederlandse en Australische besluit Rusland aansprakelijk te stellen voor de aanslag op vlucht MH17 in juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

We kunnen er alleen objectieve resultaten van verwachten als de benadering van het onderzoek wordt aangepast, aldus Igor Sjatrov.

,,Deze keer hebben de Nederlandse onderzoekers zonder het traditionele ‘zeer waarschijnlijk’, maar voor de zoveelste keer ook zonder bewijzen de beschuldiging geuit aan het adres van Rusland”, schampert Zvezda TV, een zender die rechtstreeks met het Russische ministerie van Defensie is verbonden.

De zender vervolgt met de vraag: ,,Waar zijn de decoderingen van de zwartedoosgegevens?” Zvezda (Russisch voor ‘ster’) vervalt vervolgens in een lange beschuldiging aan het adres van het ‘zogeheten’ onderzoekscomité, dat ‘om een of andere reden wordt geleid door Nederland’. De commissie zou nooit enig moment openheid van zaken hebben gegeven, zo klaagt de zender.

Oneerlijk

Persbureau RIA-Novosti laat politicoloog Igor Sjatrov aan het woord, die stelt dat Rusland moet gaan deelnemen in het onderzoekscomité. Zo niet, dan kan de Russische staat de resultaten niet erkennen, vindt hij. ,,Ik denk dat juist dit onderzoek de geschiedenis ingaat als een voorbeeld van oneerlijk werk. We kunnen er alleen objectieve resultaten van verwachten als de benadering van het onderzoek wordt aangepast.”

Joeri Sjvytkin, vicevoorzitter van de defensiecommissie in de Doema, het Russische lagerhuis, geeft blijk van een slechte kennis van het Engels. Hij neemt de woorden van het onderzoekscomité, dat de Buk-installatie een ‘unieke vingerafdruk’ zou hebben gevormd, namelijk letterlijk. ,,Hoe kunnen vingerafdrukken behoren tot een brigade? Ze kunnen alleen maar behoren tot een specifieke militair. Hoe kunnen ze vingerafdrukken nagaan van een militair?”

Rutte eist medewerking Rusland bij onderzoek MH17

NOS 25.05.2018 Het kabinet maakte vanochtend bekend dat Nederland en Australië samen Rusland aansprakelijk stellen voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De maatregel volgt op de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT), dat gisteren concludeerde dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergehaald afkomstig was van een Russische legereenheid.

Niet veel later bracht onderzoekscollectief Bellingcat naar buiten dat het een tweede Russische verdachte heeft geïdentificeerd die betrokken zou zijn bij het neerhalen van vlucht MH17. Het gaat om de hooggeplaatste militair Oleg Ivannikov (51).

Het Kremlin ontkent nog steeds alle betrokkenheid bij de vliegramp en trok vandaag opnieuw de conclusies van het JIT in twijfel. Rusland noemt het MH17-onderzoek bevooroordeeld. Premier Rutte riep Moskou daarom op de resultaten van het JIT serieus te bekijken en eist de Russische medewerking aan het onderzoek.

Rutte dreigt Rusland met stappen

Telegraaf 25.05.2018  Als Nederland er nu niet uitkomt met de Russen, komen vervolgstappen in het vizier. Dat zei premier Rutte vrijdag over het besluit Rusland aansprakelijk te stellen voor diens aandeel in het neerhalen van MH17.

Wat die vervolgstappen zullen zijn, daar wil het kabinet nog niet op vooruit lopen. „Ik kan daar nu niets over zeggen omdat ik eerst deze stap helemaal wil uitlopen”, aldus de premier.

Rutte noemt het een ’ernstig feit’ dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie en hij noemt het ’kwalijk’ dat Rusland niet goed heeft meegewerkt met het onderzoek. „Ondanks herhaalde verzoeken is cruciale informatie niet geleverd”, is zijn oordeel.

’Gerechtigheid’

Het duo-optreden met Australië verklaart de premier uit het feit dat beide landen vanaf het begin nauw opgetrokken zijn. Ook wijst hij erop dat enkele van de andere getroffen landen om verschillende redenen mogelijk andere juridische accenten willen zetten, zoals Oekraïne.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Over de schadeclaim die nabestaanden van MH17 nu aanhangig maken bij het Europees hof, zegt Rutte dat hij hun besluit ’respecteert’, maar dat dit los staat van de verantwoordelijkheid die de Nederlandse overheid neemt. „Wij moeten zorgen voor gerechtigheid.”

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof met schadeclaim

Lees hier meer:

Eliot Higgins (m) van opensource onderzoeksorganisatie Bellingcat tijdens een persconferentie over bevindingen in het onderzoek naar MH17.

BEKIJK OOK:

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

BEKIJK OOK:

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

BEKIJK OOK:

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Rutte eist volledige medewerking Rusland in MH17-onderzoek

NU 25.05.2018 Premier Mark Rutte verwacht dat Rusland nu, na de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT), volledig meewerkt aan het onderzoek dat moet leiden tot de berechting van de daders van het neerschieten van de MH17.

“Wij eisen van Rusland dat het zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van MH17 en hun nabestaanden”, zei Rutte vrijdag na afloop van zijn wekelijkse persconferentie

Volgens de premier werken de Russen op dit moment onvoldoende mee: “Ondanks herhaalde verzoeken van het JIT is cruciale informatie niet geleverd.”

Het JIT concludeerde donderdag dat de buk-raketinstallatie, waarmee de MH17 in juli 2014 werd neergeschoten, afkomstig was van de Russische krijgsmacht. Op basis van die informatie heeft het kabinet vrijdag samen met Australië besloten om Rusland aansprakelijk te stellen voor de ramp waarbij 298 mensen, waaronder 196 Nederlanders, om het leven kwamen.

Dat besluit is volgens Rutte “niet lichtvaardig genomen”. “We hebben een zorgvuldige afweging gemaakt die is gebaseerd op het diepgravend en onafhankelijk onderzoek van het internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Nederlandse OM”, aldus de premier.

Rutte: ‘We eisen verantwoordelijkheid en medewerking van Rusland’

Zie ook: Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

‘Feiten op tafel’

Rutte legde uit dat hij de afgelopen jaren niet wilde speculeren over de betrokkenheid van de Russen bij de ramp, tot nu. “Nu is het anders, nu liggen er feiten op tafel”, zei Rutte. “Uit de presentatie van het JIT is maar één conclusie te trekken: Rusland is verantwoordelijk.”

Rutte zei nog geen contact te hebben gehad met de Russische president Vladimir Poetin. Minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok, heeft eerder op de dag gesproken met zijn Russische ambtsgenoot Lavrov. Die reageerde volgens Blok “niet heel verrassend afhoudend” op deze stap en ontkende enige betrokkenheid van Rusland bij de MH17-ramp.

Nederland houdt Rusland verantwoordelijk voor neerhalen MH17

Vervolgstappen

Of de Russen van plan zijn nu wel mee te werken, zal moeten blijken. Rutte wilde niet vooruitlopen op eventuele vervolgstappen als de medewerking uitblijft. Volgens de premier is het noodzakelijk om de zaken “stap voor stap” aan te pakken.

De eerstvolgende stap die Nederland zal nemen is dinsdag tijdens de vergadering van de VN-Veiligheidsraad. Daar zal Nederland Rusland manen zich te houden aan VN-resolutie 2166, die Rusland heeft gesteund en die alle landen dwingt mee te werken aan het MH17-onderzoek.

Op een eventuele tegenreactie van de Russen wilde Rutte niet vooruitlopen. Zo kan Poetin besluiten de gasleveranties uit Rusland stop te zetten.

53e raketafweerbrigade

Donderdag publiceerde het JIT, een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, de tussentijdse conclusies uit hun onderzoek. Volgens het team kwam de buk-raketinstallatie die het toestel boven Oost-Oekraïne neerschoot, van het Russische leger.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd volgens het JIT duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland. Die maakt deel uit van de Russische krijgsmacht.

Rusland liet na de publicatie weten niet bij de ramp betrokken te zijn. Het JIT roept voor enkele vragen de hulp van “het publiek” in, omdat Rusland niet meewerkt.

Zie ook: JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Hoofdverdachte

Vrijdagochtend maakte het onderzoekscollectief Bellingcat bekend een van de hoofdverdachte te hebben geïdentificeerd. Het zou gaan om Oleg Ivannikov, een militair met een hoge functie in de Russische krijgsmacht.

Eerder identificeerde Bellingcat de Russische generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjev als een van de andere hoofdverdachten. Bellingcat is een door de Brit Eliot Higgins opgericht journalistiek netwerk van burgers. Het collectief kwam een jaar geleden al met dezelfde conclusies als het JIT donderdag presenteerde.

Bellingcat zegt de bevindingen uit het onderzoek naar de hoofdverdachte Ivannikov voor de persconferentie met het JIT te hebben gedeeld.

Zie ook: Bellingcat noemt Russische militair als een van hoofdverdachten MH17

Lees meer over: MH17

Aanbevolen artikelen

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderen

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Rutte geeft update over laatste ontwikkelingen MH17 (gesloten)

Rutte: Rusland móét meewerken aan MH17-onderzoek

AD 25.05.2018 Het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17 is vergaand, maar noodzakelijk. Dat zei premier Mark Rutte vanmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Hij gaat ervan uit dat het Kremlin gehoor geeft aan de Nederlandse eis om medewerking te verlenen aan het onderzoek.

We weten inmiddels dat Rusland wel degelijk een aandeel heeft

Voor de Nederlandse regering blijft het absolute topprioriteit het onderzoek naar vlucht MH17 tot een goede einde te brengen, benadrukt de premier. Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014, maakte het kabinet vanmorgen bekend. Met die formele stap hoopt het kabinet af te dwingen dat Rusland meewerkt aan het onderzoek.

,,Rusland is een trots land, dat – als er in eigen land grote rampen gebeuren  – recht doet aan de nabestaanden. Ik ga ervan uit dat ze dat nu ook doen”, aldus Rutte, die de ramp met MH17 een ‘inktzwarte bladzijde’ uit de Nederlandse geschiedenis noemt.

Medewerking

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf gisteren een update over de resultaten © EPA

Rutte, die zijn handelsmissie naar India afbrak om de ministerraad vanmorgen te kunnen voorzitten, benadrukt dat het besluit niet lichtzinnig is genomen. Hij prijst het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT). Dat onderzoeksteam acht het bewezen dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Die zou afkomstig zijn van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk.

Voor Nederland en Australië staat nu vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de Buk-installatie, stelt de premier. ,,Daarnaast heeft het OM gemeld dat Rusland onvoldoende meewerkt aan het onderzoek. Ondanks herhaaldelijke verzoeken hebben de Russische autoriteiten cruciale informatie niet gegeven.” Rutte wijst erop dat Rusland de VN-resolutie heeft ondertekend waarmee medewerking is toegezegd. ,,We weten inmiddels dat Rusland wel degelijk een aandeel heeft.”

Ontkenning

We gaan er alles aan doen om tot medewer­king te komen. Lukt dat niet, dan moeten we nadenken over ver­volgstap­pen

Rusland heeft vandaag opnieuw ontkend iets met de zaak te maken te hebben. ,,Ik betreur dat”, zegt Rutte. ,,Ik roep Rusland op de resultaten serieus te bekijken. We gaan met de autoriteiten in gesprek om er alles aan te doen om tot medewerking te komen. Lukt dat niet, dan moeten we nadenken over vervolgstappen. We gaan zien wat er gebeurt.” Wat die vervolgstappen zouden kunnen zijn, wil Rutte niet zeggen.

Een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van vlucht MH17 heeft vandaag bekendgemaakt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te stappen voor een schadeclaim tegen Rusland. ,,Dat nabestaanden een dergelijke actie ondernemen staat hun uiteraard volledig vrij. De overheid heeft zijn verantwoordelijkheid. Wij willen twee dingen: medewerking en gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Ik hoop dat gerechtigheid vandaag een stap dichterbij is gekomen.”

Minister-president Mark Rutte © ANP

Steun van Verenigde Staten

De Verenigde Staten steunen het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat het Kremlin eerder al opriep te ‘stoppen met liegen’ en opheldering te geven over de rol die het speelde bij het neerhalen van het passagierstoestel. De VS zeggen alle vertrouwen te hebben in de bevindingen van het JIT.

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

NU 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Met die formele stap hoopt het kabinet medewerking van Rusland af te dwingen, desnoods via tussenkomst van een rechter of internationale organisatie.

In het kort:

  • Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17
  • Hiermee willen beide landen afdwingen dat Rusland meewerkt aan onderzoek
  • Rusland is op de hoogte gebracht van besluit
  • Buk-raket waarmee toestel in 2014 uit lucht werd geschoten volgens onderzoeksteam afkomstig van Russisch leger

Volg alle ontwikkelingen in ons liveblog.

”Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden”, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

De bewindsman heeft vrijdagochtend contact gehad met zijn Russische ambtsgenoot Sergei Lavrov. Die reageerde volgens Blok “niet heel verrassend afhoudend” op deze stap en ontkende enige betrokkenheid van Rusland bij de MH17-ramp.

Volgende week dinsdag komt de VN-Veiligheidsraad bijeen waar Nederland de aansprakelijkheid aan de orde zal stellen. Beide landen zijn op dit moment lid van de VN-Veiligheidsraad.

“We zullen de Russen dan zeker recht in de ogen kijken”, zei Blok. Maandag spreekt Blok met zijn EU-collegaministers bij wie hij het onderwerp ter sprake zal brengen.

Rusland moet van Nederland schuld erkennen en de slachtoffers compenseren. Het is volgens Blok te vroeg om het al over bedragen te hebben.

Stef Blok wil niet vooruitlopen op eventuele vervolgstappen tegen Rusland

Onderzoek

Donderdag publiceerde het Joint Investigations Team (JIT), een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, de tussentijdse conclusies uit hun onderzoek. Volgens het team kwam de buk-raketinstallatie die het toestel boven Oost-Oekraïne neerschoot van het Russische leger.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd volgens het JIT duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland. Die maakt deel uit van de Russische krijgsmacht. Rusland liet na de publicatie weten niet bij de ramp betrokken te zijn. Het JIT roept voor enkele vragen de hulp van “het publiek” in, omdat Rusland niet meewerkt.

Nederland en Australië, de landen met de meeste slachtoffers, hebben de andere deelnemers aan het JIT-onderzoek (België, Maleisië en Oekraïne) geïnformeerd en gevraagd zich aan te sluiten. Blok: “We kunnen ons voorstellen dat deze landen hun positie willen bepalen, maar ze zijn uitgenodigd.”

Nederland zegt wel steun te hebben vanuit de NAVO, de Europese Unie en de Verenigde Staten. De NAVO en de EU hebben Rusland vrijdag opgeroepen om “verantwoordelijkheid” te dragen.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Leed

Blok benadrukt dat de aanslag op het passagiersvliegtuig met 298 mensen aan boord ”onherstelbaar leed” heeft teweeggebracht. Het besluit staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders. ”Maar deze trajecten kunnen elkaar wel wederzijds versterken”, aldus de minister.

Rusland is door zowel Nederland als Australië op de hoogte gebracht van dit besluit. Het aansprakelijk stellen van een staat is een juridisch complex proces. Nederland en Australië hebben Rusland vrijdag verzocht in overleg te treden om samen tot een oplossing te komen.

Zie ook: JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

Steun

Piet Ploeg, voorzitter van de stichting Vliegramp MH17, noemt de uitspraak van het kabinet “een belangrijke steun in de rug voor de nabestaanden en voor eventuele juridische procedures”.

Ploeg sprak donderdag na de presentatie van het JIT nog zijn hoop op een reactie van het kabinet uit. “Ik had het gehoopt, maar ik had dit niet durven te verwachten. Het is een hele stevige reactie van het kabinet, en dat is terecht.”

Schadeclaim

Een groep van 270 Nederlandse nabestaanden stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voor een schadeclaim tegen Rusland, maakt hun Amerikaanse advocaat Jerry Skinner vrijdag bij EenVandaag bekend. Die procedure gaat buiten de stichting Vliegramp MH17 om.

Skinner stapte twee jaar geleden al namens een aantal Maleisische, Australische en Nieuw-Zeelandse nabestaanden naar het hof. De claim wordt uiterlijk 13 juni ingediend bij het hof.

Lees meer over: MH17 Stef Blok

Aanbevolen artikelen

Rutte geeft update over laatste ontwikkelingen MH17 (gesloten)

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderen

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor aandeel in vliegramp

Elsevier 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) is nu ‘onomstotelijk bewezen dat er een directe link is tussen de BUK-raket en het Russische leger’. Hij verzoekt de Russen een ‘passende compensatie’ te bieden aan de nabestaanden.

Blok benadrukte vrijdagochtend tijdens een persconferentie dat de aansprakelijkstelling losstaat van het strafrechtelijk onderzoek en de eventuele vervolging en berechting van de daders. Het onderzoek gaat onverminderd door, en daar moet Rusland volgens de minister aan meewerken. Nu doet het dat volgens hem onvoldoende. Blok eist dat Rusland ‘zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsbevinding en gerechtigheid voor de slachtoffers’. Dat heeft hij vrijdagochtend telefonisch laten weten aan zijn Russische ambtsgenoot Sergej Lavrov.

Onderzoeksteam: BUK-raket was afkomstig van Russische legerbasis

Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de ramp waarbij op 17 juli 2014 alle 298 passagiers (196 Nederlanders) van vlucht MH17 omkwamen, kwam donderdag met nieuwe bevindingen: de BUK-raket die het vliegtuig boven Oekraïne uit de lucht schoot, was afkomstig van een legerbasis bij het Russische Koersk. De Tweede Kamer was donderdag al eensgezind: de Russische regering in Moskou moet zich verantwoorden.

Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie riepen Blok donderdag op er bij de Verenigde Naties (VN) op aan te dringen dat alle VN-lidstaten medewerking moeten verlenen aan het onderzoek. Dat schreven Kamerleden Sjoerd Sjoerdsma (D66), Han ten Broeke (VVD), Chris van Dam (CDA) en Joël Voordewind (ChristenUnie) in Kamervragen. Ze vragen Blok onder meer nogmaals de aandacht te vestigen op de unaniem aangenomen resolutie 2166 van de VN-Veiligheidsraad, die alle VN-lidstaten oproept volledig mee te werken bij het ter verantwoording roepen van de daders.

Afbeelding weergeven op Twitter

   Sjoerd Wiemer Sjoerdsma

✔@swsjoerdsma

Oproep namens D66, VVD, CDA en CU aan minister Blok om in VN Veiligheidsraad opnieuw alle VN-lidstaten op te roepen tot volledige medewerking aan MH17 onderzoek:  12:56 – 24 mei 2018

Rutte en Blok eerder terug uit buitenland voor overleg en ministerraad

Blok, die met het koninklijk paar mee was op staatsbezoek in Luxemburg, komt eerder terug om vrijdagmiddag de ministerraad bij te wonen. Hij noemde de nieuwe bevindingen van het JIT al ‘wettig en overtuigend bewijs dat aan de rechter kan worden voorgelegd’. In Luxemburg sprak koning Willem-Alexander, geflankeerd door koningin Máxima, van een ‘open wond in de samenleving’.

Net als Blok keert ook premier Mark Rutte (VVD) eerder terug uit het buitenland; hij was met een grote kabinetsdelegatie in India voor een handelsmissie. Vandaag leidt Rutte het kabinetsberaad over MH17, waarna hij zijn gebruikelijke persconferentie na de ministerraad houdt.

Asscher: ‘Russische regering aanspreken op verantwoordelijkheid’

Vrijwel alle oppositiepartijen zien de bevindingen van het JIT als sluitend en overtuigend bewijs dat de BUK-raket van het Russische leger afkomstig is. PvdA-leider Lodewijk Asscher eist van het kabinet dat het de regering in het Kremlin ‘gaat aanspreken op hun verantwoordelijkheid’ en vindt dat het nieuws over de BUK-raket ‘niet zonder gevolgen kan blijven’. Kamerleden van SP en GroenLinks spreken vergelijkbare woorden.

   Lodewijk Asscher

✔@LodewijkA

De BUK-Raket was van het Russische leger. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. De PvdA wil van het kabinet weten hoe zij de Russische regering gaat aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Juist ook mbt de opsporing en vervolging van de daders https://www.om.nl/@103182/update/  13:43 – 24 mei 2018

Update in strafrechtelijk onderzoek MH17-ramp

Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de crash van de MH17 op 17 juli 2014, heeft vanmorgen een update van de stand van zaken in het strafrechtelijk onderzoek gegeven. Tijdens…

om.nl

Wilders wil openheid van alle partijen, ‘ook Rusland’

Lees ook: Wilders zoekt toenadering tot Rusland in onthullend interview

Iets minder felle woorden spreekt PVV-leider Geert Wilders, die zich eind februari nog de woede op de hals haalde van de Stichting Vliegramp MH17 met een bezoek aan het Russische parlement en het dragen van een ‘vriendschapsspeldje’ met de Russische vlag.

Hij roept alle partijen op om mee te werken aan het onderzoek. ‘Ook Rusland. In elk mogelijk verband, zowel multilateraal als bilateraal, dient Rusland erop te worden aangesproken volledige medewerking te verlenen en geen zaken achter te houden.’

Die mening was Wilders in februari ook al toegedaan. Naar eigen zeggen sprak hij de Russische politici daar destijds op aan. ‘Bij ieder gesprek stel ik ook aan de orde dat Rusland moet meewerken met betrekking tot MH17. Dat kan beter in goed overleg dan in vijandschap.’

Baudet niet overtuigd: ‘merkwaardig’ dat Oekraïne lid onderzoeksteam is

De enige partij die openlijk zijn twijfels uit over de meest recente uitkomsten van het JIT-onderzoek, is Forum voor Democratie (FvD). Lijsttrekker Thierry Baudetvindt dat de nieuwe informatie niet onomstotelijk aantoont dat de BUK-installatie inderdaad deel uitmaakte van de Russische 53e Luchtafweerraketbrigade. ‘Er is veel dat ik niet kan beoordelen. Dat vind ik echt aan een rechter. Ik wil geen voorschot nemen op de uitkomst,’ zegt de FvD-leider.

Syp Wynia: Nederlanders die zich uit afkeer van Brussel bekeren tot Moskou, zijn net zo dom als de CPN’ers van toen

Baudet blijft het naar eigen zeggen ‘merkwaardig’ vinden dat een mogelijke dader – waarmee hij doelt op Oekraïne  – deel uitmaakt van het onderzoeksteam. Dat wordt verder gevormd door Nederland, België, Australië en Maleisië.

Het Kremlin in Moskou ontkent nog altijd dat een wapensysteem van Russische makelij naar Oekraïne is vervoerd. Wel heeft de Russische president Vladimir Poetindonderdagavond op aandringen van de Franse president Emmanuel Macronbeloofd de JIT-bevindingen te gaan analyseren.

  Matthijs van Schie (1992) is sinds 1 februari 2018 webredacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis en internationale betrekkingen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Internationale reacties op MH17: Rusland moet verantwoordelijkheid nemen

NOS 25.05.2018 Verschillende landen willen dat Rusland verantwoording aflegt over zijn betrokkenheid bij de ramp met vlucht MH17. Duitsland, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en de Europese Unie roepen de Russen op om mee te werken aan het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT).

“Het Kremlin denkt dat het straffeloos kan handelen”, zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson. “Het neerhalen van vlucht MH17 is een flagrant voorbeeld van de minachting van het Kremlin voor onschuldige levens.”

EU-buitenlandchef Federica Mogherini roept de Russen op om volledig mee te werken aan het onderzoek en zijn verantwoordelijkheid te aanvaarden. Een woordvoerder van de Duitse regering zegt dat Rusland “zijn verantwoordelijkheid moet nemen, zodat deze tragedie volledig kan worden opgehelderd en de daders verantwoordelijk gehouden kunnen worden”.

‘Stop met liegen’

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een verklaring het volledige vertrouwen te hebben in de resultaten van het Joint Investigation Team van gisteren. Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het JIT aangetoond dat de Buk-raket vanuit Rusland naar Oekraïne is gebracht, vervolgens vanuit een door Rusland gecontroleerd gebied is afgevuurd en daarna weer is teruggebracht naar Russisch territorium.

“Het is tijd dat Rusland stopt met liegen en zijn verantwoordelijkheid neemt voor de rol in het neerhalen van de vlucht”, schrijft het ministerie in een verklaring. De VS beschuldigt Rusland van een “hardvochtige desinformatiecampagne” en roept het land op die te staken.

NAVO-baas Jens Stoltenberg zegt ook dat Rusland zijn verantwoordelijkheid moet nemen. “Het neerhalen van vlucht MH17 was een wereldwijde tragedie. Degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn moeten verantwoordelijk worden gehouden. Ik roep Rusland op om die verantwoordelijkheid te nemen.”

Rusland ontkent

Eerder vandaag stelden Australië en Nederland de Russen aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014, na de bevindingen van het internationale onderzoeksteam van gisteren. Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee de vlucht is neergehaald afkomstig was van een Russische brigade.

Het Kremlin spreekt de beschuldigingen tegen en ontkent opnieuw elke betrokkenheid. Rusland zegt dat het geen onderdeel is geweest van de onderzoeken naar de vliegramp en dat het de bevindingen daarom niet kan vertrouwen. Ook het Russische ministerie van Defensie ontkent.

BEKIJK OOK

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof voor schadeclaim tegen Rusland

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

‘Het recht gaat niet zegevieren’, vreest nabestaande MH17-ramp

OmroepWest 25.05.2018  ‘Het recht moet zegevieren, maar dat gaat niet gebeuren.’ Dat verzucht Joris Hentenaar bij het nieuws dat Nederland en Australië Rusland aansprakelijk stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. De Haagse cameraman verloor zijn goede vriend Rein Specken bij die ramp.

‘Ik hoop dat de druk op Rusland zo groot wordt dat het land buigt en de schuld op zich neemt. Maar daar geloof ik niet in’, zegt Hentenaar.

De cameraman reisde voor Nieuwsuur naar Oekraïne, waar het vliegtuig was neergehaald door een BUK-raket. In dat vliegtuig zaten 298 mensen, onder wie 193 Nederlanders. Hiervan kwamen er 24 uit onze regio, zo ook zijn Haagse vriend Rein Specken.

Zonnebloemen als symbool ramp

Hentelaar was voor Nieuwsuur bij de ramp. Tijdens het draaien in Oekraïne zag hij allemaal zonnebloemen liggen op de rampplek. Hij kwam daarom op het idee om een kunstwerk te maken van 5000 zonnebloemen, die het veld symboliseren waar het vliegtuig is neergestort.

LEES OOK: Nabestaande uit Leidschendam van vliegramp MH17 wist pas na 6,5 maand van overleden vader

Een tentoonstelling met dit kunstwerk werd geopend in Amstelveen. De tentoonstelling was mede voor de moeder van Rein Specken. Hiermee hoopte hij haar én de andere nabestaanden te kunnen troosten.

Verantwoordelijkheid

Ondertussen is nog steeds niet honderd procent duidelijk wie het vliegtuig heeft neergehaald. Rusland ontkent tot dusverre in alle toonaarden dat het land hiervoor verantwoordelijk is. Nederland en Australië hebben Rusland nu aansprakelijk gesteld in de hoop dat Rusland meewerkt aan het onderzoek naar de toedracht.

Volgens minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken staat het vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-raket. Het land benadrukte deze vrijdag nogmaals met klem niet verantwoordelijk te zijn voor het neerhalen van het MH17-vliegtuig.

LEES OOK: MH17 één jaar later: Mika’s beste vriendje Quoc Huy (13) overleed bij vliegramp

Meer over dit onderwerp: MH17 DEN HAAG

Honderd Nederlanders naar Europees Hof om MH17

Telegraaf 25.05.2018  Ook Nederlandse nabestaanden van slachtoffers van de crash van vlucht MH17 hebben zich aangemeld bij een Amerikaanse advocaat die namens hen een schadeclaim indient tegen Rusland bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Advocaat Jerry Skinner zei dat vrijdagavond in actualiteitenrubriek EenVandaag. Hij wil de klacht uiterlijk 13 juni indienen bij het hof.

Skinner legde in 2016 als bij het Europes hof een claim neer van in totaal 330 miljoen dollar namens 33 familieleden van de doden uit Maleisië, Nieuw-Zeeland en Australië. Die zaak loopt nog, aldus EenVandaag. Volgens de rubriek sluiten nu familieleden van zeker 130 slachtoffers, van wie honderd uit Nederland, zich aan.

Per nabestaande wil Skinner een schadebedrag claimen dat in de miljoenen loopt. Skinner is een bekende luchtvaartadvocaat; hij werd bekend als advocaat van nabestaanden van de fatale aanslag op het toestel van Pan Am dat in 1988 neerstortte bij het Schotse Lockerbie.

BEKIJK OOK:

Rutte dreigt Rusland met stappen

BEKIJK OOK:

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

BEKIJK OOK:

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

BEKIJK OOK:

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

LEES MEER OVER  mh17 europees hof voor de rechten van de mens (ehrm)

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof voor schadeclaim tegen Rusland

NOS 25.05.2018 Een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van de ramp met de MH17 stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. Advocaat Jerry Skinner dient namens hen een schadeclaim in tegen Rusland, zo zegt hij in EenVandaag.

De nabestaanden sluiten zich aan bij een zaak die Skinner voert namens 33 Australische, Maleisische en Nieuw-Zeelandse nabestaanden. Het gaat volgens de actualiteitenrubriek om familieleden van 130 slachtoffers. Honderd daarvan komen uit Nederland.

Skinner claimt per nabestaande een bedrag dat in de miljoenen loopt. Hij hoopt niet alleen financiële genoegdoening te krijgen, maar ook de druk op Rusland op te voeren om mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de vliegramp en de uitlevering van verdachten. Hij zegt dat het Europees Hof de enige plek is om als particulier claims in te dienen tegen Rusland.

Onderzoek

De stap van de nabestaanden staat volgens EenVandaag los van de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) van gisteren. In die persconferentie meldde het JIT, het internationale team dat onderzoek doet naar de MH17-ramp, dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

Nederland en Australië stelden Rusland vanochtend aansprakelijk voor het neerhalen van de vlucht, waarbij 298 doden vielen. Later vanochtend presenteerde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat de naam van een nieuwe hoge Russische militair die betrokken was bij het neerhalen: Oleg Ivannikov.

Grote steun

Nabestaanden van de slachtoffers zijn blij dat het kabinet Rusland aansprakelijk gaat stellen. Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het een grote steun in de rug. “Het belangrijkste is dat hier wordt aangetoond dat de Russische staat verantwoordelijkheid draagt.”

Ploeg is optimistisch over de juridische stappen, maar weet ook dat het nog jaren kan duren voordat er duidelijkheid is. “We vinden het vervelend dat het zo lang duurt, maar een zorgvuldig onderbouwde aanklacht vinden we veel belangrijker.”

De ontdekking van Bellingcat dat een hoge Russische militair betrokken was bij het neerhalen van MH17 moet volgens Ploeg goed onderzocht worden. Maar hij twijfelt er niet aan dat het JIT voldoende materiaal heeft om de militair aan te klagen.

BEKIJK OOK

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof met schadeclaim

Telegraaf 25.05.2018 Een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voor een schadeclaim tegen Rusland. De Amerikaanse advocaat Jerry Skinner zegt in EenVandaag dat de klacht uiterlijk 13 juni wordt ingediend bij het hof.

Skinner stapte twee jaar geleden al namens 33 Maleisische, Australische en Nieuw-Zeelandse nabestaanden naar het Europees Hof. Die zaak loopt nog. Nu sluit een nieuwe, grote groep nabestaanden zich bij de klacht aan. Het gaat om familieleden van in ieder geval 130 slachtoffers, van wie honderd uit Nederland.

Per nabestaande wil Skinner een schadebedrag claimen dat in de miljoenen loopt. Het Europees Hof is volgens hem het enige hof dat particulieren toestaat claims in te dienen tegen Rusland.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

LEES MEER OVER rusland mh17 jerry skinner europees hof voor de rechten van de mens (ehrm)

Vrouw MH17-verdachte: ‘Hij is voorlopig niet thuis!’

