Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 27 – proces deel 9

AD 02.02.2021

Verdediging MH17-proces wil alle wrakstukken zien

De verdediging in het MH17-proces wil weten of het Openbaar Ministerie belangrijke wrakstukken van het neergeschoten vliegtuig achterhoudt. Dat bleek vandaag 01.02.2021 tijdens een tussentijdse zitting in de zaak, in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov mogen de wrakstukken met een eigen deskundige bekijken. Zij willen onderzoeken of vlucht MH17 door een Oekraïens gevechtsvliegtuig kan zijn neergeschoten, in plaats van door een Russische Buk-raket.

Telegraaf 02.02.2021

Alle relevante wrakstukken zijn gebruikt voor de reconstructie en liggen op vliegbasis Gilze-Rijen, zegt het OM. De verdediging toonde zich vandaag verrast dat er nog 18 containers met wrakstukken staan in Soesterberg. Op foto’s is te zien dat daar mogelijk ook onderdelen bij zitten met inslagschade.

“Wij hebben belang bij het zien en onderzoeken van alle beschikbare wrakstukken die iets zouden kunnen zeggen over de oorzaak van het neerstorten”, zei advocaat Sabine ten Doesschate. Ze riep daarom op om alle vliegtuigonderdelen “met relevante schade” te tonen, niet alleen voor de verdediging maar ook als de rechtbank zelf nog in Gilze-Rijen wil gaan kijken. “Anders is het mogelijk een vertekend beeld, namelijk alleen het beeld dat past in het scenario van het OM.”

Raketdelen

Het Openbaar Ministerie vindt het niet nodig om extra stukken van het MH17-toestel beschikbaar te stellen voor onderzoek. De complete voorkant van het vliegtuig, met daarin honderden kleine en grote gaten, is gereconstrueerd.

“De wrakdelen die het meeste informatie geven, zijn gebruikt”, zei officier van justitie Ward Ferdinandusse. “Ook als het een ander wapen zou zijn geweest dan een Buk-raket, zou dat blijken uit de reconstructie. Andere wrakdelen kunnen niets relevants meer aan de bevindingen toevoegen of er aan afdoen.”

Het OM benadrukte dat de advocaten ook de raketdelen kunnen bekijken die in het vliegtuig zijn gevonden. Ook die resten passen volgens het OM bij een Buk-raket. Of de rechtbank zelf ook gaat kijken bij de wrakstukken, staat nog niet vast.

De rechtbank beslist volgende week maandag 08.02.2021 of de verzoeken van de verdediging worden toegekend.

Juni

In het MH17-proces staan drie Russen en een Oekraïner terecht voor het neerhalen van het passagierstoestel in 2014. Daarbij kwamen 298 mensen om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders.

Van de vier verdachten laat alleen Poelatov zich vertegenwoordigen door advocaten. Hij ontkent dat hij te maken heeft met het neerhalen van het vliegtuig en zegt dat hij ook niet betrokken was bij het transport van de Buk-raket waarmee het toestel zou zijn neergeschoten.

Poelatov was destijds plaatsvervangend commandant van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen. Zij streden in het gebied waar vlucht MH17 neerstortte voor onafhankelijkheid. Ook de andere verdachten hadden militaire functies.

De rechtbank verwacht de zaak vanaf juni inhoudelijk te kunnen behandelen, ook als de verdachten er zelf niet bij zijn. Tot die tijd wordt nog een aantal getuigen gehoord en loopt er aanvullend onderzoek naar beeldmateriaal.

Onderzoek: Oekraïne onbewust van bedreiging luchtvaart rond MH17-ramp

Oekraïne was zich er niet van bewust dat de burgerluchtvaart in gevaar was toen vlucht MH17 in juli 2014 boven het oosten van dat land werd neergeschoten, zo blijkt vrijdag uit onafhankelijk onderzoek. Er is dan ook onvoldoende bewijs om Oekraïne juridisch aansprakelijk te stellen voor het niet volledig sluiten van het luchtruim, aldus minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken).

De Tweede Kamer had aangedrongen op het onderzoek, omdat ze meer duidelijkheid wilde over de rol die Oekraïne heeft gespeeld in de ramp. De Kamer wilde onder meer weten waarom het luchtruim boven het conflictgebied niet volledig was gesloten.

Uit het rapport van de Flight Safety Foundation komt naar voren dat er “onvoldoende feiten zijn vastgesteld die erop duiden dat de Oekraïense autoriteiten die destijds verantwoordelijk waren voor de veiligheid van de burgerluchtvaart boven het oosten van Oekraïne zich bewust waren van een bedreiging voor de burgerluchtvaart boven dat deel van het luchtruim dat al was gesloten of zich daar bewust van hadden kunnen zijn”, schrijft Blok aan de Kamer.

MH17-proces gaat 15 april 2021 verder, dan besluit over schouw

Het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17 gaat op 15 april verder. Dan zal de rechtbank bekijken of het nodig is om de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen te bekijken. Als dat het geval is, gebeurt dat eind mei.

Rechtbank bereidt schouw MH17-wrakstukken voor

De rechtbank laat voorbereidingen treffen voor een schouw van de MH17-wrakstukken. Een deel van het vliegtuig is inmiddels gereconstrueerd op vliegbasis Gilze-Rijen.

Als de rechters daar zelf gaan kijken, willen ze ook een aantal specifieke wrakdelen zien die geen deel uitmaken van de reconstructie. “Maar ze lijken wel onderdeel van de discussie over het afvuurgebied”, zei de rechtbank vandaag.

De verdediging in het MH17-proces vroeg zich een week geleden af of het Openbaar Ministerie wel alle relevante wrakdelen heeft opgesteld. Het OM zegt van wel en meent dat alle schade wijst op de inslag van een Russische Buk-raket. Die zou zijn afgeschoten vanaf een akker in Oost-Oekraïne. De advocaten trekken dat in twijfel.

Of de rechtbank de geborgen wrakdelen van vlucht MH17 daadwerkelijk gaat bekijken wordt pas later beslist, maar voor de zekerheid wil de rechtbank wel alvast een datum prikken in mei.

Foto’s

Ook moet de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) kijken of er nog extra foto’s zijn van wrakstukken, die ter beschikking kunnen worden gesteld aan de verdediging. De raad deed uitgebreid onderzoek naar het neerstorten van het passagierstoestel en heeft ook foto’s van delen die niet naar Nederland gehaald konden worden. Overigens kwam ook de OVV al tot de conclusie dat het vliegtuig is neergeschoten met een Buk-raket.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17  <–vindt u hier

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

MH17 dossier AD

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 26 – proces deel 8

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Minister moet beter uitleggen waarom opgevraagde MH17-stukken geheim zijn

RTL 11.02.2021 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid moet beter uitleggen waarom een paar passages uit documenten over de vliegramp met vlucht MH17 niet openbaar gemaakt kunnen worden. Dat heeft de rechtbank in Utrecht bepaald.

Onleesbaar gemaakt

RTL Nieuws deed een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob) om documenten openbaar te maken, maar dat verzoek werd deels afgewezen of documenten zijn onleesbaar gemaakt.

Het gaat om documenten uit het zogenoemde Archief MH17 waarin correspondentie zit van onder meer de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).

De rechtbank heeft de stukken wel ingezien om te kunnen bepalen of het ministerie terecht delen zwart heeft gemaakt of documenten terecht achterhield. De rechtbank ‘is van oordeel dat de minister voor een aantal documenten meer uitleg moet geven waarom bepaalde passages niet openbaar zijn gemaakt’. Het betreft een document van de NCTV aan de AIVD, MIVD en de politie, een intern verslag en een dreigingsanalyse voor luchthavens.

Lees meer

Bellingcat: Nederlander die twijfel zaait over MH17 aangestuurd vanuit Rusland

Binnen zes weken

Binnen zes weken moet de minister toelichten waarom hij deze passages weigert met RTL Nieuws te delen. De rechtbank zal dan de argumenten opnieuw beoordelen.

RTL Nieuws betwijfelt ook of de minister wel goed genoeg heeft gezocht naar relevante stukken. Daar gaat de bestuursrechter niet in mee: “Er bestaat geen aanleiding om te twijfelen aan de zoekslag in het Archief MH17.”

Lees meer

Ben je ooit klaar met herdenken? ‘Een ramp zoals MH17 kún en mag je niet vergeten’

RTL Nieuws / ANP; Ferdinand Grapperhaus Ministerie van Justitie en Veiligheid MH17-proces MH17 Verkeersvliegtuig Vliegrampen Oekraïne

MH17-proces gaat 15 april verder, dan besluit over schouw

MSN 08.02.2021 Het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17 gaat op 15 april verder. Dan zal de rechtbank bekijken of het nodig is om de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen te bekijken. Als dat het geval is, gebeurt dat eind mei.

Omdat een schouw de nodige voorbereiding vergt, heeft de rechtbank maandag het Openbaar Ministerie gevraagd nu alvast met die voorbereidingen te beginnen – vooruitlopend op de uiteindelijke beslissing. De voorzitter van de rechtbank liet tijdens de zitting vorige week al weten dat – mocht er een schouw komen – daaraan slechts een beperkt aantal mensen kan deelnemen. “Belangstellenden kunnen er niet bij zijn in verband met de coronamaatregelen.” Er wordt wel een livestream geregeld, net zoals bij iedere zittingsdag van het proces.

Het OM verdenkt vier mannen, drie Russen en een Oekraïner, van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Alleen Oleg Poelatov laat zich verdedigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben de rechtbank niets laten weten.

Meer beeldmateriaal

De advocaten van Poelatov vroegen de rechtbank vorige week om niet alleen de reconstructie te bekijken, maar ook andere wrakstukken van het toestel, opgeslagen in achttien containers in Soesterberg. De rechtbank ziet de noodzaak daar niet toe, maar laat het OM wel uitzoeken of er nog meer beeldmateriaal voorhanden is.

Op 7 juni begint naar verwachting de inhoudelijke behandeling van de zeer omvangrijke strafzaak over de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014. Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven.

Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

Rechtbank bereidt schouw MH17-wrakstukken voor

NOS 08.02.2021 De rechtbank laat voorbereidingen treffen voor een schouw van de MH17-wrakstukken. Een deel van het vliegtuig is gereconstrueerd op vliegbasis Gilze-Rijen.

Als de rechters daar zelf gaan kijken, willen ze ook een aantal specifieke wrakdelen zien die geen deel uitmaken van de reconstructie. “Maar ze lijken wel onderdeel van de discussie over het afvuurgebied”, zei de rechtbank vandaag.

De verdediging in het MH17-proces vroeg zich een week geleden af of het Openbaar Ministerie wel alle relevante wrakdelen heeft opgesteld. Het OM zegt van wel en meent dat alle schade wijst op de inslag van een Russische Buk-raket. Die zou zijn afgeschoten vanaf een akker in Oost-Oekraïne. De advocaten trekken dat in twijfel.

Of de rechtbank de geborgen wrakdelen van vlucht MH17 daadwerkelijk gaat bekijken wordt pas later beslist, maar voor de zekerheid wil de rechtbank wel alvast een datum prikken in mei.

Foto’s

Ook moet de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) kijken of er nog extra foto’s zijn van wrakstukken, die ter beschikking kunnen worden gesteld aan de verdediging. De raad deed uitgebreid onderzoek naar het neerstorten van het passagierstoestel en heeft ook foto’s van delen die niet naar Nederland gehaald konden worden. Overigens kwam ook de OVV al tot de conclusie dat het vliegtuig is neergeschoten met een Buk-raket.

Het toestel van Malaysia Airlines was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en stortte in 2014 neer boven het oosten van Oekraïne. Daar werd toen gevochten tussen het Oekraïense leger en pro-Russische separatisten. Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, de meesten Nederlanders. Momenteel staan vier mannen terecht die een rol zouden hebben gehad bij het neerschieten van MH17.

Onderzoek: Oekraïne onbewust van bedreiging luchtvaart rond MH17-ramp

NU 05.02.2021 Oekraïne was zich er niet van bewust dat de burgerluchtvaart in gevaar was toen vlucht MH17 in juli 2014 boven het oosten van dat land werd neergeschoten, zo blijkt vrijdag uit onafhankelijk onderzoek. Er is dan ook onvoldoende bewijs om Oekraïne juridisch aansprakelijk te stellen voor het niet volledig sluiten van het luchtruim, aldus minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken).

De Tweede Kamer had aangedrongen op het onderzoek, omdat ze meer duidelijkheid wilde over de rol die Oekraïne heeft gespeeld in de ramp. De Kamer wilde onder meer weten waarom het luchtruim boven het conflictgebied niet volledig was gesloten.

Uit het rapport van de Flight Safety Foundation komt naar voren dat er “onvoldoende feiten zijn vastgesteld die erop duiden dat de Oekraïense autoriteiten die destijds verantwoordelijk waren voor de veiligheid van de burgerluchtvaart boven het oosten van Oekraïne zich bewust waren van een bedreiging voor de burgerluchtvaart boven dat deel van het luchtruim dat al was gesloten of zich daar bewust van hadden kunnen zijn”, schrijft Blok aan de Kamer.