Telegraaf 25.05.2018 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft de Russische militair Oleg Ivannikov aangewezen als hoofdverdachte in de MH17-zaak. Ze kregen hem niet te pakken voor een reactie.

Wie is Oleg Ivannikov?

Telegraaf 25.05.2018 De Rus Oleg Ivannikov, die volgens het onderzoekscollectief Bellingcat hoofdverdachte is voor het neerhalen van vlucht MH17, was de hoogste militair in de zelfbenoemde republiek Loehansk in Oost-Oekraïne. Hij staat bekend onder de codenaam Orion.

De nu 51-jarige had leiding over het militaire commando, een huurlingenleger en het privéleger Wagner. Bellingcat zegt een bulk aan indirect bewijs te hebben. „Deze kolonel was de hoogste leidinggevende, hij was in de regio en hij was verantwoordelijk voor het transport van de Buk-raket, waarmee het toestel uit de lucht was geschoten.”

Volgens Bellingcat is het aannemelijk dat hij de rang van generaal had toen hij Oekraïne eind 2014 verliet. Op basis van digitale bronnen heeft het onderzoekscollectief een cv van Ivannikov kunnen vaststellen: hij genoot eerst verschillende militaire opleidingen en kwam daarna bij het Russische leger.

Zuid-Ossetië

Onder een andere naam (Andrey Ivanovich Laptev) werd hij gepositioneerd in Zuid-Ossetië tijdens de onafhankelijkheidsstrijd tegen Georgië circa tien jaar geleden. Daar werd hij minister van Defensie, nog steeds onder zijn alias. ’Laptev’ was verantwoordelijk voor militaire operaties en support vanuit Rusland voor de lokale milities.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Ivannikov verliet na enige tijd die post om te gaan promoveren in Rusland, op het onderwerp ’The Complex Nature of the Information War in the Caucasus’. Hij werd militair expert en directeur van een staatsgesponsord onderzoekscentrum over de Caucasus. In 2014 zou hij in Oost-Oekraïne zijn opgedoken onder de naam ’Andrey Ivanovich’, als leider van de zelfbenoemde republiek Loehansk.

LEES MEER OVER oekraïne mh17 bellingcat rusland oleg ivannikov

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Telegraaf 25.05.2018  Onderzoekscollectief Bellingcat claimt een van de hoofdverdachten van het neerhalen van vlucht MH17 te hebben gevonden. Het gaat om iemand met een hoge functie in het Russische leger. Deze man, Oleg Ivannikov, stond bekend onder de codenaam Orion.

Dat meldde het journalistieke netwerk tijdens een persconferentie. Het gaat om een bulk aan indirect bewijs, meldde Bellingcat. „Deze kolonel was de hoogste leidinggevende, hij was in de regio en hij was verantwoordelijk voor het transport van de Buk-raket, waarmee het toestel uit de lucht was geschoten.”

Ivannikov, bekend onder vele aliassen, is door Bellingcat recent nog getraceerd. Afgelopen september bestelde hij een sportattribuut via een webwinkel.

BEKIJK OOK:

Wie is Oleg Ivannikov?

’Onderbouwde hypothese’

Het onderzoekscollectief heeft de informatie enkele maanden geleden overgedragen aan het JIT, het internationale politie- en justitieteam dat onderzoek doet naar de rampvlucht. „Wij hebben een onderbouwde hypothese, het is aan het JIT om met keihard bewijs te komen dat standhoudt in de rechtbank.”

Onderzoeksjournalist Eliot Higgins, oprichter van onderzoekscollectief Bellingcat. Ⓒ ANP

Bellingcat zocht naar twee hoofdverdachten, Orion en Delfin. Het netwerk identificeerde de laatste eerder al als Nikolaj Fiodorovitsj. Van beide mannen bestaan geluidsfragmenten.

BEKIJK OOK:

Rusland ontkent verantwoordelijkheid voor crash MH17

’Onomstotelijk’

De persconferentie was een dag na de update van het JIT. Het internationale onderzoeksteam van politie en justitie meldde donderdag dat „onomstotelijk” vaststaat dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht is geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Bellingcat was eerder al tot dezelfde conclusie gekomen.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Bellingcat is een netwerk van journalisten, activisten en burgers dat werd opgericht door de Brit Eliot Higgins. Het zoekt in openbare digitale bronnen en naar officiële stukken die per ongeluk online komen naar informatie over internationale conflicten.

BEKIJK OOK:

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

JIT gaat onthullingen Bellingcat bestuderen

Het Joint Investigation Team (JIT) gaat de onthullingen van Bellingcat over de identiteit van een van de hoofdverdachten van het neerhalen van vlucht MH17 „met interesse bestuderen.” Dat laat een woordvoerder van het Openbaar Ministerie namens het JIT weten. Inhoudelijk commentaar kan ze niet geven. „We hebben veel waardering voor het werk van Bellingcat”, kan het OM wel melden.

BEKIJK OOK:

Hard bewijs voor Moskou-link

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft de informatie over de identiteit van de hoofdverdachte van het neerhalen van MH17 „al enkele maanden.” Dat zei Bellingcat-oprichter Eliot Higgins. „We hebben het JIT deze informatie gegeven, enkele maanden geleden”, zei Higgins. „Ze zeiden ’dank je wel’ en verder niet zo veel. Zoals iedere keer eigenlijk.” Bellingcat kwam al eerder met informatie over het neerhalen van MH17 die later door het onderzoeksteam werd bevestigd.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof met schadeclaim

MH17

Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK:

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hieronder.

Tweets by ‎@PaulEldering

LEES MEER OVER mh17 bellingcat onderzoeken joint investigation team (jit) oleg ivannikov

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

NOS 25.05.2018 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat en het Russische onderzoeksplatform The Insider hebben de naam achterhaald van een tweede hoge Russische militair die betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17. Het is volgens hen de inlichtingenofficier Oleg Ivannikov, die in elk geval een half jaar geleden nog bij de buitenlandse militaire inlichtingendienst (GRU) van Rusland werkte. Hij is een van de twee hooggeplaatste personen die in beeld zijn bij het internationale onderzoeksteam JIT.

Op basis van onder meer telefoontaps concluderen de onderzoekers dat hij direct betrokken was bij het transport van de Buk-installatie naar en van Oekraine.

Het Joint Investigation Team (JIT) gaat de onthullingen van Bellingcat “met interesse bestuderen”, liet een woordvoerder van het Openbaar Ministerie namens het JIT weten. Inhoudelijk commentaar werd niet gegeven.

Loegansk

De 51-jarige Ivannikov, die door het JIT werd aangeduid als Orion werkte tijdens de ramp volgens Bellingcat in de rebellenrepubliek Loegansk in Oost-Oekraïne. Hij was daar militaire adviseur en gaf in feite de leiding aan de republiek. Hij coördineerde en leidde de activiteiten van de Russische militanten, de pro-Russische Oekraïense rebellen en een ‘privé-leger’ dat bekendstaat als de Wagner-groep, aldus Bellingcat.

Video afspelen

Dit weet Bellingcat over hoge Russische militair

Hiermee is volgens Bellingcat voor het eerst vastgeld dat een hoge Russische officier die betrokken was bij de ramp met de MH17 ten tijde van de ramp op Oekraïens grondgebied was. Wat precies zijn rol is geweest bij het neerhalen van het toestel is niet duidelijk.

Syrië

Eerder zou Ivannikov onder een schuilnaam minister van Defensie zijn geweest in Zuid-Ossetië, een pro-Russisch republiekje dat zich met Russische steun heeft afgescheiden van Georgië. Later was hij ook actief in de Syrische burgeroorlog. Dat hebben de onderzoekers onder meer afgeleid uit een telefoongesprek met de echtgenote van Ivannikov.

Bellingcat heeft de bewijzen gedeeld met het JIT. Dat gebeurde al ruim voor de openbaarmaking van vandaag, om te voorkomen dat alle openbare bewijs zou worden gewist voor het JIT ernaar kon kijken. Van Ivannikov waren geen foto’s op internet te vinden, zodat hij onopgemerkt onder verschillende namen kon opereren.

Correspondent David Jan Godfroid zegt dat de bevindingen van Bellingcat belangrijk zijn. “Als Ivannikov er inderdaad bij betrokken was, kan het niet anders dan dat de militaire en politieke top van het ministerie van Defensie in Rusland erbij betrokken was. En in dat geval is het haast ondenkbaar dat het Kremlin, en dus ook president Poetin, er niet vanaf wist.” Hij wijst erop dat het Russische leger strikt hiërarchisch is georganiseerd en dat lager geplaatsten niets ondernemen zonder toestemming van bovenaf. “Dat geldt zeker voor de inzet van Buk-raketten in Oekraïne.”

Eind vorig jaar identificeerde Bellingcat in samenwerking met The Insider een andere door het JIT gezochte hoge militair als kolonel-generaal Tkatsjov.

Eerder had Bellingcat al ontdekt dat de 53ste brigade van het Russische leger de Buk-installatie naar Oekraïne had gebracht. Dit werd gisteren bevestigd door het JIT, waarmee volgens het internationale onderzoeksteam de betrokkenheid van Rusland bij de ramp wettig en overtuigend bewezen is.

Vanochtend besloot het kabinet om die reden Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

BEKIJK OOK

Ze lopen voorop in onthullingen rondom MH17. Wat is Bellingcat voor club?

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Brede steun Kamer voor stappen tegen Moskou

Telegraaf 25.05.2018 In de Tweede Kamer is positief geregeerd op het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. De grootste regeringspartij, de VVD, zegt de „kraakheldere en stevige stap” van Nederland en Australië te steunen.

„De Russen staan nu voor een belangrijke keuze: eindelijk voluit gaan meewerken of mist blijven opwerpen. Het onderzoek zal sowieso doorgaan, met of zonder Rusland”, aldus VVD-Kamerlid Han ten Broeke.

’Een stevige stap’

Sjoerd Sjoerdsma van coalitiepartner D66 noemt het terecht dat het kabinet „een zeer stevige stap” zet. De kleinste regeringspartij, de ChristenUnie, verwacht dat Moskou uit zichzelf geen openheid van zaken geeft. „Deze stap kan ervoor zorgen dat Rusland wel zal moeten meewerken aan waarheidsvinding.”

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Volgens ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind zou het goed zijn „wanneer Nederland zoveel mogelijk andere landen die aangesloten zijn bij het JIT (Joint Investigation Team, het internationale team dat de aanval onderzoekt) mobiliseert om de druk op Rusland op te voeren.”

’Kan niet zonder gevolgen blijven’

Tweede Kamerlid Bram van Ojik van oppositiepartij GroenLinks vindt het „goed dat Nederland en Australië genoegdoening vragen voor de slachtoffers.” Hij hoopt dat andere betrokken landen zich hier snel bij aansluiten.

En Kamerlid Lilianne Ploumen van oppositiepartij PvdA zegt: „Het JIT heeft onomstotelijk aangetoond dat de BUK-raket waarmee de MH17 is neergehaald afkomstig is van het Russische leger. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. De PvdA steunt daarom de stap van het kabinet.”

LEES MEER OVER rusland mh17 australië joël voordewind christenunie sjoerd sjoerdsma vvd han ten broeke tweede kamer

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

NOS 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland samen aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het kabinet heeft daar vanochtend een besluit over genomen.

De aansprakelijkstelling door het kabinet volgt op de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT), gisteren. Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger.

Rusland is verantwoordelijk

Premier Rutte onderstreepte dat het kabinet geen enkele twijfel heeft over de bevindingen van het JIT en dat daarom deze “grote stap” wordt gezet. Hij benadrukte dat het Openbaar Ministerie en het JIT op geen enkele manier politiek zijn beïnvloed. Ook minister Blok sprak van onomstotelijk bewijs.

“Rusland is verantwoordelijk voor de inzet van deze Buk-installatie en daarmee kan worden vastgesteld dat Rusland niet heeft meegewerkt aan alle verzoeken om duidelijkheid te geven over het aandeel van het land in deze hele kwestie”, zei Rutte. Volgens hem is dat feit zo ernstig, dat het de aansprakelijkstelling rechtvaardigt.

Rutte is niet bang dat het kabinet met deze maatregel het justitieel onderzoek voor de voeten loopt. Volgens het kabinet staat de aansprakelijkstelling los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van daders. Het onderzoek van het JIT gaat door.

Video afspelen

Rutte: ik ga ervan uit dat Rusland snapt hoe ernstig dit is

Compensatie

Het kabinet erkent dat het aansprakelijk stellen van een land een ingewikkeld juridisch proces is. Blok sprak van een zeer ingrijpende stap, die niet lichtvaardig is genomen. “We zijn zeker van onze zaak”, voegde hij eraan toe.

Het besluit betekent dat Nederland en Australië Rusland “genoegdoening in verschillende vormen” vragen. Volgens Blok moet Rusland de nabestaanden een “passende compensatie” bieden. Het kabinet wil niet speculeren over bedragen.

Video afspelen

Nederland stelt Rusland ‘aansprakelijk’, wat betekent dat?

Nederland en Australië hebben Rusland gevraagd te overleggen over een oplossing “die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van MH17”. Het voorleggen aan een internationale rechter of organisatie kan een volgende stap zijn.

Video afspelen

Blok: wij eisen nu dat Rusland verantwoordelijkheid neemt

Andere landen

Voorlopig hebben alleen Nederland en Australië Rusland aansprakelijk gesteld. Maar het kabinet hoopt dat ook andere landen met slachtoffers, zoals Maleisië en België, zich bij die stap aansluiten. Die denken daar nog over na.

Blok zal de andere Europese landen maandag om steun vragen voor de maatregel van het kabinet en Nederland zal de stap volgende week ook aan de orde stellen in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

BEKIJK OOK

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Telegraaf 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De ministerraad heeft daartoe besloten op voorstel van minister Blok van Buitenlandse Zaken. Rusland is hiervan door beide landen op de hoogte gesteld.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken): „Het neerhalen van vlucht MH17 heeft onherstelbaar leed teweeggebracht. Het kabinet heeft altijd gezegd: de waarheid rond vlucht MH17 moet boven tafel en er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden.

Nederland heeft hiervoor de steun van de internationale gemeenschap. Op basis van de conclusies van het JIT staat nu voor Nederland en Australië vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald. Het kabinet handelt hier nu naar door Rusland formeel aansprakelijk te stellen.’’

Volgens de bewindsman was de beschikbaarheid van de BUK-installatie in strijd met internationaal recht en is dat de grond voor de aansprakelijkheidstelling.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

’Rusland verantwoordelijk’

Staatsaansprakelijkheid is relevant wanneer staten regels van het internationaal recht niet nakomen. Het is dan mogelijk om een staat voor het schenden van één of meerdere internationale regels aansprakelijk te stellen en genoegdoening te vragen.

Het is deze juridische weg die Nederland en Australië nu samen gaan bewandelen. Beide landen houden Rusland verantwoordelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De andere betrokken landen zijn verzocht zich bij Nederland en Australië aan te sluiten.

Tijdens de ingelaste persconferentie zei Blok dat hij zijn Russische collega Lavrov op de hoogte heeft gesteld van het besluit. Nederland en Australië vragen Rusland nu mee te werken aan het onderzoek en verantwoordelijkheid te nemen. „Het initiatief ligt nu daar”, aldus Blok.

Reactie

Volgens hem reageerde Lavrov afhoudend, nadat Rusland ook donderdag opnieuw betrokkenheid had ontkend. „Ik betreur dat zeer”, zei Blok daarover. De Russische minister van Buitenlandse Zaken had echter gezegd de stukken nog niet gelezen te hebben en dus nog geen officiële reactie te hebben.

Wat er gebeurt als Rusland betrokkenheid blijft ontkennen, ook op diplomatiek niveau, daarop wilde Blok niet ingaan. „Daarvoor moeten we eerst een officiële reactie hebben.”

Ook over de hoogte van een eventuele schadevergoeding wilde hij nog niet speculeren. „De precieze strafrechtelijke consequenties zijn aan het OM.” Blok benadrukte dat deze aansprakelijkheidstelling van land tot land, het lopende strafrechtelijk onderzoek niet voor de voeten loopt en dat het elkaar zelfs kan versterken.

Scenario

In kabinetskringen valt te horen dat Nederland en Australië al weken bezig zijn met de voorbereidingen van deze stap. De scenario’s lagen al klaar. Er is voortdurend overleg geweest tussen de landen, zowel vanuit het Openbaar Ministerie als op kabinetsniveau face-to-face: het onderwerp lag zo gevoelig dat men hierover niet over open lijnen contact durfde te hebben.

Het Openbaar Ministerie had de hoofdconclusies al met het kabinet gedeeld voor de persconferentie van donderdag, maar de details over de presentatie nog niet. Wel wisten de premier en Blok hierdoor deze week al voor hun vertrek naar het buitenland, dat ze eerder zouden moeten terugkeren. Die informatie hielden ze echter voor zich om geen slapende honden wakker te maken.

’Duurt nog jaren’

Er wordt verwacht dat het hele proces nog jaren gaat duren. De eerste stap is nu om in overleg te treden met de Russen over wat ze met het Nederlands-Australische besluit gaan doen.

LEES MEER OVER rusland mh17 australië stef blok

Londen: Kremlin moet verantwoording afleggen

Telegraaf 25.05.2018 De Britse regering vindt dat Rusland „verantwoording moet afleggen” voor de rol die het speelde rond de MH17-ramp. „Het Kremlin denkt dat het straffeloos kan handelen”, zei minister Boris Johnson (Buitenlandse Zaken).

Door het neerhalen van het passagiersvliegtuig verloren tien Britse burgers het leven. Johnson verweet het Kremlin weinig waarde te hechten aan de levens van onschuldige mensen. „De Russische regering moet nu verantwoording afleggen voor zijn handelingen in relatie tot het neerhalen van MH17”, stelde de minister in een verklaring.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

De relatie tussen Londen en Moskou staat verder onder druk door de zaak Skripal. Die voormalige Russische spion en zijn dochter werden begin maart bewusteloos aangetroffen op een bankje in Salisbury. De Britse autoriteiten denken dat Rusland verantwoordelijk is voor de vergiftiging van het duo met zenuwgas. Het Kremlin ontkent dat en zegt evenmin betrokken te zijn bij het neerhalen van MH17.

LEES MEER OVER mh17 salisbury rusland kremlin boris johnson

VS zeggen Nederland en Australië steun toe

Telegraaf 25.05.2018 De Verenigde Staten steunen het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat het Kremlin eerder al opriep te „stoppen met liegen” en opheldering te geven over de rol die het speelde bij het neerhalen van het passagierstoestel.

De VS zeggen alle vertrouwen te hebben in de bevindingen van het JIT (Joint Investigation Team). Dat acht bewezen dat de raket die het vliegtuig trof afkomstig was van een Russische legerbasis. Het ministerie riep Moskou op de „desinformatiecampagne” te staken en openheid te geven over zijn betrokkenheid bij de ramp.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Rusland ontkent betrokken te zijn bij het neerhalen van vlucht MH17. Minister Sergej Lavrov (Buitenlandse Zaken) trok vrijdag een vergelijking met de zaak-Skripal, waarin zijn land verantwoordelijk werd gehouden voor het vergiftigen van een voormalige spion en zijn dochter. „Toen zeiden ze dat het ’zeer waarschijnlijk’ was dat de Russen erachter zaten, maar kondigde Scotland Yard direct aan dat het onderzoek nog gaande was. En dat is het nog steeds”, zei Lavrov.

LEES MEER OVER kremlin australië sergej lavrov joint investigation team (jit) verenigde staten (vs) nederland

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

Telegraaf 25.05.2018 De onderzoekers van het Joint Investigation Team (JIT) hebben donderdag Buk-raketten getoond van een type dat in Rusland sinds 2011 niet meer in gebruik is. Dit stelt het Russische ministerie van Defensie volgens Russische media.

De luchtafweerraketten zijn in de Sovjet-Unie in 1986 gemaakt. Ze zijn zoals gebruikelijk na een periode van 25 jaar om veiligheidsredenen uit de roulatie genomen om vervangen te worden door modernere raketten of een meer geavanceerde luchtafweer.

Oekraïne heeft twintig buk-luchtafweersystemen, maar heeft sinds 1991 daar nooit meer nieuwe raketten voor verworven. Kiev verving ze dus niet, aldus het Russische ministerie. Rusland vraagt zich daarbij af waarom de onderzoekers van het JIT zo geheimzinnig doen over de vraag waar die raket is gevonden en van wie ze hem gekregen hebben. Het ministerie vermoedt dat de herkomst van ’het bewijsstuk’ opzettelijk geheim wordt gehouden omdat het projectiel mogelijk bij de Oekraïense strijdkrachten vandaan komt.

BEKIJK OOK:

Rusland ontkent verantwoordelijkheid voor crash MH17

LEES MEER OVER rusland oekraïne kremlin mh17 buk-raketten joint investigation team (jit)

Ze lopen voorop in onthullingen rondom MH17. Wat is Bellingcat voor club?

NOS 25.05.2018 Wat het officiële onderzoeksteam naar de aanslag op vlucht MH17 gisteren als conclusie presenteerde, zei digitaal collectief Bellingcat vorig jaar al: de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald was afkomstig van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

De onthulling van het burgercollectief was vorig jaar al indrukwekkend. Met terugwerkende kracht is het nu dus ook gelegitimeerd door forensisch bewijs. Vandaag komt Bellingcat met een nieuw rapport over MH17 en geeft het zijn eerste persconferentie ooit. Wat is dit voor club?

Bellingcat komt uit de koker van de Engelse internetfanaat Eliot Higgins. De toen werkloze financieel analist werd in 2012 bekend met zijn blog Brown Moses, waarop hij onder meer de wapenhandel rondom de Syrische oorlog blootlegde. Informatie daarover vond hij via openbare digitale bronnen, gewoon vanachter de computer in Leicester.

Zijn droom

Higgins’ tamelijk nieuwe manier van nieuwsgaring smaakte naar meer. In de zomer van 2014 haalde hij via een crowdfundingsactie in korte tijd bijna 50.000 pond (ongeveer 57.000 euro) op voor Bellingcat. Zijn droom: journalisten, activisten en onderzoekers een platform en de hulpmiddelen geven om samen tot ‘open-source’ onderzoeksjournalistiek te komen.

Deze mond vol betekent niet meer dan dat Higgins en zijn ploeg van voornamelijk vrijwilligers op basis van digitale bronnen onderzoeksjournalistiek bedrijven. Ze zoeken op Facebook en de Russische evenknie VKontakte, op Twitter, Instagram, andere sociale media en Google Earth en snorren officiële documenten op die per ongeluk online komen en gebruiken wat er verder digitaal maar voorhanden is. Zo probeert een internationaal netwerk van huiskamerspeurneuzen de puzzel compleet te krijgen van conflicten die de internationale gemeenschap splijten.

Obsessie

In Nederland kreeg Bellingcat de meeste bekendheid door het onderzoek naar de ramp met de MH17. Ze kwamen met het nieuws over de 53ste brigade en identificeerden een hoge Russische generaal als medeplichtige aan de hand van zijn stem. NOS interviewde in 2016 een Nederlandse medewerker, die digitaal jacht maakte op informatie over de aanslag. Zijn zoektocht noemde hij “bijna een obsessie”.

In het Syrië-conflict gingen zij na waar de bommen vielen. Bellingcat achterhaalde dat het Syrische leger clusterbommen gebruikte. Ook wist Higgins met zijn team uit te pluizen waar de Amerikaan James Foley precies was vermoord door IS, onder meer aan de hand van herkenningspunten van de executievideo.

Het is geen magie, het is heel veel zoeken, aldus Nederlands Bellingcat-lid Christiaan Triebert,

De Nederlandse student Christiaan Triebert ontcijferde de WhatsAppgroep van Turkse coupplegers, die in 2016 de regering van Erdogan omver wilden werpen. “Met enige training kan iedereen dit doen. Het is geen magie, het is heel veel zoeken. Ik heb alleen openbare informatie gebruikt”, zei hij daar destijds over tegen de NOS. “We zoeken niet naar één naald in één hooiberg, maar naar duizenden naalden in duizenden hooibergen. Dat is een fantastische uitdaging.”

Triebert won met zijn onderzoek een Europese prijs voor innovatieve journalistiek. Tegen Het Parool zei hij “geen tegenstelling” te zien met traditionele journalistiek. “Het enige dat wij doen is berichten verifiëren. Het verschil is dat we dat doen met het nieuwste gereedschap. Er is gewoon veel mogelijk.”

Bekijk hieronder een samenvatting van de onthullingen van gisteren:

Video afspelen

Presentatie onderzoek MH17: dit gebeurde er

BEKIJK OOK

Nederlandse medewerker Bellingcat: MH17-ramp greep mij enorm aan

Bellingcat: Russische legertop betrokken bij neerhalen MH17

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

‘Er moet nu druk uitgeoefend worden op Rusland’

Telegraaf 25.05.2018 De Russen reageren afhoudend op de eis van Nederland om hun betrokkenheid bij de MH17-ramp te erkennen.

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

Telegraaf 25.05.2018 De constante ontkenning van Rusland over betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 is „schofferend” voor de nabestaanden. Dat zei Silene Frederiksz na afloop van de persconferentie van Bellingcat. Het onderzoekscollectief onthulde vrijdag dat de Rus Oleg Ivannikov waarschijnlijk een van de hoofdverdachten is. Hij was de hoogste militair in de zelfbenoemde republiek Loehansk in Oost-Oekraïne.

Frederiksz noemde deze onthulling „een heel belangrijke ontwikkeling.” „We moeten zoveel mogelijk bewijs hebben zodat ze er niet omheen kunnen. De Russen gaan het namelijk nooit toegeven.” Frederiksz verloor haar zoon en zijn vriendin bij de ramp. Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

„Wij wachten en hopen al vier jaar op antwoorden”, zei ze. Op de vraag of ze nog geduld op kan brengen, zegt ze dat ze wel zal moeten. „Ik heb het gevoel dat we de goede richting op gaan. Het gaat langzaam maar het net sluit zich.”

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

’Binnen vijf jaar’

Het Joint Investigation Team (JIT) dat de vliegramp onderzoekt, liet donderdag weten dat de personen achter het neerhalen van vlucht MH17 „binnen vijf jaar” voor de rechter zullen staan. Frederiksz vraagt zich af of dat zal lukken. „De juiste persoon zullen ze wel weten te achterhalen, maar of hij ooit in een Nederlandse rechtbank zal komen. Berechting wordt lastig vrees ik.”

Het journalistieke netwerk gaf de persconferentie een dag na de update van het JIT. Het internationale onderzoeksteam van politie en justitie meldde donderdag dat „onomstotelijk” vaststaat dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Bellingcat was eerder al tot dezelfde conclusie gekomen.

LEES MEER OVER rusland oekraïne mh17 bellingcat silene frederiksz oleg ivannikov

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

Telegraaf 25.05.2018 De aansprakelijkstelling van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17 zal geen eenvoudige zaak zijn en is vooral een politieke daad, meent internationaal strafrechtadvocaat Geert-Jan Knoops. Moskou zal een proces voor het Internationaal Strafhof niet aanvaarden. Een klacht bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zou meer een symbolische waarde hebben, waarbij Rusland bovendien de uitspraak naast zich kan neerleggen.

Knoops ziet ook problemen omdat het bewijs voor Russische betrokkenheid nog niet onomstotelijk door een rechter is vastgesteld. „Bovendien heeft het Joint Investigation Team enkele cruciale vragen nog onbeantwoord gelaten. Zolang die essentiële vragen niet zijn beantwoord en er hiervoor nog geen bewijs is, zal een aansprakelijkheidstelling meer een politieke daad zijn.”

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Toch is het onverstandig om Rusland in deze fase van het onderzoek verantwoordelijk te houden, waarschuwt Knoops. Er is door het JIT alleen vastgesteld dat de 53e brigade de raket heeft vervoerd. Maar daarmee staat juridisch nog niet vast dat Rusland aansprakelijk is, legt de hoogleraar uit. Bewijs over wie de bemanning was en welke instructies zij hadden ontbreekt nog.

’We werken nu helemaal niet meer mee’

Het aansprakelijk stellen van Rusland staat overigens los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging van de daders, laat het ministerie weten. Knoops:. „Je hebt het risico dat Rusland nu zegt: ’bekijk het maar, we werken nu helemaal niet meer mee, aan welke vorm van berechting dan ook’.

„Ik denk dat het vooral een symbolische daad is geweest en dat de druk van de publiek opinie en de begrijpelijke wens van de nabestaanden om actie te ondernemen heeft meegespeeld. Maar als je die sentimenten zou wegdenken: dan is het maar zeer de vraag of het kabinet er goed aan heeft gedaan, deze stap te nemen.”

’Juridische obstakels’

De hoogleraar ziet bij een eventuele rechtszaak ’juridische obstakels’. Mocht Nederland naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag stappen, dan heeft Rusland de mogelijkheid om de bevoegdheid van die instantie te betwisten. Een uitspraak van het Europees Hof kunnen de Russen gewoon negeren. Dat heeft het land al eerder gedaan, stelt de hoogleraar vast.

Onderzoekscollectief Bellingcat maakte vrijdagmorgen overigens bekend dat de hoofdverdachte van het neerhalen van vlucht MH17 een hoge functionaris in het Russisch leger is, Oleg Ivannikov. „Deze kolonel was de hoogste leidinggevende, hij was in de regio en hij was verantwoordelijk voor het transport van de Buk-raket, waarmee het toestel uit de lucht was geschoten”, claimen de onderzoekers.

BEKIJK OOK:

Wie is Oleg Ivannikov?

LEES MEER OVER rusland mh17 europese hof voor de rechten van de mens geert-jan knoops

Rusland ontkent verantwoordelijkheid voor crash MH17

Telegraaf 25.05.2018 Rusland heeft opnieuw en met klem benadrukt niet verantwoordelijk te zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Het land stelt niet bij het onderzoek naar de oorzaak van de ramp te zijn betrokken en heeft mede daardoor geen vertrouwen in de onderzoeksresultaten van de internationale onderzoekscommissie JIT.

Het Kremlin wijst de jongste beschuldigingen van Nederland dat wordt gesteund door Australië, volstrekt af. De twee landen hebben vrijdag naar voren gebracht dat ze Rusland aansprakelijk stellen voor het neerhalen van de vlucht op 17 juli 2014. ,,Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden’’, zei minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Persbureau Interfax berichtte vrijdag dat op het Russische ministerie van Defensie is beklemtoond dat het nummer van de raket die volgens Nederlandse onderzoekers de vlucht neerhaalde, van een Oekraïense raket was. Dat projectiel was in 1986 in de Sovjet-Unie gemaakt en kwam later in handen van Oekraïense strijdkrachten.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

BEKIJK OOK:

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

Blok wil dat Bellingcat bewijs tegen Rus deelt

Telegraaf 25.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken roept onderzoekscollectief Bellingcat op bewijs voor het aandeel van hoge Russische officieren in het neerhalen van vlucht MH17 te delen met het Openbaar Ministerie. „Zo kan het meegenomen worden in de strafrechtelijke procedure zodat de schuldigen voor de rechter kunnen komen”, zei Blok.

Bellingcat claimt een van de hoofdverdachten van het neerhalen van vlucht MH17 te hebben gevonden. Het gaat om Oleg Ivannikov, alias Orion, die een hoge rang in het Russische leger zou bekleden. Eerder verklaarde het onderzoekscollectief al hoofdverdachte ’Delfin’ te hebben ontmaskerd als de hoge officier Nikolaj Fiodorovitsj.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Het door Bellingcat verzamelde bewijs was niet nodig om Rusland aansprakelijk te kunnen stellen voor de vliegramp, zegt Blok. Maar het kan mogelijk een rol spelen in het identificeren van de personen die schuldig zijn aan de aanslag.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Volledige medewerking

Nederland en Australië eisen van Rusland dat het volledig meewerkt aan het MH17-onderzoek en „recht doet aan het enorme leed en de schade” die het neerhalen van het toestel te weeg heeft gebracht. Maar minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken verwacht dat het lang zal duren voor het zover is. Hij vroeg de nabestaanden vrijdag om geduld te hebben. De Nederlandse regering zal volgens hem niet rusten „voor de feiten boven tafel zijn.”

Het kabinet heeft vrijdag besloten Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Dat heeft het de Russische regering via diplomatieke kanalen laten weten, zei Blok in een toelichting. Ook heeft hij gebeld met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov. Die reageerde afhoudend en blijft iedere betrokkenheid van Rusland bij het neerhalen van het passagierstoestel ontkennen.

Grondig onderzoek

Nederland en Australië hebben de andere landen die bij de ramp onderdanen hebben verloren „recent” uitgenodigd zich bij hen aan te sluiten, zei Blok. Hij verwacht hun steun. Nederland zal dinsdag ook in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties aan de orde stellen dat het Rusland aansprakelijk heeft gesteld. „Nederland zal Rusland zeker recht in de ogen kijken als dit onderwerp in de Veiligheidsraad besproken wordt”, kondigde de minister aan.

Blok wil niet vooruitlopen op eventuele vervolgstappen. De bal ligt volgens hem nu bij Rusland, dat de kans moet krijgen om te reageren. Ook de diplomatieke betrekkingen blijven vooralsnog in stand. Het is volgens Blok belangrijk om de lijnen open te houden. De minister benadrukt dat het besluit Rusland aansprakelijk te stellen „niet lichtvaardig is genomen.” Er is grondig onderzoek aan vooraf gegaan.

Geduld

Nabestaanden van omgekomen inzittenden van MH17 vragen zich af of het niet tijd wordt voor sancties tegen Rusland, zoals veel landen onlangs instelden na de moordaanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal. Maar dat zou volgens Blok de goede afloop van het MH17-onderzoek juist in de weg zitten.

Uiterste voorzichtigheid is geboden om bijvoorbeeld de geloofwaardigheid van het onderzoek niet op het spel te zetten. De Skripal-zaak is ook heel anders dan de kwestie-MH17, stelt Blok.

Steun voor kabinetsbesluit MH17

In de Tweede Kamer is positief geregeerd op het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Sjoerd Sjoerdsma van regeringspartij D66 noemt het terecht dat het kabinet „een zeer stevige stap” zet. Coalitiepartner ChristenUnie verwacht dat Moskou uit zichzelf geen openheid van zaken geeft. „Deze stap kan ervoor zorgen dat Rusland wel zal moeten meewerken aan waarheidsvinding.” Volgens ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind zou het goed zijn „wanneer Nederland zoveel mogelijk andere landen die aangesloten zijn bij het JIT (Joint Investigation Team) mobiliseert om de druk op Rusland op te voeren.”

Kamerlid Lilianne Ploumen van oppositiepartij PvdA zegt: „Het JIT heeft onomstotelijk aangetoond dat de BUK-raket waarmee de MH17 is neergehaald afkomstig is van het Russische leger. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. De PvdA steunt daarom de stap van het kabinet.”

LEES MEER OVER rusland mh17 bellingcat openbaar ministerie (om) stef blok

Bellingcat noemt Russische militair als een van hoofdverdachten MH17

NU 25.05.2018 Een van de hoofdverdachten van het neerschieten van vlucht MH17 is Oleg Ivannikov, stelt het onderzoekscollectief Bellingcat vrijdag tijdens een persconferentie in Den Haag. De Rus is een militair met een hoge functie in de Russische krijgsmacht.

Volg hier de laatste ontwikkelingen rondom de MH17-onderzoeken.

Bellingcat komt tot deze conclusie na het onderzoeken van telefoongegevens. Volgens de journalisten was Ivannikov, die ook bekendstaat onder de codenaam Orion en als Andrey Ivanovich, direct betrokken bij het transport van de buk-raketinstallatie vanuit Rusland naar Oost-Oekraïne.

Ivannikov zou volgens Bellingcat aan het hoofd staan van een privéleger dat ook actief is in de strijd in Syrië. Het onderzoekscollectief wees eerder al de Russische generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjev aan als een van de andere hoofdverdachten.

Bellingcat is een door de Brit Eliot Higgins opgericht journalistiek netwerk van burgers.

Persconferentie Bellingcat over MH17

JIT

Het Joint Investigations Team (JIT) maakte donderdag bij een presentatie over de tussentijdse conclusies van hun onderzoek bekend dat de buk-raketinstallatie die MH17 neerschoot van het Russische leger was.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland. Deze brigade maakt deel uit van de Russische krijgsmacht. Vrijdagochtend maakte het kabinet bekend dat Nederland en Australië Rusland aansprakelijk zullen stellen voor de vliegramp.

Bellingcat kwam vorig jaar al met dezelfde conclusie. Dat het JIT een jaar later met dezelfde boodschap komt, heeft ermee te maken dat het langer duurt om bewijs te vergaren dat ook standhoudt in een strafzaak.

Bellingcat zegt de bevindingen uit het onderzoek naar de hoofdverdachte Ivannikov voor de persconferentie met het JIT te hebben gedeeld.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Lees meer over: MH17 Bellingcat

Aanbevolen artikelen

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderenRutte geeft update over laatste ontwikkelingen MH17 (gesloten)

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17


Nabestaan­den MH17: constante ontkenning Rusland ‘schoffe­rend’

AD 25.05.2018 De constante ontkenning van Rusland over betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 is ‘schofferend’ voor de nabestaanden. Dat zei Silene Frederiksz na afloop van de persconferentie van Bellingcat. Het onderzoekscollectief onthulde vrijdag dat de Rus Oleg Ivannikov waarschijnlijk een van de hoofdverdachten is. Hij was de hoogste militair in de zelfbenoemde republiek Loehansk in Oost-Oekraïne.

Frederiksz noemde deze onthulling ‘een heel belangrijke ontwikkeling’. ,,We moeten zoveel mogelijk bewijs hebben zodat ze er niet omheen kunnen. De Russen gaan het namelijk nooit toegeven.” Frederiksz verhoor haar zoon en zijn vriendin bij de ramp. Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Lees ook;

Rusland herhaalt: We zijn niet verantwoordelijk voor MH17

Lees meer

,,Wij wachten en hopen al vier jaar op antwoorden”, zei ze. Op de vraag of ze nog geduld op kan brengen, zegt ze dat ze wel zal moeten. ,,Ik heb het gevoel dat we de goede richting op gaan. Het gaat langzaam maar het net sluit zich.”

Voor de rechter

Het Joint Investigation Team (JIT) dat de vliegramp onderzoekt, liet donderdag weten dat de personen achter het neerhalen van vlucht MH17 ‘binnen vijf jaar’ voor de rechter zullen staan. Frederiksz vraagt zich af of dat zal lukken. ,,De juiste persoon zullen ze wel weten te achterhalen, maar of hij ooit in een Nederlandse rechtbank zal komen. Berechting wordt lastig vrees ik.”

Eenvandaag meldt vandaag overigens dat een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van vlucht MH17 stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voor een schadeclaim tegen Rusland.

MH17: Mogherini steunt Nederland

AD 25.05.2018 Rusland moet zijn verantwoordelijkheid nemen en volledig meewerken aan alle inspanningen om verantwoording af te leggen over zijn rol in het neerhalen van de MH17. Dat staat in een korte verklaring waarmee EU-buitenlandchef Federica Mogherini Nederland ondersteunt.

Mogherini verwijst in haar verklaringen naar de eerder deze week gepubliceerde bevindingen van het Joint Investigation Team. Mogherini: ,,Dat concludeerde dat de Buk-installatie die werd gebruikt om de MH17 neer te halen, zonder enige twijfel aan de strijdkrachten van de Russische Federatie toebehoorde.”

Kabinet stelt Rusland aansprake­lijk voor MH17

AD 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Dat heeft minister Blok (Buitenlandse Zaken) vanmorgen bekendgemaakt. Met die formele stap hoopt het kabinet af te dwingen dat Rusland meewerkt aan het onderzoek.

Wij eisen dat Rusland zijn verantwoor­de­lijk­heid neemt en volledig meewerkt aan waarheids­vin­ding en gerechtig­heid, aldus Minister Blok.

Rusland is inmiddels op de hoogte gesteld van het besluit, aldus minister Blok (Buitenlandse Zaken) in een verklaring. ,,Het kabinet heeft altijd gezegd: de waarheid rond vlucht MH17 moet boven tafel en er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Nederland heeft hiervoor de steun van de internationale gemeenschap.”

Het Joint Investigation Team (JIT) zei gisteren dat het nu bewezen is dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie die van het Russische leger. Bovendien zou zijn aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was.

Lees ook;

JIT: Raket die MH17 neerhaalde was van 53e Russische brigade

Lees meer

Verantwoordelijkheid

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken geeft een toelichting op het besluit van het kabinet © ANP

Voor Nederland en Australië staat nu vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie. ,,Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden”, aldus Blok. Hij wijst erop dat de aanslag op het passagiersvliegtuig met 298 mensen aan boord ‘onherstelbaar leed’ teweeg heeft gebracht.

  Hanneke Keultjes@hannekekeultjes

Lavrov reageerde na telefoontje Blok afwijzend. Ontkent nog steeds betrokkenheid. Officiële reactie volgt nog.  10:57 AM – May 25, 2018  See Hanneke Keultjes’s other Tweets

Het besluit staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders. ,,Maar deze trajecten kunnen elkaar wel wederzijds versterken”, zegt Blok.

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf gisteren een update over de resultaten © EPA

‘We gaan ons niet neerleggen bij de houding van Rusland’

AD 25.05.2018 De druk op Rusland wordt opgevoerd. Voor Nederland en Australië staat ‘definitief vast’ dat een Russische raket vlucht MH17 neerhaalde. De aansprakelijkheidsstelling is ‘een heel ingrijpende maatregel’, zegt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. ,,We gaan ons niet neerleggen bij de houding van Rusland.”

Hoe groter de groep landen is, hoe ingewikkel­der de besluitvor­ming wordt. We hebben de andere landen wel nadrukke­lijk uitgeno­digd zich bij ons aan te sluiten, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Er zou aanvullend bewijs komen. Meer wist Stef Blok tot gisteren niet over de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17. In Luxemburg, waar hij als minister van Buitenlandse Zaken het koninklijk paar bij hun staatsbezoek begeleidde, keek hij de persconferentie.

,,Ik vond dat zeer ingrijpend. Ik wist dat er nieuwe informatie zou komen, maar de animatie maakte dat het ook echt binnenkwam – bij mij, maar ik denk vooral bij de nabestaanden. Dat het heel nabij komt dat er inderdaad Russen hebben meegewerkt aan de uiteindelijke dood van heel veel onschuldige burgers.”

Het kabinet heeft altijd gezegd het hele onderzoek af te willen wachten voor met een vinger te gaan wijzen, ook om te voorkomen dat er ‘politieke vingerafdrukken’ op zouden komen te staan. Wat is er nu veranderd?

,,Er is een aantal ontwikkelingen bij elkaar gekomen. We hebben de Tweede Kamer al eerder laten weten geen enkele maatregel uit te sluiten, dus ook niet staatsaansprakelijkheid niet. We hebben ons huiswerk op dit gebied gedaan en zijn daarbij opgetrokken met Australië. Alles lag klaar.

Daar is bijgekomen dat de informatie nu zó direct naar Rusland wijst. Die combinatie van feiten leidt ertoe dat we vandaag Rusland aansprakelijk stellen. Dat staat overigens los van het strafrechtelijke proces, maar kan elkaar wel versterken.”

Waarom doen de andere landen die betrokkenheid hebben met MH17 – België en Maleisië bijvoorbeeld – niet mee?
,,Zij zijn deze week geïnformeerd over onze beslissing. Ik begrijp dat zij nog even hun positie moeten bepalen. Ze kunnen zich daarna bij ons aansluiten.”

Was het niet een veel sterker signaal naar Rusland geweest als een grote groep landen dit besluit had genomen?
,,Je zit altijd met de afweging, wat werkt bij het uiteindelijke doel: de schuldigen voor de rechter. En hoe zorgen we dat de besluitvorming vaart houdt en op het juiste moment genomen wordt. Hoe groter de groep landen is, hoe ingewikkelder de besluitvorming wordt.

Vandaar dat we ervoor hebben gekozen om met de twee landen die de meeste slachtoffers te betreuren hadden deze stap te zetten, maar de anderen wel nadrukkelijk uitnodigen zich bij ons aan te sluiten.”

Of je nou een groot land bent of een klein land, dat maakt niet uit. We hebben het recht aan onze kant

U wilde voorkomen dat deze beslissing pas volgende week of nog later genomen zou worden?
,,Hoe groter de groep landen, hoe groter de kans dat het zou gaan rondzingen.”

Rusland blijft ontkennen. Ook in uw telefoongesprek met uw Russische collega Sergei Lavrov bleef hij vanochtend iedere betrokkenheid ontkennen. Wat verwacht u van deze stap?,,Ik wil Rusland nog een serieuze kans geven op deze ingrijpende daad te reageren.

En dan ook op de goede manier, door met ons in overleg te gaan over deze aansprakelijkheidsstelling. Ik wil niet ontkennen dat de reactie aan de telefoon van Lavrov afhoudend was, maar tegelijkertijd zei hij wel de stukken – die onze ambassadeur bij zijn ministerie heeft bezorgd – te zullen bestuderen.”

Denkt u dat hij daardoor tot een nieuw inzicht komt?
,,Op grond van de reacties van de afgelopen maanden maak ik mij geen grote illusies. Maar het gaat over een heel ingrijpende gebeurtenis, waarbij honderden onschuldige mensen om het leven zijn gekomen. Het gaat om goed onderbouwde feiten. We hebben ook de steun van heel veel landen. Uiteindelijk moet de Russische regering vroeg of laat tot de conclusie komen dat ze hun verantwoordelijkheid moeten nemen.

Ik vind het de taak van de Nederlandse regering om zich niet neer te leggen bij de houding van Rusland, maar door te gaan tot ons doel bereikt is. Of je nou een groot land bent of een klein land, dat maakt niet uit. We hebben het recht aan onze kant.”

Kabinet moet Rusland aan belofte houden over MH17

AD 25.05.2018 Het kabinet moet zo snel mogelijk de druk opvoeren op Rusland, stelt chef parlement Hans van Soest. Rusland heeft toegezegd het onderzoek naar MH17 te ondersteunen, maar lijkt de boel alsnog moedwillig te frustreren.

Dit eist minister nu van Rusland

Telegraaf 25.05.2018 Minister Blok van Buitenlandse Zaken licht het besluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van MH17 toe.

Ministerraad in teken van MH17-onderzoek

Telegraaf 25.05.2018 Het kabinet praat vrijdagochtend over de jongste ontwikkelingen in het onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17. Premier Mark Rutte onderbrak een handelsmissie in India om de wekelijkse ministerraad zelf te kunnen voorzitten.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines, met 298 mensen aan boord op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten boven Oost-Oekraïne. Er waren geen overlevenden. Volgens het internationale team dat de ramp onderzoekt, is na uitvoerig onderzoek vast komen te staan dat de raketinstallatie waarmee het toestel is neergehaald afkomstig was van een Russische legerbasis.

BEKIJK OOK:

Hard bewijs voor Moskou-link

Premier Rutte heeft zijn taken in India overgedragen aan minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel). Hij verwacht vrijdag na de ministerraad al nadere mededelingen te kunnen doen over mogelijke vervolgstappen. Als het aan de coalitiepartijen in de Tweede Kamer ligt gaat de regering er via de Verenigde Naties nogmaals op aandringen dat alle landen meewerken aan het lopende onderzoek.

Ook minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok onderbreekt een buitenlands bezoek, in dit geval aan Luxemburg, om bij de ministerraad te kunnen zijn. Hij noemde in een eerste reactie de laatste resultaten van het internationale onderzoeksteam een „ernstige constatering.” Ook toonde hij zich „zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs.”

LEES MEER OVER  oekraïne  mh17 kabinet mark rutte

Poetin analyseert bevindingen over MH17

Telegraaf 24.05.2018 De Russische president Vladimir Poetin heeft donderdagavond op aandringen van zijn Franse collega Emmanuel Macron toegezegd dat Moskou de Nederlandse bevindingen over het neerhalen van vlucht MH17 gaat analyseren. Door het drama kwamen alle 298 inzittenden van het vliegtuig van Malaysia Airlines in 2014 in Oost-Oekraïne om het leven.

Het Nederlands onderzoeksteam identificeerde eerder op de dag een Russische militaire eenheid die verantwoordelijk kan worden gesteld voor het neerschieten van het toestel met een raket. Het Kremlin ontkent dat er een wapensysteem de grens met Oekraïne is overgestoken.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

BEKIJK OOK:

Koning: open zenuw geraakt bij getroffenen MH17

Noord-Korea

Poetin en Macron voerden in Sint-Petersburg overleg met elkaar. Behalve MH17 passeerden nog andere belangrijke onderwerpen de revue. Beide leiders betreuren het dat de topontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un niet doorgaat. Toch is het voorzichtige optimisme dat er een oplossing komt voor de situatie op het Koreaans schiereiland niet verdwenen.

Poetin hoopt dat de VS en Noord-Korea in de nabije toekomst alsnog aanschuiven aan de onderhandelingstafel om te praten over beëindiging van de nucleaire dreiging door Pyongyang. Macron voegde eraan toe dat Trump en Kim vooral moeten doorgaan met hun pogingen de regio kernwapenvrij te maken. „Misschien was Trumps stap slechts een hapering in een proces dat moet worden voortgezet”, aldus Macron.

Iran

President Poetin maakt zich zorgen over het opzeggen van de nucleair akkoord met Iran door de VS. Hij waardeert de moeite die Europa doet de afspraken overeind te houden ondanks het afhaken van de Amerikanen. De Russische leider waarschuwde voor de „betreurenswaardige consequenties’ als dat niet lukt.

BEKIJK OOK:

’Relatie met Rusland nog niet normaliseren’

LEES MEER OVER oekraïne mh17 kremlin rusland vladimir poetin emmanuel macron

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Elsevier 24.05.2018 De Russische president Vladimir Poetin heeft donderdagavond op aandringen van zijn Franse collega Emmanuel Macron toegezegd dat Moskou de Nederlandse bevindingen over het neerhalen van vlucht MH17 gaat analyseren.

Poetin en Macron voerden in Sint-Petersburg overleg met elkaar. Door het drama kwamen alle 298 inzittenden van het vliegtuig van Malaysia Airlines in 2014 in Oost-Oekraïne om het leven.

Meer over dit onderwerp: MH17-column Hanina Ajarai deed verfrissend eerlijk aan, schreef Gerry van der List

Het Joint Investigation Team (JIT) maakte donderdag bekend dat de Buk-raket die het vliegtuig uit de lucht schoot afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk. Het Kremlin ontkent dat er een wapensysteem de grens met Oekraïne is overgestoken.

De coalitiepartijen riepen de regering op bij de Verenigde Naties alle landen opnieuw te vragen mee te werken aan het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. De coalitiepartijen willen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok onder meer weten of hij de conclusies van het JIT onderschrijft. Onderzoeksleider Fred Westerbeke noemde het onder meer ‘niet juist’ dat Rusland niet zelf heeft gemeld dat de Buk-installatie deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerraketbrigade.

Ook oppositie reageert fel op bevindingen

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen nu dus dat Blok in de Veiligheidsraad nogmaals de aandacht vestigt op Resolutie 2166. In die resolutie, die in 2014 unaniem werd aangenomen, worden alle VN-lidstaten opgeroepen volledig mee te werken met het onderzoek naar de ramp en dat de daders ter verantwoording worden geroepen.

Ook de oppositie reageert fel. Volgens Lilianne Ploumen (PvdA) is nu bevestigd wat velen al vermoedden. ‘De BUK-raket waarmee de aanslag op de MH17 is gepleegd, kan niet anders dan afkomstig zijn uit Rusland.’ Ook voor Bram van Ojik van GroenLinks bestaat er geen twijfel meer over dat ‘de BUK-raket afkomstig was van het Russische leger’. Michiel van Nispen (SP) hoopt dat de nieuwe bevindingen ‘bijdragen aan de opsporing en vervolging van de daders’.

Wilders wil openheid van Rusland

Lees ook: Wilders zoekt toenadering tot Rusland in onthullend interview

PVV-leider Geert Wilders vindt dat iedereen moet meewerken aan het onderzoek. ‘Ook Rusland. In elk mogelijk verband, zowel multilateraal als bilateraal dient Rusland erop te worden aangesproken volledige medewerking te verlenen en geen zaken achter te houden.’

Voor Thierry Baudet van het Forum voor Democratie staat nog niet onomstotelijk vast dat de BUK-installatie deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerraketbrigade. ‘Er is veel dat ik niet kan beoordelen. Dat vind ik echt aan een rechter. Ik wil geen voorschot nemen op de uitkomst,’ zegt de FvD-leider. Hij blijft het ‘merkwaardig’ vinden dat een mogelijke dader – waarmee hij Oekraïne bedoelt – deel uitmaakt van het onderzoeksteam.

Lees ook: Wat doen Russische hackers met MH17-informatie?

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

Persconferentie JIT ANP

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

NOS 24.05.2018 De Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald boven Oekraïne was afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Dat maakte het Joint Investigation Team (JIT) vanochtend bekend op een persconferentie. Lees hieronder een overzicht van de gebeurtenissen rond de presentatie van het onderzoeksteam.

Volgens het JIT is er nu wettig en overtuigend bewijs voor de betrokkenheid van Rusland bij de ramp met het Nederlandse passagiersvliegtuig. Het team beschikt over vele beelden waarop een konvooi te zien is van bijna vijftig voertuigen dat zes raketinstallaties vervoerde van Koersk naar de Oekraïense grens.

Bekijk hieronder een samenvatting van de dag:

Video afspelen

Presentatie onderzoek MH17: dit gebeurde er

Ook beschikt het JIT over namen van militairen die betrokken zouden zijn, maar die worden pas bekendgemaakt als het onderzoek is afgerond. Het voortijdig bekendmaken van namen zou het proces kunnen schaden omdat verdachten zich dan in het openbaar gaan verdedigen.

Boos

“Er moeten, zeker in de militaire lijn, mensen op de hoogte zijn”, zei Fred Westerbeke, hoofdofficier van justitie van JIT. “Tenminste al uit de 53e brigade zelf, maar ook in de ‘line of command’ daar. En het feit dat ons dat nooit is gemeld is wel iets waar ik mij aan irriteer. Ik ben eigenlijk gewoon boos.”

Het JIT deed vandaag ook opnieuw een oproep aan getuigen om informatie te geven. Met name klokkenluiders worden uitgenodigd informatie te delen. Het onderzoeksteam benadrukte meerdere malen dat getuigen beschermd zullen worden.

Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier, aldus Correspondent David Jan Godfroid.

“De Russen ontkennen als vanouds elke betrokkenheid bij de ramp met de MH17”, zei correspondent David Jan Godfroid. “Ze zeggen dat er geen enkele raketinstallatie de grens tussen Rusland en Oekraïne is overgestoken en zeker niet in die periode. Verder zeggen ze dat het bewijs van het JIT alleen is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media en die zouden dan beschikbaar zijn gesteld door de Oekraïense inlichtingendiensten met als doel om Rusland zwart te maken.”

‘Het zijn de Oekraïners’

Ook ontkent Rusland de beschuldiging van het JIT dat het niet meewerkt aan het onderzoek, zei Godfroid. “Wij werken juist wel mee”, zeggen ze. “We hebben overweldigend bewijs geleverd dat die raket is afgeschoten vanuit Oekraïens grondgebied waar de Oekraïense strijdkrachten het voor het zeggen hadden. Met andere woorden: het zijn de Oekraïners die de MH17 hebben neergeschoten.”

“Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier”, voorspelde Godfroid. Later op de dag was president Poetin minder expliciet. Hij zei dat Rusland de resultaten van het onderzoek gaat bestuderen. Hij verwierp de kritiek dat Rusland onvoldoende meewerkt met de onderzoekers. Volgens Poetin wordt Rusland niet betrokken bij het onderzoek en Oekraïne wel. Hij beschuldigde dat land ervan internationale wetten te hebben overtreden door destijds het luchtruim niet te sluiten.

Het kan nu niet meer bij een juridische verkenning blijven, aldus Piet Ploeg, Stichting Vliegramp MH17.

Nabestaanden van de ramp met de MH17 verwachten na de bewijzen van vandaag stappen van het kabinet. “Ik verwacht eigenlijk wel dat de politiek zich nu gaat bemoeien met de verantwoordelijkheid van de Russische staat”, zei bestuurslid Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17. “Het kan nu niet meer bij een volstrekt juridische verkenning blijven. We weten nu meer.”

Volgens Ploeg kan het kabinet nu overwegen om de Russische staat aan te klagen voor mede-aansprakelijkheid voor het neerhalen van de MH17. Dat ligt volgens politiek verslaggever Ron Fresen inderdaad voor de hand. “Er is hier erg veel verontwaardiging over het feit dat de Russen informatie hebben achtergehouden en niet meewerken aan het onderzoek.”

‘Op het matje’

Het kabinet heeft volgens Fresen een scala aan mogelijkheden om Rusland aan te pakken. “Die komen eigenlijk allemaal neer op het vergroten van de diplomatieke druk op Rusland en om de MH17 weer hoger op de internationale agenda te krijgen.”

Daarbij kan je volgens Fresen denken aan het terugroepen van onze ambassadeur voor overleg of het op het matje roepen van de Russische ambassadeur. Een andere optie is om via de VN-Veiligheidsraad de druk op Rusland te verhogen door bijvoorbeeld extra sancties.

Morgen spreekt de ministerraad over de bevindingen die het internationale onderzoeksteam JIT vandaag presenteerde. Premier Rutte komt daarvoor eerder terug van een handelsmissie in India. “Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.” Hij noemde het voor de nabestaanden opnieuw een moeilijke dag.

Video afspelen

‘Ik betreur de Russische ontkenning natuurlijk zeer’

Volgens Fresen geeft Rutte door het afbreken van die reis een duidelijk signaal af. “Namelijk, Nederland neemt dit heel hoog op. Tot nu toe is Rutte steeds heel terughoudend geweest met het wijzen naar Rusland, maar ik denk dat dat na vandaag wel zal veranderen.”

Ook minister Blok van Buitenlandse Zaken keert eerder terug uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin is voor een staatsbezoek. Koning Willem-Alexander zei daar dat het rapport een open zenuw raakt bij iedereen die door de MH17-ramp is getroffen:

Video afspelen

‘MH17 is een open wond in de samenleving’

Overigens werd de 53e brigade in Koersk eerder al genoemd door onderzoekscollectief Bellingcat. Eind vorig jaar identificeerde Bellingcat een Russische generaal als betrokkene bij de aanslag. Morgen geeft Bellingcat een persconferentie die de NOS live uitzendt.

BEKIJK OOK;

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

Rutte eerder terug uit India, koning leeft mee met nabestaanden MH17

Nabestaanden MH17 verwachten nu stappen van het kabinet

Daders neerhalen MH17 “binnen vijf jaar” voor de rechtbank in Den Haag

Den HaagFM 24.05.2018 D De personen die verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne staan “binnen vijf jaar” voor de rechter. Dat zei Fred Westerbeke, hoofdofficier bij het Landelijk Parket en onderzoeksleider naar de rampvlucht, donderdag op een persconferentie. Eerder werd al duidelijk dat de rechtbank in Den Haag de zaak zal behandelen.

Volgens het Joint Investigations Team, het internationale samenwerkingsverband dat de aanval op de lijnvlucht onderzoekt, staat nu vast dat de Buk-raketinstallatie, die in 2014 vlucht MH17 neerschoot, van het Russische leger was. Dat zou blijken uit “unieke uiterlijke kenmerken” die zijn aangetroffen op de resten van de Buk-raket en die ook zijn gezien op de raketinstallatie toen die van Rusland naar Oost-Oekraïne werd vervoerd.

Het onderzoek naar het neerstorten van de MH17 loopt al bijna vier jaar. Het onderzoeksteam hoopt de komende tijd getuigen te vinden die meer willen vertellen over de Buk-lanceerinstallatie en de bemanning van het konvooi. Om de getuigen te beschermen zijn in vijf landen programma’s voor getuigenbescherming opgezet.

Haagse slachtoffers
De vlucht van Malaysia Airlines crashte op 17 juli 2014 in het oosten van Oekraïne, met 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders. Aan boord bevonden zich onder meer dertien Hagenaars en een jonge vrouw uit Indonesië, van wie de ouders in Den Haag wonen. …lees meer

Gerelateerd;

Rechtbank Den Haag doet proces verdachten MH17 21 maart 2018

Oekraïne klaagt Rusland aan bij Internationaal Gerechtshof voor neerschieten MH17 17 januari 2017

“Proces tegen daders neerhalen MH17 in Haagse rechtbank” 6 september 2017

’Relatie met Rusland nog niet normaliseren’

Telegraaf 24.05.2018 De voormalige secretaris-generaal van de NAVO Anders Fogh Rasmussen heeft donderdag gezegd dat het normaliseren van de relatie met Rusland nog niet aan de orde moet zijn. De Deen reageerde daarmee op de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT).

„Het JIT is duidelijk: 298 onschuldige mensen aan boord van MH17 zijn gedood door een Russische raket”, schreef de Deense oud-premier op Twitter. „Om nog maar niet te beginnen over de meer dan 10.000 mensen die zijn omgekomen tijdens de Donbass-oorlog die is aangejaagd door Rusland.”

„Het Westen moet niet overwegen de relatie te normaliseren tot Rusland zijn gedrag aanpast”, concludeerde Rasmussen, nadat het JIT donderdag had bekendgemaakt dat de Buk-raket die het vliegtuig uit de lucht schoot afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk.

LEES MEER OVER; rusland  mh17  navo

Coalitie na MH17-conclusie: roep Rusland tot de orde

Telegraaf 24.05.2018 Nederland moet de VN-Veiligheidsraad in een aparte zitting bijeenroepen om Rusland aan te spreken op zijn beperkte medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17. Die oproep doen coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU aan minister Blok (Buitenlandse Zaken).

Daarmee reageren de partijen op de conclusies van het Joint Investigation Team (gemeenschappelijk opsporingsteam, JIT), die donderdag de tussenstand van het strafrechtelijk onderzoek toelichtte. Inmiddels heeft premier Rutte laten weten dat hij de handelsmissie aan India afbreekt om de bevindingen over MH17 te kunnen bespreken in de vrijdagse ministerraad. Ook Blok, die momenteel het Koninklijk Paar begeleidt op staatsbezoek in Luxemburg, keert eerder terug naar Den Haag.

De belangrijkste conclusie van het JIT is dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van de 53e Luchtafweerraketbrigade van het Russische leger en is afgevuurd vanaf een plek in Oost-Oekraïne die toen in handen was van de pro-Russische rebellen.

„De uitspraken van MH17-onderzoeksleider Westerbeke roepen vragen op over de wil van Rusland om mee te werken aan dit onderzoek”, zegt VVD-Kamerlid Ten Broeke. „Vooral nu lijkt te zijn achtergehouden dat de Buk die afgeschoten op vlucht MH17 eigendom was van de Russische 53ste brigade in Koersk.”

BEKIJK OOK:

Blok: ’ernstige constatering’ over MH17

Aparte zitting

„Het is tijd om in een aparte zitting van de Veiligheidsraad opnieuw resolutie 2166 onder de aandacht te brengen”, zegt Kamerlid Sjoerdsma van D66. Ook Rusland schaarde zich destijds achter de resolutie, die landen oproept tot volledige medewerking bij de vervolging van de plegers van de aanslag op MH17. Daar moet Nederland steun zoeken van alle landen die ons toen hebben geholpen met deze verklaring en vragen we alle landen om medewerking te verlenen aan het MH17-onderzoek.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

Krachtig signaal

„De Veiligheidsraad is toch de Champions League van de diplomatie. Als we ergens een krachtig signaal kunnen afgeven aan Rusland, dan is het daar”, zegt Sjoerdsma. Nederland is dit jaar lid van de Veiligheidsraad en bepaalt zo mede de agenda.

Ten Broeke wijst erop dat Blok in zijn ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Lavrov heeft gewezen op zijn verantwoordelijkheid tot het verlenen van medewerking, ondanks de bezwaren die Rusland steeds opwerpt.