Verder blijkt dat de Russische burgerluchtvaartautoriteiten, die verantwoordelijk waren voor het al gesloten luchtruim grenzend aan het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, ook geen bedreiging zagen voor de burgerluchtvaart.

Kamer vroeg in 2019 om onderzoek

De Kamer vroeg in oktober 2019 om het onderzoek. Nederland heeft Rusland en Oekraïne daarna gevraagd mee te werken. “De totstandkoming van deze medewerking bleek in de praktijk langer te duren dan voorzien”, aldus Blok.

MH17 werd door een buk-raket neergeschoten. Die was afkomstig van een Russische legerbasis. Nederland heeft daarom Rusland aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Daar verandert het onderzoek niets aan, aldus de minister. Bij de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven.

Momenteel loopt er ook een proces tegen drie Russen en een Oekraïner, die worden verdacht van betrokkenheid bij onder meer het vervoeren van de buk-raket.

Deze vier mannen worden verdacht van het neerhalen van vlucht MH17

Lees meer over: Oekraïne MH17

Onderzoek: Oekraïne onbewust van bedreiging luchtvaart rond MH17-ramp

MSN 05.02.2021 Oekraïne was zich er niet van bewust dat de burgerluchtvaart in gevaar was toen vlucht MH17 in juli 2014 boven het oosten van dat land werd neergeschoten, zo blijkt vrijdag uit onafhankelijk onderzoek. Er is dan ook onvoldoende bewijs om Oekraïne juridisch aansprakelijk te stellen voor het niet volledig sluiten van het luchtruim, aldus minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken).

De Tweede Kamer had aangedrongen op het onderzoek, omdat ze meer duidelijkheid wilde over de rol die Oekraïne heeft gespeeld in de ramp. De Kamer wilde onder meer weten waarom het luchtruim boven het conflictgebied niet volledig was gesloten.

Uit het rapport van de Flight Safety Foundation komt naar voren dat er “onvoldoende feiten zijn vastgesteld die erop duiden dat de Oekraïense autoriteiten die destijds verantwoordelijk waren voor de veiligheid van de burgerluchtvaart boven het oosten van Oekraïne zich bewust waren van een bedreiging voor de burgerluchtvaart boven dat deel van het luchtruim dat al was gesloten of zich daar bewust van hadden kunnen zijn”, schrijft Blok aan de Kamer.

Verder blijkt dat de Russische burgerluchtvaartautoriteiten, die verantwoordelijk waren voor het al gesloten luchtruim grenzend aan het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, ook geen bedreiging zagen voor de burgerluchtvaart.

Kamer vroeg in 2019 om onderzoek

De Kamer vroeg in oktober 2019 om het onderzoek. Nederland heeft Rusland en Oekraïne daarna gevraagd mee te werken. “De totstandkoming van deze medewerking bleek in de praktijk langer te duren dan voorzien”, aldus Blok.

MH17 werd door een buk-raket neergeschoten. Die was afkomstig van een Russische legerbasis. Nederland heeft daarom Rusland aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Daar verandert het onderzoek niets aan, aldus de minister. Bij de ramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven.

Momenteel loopt er ook een proces tegen drie Russen en een Oekraïner, die worden verdacht van betrokkenheid bij onder meer het vervoeren van de buk-raket.

Verdediging in zaak-MH17 wil toegang tot alle wrakstukken

NU 01.02.2021 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Pulatov willen niet alleen de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen bekijken, maar ook de mogelijkheid hebben om andere wrakstukken te bekijken. Die zijn opgeslagen in containers in Soesterberg.

“Van de wrakstukken van het vliegtuig is kennelijk slechts zo’n 20 tot 30 procent beschikbaar geworden voor het onderzoek. Daarvan is een zeer beperkt deel gebruikt voor de reconstructie van slechts het voorste gedeelte van het vliegtuig”, zei advocaat Sabine ten Doesschate maandag bij de hervatting van de omvangrijke strafzaak rond het neerhalen van het vliegtuig.

“Het beeld dat op basis van de reconstructie kan worden verkregen, is daarom mogelijk een vertekend beeld. Het is uitsluitend een beeld van het Openbaar Ministerie (OM). Niet een mogelijk tegenstrijdig beeld of het beeld dat mogelijk nadere of andere vragen oproept.”

De officier van justitie zegt geen reden te zien voor een uitbreiding van een eventuele schouw. “De reconstructie bestaat uit het voorste deel van het vliegtuig. Hier is de hoogste concentratie van inslagschade. Die wrakdelen geven dus de meeste informatie over het wapen.”

Onbekend of schouw gaat plaatsvinden

Overigens is nog niet duidelijk of er een schouw gaat komen. De rechtbank beslist op 15 april of en zo ja wanneer dat gebeurt. Het monsterproces gaat volgende week maandag verder.

Dan beslist de rechtbank over de andere verzoeken die zijn gedaan, zoals het aanvullend horen van getuigen in deze zaak. Het volgende blok van zittingsdagen is vanaf begin maart gepland.

Op 7 juni begint naar verwachting de inhoudelijke behandeling van de zeer omvangrijke strafzaak over de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het OM verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp.

Alleen de Russische verdachte Oleg Pulatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko – hebben de rechtbank niets laten weten.

OM gaat uit van scenario met buk-raket

Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol naar Kuala Lumpur.

Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Verdediging MH17-proces: laat alle wrakstukken zien

NOS 01.02.2021 De verdediging in het MH17-proces wil weten of het Openbaar Ministerie belangrijke wrakstukken van het neergeschoten vliegtuig achterhoudt. Dat bleek vandaag tijdens een tussentijdse zitting in de zaak, in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov mogen de wrakstukken met een eigen deskundige bekijken. Zij willen onderzoeken of vlucht MH17 door een Oekraïens gevechtsvliegtuig kan zijn neergeschoten, in plaats van door een Russische Buk-raket.

Alle relevante wrakstukken zijn gebruikt voor de reconstructie en liggen op vliegbasis Gilze-Rijen, zegt het OM. De verdediging toonde zich vandaag verrast dat er nog 18 containers met wrakstukken staan in Soesterberg. Op foto’s is te zien dat daar mogelijk ook onderdelen bij zitten met inslagschade.

“Wij hebben belang bij het zien en onderzoeken van alle beschikbare wrakstukken die iets zouden kunnen zeggen over de oorzaak van het neerstorten”, zei advocaat Sabine ten Doesschate. Ze riep daarom op om alle vliegtuigonderdelen “met relevante schade” te tonen, niet alleen voor de verdediging maar ook als de rechtbank zelf nog in Gilze-Rijen wil gaan kijken. “Anders is het mogelijk een vertekend beeld, namelijk alleen het beeld dat past in het scenario van het OM.”

Raketdelen

Het Openbaar Ministerie vindt het niet nodig om extra stukken van het MH17-toestel beschikbaar te stellen voor onderzoek. De complete voorkant van het vliegtuig, met daarin honderden kleine en grote gaten, is gereconstrueerd.

“De wrakdelen die het meeste informatie geven, zijn gebruikt”, zei officier van justitie Ward Ferdinandusse. “Ook als het een ander wapen zou zijn geweest dan een Buk-raket, zou dat blijken uit de reconstructie. Andere wrakdelen kunnen niets relevants meer aan de bevindingen toevoegen of er aan afdoen.”

Het OM benadrukte dat de advocaten ook de raketdelen kunnen bekijken die in het vliegtuig zijn gevonden. Ook die resten passen volgens het OM bij een Buk-raket. Of de rechtbank zelf ook gaat kijken bij de wrakstukken, staat nog niet vast.

Juni

In het MH17-proces staan drie Russen en een Oekraïner terecht voor het neerhalen van het passagierstoestel in 2014. Daarbij kwamen 298 mensen om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders.

Van de vier verdachten laat alleen Poelatov zich vertegenwoordigen door advocaten. Hij ontkent dat hij te maken heeft met het neerhalen van het vliegtuig en zegt dat hij ook niet betrokken was bij het transport van de Buk-raket waarmee het toestel zou zijn neergeschoten.

Poelatov was destijds plaatsvervangend commandant van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen. Zij streden in het gebied waar vlucht MH17 neerstortte voor onafhankelijkheid. Ook de andere verdachten hadden militaire functies.

De rechtbank verwacht de zaak vanaf juni inhoudelijk te kunnen behandelen, ook als de verdachten er zelf niet bij zijn. Tot die tijd wordt nog een aantal getuigen gehoord en loopt er aanvullend onderzoek naar beeldmateriaal.

Verdediging in zaak-MH17 wil toegang tot alle wrakstukken

MSN 01.02.2021 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Pulatov willen niet alleen de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen bekijken, maar ook de mogelijkheid hebben om andere wrakstukken te bekijken. Die zijn opgeslagen in containers in Soesterberg.

“Van de wrakstukken van het vliegtuig is kennelijk slechts zo’n 20 tot 30 procent beschikbaar geworden voor het onderzoek. Daarvan is een zeer beperkt deel gebruikt voor de reconstructie van slechts het voorste gedeelte van het vliegtuig”, zei advocaat Sabine ten Doesschate maandag bij de hervatting van de omvangrijke strafzaak rond het neerhalen van het vliegtuig.

“Het beeld dat op basis van de reconstructie kan worden verkregen, is daarom mogelijk een vertekend beeld. Het is uitsluitend een beeld van het Openbaar Ministerie (OM). Niet een mogelijk tegenstrijdig beeld of het beeld dat mogelijk nadere of andere vragen oproept.”

De officier van justitie zegt geen reden te zien voor een uitbreiding van een eventuele schouw. “De reconstructie bestaat uit het voorste deel van het vliegtuig. Hier is de hoogste concentratie van inslagschade. Die wrakdelen geven dus de meeste informatie over het wapen.”

Onbekend of schouw gaat plaatsvinden

Overigens is nog niet duidelijk of er een schouw gaat komen. De rechtbank beslist op 15 april of en zo ja wanneer dat gebeurt. Het monsterproces gaat volgende week maandag verder.

Dan beslist de rechtbank over de andere verzoeken die zijn gedaan, zoals het aanvullend horen van getuigen in deze zaak. Het volgende blok van zittingsdagen is vanaf begin maart gepland.

Op 7 juni begint naar verwachting de inhoudelijke behandeling van de zeer omvangrijke strafzaak over de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het OM verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp.

Alleen de Russische verdachte Oleg Pulatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko – hebben de rechtbank niets laten weten.

OM gaat uit van scenario met buk-raket

Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol naar Kuala Lumpur.

Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

MH17-proces: advocaten willen meer wrakstukken van vliegtuig zien

AD 01.02.2021 De advocaten van een verdachte in het MH17-proces willen veel meer wrakstukken van het toestel kunnen bekijken om te zien of er geen relevante informatie wordt achtergehouden. ,,De delen die nu zijn gebruikt voor de reconstructie van de cockpit laten alleen de schade zien die past bij het scenario dat het Openbaar Ministerie van de crash schetst.” De verdediging stelt al maandenlang er niet van overtuigd te zijn dat het toestel door een BUK-raket is neergehaald.

Dat bleek vanochtend tijdens een tussentijdse zitting in het MH17-proces. In dat proces staan vier mannen (drie Russen en een Oekraïner) terecht die ervan verdacht worden betrokken te zijn geweest bij het neerschieten van het passagiersvliegtuig in juli 2014. Vlucht MH17 werd neergehaald boven Oost-Oekraïne, waar gevochten wordt tussen het Oekraïense leger en pro-Russische separatisten.

Lees ook;

Hangar

In een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen is een deel van het vliegtuig, vooral de cockpit, gereconstrueerd. De rechtbank wil er mogelijk later tijdens het proces gaan kijken. De advocaten van verdachte Poelatov willen er óók gaan kijken, samen met een door hen zelf voorgestelde expert. Ze willen echter ook kunnen kijken naar de wrakstukken die niet zijn gebruikt voor de reconstructie, die zijn opgeslagen in achttien containers op een andere vliegbasis.

,,Maar 20 tot 30 procent van de wrakstukken is beschikbaar voor onderzoek en een deel daarvan is weer geschikt gemaakt voor reconstructie. Het zijn delen die bijdragen aan het scenario dat het Openbaar Ministerie schetst. Niet aan eventuele andere scenario’s”, zei advocate Sabine ten Doesschate vanochtend.

Getuige M58

Ook zeggen de advocaten te twijfelen aan de betrouwbaarheid van een belangrijke getuige. Het gaat om een vrijwilliger die meestreed aan de kant van de Russische separatisten in het gebied. Hij zou in de buurt van de afvuurlocatie zijn geweest en hebben verklaard over de BUK-raket die MH17 zou hebben neergehaald. Uit veiligheidsoverwegingen is zijn naam niet bekend gemaakt, in het proces wordt hij ‘getuige M58′ genoemd.