PVV-leider Wilders, onlangs nog op bezoek in Rusland om ’tegenwicht’ te bieden aan de ’hysterische russofobie die her en der heerst, zegt dat de ’verantwoordelijke daders moeten worden opgespoord en berecht, ongeacht wie het zijn’. „Iedereen dient aan het onderzoek mee te werken. Ook Rusland. In elk mogelijk verband, zowel multilateraal als bilateraal, dient Rusland erop te worden aangesproken volledige medewerking te verlenen en geen zaken achter te houden.”

’Kan niet zonder gevolgen blijven’

Ook de PvdA wil van het kabinet weten op welke wijze het Rusland gaat aanspreken op zijn verantwoordelijkheid. Dat de raket die MH17 neerhaalde van het Russische leger was, „kan niet zonder gevolgen blijven”, vindt PvdA-leider Asscher.

Ook GroenLinks schaart zich achter de oproep van de coalitie om de Veiligheidsraad bijeen te roepen. „Het is essentieel dat Rusland volledige medewerking gaat verlenen aan het onderzoek”, zegt Kamerlid Van Ojik. „Omdat Rusland tot nu toe weigert, vraag ik met klem om actie in de VN-Veiligheidsraad en uitvoering van de eerder aangenomen resoluties. De waarheid moet aan het licht gebracht en de schuldigen moeten ter verantwoording geroepen.”

Voor Thierry Baudet van het Forum voor Democratie staat nog niet onomstotelijk vast dat de BUK-installatie deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerraketbrigade. ,,Er is veel dat ik niet kan beoordelen. Dat vind ik echt aan een rechter. Ik wil geen voorschot nemen op de uitkomst”, zegt de FvD-leider. Hij blijft het ,,merkwaardig” vinden dat een mogelijke dader – waarmee hij Oekraïne bedoelt – deel uitmaakt van het onderzoeksteam.

Puzzel

In de eerste reactie van minister Blok kwam het woord Rusland overigens niet voor. „Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid is over het neerhalen van vlucht MH17, vooral voor de nabestaanden”, reageerde de VVD-bewindsman. „Een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Ik ben zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs en heb veel respect voor het werk van het Openbaar Ministerie, de politie en de partners van het Joint Investigation Team (JIT). Dit is een ernstige constatering.” Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT vrijdag in de ministerraad.

BEKIJK OOK:

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

LEES MEER OVER; mh17 vn-veiligheidsraad

NAVO-topman over MH17: recht moet zegevieren

Telegraaf 24.05.2018 De mensen die verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17 moeten ter verantwoording worden geroepen, vindt NAVO-topman Jens Stoltenberg. „Het is belangrijk dat bijna vier jaar na deze mondiale tragedie het recht zijn loop krijgt”, zegt hij in een gemailde verklaring.

Stoltenberg reageert hiermee op het rapport van het Joint Investigation Team (JIT) waarin wordt vastgesteld dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig in 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd vanaf een installatie van het Russische leger.

De Noorse oud-premier prijst het „professionele, onafhankelijke werk” van het team. In navolging van de EU verwijst hij naar de VN-Veiligheidsraadresolutie die oproept de daders ter verantwoording te roepen. Stoltenberg memoreert dat bij de ramp 298 mensen omkwamen „uit vele landen over de hele wereld”. Onder hen 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

LEES MEER OVER; oekraïne  mh17 rusland joint investigation team (jit) navo jens stoltenberg

Vader van MH17-slachtoffer blij: ‘Net sluit zich rond Russen’

OmroepWest 24.05.2018  ‘Het net sluit zich rond de Russische brigade die in 2014 de Buk-raket afschoot op vlucht MH17.’ Dat zegt Hans de Borst uit Monster over het onderzoek naar de aanslag, dat donderdag is gepresenteerd. De Borst verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de vliegtuigcrash in 2014.

Het internationale Joint Investigation Team (JIT) komt donderdag met harde bewijzen over de betrokkenheid van de Russen. Wilbert Paulissen, hoofd Nationale Recherche, vertelde op een persconferentie dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk. Het onderzoeksteam gaat er in elk geval vanuit dat mensen binnen de 53ste brigade meer weten van de noodlottige raketlancering en van de mensen die erbij betrokken waren.

De Borst is blij met de uitkomst, omdat heel duidelijk wordt wie verantwoordelijk was voor de dood van zijn dochter. ‘Ze tonen nu aan dat het net zich echt aan het sluiten is. Dat de raket echt van de 53ste brigade komt, is het nieuws van vandaag. Het JIT zegt niet zomaar dingen, dat doen ze pas als ze het driedubbel in kunnen brengen in een rechtszaak.’

Brief

Rusland heeft inmiddels gereageerd en ontkent opnieuw iedere betrokkenheid bij de ramp met de MH17. Daarom hebben tien nabestaanden woensdag met het oog op het komende WK voetbal een brief geplaatst in een Russische krant. Hans de Borst was één van hen.

De stichting Vliegramp MH17 verwacht dat het kabinet met dit onderzoek stappen zal nemen tegen Rusland.

LEES OOK: MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

Meer over dit onderwerp: MONSTER HANS DE BORST ELSEMIEK DE BORST MH17VLIEGRAMP MALAYSIA AIRLINES WK VOETBAL RUSLAND BRIEFONDERZOEK

MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

OmroepWest 24.05.2018 Met een open brief in de onafhankelijke Russische krant Novaya Gazeta hoopt Hans de Borst uit Monster de aandacht te trekken van de gewone Rus. In de aanloop naar het WK Voetbal in Rusland wil de Westlander de rol van Rusland bij het MH17-onderzoek aan de kaak stellen.

‘In de brief staat uitvoerig dat we niet de gewone Russische mensen op straat haten’, zegt De Borst in Muijs in de Morgen op Radio West. ‘We vinden wel dat sinds de MH17-ramp de Russische staat en media een zeer dubieuze, frustrerende rol spelen bij alles wat er moet plaatsvinden rondom het onderzoek. Daar wordt door het Joint Investigation Team (JIT) nog steeds hard aan gewerkt. Rusland verspreidt desinformatie, nepinformatie, ze ontkennen dingen. En als je ziet dat Poetin straks bij het WK weer de leider van de wereld speelt, dan is dat voor ons wel een moment om bij onze kinderen en slachtoffers stil te staan.’

Als je ziet dat Poetin straks bij het WK weer de leider van de wereld speelt, dan is dat voor ons wel een moment om bij onze kinderen en slachtoffers stil te staan aldus Hans de Borst – Nabestaande MH17-ramp

Waarom in een Russische krant? ‘De Novaja Gazeta is een van de weinige, grote onafhankelijke media in het land. Dan krijgt het hopelijk de aandacht van zoveel mogelijk gewone Russen’, zegt De Borst.

Dochter Elsemiek (17)

In 2014 keek hij met zijn dochter Elsemiek op het WK Voetbal in Brazilië nog naar het prachtige doelpunt van Robin van Persie tegen Spanje. ‘Vier jaar later ligt mijn kind onder de groene zoden en de daders lopen gewoon vrij rond ergens op een markt in een Russische stad. Dat kan ik niet verkroppen.’

LEES OOK: Nabestaanden: MH17 overschaduwt WK voetbal

Meer over dit onderwerp: MH17 RUSLAND WK VOETBAL HANS DE BORST OPEN BRIEF

Nabestaanden MH17 verwachten nu stappen van het kabinet

NOS 24.05.2018 Bestuurslid Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 verwacht van het kabinet stappen na de vandaag gepresenteerde bewijzen van Russische betrokkenheid.

Hij verwacht niet dat het kabinet al naar het Europese hof stapt, maar zegt wel dat het kabinet de Russische staat zou kunnen aanklagen voor medeaansprakelijkheid voor het neerhalen van MH17. “Het kan nu niet meer bij een juridische verkenning blijven.” De Stichting Vliegramp MH17 is een organisatie die nabestaanden vertegenwoordigt en hen helpt bij het verwerken van hun leed.

Bekijk hieronder waarom Ploeg stappen verwacht van het kabinet:

Video afspelen

‘Het kabinet moet overwegen de Russische staat aan te klagen’

Morgen spreekt de ministerraad over de bevindingen die het internationale onderzoeksteam JIT vandaag presenteerde. Premier Rutte komt daarvoor vervroegd terug van zijn bezoek aan India, terwijl minister Blok van Buitenlandse Zaken eerder terugkomt uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin is voor een staatsbezoek.

Nieuwe dingen

Ploeg hoorde in de persconferentie van het internationale onderzoeksteam JIT vandaag drie nieuwe dingen. Het belangrijkste is volgens hem dat het JIT heeft aangetoond dat de Russische 53ste brigade de Buk-raket heeft geleverd die MH17 neerhaalde. Daarmee is de betrokkenheid van de Russische staat aangetoond, zegt Ploeg.

Belangrijk vindt Ploeg ook dat het aantal mensen dat mogelijk betrokken was, is teruggebracht van honderd tot enkele tientallen. “Het net sluit zich”, is zijn conclusie.

Verder vond Ploeg het opvallend dat het JIT voor het eerst openlijk forse kritiek uitte op het Russische gebrek aan medewerking. “Tot nu toe is men altijd voorzichtig gebleven, maar nu wordt gewoon gezegd dat de Russen de informatie die vandaag is gepresenteerd, hebben achtergehouden.”

Niet te lang

Ploeg vindt niet dat het kabinet tot nu toe te afwachtend is geweest. Volgens hem is het reëel dat het kabinet wachtte op de bevindingen van het JIT. Maar nu het JIT zulke stevige uitspraken doet, moeten het kabinet en de Tweede Kamer daarmee aan de slag, vindt hij.

Inmiddels is de ramp al bijna vier jaar geleden, maar Ploeg vindt niet dat het allemaal al te lang duurt. Hij trekt de vergelijking met het Passageproces over de liquidaties in de Amsterdamse onderwereld, dat ook al jaren duurt. “Dit is een buitengewoon complex onderzoek. Ik denk dat het in belang is van de nabestaanden en de samenleving dat het in één keer grondig gebeurt, met bewijzen die standhouden voor de rechter.”

BEKIJK OOK;

Premier Rutte morgen terug uit India voor kabinetsberaad MH17

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Dit zegt onze koning over MH17

Telegraaf 24.05.2018 Koning Willem-Alexander en koningin Máxima denken vandaag opnieuw aan de nabestaanden van MH17.

Koning: open zenuw geraakt bij getroffenen MH17

Telegraaf 24.05.2018 Koning Willem-Alexander en koningin Máxima denken vandaag opnieuw aan de nabestaanden van MH17.

Dat heeft de koning gezegd in reactie op de vandaag verschenen tussenrapportage van het JIT (Joint Investigation Team). Hij wilde niet op de inhoud van het rapport ingaan. Wel zei hij zich te realiseren dat het rapport tot verdriet kan leiden bij nabestaanden, omdat het drama rond MH17 een open zenuw openrijt in de Nederlandse samenleving. Heel Nederland leeft mee, aldus de koning.

In het rapport komen nieuwe bewijzen naar voren van Russische betrokkenheid bij het neerhalen van MH17.

Op de vraag of de koning zichzelf ooit nog een biertje ziet drinken met president Poetin, zoals in de winter van 2014 gebeurde, hield hij zich op de vlakte. Er is volgens Willem-Alexander na de aanslag een nieuwe realiteit ontstaan over de relatie met de Russen. Hij wil evenwel niet speculeren over de toekomst.

  Wouter de Winther

✔@wouterdewinther

Koning: door nieuw rapport wordt open zenuw geraakt bij iedereen die getroffen is door MH17

4:44 PM – May 24, 2018

See Wouter de Winther’s other Tweets

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima toonden zich de afgelopen jaren zeer betrokken bij de nabestaanden van de aanslag op het Maleisische vliegtuig, waar 196 Nederlanders bij om het leven kwamen.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

De koning gaf zijn reactie in de marge van het staatsbezoek aan Luxemburg. Premier Rutte is in India op handelsmissie, maar komt eerder terug om morgen in de ministerraad over het JIT-rapport te spreken.

Buk-raket

De onderzoekers van het JIT achten bewezen dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd vanaf een installatie van het Russische leger. Uitvoerig onderzoek van het JIT heeft aangetoond dat de raketinstallatie afkomstig is van de 53e luchtafweerraketbrigade gelegerd bij het Russische Koersk .

Rutte sprak in India zijn waardering uit voor het werk van de JIT-onderzoekers. De premier kan nog niet vooruitlopen op eventuele actie naar aanleiding van de onderzoeksresultaten. „Daar worden vrijdag ongetwijfeld direct mededelingen over gedaan” , aldus Rutte. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) vervangt de premier voor de rest van het bezoek.

Ook minister Blok (Buitenlandse Zaken), die de koning vergezelt bij het staatsbezoek in Luxemburg, komt vrijdagochtend hiervoor vervroegd terug.

LEES MEER OVER; oekraïne mh17 koning willem-alexander

Rutte eerder terug uit India, koning leeft mee met nabestaanden MH17

NOS 24.05.2018 Premier Rutte komt eerder terug van een handelsmissie in India voor kabinetsoverleg over de laatste onderzoeksresultaten over het neerhalen van de MH17. Hij vliegt komende nacht terug. Rutte noemt het voor de nabestaanden opnieuw een moeilijke dag.

Het JIT, het Joint Investigation Team van de betrokken landen, heeft bekendgemaakt dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk.

“Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden”, laat Rutte op Facebook weten. De ministers Kaag, Schouten, Van Nieuwenhuizen en Bruins blijven in India.

Open zenuw

Ook minister Blok van Buitenlandse Zaken komt vervroegd terug uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin was voor een staatsbezoek. Koning Willem-Alexander zei daar dat het rapport een open zenuw raakt bij iedereen die door de MH17-ramp is getroffen:

Video afspelen

‘MH17 is een open wond in de samenleving’

Blok sprak van een ingrijpend moment voor de nabestaanden. Hij zegt dat hij bij zijn ontmoeting met Lavrov, in april, erop heeft aangedrongen dat Rusland respectvol omgaat met de vondsten van het JIT. “Ik betreur dat er meteen Russische ontkenning was.” Wat de ontkenning betekent voor de relatie met Rusland, wist hij nog niet. “Maar de reactie vandaag was niet hoopgevend.”

Bekijk hieronder een uitgebreidere reactie van minister Blok:

Video afspelen

‘Ik betreur de Russische ontkenning natuurlijk zeer’

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zegt dat hij zeer onder de indruk is van de onderzoeksresultaten van het JIT. Hij beoordeelt het onderzoek als “grondig monnikenwerk” dat aantoont dat een Buk-raketinstallatie van de Russische krijgsmacht is gebruikt om vliegtuig MH17 neer te halen. “De waarheid komt met steeds grotere stukken aan het licht.”

Grapperhaus doet ook opnieuw de oproep aan Rusland om mee te werken aan het onderzoek, in de hoop dat de schuldigen voor de rechter komen. “Wij gaan nu op een resolute, maar rechtvaardige manier de schuldigen boven water halen en die worden dan vervolgd.”

‘Geen zaken achterhouden’

Ook PVV-leider Wilders zegt naar aanleiding van de resultaten van vandaag dat Rusland volledige medewerking moet verlenen en geen zaken mag achterhouden: “Iedereen dient aan het onderzoek mee te werken. Ook Rusland.”

BEKIJK OOK;

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Rutte over MH17-twijfels Rusland: ik laat mij dit niet zeggen

Rutte terug voor overleg MH17, coalitie wil actie tegen Rusland

AD 24.05.2018 Premier Rutte heeft zijn handelsmissie in India abrupt afgebroken, omdat hij morgenochtend per se aanwezig wil zijn bij de wekelijkse ministerraad. Dan staat het onderzoek naar de MH17 op de agenda.

Het kabinet gaat mogelijk bij de Verenigde Naties kritiek uiten op Rusland omdat het land informatie heeft achtergehouden, zo denken ingewijden.

Lees ook;

JIT: Raket die MH17 neerhaalde was van 53e Russische brigade

Lees meer

Het Joint Investigation Team zei vandaag in een persbijeenkomst dat het nu bewezen is dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie die van het Russische leger. Bovendien zou zijn aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was.

Rusland was door een VN-resolutie verplicht om zulke informatie met het onderzoeksteam te delen, maar heeft dat mogelijk dus achtergehouden.

Coalitiepartijen CDA, VVD, ChristenUnie en D66 willen daarom dat het kabinet in de VN oproept om de resolutie ‘te herbevestigen’ en uitspreekt dat Rusland ‘niet juist’ heeft gehandeld door informatie niet te delen met het JIT. ,,De conclusies van het JIT zijn duidelijk, dus moeten ook besproken worden op het hoogste diplomatieke niveau”, vindt Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma die met coalitiegenoten het kabinet tot actie manen.

Ernstig

Premier Rutte spreekt van ‘opnieuw een moeilijke dag’ voor de nabestaanden van de slachtoffers. Hij noemt de conclusie dat de BUK-raket onderdeel was van het Russische leger een ‘belangrijke ontwikkeling’.  ,,Ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.”

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) sprak van een ‘ernstige constatering’ en zei onder de indruk te zijn van het ‘vergaarde bewijs’. Ook hij keert eerder terug naar Nederland voor het overleg. Blok is met het koninklijk paar mee op staatsbezoek in Luxemburg, maar zorgt dat hij morgenochtend vroeg terug is voor de ministerraad, zegt een woordvoerder van zijn ministerie.

Rutte onlangs tijdens de persconferentie na afloop van de wekelijkse ministerraad. © ANP

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17 

NU 24.05.2018 Premier Mark Rutte keert een dag eerder terug van de handelsmissie in India om aanwezig te kunnen zijn bij de wekelijkse ministerraad. Daar worden de recente onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT) over het neerhalen van vlucht MH17 besproken.

Donderdagochtend maakte het JIT bekend dat de buk-raketinstallatie waarmee vlucht MH17 is neergeschoten afkomstig is van de Russische krijgsmacht. Uitvoerig onderzoek heeft aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was.

“Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland, omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden”, zegt Rutte donderdag in een reactie. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel) neemt de taken van Rutte in India over.

Minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok, zei na afloop van de JIT-presentatie dat “een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd”. “Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid over het neerhalen van vlucht MH17 is, vooral voor de nabestaanden”, zei Blok.

Ook koning Willem-Alexander reageerde op de presentatie en noemde de ramp een “open zenuw in onze samenleving die nu opnieuw wordt opengehaald”. De koning zei dat hij en koningin Máxima enorm meeleven met de mensen die het betreft.

Rutte licht toe waarom hij handelsmissie India afbreekt

VN-Veiligheidsraad

Wat de kabinetsreactie op de onderzoekresultaten zal zijn, wordt waarschijnlijk vrijdag na afloop van de ministerraad bekendgemaakt.

De vier coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vinden dat Nederland de bevindingen in de VN-Veiligheidsraad moet bespreken. Daar zou Rusland erop moeten worden aangesproken dat het onvoldoende medewerking aan het onderzoek verleent.

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma verwijst naar VN-resolutie 2166 die alle landen oproept mee te werken aan het MH17-onderzoek, waar ook de Russen mee hebben ingestemd.

“Nu blijkt dat de Russen cruciale informatie niet hebben gegeven, moet Nederland samen met de bondgenoten de internationale gemeenschap herinneren aan deze resolutie”, aldus Sjoerdsma.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Zie ook: JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

Lees meer over: MH17

Rutte eerder terug uit India voor MH17

Telegraaf 24.05.2018  Premier Mark Rutte heeft besloten terug te keren uit India nadat donderdagochtend bekend werd dat vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger.

Ook Stef Blok (Buitenlandse Zaken) keert eerder terug uit Luxemburg. De twee willen vrijdag aanwezig zijn bij de wekelijkse ministerraad. Daar worden de meest recente onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team besproken over het neerhalen van vlucht MH17.

De onderzoekers achten bewezen dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Uitvoerig onderzoek heeft aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk was.

„Het Openbaar Ministerie heeft vandaag belangrijk nieuws over het neerhalen van MH17 naar buiten gebracht”, verklaart Rutte. „Daarmee is dit voor nabestaandenwederom een mopeilijke dag. Het Joint Investigation Team heeft vastgesteld dat de Buk-raket die MH17 heeft neergehaald onderdeel was van het Russische leger, afkomstig uit Koersk. Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.”

Handelsmissie

Rutte is met een grote kabinetsdelegatie op handelsmissie in India. Hij vertrok dinsdag en zou pas zaterdag terugkeren. Rutte sprak in India zijn waardering uit voor het werk van de JIT-onderzoekers. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) vervangt de premier voor de rest van het bezoek. Rutte zou in India de ontvoering van peuter Insiya op hoog niveau aankaarten.

Blok

Minister Blok is met het koningspaar mee op staatsbezoek in Luxemburg. Dat duurt nog tot en met vrijdag, maar de bewindsman keert vrijdagmorgen vroeg terug voor de ministerraad, aldus een woordvoerder van het ministerie. Blok vindt de laatste resultaten van het JIT een „ernstige constatering.” Ook toonde hij zich onder de indruk „van het vergaarde bewijs.”

BEKIJK OOK:

Coalitie na MH17-conclusie: roep Rusland tot de orde

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

Telegraaf 24.05.2018 Rusland weigert nog steeds om mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de massamoord op MH17 van het Joint Investigation Team onder leiding van het Nederlandse Openbaar Ministerie.

Dat zei hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke donderdag bij een update van het onderzoek dat al jaren duurt. „Het is een slechte zaak dat de Russen ondanks onze verzoeken geen cruciale informatie willen overhandigen”, zei hij.

Nabestaanden reageren geschokt. „Wij vinden dit heel belangrijk nieuws. Voor het eerst is keihard door het JIT aangetoond dat de Russische staat actief betrokken was bij het neerhalen van MH17. Dat bewijs is nu een feit”, zegt voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17.

BEKIJK OOK:

Coalitie na MH17-conclusie: roep Rusland tot de orde

Ook is volgens hem nieuw dat het OM Rusland direct beschuldigt van gebrek aan medewerking en het achterhouden van informatie. „Tegen alle internationale afspraken in. Dat moet wat ons betreft zware politieke consequenties hebben. De Nederlandse regering moet nu een signaal afgeven”, vindt Ploeg.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

Het net sluit zich om de daders en verantwoordelijke leiders van de aanslag op vlucht MH17 op 17 juli 2014 in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De dodelijke Buk-installatie is met 100% zekerheid afkomstig van de Russische 53e brigade in Koersk.

BEKIJK OOK:

Rutte eerder terug uit India voor MH17

Samenwerking

De Europese Unie roept Rusland op tot „volledige samenwerking” met het JIT. „Alle staten die kunnen bijdragen aan de vervolging van de daders moeten dat doen”, zei een woordvoerster van de diplomatieke dienst van de EU. „Rusland was in dit opzicht tot nu toe niet bereid tot samenwerking.”

Het onderzoek naar de toedracht verdient steun van de hele internationale gemeenschap, aldus de zegsvrouw, verwijzend naar de resolutie van de VN-Veiligheidheidsraad daarover.

LEES MEER OVER; mh17 nabestaanden

Blok: ’ernstige constatering’ over MH17

Telegraaf 24.05.2018 De conclusie van het internationaal onderzoeksteam dat vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-raket afkomstig van een Russische militaire eenheid is een „ernstige constatering”, laat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) weten.

„Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid is over het neerhalen van vlucht MH17, vooral voor de nabestaanden. Een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Ik ben zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs en heb veel respect voor het werk van het Openbaar Ministerie, de politie en de partners van het Joint Investigation Team (JIT). Dit is een ernstige constatering. Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT morgen in de ministerraad”, aldus Blok in een korte reactie.

Het onderzoeksteam van Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne maakte donderdag bekend dat de Buk-raket afkomstig is van de 53e Luchtafweerraketbrigade gelegerd nabij het Russische Koersk.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

BEKIJK OOK:

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

LEES MEER OVER; mh17 stef blok

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

Telegraaf 24.05.2018 Het Joint Investigation Team (JIT) wil meer informatie over de 53e brigade van het Russische leger en vraagt mensen die meer weten, zich te melden. De raketinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald, was van deze brigade, zo heeft onderzoek uitgewezen.

Het onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, heeft vier vragen. Wie maakte deel uit van de bemanning? Met welke instructie ging die bemanning op pad op de dag van de crash? Wie was verantwoordelijk? En wie heeft meer informatie over procedures en verantwoordelijkheden binnen de brigade?

Het onderzoeksteam hoopt op reacties van mensen die op een of andere manier betrokken zijn geweest bij het gebruik van de Buk-lanceerinstallatie.

Armenië

De 53e luchtafweerraketbrigade ontstond in 1967 in Armenië uit een luchtafweerregiment. Kort na de oprichting werd de brigade overgeplaatst naar de DDR (het toenmalige Oost-Duitsland) en maakte daar gedurende de Koude Oorlog deel uit van de GSSD, de Groep van Sovjetstrijdkrachten in Duitsland. Nadat de sovjettroepen zich in 1992 uit Duitsland hadden teruggetrokken, verhuisde de brigade naar Koersk, op zo’n 100 kilometer van de Oekraïense grens.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

LEES MEER OVER; mh17 joint investigation team (jit) rusland

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderen

NU 24.05.2018 De Russische president Vladimir Poetin zegt donderdag dat Moskou de bevindingen over MH17 van het Joint Investigations Team ​zal analyseren. Het onderzoeksteam meldde eerder dat de buk-raketinstallatie die in 2014 het vliegtuig neerschoot van het Russische leger was.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket afkomstig van Russisch leger
  • Rusland gaat conclusies bekijken na eerdere ontkenning
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden

Eerder zei het Russische ministerie van Defensie niets met het neerschieten van vlucht MH17 te maken hebben gehad.

Het JIT kwam tot de conclusie dat de installatie uit Rusland kwam door beelden uitvoerig te vergelijken. De buk-raketinstallatie had volgens het team unieke uiterlijke kenmerken.

Getuigenverklaringen ondersteunden de bevindingen, bleek donderdag uit de presentatie van de onderzoeksresultaten.

Dezelfde conclusie werd vorig jaar al getrokken door het onderzoekscollectief Bellingcat. Het JIT verricht een eigen, onafhankelijk onderzoek.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Getuigenbescherming

Het JIT zet het onderzoek voort en wil beantwoord hebben wie deel uitmaakte van de bemanning van het konvooi dat het vliegtuig neerhaalde, met welke instructies die bemanningsleden op pad gingen op de dag van de crash, wie verantwoordelijk is en wie meer informatie heeft over verantwoordelijkheden binnen de brigade.

Hierbij is het team nog op zoek naar getuigen. Wie zich zorgen maakt over veiligheid, kan in de vijf JIT-landen aanspraak maken op getuigenbescherming, meldde het onderzoeksteam donderdag.

JIT presenteert onderzoeksresultaten

MH17

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines was op 17 juli 2014  onderweg van Amsterdam naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Boven Oost-Oekraïne werd het toestel uit de lucht geschoten door een buk-raket, een wapen van Russische makelij. Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om. Onder hen bevonden zich 196 Nederlanders.

Het JIT is een samenwerking van Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne. Het doel van het team is om erachter te komen waarom het vliegtuig is neergehaald. Ook wil het JIT de verdachten voor de rechter brengen.

Het is niet bekend wanneer het precies tot een rechtszaak komt, meldde Fred Westerbeke, hoofdofficier bij het Landelijk Parket en JIT-onderzoeksleider. Dit zal wel “binnen vijf jaar zijn”, is de voorspelling van Westerbeke.

Eerder was al duidelijk dat de rechtbank in Den Haag de zaak zal behandelen.

Zie ook: Hoe groot is kans dat daders MH17-ramp gestraft worden?

Lees meer over: MH17 Rusland JIT

Aanbevolen artikelen;

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Rusland ontkent: geen raketsysteem grens overgegaan

Telegraaf 24.05.2018 Rusland ontkent dat ooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne over is gegaan. Het Russische ministerie van Defensie zegt volgens Russische media dat bewijsmateriaal is gepresenteerd dat wijst op Oekraïense betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17.

De mededeling volgde op de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) in Nederland. Dat maakte bekend dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

BEKIJK OOK:

’Relatie met Rusland nog niet normaliseren’

Het Russische ministerie van Defensie neemt afstand van die conclusie. Het departement stelt dat de onderzoekers voorbij gingen aan verklaringen van ooggetuigen. Die zouden hebben aangegeven dat het projectiel werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van Oekraïense regeringstroepen.

BEKIJK OOK:

Rutte eerder terug uit India voor MH17

’Nooit de grens overgegaan’

„Tijdens de samenwerking met de Nederlandse politiediensten, heeft Rusland overweldigend bewijs gepresenteerd dat aantoont dat Oekraïense BUK-systemen zijn gebruikt”, citeert persbureau TASS uit een verklaring van het ministerie. „Geen van de luchtverdedigingssystemen van het Russische leger zijn ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne overgegaan.”

LEES MEER OVER; rusland oekraïne mh17 joint investigation team (jit)

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

NOS 24.05.2018 Rusland blijft ook na de vandaag gepresenteerde bewijzen zijn betrokkenheid bij de ramp met vlucht MH17 glashard ontkennen. “Geen enkele Russische raketinstallatie heeft ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne gepasseerd”, zegt het ministerie van Defensie. Ook zegt het ministerie dat het Russische leger niets te maken heeft met de vliegtuigcrash.

Later op de dag was president Poetin minder expliciet. Hij zei dat Rusland de resultaten van het onderzoek gaat bestuderen. Hij verwierp de kritiek dat Rusland onvoldoende meewerkt met de onderzoekers. Volgens Poetin wordt Rusland niet betrokken bij het onderzoek en Oekraïne wel. Hij beschuldigde dat land ervan internationale wetten te hebben overtreden door destijds het luchtruim niet te sluiten.

Het internationale onderzoeksteam JIT zei vandaag wettige en overtuigende bewijzen te hebben dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde, afkomstig was van de 53ste brigade van de Russische strijdkrachten. Ook werden beelden getoond om het bewijs te ondersteunen dat de installatie waarop de raket zat door de 53ste brigade vanuit Koersk naar de grens met Oekraïne werd gebracht.

Gemanipuleerd

Het Russische ministerie zegt dat het onderzoeksteam zijn conclusies alleen rechtvaardigt met mogelijk gemanipuleerde beelden van sociale media. Die beelden zijn volgens Moskou geleverd door de Oekraïense inlichtingendiensten en werden eerder getoond door “de beruchte Britse activistische onderzoeksgroep Bellingcat”.

Het ministerie weerspreekt volgens persbureau Tass ook dat Rusland niet meewerkt met het JIT. Volgens het ministerie heeft het JIT van Rusland “overweldigend bewijs” van Oekraïense betrokkenheid gekregen.

Ooggetuigen

Uit verklaringen van ooggetuigen blijkt volgens Moskou dat de raket werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van het Oekraïense leger. Ook is volgens het ministerie van Defensie “tijdens de samenwerking met de Nederlandse politiediensten” aangetoond dat er geen Russische, maar een Oekraïense Buk-raket is gebruikt.

De Russische ambassade in Nederland geeft geen commentaar op de bevindingen van het JIT.

BEKIJK OOK;

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Rusland: wij brachten geen raketin­stal­la­ties naar Oekraïne

AD 24.05.2018 Rusland heeft ontkend dat Russische raketinstallaties vanuit het land de grens met Oekraïne zijn overgestoken. Het Russische ministerie van Defensie herhaalt volgens persbureau Sputnik dat geen Russische militairen betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17.

Geen van de luchtverde­di­gings­sys­te­men van het Russische leger zijn ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne overgegaan, aldus Russische ministerie van Defensie.

De mededeling volgde op de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) in Nederland. Dat maakte bekend dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk.

Maar het Russische ministerie van Defensie neemt afstand van die conclusie. Het departement stelt dat de onderzoekers voorbij gingen aan verklaringen van ooggetuigen. Die zouden hebben aangegeven dat het projectiel werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van Oekraïense regeringstroepen.

,,Tijdens de samenwerking met de Nederlandse politiediensten, heeft Rusland overweldigend bewijs gepresenteerd dat aantoont dat Oekraïense BUK-systemen zijn gebruikt”, citeert persbureau TASS uit een verklaring van het ministerie. ,,Geen van de luchtverdedigingssystemen van het Russische leger zijn ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne overgegaan.” Eerder concludeerden verschillende instanties, waaronder onderzoekscollectief Bellingcat, dat vlucht MH17 in 2014 alleen maar kon zijn neergehaald door een raket van de Russische 53ste luchtafweerbrigade.

Waarheid verhullen

Bij de vliegramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Hun nabestaanden wachten nog steeds op het aanhouden van de daders. In een brief naar de Russische krant Novaya Gazeta schreven tien van hen afgelopen week dat ze worstelen met het aanstaande WK voetbal in Rusland.

,,De Russische regering is er consequent op uit geweest de waarheid te verhullen en de verantwoordelijkheid te ontduiken sinds die vreselijke dag in juli 2014. We zijn ons op pijnlijke wijze bewust van de duistere ironie dat de Russische leiders die zich zullen opstellen alsof ze de wereld met open armen ontvangen, degenen zijn die het meest schuldig zijn aan het verwoesten van onze wereld.”

Het JIT wil nog steeds alle verdachten uiteindelijk voor een rechtbank in Den Haag brengen. Onderzoeksleider Fred Westerbeke van het Landelijk Parket denkt dat dit over vijf jaar gaat gebeuren. ,,We hadden al een groep van 100 mensen in beeld en we hebben de rol van een flink deel van hen nu duidelijker in beeld. Maar als we nu zeggen wat we weten, kan dat het onderzoek schaden. Dat zal in de rechtszaal komen.”

Vliegramp MH17

Wat gebeurde er op 17 juli 2014?

Op 17 juli 2014 is een Boeing 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neergestort in Oost-Oekraïne. Het vliegtuig werd geraakt door een luchtdoelraket. In Oekraïne was op dat moment een pro-Russische opstand gaande. Aan boord waren 298 mensen. 193 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit. Onder hen waren 50 Brabanders. Niemand overleefde de crash.

Het vliegtuig vertrok om 12.14 uur vanaf Schiphol. Rond 14.00 uur steeg het vliegtuig tot zo’n 1060 meter, om ruim boven het gesloten luchtruim boven Oekraïne te vliegen (tot 9750 meter was het luchtruim dicht). Het vliegtuig verdween rond 15.18 uur van de radar.

De brokstukken van het toestel lagen verspreid over een oppervlakte van 35 vierkante kilometer. De staart lag op 10 kilometer afstand van andere brokstukken. De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte is neergehaald.

Bevinding J.I.T.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket
  • Raket en lanceerinstallatie afkomstig van Russisch leger
  • Rusland ontkent
  • JIT heeft meer bewijslast verzameld
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden
  • Berechting daders zal in Nederland zijn

JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

NU 24.05.2018 De buk-raketinstallatie die in 2014 vlucht MH17 neerschoot boven Oost-Oekraïne was van het Russische leger. Dat is een van de tussentijdse conclusies van het Joint Investigations Team (JIT). Rusland ontkent echter. Er zou geen raketinstallatie van Rusland naar Oekraïne zijn gebracht.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket
  • Raket en lanceerinstallatie afkomstig van Russisch leger
  • Rusland ontkent
  • JIT heeft meer bewijslast verzameld
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden
  • Berechting daders zal in Nederland zijn

Het JIT, het internationale samenwerkingsverband dat de aanval op de lijnvlucht onderzoekt, maakte haar bevindingen donderdag bekend. Kort daarop kwam Rusland met een reactie.

Volgens het land is nog nooit een Russische raketinstallatie over de grens van Rusland naar Oekraïne gegaan. Het Russische ministerie van Defensie laat weten niets met het neerschieten van vlucht MH17 te maken hebben gehad.

Uit beelden van de raketinstallatie bleek dat die unieke uiterlijke kenmerken bezat, meldt Wilbert Paulissen, hoofd van de Nationale Recherche en onderdeel van het Joint Investigation Team.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland, die deel uitmaakt van de Russische krijgsmacht. Ook getuigenverklaringen bevestigen dat, aldus het team.

Daarmee heeft de JIT dezelfde bevindingen als het onderzoekscollectief Bellingcat, dat vorig jaar ook concludeerde dat de buk-installatie afkomstig was van de Russische militaire eenheid in kwestie. De onderzoekseenheid verrichtte het eigen onderzoek onafhankelijk van het Bellingcat-onderzoek.

Route

Aan de hand van onder meer video’s en foto’s op sociale media werd vrijwel de hele route van het konvooi van zeker zes buk-installaties, dat van de Russische basis naar Oekraïne reed, gereconstrueerd. Die reconstructie werd op de persconferentie vertoond.

De ‘vingerafdruk’ die werd gevormd door de uiterlijke markeringen op de lanceerinstallatie die MH17 neerhaalde, kwam alleen overeen met een specifieke buk-TELAR-installatie uit dat konvooi, waarvan de aanwezigheid in het Oost-Oekraïense Donetsk is vastgesteld.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Getuigen

Het onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, heeft vier vragen: wie maakte deel uit van de bemanning, met welke instructie ging die bemanning op pad op de dag van de crash, wie was verantwoordelijk en wie heeft meer informatie over procedures en verantwoordelijkheden binnen de brigade?

Het onderzoeksteam hoopt op reacties van mensen die op een of andere manier betrokken zijn geweest bij het gebruik van de buk-lanceerinstallatie.

Getuigen die naar voren willen stappen, maar zich zorgen maken over hun veiligheid, kunnen in de vijf JIT-landen aanspraak maken op verschillende programma’s voor getuigenbescherming, aldus het onderzoeksteam.

Het JIT-team zei eerder het “vervelend” te vinden dat Rusland niet alle informatie aanlevert waar het team om heeft gevraagd. De informatie over de afkomst van de buk-installatie is dan ook niet van tevoren gedeeld met de Russische autoriteiten. “Ze kunnen het volgen op de livestream.”

Presentatie tussentijdse bevindingen over MH17

Verdachten

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

In het JIT werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen waarom het toestel werd neergehaald en de verdachten voor de rechter te brengen. Bij het onderzoeksteam zijn enkele tientallen personen in beeld die mogelijk betrokken waren bij de 53e brigade of de inzet van de buk-installatie.

Wanneer het tot een rechtszaak zal komen, is nog onduidelijk. Het antwoord is complex, aldus Fred Westerbeke, hoofdofficier bij het Landelijk Parket en JIT-onderzoeksleider. “We weten gewoon nog niet wanneer we daar genoeg informatie voor hebben. Ik kan wel zeggen: we zitten in de laatste fase van het onderzoek. Maar er is nog veel werk te doen.”

Westerbeke voorspelt wel dat de personen achter het neerhalen van MH17 “binnen vijf jaar” voor de rechter zullen staan. Eerder werd al duidelijk dat de rechtbank in Den Haag de zaak zal behandelen.

Zie ook: Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Lees meer over: MH17 Rusland JIT

Aanbevolen artikelen;

Russische president Poetin zegt onderzoek MH17 te bestuderen

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

Telegraaf 24.05.2018 Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17, heeft nog meer bewijs gevonden dat de Russische federatie achter het neerhalen van het vliegtuig zit. Het net sluit zich dus langzaam om de daders en verantwoordelijke leiders. Dat blijkt donderdag tijdens de presentatie van tussentijdse onderzoeksresultaten.

Van de Buk-raket die het toestel fataal werd, is een soort vingerafdruk gemaakt, meldt hoofd van de Nationale Recherche en onderdeel van het Joint Investigation Team Wilbert Paulissen. Daaruit is duidelijk geworden dat de raket bezit was van de 53e ’anti aircraft missile brigade’ van het Russische leger in Koersk.

De installatie waarmee de Buk-raket werd gelanceerd is gefilmd, beelden hiervan zijn getoond tijdens de persconferentie.

In het JIT werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen waarom het toestel werd neergehaald en de verdachten voor de rechter te brengen.

Onderzoekscollectief Bellingcat kwam al eerder tot dezelfde conclusie.

Dringende oproep

Een dringende oproep aan getuigen en informanten wordt gedaan door onderzoeksleider en hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke van het Landelijk Parket. Volgens hem hebben de Russische autoriteiten geen enkele bevestiging gegeven.

BEKIJK OOK:

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

„Daarom zoeken we de hulp van het publiek.” Zo is de grote vraag wie de bemanning was, Westerbeke is ervan overtuigd dat er mensen zijn die meer weten.

Afrondende fase

Het onderzoek naar de personen achter het neerhalen van vlucht MH17 is in de „afrondende fase.” Maar wanneer de rechtszaak kan beginnen is niet duidelijk, zei Westerbeke. Eerder werd al duidelijk dat de rechtszaak in Nederland zal plaatsvinden, waarschijnlijk in Den Haag. De personen achter het neerhalen van vlucht MH17 staan volgens Westerbeke „binnen vijf jaar” voor de rechter.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK:

Bijeenkomst onderzoeksteam MH17-crash

LEES MEER OVER; mh17

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

NOS 24.05.2018 De Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald was afkomstig van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk. Dat heeft Wilbert Paulissen, het hoofd landelijke recherche, bekendgemaakt op een persconferentie van het JIT. Dat is het internationale team dat onderzoek doet naar de ramp met de MH17.

Het JIT wil nog weten in hoeverre de 53ste brigade zelf actief betrokken was bij het neerhalen van het passagiersvliegtuig. Het onderzoeksteam gaat er in elk geval van uit dat mensen binnen de 53ste brigade meer weten van de noodlottige raketlancering en van de mensen die erbij betrokken waren.

Eerder wees het onderzoekscollectief Bellingcat al naar de 53ste brigade, maar met het onderzoek van het JIT is er, volgens het JIT, nu ook wettig en overtuigend bewijs voor de betrokkenheid van de brigade uit Koersk, en dus van Rusland. Dat bewijs zal worden gebruikt in het strafproces.

Vingerafdruk

Op 23 juni 2014, bijna vier weken voor de ramp, vertrok een konvooi van bijna vijftig voertuigen met zes Buk-raketinstallaties uit Koersk naar Oekraïne. Van de reis van het konvooi naar de Oekraïense grens heeft het JIT vele beelden, die zijn gemaakt op 23, 24 en 25 juni.

De beelden werden getoond in een animatiefilmpje, waarvan je hieronder een samenvatting kunt zien:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Bukraket die MH17 neerhaalde

Alle voertuigen waren van de 53ste brigade. Op de beelden waren alleen voertuigen, wapens, wegen en landschappen te zien, en geen personen. De beelden zijn vooral afkomstig van sociale media. Tientallen foto’s en filmpjes van het konvooi zijn in die dagen op sociale media gezet door mensen die ze vanuit hun auto gemaakt hebben en andere voorbijgangers.

Een van de raketinstallaties in het konvooi heeft overtuigende overeenkomsten met beelden van 17 en 18 juli 2014 van de Buk die MH17 neerhaalde. Het JIT toonde in het filmpje zeven overeenkomende kenmerken, die samen “een vingerafdruk” opleverden.

Meer informatie

Onderzoeksleider Westerbeke zei dat het JIT nog veel meer informatie heeft, maar die nog niet prijsgeeft, omdat het zich niet in de kaart wil laten kijken. Opvallend is bijvoorbeeld dat er geen beelden werden getoond van de periode tussen 25 juni en 17 juli, de dag van de ramp.

Hij benadrukte dat er bij het onderzoek nog elke dag vooruitgang wordt geboekt. Het onderzoek zit volgens hem in de afrondende fase, maar hij kan nog niet zeggen wanneer het klaar is en wanneer de strafzaak tegen de verdachten kan beginnen.

Het internationale onderzoeksteam JIT had al laten weten dat het vandaag niet met namen van verdachten naar buiten zou komen. Dat gebeurt pas als het onderzoek is afgerond. Het voortijdig bekendmaken van namen kan het proces schaden, omdat verdachten zich dan in openbaar zouden kunnen gaan verdedigen.

Klokkenluiders

Het JIT deed vandaag wel voor de derde keer een oproep aan getuigen om informatie te geven. Ditmaal was de oproep niet gericht aan het publiek, maar specifiek aan insiders, met name klokkenluiders die informatie willen delen. Het JIT benadrukte meermalen dat getuigen beschermd zullen worden.

Het gaat het JIT om vier vragen: wie maakte deel uit van de bemanning, met welke instructie gingen zij op pad en van wie was die instructie afkomstig, wie was verantwoordelijk voor de inzet van de Buk-raket op 17 juli 2014 en welke procedures golden binnen de 53ste brigade.

Het onderzoeksteam wil mede hierdoor antwoord krijgen op de vraag waarom MH17 is neergehaald, en wie daarvoor verantwoordelijk waren.

Vorige rapportage

Bij de vorige tussentijdse rapportage in september 2016 maakte het JIT bekend een groep van honderd betrokkenen in beeld te hebben. Westerbeke zei dat dat is teruggebracht tot enkele tientallen. Het gaat om mensen van verschillende nationaliteiten, zei hij. Daar wilde hij verder niet op ingaan.

Het JIT heeft zijn informatie gedeeld met de Russische overheid, die volgens Westerbeke niet goed meewerkt. Al in 2014 vroeg het JIT de Russische autoriteiten om alle informatie te geven die van belang kan zijn voor de waarheidsvinding, maar bijvoorbeeld over de betrokkenheid van de 53ste brigade is niets gemeld.

Het JIT had in 2016 al vastgesteld dat vlucht MH17 was neergehaald door een Buk-raket, vanuit een landbouwveld in Oost-Oekraïne dat in handen was van pro-Russische rebellen. Vaststond ook dat de Buk-installatie van Russisch grondgebied was gekomen en later weer naar Rusland was teruggebracht. Bij de vliegramp op 14 juli 2014 kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Blok

Minister Blok zegt in een reactie op een presentatie van vandaag dat er een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Hij is zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs. Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT morgen in de ministerraad.

Hieronder zie je de gehele JIT-animatie over het onderzoek naar de Russische Buk-installatie:

Video afspelen

Animatie onderzoek naar Bukraket die MH17 neerhaalde

BEKIJK OOK;

JIT: Buk-raket kwam uit Rusland, afgeschoten in rebellengebied

JIT: Raket die MH17 neerhaalde was van 53e Russische brigade

AD 24.05.2018 De BUK-raket die is gebruikt bij het neerhalen van vlucht MH17 kwam uit Rusland. Dat heeft Wilbert Paulissen, hoofd Nationale Recherche, vanochtend gemeld tijdens een persconferentie. Daarmee bevestigde hij eerdere beweringen van onderzoekscollectief Bellingcat.

,,We hebben alle beelden van de BUK Telar onderzocht, hij is afkomstig van de 53e Luchtafweergeschutbrigade. Die is onderdeel van Russische krijgsmacht. Onderzoekscollectie Bellingcat meldde dit al eerder. Wij melden het nu omdat we bewijs hebben gevalideerd en het stand kan houden in rechtszaal”, aldus Paulissen vanochtend tijdens een gezamenlijke persconferentie van de vijf landen die onderzoek doen naar het neerschieten van vlucht MH17 die zich hebben verenigd in het Joint Investigation Team (JIT). Paulissen is één van de onderzoekers.

Er werden nog geen namen van verdachten genoemd. Wel riep Paulissen mensen op om met meer informatie te komen. ,,Dat we deze brigade kunnen aanwijzen, is een belangrijke stap. We roepen nu mensen op met meer informatie te komen. We hebben nog vragen: wie was de bemanning, met welke opdracht gingen ze op pad, wie was er verantwoordelijk voor de brigade? We vragen mensen van 53e Brigade of familieleden om met meer info te komen.” Het JIT deed daarmee dus een oproep aan Russissche (ex)militairen om met info over hun eigen briagde te komen. ,,Zodat dit misdrijf kan worden opgelost.”

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf een update over de resultaten.© ANP

Hulp

TWITTER CYRILROSMAN
  cyrilrosman@cyrilrosman

Jennifer Hurst (Australische politie): ,,We hebben in Oost-Oekraine het omhulsel en de uitlaat van een BUK-raket gevonden (dat was al bekend). Daar staan specifieke nummers op. Die nr’s duiden op productiejaar en plek: Moskou ’86’ 11:27 AM – May 24, 2018

See cyrilrosman’s other Tweets

Onderzoeksleider en Hoofdofficier van Justitie Fred Westerbeke van het Landelijk Parket nuanceerde dat dit niet direct betekent dat de 53e Luchtafweerbrigade achter de aanval zat. Hij zei: ,,Was de 53e Brigade zelf betroffen bij het neerhalen van MH17? Dat onderzoeken we. De Russische Federatie heeft nog niet gemeld dat dat zo is. We hebben jaren geleden al om info gevraagd. Maar we willen ons niet alleen meer tot de Russische autoriteiten wenden. We vragen nu dus ook het Russische publiek om ons te helpen.”

Westerbeke: ,,We krijgen cruciale informatie niet van de Russen. Dat is niet juist. Daar moet snel een stap in worden gezet.” De onderzoekers hebben de Russische autoriteiten gevraagd om meer informatie over de 53e brigade en de specifieke raket. Van de 100 aanvankelijke verdachten zijn er nu nog ‘enkele tientallen’ van meerdere nationaliteiten over.

Berechting in Den Haag

Het JIT heeft nog steeds als doel de verdachten uiteindelijk voor een rechtbank in Den Haag te brengen, Westerbeke denkt over vijf jaar. Westerbeke vanochtend: ,,We hadden al een groep van 100 mensen in beeld en we hebben de rol van een flink deel van hen nu duidelijker in beeld. Maar als we nu zeggen wat we weten, kan dat het onderzoek schaden. Dat zal in de rechtszaal komen.”

Onderzoekscollectief Bellingcat wees de Russische 53e Luchtafweerbrigade eerder al aan als het schuldige legeronderdeel. Dat deden ze op basis van onderzoek van foto’s van de BUK en social media. Zij kwamen met namen van betrokken militairen en separatisten.

OM-officier Westerbeke aan het woord. © AD

Ernstige constatering

Minister Stef Blok. © EPA

De conclusie van het internationaal onderzoeksteam is een ,,ernstige constatering”, laat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) weten. ,,Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid is over het neerhalen van vlucht MH17, vooral voor de nabestaanden. Een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Ik ben zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs en heb veel respect voor het werk van het Openbaar Ministerie, de politie en de partners van het Joint Investigation Team (JIT). Dit is een ernstige constatering. Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT morgen in de ministerraad.”

Premier Mark Rutte keert een dag eerder terug van de handelsmissie in India omdat hij aanwezig wil zijn bij de wekelijkse ministerraad. Rutte sprak zijn waardering uit voor het werk van de JIT-onderzoekers.

De coalitiepartijen willen dat de regering bij de Verenigde Naties alle landen opnieuw oproept mee te werken aan het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Ze willen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok onder meer weten of hij de conclusies van het JIT onderschrijft.

Gezamenlijk onderzoek

Vlucht MH17 van Malaysia Arilines werd op 17 juli 2014 neergeschoten boven Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden van de vlucht van Amsterdam naar Kuala Lumpur om het leven, onder hen waren 196 Nederlanders. Omdat er ook Australiërs en Belgen aan boord zaten, doen die twee landen samen met Nederland, Maleisië en Oekraïne onderzoek naar de verantwoordelijken voor de crash.

Uit eerder onderzoek van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid bleek al dat MH17 is neergehaald door een BUK-raket. Die raket was afgeschoten vanuit Oost-Oekraïne, een gebied dat onder controle stond van pro-Russische rebellen.

Vliegramp MH17

Wat gebeurde er op 17 juli 2014?

Op 17 juli 2014 is een Boeing 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neergestort in Oost-Oekraïne. Het vliegtuig werd geraakt door een luchtdoelraket. In Oekraïne was op dat moment een pro-Russische opstand gaande. Aan boord waren 298 mensen. 193 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit. Onder hen waren 50 Brabanders. Niemand overleefde de crash.

Het vliegtuig vertrok om 12.14 uur vanaf Schiphol. Rond 14.00 uur steeg het vliegtuig tot zo’n 1060 meter, om ruim boven het gesloten luchtruim boven Oekraïne te vliegen (tot 9750 meter was het luchtruim dicht). Het vliegtuig verdween rond 15.18 uur van de radar.

De brokstukken van het toestel lagen verspreid over een oppervlakte van 35 vierkante kilometer. De staart lag op 10 kilometer afstand van andere brokstukken. De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte is neergehaald.

MH17-onderzoek: zijn er nu verdachten?

Het Joint Investigation Team komt vandaag met een update van het onderzoek naar de MH17. Hoe zit het ook alweer met die onderzoeken?

NOS 24.05.2018 Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines neergehaald boven Oost-Oekraïne. Het toestel was met 298 inzittenden op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Alle passagiers en bemanningsleden kwamen om het leven, onder hen 196 Nederlanders.

Premier Rutte beloofde dat de onderste steen boven zou komen en dat er alles aan gedaan zou worden om de schuldigen voor de rechter te brengen. Er werden parallel verschillende onderzoeken gestart naar de toedracht en de schuldvraag.

Onderzoeksraad

De Onderzoeksraad voor Veiligheid presenteerde in oktober 2015 de uitkomst van het onderzoek naar de toedracht: vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-raket die ontplofte vlak naast de cockpit. Door de impact van een regen aan kleine metaaldeeltjes is het toestel in een aantal stukken uiteengevallen en neergestort. De raket is afgeschoten vanuit een gebied in Oost-Oekraïne.

Een jaar later, in september 2016, gaf het Joint Investigation Team (JIT) antwoord op de vraag hoe de raket in Oost-Oekraïne terecht was gekomen. De Buk-installatie kwam uit Rusland, heeft een route afgelegd naar een landbouwveldje bij Pervomajsk, heeft daar de raket gelanceerd en is de volgende dag weer naar Rusland teruggebracht. Het JIT gaf aan een groep van honderd betrokkenen in beeld te hebben.

Video afspelen

Animatie waarin het JIT vaststelt dat MH17 door een BUK-raket is neergeschoten

In het JIT werken tientallen rechercheurs en officieren van justitie uit vijf betrokken landen samen: Nederland, België, Oekraïne, Australië en Maleisië. Het onderzoek richt zich op de vraag wie schuldig is aan het neerhalen van vlucht MH17. De opdracht is om verdachten aan te wijzen en dat te onderbouwen met bewijsmateriaal dat standhoudt bij een rechtszaak. Het staat onder leiding van de Nederlandse hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke.

Hij benadrukt voortdurend dat het onderzoek lang zal duren. In de loop van de ochtend maakt het JIT tussentijdse resultaten bekend van het lopende onderzoek. Die persconferentie wordt vanaf 10.55 uur rechtstreeks uitgezonden op NOS.nl en NPO 1.

Inmiddels is tussen de betrokken landen afgesproken dat een rechtszaak – als die er komt – in Nederland wordt gehouden. Hoewel er voorbereidingen getroffen worden, lijkt een rechtszaak nog ver weg, vooral omdat Rusland eventuele verdachten niet zal uitleveren.

Bellingcat

Daarnaast heeft onderzoekscollectief Bellingcat verschillende onderzoeken gepresenteerd. Een van de belangrijkste daarvan ging over de ‘verdachten’ van de 53ste brigade in Koersk, in Rusland. En eind vorig jaar identificeerde Bellingcat een Russische generaal als betrokkenen bij de aanslag op MH17.

Bellingcat heeft voor morgen een persconferentie aangekondigd.

BEKIJK OOK;

Nabestaanden MH17: willen Russen leven in een land zonder waarheid?

Blok bekritiseert Russische ‘mist en desinformatie’ over Skripal

OVV bekijkt vier jaar na MH17 vliegen boven conflictgebieden

‘Net rond MH17-daders sluit zich’

Telegraaf 24.05.2018 De Buk-raket die MH17 neerhaalde was van Russische strijdkrachten, concludeert het Joint Investigation Team. Maar sommige cruciale vragen zijn nog niet beantwoord, vertelt verslaggever Paul Eldering.

Bijeenkomst onderzoeksteam MH17-crash

Telegraaf 24.05.2018 Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17, presenteert donderdag tussentijdse onderzoeksresultaten. Dat gebeurt tijdens een bijeenkomst in Bunnik. Ook wordt de hulp van het publiek ingeroepen bij de speurtocht naar de daders van de vliegramp.

Er worden geen mededelingen gedaan over mogelijke verdachten, noch wordt informatie gegeven over de resultaten van de eerdere getuigenoproepen, meldde het JIT vooraf al.

In het team werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren en de verdachten voor de rechter te brengen.

Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

LEES MEER OVER; oekraïne mh17 joint investigation team (jit)

mei 25, 2018 Posted by | aanslag, BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Poetin, politiek, Rusland | , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

AD 05.07.2017

AD 05.07.2017

Nederlandse rechtbank

Op donderdag 17 juli 2017 is het drie jaar geleden dat een Boeing 777 van de Malaysia Airlines-vlucht MH17 werd neergeschoten boven oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om.

De vijf landen die het meest betrokken waren bij de ramp met vlucht MH17 in Oekraïne hebben dinsdag besloten dat het strafproces tegen de verdachten van de aanval voor een Nederlandse rechtbank zal worden gevoerd. Dat schrijft het kabinet in een Kamerbrief.

Blok en Koenders bevestigingen in de brief dat de vervolging van de MH17-daders in Nederland kan plaatsvinden en spreken van een belangrijke stap in de berechting van de daders. ‘Alle JIT-landen hebben aangegeven volledig vertrouwen te hebben in het Nederlandse rechtssysteem. (…) Het Nederlandse rechtssysteem heeft internationaal een uitstekende reputatie. Berechting kan hier plaatsvinden binnen bestaande en beproefde kaders. Bovendien is de positie van nabestaanden in Nederland goed geregeld binnen het proces’, schrijven de bewindslieden.

Nationale vervolging in een van de JIT-landen was een van de twee overgebleven opties die nog mogelijk waren nadat Rusland een veto had uitgesproken over de oprichting van een VN-tribunaal.

Den Haag

De daders komen mogelijk voor de rechtbank in Den Haag te staan, en niet voor het internationaal strafhof. De rechtbank in Den Haag is bevoegd om te oordelen in internationale zaken. Volgens De Volkskrant is het voordeel van deze keuze dat het proces snel kan beginnen nadat het strafrechtelijk onderzoek is afgerond.

De kans dat er op korte termijn verdachten voor de rechter komen blijft echter klein. Hoewel er een groep betrokkenen in beeld is, zijn er nog geen mensen in staat van beschuldiging gesteld. Daar komt nog bij dat het de verwachting is dat Rusland – maar ook Oekraïne – verdachten niet zullen uitleveren.

De JIT-landen presenteerden vorig jaar de eerste resultaten van het onderzoek. Hieruit bleek dat de Buk-raket waarmee de Boeing 777 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne werd neergehaald uit Rusland kwam. De raket werd afgevuurd in gebied dat in handen was van pro-Russische rebellen. De lanceerinstallatie is daarna weer teruggebracht naar Rusland.

Met de keuze voor een Nederlandse rechtbank komt een eind aan een lang diplomatiek steekspel over de wijze van berechting van de MH17-schuldigen. Eerder vroegen Nederlandse diplomaten vergeefs bij de Verenigde Naties om een speciaal VN-tribunaal om daders te berechten. Rusland blokkeerde dat voorstel in juli 2015.

De tweede serieuze optie om MH17-daders te berechten – via een tribunaal opgericht door de vijf onderzoekslanden samen – is de afgelopen maanden intensief onderzocht, maar eveneens gesneuveld. Bronnen rondom het kabinet meldden vorig jaar zomer al dat dit proces lastig verliep. Maleisië kent de doodstraf en Nederland niet. Ook de Oekraïense en Nederlandse rechtssystemen verschillen sterk van elkaar. Voor welke wet zou een rechter dan moeten kiezen bij het bepalen van een straf?

AD 25.08.2017

AD 25.08.2017

Vier vragen over MH17 beantwoord

Het rapport van de onderzoeksraad gaf op veel vragen reeds uitgebreid antwoord. Zo werd onder meer het ‘BUK-scenario’ steeds weer bevestigd. Lees hier het artikel.

Brief MH-17 05.07.2017

Het OVV-rapport is hier terug te lezen.

Download hier het rapport van de Onderzoeksraad.

Het rapport is hier op volledig scherm te lezen.

Download het Bellingcat-rapport; Open pdf

Antwoorden van de Onderzoeksraad; Open pdf

Brief OVV aan Rusland; Open pdf

De brief aan de 2e kamer.

Lees hier ook een reconstructie van het onderzoek naar de aanslag op MH17.

MH17 AD 

Neerhalen vlucht MH17 RO

Rampvlucht MH17 – storystream VK

Vliegramp Oekraine M17 NU

Dossier Rampvlucht MH17 | AD.nl

Neerhalen vlucht MH17| Rijksoverheid.nl

zie ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Koenders: MH17-brief ‘stuitend’

Telegraaf 06.09.2017 Een brief gericht aan Donald Trump waarin vorig jaar de onderzoeken van de OVV en het OM naar de ramp met vlucht MH17 werden weggezet als niet-onafhankelijk, was volgens minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) ,,stuitend” en een vorm van desinformatie. De brief was medeondertekend door het huidige Tweede Kamerlid Thierry Baudet van Forum voor Democratie.

Koenders sprak voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer over de manier waarop MH17-verdachten berecht zullen worden. Volgens hem was de brief een aanval op de onafhankelijkheid van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en het Openbaar Ministerie.

Deze open brief, ondertekend door 25 deskundigen uit de hele wereld, is gestuurd naar het Witte Huis. Update: N.a.v. dit blog verscheen er op de website van Russia Today een bericht over deze open brief.

The open letter, signed by 25 journalists, former civil aviation pilots and researchers from Germany, the Netherlands and Australia, was posted on the website of Joost Niemoller – a Dutch journalist who publicly challenged the current investigation into the ill-fated Flight MH17, which was downed over Ukraine in July 2014.

In September last year, the Dutch investigators said the aircraft was shot down with a missile from a Buk launch system that “was brought from the territory of the Russian Federation and after launch subsequently returned to the Russian Federation territory.” The investigation stopped short of accusing Russia directly, saying that “we have determined that the weapons came from the Russian Federation.”

Volgens Koenders raakte de brief ,,zonder enige redengeving het hart van onze instituties, de OVV en het OM”. Het gaat om ,,hetzelfde type desinformatie” als uit Rusland is gehoord over de ramp met vlucht MH17, aldus de minister.

Fellow-travellen

,,Het is een beetje fellow-travellen”, meent Koenders. De benaming fellow-travellers staat voor mensen die in de Sovjet-tijd geen lid waren van de communistische partij maar het communisme wel steunden.

In de brief drong een groep ondertekenaars, onder wie Baudet, die toen nog geen Kamerlid was, aan op nieuw onderzoek bij de toen net gekozen Amerikaans president Trump. Het Nederlandse onderzoek zou niet onafhankelijk en ook niet overtuigend zijn.

Ondersteuning

Overigens heeft Koenders Trump niet meer gehoord over de brief. ,,Integendeel, de Verenigde Staten ondersteunen juist heel erg wat we doen”.

Baudet zelf is woensdag niet bij het debat aanwezig.

LEES MEER OVER;  MH17 ONDERZOEKSRAAD VOOR VEILIGHEID KOENDERSMH17-BRIEF BAUDET TRUMP

 

Koenders noemt MH17-brief van Baudet ‘stuitend’

AD 06.09.2017 Een brief gericht aan Donald Trump waarin begin dit jaar de onderzoeken van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en het Openbaar Ministerie (OM) naar de ramp met vlucht MH17 werden weggezet als niet-onafhankelijk, was volgens minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken ‘stuitend’ en een vorm van desinformatie. De brief was mede ondertekend door de leider van Forum voor Democratie, Thierry Baudet.

  Tobias den Hartog @DenhartogT

Koenders verwijt Baudet Russische trucjes. Baudet ondertekende brief aan Trump waarin OVV en OM niet-onafhankelijk zijn genoemd. #MH17   2:11 PM – Sep 6, 2017

Koenders sprak voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer over de manier waarop MH17-verdachten vervolgd zullen worden. Volgens hem was de brief een aanval op de onafhankelijkheid van de OVV en het OM.

Volgens Koenders raakte de brief ‘zonder enige redengeving het hart van onze instituties, de OVV en het OM’. Het gaat om ‘hetzelfde type desinformatie’ als uit Rusland is gehoord over de ramp met vlucht MH17, aldus de minister. ,,Het is een beetje fellow-travellen”, meent hij. Dat staat voor mensen die in de Sovjet-tijd geen lid waren van de communistische partij maar het communisme wel steunden.