,,M58 is recentelijk door de verdediging ondervraagd. Wij vinden zijn verklaring onbetrouwbaar. Hij verwijst naar ‘een stevige dorpsjongen’. Maar wij zijn ervan overtuigd dat hij niet heeft gezien wat hij zegt en dat die jongen niet bestaat.Hij verwijst ook naar ene Leon. En nog een commandant die gezegd zouden hebben dat er Russische militairen in de BUK-zaten.  Hij geeft geen antwoord als wordt doorgevraagd naar de identiteit van anderen”, stelde Ten Doesschate.

De rechtbank stelde in een eerdere fase in het proces al dat ze meer waarde hecht aan de verklaringen van experts dan aan die van getuigen ter plekke omdat die vertekend kunnen zijn door de omstandigheden.

Het Openbaar Ministerie stelde ’s middags in een reactie dat ze het zoeken naar die twee extra getuigen niet zinvol vindt. ,,Er zit in het dossier al veel informatie van getuige M58. Die is ook te controleren met andere informatie uit het dossier.” Het zoeken van de bedoelde nieuwe getuigen zou ook veel tijd kosten.

Ook het extra bekijken van de brokstukken die niet in de reconstructie zijn opgenomen, is volgens het OM niet relevant. ,,De wrakstukken met de meeste inslagen zijn gebruikt in de reconstructie. Alle andere stukken zijn door het NFI onderzocht en beschreven. Wij zien niet in wat een visuele inspectie door de heer Biedermann daar nog aan kan toevoegen”, aldus officier van justitie Ward Ferdinandusse.

De rechtbank beslist volgende week maandag of de verzoeken van de verdediging worden toegekend.

De rechtbank en de advocaten in het MH17-proces. © ANP

Buk-raket

Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie is het toestel neergeschoten door een BUK-raket van het Russische leger. De lanceerinstallatie zou op dat moment in het gebied van de pro-Russische rebellen zijn geweest. De vier verdachten zijn zelf niet bij het proces, zij verblijven in Rusland of in Oost-Oekraïne. Rusland levert geen onderdanen uit. De verdachten zelf stellen niet betrokken te zijn geweest bij het neerschieten van MH17 of het vervoer van de lanceerinstallatie.

Slechts een van de vier verdachten, Oleg Poelatov, wordt door advocaten vertegenwoordigd. Poelatov (53) is een voormalige luitenant-kolonel in het Russische leger. Hij werkte in het rebellengebied voor de inlichtingendienst en speelde volgens het Openbaar Ministerie een rol bij het vervoeren en beveiligen van de raket.

Tweede vliegtuig 

De verdediging stelde de afgelopen maanden dat er meer onderzoek moet worden gedaan naar alternatieve scenario’s rond het neerhalen van het vliegtuig. Zo zou er volgens de verdediging mogelijk sprake zijn geweest van een tweede toestel in de lucht: een Oekraïens gevechtsvliegtuig. De advocaten wilden onderzocht hebben of dat toestel er inderdaad was en welke rol het dan speelde.

Het Openbaar Ministerie heeft dat scenario al jaren geleden verworpen. De rechtbank ging niet mee in de wensen van de verdediging. ,,De verdediging hoeft niet aan te tonen op welke wijze MH17 is neergehaald. Dat is de taak van het Openbaar Ministerie. Als dat het niet voldoende kan aantonen, dan spreekt de rechtbank de verdachte vrij. Onderzoek naar een alternatief scenario is geen verdedigingsbelang”, oordeelde de rechtbank eind november.

De advocaten deden vanochtend dus een verzoek om meer wrakstukken te kunnen bekijken. Dat willen ze samen doen met de Duitser Bernd Biedermann, die door hen als een expert wordt gezien en kan beoordelen welk projectiel de schade aan het vliegtuig heeft aangericht. Biedermann is een ex-officier van de voormalige Oost-Duitse luchtmacht. Hij schreef een boek waarin hij stelde dat MH17 niet door een BUK is neergehaald.

Gescheiden wc’s

De organisatie van de rechtbank bracht recent overigens een kleine wijziging aan in de organisatie van het complex. Nadat er in november een incidentje was op het damestoilet tussen advocate Sabine ten Doesschate en nabestaande Silene Fredriksz, zijn er nu gescheiden wc’s voor procespartijen (advocaten, Openbaar Ministerie) en andere aanwezigen (nabestaanden, pers).

Advocaten Poelatov willen alle wrakstukken MH17 bekijken

MSN 01.02.2021 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov willen niet alleen de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen bekijken, maar ook de mogelijkheid hebben om ook andere wrakstukken te bekijken. Deze zijn opgeslagen in achttien containers in Soesterberg.

“Van de wrakstukken van het vliegtuig is kennelijk slechts zo’n 20 tot 30 procent beschikbaar geworden voor het onderzoek, en daarvan is een zeer beperkt deel gebruikt voor de reconstructie van slechts het voorste gedeelte van het vliegtuig”, zei advocaat Sabine ten Doesschate maandag bij de hervatting van de omvangrijke strafzaak rond het neerhalen van het vliegtuig. “Het beeld dat op basis van de reconstructie kan worden verkregen, is daarom mogelijk een vertekend beeld. Het is uitsluitend een beeld van het OM. Niet een mogelijk tegenstrijdig beeld, of het beeld dat mogelijk nadere of andere vragen oproept.”

De officier van justitie zegt geen reden te zien voor een uitbreiding van een eventuele schouw. “De reconstructie bestaat uit het voorste deel van het vliegtuig, hier is de hoogste concentratie van inslagschade. Die wrakdelen geven dus de meeste informatie over het wapen.”

Andere verzoeken

Overigens is nog niet duidelijk of er een schouw gaat komen, de rechtbank beslist op 15 april of en zo ja wanneer. Het monsterproces gaat volgende week maandag verder. Dan beslist de rechtbank over de andere verzoeken die zijn gedaan, zoals het aanvullend horen van getuigen in deze zaak. Het volgende blok van zittingsdagen is vanaf begin maart gepland.

Op 7 juni begint naar verwachting de inhoudelijke behandeling van de zeer omvangrijke strafzaak over de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben de rechtbank niets laten weten.

Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

MH17-proces: hoe staat het er nu voor?

Telegraaf 01.02.2021 Het MH17-proces wordt maandag om 10.00 uur hervat. De stand van zaken zal besproken worden en er zal onder meer gekeken worden naar hoe het gaat met de nadere onderzoeken en het indienen van vorderingen tot schadevergoeding door de nabestaanden.

Ook zal het rechtsbijstandsteam van de nabestaanden het woord komen en mag de verdediging reageren.

BEKIJK OOK:PREMIUM

Advocaten Poelatov willen alle wrakstukken MH17 bekijken

Hierop kan het Openbaar Ministerie reageren. Mogelijk komt het OM pas aan bod op de extra zittingsdag op maandag 8 februari.

Onze verslaggever Saskia Belleman is bij de zaak aanwezig en twittert vanaf 10.00 uur live mee. Haar tweets vindt u hier: Tweets by ‎@SaskiaBelleman.

BEKIJK MEER VAN; transport Saskia Belleman Luchthaven Schiphol Openbaar Ministerie MH17-proces

MH17-proces: hoe staat het er nu voor?

MSN 01.02.2021 Het MH17-proces wordt maandag om 10.00 uur hervat. De stand van zaken zal besproken worden en er zal onder meer gekeken worden naar hoe het gaat met de nadere onderzoeken en het indienen van vorderingen tot schadevergoeding door de nabestaanden.

Onze verslaggever Saskia Belleman is bij de zaak aanwezig en twittert vanaf 10.00 uur live mee. Haar tweets vindt u onderaan dit bericht.

Ook zal het rechtsbijstandsteam van de nabestaanden het woord komen en mag de verdediging reageren.

Hierop kan het Openbaar Ministerie reageren. Mogelijk komt het OM pas aan bod op de extra zittingsdag op maandag 8 februari.

Tweets by SaskiaBelleman

februari 3, 2021 Posted by | aanslag, Bellingcat, BUK, Justitieel Complex Schiphol, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oleg Poelatov, onderzoek, Poelatov, Poetin, rechtzaak, Rusland, strafvervolging, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 27 – proces deel 9

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 26 – proces deel 8

Vervolg MH-17proces

Het MH17-proces ging weer verder op dinsdag 4 november 2020. Door vertraging staat de verdere Inhoudelijke behandeling van de zaak pas gepland voor volgend jaar. Eind vorige maand sprak de rechtbank nog de hoop uit om op 1 februari 2021 te kunnen beginnen, maar dat wordt niet gehaald.

In een persbericht staat nu geschreven dat die datum is vastgesteld op 7 juni 2021. De rechtbank is geïnformeerd over het onderzoek van de rechter-commissaris en “op basis van deze informatie” is een voorlopige planning gemaakt.

Telegraaf 19.12.2020

Op maandag 1 februari 2021 is de eerst volgende zittingsdag. Deze zal benut worden om te bespreken wat op dat moment de stand van zaken is in de uitvoering van dit nadere onderzoek, de stand van zaken met betrekking tot de indiening van vorderingen tot schadevergoeding door de nabestaanden en met betrekking tot de vordering van het Openbaar Ministerie tot een schouw van de reconstructie van de MH17.

Op de zitting van 15 april 2021 neemt de rechtbank een beslissing of, en zo ja, wanneer een schouw zal plaatsvinden. Mocht de rechtbank beslissen tot een schouw, dan zal deze naar verwachting in mei 2021 plaatsvinden.

Lees ook;

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraïne woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekraïne.

De MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders. Alle inzittenden kwamen om.

Het OM wil graag dat de rechtbank de gereconstrueerde brokstukken van het toestel in vliegbasis Gilze-Rijen met eigen ogen aanschouwt. In april wordt hier een definitief besluit over genomen, waarna de rechters in mei dan eventueel de brokstukken zullen bekijken.

Nabestaanden van de slachtoffers kunnen waarschijnlijk na de zomer hun spreekrecht uitoefenen. Hoelang het hele proces gaat duren is nog onduidelijk, laat staan wanneer een vonnis wordt geveld. Het strafproces begon afgelopen maart met meerdere voorbereidende zittingen.

280 onderzoekswensen

Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. Zij hebben in de nu afgesloten regiefase van het proces circa 280 onderzoekswensen geformuleerd. Die gingen over de vragen of vlucht MH17 wel door een Buk-raket is neergehaald, of de raket is afgevuurd vanaf een landbouwveldje in separatistengebied en of Poelatov betrokken was bij het neerhalen van de MH17.

De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets laten weten aan de rechtbank.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17  <–vindt u hier

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

MH17 dossier AD

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Verdediging in zaak-MH17 wil toegang tot alle wrakstukken

NU 01.02.2021 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Pulatov willen niet alleen de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen bekijken, maar ook de mogelijkheid hebben om andere wrakstukken te bekijken. Die zijn opgeslagen in containers in Soesterberg.

“Van de wrakstukken van het vliegtuig is kennelijk slechts zo’n 20 tot 30 procent beschikbaar geworden voor het onderzoek. Daarvan is een zeer beperkt deel gebruikt voor de reconstructie van slechts het voorste gedeelte van het vliegtuig”, zei advocaat Sabine ten Doesschate maandag bij de hervatting van de omvangrijke strafzaak rond het neerhalen van het vliegtuig.

“Het beeld dat op basis van de reconstructie kan worden verkregen, is daarom mogelijk een vertekend beeld. Het is uitsluitend een beeld van het Openbaar Ministerie (OM). Niet een mogelijk tegenstrijdig beeld of het beeld dat mogelijk nadere of andere vragen oproept.”

De officier van justitie zegt geen reden te zien voor een uitbreiding van een eventuele schouw. “De reconstructie bestaat uit het voorste deel van het vliegtuig. Hier is de hoogste concentratie van inslagschade. Die wrakdelen geven dus de meeste informatie over het wapen.”

Onbekend of schouw gaat plaatsvinden

Overigens is nog niet duidelijk of er een schouw gaat komen. De rechtbank beslist op 15 april of en zo ja wanneer dat gebeurt. Het monsterproces gaat volgende week maandag verder.

Dan beslist de rechtbank over de andere verzoeken die zijn gedaan, zoals het aanvullend horen van getuigen in deze zaak. Het volgende blok van zittingsdagen is vanaf begin maart gepland.

Op 7 juni begint naar verwachting de inhoudelijke behandeling van de zeer omvangrijke strafzaak over de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het OM verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp.

Alleen de Russische verdachte Oleg Pulatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko – hebben de rechtbank niets laten weten.

OM gaat uit van scenario met buk-raket

Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol naar Kuala Lumpur.

Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Verdediging MH17-proces: laat alle wrakstukken zien

NOS 01.02.2021 De verdediging in het MH17-proces wil weten of het Openbaar Ministerie belangrijke wrakstukken van het neergeschoten vliegtuig achterhoudt. Dat bleek vandaag tijdens een tussentijdse zitting in de zaak, in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov mogen de wrakstukken met een eigen deskundige bekijken. Zij willen onderzoeken of vlucht MH17 door een Oekraïens gevechtsvliegtuig kan zijn neergeschoten, in plaats van door een Russische Buk-raket.

Alle relevante wrakstukken zijn gebruikt voor de reconstructie en liggen op vliegbasis Gilze-Rijen, zegt het OM. De verdediging toonde zich vandaag verrast dat er nog 18 containers met wrakstukken staan in Soesterberg. Op foto’s is te zien dat daar mogelijk ook onderdelen bij zitten met inslagschade.

“Wij hebben belang bij het zien en onderzoeken van alle beschikbare wrakstukken die iets zouden kunnen zeggen over de oorzaak van het neerstorten”, zei advocaat Sabine ten Doesschate. Ze riep daarom op om alle vliegtuigonderdelen “met relevante schade” te tonen, niet alleen voor de verdediging maar ook als de rechtbank zelf nog in Gilze-Rijen wil gaan kijken. “Anders is het mogelijk een vertekend beeld, namelijk alleen het beeld dat past in het scenario van het OM.”

Raketdelen

Het Openbaar Ministerie vindt het niet nodig om extra stukken van het MH17-toestel beschikbaar te stellen voor onderzoek. De complete voorkant van het vliegtuig, met daarin honderden kleine en grote gaten, is gereconstrueerd.

“De wrakdelen die het meeste informatie geven, zijn gebruikt”, zei officier van justitie Ward Ferdinandusse. “Ook als het een ander wapen zou zijn geweest dan een Buk-raket, zou dat blijken uit de reconstructie. Andere wrakdelen kunnen niets relevants meer aan de bevindingen toevoegen of er aan afdoen.”

Het OM benadrukte dat de advocaten ook de raketdelen kunnen bekijken die in het vliegtuig zijn gevonden. Ook die resten passen volgens het OM bij een Buk-raket. Of de rechtbank zelf ook gaat kijken bij de wrakstukken, staat nog niet vast.

Juni

In het MH17-proces staan drie Russen en een Oekraïner terecht voor het neerhalen van het passagierstoestel in 2014. Daarbij kwamen 298 mensen om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders.

Van de vier verdachten laat alleen Poelatov zich vertegenwoordigen door advocaten. Hij ontkent dat hij te maken heeft met het neerhalen van het vliegtuig en zegt dat hij ook niet betrokken was bij het transport van de Buk-raket waarmee het toestel zou zijn neergeschoten.

Poelatov was destijds plaatsvervangend commandant van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen. Zij streden in het gebied waar vlucht MH17 neerstortte voor onafhankelijkheid. Ook de andere verdachten hadden militaire functies.

De rechtbank verwacht de zaak vanaf juni inhoudelijk te kunnen behandelen, ook als de verdachten er zelf niet bij zijn. Tot die tijd wordt nog een aantal getuigen gehoord en loopt er aanvullend onderzoek naar beeldmateriaal.

Verdediging in zaak-MH17 wil toegang tot alle wrakstukken

MSN 01.02.2021 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Pulatov willen niet alleen de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen bekijken, maar ook de mogelijkheid hebben om andere wrakstukken te bekijken. Die zijn opgeslagen in containers in Soesterberg.

“Van de wrakstukken van het vliegtuig is kennelijk slechts zo’n 20 tot 30 procent beschikbaar geworden voor het onderzoek. Daarvan is een zeer beperkt deel gebruikt voor de reconstructie van slechts het voorste gedeelte van het vliegtuig”, zei advocaat Sabine ten Doesschate maandag bij de hervatting van de omvangrijke strafzaak rond het neerhalen van het vliegtuig.

“Het beeld dat op basis van de reconstructie kan worden verkregen, is daarom mogelijk een vertekend beeld. Het is uitsluitend een beeld van het Openbaar Ministerie (OM). Niet een mogelijk tegenstrijdig beeld of het beeld dat mogelijk nadere of andere vragen oproept.”

De officier van justitie zegt geen reden te zien voor een uitbreiding van een eventuele schouw. “De reconstructie bestaat uit het voorste deel van het vliegtuig. Hier is de hoogste concentratie van inslagschade. Die wrakdelen geven dus de meeste informatie over het wapen.”

Onbekend of schouw gaat plaatsvinden

Overigens is nog niet duidelijk of er een schouw gaat komen. De rechtbank beslist op 15 april of en zo ja wanneer dat gebeurt. Het monsterproces gaat volgende week maandag verder.

Dan beslist de rechtbank over de andere verzoeken die zijn gedaan, zoals het aanvullend horen van getuigen in deze zaak. Het volgende blok van zittingsdagen is vanaf begin maart gepland.

Op 7 juni begint naar verwachting de inhoudelijke behandeling van de zeer omvangrijke strafzaak over de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het OM verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp.

Alleen de Russische verdachte Oleg Pulatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko – hebben de rechtbank niets laten weten.

OM gaat uit van scenario met buk-raket

Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol naar Kuala Lumpur.

Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

MH17-proces: advocaten willen meer wrakstukken van vliegtuig zien

AD 01.02.2021 De advocaten van een verdachte in het MH17-proces willen veel meer wrakstukken van het toestel kunnen bekijken om te zien of er geen relevante informatie wordt achtergehouden. ,,De delen die nu zijn gebruikt voor de reconstructie van de cockpit laten alleen de schade zien die past bij het scenario dat het Openbaar Ministerie van de crash schetst.” De verdediging stelt al maandenlang er niet van overtuigd te zijn dat het toestel door een BUK-raket is neergehaald.

Dat bleek vanochtend tijdens een tussentijdse zitting in het MH17-proces. In dat proces staan vier mannen (drie Russen en een Oekraïner) terecht die ervan verdacht worden betrokken te zijn geweest bij het neerschieten van het passagiersvliegtuig in juli 2014. Vlucht MH17 werd neergehaald boven Oost-Oekraïne, waar gevochten wordt tussen het Oekraïense leger en pro-Russische separatisten.

Lees ook;

Hangar

In een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen is een deel van het vliegtuig, vooral de cockpit, gereconstrueerd. De rechtbank wil er mogelijk later tijdens het proces gaan kijken. De advocaten van verdachte Poelatov willen er óók gaan kijken, samen met een door hen zelf voorgestelde expert. Ze willen echter ook kunnen kijken naar de wrakstukken die niet zijn gebruikt voor de reconstructie, die zijn opgeslagen in achttien containers op een andere vliegbasis.

,,Maar 20 tot 30 procent van de wrakstukken is beschikbaar voor onderzoek en een deel daarvan is weer geschikt gemaakt voor reconstructie. Het zijn delen die bijdragen aan het scenario dat het Openbaar Ministerie schetst. Niet aan eventuele andere scenario’s”, zei advocate Sabine ten Doesschate vanochtend.

Getuige M58

Ook zeggen de advocaten te twijfelen aan de betrouwbaarheid van een belangrijke getuige. Het gaat om een vrijwilliger die meestreed aan de kant van de Russische separatisten in het gebied. Hij zou in de buurt van de afvuurlocatie zijn geweest en hebben verklaard over de BUK-raket die MH17 zou hebben neergehaald. Uit veiligheidsoverwegingen is zijn naam niet bekend gemaakt, in het proces wordt hij ‘getuige M58′ genoemd.

,,M58 is recentelijk door de verdediging ondervraagd. Wij vinden zijn verklaring onbetrouwbaar. Hij verwijst naar ‘een stevige dorpsjongen’. Maar wij zijn ervan overtuigd dat hij niet heeft gezien wat hij zegt en dat die jongen niet bestaat.Hij verwijst ook naar ene Leon. En nog een commandant die gezegd zouden hebben dat er Russische militairen in de BUK-zaten.  Hij geeft geen antwoord als wordt doorgevraagd naar de identiteit van anderen”, stelde Ten Doesschate.

De rechtbank stelde in een eerdere fase in het proces al dat ze meer waarde hecht aan de verklaringen van experts dan aan die van getuigen ter plekke omdat die vertekend kunnen zijn door de omstandigheden.

Het Openbaar Ministerie stelde ’s middags in een reactie dat ze het zoeken naar die twee extra getuigen niet zinvol vindt. ,,Er zit in het dossier al veel informatie van getuige M58. Die is ook te controleren met andere informatie uit het dossier.” Het zoeken van de bedoelde nieuwe getuigen zou ook veel tijd kosten.

Ook het extra bekijken van de brokstukken die niet in de reconstructie zijn opgenomen, is volgens het OM niet relevant. ,,De wrakstukken met de meeste inslagen zijn gebruikt in de reconstructie. Alle andere stukken zijn door het NFI onderzocht en beschreven. Wij zien niet in wat een visuele inspectie door de heer Biedermann daar nog aan kan toevoegen”, aldus officier van justitie Ward Ferdinandusse.

De rechtbank beslist volgende week maandag of de verzoeken van de verdediging worden toegekend.

De rechtbank en de advocaten in het MH17-proces. © ANP

Buk-raket

Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie is het toestel neergeschoten door een BUK-raket van het Russische leger. De lanceerinstallatie zou op dat moment in het gebied van de pro-Russische rebellen zijn geweest. De vier verdachten zijn zelf niet bij het proces, zij verblijven in Rusland of in Oost-Oekraïne. Rusland levert geen onderdanen uit. De verdachten zelf stellen niet betrokken te zijn geweest bij het neerschieten van MH17 of het vervoer van de lanceerinstallatie.

Slechts een van de vier verdachten, Oleg Poelatov, wordt door advocaten vertegenwoordigd. Poelatov (53) is een voormalige luitenant-kolonel in het Russische leger. Hij werkte in het rebellengebied voor de inlichtingendienst en speelde volgens het Openbaar Ministerie een rol bij het vervoeren en beveiligen van de raket.

Tweede vliegtuig 

De verdediging stelde de afgelopen maanden dat er meer onderzoek moet worden gedaan naar alternatieve scenario’s rond het neerhalen van het vliegtuig. Zo zou er volgens de verdediging mogelijk sprake zijn geweest van een tweede toestel in de lucht: een Oekraïens gevechtsvliegtuig. De advocaten wilden onderzocht hebben of dat toestel er inderdaad was en welke rol het dan speelde.

Het Openbaar Ministerie heeft dat scenario al jaren geleden verworpen. De rechtbank ging niet mee in de wensen van de verdediging. ,,De verdediging hoeft niet aan te tonen op welke wijze MH17 is neergehaald. Dat is de taak van het Openbaar Ministerie. Als dat het niet voldoende kan aantonen, dan spreekt de rechtbank de verdachte vrij. Onderzoek naar een alternatief scenario is geen verdedigingsbelang”, oordeelde de rechtbank eind november.

De advocaten deden vanochtend dus een verzoek om meer wrakstukken te kunnen bekijken. Dat willen ze samen doen met de Duitser Bernd Biedermann, die door hen als een expert wordt gezien en kan beoordelen welk projectiel de schade aan het vliegtuig heeft aangericht. Biedermann is een ex-officier van de voormalige Oost-Duitse luchtmacht. Hij schreef een boek waarin hij stelde dat MH17 niet door een BUK is neergehaald.

Gescheiden wc’s

De organisatie van de rechtbank bracht recent overigens een kleine wijziging aan in de organisatie van het complex. Nadat er in november een incidentje was op het damestoilet tussen advocate Sabine ten Doesschate en nabestaande Silene Fredriksz, zijn er nu gescheiden wc’s voor procespartijen (advocaten, Openbaar Ministerie) en andere aanwezigen (nabestaanden, pers).

Advocaten Poelatov willen alle wrakstukken MH17 bekijken

MSN 01.02.2021 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov willen niet alleen de reconstructie van het vliegtuig in een hangar op de vliegbasis in Gilze-Rijen bekijken, maar ook de mogelijkheid hebben om ook andere wrakstukken te bekijken. Deze zijn opgeslagen in achttien containers in Soesterberg.

“Van de wrakstukken van het vliegtuig is kennelijk slechts zo’n 20 tot 30 procent beschikbaar geworden voor het onderzoek, en daarvan is een zeer beperkt deel gebruikt voor de reconstructie van slechts het voorste gedeelte van het vliegtuig”, zei advocaat Sabine ten Doesschate maandag bij de hervatting van de omvangrijke strafzaak rond het neerhalen van het vliegtuig. “Het beeld dat op basis van de reconstructie kan worden verkregen, is daarom mogelijk een vertekend beeld. Het is uitsluitend een beeld van het OM. Niet een mogelijk tegenstrijdig beeld, of het beeld dat mogelijk nadere of andere vragen oproept.”

De officier van justitie zegt geen reden te zien voor een uitbreiding van een eventuele schouw. “De reconstructie bestaat uit het voorste deel van het vliegtuig, hier is de hoogste concentratie van inslagschade. Die wrakdelen geven dus de meeste informatie over het wapen.”