Onderzoek

In de brief drong de ondertekenaars, waaronder Baudet, aan op nieuw onderzoek bij de toen net gekozen Amerikaans president Trump. Het Nederlandse onderzoek zou niet onafhankelijk en ook niet overtuigend zijn. Baudet was toen nog geen Kamerlid.

Overigens heeft Koenders Trump niet meer gehoord over de brief. ,,Integendeel, de Verenigde Staten ondersteunen juist heel erg wat we doen”.

Baudet zelf is vandaag niet bij het debat aanwezig.

Afspraken over veiligheid luchtruim vóór MH17 blijven geheim

AD 04.09.2017 De afspraken die de Nederlandse overheid een jaar vóór het neerhalen van MH17 met luchtvaartmaatschappijen heeft gemaakt over luchtvaartveiligheid blijven geheim. Het kabinet schrijft vandaag aan de Tweede Kamer dat Kamerleden de afspraken alleen op voorwaarde van vertrouwelijkheid mogen inzien.

De in 2013 gemaakte afspraken hadden geen relatie met de veiligheid van het luchtruim in Oost-Oekraïne

In antwoorden op Kamervragen van CDA-Kamerleden Pieter Omtzigt en Martijn van Helvert schrijven de verantwoordelijke bewindspersonen dat de afspraken ‘algemeen van aard zijn’. ,,De in 2013 gemaakte afspraken hadden geen relatie met de veiligheid van het luchtruim in Oost-Oekraïne”, schrijven zij.

CDA-Kamerlid Omtzigt is teleurgesteld in het antwoord. ,,Ik had het goed gevonden als zoveel mogelijk documenten openbaar zouden zijn gemaakt.”

Hij en Van Helvert wilden begin van de zomer weten welke afspraken er in 2013 zijn gemaakt om te zien of de afspraken ook zijn nagekomen. Toen vlucht MH17 op 17 juli 2014 werd neergehaald boven het oosten van Oekraïne, waarbij alle 298 inzittenden omkwamen, waren er al signalen dat het luchtruim boven het land onveilig was. De Kamerleden willen weten hoe het kan dat ook de KLM daar nog vloog.

Lessen

Pas begin 2016 hoorde de Tweede Kamer dat die afspraken destijds zijn gemaakt en dat die na de MH17-ramp zijn geactualiseerd. ,,Alleen als wij de oude én nieuwe afspraken kennen, kunnen we beoordelen of er lessen getrokken zijn uit de MH17”, stelt CDA-Kamerlid Omtzigt. Hij vindt het vreemd dat in het uitgebreide MH17-rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) niets te vinden is over de afspraken tussen overheidsdiensten en vliegmaatschappijen.

Omzigt toonde zich vorige maand nog verbolgen dat de antwoorden van het kabinet zo lang op zich lieten wachten. Eerdere vragen van het Kamerlid over hetzelfde onderwerp bleven onbeantwoord omdat het kabinet verwees naar vragen die Omtzigt later stelde. In de beantwoording van vandaag zegt het kabinet de vragen ‘zo snel mogelijk’ te hebben beantwoord en dat het al in 2016 een volledig beeld heeft gegeven van de uitwisseling van informatie tussen overheid en luchtvaartmaatschappijen.
CDA’er Pieter Omtzigt wil antwoord op Kamervragen over MH17

AD 26.08.2017 CDA’er Pieter Omtzigt is verbolgen dat een aantal van zijn Kamervragen over de MH17 nog niet zijn beantwoord. Het kritische Kamerlid wil meer weten over de afspraken die in het verleden zijn gemaakt over vliegen over oorlogsgebieden, maar krijgt tot nu toe nul op het rekest.

Staatssecretaris Sharon Dijksma meldde in januari 2016 dat er al een jaar vóór het neerhalen van de MH17 in 2014 afspraken zijn gemaakt met luchtvaartmaatschappijen over het delen van informatie over onveilig luchtruim. Omtzigt heeft deze zomer gevraagd of hij die afspraken mag inzien.

In plaats van antwoord te geven laat het kabinet weten dat het zal reageren in een andere beantwoording van Kamervragen, vragen die Omtzigt samen met fractiegenoot Martijn van Helvert pas later heeft gesteld. ,,Dit heb ik nog nooit meegemaakt’’, aldus Omtzigt. De tweede brief met antwoorden had inmiddels al binnen moeten zijn, maar laat op zich wachten.

Afspraken inzien

Alleen als wij de oude én nieuwe afspraken kennen, kunnen we beoordelen of er lessen getrokken zijn uit de MH17, aldus Pieter Omtzicht.

Gereconstrueerde delen van rampvlucht MH17 © ANP

Omtzigt wil de afspraken graag inzien om te zien of die ook gevolgd zijn. De Nederlandse regering kreeg via de NAVO, via de organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa (OVSE) en via de diplomatieke dienst signalen dat het luchtruim boven Oekraïne zeer onveilig was. Toch vloog ook de KLM daar zelf nog op 17 juli 2017.

Eerder stuurde het kabinet een verslag over een diplomatieke bijeenkomst in de Oekraïnse hoofdstad Kiev, waar de vliegveiligheid werd besproken, niet direct naar de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV). Dat gebeurde pas nadat de OVV er vijf maanden later expliciet om vroeg, nadat onderzoeksprogramma Argos het bestaan van de memo onthulde. Volgens Omtzigt bleek deze memo later cruciaal voor de harde conclusie van het OVV rapport dat Oekraine haar luchtruim had moeten sluiten.

Ook over deze afspraken tussen luchtvaartmaatschappijen en de overheid staat niets in het OVV rapport. Omtzigt vraagt zich daarom af of de OVV deze afspraken wel ontvangen heeft.

Lessen getrokken

,,Het gebeurt vaker dat antwoorden over de MH17 niet uitblinken in helderheid’’, zegt Omtzigt. ,,Als het onderdeel is van het strafrechtelijk onderzoek snap ik dat, maar hiervoor geldt dat ze de afspraken rustig openbaar kunnen maken. Sterker nog: alleen als wij de oude én nieuwe afspraken kennen, kunnen we beoordelen of er lessen getrokken zijn uit de MH17.”

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu, dat over luchtvaart gaat, kan niet direct zeggen waarom Omzigt zo lang moet wachten. ,,Dat moet echt even uitgezocht worden”, stelt een woordvoerder. Volgens het ministerie van Veiligheid en Justitie, die de vragenstroom uit de Tweede Kamer coördineert, worden de antwoorden op de vragen die Omtzigt later stelde volgende week naar de Kamer gestuurd.

Volgens een woordvoerder werd er verwezen naar later ingediende Kamervragen omdat die vragen over hetzelfde terrein gaan. ,,Zodoende kan de beantwoording ook meer in samenhang geschieden.”

Moskou overhandigt meer radargegevens voor onderzoek MH17

NU 24.08.2017 Rusland heeft meer radargegevens en handleidingen ter beschikking gesteld aan het Joint Investigation Team (JIT).

Dit internationale team onderzoekt het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne. Dat gebeurde eerder deze week, zo laat het landelijk parket van het Openbaar Ministerie (OM) weten.

De aanvullende informatie volgt na een aanvullend rechtshulpverzoek van Nederland. Eerder ontving het JIT al radargegevens van Moskou, maar die waren niet aangeleverd in het goede type bestand. Daardoor waren de radarbeelden onvoldoende te lezen. Het gaat om beelden van het Oekraïense luchtruim toen het toestel werd neergeschoten.

De nieuwe informatie zou nu wel in het juiste format zijn, aldus het OM. De gegevens worden vertaald en diepgaand onderzocht.

Lees meer over: MH17 Vliegramp Oekraïne

Meer radar- gegevens MH17

Telegraaf 24.08.2017 Rusland heeft meer radargegevens en handleidingen ter beschikking gesteld aan het Joint Investigation Team (JIT). Dit internationale team onderzoekt het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne.

De overhandiging was eerder deze week, laat het landelijk parket van het Openbaar Ministerie (OM) weten.

De aanvullende informatie volgt na een aanvullend rechtshulpverzoek van Nederland. Eerder ontving het JIT al radargegevens van Moskou, maar die waren niet aangeleverd in het goede type bestand. Daardoor waren de radarbeelden onvoldoende te lezen. Het gaat om beelden van het Oekraïense luchtruim toen het toestel werd neergeschoten.

De gevraagde informatie zou nu wel in het juiste format zijn, aldus het OM. De gegevens worden vertaald en diepgaand onderzocht.

Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergeschoten boven Oost-Oekraïne, een strijdgebied tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger. Alle bijna driehonderd inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen om het leven.

Vastgesteld is dat het toestel werd neergehaald met een Russische Buk-raket vanaf Oekraïens grondgebied. De rol van Rusland hierin wordt ook onderzocht.

LEES MEER OVER;  MH17

Rusland overhandigt meer radargegevens MH17 aan Nederland

AD 24.08.2017 Rusland heeft meer radargegevens en handleidingen ter beschikking gesteld aan het Joint Investigation Team (JIT). Dit internationale team onderzoekt het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne. Dat gebeurde eerder deze week, zo laat het landelijk parket van het Openbaar Ministerie (OM) weten.

De aanvullende informatie volgt na een aanvullend rechtshulpverzoek van Nederland. Eerder ontving het JIT al radargegevens van Moskou, maar die waren niet aangeleverd in het goede type bestand. Daardoor waren de radarbeelden onvoldoende te lezen. Het gaat om beelden van het Oekraïense luchtruim toen het toestel werd neergeschoten.

Rusland bood begin dit jaar al hulp aan om de gegevens te helpen ontcijferen. De Nederlandse commissie deed er naar verluidt drie maanden over om te ontdekken dat ze het aangeleverde materiaal niet kan ontcijferen. De nieuwe informatie zou nu wel in het juiste format zijn, aldus het OM. De gegevens worden vertaald en diepgaand onderzocht.

De Boeing 777 werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een BUK-luchtdoelraket neergehaald. Alle 298 inzittenden, onder wie 193 Nederlanders, kwamen om het leven.

‘Mogelijk weer menselijke resten gevonden op rampplek MH17’ 

NU 21.07.2017 Op de rampplek in de Oekraïne waar de MH17 ruim drie jaar geleden neerstortte, zijn mogelijk menselijke resten gevonden. Net als een half jaar geleden is het een journalist die zegt menselijke resten in het omvangrijke gebied te hebben gevonden.

Het Joint Investigation Team (JIT) dat de MH17-ramp onderzoekt, bevestigt een bericht van het NRC dat er een melding is binnengekomen.

Onderzoeksleider Gerrit Thiry van het JIT heeft inmiddels contact gehad met deze Amerikaanse journalist Patrick Lancaster. “We hebben hem gevraagd de resten af te geven bij een burgemeester in Oekraïne.”

Als het inderdaad om menselijke resten blijkt te gaan, zal het JIT deze naar Nederland halen. Volgens Thiry heeft Lancaster aangeven de botresten in te willen leveren.

Michel Spekkers

Begin dit jaar vond de Nederlandse journalist Michel Spekkers ook al botresten, die bleken inderdaad van een MH17-slachtoffer. Minister Blok (Veiligheid en Justitie) liet toen weten dat er geen aanwijzingen waren dat er meer stoffelijke resten kunnen worden gevonden.

Nabestaanden lieten toen al weten dat het onverdraaglijk is dat er mogelijk nog steeds menselijke resten in Oekraïne liggen. Voorzitter Evert van Zijtveld van Stichting Vliegramp MH17 zei dat een nieuwe bergingsmissie niet moet worden uitgesloten.

Het rampgebied in Oost-Oekraïne was zo’n vijftig vierkante kilometer groot. Met de lokale bevolking zijn afspraken gemaakt om achtergebleven resten of spullen afkomstig van de slachtoffers in te leveren bij een aantal contactpersonen.

Zie ook: ‘De rechtsstaat is niets waard als de MH17-daders niet worden berecht’

Lees meer over: MH17 Vliegramp Oekraïne

Mogelijk opnieuw menselijke resten gevonden van rampvlucht MH17

AD 21.07.2017 Het Joint Investigation Team (JIT) dat de MH17-ramp onderzoekt, neemt binnenkort waarschijnlijk opnieuw botresten in ontvangst die op de rampplek in Oost-Oekraïne zijn gevonden. Dit bevestigt onderzoeksleider Gerrit Thiry aan NRC Handelsblad.

De botresten zijn gevonden door de Amerikaanse freelance journalist Patrick Lancaster in het open veld op de rampplek en in een loods waar lokale bewoners MH17-resten verzamelen. Het JIT heeft hem gevraagd de vondst over te dragen aan de burgemeester van de Oekraïense plaats Grabovo. Lancaster heeft gezegd dat hij dit zal doen, aldus de krant. ,,Als blijkt dat het om menselijke resten gaat, dan zullen wij ons uiterste best doen om ze hierheen te halen”, zegt Thiry.

Lancaster plaatste eerder deze week een video op YouTube waarin hij zijn vondst uit de doeken deed. Hij vroeg zichzelf daarin hardop af waarom de Nederlandse overheid na drie jaar nog steeds niet alle menselijke resten had getraceerd en verzameld. Volgens Lancaster is dat een teken dat het onderzoek naar de ramp niet goed is verlopen. ,,Gaat dat ooit nog gebeuren? We moeten niet vergeten wat hier is gebeurd”, aldus de journalist.

Nog altijd zijn twee slachtoffers niet geïdentificeerd. Ook om die reden wil het JIT resterende menselijke resten graag onderzoeken.

Mogelijk weer menselijke resten MH17

Telegraaf 21.07.2017 Het Joint Investigation Team (JIT) dat de MH17-ramp onderzoekt, neemt binnenkort waarschijnlijk opnieuw botresten in ontvangst die op de rampplek in Oost-Oekraïne zijn gevonden. Het Openbaar Ministerie bevestigt dit tegenover De Telegraaf.

Net als een half jaar geleden is het een journalist die zegt menselijke resten in het omvangrijke gebied te hebben gevonden. Onderzoeksleider Gerrit Thiry van het JIT heeft inmiddels contact gehad met deze Amerikaanse journalist Patrick Lancaster. „We hebben hem gevraagd de resten af te geven bij een burgemeester in Oekraïne.”

Als het inderdaad resten van een mens zijn, zal het JIT deze naar Nederland halen. Volgens Thiry heeft Lancaster aangeven de botresten in te willen leveren.

Onverdraaglijk

Begin dit jaar vond de Nederlandse journalist Michel Spekkers ook al botresten, die bleken inderdaad van een MH17-slachtoffer. Toen liet minister Blok weten dat er geen aanwijzingen waren dat er meer stoffelijke resten kunnen worden gevonden.

Nabestaanden lieten toen al weten dat het onverdraaglijk is dat er mogelijk nog steeds menselijke resten in Oekraïne liggen. Voorzitter Evert van Zijtveld van Stichting Vliegramp MH17 zei dat een nieuwe bergingsmissie niet moet worden uitgesloten.

Het rampgebied in Oost-Oekraïne was zo’n 50 vierkante kilometer groot. Met de lokale bevolking zijn afspraken gemaakt om achtergebleven resten of spullen afkomstig van de slachtoffers in te leveren bij een aantal contactpersonen.

EU vraagt steun bij vervolging verantwoordelijken ramp MH17

NU 17.07.2017 De Europese Unie en de 28 lidstaten steunen het besluit om de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 door een Nederlandse rechtbank en onder Nederlands recht te berechten.

Wij verwachten steun van alle staten die kunnen helpen bij vervolging van de verantwoordelijken, stelt EU-buitenlandchef Federica Mogherini maandag in een verklaring.

Het is vandaag drie jaar geleden dat het toestel van Malaysian Airlines door een Russische BUK-raket werd neergehaald boven Oekraïne. Bij de ramp vielen 298 slachtoffers, onder wie 196 Nederlanders. De EU en de lidstaten betuigen opnieuw “hun diepe medeleven en respect aan allen die hun dierbaren verloren”.

Onafhankelijk onderzoek

Volgens Mogherini is het nu van cruciaal belang dat de onderzoekers hun taak op een onafhankelijke en grondige manier kunnen voltooien. Ze verwijst in haar verklaring niet expliciet naar Rusland.

Maleisië, Oekraïne, Australië en België werken samen met Nederland in het onderzoek naar de ramp.

Zie ook: ‘De rechtsstaat is niets waard als de MH17-daders niet worden berecht’

Lees meer over: MH17

EU wil steun in zaak-MH17

Telegraaf 17.07.2017 De Europese Unie en de 28 lidstaten steunen het besluit om de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 door een Nederlandse rechtbank en onder Nederlands recht te berechten. Wij verwachten steun van alle staten die kunnen helpen bij vervolging van de verantwoordelijken, stelt EU-buitenlandchef Federica Mogherini maandag in een verklaring, precies drie jaar nadat het toestel van Malaysian Airlines door een Russische BUK-raket werd neergehaald boven Oekraïne.

Er vielen 298 slachtoffers, onder wie 196 Nederlanders. De EU en de lidstaten betuigen opnieuw ,,hun diepe medeleven en respect aan allen die hun dierbaren verloren’’. ,,Het is nu van cruciaal belang dat de onderzoekers hun taak op een onafhankelijke en grondige manier kunnen voltooien’’, schrijft Mogherini, zonder expliciet naar Rusland te verwijzen.

Maleisië, Oekraïne, Australië en België werken samen met Nederland in het onderzoek naar de ramp.


Na 3 jaar is nog niets afgesloten

 VIJF VRAGEN OVER MH17

AD 17.07.2017 Exact drie jaar geleden werd vlucht MH17 door een raket uit de lucht geschoten. Hoe staat het er voor met de nabestaanden, de juridische procedures en de klopjacht op de daders? Vijf vragen en antwoorden.

1 Hoe wordt dit jaar de MH17-ramp herdacht?

Het Nationaal Monument MH17 wordt vandaag onthuld. Het is een groen lint van bomen nabij Vijfhuizen in de Haarlemmermeer, niet ver van de plek waar de slachtoffers voor het laatst Nederlandse grond onder hun voeten voelden. Alle 298 bomen dragen een naamplaatje van één van de slachtoffers. Willem Alexander en Máxima wonen de herdenking bij.

2 Wat gebeurt er momenteel op juridisch gebied?

Hoewel vrijwel alle Nederlandse nabestaanden een overeenkomst met Malaysian Airlines hebben gesloten over schadevergoeding, loopt er nog een aantal procedures. Een team van advocaten onderzoekt welke andere partijen verantwoordelijk zijn voor de tragedie. ,,Als de Oekraïense geheime dienst wist dat er een BUK-raket aanwezig was, had de overheid dan het luchtruim niet moeten sluiten?”, zegt letselschadeadvocaat Sander de Lang.

Het belangrijkste is het strafrechtelijk onderzoek. Vijf landen vormen onder leiding van Nederland het Joint Investigative Team (JIT), dat bewijs verzamelt. De daders zullen worden vervolgd in Nederland.

3 Wat weten we over de daders?

Het JIT zei vorig jaar een groep van ongeveer 100 personen ‘in het vizier’ te hebben. Dit aantal is nog steeds actueel, aldus het Openbaar Ministerie. Wie deze personen zijn, wil het JIT niet zeggen. Er is nog geen enkele officiële verdachte. Via spitwerk van onderzoeksgroepen als Bellingcat en Correctiv kwam wel de mogelijke afzender van de raket in beeld: de 53ste luchtafweerbrigade van het Russische leger uit Koersk. Speciale aandacht gaat uit naar de Russische kolonel Sergej Doebinsky. In tapgesprekken zou hij hebben losgelaten dat MH17 is neergehaald door ‘die beesten uit Moskou’.

4 Hoe groot is de kans op een proces?

Niemand weet hoe lang het gaat duren, maar dat er een proces komt, is nog steeds waarschijnlijk. Onderzoeksleider Fred Westerbeke zei vorig jaar: ,,Het gaat ons lukken.” Of verdachten zich in Nederland laten vervolgen, is een tweede. De kans is klein dat Rusland onderdanen uitlevert. Dat het proces in Nederland wordt gehouden, helpt niet mee. Rusland kan zeggen dat Nederland, als land met de meeste slachtoffers, bevooroordeeld is.

5 Hoe kijken nabestaanden tegen de zaak aan?

Sommigen willen de zaak laten rusten. Anderen lezen nog elk krantenbericht. Silene Fredriksz, die haar zoon Bryce verloor, behoort tot die laatste categorie. ,,Ik heb vertrouwen in het werk van het OM, maar het is frustrerend zo lang te moeten wachten. Vooral de rol van Rusland stoort me. Ze doen alles om het proces te frustreren.”

Het is frustrerend zo lang te moeten wachten, aldus Silene Fredriksz.

Nabestaanden van de ramp met vlucht MH17 hebben uit protest een bankje geplaatst voor de Russische ambassade in Den Haag. Hiermee geven ze aan te wachten op verantwoordelijkheid en volledige helderheid. ANP MARTIJN BEEKMAN © ANP

Bloemen en een kaars op de plek waar het vliegtuig neerkwam. © anp

Maandag wordt in Nederland de MH17 ramp herdacht. © Caspar Huurdeman

Archieffoto: Resten van de MH17 liggen bij een verlaten wegblokkade vlakbij Nikishyne, ter noordwesten van Grabovo. © ANP

Rotterdam – Jan Slok, vader van MH17-slachtoffer Gary (16). © Desiree Schippers

Drie jaar na de ramp blijven Russische media verwarring zaaien over de MH17

‘Oekraïens gevechtstoestel schoot Boeing uit de lucht’

VK 17.07.2017 Drie jaar na de ramp met MH17, waarbij 298 mensen omkwamen, zijn Russische media nog steeds bezig twijfelachtige theorieën te verspreiden die moeten bewijzen dat Oekraïne het toestel heeft neergeschoten.

In de aanloop naar de herdenking van de ramp vandaag publiceerde het Russische blad Soversjenno Sekretno (Topgeheim) een serie artikelen waaruit zou blijken dat het Maleisische vliegtuig door een Oekraïens gevechtstoestel uit de lucht is geschoten.

Het blad baseert zich op ‘geheime documenten’ van de Oekraïense inlichtingendienst SBOe, die het van een anonieme bron zou hebben gekregen. Soversjenno Sekretno erkent dat het de echtheid van de documenten niet kan controleren, maar toch werden de ‘onthullingen’ van het blad gretig overgenomen door tal van pro-Russische nieuwssites.

   Thierry Baudet   ✔@thierrybaudet

Echt of fake? @wierdduk@PieterOmtzigt @WaterdrinkerP@crmerlen? Russische krant publiceert schokkende MH17 docs. http://www.pravdareport.com/world/ussr/ukraine/22-05-2017/137799-mh17_plane_crash-0/ … 9:19 AM – 23 May 2017

New secret documents hold Ukraine responsible for MH17 plane crash

A Russian newspaper obtained copies of secret documents of the Security Bureau of Ukraine (SBU) about special operations to destroy evidence of mass murder in the sky over the Donbass on July 17, 2014

pravdareport.com

Ook de Russische staatszender Sputnik nam de berichten van Soversjenno Sekretno over onder de suggestieve kop: ‘Zou Oekraïne het bewijs voor zijn schuld voor de ramp met MH17 kunnen hebben vernietigd?’ Sputnik haalde er een deskundige bij die eveneens erkende dat hij de echtheid van de documenten niet kon staven. Maar volgens hem heeft de Oekraïense geheime dienst wel ‘verdachte’ dingen gedaan na de ramp. De deskundige, Vladimir Kornilov – een Rus uit Oekraïne die in Nederland woont – staat erom bekend dat hij al jaren campagne voert tegen Oekraïne.

De serie artikelen werd overgenomen door andere pro-Russische sites, zoals het Amerikaanse VeteransToday. Tweede Kamerlid Thierry Baudet, die tijdens de campagne tegen het associatieverdrag met Oekraïne met Kornilov samenwerkte, retweette het bericht. ‘Echt of fake?’, voegde hij er voorzichtigheidshalve aan toe.

Stil protest

Vijftien nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 hebben zondagochtend bij de Russische ambassade in Den Haag in stilte gedemonstreerd. Ze protesteerden tegen ‘de tegenwerking van Rusland bij het onderzoek’. De demonstranten lieten een boodschap bij de ambassade achter. Daarin roepen ze Rusland op de internationale afspraken na te komen en volledig mee te werken aan het onderzoek. In het plantsoen bij de ambassade plaatsten de demonstranten een bankje met het opschrift: ‘Wachtend op verantwoordelijkheid en volledige duidelijkheid.

Ter herinnering aan de slachtoffers van Malaysia Airlines vlucht MH17.’ Een deel van de tekst is in het Russisch. Vandaag om 14 uur wordt in aanwezigheid van koning Willem-Alexander, koningin Máxima en minister-president Mark Rutte het MH17-monument – een ‘herinneringsbos’ met 298 bomen – geopend in Vijfhuizen bij Schiphol.

De artikelen in Soversjenno Sekretno, een blad dat berucht is om zijn sensatieverhalen, komen erop neer dat de Boeing-777 in opdracht van Kiev is neergeschoten door een Oekraïens gevechtstoestel. Dat staat haaks op de bevindingen van de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en het internationale onderzoeksteam JIT, die beide tot de conclusie kwamen dat het toestel is neergehaald met een BUK-raket die vanuit Rusland werd geleverd.

Het Russische bedrijf Almaz-Antej, de fabrikant van de BUK-raketten, bevestigt dat het toestel niet door een gevechtstoestel is neergehaald, maar met een BUK-raket, al zou dat zijn gebeurd vanuit gebied dat in handen was van de Oekraïners. Toch blijft Soversjenno Sekretno vasthouden aan de theorie dat een gevechtsvliegtuig de Boeing heeft neergeschoten.

Het Russische ministerie van Defensie beweerde aanvankelijk aan de hand van radarbeelden dat MH17 door een Oekraïens gevechtsvliegtuig was neergehaald, maar slikte die beschuldiging later in nadat Almaz-Antej voor de ‘Oekraïense BUK’-variant had gekozen. De Russische staatstelevisie liet zelfs een satellietfoto zien van het moment waarop het Oekraïense gevechtsvliegtuig de Boeing onder vuur nam, maar dat bleek een nepfoto: als de verhoudingen klopten, zou het Maleisische vliegtuig ruim een kilometer lang moeten zijn geweest.

De artikelen van Soversjenno Sekretno bevatten allerlei tegenstrijdigheden. Zo schrijft het blad dat de Boeing niet door een SU-25 gevechtsvliegtuig is neergeschoten, zoals de Russen aanvankelijk beweerden, maar door een Mig-29 die veel hoger kan vliegen. Maar tegelijkertijd haalt het blad een Oekraiense militair aan die stellig beweert dat een SU-25 de Maleisische Boeing neerhaalde.

Sinds de ramp hebben de Russische autoriteiten en Russische media al een hele reeks versies gelanceerd die met elkaar in tegenspraak zijn. Het doel lijkt vooral verwarring te zaaien bij het westerse publiek en het vertrouwen in het internationale onderzoek te ondergraven. Soversjenno Sekretno vroeg zich af waarom de ‘geheime documenten’ van de Oekraïense geheime dienst niet door het internationale onderzoeksteam zijn bekeken – een opmerking die meteen door allerlei pro-Russische sites werd herhaald.

Meer lezen?

Verdrag tussen Nederland en Oekraïne: MH17-proces gaat door, ook als verdachten niet komen
Om nationale vervolging onder Nederlands recht van MH17-verdachten mogelijk te maken, draagt Oekraïne zijn rechtsmacht over aan Nederland. Vrijdag tekenen de twee landen hiertoe een onderling verdrag. Ook eventuele verdachten met de Oekraïense nationaliteit kunnen door Nederland op afstand worden vervolgd. Lees hier het hele artikel. (+)

Waarom duurt het zo lang?
Vier vragen over de stand van zaken rond het onderzoek naar de in 2014 neergeschoten Boeing 777 van Malaysian Airlines, met 298 passagiers aan boord – onder wie 196 Nederlanders.

Volg en lees meer over:  RAMPEN EN ONGEVALLEN   RAMPVLUCHT MH17   MENS & MAATSCHAPPIJ   NEDERLAND     BUITENLAND   VLIEGRAMPEN

RAMPVLUCHT MH17;

Drie jaar na de ramp blijven Russische media verwarring zaaien over de MH17

Nederland heeft op goede grond haast met MH17-proces

Verdrag tussen Nederland en Oekraïne: MH17-proces gaat door, ook als verdachten niet komen

Waarom duurt het zo lang?

Verdachten voor neerhalen vlucht MH17 worden volgens Nederlandse wet vervolgd

BEKIJK HELE LIJST

Nabestaanden MH17 demonstreren in stilte bij Russische ambassade

OmroepWest 16.07.2017 Een kleine groep nabestaanden van slachtoffers van de MH17-ramp heeft zondag in stilte gedemonstreerd tegenover de Russische ambassade in Den Haag. Ze vinden dat de Russische overheid ‘in gebreke blijft als het gaat om waarheidsvinding’.

Ongeveer vijftien nabestaanden plaatsten een herdenkingsbankje waarop staat: ‘Wachtend op verantwoordelijkheid en volledige duidelijkheid. Ter herinnering aan de slachtoffers van Malaysian Airlines vlucht MH17’.

De actie gebeurde in stilte. ‘Soms betekent stilte meer dan woorden. Vandaag zullen we stil zijn. Wij zitten hier in de VN stad van Vrede en Recht, en zwijgen. Wachten. (…) We zullen wachten totdat degenen die weten wat er op 17 juli 2014 gebeurde naar voren treden en zich man tonen, geen lafaards’, schrijft de groep nabestaanden in een brief aan de ambassade.

Afbeelding weergeven op Twitter

    Volgen Renske van der Zalm @Renske_vdz

Stilte protest voor de Russische ambassade door nabestaanden van MH17 @omroepwest

09:46 – 16 Jul 2017

Maandag is het precies drie jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald boven Oekraïne. Aan boord zaten bijna driehonderd passagiers en bemanningsleden, een deel van hen kwam uit Zuid-Holland.

‘Onaanvaardbaar’

De demonstrerende groep vindt het ‘onaanvaardbaar’ dat nog steeds niet bekend is wat er is gebeurd op deze dag. ‘Tot op zekere hoogte weten we wat er is gebeurd. (…) De volledige waarheid echter vereist eerlijkheid.’

De nabestaanden roepen Rusland op: ‘Stop met spelletjes.’

LEES OOK: Vader slachtoffer MH17-ramp: ‘Ik denk nog elke seconde aan Elsemiek’

Meer over dit onderwerp: MH17 RUSLAND VLIEGTUIGRAMPDEN HAAG

Nabestaanden MH17 demonstreren in stilte bij Russische ambassade

Den HaagFM 16.07.2017 Een kleine groep nabestaanden van de slachtoffers van de MH17-ramp demonstreert zondag in stilte tegenover de Russische ambassade in Den Haag. Ze vinden dat de Russische ambassade “in gebreke blijft als het gaat om waarheidsvinding”.

De nabestaanden plaatsen een herdenkingsbankje waarop staat “menselijkheid gaat boven politiek”. De actie gebeurt in stilte. “Soms betekent stilte meer dan woorden. Vandaag zullen we stil zijn. Wij zitten hier in de VN stad van Vrede en Recht, en zwijgen. Wachten. (…) We zullen wachten totdat degenen die weten wat er op 17 juli 2014 gebeurde naar voren treden en zich man tonen, geen lafaards”, schrijft de groep nabestaanden in een brief aan de ambassade.

Maandag is het precies drie jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald boven Oekraïne. Aan boord zaten bijna driehonderd passagiers en bemanningsleden, een deel van hen kwam uit Zuid-Holland.

“Stop met spelletjes”

De demonstrerende groep vindt het “onaanvaardbaar” dat nog steeds niet bekend is wat er is gebeurd op deze dag. “Tot op zekere hoogte weten we wat er is gebeurd. (…) De volledige waarheid echter vereist eerlijkheid.”