Andere verzoeken

Overigens is nog niet duidelijk of er een schouw gaat komen, de rechtbank beslist op 15 april of en zo ja wanneer. Het monsterproces gaat volgende week maandag verder. Dan beslist de rechtbank over de andere verzoeken die zijn gedaan, zoals het aanvullend horen van getuigen in deze zaak. Het volgende blok van zittingsdagen is vanaf begin maart gepland.

Op 7 juni begint naar verwachting de inhoudelijke behandeling van de zeer omvangrijke strafzaak over de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben de rechtbank niets laten weten.

Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

MH17-proces: hoe staat het er nu voor?

Telegraaf 01.02.2021 Het MH17-proces wordt maandag om 10.00 uur hervat. De stand van zaken zal besproken worden en er zal onder meer gekeken worden naar hoe het gaat met de nadere onderzoeken en het indienen van vorderingen tot schadevergoeding door de nabestaanden.

Ook zal het rechtsbijstandsteam van de nabestaanden het woord komen en mag de verdediging reageren.

BEKIJK OOK:PREMIUM

Advocaten Poelatov willen alle wrakstukken MH17 bekijken

Hierop kan het Openbaar Ministerie reageren. Mogelijk komt het OM pas aan bod op de extra zittingsdag op maandag 8 februari.

Onze verslaggever Saskia Belleman is bij de zaak aanwezig en twittert vanaf 10.00 uur live mee. Haar tweets vindt u hier: Tweets by ‎@SaskiaBelleman.

BEKIJK MEER VAN; transport Saskia Belleman Luchthaven Schiphol Openbaar Ministerie MH17-proces

MH17-proces: hoe staat het er nu voor?

MSN 01.02.2021 Het MH17-proces wordt maandag om 10.00 uur hervat. De stand van zaken zal besproken worden en er zal onder meer gekeken worden naar hoe het gaat met de nadere onderzoeken en het indienen van vorderingen tot schadevergoeding door de nabestaanden.

Onze verslaggever Saskia Belleman is bij de zaak aanwezig en twittert vanaf 10.00 uur live mee. Haar tweets vindt u onderaan dit bericht.

Ook zal het rechtsbijstandsteam van de nabestaanden het woord komen en mag de verdediging reageren.

Hierop kan het Openbaar Ministerie reageren. Mogelijk komt het OM pas aan bod op de extra zittingsdag op maandag 8 februari.

Tweets by SaskiaBelleman

Livestream monsterproces MH17 in de hele wereld gevolgd

MSN 29.12.2020 De livestream van de strafzaak over het neerhalen van vlucht MH17 is dit jaar iedere zittingsdag enkele duizenden tot 30.000 keer geopend, vanuit de hele wereld. Het aantal bezoekers aan de rechtbank – onder meer nabestaanden van de vliegramp, pers en betrokkenen – was 9 maart, de allereerste zittingsdag, bijna vierhonderd.

Daarna bleef dat elk zittingsblok rond enkele tientallen schommelen als gevolg van de coronamaatregelen. Op 25 november, de laatste zittingsdag van dit jaar, waren er in totaal 23 nabestaanden en journalisten in de rechtbank. Dat heeft de rechtbank Den Haag voor het ANP becijferd.

De Haagse rechtbank behandelt de zaak maar de zittingen vinden plaats in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Daar is speciaal voor dit proces een groot perscentrum gebouwd maar door alle maatregelen rondom het coronavirus is er nauwelijks (internationale) pers aanwezig geweest.

Op sommige dagen was het centrum zelfs gesloten. Op 23 maart na, helemaal aan het begin van de coronacrisis, kon iedere zittingsdag een groepje nabestaanden de besprekingen in de rechtbank volgen. Die dag was behalve de procespartijen zoals de rechters, niemand toegelaten in de rechtbank.

Voor alle belangstellenden is de rechtszaak via een livestream te volgen. De eerste dag werd deze 30.000 keer aangeklikt, de maanden daarna werden de zittingen enkele duizenden keren geopend. “De trend is dat op de eerste zittingsdag van een nieuw zittingsblok de openingscijfers een piek vertonen om vervolgens af te nemen”, aldus de rechtbank.

Op 8 juni was de stream ongeveer 20.000 keer geopend. Tijdens dat zittingsblok gaf het Openbaar Ministerie een toelichting op het omvangrijke opsporingsonderzoek. Hoeveel mensen er precies kijken is niet duidelijk, iemand kan de link meerdere keren per dag openen.

Zestig verschillende landen

De meeste kijkers komen uit Nederland, Rusland en Oekraïne. Ook loggen veel kijkers in vanuit het Verenigd Koninkrijk, Australië en de Verenigde Staten. “Op piekdagen waren er kijkers uit ongeveer zestig verschillende landen”, aldus de rechtbank.

De strafzaak tegen vier mannen – drie Russen en een Oekraïner – gaat februari 2021 verder en wordt vanaf 7 juni inhoudelijk behandeld. Het Openbaar Ministerie verdenkt de vier mannen van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17.

Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets aan de rechtbank laten horen.

Bij de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

Inhoudelijke behandeling MH17-proces begint over half jaar

NOS 18.12.2020 De rechtbank in Den Haag verwacht begin juni 2021 te starten met de inhoudelijke behandeling van het MH17-proces. Eind vorige maand sprak de rechtbank nog de hoop uit om op 1 februari te kunnen beginnen, maar dat wordt niet gehaald.

In een persbericht staat nu geschreven dat die datum is vastgesteld op 7 juni. De rechtbank is geïnformeerd over het onderzoek van de rechter-commissaris en “op basis van deze informatie” is een voorlopige planning gemaakt.

De eerstvolgende zittingsdag in het proces staat nog wel op 1 februari. Dan wordt onder meer de stand van zaken in het onderzoek besproken en zal het ook gaan over het verzoek van het OM tot een schouw.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraïne woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekraïne.

De MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders. Alle inzittenden kwamen om.

Het OM wil graag dat de rechtbank de gereconstrueerde brokstukken van het toestel in vliegbasis Gilze-Rijen met eigen ogen aanschouwt. In april wordt hier een definitief besluit over genomen, waarna de rechters in mei dan eventueel de brokstukken zullen bekijken.

Nabestaanden van de slachtoffers kunnen waarschijnlijk na de zomer hun spreekrecht uitoefenen. Hoelang het hele proces gaat duren is nog onduidelijk, laat staan wanneer een vonnis wordt geveld. Het strafproces begon afgelopen maart met meerdere voorbereidende zittingen.

280 onderzoekswensen

Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. Zij hebben in de nu afgesloten regiefase van het proces circa 280 onderzoekswensen geformuleerd. Die gingen over de vragen of vlucht MH17 wel door een Buk-raket is neergehaald, of de raket is afgevuurd vanaf een landbouwveldje in separatistengebied en of Poelatov betrokken was bij het neerhalen van de MH17.

De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets laten weten aan de rechtbank.

BEKIJK OOK;

Rechtbank begint 7 juni met inhoudelijke behandeling MH17-proces

Telegraaf 18.12.2020 De rechtbank begint op 7 juni met de inhoudelijke behandeling van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17. Dat heeft de rechtbank Den Haag, voor dit proces zitting houdend op het Justitieel Complex op Schiphol, vrijdag laten weten.

In aanloop naar de inhoudelijke behandeling zijn nog meerdere inleidende zittingen gepland, de eerstvolgende op 1 februari. Dan wordt onder meer de stand van zaken van het onderzoek besproken. Ook zal dan een eventuele schouw van de reconstructie van de MH17 aan bod komen. Deze staat in Gilze-Rijen. Op de zitting van 15 april neemt de rechtbank een beslissing of, en zo ja, wanneer een schouw zal plaatsvinden. Mocht de rechtbank beslissen tot een schouw, dan zal deze naar verwachting in een maand later plaatsvinden.

„Als het onderzoek door de rechter-commissaris naar verwachting vordert zal de rechtbank op maandag 7 juni 2021 starten met de inhoudelijke behandeling van het strafproces MH17”, is de huidige planning van de rechtbank.

De nabestaanden van de slachtoffers kunnen waarschijnlijk na de zomer hun spreekrecht uitoefenen. Hoe lang het hele proces gaat duren en wanneer er een uitspraak verwacht wordt, is nog onduidelijk. Het strafproces begon afgelopen maart met meerdere voorbereidende zittingen.

Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets aan de rechtbank laten horen.

Bij de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

BEKIJK MEER VAN; misdaad lucht- en ruimtevaartongeval/-incident transport Luchthaven Schiphol Justitieel Complex Openbaar Ministerie Malaysia Airlines-vlucht 17

Rechtbank begint 7 juni met inhoudelijke behandeling MH17-proces

AD 18.12.2020 De rechtbank begint op 7 juni met de inhoudelijke behandeling van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17. Dat heeft de rechtbank Den Haag, voor dit proces zitting houdend op het Justitieel Complex op Schiphol, vrijdag 18.12.2020 laten weten. In aanloop naar de inhoudelijke behandeling zijn nog meerdere inleidende zittingen gepland, de eerstvolgende op 1 februari.

Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets aan de rechtbank laten horen.

Lees ook;

Bij de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur.

Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

Rechtbank begint 7 juni met inhoudelijke behandeling MH17-proces

MSN 18.12.2020 De rechtbank begint op 7 juni met de inhoudelijke behandeling van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17. Dat heeft de rechtbank Den Haag, voor dit proces zitting houdend op het Justitieel Complex op Schiphol, vrijdag laten weten.

In aanloop naar de inhoudelijke behandeling zijn nog meerdere inleidende zittingen gepland, de eerstvolgende op 1 februari. Dan wordt onder meer de stand van zaken van het onderzoek besproken. Ook zal dan een eventuele schouw van de reconstructie van de MH17 aan bod komen. Deze staat in Gilze-Rijen. Op de zitting van 15 april neemt de rechtbank een beslissing of, en zo ja, wanneer een schouw zal plaatsvinden. Mocht de rechtbank beslissen tot een schouw, dan zal deze naar verwachting in een maand later plaatsvinden.

„Als het onderzoek door de rechter-commissaris naar verwachting vordert zal de rechtbank op maandag 7 juni 2021 starten met de inhoudelijke behandeling van het strafproces MH17”, is de huidige planning van de rechtbank.

De nabestaanden van de slachtoffers kunnen waarschijnlijk na de zomer hun spreekrecht uitoefenen. Hoe lang het hele proces gaat duren en wanneer er een uitspraak verwacht wordt, is nog onduidelijk. Het strafproces begon afgelopen maart met meerdere voorbereidende zittingen.

Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Alleen de Russische verdachte Oleg Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets aan de rechtbank laten horen.

Bij de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven. Het toestel van Malaysia Airlines vertrok van Schiphol met bestemming Kuala Lumpur. Volgens het OM is het toestel boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket die afkomstig was uit Rusland. In Oost-Oekraïne was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen.

december 18, 2020 Posted by | aanslag, amsterdam, Bellingcat, BUK, Igor Girkin, Internationaal Strafhof, Justitieel Complex Schiphol, Leonid Chartsjenko, Leonid Ghartsjenko, Leonid Kharchenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Nederland, Oekraïne, Oleg Poelatov, onderzoek, Poelatov, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, Sergei Doebinski, Sergej Doebinski, Sergey Dubinsky, strafvervolging, tweede kamer, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 26 – proces deel 8

En weer kijkt de hele wereld naar het Rusland in Den Haag

AD 11.12.2020

“Big Eye” from Russia

De AIVD heeft een Russisch “spionage-netwerk” opgerold, laat het weten in een persbericht. Twee Russische diplomaten moeten het land uit, omdat ze volgens de AIVD inlichtingenofficieren zijn. Ze waren beiden werkzaam op de ambassade van het land in Den Haag.

Opnieuw is Nederland verwikkeld in een Spionageschandaal met de Russen. Gisteren maakte inlichtingendienst AIVD bekend twee Russische spionnen te hebben ontmaskerd.

Volgens de dienst waren ze onder meer geïnteresseerd in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie. Experts zijn niet verbaasd over de Russische interesse: Nederland loopt voorop als het gaat om dit soort hoogwaardige technologie.

De AIVD zegt dat de twee Russische diplomaten die in Nederland jacht maakten op hightechkennis een groot netwerk van bronnen hadden opgebouwd. “We hebben in meer dan tien gevallen redelijk intensieve contacten kunnen vaststellen, waarvan we in een aantal gevallen ook echt hebben gezien en gehoord dat er sprake was van informatieoverdracht en betaling”, zei AIVD-chef Erik Akerboom in het radioprogramma Nieuws en Co.

Ook zegt AIVD-baas Erik Akerboom donderdag in NPO Radio 1-programma Nieuws en Co dat de Russen een groot netwerk van bronnen hadden opgebouwd. “We hebben in meer dan tien gevallen redelijk intensieve contacten kunnen vaststellen, waarvan we in een aantal gevallen ook echt hebben gezien en gehoord dat er sprake was van informatieoverdracht en betaling”, zegt hij.