De nabestaanden roepen de Russische ambassade op: “Stop met spelletjes.” …lees meer

Gerelateerd;

Russische ambassade extra bewaakt

11 januari 2009

Tweede Kamer herdenkt slachtoffers MH17

2 september 2014

Inbraak in pand Russische ambassade

17 oktober 2013

Nabestaanden MH17-slachtoffers demonstreren bij Russische ambassade

NU 16.07.2017 Enkele tientallen nabestaanden van slachtoffers van de ramp met de MH17 hebben zondagochtend gedemonstreerd bij de Russische ambassade in Den Haag. Zij namen in stilte plaats op een bankje met een oproep om rechtvaardigheid.

De demonstranten, die beklemtonen niet namens alle nabestaanden te spreken, roepen Rusland op te helpen met de waarheidsvinding. Het initiatief ging niet uit van de Stichting Vliegramp MH17, waar het grootste deel van de nabestaanden zich in hebben verenigd.

Rusland heeft de afgelopen drie jaar op veel fronten geprobeerd het onderzoek naar de daders te frusteren, stellen zij. Zo trok het land een aantal keer openlijk de resultaten van het JIT-team, dat namens alle betrokken landen onderzoek doet, in twijfel. Ook blokkeerde Rusland in de Veiligheidsraad het instellen van een internationaal tribunaal om de daders te berechten.

Op het herdenkingsbankje dat de nabestaanden zondag plaatste staat de tekst “menselijkheid gaat boven politiek”. 

Lafaards

De nabestaanden verspreiden rond de ambassade een brief. Hierin staat te lezen dat “stilte soms meer betekent dan woorden. Wij zitten hier te wachten totdat degenen die weten wat er op 17 juli 2014 gebeurde naar voren treden en zich man tonen, geen lafaards”.

Zij roepen Rusland op mee te werken aan het onderzoek en de waarheidsvinding niet meer te blokkeren en frustreren. “Stop met spelletjes. Wees een natie zo trots en waardig als uw volk.”

Oproep

Heb jij foto’s, video’s, livebeelden of aanvullingen in tekst bij dit bericht?

Stuur ze op naar de redactie 

Zonder verdachten

De rechtszaak over vlucht MH17 wordt mogelijk gehouden zonder de verdachten van het neerhalen van de Boeing van Malaysian Airlines. Dat heeft Julie Bishop, de Australische minister van Buitenlandse Zaken, zondag gezegd.

Nederland liet recent weten dat na overleg met alle betrokken landen de verdachten in Nederland berecht zullen gaan worden. In het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp werkt Nederland samen met Maleisië, Oekraïne, Australië en België.

Australië spreekt over mogelijke rechtszaak zonder daders MH17

Drie jaar geleden

Bij het neerstorten van het vliegtuig in 2014 kwamen naast 198 Nederlanders ook 38 Australiërs om het leven. In totaal vielen er 298 slachtoffers, afkomstig uit achttien landen.

Maandag is het exact drie jaar geleden dat de Boeing 777 van Malaysian Airlines, die op weg was van Amsterdam naar Kuala Lumpur, boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten door een Russische BUK-raket.

Zie ook: ‘De rechtsstaat is niets waard als de MH17-daders niet worden berecht’

Demonstratie nabestaanden MH17-slachtoffers

Lees meer over: Vliegramp Oekraïne

Protest nabestaanden MH17

Telegraaf 16.07.2017 Ongeveer vijftien nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 hebben zondagochtend bij de Russische ambassade in Den Haag in stilte gedemonstreerd. Ze protesteerden tegen „de tegenwerking van Rusland bij het onderzoek naar de verantwoordelijken van het neerhalen van het vliegtuig.”

De demonstranten lieten een geschreven boodschap bij de ambassade achter. Daarin roepen ze Rusland op de internationale afspraken na te komen en volledig mee te werken aan het onderzoek opdat de schuldigen bestraft kunnen worden.

In het plantsoen bij de ambassade plaatsten de demonstranten een bankje met daarop een kleine plaquette. Daarop is te lezen: „Wachtend op verantwoordelijkheid en volledige duidelijkheid. Ter herinnering aan de slachtoffers van Malaysian Airlines vlucht MH17.” Een deel van de tekst is in het Russisch geschreven.

Bij het neerstorten van het vliegtuig op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen uit achttien landen om het leven, onder wie 198 Nederlanders. Maandag is het precies drie jaar geleden dat de Boeing 777, die op weg was van Amsterdam naar Kuala Lumpur, boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten door een Russische BUK-raket.

LEES MEER OVER; MH17 NABESTAANDEN RUSSEN DEMONSTRATIEAMBASSADE

Nabestaanden MH17 protesteren bij Russische ambassade in Den Haag

AD 16.07.2017 Ongeveer vijftien nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 hebben vanochtend bij de Russische ambassade in Den Haag in stilte gedemonstreerd. Ze protesteerden tegen ,,de tegenwerking van Rusland bij het onderzoek naar de verantwoordelijken van het neerhalen van het vliegtuig”.

De demonstranten hebben een geschreven boodschap bij de ambassade afgeleverd. Hierin roepen ze Rusland op de internationale afspraken na te komen en volledig mee te werken aan het onderzoek opdat de schuldigen bestraft kunnen worden.

In het plantsoen bij de ambassade plaatsten de demonstranten een bankje met daarop een kleine plaquette. Daarop is te lezen: ,,Wachtend op verantwoordelijkheid en volledige duidelijkheid. Ter herinnering aan de slachtoffers van Malaysian Airlines vlucht MH17.” Een deel van de tekst is in het Russisch geschreven.

© ANP

Herdenking

Morgen is het exact drie jaar geleden dat de Boeing 777 van Malaysian Airlines, die op weg was van Amsterdam naar Kuala Lumpur, boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten door een Russische BUK-raket. Bij het neerstorten van het vliegtuig in 2014 kwamen naast 198 Nederlanders ook 38 Australiërs om het leven. In totaal vielen er 298 slachtoffers, afkomstig uit achttien landen. In Nederland wordt morgen het Nationaal Monument MH17 onthuld. Het is een groen lint van bomen vlak naast de Polderbaan bij Schiphol, niet ver van de plek waar de slachtoffers voor het laatst Nederlandse grond onder hun voeten voelden.

Ook in de andere betrokken landen (Maleisië, Oekraïne, Australië en België) wordt dezer dagen teruggekeken op het drama en worden ministers gevraagd naar de laatste ontwikkelingen inzake het strafrechtelijk onderzoek naar de daders.

Australië

In antwoord op een vraag zei de Australische minister Julie Bishop van Buitenlandse Zaken eerder vandaag dat de rechtszaak over vlucht MH17 mogelijk wordt gehouden zonder de verdachten van het neerhalen van de Boeing van Malaysian Airlines.

De Australische minister van Buitenlandse Zaken, Julie Bishop. © EPA

Bishop zei tegen ABC dat ‘elke juridische weg’ wordt bewandeld om Rusland te laten meedoen met het strafrechtelijk onderzoek naar de daders. Zij verwees daarbij naar VN-resolutie 2166. Daarin staat dat alle staten moeten helpen om te verzekeren dat de daders worden voorgeleid. ,,Maar het zou kunnen zijn dat er een rechtszaak zal plaatsvinden zonder dat de daders daarbij aanwezig zijn.”

Eerder deze maand werd bekend dat de verdachten door een rechtbank in Nederland en onder de Nederlandse wet zullen worden berecht. In het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp werkt Nederland samen met Maleisië, Oekraïne, Australië en België. Zij vormen het zogeheten Joint Investigative Team (JIT).

Maleisië

De uitspraken van de Australische minister volgen drie dagen nadat de Maleisische transportminister Liow Tiong Lai aangaf te verwachten dat de identiteit van de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 ‘eind van het jaar’ bekendgemaakt worden. ,,Ons is verteld dat het een kwestie van tijd is voordat ze worden berecht.”

Die uitspraken van de Maleisische minister waren opmerkelijk. Het Nederlandse Openbaar Ministerie, dat de leiding heeft over het onderzoek, laat zich namelijk niet vastpinnen op een concrete planning. ,,Het onderzoek is nog in volle gang”, liet OM-woordvoerster Elsbeth Kleibeuker toen weten. ,,We gaan door tot de onderste steen boven is. Daar hebben we geen termijn aan verbonden.”

Onderzoek

Onderzoek heeft uitgewezen dat het vliegtuig werd geraakt door een BUK-raket. Tot nu toe heeft het JIT zich nog niet uitgesproken wie er mogelijk achter de lancering zit. Onlangs deden nabestaanden van slachtoffers een emotionele getuigenoproep, in de hoop dat tipgevers uit Oekraïne zich melden.

Uit het spitwerk van onderzoeksgroepen als Bellingcat en Correctiv – die via talloze (internet-)bronnen de route van de BUK-raket van Rusland naar Oekraïne hebben gereconstrueerd – kwam de mogelijke afzender van de raket in beeld: de 53ste luchtafweerbrigade van het Russische leger uit Koersk.

Nederlandse rechtbank

Een week geleden maakte Nederland bekend dat een eventueel proces plaatsvindt in een Nederlandse rechtbank. Maar of de verdachten zich in Nederland laten vervolgen, is de vraag. De kans is klein dat Rusland onderdanen uitlevert. Dat het proces in Nederland wordt gehouden, helpt in dit geval niet mee.

Vervolging voor een VN-tribunaal had de voorkeur, maar Rusland heeft daar een veto tegen uitgesproken. Rusland kan nu zeggen dat Nederland, als land met de meeste slachtoffers, bevooroordeeld is.

Archieffoto: Resten van de MH17 liggen bij een verlaten wegblokkade vlakbij Nikishyne, ter noordwesten van Grabovo. © ANP

‘Rechtszaak MH17 mogelijk zonder verdachten’

Elsevier 16.07.2017 Het is goed mogelijk dat de rechtszaak over rampvlucht MH17 zonder de verdachten wordt gehouden. Zij kunnen dan bij verstek worden berecht. Dat zegt de Australische minister van Buitenlandse Zaken Julie Bishop, zondag.

Precies drie jaar geleden

Bij het neerstorten van het vliegtuig van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 – maandag precies drie jaar geleden – kwamen naast 198 Nederlanders ook 38 Australiërs om het leven. In totaal vielen er 298 slachtoffers, afkomstig uit achttien landen. Uit onderzoek is gebleken dat het vliegtuig werd geraakt door een Russische BUK-raket, die werd afgeschoten vanuit het gebied dat in handen was van de pr0-Russische separatisten.

Bekijk deze video: komt de onderste steen over MH17 ooit boven? 

Eerder deze maand werd bekend dat de verdachten door een rechtbank in Nederland en onder de Nederlandse wet zullen worden berecht. In het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp werkt Nederland samen met Maleisië, Oekraïne, Australië en België.

Nabestaanden houden stil protest

Vanochtend was er een stil protest bij de Russische ambassade in Den Haag. Ongeveer vijftien nabestaanden van slachtoffers van MH17 demonstreerden tegen ‘de tegenwerking van Rusland bij het onderzoek naar de verantwoordelijken van het neerhalen van het vliegtuig’. De nabestaanden leverden een geschreven boodschap af bij de ambassade.

Hierin roepen ze Rusland op de internationale afspraken na te komen en volledig mee te werken aan het onderzoek zodat de schuldigen kunnen worden bestraft. De waarheid moet boven tafel:  ‘Stop met spelletjes. Wees een natie zo trots en waardig als uw volk,’ is de boodschap aan het Kremlin. Rusland ontkent elke betrokkenheid bij de ramp boven Oost-Oekraïne. Eerder blokkeerden de Russen al de oprichting van een internationaal MH17-tribunaal.

   Tom Reijner (1986) werkt sinds augustus 2013 op de webredactie. Hij studeerde Politicologie en Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

 Bij het parlement in Canberra worden de Australische slachtoffers van het neerhalen van MH17 herdacht.

Bij verstek berecht voor MH17′

Telegraaf 16.07.2017 De rechtszaak over vlucht MH17 wordt mogelijk gehouden zonder de verdachten van het neerhalen van de Boeing van Malaysian Airlines. Dat heeft Julie Bishop, de Australische minister van Buitenlandse Zaken, zondag gezegd.

Eerder deze maand werd bekend dat de verdachten door een rechtbank in Nederland en onder de Nederlandse wet zullen worden berecht. In het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp werkt Nederland samen met Maleisië, Oekraïne, Australië en België.

Bij het neerstorten van het vliegtuig in 2014 kwamen naast 198 Nederlanders ook 38 Australiërs om het leven. In totaal vielen er 298 slachtoffers, afkomstig uit achttien landen.

Maandag is het exact drie jaar geleden dat de Boeing 777 van Malaysian Airlines, die op weg was van Amsterdam naar Kuala Lumpur, boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten door een Russische BUK-raket.

LEES MEER OVER; MH17

 

AD 15.07.2017

AD 15.07.2017

‘Ik zie Gary nog steeds hier in huis, hij zit in mijn hart’

MH17, DRIE JAAR LATER

AD 16.07.2017  Gary Slok (16) is drie jaar na de ramp met de MH17 nog steeds niet geïdentificeerd. Vader Jan en zijn vrouw Louise leven in een spagaat, tussen stilstaan en weer doorgaan. Maandag zijn ze bij de herdenking in Vijfhuizen waar de 298 slachtoffers voortleven in een herinneringsbos.

Feyenoord was zijn cluppie. Het is zo jammer dat hij het kampioenschap niet heeft meegemaakt, aldus Jan Slok, vader van Gary.

Gary Slok (16) had niet zoveel met bomen. En al helemaal niet met insecten. ,,Op de laatste avond dat we samen waren, hebben we hem nog gepest, omdat hij bang was voor insecten”, zeggen Jan Slok (58) en zijn vrouw Louise Huizer (58) grijnzend. ,,Wat zou hij die drie weken op Borneo wel niet voor beesten tegenkomen?”

Nu heeft Gary een eigen boom in het herinneringsbos bij Vijfhuizen, waar 298 bomen zijn geplant – één voor elke slachtoffer van MH17 – in de vorm van een rouwlint rond een monument. De Malus Evereste (sierappel) voor Gary staat op de eerste rij. Jan en Louise vinden het een mooi initiatief. ,,Het is prettig dat er een boom voor hem is, omdat we geen stoffelijke resten hebben teruggekregen. We willen dat Gary niet vergeten wordt. Dat niemand van de 298 slachtoffers vergeten wordt.”

Jan en Louise wonen tegenover De Kuip. Als Feyenoord speelt, horen ze op het balkon het gejuich uit duizend kelen. Vanuit de woonkamer zien ze aan de overkant van de Maas de lichtmasten van Excelsior – daar waar het in mei misging met Feyenoord – en aan de achterkant De Kuip – daar waar het uiteindelijk weer goed kwam. ,,Feyenoord was zijn cluppie”, zegt Jan. ,,Het is zo jammer dat hij het kampioenschap niet heeft meegemaakt. Hij zou met een big smile hebben rondgelopen, naar de Coolsingel zijn gegaan en een nat pak in de Hofpleinfontein hebben gehaald.”

Makkelijke gozer

Gary Slok, samen met zijn moeder. © Gary Slok – Instagram

Na de scheiding van zijn ouders woonde Gary in Maassluis bij zijn moeder Petra van Langeveld, met wie zijn laatste reis door een Buk-raket abrupt eindigde boven Oost-Oekraïne. Maar hij was wekelijks bij zijn vader in Rotterdam. ,, Gary was een makkelijke gozer. Sociaal en geliefd. Gewoon een knul die iedereen aardig vond”.

De een-na-laatste avond voor vertrek sliep Gary in Rotterdam. Ze gingen uit eten bij Ketelbinkie. Op de ochtend van vertrek appten ze nog. Gary klaagde over zijn plek in het vliegtuig: voor een blinde wand zonder televisiescherm. Tijdens het taxiën stuurde hij de wereldberoemde laatste selfie samen met zijn moeder. Iets na 12.00 uur volgde zijn laatste bericht. ‘Daar ga ik…’

,,De week ervoor had ik toevallig een app gedownload waarmee je vliegtuigen kunt volgen”, zegt Jan. ,,Ik zag opeens zijn vlucht niet meer op het scherm. Toen ik onderweg naar huis was, kwam het nieuws.” De wekelijkse routine is weg. De zaterdagse ritjes naar het voetbal. De dinsdag dat Gary meestal naar Rotterdam kwam. Samen naar Feyenoord kijken. Het oeverloze gelul over voetbal.

Gemoedsrust

Iedereen gaat door en dat wordt van ons ook verwacht. De impact is moeilijk te begrijpen

Louise

Elf keer stonden ze op vliegbasis Eindhoven toen kisten met stoffelijke resten terugkwamen. En elke keer dachten ze: hier zit Gary bij. Tot op de dag van vandaag is het verlossende telefoontje uitgebleven. Tekens weer kregen ze van familierechercheurs te horen dat van Gary niets gevonden was. ,,Op een gegeven moment zei ik: ‘Kun je niet gewoon tegen me liegen en zeggen dat hij geïdentificeerd is? Voor mijn eigen gemoedsrust’.”

Ze kregen wel een paar spullen van Gary terug. Zijn rugzak en instapkaart en de brief waarmee Jan toestemming gaf dat Gary met zijn ex naar het buitenland mocht reizen. Op het kerkhof ligt symbolisch een kist voor Gary begraven naast zijn moeder. Door familie en vrienden gevuld met dierbare herinneringen en spullen. Jan en Louise hebben zijn rugzak in de kist gedaan, met een brief waarin ze uiting geven aan hun verdriet, mooie herinneringen en onvoorwaardelijke liefde.

Jan voelt nog veel boosheid en machteloosheid. Zeker vorig jaar had hij er last van. Hij was gesloten, had fysieke problemen. Wat is er met Gary gebeurd? Waarom is zijn moeder wel geïdentificeerd? Heeft hij geleden? ,,Er kwamen allerlei vragen in me op. Vragen waar ik geen antwoord op krijg. Misschien leeft hij nog? Dat soort idiote gedachten spoken door je hoofd. Daar werd ik gek van. Het is zo ongrijpbaar.”

Spagaat

,,We leven voortdurend in een spagaat. Je mag niet meer lachen, omdat je kind dood is. Je wil dingen doen, maar dat kan nog niet. Bij alles wat je doet, is de glans eraf. We worden gedwongen om het te accepteren.”

In de woonkamer staat slechts één foto van Gary. Geen kaarsjes, geen altaartje. ,,We hebben nog drie kinderen en twee kleinkinderen. Voor hen moet het ook leuk blijven om hier te komen, anders zitten we straks nog alleen met z’n tweetjes op de bank. Het is vreselijk wat er is gebeurd, maar we moeten ook door. Dat gevoel leeft sterk.”

De laatste tijd komt de energie weer langzaam terug. Het balkon wordt eindelijk opgeknapt. Ze zijn met het hele gezin op vakantie naar Curaçao geweest, ter herinnering aan Gary. ,,De tijd heeft stilgestaan, maar nu komt de spontaniteit die we voor de ramp hadden, terug. Samen uit eten, leuke dingen doen. We horen de vogeltjes weer fluiten.”

G

Jan laat zijn linkerarm zien. Daarop prijkt een tatoeage die iedereen in het gezin heeft laten zetten. In één simpel symbool zijn vijf elementen verenigd: De ‘g’ van Gary, de ‘s’ van Slok, zijn geboortejaar ’98’, een hart en het infinity-teken (oneindigheid). Jan: ,,Gary is er altijd Ik zie hem nog steeds hier in huis.

Op het bed waar hij sliep, de bank waar hij altijd lag. Het is fantastisch dat er een bos is. Ik weet alleen niet of ik ernaartoe zou gaan. Ik ga ook nooit naar de begraafplaats. Ik heb niet zoveel met een boom of een gedenksteen. Ik hou het liever klein, bij mezelf. Gary zit in mijn hart.”

Er is nog één ding dat Jan wél zou willen. Naar de rampplek in Oekraïne gaan. ,,Dat voelt voor mij als de plek waar Gary is.”

© Desiree Schippers

Vader slachtoffer MH17-ramp: ‘Ik denk nog elke seconde aan Elsemiek’

OmroepWest 14.07.2017  Het is maandag precies drie jaar geleden dat vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Voor veel nabestaanden voelt het alsof het gisteren gebeurde. Zo ook voor Hans de Borst uit Monster. Hij verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek. ‘Mijn leven is totaal anders sinds de ramp. Ik denk nog elke seconde van de dag aan haar.’

Hans de Borst ziet erg op tegen de herdenking aankomende maandag, maar tegelijkertijd kijkt hij er ook naar uit. ‘Ik zit in de organisatie van de herdenking. Daar heb ik heel veel werk aan en dat is een uitlaatklep. Het helpt bij de rouwverwerking en het voelt goed om voor Elsemiek te doen.’

‘Je blijft elke dag met de ramp bezig, zo lopen er nog onderzoeken en weet ik dat het heel lastig zal worden om een berechting voor elkaar te krijgen. De gedachten aan haar hoef ik niet levendig te houden, want ik denk altijd aan mijn dochter. Daar heb ik geen herdenking of foto’s bij nodig, maar het is ook heel fijn om samen te kunnen zijn en een mooie herdenking te houden’, aldus Hans.

Nabestaanden uit Australië

Hans organiseert het voorlezen van de namen tijdens de herdenking. ‘Het wordt een hele mooie bijeenkomst met het voorlezen van alle namen, met wat sprekers, muziek van de luchtmachtkapel en er komen ook 40 nabestaanden uit Australië over.’

Bij de ramp met de MH17 op 17 juli 2014 kwamen in 298 mensen om het leven. Daarvan hadden 193 mensen de Nederlandse nationaliteit.

LEES OOK: Vader MH17-slachtoffer Elsemiek (17) verwacht niet dat er ooit iemand veroordeeld wordt

Meer over dit onderwerp: MH17 MONSTER

Verder:

Raad van State buigt zich over MH17-documenten

Telegraaf 11.07.2017 De Raad van State bespreekt dinsdag of minister Stef Blok (Veiligheid en Justitie) alsnog documenten openbaar moet maken die betrekking hebben op de afwikkeling van de vliegramp met vlucht MH17.

De hoogste bestuursrechter belegt een zitting om te beoordelen of NOS, RTL en de Volkskrant inzage krijgen in stukken van de crisiscomités van ministers en van ambtenaren.

De media verzochten eerder met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) om openbaarmaking van onder meer verslagen van de ministerraad van juli en augustus 2014 over de ramp in Oekraïne. Die inzage is terecht geweigerd, oordeelde de rechtbank Midden-Nederland in 2016. Die geven te veel inzicht in wat is besproken over de afhandeling van de MH17-ramp.

Beroep

Een deel van de opgevraagde 255 documenten zijn wel geheel of gedeeltelijk vrijgegeven op last van de rechtbank, een ander deel niet. Volgens de minister staan privacy-argumenten of het belang van Nederlandse betrekkingen met andere landen of internationale organisaties openbaarmaking in de weg.

Begin dit jaar oordeelde de rechter echter dat de minister per onderdeel van elk document had moeten motiveren of die al dan niet openbaar had mogen worden. De rechtbank droeg de minister op om de verslagen van Ministeriële Commissie Crisisbeheersing alsnog openbaar te maken. De bewindsman was het daar niet mee eens en ging in beroep bij de Raad van State.

Ook de betrokken media gingen in beroep. Zij willen weten of het wel nodig is om in deze gevallen steeds op Wob-procedures terug te vallen omdat het mogelijk op gespannen voet staat met het recht op overheidsinformatie in een democratische samenleving. Dat recht is vastgelegd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Het gereconstrueerde wrak van vlucht MH17.
Moet minister Blok MH17-documenten alsnog openbaar maken?

AD 11.07.2017 De Raad van State buigt zich vandaag over de vraag of demissionair minister Stef Blok van Veiligheid en Justitie alsnog documenten openbaar moet maken die betrekking hebben op de afwikkeling van de vliegramp met vlucht MH17.

De rechter beoordeelt of NOS, RTL en de Volkskrant inzage krijgen in stukken van de crisiscomités van ministers en van ambtenaren, waaronder verslagen van de ministerraad van juli en augustus 2014. De mediabedrijven willen met die informatie het kabinetsbeleid na de ramp reconstrueren.

Met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) probeerden de redacties de stukken openbaar te krijgen, maar dat werd geweigerd. Terecht, oordeelde de rechter Midden-Nederland eerder, omdat de stukken teveel inzicht geven in wat er precies is besproken rond de afhandeling van de vliegramp, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

De minister heeft een deel van de 255 opgevraagde documenten verstrekt, maar ook een deel geweigerd. Volgens Blok staan privacy-argumenten of het belang van Nederlandse betrekkingen met andere landen of internationale organisaties openbaarmaking in de weg.

Hoger beroep

De rechter besloot begin dit jaar dat Blok per onderdeel van elk document had moeten motiveren of die al dan niet openbaar had mogen worden gemaakt. De minister werd verplicht de verslagen van de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing alsnog openbaar te maken, waartegen Blok in beroep ging bij de Raad van State.

Ook de betrokken media gingen in beroep. Zij willen weten of het wel nodig is om in deze gevallen steeds op Wob-procedures terug te vallen omdat het mogelijk op gespannen voet staat met het recht op overheidsinformatie in een democratische samenleving. Dat recht is vastgelegd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Rutte sprak Poetin op G20-top over MH17 

NU 08.07.2017 Nederland gaat Rusland bijpraten over de stand van zaken rond MH17. Dat heeft premier Mark Rutte vrijdagavond afgesproken met de Russische president Vladimir Poetin, zo maakte hij zaterdag na de G20-top in Hamburg bekend.

”Onze ambassadeur in Moskou zal Poetins adviseurs bijpraten”, zei Rutte, die geen geplande ontmoeting met de Russische leider had.

”Hij zat achter mij bij het concert dat we allemaal bijwoonden in de Elbphilharmonie. Na afloop heb ik gevraagd of we even konden praten.” De premier wilde verder niets zeggen over het gesprek of Poetins reactie.

Bij de ramp met vlucht MH17 in juli 2014 boven Oost-Oekraïne kwamen 298 mensen om het leven. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde dat het vliegtuig op tien kilometer hoogte werd neergehaald door een raket van het type Buk. Op dat moment was in de regio een pro-Russische opstand gaande.

Vrijdag ondertekenden Nederland en Oekraïne in Den Haag het verdrag waardoor het proces over het neerhalen van vlucht MH17 in Nederland kan plaatsvinden. De mensen aan boord kwamen uit zeventien landen.

G20-top in Hamburg

Lees meer over: Vliegramp Oekraïne MH17 G20

Rutte sprak Poetin op G20

Telegraaf 08.07.2017 Nederland gaat Rusland bijpraten over de stand van zaken rond MH17. Dat heeft premier Mark Rutte vrijdagavond afgesproken met de Russische president Vladimir Poetin, zo maakte hij zaterdag na de G20-top in Hamburg bekend.

„Onze ambassadeur in Moskou zal Poetins adviseurs bijpraten”, zei Rutte, die geen geplande ontmoeting met de Russische leider had. „Hij zat achter mij bij het concert dat we allemaal bijwoonden in de Elbphilharmonie. Na afloop heb ik gevraagd of we even konden praten.” De premier wilde verder niets zeggen over het gesprek of Poetins reactie.

Bij de ramp met vlucht MH17 in juli 2014 boven Oost-Oekraïne kwamen 298 mensen om het leven. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte werd neergehaald door een raket van het type Boek. Op dat moment was in de regio een pro-Russische opstand gaande.

Vrijdag ondertekenden Nederland en Oekraïne in Den Haag het verdrag waardoor het proces over het neerhalen van vlucht MH17 in Nederland kan plaatsvinden. De mensen aan boord kwamen uit zeventien landen.

LEES MEER OVER;

G20 MH17 POETIN RUTTE VLIEGTUIGCRASH VLADIMIR POETIN

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Rutte sprak Poetin op G20-top over MH17

AD 08.07.2017 Nederland gaat Rusland bijpraten over de stand van zaken rond MH17. Dat heeft premier Mark Rutte  afgesproken met de Russische president Vladimir Poetin, zo maakte hij vandaag  na de G20-top in Hamburg bekend.

,,Onze ambassadeur in Moskou zal Poetins adviseurs bijpraten”, zei Rutte, die geen geplande ontmoeting met de Russische leider had. ,,Hij zat achter mij bij het concert dat we allemaal bijwoonden in de Elbphilharmonie. Na afloop heb ik gevraagd of we even konden praten.” De premier wilde verder niets zeggen over het gesprek of Poetins reactie.

Raket

Bij de ramp met vlucht MH17 in juli 2014 boven Oost-Oekraïne kwamen 298 mensen om het leven. De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte werd neergehaald door een raket van het type Boek. Op dat moment was in de regio een pro-Russische opstand gaande.

Vrijdag ondertekenden Nederland en Oekraïne in Den Haag het verdrag waardoor het proces over het neerhalen van vlucht MH17 in Nederland kan plaatsvinden. De mensen aan boord kwamen uit zeventien landen.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft na afloop van de G20-top laten weten dat de landen verder gaan met de uitvoering van het klimaatakkoord van Parijs, ondanks dat de Verenigde Staten zich terugtrekken. Ze vindt het jammer dat het niet lukte om de Amerikanen over te halen.  Frankrijk zal 12 december gastheer zijn voor een topconferentie over de voortgang van het klimaatverdrag, zo maakte de Franse president Emmanuel Macron nog bekend.

De G20-top ging gepaard met veel ongeregeldheden. Relschoppers richtten in de nacht van gisteren op vandaag een slagveld aan in Hamburg.  Winkels werden geplunderd en volledig overhoop gehaald en barricades in brand gestoken. Merkel beloofde de slachtoffers van de rellen een schadevergoeding.

Ondertekening MH17-verdrag

Telegraaf 07.07.2017 Nederland en Oekraïne hebben vrijdag het verdrag ondertekend waardoor het proces over het neerhalen van vlucht MH17 in Nederland kan plaatsvinden. Omdat Oekraïne geen eigen onderdanen uitlevert, wordt in het verdrag ook geregeld dat eventuele Oekraïense daders dan in eigen land hun straf zullen uitzitten.

Minister Stef Blok (Veiligheid en Justitie) tekende het verdrag samen met zijn Oekraïense ambtgenoot Pavlo Petrenko. Het zal echter nog wel een tijd duren voordat er verdachten voor de rechtbank staan.

Bij de ramp met vlucht MH17 in juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven. De mensen aan boord kwamen uit zeventien landen.

LEES MEER OVER; MH17 VERDRAGEN NEDERLAND OEKRAÏNE STEF BLOKPAVLO PETRENKO

Blij met MH17-proces in Nederland

Telegraaf 07.07.2017  De Amerikaanse regering heeft vrijdag laten weten blij te zijn dat verdachten van het neerschieten van vlucht MH17 in Nederland worden berecht. De VS hebben er alle vertrouwen in dat de Nederlandse justitie tot een rechtvaardig en onpartijdig oordeel kan komen.

Washington blijft volgens de verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken meewerken aan het internationale onderzoek naar naar het neerhalen van het toestel, het Joint Investigation Team.

Een Maleisische Boeing 777 werd 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne neergehaald. Het toestel was met 298 mensen aan boord opgestegen in Amsterdam. Allen kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

MH17-monument volledig omarmd door nabestaanden

AD 06.07.2017 De Zwolse kunstenaar Ronald Westerhuis is de ontwerper van het meest beladen kunstwerk dat sinds lange tijd in Nederland is gemaakt: het Nationaal Monument voor de ramp met de MH17. Hij zal er, zegt hij, met dubbele gevoelens staan.

,,Normaal gesproken kijk je uit naar de onthulling van een beeld, nu hoop ik vooral dat het snel voorbij zal zijn. Minister Koenders vroeg me een tijd geleden of ik wel vaker dit soort beelden maak. ‘Nee’, heb ik hem gezegd, ‘laten we hopen van niet’.”

Moeilijkste opdracht

Het ontwerpen van een monument is met niets te vergelijken, aldus Ronald Westerhuis, kunstenaar.

17 juli: het is een datum die al heel lang met grote letters in zijn overvolle agenda staat. Ronald Westerhuis, twintig jaar geleden nog volledig onbekend in de Nederlandse kunstwereld, is er dan samen met een groot aantal nabestaanden getuige van hoe koning Willem Alexander de opening verricht van het door hem ontworpen Nationaal Monument voor de slachtoffers van de vliegramp met de MH17.