Volgens Akerboom heeft de AIVD de spionnen en bronnen geruime tijd geobserveerd, voordat er werd ingegrepen. “U moet zich voorstellen dat we deze zaak heel lang stil hebben gehouden om ervoor te zorgen dat we goed doorkregen wat er eigenlijk gaande was. Pas gisteren en vandaag hebben we contact opgenomen met de bedrijven en deze bronnen.” De twee Russen zijn door het ministerie van Buitenlandse Zaken tot persona non grata verklaard en moeten het land verlaten.

“Vroeger werd dit achter de schermen afgehandeld.”, aldus Ben de Jong, onderzoeker Russische inlichtingendiensten.

Experts noemen het opvallend dat de Nederlandse autoriteiten de spionagezaak zo openlijk communiceren. Dat gebeurde bijvoorbeeld ook na de mislukte Russische hackaanval op het OPCW in Den Haag in 2018, maar het was daarvoor zeer ongebruikelijk, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten van de Universiteit Leiden.

“Vroeger werd dat achter de schermen afgehandeld en gaf Den Haag daar geen ruchtbaarheid aan. Ik denk dat het tekenend is voor de slechte betrekkingen tussen Rusland en Nederland, en het Westen in het algemeen.”

Vergelijkbaar met CIA

Volgens de AIVD zijn de twee spionnen lid van de Russische civiele inlichtingendienst SVR. Die is volgens De Jong vergelijkbaar met de Amerikaanse CIA. “Bij elke grote Russische ambassade hebben die een vestiging. Net zoals de CIA op vrijwel alle Amerikaanse ambassades.”

Telegraaf 11.12.2020

Minister Ollongren wil spionage strafbaar maken

Spionage moet strafbaar worden, vindt minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken). Nu is het al wel verboden om bijvoorbeeld een staatsgeheim of beroepsgeheim te schenden, maar samenwerking met buitenlandse contacten “waar mogelijk meer achter zit”, is dat nog niet. Het kabinet wil ernaar kijken ook dat laatste expliciet te verbieden, zei de minister vrijdag 11.12.2020.

AIVD Zoetermeer

Ook de Regeringspartijen in de Tweede Kamer willen dat spionage veel harder wordt aangepakt. Zo pleit de VVD voor ten minste 4 jaar celstraf en wil D66 een register van buitenlandse agenten. Het gaat dan om buitenlandse beïnvloeding en spionage, zoals het Russische spionnennetwerk dat de AIVD deze week onthulde.

“Het is heel belangrijk dat we Nederland veilig houden vrij van inmenging van buitenlandse mogendheden”, zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. “Nu zijn er Nederlanders in dienst of gefinancierd door een buitenlandse dienst die onze debatten of politieke besluiten proberen te beïnvloeden, zonder dat wij dat weten. Dat moet stoppen.”

MH17-blogger

Vorige maand meldde onderzoekscollectief Bellingcat dat een Nederlandse blogger nauwe banden heeft met de Russische militaire geheime dienst, de GROe. De blogger verspreidt voornamelijk berichten die Rusland vrijpleiten. Volgens Bellingcat kreeg de blogger via de Russen vertrouwelijke informatie uit het MH17-onderzoek en werden publicaties van de blogger vooraf met de Russische geheime dienst gedeeld.

Techsector: meer bewustwording over spionage nodig

Branchevereniging voor de tech-industrie FME is zeer blij dat de inlichtingendienst AIVD een Russisch spionagenetwerk heeft opgerold. Bedrijven moeten zich volgens FME meer bewust worden van de gevaren van spionage.

De branchevereniging maakt zich al enige tijd zorgen over de gevaren van spionage, sabotage en andere vormen van cybercrime. FME roept dan ook op dat bedrijven, kennisinstellingen en overheden goed moeten worden voorgelicht over de gevaren van digitale spionage en criminaliteit en wat zij kunnen doen om zich daartegen te beschermen.

Geld betaald voor informatie

De Russische agenten van de inlichtingendienst SVR deden hun werk onder diplomatieke dekmantel en hadden intensief contact met zeker tien informanten uit de hightechsector en een hogere onderwijsinstelling. Ze hebben informatie gekregen waarvoor in sommige gevallen ook geld is betaald.

Chipbedrijven ASML en NXP

Ook Chipmachinefabrikant ASML juicht in een reactie de actie van de AIVD toe. “Wij verwelkomen het dat de inlichtingendiensten zich bekommeren om de economisch cruciale capaciteiten van het land”, aldus het chipmachinebedrijf. ASML heeft voorlopig geen signalen dat het zelf is getroffen door spionage. Het bedrijf maakt wereldwijd unieke technologie voor de productie van halfgeleiders.

Een ander Nederlands chipbedrijf, halfgeleiderfabrikant NXP, ging inhoudelijk niet in op de spionagekwestie. Volgens de zegsman zijn er bij NXP tot nu toe geen berichten bekend dat de spionage betrekking had op het Eindhovense bedrijf.

Afluisteren

De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) raadt bedrijven aan om gevoelige informatie voortaan niet meer te bespreken met een smartphone of tablet in de buurt. Het risico op spionage is volgens de MIVD te groot.

Dat zegt MIVD-directeur Jan Swillens in gesprek met De Telegraaf “Ik denk dat geen raad van bestuur van een grote organisatie meer moet vergaderen over bedrijfsgeheimen met de smartphone of iPad op tafel. Ze zijn superhandig, je hebt al je informatie ermee bij de hand. Maar het risico voor spionage is gewoon te groot”, aldus Swillens.

De directeur wijst op de dreiging van onder meer Chinese en Russische staathackers. “Kennis wordt gestolen, vitale systemen en infrastructuur worden aangevallen en er worden pogingen gedaan om onze samenleving via desinformatie te beïnvloeden”, zegt Swillens.

Hackers azen op gevoelige data

De MIVD-directeur doet de uitspraken wegens een aantal grote recente zaken van de inlichtingendienst. Daarbij zouden hackers gevoelige informatie hebben willen stelen, details laat Swillens daarbij achterwege. In 2018 stopte de MIVD een Russische hackoperatie tegen de chemische wapenwaakhond OPCW.

Lees ook:

‘Iraanse staatshackers vallen Nederlandse universiteiten aan’

Beveiligingslekken

Het is niet duidelijk of er een specifieke reden is dat Swillens het gebruik van smartphones tijdens vergaderingen nu afraadt, zoals een bepaald lek.

Smartphones en tablets zijn steeds veiliger, maar zullen altijd kwetsbaarheden bevatten. Zowel hackers als bedrijven maken misbruik van die kwetsbaarheden, ook wordt er volop gehandeld in onbekende lekken.

Hackpoging bij OPCW

Het is niet de eerste keer dat Russen in Nederland betrapt worden op spionage. Twee jaar geleden werd een operatie verijdeld van de Russische militaire inlichtingendienst GRU tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

De vier Russische officieren werden betrapt bij een poging om de computersystemen te hacken van de OPCW, de organisatie voor het verbod op chemische wapens in Den Haag. Rusland werd eerder betrapt op spionage in Nederland.

De vier Russische officieren probeerden in 2018 met hacks binnen te dringen bij de OPCW, de verdragsorganisatie voor chemische wapens in Den Haag, die onder meer onderzoek deed naar Russische luchtaanvallen in Syrië en de vergiftiging van de Russische oud-dubbelspion Sergei Skripal in het Verenigd Koninkrijk.

Telegraaf 21.12.2020

AD 21.12.2020

VS bevestigen cyberaanval, Rusland ontkent betrokkenheid en ook China

De Russische overheid heeft officieel ontkend betrokken te zijn bij de cyberaanvalop tal van Amerikaanse overheidsinstellingen. Ook China benadrukt niet verantwoordelijk te zijn voor de aanval en noemt de verwijten van de Amerikaanse president Trump “een farce”.

Ook de Amerikaanse overheid heeft bevestigd dat computernetwerken zijn getroffen door een cyberaanval. Landelijke overheidsdiensten moeten van cyberveiligheidsdienst CISA stoppen met het gebruik van bepaalde producten van softwarebedrijf SolarWinds.

Het is Russische hackers gelukt om binnen te komen bij het Amerikaanse ministerie van Financiën en andere overheidsinstellingen, zo schrijft The Washington Post en Reuters  maandag 14.12.2020 op basis van anonieme overheidsbronnen. De Russische hackgroep Cozy Bear kon met zijn hacks e-mailconversaties platleggen.

De nieuwe richtlijn van de CISA volgt na berichten in Amerikaanse media dat Russische hackers producten van SolarWinds gebruikten om toegang te krijgen tot computersystemen van overheden.

Ingewijden hebben tegen The Washington Post gezegd dat Russische hackers toegang kregen tot de ministeries van Financiën en Handel. De daders behoren naar verluidt tot de hackersgroep die bekendstaat onder namen als APT29 en Cozy Bear. Er zou op grote schaal digitaal zijn gespioneerd. “Dit ziet er heel, heel slecht uit”, zei een bron tegen de krant. Producten van SolarWinds worden ook buiten de Verenigde Staten gebruikt.

“De regering van de Verenigde Staten is zich bewust van deze berichten en we nemen alle noodzakelijke stappen om alle mogelijke problemen met betrekking tot deze situatie te identificeren en te verhelpen”, zegt de woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad. Die kwam zaterdag bij elkaar in het Witte Huis vanwege de ernst van het incident. Amerikaanse veiligheidsdiensten vrezen dat de hackers met soortgelijke middelen hebben ingebroken bij andere overheidsagentschappen, aldus ingewijden tegen Reuters.

Zondag 13.12.2020 meldde FireEye op de eigen website dat de getroffen organisaties gebruik maakten van servers van een netwerkbeheersysteem van de firma SolarWinds. De Russen zouden toegang hebben verkregen tot de producten van Solar Winds. Die worden in 300.000 organisaties wereldwijd gebruikt, onder meer door het Amerikaanse leger, het Pentagon, de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en de NASA.

Gebeuren dit soort dingen vaker?

Beschuldigingen die de andere kant opgaan, waren er ook.  Andersom claimde Rusland namelijk in augustus van dit jaar dat er volgapparatuur was gevonden in de auto van de Russische militair attaché in Nederland.

Internationaal worden diplomatieke medewerkers ook regelmatig beticht van praktijken die het daglicht niet kunnen verdragen. Zo sloot de Amerikaanse regering in juli van dit jaar het Chinese consulaat in de Texaanse stad Houston. Dat zou zich onder meer schuldig hebben gemaakt aan “industriële spionage” en diefstal van intellectueel eigendom.

Kortom, Rusland en Nederland hebben een moeizame relatie de laatste jaren. Dat heeft ook te maken met de nasleep van de ramp met vlucht MH17. Moskou weigert mee te werken aan het onderzoek naar en strafproces tegen de Russische verdachten.

Rusland zet twee Nederlandse diplomaten uit

Rusland zet twee diplomaten van de Nederlandse ambassade uit. De uitzetting is een reactie op de uitzetting uit Nederland van twee Russische diplomaten die als spionnen werden ontmaskerd door de AIVD.

De twee werden in december tot persona non grata verklaard en moesten het land verlaten. Ze werden verdacht van spionage in de Nederlandse hightechsector. De Russische ambassade zei toen dat Nederland geen bewijs kon leveren voor de beschuldigingen aan het adres van de Russen.

Moskou had al aangegeven met een ‘symmetrische’ reactie te komen. Bij uitwijzing van diplomaten is het gebruikelijk dat het getroffen land als tegenmaatregel een gelijk aantal het land uitzet. De Russische regering ziet de spionagebeschuldigingen als ongegrond.

Nasleep

Biden wil conflict met Rusland ‘de-escaleren’

De Amerikaanse president Joe Biden heeft donderdag na het afkondigen van sancties tegen Rusland gezegd dat voor beide landen het moment daar is om ,,te de-escaleren’’. Eerder op donderdag maakten de VS bekend tien medewerkers van de Russische ambassade in Washington uit te wijzen en tegen meer dan dertig Russen of Russische instellingen sancties af te kondigen. Die acties kwamen wegens Russische pogingen om met hackers de Amerikaanse verkiezingen van 2020 te beïnvloeden. Rusland heeft woedend gereageerd op de harde sancties en de Amerikaanse ambassadeur ontboden.

Biden noemde de maatregelen een ,,afgemeten en evenredige’’ reactie op de vijandige acties van Moskou tegen de VS. De president vertelde dat hij eerder deze week tijdens een telefoongesprek tegen de Russische president Vladimir Poetin heeft gezegd dat de VS strenger hadden kunnen optreden. Maar hij benadrukte dat Washington ,,niet van plan is een cyclus van escalatie en conflict met Rusland op gang te brengen’’.

Lees: Rusland treft ook sancties en gaat tien Amerikaanse diplomaten uitwijzen MSN 17.04.2021

Lees: Rusland slaat terug met sancties tegen de VS AD 17.04.2021

Lees: Rusland zet Amerikaanse en Poolse diplomaten uit NOS 16.04.2021

Lees: Biden wil geen escalatie van spanningen met Rusland, pleit voor top in Europa NOS 16.04.2021

Lees: Biden wil conflict met Rusland ‘de-escaleren’ AD 16.04.2021

Lees: Rusland woest over nieuwe Amerikaanse sancties AD 15.04.2021

Lees: VS kondigt sancties tegen Rusland aan en wijst diplomaten uit NU 16.04.2021

Lees: VS zet tien Russen uit als straf voor beïnvloeding verkiezingen AD 15.04.2021

Zie verder ook:

dossier OPCW NOS

dossier “Hackaanval OPCW” AD

Lees: Grootscheepse hack in Washington alarmeert Nederlandse diensten Elsevier 24.12.2020

lees: Kamerbrief mbt Verstoring Russische economische spionageactiviteiten door AIVD 10.12.2020

Zie ook: De spanningen op weg naar een nieuwe Koude Oorlog lopen weer op !!!

zie ook: Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

zie : De hele wereld kijkt wederom weer naar de OPCW in Den Haag en Rusland deel 2

zie : De hele wereld kijkt wederom weer naar de OPCW in Den Haag en Rusland deel 1

zie verder ook: En weer kijkt de hele wereld naar de OPCW in Den Haag – de nasleep

en zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

zie dan ook:  En weer kijkt de hele wereld naar de OPCW in Den Haag

zie verder ook nog: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland

zie dan verder ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag

en zie dan ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 3

zie ook nog verder: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 2

en zie dan verder ook nog: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 1

En ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Amerikaanse ambassadeur in Moskou terug naar VS voor beraad

Amerikaanse ambassadeur in Moskou terug naar VS voor beraad

MSN 20.04.2021 De Amerikaanse ambassadeur in Moskou, John Sullivan, gaat deze week naar Washington voor beraad, nadat het Kremlin hem had aangeraden dat te doen te midden van de diplomatieke crisis tussen de twee grootmachten. Sullivan heeft laten weten binnen een paar weken terug te keren naar zijn post in Rusland.

Dat zou betekenen dat de ambassadeur weer in Moskou is voordat mogelijk een topontmoeting wordt gehouden tussen president Joe Biden en zijn ambtgenoot Vladimir Poetin. Sullivan vindt het belangrijk direct met zijn collega’s in Washington te spreken over “de huidige staat van de bilaterale relaties tussen de Verenigde Staten en Rusland”. Hij zegt in een verklaring ook zijn familie na ruim een jaar weer te willen zien.

De VS besloten vorige week tien medewerkers van de Russische ambassade in Washington uit te wijzen en kondigden sancties af tegen meer dan dertig Russen of Russische instellingen. Die strafmaatregelen werden onder meer genomen wegens een grote Russische cyberaanval en pogingen de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020 te beïnvloeden.

Sanctielijst

Moskou reageerde door tien Amerikaanse diplomaten uit te wijzen en acht Amerikanen onder wie (oud-)regeringsmedewerkers op een sanctielijst te zetten. Het Russische ministerie gaf toen aan dat ambassadeur Sullivan terug moet naar zijn thuisland voor overleg. Het stelde overigens geen verdere escalatie van de diplomatieke rel te wensen.

Ook Polen en Tsjechië hebben Russische diplomaten uitgezet, gevolgd door tegenmaatregelen van Moskou. Het Kremlin ontkende dinsdag schuld te hebben aan het oplaaien van de internationale spanningen. De regering roept landen op zich te onthouden van wat ze een “massale anti-Russische psychose” noemt. De aantijgingen van Tsjechië dat Russische spionnen betrokken waren bij de explosie in 2014 van een wapendepot zijn volgens een Kremlin-woordvoerder ongefundeerd en deel van een reeks pogingen Rusland tegen te werken.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou maakte iets later bekend twee Bulgaarse diplomaten tot ongewenst persoon te verklaren. Het reageert daarmee op de uitwijzing vorige maand door Bulgarije van twee Russische diplomaten op verdenking van spionage. De twee Bulgaren krijgen 72 uur om Rusland te verlaten.

Negen landelijke overheidsinstanties van de VS geraakt door SolarWinds-aanval

MSN 18.02.2021 Negen federale overheidsinstanties van de Verenigde Staten zijn slachtoffer geworden van een omvangrijke aanval die via software van het bedrijf SolarWinds werd uitgevoerd. Dat zegt topadviseur Anne Neuberger van de nationale veiligheidsraad die het Witte Huis adviseert woensdag.

Neuberger laat hiermee concreet weten hoe groot de omvang van de aanval voor zover bekend is. De Amerikaanse inlichtingendiensten zeiden in januari dat “minder dan tien” overheidsinstellingen van de VS succesvol door de aanval zijn getroffen.

In december werd bekend dat de Amerikaanse overheid was gehackt. De aanvallers hebben een kwetsbaarheid in de software Orion van SolarWinds als springplank gebruikt om bij ministeries binnen te dringen.

Eerder werd duidelijk dat meerdere Amerikaanse ministeries door de aanval zijn getroffen, waaronder de ministeries van Defensie, Binnenlandse Veiligheid en Justitie.

Volgens de inlichtingendiensten wilde de dader met de aanval informatie verzamelen, een lezing die adviseur Neuberger woensdag ook als meest waarschijnlijke motief noemde.

De kwetsbare versie van de Orion-software was volgens SolarWinds door achttienduizend klanten geïnstalleerd.

Een klein aantal van hen zou daadwerkelijk slachtoffer zijn geworden. Neuberger sprak naast negen overheidsinstanties ook van honderd private bedrijven.

Eerder genoemde aantallen lopen uiteen: The New York Times sprak van totaal 250 netwerken van zowel overheden en bedrijven. De directeur van het prominente internetbeveiligingsbedrijf FireEye, dat zelf ook slachtoffer was, noemde het getal van vijftig slachtoffers.

Vingers wijzen naar Rusland, maar geen harde beschuldiging

De Amerikaanse inlichtingendiensten en politiedienst FBI zeiden eerder al dat Rusland “waarschijnlijk” achter de aanval zit. De ministers van Justitie en Buitenlandse Zaken van de regering-Trump wezen ook naar Rusland.

Witte Huis-adviseur Neuberger van de nationale veiligheidsraad zei woensdag dat een speler “waarschijnlijk van Russische komaf” achter de hacks zit. Harde beschuldigingen heeft de Amerikaanse overheid echter niet geuit.

Het onderzoek naar de SolarWinds-aanval loopt nog. Volgens Neuberger gaat het nog maanden duren voor dat is afgerond.

Verbetering: In eerste instantie stond in dit artikel dat volgens Neuberger achtduizend organisaties de kwetsbare Orion-software hadden gedownload. Uit het inmiddels gepubliceerde transcript blijkt dat persbureau Reuters, waarop NU.nl dit baseerde, fout meldde. De tekst is daarom weggehaald.

Rusland zet twee Nederlandse diplomaten uit

NOS 18.01.2021 Rusland zet twee medewerkers van de Nederlandse ambassade uit. De uitzetting is een reactie op de uitzetting uit Nederland van twee Russische diplomaten die als spionnen werden ontmaskerd door de AIVD.

De twee werden in december tot persona non grata verklaard en moesten het land verlaten. Ze werden verdacht van spionage in de Nederlandse hightechsector. De Russische ambassade zei toen dat Nederland geen bewijs kon leveren voor de beschuldigingen aan het adres van de Russen.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken wil dat de Nederlanders binnen twee weken het land verlaten. Volgens correspondent David Jan Godfroid is er nog niet veel bekend over de uitzetting. “In een korte verklaring zeggen de autoriteiten dat de Nederlanders zich met activiteiten bezighielden die niet in lijn waren met de status van diplomaten”, zegt hij op NPO Radio 1.

Minister Blok van Buitenlandse Zaken zegt dat de twee “op een professionele en betrokken manier hun werk voor Nederland deden” en dat zij “nu geheel ten onrechte en buiten hun schuld door Rusland worden uitgewezen.”

De Nederlandse ambassadeur Joost Reintjes werd op het matje geroepen door het buitenlandse ministerie. “Daar kreeg hij te horen dat de uitzetting van de twee Russen in december onvriendelijk en provocatief was”, zegt Godfroid. Moskou sprak van “anti-Russische hysterie” die “het gebrek aan gezond verstand en begrip in Nederlandse machtskringen van de echte problemen in het kader van de Russisch-Nederlandse betrekkingen” zou aantonen.

De betrekkingen tussen Nederland en Rusland waren al erg slecht, zegt Godfroid. “Dat heeft alles te maken met de zaak-MH17.” Nederland wijst naar Rusland als hoofverantwoordelijke voor de ramp. Rusland heeft altijd stellig ontkend verantwoordelijk te zijn.

Rusland zet twee Nederlandse diplomaten uit

Telegraaf 18.01.2021 Rusland wijst twee Nederlandse diplomaten uit in reactie op de uitwijzing van twee Russische diplomaten door Nederland in december. Het duo werkt op de ambassade in Moskou. Ze moeten het land binnen twee weken verlaten. „Dat is een hard gelag”, aldus buitenlandminister Blok.

De twee worden volgens Blok „geheel ten onrechte en buiten hun schuld door Rusland uitgewezen.”

De Nederlandse tijdelijke zaakgelastigde in Moskou is maandag ontboden op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Daar heeft hij te horen gekregen dat twee diplomaten worden uitgewezen. Volgens de Russen is dat een reactie op het Nederlandse besluit om twee Russische diplomaten uit te zetten die van spionage worden verdacht.

„De AIVD heeft vastgesteld dat deze twee Russen zich voordeden als diplomaat bij de Russische ambassade, maar in werkelijkheid waren zij als spion actief”, aldus Blok. De twee Nederlandse diplomaten die worden uitgewezen „deden op een professionele en betrokken manier hun werk.” De twee werden tot ongewenst persoon verklaard.

Moskou had al aangegeven met een „symmetrische” reactie te komen. Bij uitwijzing van diplomaten is het gebruikelijk dat het getroffen land als tegenmaatregel een gelijk aantal diplomaten het land uitzet. Ambassadeur Joost Reintjes werd maandag ontboden op het ministerie, waar hij te horen kreeg dat Rusland fel protesteert tegen de uitwijzing door Nederland.

BEKIJK OOK:

Van ASML tot Urenco: BV Nederland werkt als magneet op spionnen

De Russische regering ziet de spionagebeschuldigingen als ongegrond. „Opnieuw hebben de Nederlandse autoriteiten hun toevlucht genomen tot hun favoriete methode om ongegronde en lasterlijke beschuldigingen te uiten”, aldus het ministerie. „Deze onvriendelijke en provocerende stap, een nieuwe ronde van anti-Russische hysterie georganiseerd door Den Haag met hulp van regeringsgezinde media, toonden het gebrek aan gezond verstand en begrip in Nederlandse machtskringen van de echte problemen in het kader van de Russisch-Nederlandse betrekkingen.”

De twee diplomaten die Nederland moesten verlaten, werkten voor de buitenlandse inlichtingendienst SVR van Rusland en waren geaccrediteerd als diplomaat op de ambassade. De spionagezaak heeft volgens de AIVD „zeer waarschijnlijk schade toegebracht” aan de organisaties waar de Russische informanten actief zijn. De Russen hadden interesse in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie.

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken was maandagmiddag verder niet bereikbaar.

BEKIJK MEER VAN; internationale betrekkingen misdaad, recht en justitie Moskou

Rusland zet twee Nederlandse diplomaten uit na eerdere actie AIVD

AD 18.01.2021 Rusland wijst twee Nederlandse diplomaten uit in reactie op de uitwijzing van twee Russische diplomaten door Nederland in december. Nederland zette de twee Russen eerder uit vanwege spionage-activiteiten.

Het Nederlandse duo werkt op de ambassade in Moskou en moet het land binnen twee weken verlaten. Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) noemt de Russische actie onterecht en buiten de schuld van de diplomaten.

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) meldde 10 december dat twee diplomaten van de Russische ambassade in Den Haag het land moeten verlaten omdat ze zich bezighielden met spionage in de Nederlandse hightechsector.

Moskou had al aangegeven met een ‘symmetrische’ reactie te komen. Bij uitwijzing van diplomaten is het gebruikelijk dat het getroffen land als tegenmaatregel een gelijk aantal het land uitzet. De Russische regering ziet de spionagebeschuldigingen als ongegrond.

Lees ook;

Een Russische beveiliger voor de Basiliuskathedraal en het Kremlin in Moskou. © AFP

‘Lasterlijke beschuldiging’

Ambassadeur Joost Reintjes werd vandaag ontboden op het ministerie in Moskou, waar hij te horen kreeg dat Rusland fel protesteert tegen de uitwijzing door Nederland. ,,Opnieuw hebben de Nederlandse autoriteiten hun toevlucht genomen tot hun favoriete methode om ongegronde en lasterlijke beschuldigingen te uiten”, aldus het ministerie.