,,Het klinkt misschien als een cliché, maar het is de moeilijkste opdracht die ik ooit heb gedaan. Het ontwerpen van een monument is met niets te vergelijken. Doorgaans heb ik één opdrachtgever, hier honderden, misschien wel duizenden. Eigenlijk iedereen die met deze verschrikkelijke ramp te maken heeft gehad, kijkt over je schouder mee.”

Roest

De sleutel vond hij door voor het eerst in zijn nu zeventien jaar omspannende loopbaan af te wijken van het altijd glanzende roestvrij staal. ,,Ik zat volledig vast en wilde er eigenlijk mee kappen. Totdat ik op het terrein bij mijn atelier een roestige oude plaat zag liggen. Staal dat verweert, is een prachtige metafoor voor vergankelijkheid, en verdriet.”

Westerhuis ontwierp een 25 meter brede wand van cortenstaal met daarvóór een groot oog van roestvrij staal. Drie grote monumenten vormden zijn inspiratiebron. ,,Het ceremoniële van het monument op de Dam in Amsterdam, de abstractie van het Holocaust Memorial in Berlijn en de herkenning in het Viëtnam-monument in Washington: dat waren voor mijzelf de voorwaarden, waaraan dit beeld moest voldoen.”

Omarmen

Artist impression van het MH17-gedenkteken dat wordt vervaardigd door Ronald Westerhuis uit Zwolle © stichting nationaal monument mh17

Zijn ontwerp overleefde alle selecties. Het werd gekozen uit 50 inzendingen en kreeg tijdens een presentatie voor de nabestaanden met afstand de meeste stemmen. ,,Een van de afvallers was nota bene iemand die zelf vier familieleden verloren had. Uitgerekend hij werd namens de nabestaanden de begeleider van het project tijdens het maakproces. ‘Ik had het beste ontwerp’, zei hij bij de eerste ontmoeting, ‘maar nu omarm ik dat van jou’. Het is het mooiste compliment dat ik heb gekregen.”

Amper twee weken is het beeld weg uit zijn atelier. Waar de grote wand werd gemaakt bij een bedrijf in Maasbracht, werkte hijzelf met de acht medewerkers in zijn atelier aan het andere deel: het oog. De namen van alle 298 slachtoffers staan erin gegraveerd. ,,Een megaklus, terwijl we toch gewend zijn om grote objecten te maken.”

Straks, na de onthulling, ziet het er vanuit de lucht uit als een oog dat naar de hemel staart. ,,Of je nu gelooft in een hiernamaals of niet: connectie tussen levenden en doden blijft altijd de basis van de herinnering.”

Het ontwerp voor het herdenkingsbos voor de slachtoffers van de ramp met MH17, met in de ‘lus’ het gedenkteken van de Zwolse kunstenaar Ronald Westerhuis. © Stichting Nationaal Monument MH17

Verdrag tussen Nederland en Oekraïne: MH17-proces gaat door, ook als verdachten niet komen

VK 05.07.2017 Om nationale vervolging onder Nederlands recht van MH17-verdachten mogelijk te maken, draagt Oekraïne zijn rechtsmacht over aan Nederland. Vrijdag tekenen de twee landen hiertoe een onderling verdrag. Ook eventuele verdachten met de Oekraïense nationaliteit kunnen door Nederland op afstand worden vervolgd.

Afspraken tussen de twee landen zijn noodzakelijk omdat de uit de lucht geschoten vlucht van Malaysia Airlines op het grondgebied van Oekraïne neerkwam. De Tweede Kamer reageert in meerderheid positief op deze oplossing. Daarmee reikt de toekomstige rechtszaak in Nederland niet alleen over de 196 Nederlandse doden, maar over alle 298 slachtoffers. Dit was vooral belangrijk voor Maleisië en Australië, met respectievelijk 43 en 27 overledenen. In totaal zaten 17 nationaliteiten in het vliegtuig.

Het internationale opsporingsteam (JIT) bestaat sinds de ramp op 17 juli 2014 uit de vijf meest betrokken landen: Nederland, Oekraïne, Maleisië, Australië en België. Dat team blijft in stand zolang de rechtszaak loopt. De vier andere landen leveren bovendien financiële bijdragen en juridische expertise voor de aanklagers. Deze toezeggingen worden vastgelegd in Memoranda of Understanding, waardoor het proces internationaal is ingebed.

Volgens de ministers Stef Blok (Veiligheid en Justitie, VVD) en Bert Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) is de variant van een rechtszaak in Nederland de best overgebleven optie om momentum te houden in het MH17-dossier. In juli 2015 viel de mogelijkheid van een speciaal VN-tribunaal af, door een veto van Rusland in de Veiligheidsraad. Nu is na rijp beraad ook de mogelijkheid van een speciaal op te richten internationaal tribunaal doorgestreept.

Blok: ‘We hebben alle argumenten geïnventariseerd en de nadelen van een speciaal tribunaal wogen zwaarder dan de voordelen. Voor een MH17-tribunaal zou een hele procedure moeten worden doorlopen, onder meer met het schrijven van speciale rechtsregels en het optuigen van een rechtbank. Dit terwijl Nederland een robuust rechtssysteem heeft. We hebben alles onderzocht en overlegd met de andere JIT-landen. Deze beslissing is unaniem genomen.’

Eerder lieten rechtsgeleerden zich sceptisch uit over de mogelijkheid van een Nederlandse vervolging en berechting. De Nederlandse neutraliteit kan door verdachten ter discussie worden gesteld, omdat het ‘slachtofferland’ is, zoals hoogleraar Geert-Jan Knoops dat woensdag in de Volkskrant verwoordde. Volgens Koenders is dat bezwaar ondervangen door de gegarandeerde internationale context waarin het proces plaatsvindt.

Stef Blok: ‘We hebben alle argumenten geïnventariseerd en de nadelen van een speciaal tribunaal wogen zwaarder dan de voordelen. © ANP

Drie beloften

Een proces is het sluitstuk van de drie beloften die minister-president Mark Rutte in de dagen na de ramp deed: het repatriëren van de slachtoffers, een onderzoek naar de toedracht, en vervolging en berechting van de daders. Rutte zei woensdag op Facebook dat genoegdoening voor de nabestaanden de allerhoogste prioriteit voor de Nederlandse regering is en blijft.

Of de rechtszaak daadwerkelijk zal leiden tot daders achter de tralies, blijft voorlopig onduidelijk. Zeker voor Russische verdachten geldt dat zij waarschijnlijk alleen bij verstek, dus in hun afwezigheid, kunnen worden veroordeeld. De Russische grondwet staat niet toe dat onderdanen worden uitgeleverd – tenzij ze niet op Russisch grondgebied verblijven.

Oekraïne heeft eenzelfde bepaling in de grondwet, maar het bilaterale verdrag met Nederland biedt wel een tussenoplossing. Verdachten met een Oekraïens paspoort kunnen via een videoverbinding met een rechtbank in Oekraïne worden gehoord. Mochten zij worden veroordeeld, dan belooft Oekraïne de door de Nederlandse rechter opgelegde gevangenisstraf in eigen land ten uitvoer te brengen.

Vorig jaar september nog zei hoofdofficier Fred Westerbeke, verantwoordelijk voor het strafrechtelijk onderzoek, een besluit over de wijze van vervolging ‘in deze fase onverstandig’ te vinden. Maar volgens de beide bewindslieden heeft het JIT ‘de regering onlangs laten weten’ inmiddels wel behoefte te hebben aan duidelijkheid over de wijze van vervolging en berechting. ‘Er zijn vorderingen gemaakt’, zei Blok.

Of dat betekent dat dagvaardingen aanstaande zijn, kon of wilde Blok niet zeggen. ‘Het JIT kan niet voorspellen wanneer het bewijs rond is.’ Algemeen wordt aangenomen dat het proces sowieso een kwestie van jaren is.

Volg en lees meer over:  RAMPEN EN ONGEVALLEN   OEKRAÏNE   RAMPVLUCHT MH17   NEDERLAND   VLIEGRAMPEN

Blijdschap besluit MH17

Telegraaf 05.07.2017 De meeste nabestaanden van MH17 zijn blij met het besluit van het internationale opsporingsteam JIT om de daders in Nederland te berechten.

„Wij willen alleen maar dat de schuldigen van de massamoord worden geïdentificeerd, berecht en gestraft. Als dat niet mogelijk is in een tribunaal, is het onafhankelijke Nederlandse rechtsysteem de beste oplossing”, zegt voorzitter Evert van

Premier Rutte blij met berechting MH17-daders in Nederland

AD 05.07.2017 Het kabinet tekent vrijdag een verdrag met Oekraïne om de strafvervolging van de verdachten van de MH17-ramp in Nederland te regelen. Met de regeling kan vervolging namens alle 298 inzittenden van het vliegtuig plaatsvinden, en niet alleen namens de 196 Nederlandse slachtoffers. Premier Rutte en de nabestaanden reageren verheugd.

MH17 heeft laten zien hoe een gedeeld noodlot kan leiden tot hechte internationale samenwerking en vastberadenheid om recht te doen, aldus Bert Koenders.

Dat schrijven minister Blok van Veiligheid en Justitie en minister Koenders van Buitenlandse zaken vandaag aan de Tweede Kamer. In het verdrag is ook de mogelijkheid om verdachten te horen via een videoverbinding geregeld en de overdracht van het uitvoeren van mogelijke gevangenisstraffen. Het verdrag zal na ondertekening direct aan de Kamer worden voorgelegd voor behandeling.

Daarnaast tekenen alle landen die samenwerken in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië, Oekraïne en Nederland – waarschijnlijk dit jaar nog een zogeheten Memoranda of Understanding, waarin zij zich zowel politiek als financieel verbinding aan de vervolging van de daders.

Op 17 juli aanstaande is het drie jaar geleden dat het vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergehaald boven Oost-Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Onder hen 196 Nederlanders.

Vervolging in Nederland

Overblijfselen van een van de motoren van vlucht MH17© AFP

Blok en Koenders bevestigingen in de brief dat de vervolging van de MH17-daders in Nederland kan plaatsvinden en spreken van een belangrijke stap in de berechting van de daders. ‘Alle JIT-landen hebben aangegeven volledig vertrouwen te hebben in het Nederlandse rechtssysteem. (…) Het Nederlandse rechtssysteem heeft internationaal een uitstekende reputatie. Berechting kan hier plaatsvinden binnen bestaande en beproefde kaders. Bovendien is de positie van nabestaanden in Nederland goed geregeld binnen het proces’, schrijven de bewindslieden.

Nationale vervolging in een van de JIT-landen was een van de twee overgebleven opties die nog mogelijk waren nadat Rusland een veto had uitgesproken over de oprichting van een VN-tribunaal.

Den Haag

De daders komen mogelijk voor de rechtbank in Den Haag te staan, en niet voor het internationaal strafhof. De rechtbank in Den Haag is bevoegd om te oordelen in internationale zaken. Volgens De Volkskrant is het voordeel van deze keuze dat het proces snel kan beginnen nadat het strafrechtelijk onderzoek is afgerond.

De kans dat er op korte termijn verdachten voor de rechter komen blijft echter klein. Hoewel er een groep betrokkenen in beeld is, zijn er nog geen mensen in staat van beschuldiging gesteld. Daar komt nog bij dat het de verwachting is dat Rusland – maar ook Oekraïne – verdachten niet zullen uitleveren.

De JIT-landen presenteerden vorig jaar de eerste resultaten van het onderzoek. Hieruit bleek dat de Buk-raket waarmee de Boeing 777 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne werd neergehaald uit Rusland kwam. De raket werd afgevuurd in gebied dat in handen was van pro-Russische rebellen. De lanceerinstallatie is daarna weer teruggebracht naar Rusland.

Lange adem

View image on Twitter

     Hanneke Keultjes @hannekekeultjes

Rutte is blij dat de vijf JIT-landen het eens konden worden over de MH17-berechting. “Dit is na het VN-tribunaal de beste optie.” 12:59 PM – 5 Jul 2017

Demissionair premier Rutte noemt het besluit een ‘volgende stap op weg naar het achterhalen van de waarheid, de berechting van verdachten en genoegdoening voor de nabestaanden’. ,,Dit blijft voor de Nederlandse regering de allerhoogste prioriteit houden”, laat hij via Facebook weten.

Volgens Rutte is het MH17-onderzoek een zaak van lange adem. ,,Maar stap voor stap worden vorderingen gemaakt en komen we in een fase dat helderheid nodig is over het juridisch kader waarbinnen vervolging kan plaatsvinden. Het is daarom goed dat de landen die betrokken zijn bij het internationaal strafrechtelijk onderzoek nu gezamenlijk hebben besloten dat vervolging en berechting van verdachten in Nederland zal gebeuren, ingebed in internationale samenwerking en steun.”

De nabestaanden zijn tevreden. ,,Het geeft een goed gevoel dat er iets gebeurt, dat de zaak niet op slot zit”, zegt Evert van Zijtveld, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, die verder benadrukt dat er geen tijd verloren mag gaan. ,,De personen die vlucht MH17 hebben neergehaald moeten voor de rechter komen en worden berecht. Daar gaat het om. De uitkomst is voor ons het belangrijkste.”

Bekijk ook: Strafrechtelijk onderzoek MH17 uitgelegd in video’s.

Rutte: MH17-proces zaak van lange adem

Telegraaf 05.07.2017  ,Een volgende stap op weg naar het achterhalen van de waarheid, de berechting van verdachten en genoegdoening voor de nabestaanden. Dit blijft voor de Nederlandse regering de allerhoogste prioriteit houden.” Zo reageert premier Mark Rutte op Facebook op het besluit om de verdachten van het neerschieten van vlucht MH17 in Nederland te berechten.

Volgens Rutte is het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17 een zaak van lange adem. ,,Maar stap voor stap worden vorderingen gemaakt en komen we in een fase dat helderheid nodig is over het juridisch kader waarbinnen vervolging kan plaatsvinden. Het is daarom goed dat de landen die betrokken zijn bij het internationaal strafrechtelijk onderzoek (Nederland, Oekraïne, Maleisië, Australië en België) nu gezamenlijk hebben besloten dat vervolging en berechting van verdachten in Nederland zal gebeuren, ingebed in internationale samenwerking en steun.”

Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) wijst erop dat de samenwerking tussen de betrokken landen van groot belang is geweest in deze complexe zaak. ,,MH17 heeft laten zien hoe een gedeeld noodlot kan leiden tot hechte internationale samenwerking en vastberadenheid om recht te doen”.

De verdachten van het neerschieten van vlucht MH17 zullen door een rechtbank in Nederland en onder de Nederlandse wet worden berecht, liet het kabinet woensdag weten. ,,De Nederlandse rechters behoren tot de onafhankelijkste van de wereld en hebben veel ervaring met juridisch ingewikkelde internationale zaken”, aldus Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak.

LEES MEER OVER; MARK RUTTE MH17

Verdachten ooit voor rechter

Telegraaf 05.07.2017 De verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 komen in Nederland voor de rechter. Maar wie, wanneer en voor welke rechtbank, dat is nog onduidelijk.

Het kabinet maakte woensdag bekend dat de verdachten van het neerschieten van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne, door een rechtbank in Nederland en onder de Nederlandse wet worden berecht. Hierbij kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Het is nog niet duidelijk wanneer de rechtszaak gaat beginnen. Dat komt omdat het strafrechtelijk onderzoek van het Openbaar Ministerie (OM) nog niet is afgerond. Als dat klaar is, stelt het OM een dagvaarding op. Daarin staat wie er van welke strafbare feiten wordt verdacht. Met die dagvaarding begint de rechter-commissaris een vooronderzoek en krijgen de advocaten van de verdachten de mogelijkheid hun onderzoekswensen bekend te maken. Als dit onderzoek klaar is, kan de rechtszaak beginnen.

De behandeling van de rechtszaak kan overigens ook een zaak van lange adem zijn. Het aantal verdachten dat gehoord moet worden, de aard van de verdenking en de wensen van de verdediging zijn allemaal zaken die veel tijd in beslag kunnen nemen.

Buk-raket

Vorig jaar werd bekend dat de Buk-raket waarmee de Boeing 777 in juli 2014 werd neergehaald, uit Rusland kwam. De raket werd afgevuurd in gebied dat in handen was van pro-Russische rebellen. Omdat zowel Rusland als Oekraïne geen verdachten aan andere landen uitleveren, kan het zijn dat het verdachtenbankje leeg blijft. Maar dat wil niet zeggen dat er geen veroordeling komt. Als een verdachte niet verschijnt en zich niet laat vertegenwoordigen door een advocaat, kan de rechter toch de zaak behandelen en iemand bij verstek veroordelen. De straf moet dan ook in principe in een Nederlandse gevangenis worden uitgezeten.

​Nabestaanden hebben volgens de Nederlandse wet spreekrecht tijdens de strafzaak. Zij mogen vertellen over de gevolgen en wat het voor hen betekende. De Stichting Vliegramp MH17, die nabestaanden van de rampvlucht vertegenwoordigt, is mede daarom verheugd dat de strafzaak onder de Nederlandse wet behandeld wordt. „En het is fijn dat het in een Nederlandse rechtbank wordt gehouden en niet bijvoorbeeld in Maleisië”, aldus voorzitter Evert van Zijtveld.

Zie ook: Rutte: MH17-proces zaak van lange adem

De nabestaanden hopen dat er vaart wordt gezet achter de rechtszaak, maar zowel de regering als het Openbaar Ministerie en de Raad voor de rechtspraak benadrukken dat er nog helemaal niets te zeggen valt over het tijdspad.

LEES MEER OVER; MH17 OEKRAINE KABINET RECHTER

JIT-landen kiezen Nederland voor vervolging neerhalen MH17

RO 05.07.2017 De vervolging van verdachten voor het neerhalen van vlucht MH17 kan in Nederland plaatsvinden. Dat hebben de landen wiens opsporingsautoriteiten samenwerken in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië, Oekraïne en Nederland – gezamenlijk besloten. Het strafrechtelijk onderzoek dat het JIT uitvoert, is nog in volle gang.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) zal op het daartoe geschikte moment passende beslissingen over strafvervolging nemen. De nationale vervolging in Nederland wordt ingebed in hechte en blijvende internationale samenwerking en steun. De keuze voor het Nederlandse rechtssysteem is een belangrijke stap richting de berechting van verdachten van het neerhalen van vlucht MH17.

Dat schrijven minister Blok van Veiligheid en Justitie en minister Koenders van Buitenlandse Zaken vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Na het veto van de Russische Federatie in de VN-Veiligheidsraad tegen een VN-tribunaal op 29 juli 2015 hebben de JIT-landen gekeken naar andere mogelijkheden voor vervolging en berechting. Vervolgens zijn twee opties nader juridisch uitgewerkt: een nieuw op te richten internationaal tribunaal of nationale vervolging in en door een van de JIT-landen.

Verdere stappen

Het OM heeft de regering onlangs laten weten dat vanuit het strafrechtelijk onderzoek van het JIT behoefte bestaat aan een besluit over de wijze van vervolging en berechting. Om verdere stappen te kunnen zetten in het strafrechtelijk onderzoek is helderheid nodig over het juridische kader waarin de vervolging zal plaatsvinden.

Het onderzoek naar de verantwoordelijken voor het neerhalen van vlucht MH17 is een zaak van lange adem en er wordt stap voor stap voortgang gemaakt. Er wordt uitgebreid onderzoek gedaan naar personen die verantwoordelijk kunnen worden gehouden. Het is van essentieel belang dat het JIT ook de volgende stappen in het onderzoek in alle onafhankelijkheid en zonder politieke bemoeienis kan doen om de kans op berechting te maximaliseren.

Alle JIT-landen hebben aangegeven volledig vertrouwen te hebben in het Nederlandse rechtssysteem. Het OM heeft een advies gegeven over de twee uitgewerkte vervolgingsopties. Op basis van dit totaalbeeld heeft het Nederlandse kabinet ook een voorkeur voor nationale vervolging in Nederland uitgesproken. Het Nederlandse rechtssysteem heeft internationaal een uitstekende reputatie. Berechting kan hier plaatsvinden binnen bestaande en beproefde kaders. Bovendien is de positie van nabestaanden in Nederland goed geregeld binnen het proces.

Internationale samenwerking

Nationale vervolging in Nederland vergt nog wel de nodige uitwerking. Zo is een verdrag met Oekraïne noodzakelijk om de overdracht van strafvervolging te regelen. Hierdoor kan vervolging van de daders ten behoeve van alle slachtoffers plaatsvinden en niet alleen de Nederlandse slachtoffers.

Dit verdrag wordt 7 juli ondertekend en zal zo spoedig mogelijk met de uitvoeringswetgeving ter behandeling aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Verder wordt de nauwe samenwerking van de JIT-partners naar verwachting dit jaar bekrachtigd door de ondertekening van Memoranda of Understanding (MOU’s) met alle betrokken landen, waarin zij zich zowel politiek als financieel duurzaam verbinden aan de vervolging.

Zie ook;

Verdachten MH17 in Nederland voor de rechter

Elsevier 05.07.2017 De verdachten die vervolgd worden voor het neerhalen van het toestel MH17 boven oost-Oekraïne, zullen in  Nederland worden berecht. Dat werd vandaag bekend gemaakt.

Het Joint Investigation Team (JIT), waarin Nederland, België, Australië, Maleisië en Oekraïne samenwerken om een strafrechtelijk onderzoek uit te voeren, hebben besloten dat de verdachten die de ramp op hun  geweten hebben in Nederland berecht moeten worden. Dit zal moeten gebeuren onder Nederlands recht.

Veto Rusland

Eerder liet het kabinet al weten er rekening mee te houden dat de juridische gevolgen van de ramp in Nederland moeten worden afgewikkeld. Eerder werd de mogelijkheid voorgesteld om een VN-tribunaal in te stellen voor de vliegramp, maar die mogelijkheid werd door Rusland geveto0d.

Nabestaanden MH17 overwegen Oekraïne aan te klagen 

Het passagierstoestel werd, op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten met een BUK-raket. Daarbij kwamen alle 298 passagiers en bemanning om het leven. Op dit moment van het onderzoek naar de daders, zijn er wel verdachten in beeld, maar is nog niemand in staat van beschuldiging gesteld. Ook is de vraag of Rusland zal meewerken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de verdachten.

BUK-raket

Bij het forensisch onderzoek zijn onderdelen van de BUK-raket gevonden: het gaat om een raket uit de 9M38-serie. De raket werd volgens de informatie van het Openbaar Ministerie afgevuurd uit een gebied dat gecontroleerd werd door pro-Russische rebellen.

Daarna is het raketsysteem weer teruggegaan naar Russisch grondgebied. Uit getuigenverklaringen en satellietgegevens blijkt dat de trailer vanuit Rusland in een konvooi naar de afvuurlocatie werd vervoerd.

   Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

De aankomst van slachtoffers van de crash op vliegveld Eindhoven.Foto Marcel van Hoorn

Nederland berecht verdachten MH17

NRC 05.07.2017 Een VN-tribunaal komt er door een Russisch veto niet. Een rechtszaak over MH17 vindt plaats in Nederland, aldus vijf getroffen landen.

Wanneer de strafzaak begint, is onbekend. Er zijn nog geen dagvaardingen. Het strafrechtelijk onderzoek naar de daders van het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne, binnenkort bijna drie jaar geleden, is een „zaak van lange adem” en „in volle gang”, laat justitie weten. Maar als het zo ver komt, als op enig moment verdachten zijn geïdentificeerd en voor de rechter kunnen worden gebracht, dan zal dat in Nederland gebeuren.

Donderdag 17 juli 2014 crashte een Boeing 777 van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder de passagiers waren 196 Nederlanders.

Het toestel werd geraakt door een Boek-raket die was afgevuurd vanaf gebied dat toen in handen was van pro-Russische separatisten. Daarvoor is „onomstotelijk bewijs”, stelde in 2016 het Joint Investigation Team (JIT) van getroffen landen: Australië, België, Maleisië, Oekraïne en, als voorzitter, Nederland. Het strafrechtelijk onderzoek loopt nog.

Woensdag maakte het kabinet bekend dat de vijf landen die samenwerken in het Joint Investigation Team (JIT) unaniem hebben besloten dat vervolging en berechting in Nederland plaatsvindt, „ingebed in een hechte en blijvende internationale samenwerking en steun”, schrijven de ministers Blok (Veiligheid en Justitie, VVD) en Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) in een brief aan de Tweede Kamer. Een eerste optie, berechting door een tribunaal van de Verenigde Naties, werd onmogelijk door een veto van Rusland, twee jaar geleden, in de VN-Veiligheidsraad. Een andere optie, internationale berechting door een tribunaal, is nu ook van tafel.

De ‘Nederlandse’ variant heeft niet alleen de voorkeur van alle vijf JIT-landen, maar ook die van het Openbaar Ministerie. De vijf landen blijven intensief samenwerken – volgens het principe ‘één voor allen, allen voor één’ – bijvoorbeeld als vanuit andere landen „druk” wordt uitgeoefend tijdens vervolging en berechting. Er komt waarschijnlijk een internationale „klankbordgroep” die het Nederlandse Openbaar Ministerie bijstaat. Ook zullen buitenlandse nabestaanden het proces kunnen volgen, en krijgen ze spreekrecht zoals in Nederland gebruikelijk is.

Foto AFP/Dominique Faget

Het nieuws komt een dag nadat Australië, als laatste van de vijf JIT-landen, zijn voorkeur voor berechting in Nederland heeft kenbaar gemaakt. Ook wordt deze week een verdrag ondertekend met Oekraïne, waarin dat land het recht op vervolging en berechting van de daders op zijn grondgebied overdraagt aan Nederland. Daarbij is zeker dat vervolging en berechting in Nederland alle slachtoffers uit zeventien landen kan omvatten, ongeacht hun nationaliteit. In het verdrag wordt ook geregeld dat verdachten via een videoverbinding kunnen worden gehoord en dat, als het tot berechting en een uitspraak door Nederlandse rechters komt, een straf ook in Oekraïne kan worden uitgezeten.

Welke straf dat kan zijn, is onbekend. „Dat hangt natuurlijk helemaal af van de dagvaarding”, laat de Raad voor de rechtspraak weten. Eerder heeft onderzoeksleider Fred Westerbeke van het OM verklaard dat het om moord draait. „Maar hoe het neerhalen van MH17 zich vertaalt in een tenlastelegging, is nu nog niet te zeggen”, aldus een woordvoerder. De doodstraf kan het in elk geval niet worden, want alles verloopt volgens Nederland recht.

Over de uitlevering van verdachten is nog onduidelijkheid. „Of dat zal lukken, moet uiteraard worden afgewacht”, schrijft het kabinet. Oekraïne en Rusland leveren geen eigen ingezetenen uit. Een verdachte met de Russische nationaliteit die zich in Oekraïne bevindt, zou weer wél kunnen worden uitgeleverd. Dit alles is van belang, omdat de verdenking vooral uitgaat naar pro-Russische separatisten. Zij zouden op 17 juli 2014 de Boekraket hebben afgevuurd.

Welke rechtbank het proces behandelt, is nog niet bekend. De rechtszaak kan beginnen wanneer de verdachten zijn gedagvaard. Vervolgens begint de rechter-commissaris een vooronderzoek. Volgens de Raad voor de Rechtspraak staan Nederlandse rechters internationaal hoog aangeschreven en behoren ze „tot de onafhankelijkste ter wereld”. Ook hebben ze „veel ervaring met ingewikkelde rechtszaken” met internationale aspecten, zoals die over Srebrenica en de genocide in Rwanda, en zijn in Nederland internationale tribunalen gevestigd.

Minister Koenders laat weten dat de ramp met MH17 heeft laten zien „hoe een gedeeld noodlot kan leiden tot hechte internationale samenwerking en vastberadenheid om recht te doen”. Er was „sprake van veel desinformatie en pogingen om het onderzoek in diskrediet te brengen”, aldus Koenders, maar toch zijn „belangrijke resultaten geboekt” en kan het strafrechtelijk onderzoek „rekenen op vrijwel unanieme steun van de internationale gemeenschap”.

Rusland heeft officieel nog niet gereageerd op het besluit.

Hoogleraar Knoops: kabinet neemt risico

Geert-Jan Knoops.Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Het kabinet neemt een „risico” met het besluit om in Nederland verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 te vervolgen en te berechten. „Hiermee doe je de deur voor Rusland dicht.” Dat zegt advocaat en hoogleraar Geert-Jan Knoops in reactie op het besluit dat de vijf samenwerkende landen hebben genomen.

Knoops wijst erop dat Rusland heeft laten weten wellicht niet uit te sluiten mee te werken aan eventuele berechting en vervolging, indien er een compleet strafrechtelijk dossier met sterke bewijzen ligt. „Dat dossier is er nu nog niet”, zegt Knoops. „Ik heb al eerder geadviseerd om pas een keuze voor berechting te maken als duidelijk is welk bewijs er ligt en welke verdachten in beeld zijn.

Er is nu gekozen voor een andere volgorde. Er is een rechtspolitieke keuze gemaakt, mede ingegeven door de wens dat nabestaanden in Nederland spreekrecht hebben. Mijn advies zou ook nu nog zijn: wacht.”

Door niet te wachten, lopen Nederland en de andere landen met slachtoffers de kans dat er straks recht wordt gesproken zonder dat er iemand in de beklaagdenbankjes staat. „Dan worden verdachten bij verstek veroordeeld. Maar er zullen wellicht andere landen die zeggen dat de rechtsgang van Nederland niet deugt.”

Knoops wil wel geloven dat het efficiënt is om gebruik te maken van bestaande Nederlandse rechtbanken. „Maar deze zaak is zó groot en zó belangrijk dat er toch meer tijd had moeten worden genomen. Het is van belang een zo groot mogelijke legitimiteit te bereiken.”

Nabestaanden MH17 blij met besluit

Nabestaanden van de Nederlandse slachtoffers van de vliegramp met MH17, bijna drie jaar geleden, zijn tevreden over het besluit om de vervolging en berechting van de daders in Nederland te laten plaatsvinden. „Het geeft een goed gevoel dat er een stap is gezet, en dat het niet nog jaren duurt en wij er niet meer zijn om een proces mee te maken”, zegt Evert van Zijtveld, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17.

„Wij wachten al zo lang. Wij vragen ons steeds weer af: hoe is het mogelijk dat het allemaal zo lang duurt? Het is goed dat er nu iets gebeurt. Er wordt weleens gesproken over geopolitiek en over relaties met andere landen. Welnu, dat mag in dit geval eigenlijk geen rol spelen, het recht moet zegevieren. Dat heeft niet te maken met genoegdoening. Mensen die in een oorlog mensen in koelen bloede vermoorden, die mogen daar niet mee wegkomen. Of opzet daarbij kan worden bewezen, is een tweede.”

Nabestaanden hebben de indruk dat een tribunaal onder de vlag van de Verenigde Naties de beste optie zou zijn geweest, bijvoorbeeld doordat verdachten wellicht dan gemakkelijker zouden kunnen worden uitgeleverd. Maar een berechting in Nederland heeft toch ook veel voordelen. Zo kunnen zij zich voegen in het strafproces. „We kunnen vermoedelijk een zekere vorm van genoegdoening eisen”, zegt nabestaande Piet Ploeg.

Er is sprake van een „ervaren rechtssysteem”. Bovendien zullen de nabestaanden, van wie veruit de meesten in Nederland wonen, het proces goed kunnen volgen. Ook van het spreekrecht zal zeker gebruik worden gemaakt. Evert van Zijtveld: „Het moet vreselijk zijn om in een rechtszaal de daders in de ogen te moeten kijken. Dat kan niet iedereen. Niet alle nabestaanden kunnen het opbrengen om alles weer op te rakelen. Maar andere nabestaanden willen dat wel.”

Wat de nabestaanden verder verheugt, is dat het besluit bewijst dat het kennelijk nut heeft om een proces te beginnen. „Wij zijn positief verrast over dit besluit”, zegt nabestaande Thomas Schansman, die spreekt namens een groep nabestaanden die een ‘werkgroep waarheidsvinding’ vormen. „Dit is een h