,,Deze onvriendelijke en provocerende stap, een nieuwe ronde van anti-Russische hysterie georganiseerd door Den Haag met hulp van regeringsgezinde media, toonden het gebrek aan gezond verstand en begrip in Nederlandse machtskringen van de echte problemen in het kader van de Russisch-Nederlandse betrekkingen.”

Minister Blok spreekt van een ‘hard gelag’. ,,De AIVD heeft vastgesteld dat deze twee Russen zich voordeden als diplomaat bij de Russische ambassade, maar in werkelijkheid waren zij als spion actief”, aldus Blok. De twee Nederlandse diplomaten die worden uitgewezen ‘deden op een professionele en betrokken manier hun werk’.

Spionagezaak

De twee diplomaten die Nederland moesten verlaten, werkten voor de buitenlandse inlichtingendienst SVR van Rusland en waren geaccrediteerd als diplomaat op de ambassade. Ze werden tot persona non grata verklaard, vanwege spionageactiviteiten in de Nederlandse hightechsector.

De spionagezaak heeft volgens de AIVD ‘zeer waarschijnlijk schade toegebracht  aan de organisaties waar de Russische informanten actief zijn. De Russen hadden interesse in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie.

De bronnen van de Russen werkten, volgens de AIVD, bij zowel bedrijven als een hogere onderwijsinstelling. Over de identiteit van de Russische bronnen en getroffen organisaties werden geen mededelingen gedaan. Tegen één bron gaf de IND aan ‘vreemdelingrechtelijke maatregelen’ te treffen.

Rusland zet twee Nederlandse diplomaten uit

RTL 18.01.2021 Twee Nederlandse diplomaten zijn Rusland uitgezet, meldt het Russische persbureau Ria Novosti. Het land reageert daarmee op het Nederlandse besluit begin december om twee Russische diplomaten weg te sturen.

De twee Russische diplomaten, die dus eerder werden weggestuurd uit Nederland, werkten voor de buitenlandse inlichtingendienst SVR van Rusland en waren geaccrediteerd als diplomaat op de ambassade in Den Haag.

Spionagenetwerk

Op 10 december werd beken dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) een Russisch spionagenetwerk had opgerold. Twee Russische inlichtingenofficieren verzamelden hier informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie.

De twee spionnen waren gestationeerd op de Russische ambassade in Den Haag. Leonid Sloetski, de voorzitter van de buitenlandcommissie van de Doema, had toen al gezegd dat er maatregelen zouden volgen. Hij vindt het ‘uitzetten van Russische diplomaten uit Nederland het zoveelste provocerende gebaar’.

Lees ook:

Reactie Rusland op uitzetting spionnen: ‘Nergens op gebaseerd’

De AIVD zegt dat de spionagezaak zeer waarschijnlijk schade heeft toegebracht aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid. Maar Rusland spreekt dat tegen.

Een van de twee spionnen bouwde volgens de AIVD een netwerk op van bronnen, die werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightech-sector. Hij legde contact met personen met toegang tot gevoelige informatie. Sommige personen werden door de inlichtingenofficier betaald.

RTL Nieuws; Diplomatiek Rusland

Russische cyberspionnen vielen ook ministerie Justitie VS aan

RTL 06.01.2021 Russische staatshackers hebben waarschijnlijk ook ingebroken in de e-mailsystemen van het Amerikaanse ministerie van Justitie. Daarnaast zijn ze mogelijk doorgedrongen in het computersysteem waarin juridische documenten worden verwerkt. Dat heeft het ministerie laten weten.

De hackers maakten gebruik van een gat in de beveiliging van beveiligingssoftware van het bedrijf SolarWinds. Ook bij andere Amerikaanse ministeries wisten hackers op die manier binnen te komen.

De hackers zijn bij ongeveer 3 procent van alle Microsoft Office 365-accounts van het ministerie van Justitie binnengedrongen. Er zouden geen systemen met geheime informatie zijn gekraakt.

Russische inlichtingendienst

De cyberaanval wordt toegeschreven aan de hackersgroep APT29, die ook wel Cozy Bear en The Dukes wordt genoemd. Die groep zou worden aangestuurd door de Russische inlichtingendienst SVR. De hackaanval werd ontdekt op 24 december.

Lees ook

‘Russen zochten informatie met cyberaanval op Amerikaanse overheid’

ANP / Bright; Cyberaanval Hacken Internetbeveiliging Verenigde Staten

‘Russen zochten informatie met cyberaanval op Amerikaanse overheid’

RTL 06.01.2021 De grootschalige cyberaanval op de Amerikaanse overheid is waarschijnlijk van Russische makelij en gericht op het verzamelen van informatie.

De inlichtingenoperatie is nog steeds gaande, stelt een Amerikaanse taskforce (UCG) met leden van verschillende inlichtingendiensten, waaronder de NSA en de FBI.

De aanval waarvan al werd vermoed dat er Russische hackers achter zaten, trof onder meer de ministeries van Financiën, Handel, Energie en Buitenlandse Zaken en daarnaast de Nationale Gezondheidsinstituten.

De UCG stelt dat van de 18.000 klanten die gebruikmaken van de gehackte beveiligingssoftware van het bedrijf SolarWinds minder dan tien overheidsdiensten zijn gecompromitteerd. Bekeken wordt of ook niet-overheidsinstanties slachtoffer zijn geworden.

Lees ook

‘Cyberaanval VS langer aan de gang dan gedacht’

Al sinds voorjaar

Er is nog veel en langdurig werk te verrichten om de schade ongedaan te maken, schrijft de taskforce in een verklaring. De federale politiedienst FBI neemt het voortouw in de reactie op de dreiging en analyseert wie verantwoordelijk kan worden gehouden voor de aanval.

De vorige maand ontdekte hack was waarschijnlijk al sinds het voorjaar gepleegd, mogelijk al eerder.

Rusland ontkent elke betrokkenheid. President Trump suggereerde eerder dat China er mogelijk achter zat, maar daar reppen de inlichtingendiensten niet over.

Lees ook

Russische hackers hadden toegang tot interne codes Microsoft

ANP / Bright; Hacken Internetbeveiliging Cyberaanval

‘Tot 250 netwerken slachtoffer van grote SolarWinds-hack’

MSN 03.01.2021 Hackers hadden toegang tot 250 netwerken van overheidsinstanties en grote bedrijven door binnen te dringen in software van IT-bedrijf SolarWinds, zo vertellen experts zaterdag aan The New York Times.

De hack bij SolarWinds kwam eind vorig jaar aan het licht. De aanvallers slaagden erin om afluisterprogramma in door SolarWinds aangeboden software te verstoppen. Ieder bedrijf dat deze software installeerde, kon vervolgens worden afgeluisterd.

Het SolarWinds-programma werd door achttienduizend klanten van het bedrijf geïnstalleerd, maar experts dachten eerst dat slechts beperkt misbruik was gemaakt. Hackers zouden vooral hebben geprobeerd mee te kijken bij Amerikaanse overheidsinstanties.

Onderzoeksinstanties zeggen nu dat de schaal veel groter is, waardoor wordt gevreesd voor tot 250 aanvallen. Steeds meer bedrijven ontdekken dat er bij hen ook sprake was van spionage.

SolarWinds heeft ook Nederlandse klanten

Een lijst van de 250 getroffen partijen is niet gedeeld. Eerder bleken onder andere Amerikaanse overheidsorganisaties en Microsoft te zijn binnengedrongen door de software. SolarWinds heeft ook Nederlandse klanten, maar geen van hen heeft tot nu toe een hack gemeld.

Experts verdenken Rusland van de aanval, die uitgevoerd lijkt te zijn door staatshackers. Het land ontkent betrokken te zijn.

‘Tot 250 netwerken slachtoffer van grote SolarWinds-hack’

NU 03.01.2021 Hackers hadden toegang tot 250 netwerken van overheidsinstanties en grote bedrijven door binnen te dringen in software van IT-bedrijf SolarWinds, zo vertellen experts zaterdag aan The New York Times.

De hack bij SolarWinds kwam eind vorig jaar aan het licht. De aanvallers slaagden erin om afluisterprogramma in door SolarWinds aangeboden software te verstoppen. Ieder bedrijf dat deze software installeerde, kon vervolgens worden afgeluisterd.

Het SolarWinds-programma werd door achttienduizend klanten van het bedrijf geïnstalleerd, maar experts dachten eerst dat slechts beperkt misbruik was gemaakt. Hackers zouden vooral hebben geprobeerd mee te kijken bij Amerikaanse overheidsinstanties.

Onderzoeksinstanties zeggen nu dat de schaal veel groter is, waardoor wordt gevreesd voor tot 250 aanvallen. Steeds meer bedrijven ontdekken dat er bij hen ook sprake was van spionage.

SolarWinds heeft ook Nederlandse klanten

Een lijst van de 250 getroffen partijen is niet gedeeld. Eerder bleken onder andere Amerikaanse overheidsorganisaties en Microsoft te zijn binnengedrongen door de software. SolarWinds heeft ook Nederlandse klanten, maar geen van hen heeft tot nu toe een hack gemeld.

Experts verdenken Rusland van de aanval, die uitgevoerd lijkt te zijn door staatshackers. Het land ontkent betrokken te zijn.

Zie ook: Waarom de hack bij SolarWinds ministeries en grote bedrijven treft

Lees meer over: Hackers  Tech

Russische hackers hadden toegang tot interne codes Microsoft

MSN 01.01.2021 De vermoedelijk Russische hackers die eerder deze maand cyberaanvallen uitvoerden op tal van Amerikaanse overheidsinstellingen bleken ook toegang te hebben gehad tot interne broncodes van Microsoft.

Volgens Microsoft was er sprake van “ongewone activiteiten” met een klein aantal interne accounts. Bij nader inzien werd ontdekt dat een account was gebruikt om een aantal plekken waar broncodes opgeslagen stonden te bekijken, aldus Microsoft.

Het betreffende account had volgens Microsoft geen rechten om codes of systemen te wijzigen. Volgens Microsoft zijn geen wijzigingen aangebracht. Ook zouden geen klantgegevens of diensten zijn buitgemaakt.

Begin december maakte cyberbeveiligingsbedrijf FireEye bekend dat hackers hadden ingebroken in de servers en gevoelige informatie hadden gestolen over software waarmee veiligheidstests worden uitgevoerd. Via de software van provider SolarWinds wisten de hackers een langdurige en massale cyberaanval op Amerikaanse overheidsinstanties en bedrijven uit te voeren.

Microsoft zei eerder dat het ook een kwaadaardige software-update had ontvangen van SolarWinds. De details van de kraak zijn nog grotendeels onbekend. Daardoor is nog altijd niet bekend hoeveel organisaties er precies slachtoffer zijn geworden en wat er door de hackers is meegenomen. Onderzoekers stelden eerder vast dat ten minste 200 organisaties zijn aangevallen.

Microsoft zegt dat de hackers geen gebruik hebben gemaakt van de SolarWinds-update om het interne account te bereiken, maar weigerde uit te leggen hoe de aanvallers dan wel toegang hebben gekregen.

Mega-hack trof ’hart’ van Financiën VS

Telegraaf 22.12.2020 De hackers die een grootschalige cyberaanval hebben uitgevoerd op de overheid van de Verenigde Staten zijn bij hun inbraak in de systemen van het ministerie van Financiën tot in de kernsystemen doorgedrongen en hebben mogelijk essentiële encryptie-sleutels buitgemaakt, zegt senator Ron Wyden. Hij zit zowel in de Senaatscommissie voor inlichtingenzaken als de commissie financiën.

Wyden deed de uitspraak maandag na een briefing achter gesloten deuren. De cyberaanval op het ministerie van Financiën „lijkt aanzienlijk te zijn”, aldus Wyden. Tientallen e-mailaccounts zijn volgens hem gecompromitteerd. „Daarnaast braken de hackers in de systemen van de Departementale Bureaus van het ministerie, waar de hoogste functionarissen van Financiën werken”, aldus de senator. „Het ministerie weet nog steeds niet wat de hackers allemaal hebben gedaan of welke informatie precies is gestolen.”

Talloze ministeries

De Amerikaanse overheid gaf vorige week toe dat hackers hebben kunnen doordringen tot de computersystemen van meerdere ministeries. De hackers slaagden daarin door de beveiligingssoftware van het Amerikaanse softwarebedrijf SolarWinds te kapen. Tot dusver heeft de overheid toegegeven dat er is ingebroken bij de ministeries van Buitenlandse Zaken, Handel, Financiën, Binnenlandse Veiligheid en bij de Nationale Gezondheidsinstituten.

Parlementariërs die door de inlichtingendiensten op de hoogte zijn gesteld, minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en minister van Justitie Bill Barr hebben allemaal gezegd dat Rusland achter de aanval zit. Sommige functionarissen vinden echter dat het nog te vroeg is om zeker te zijn wie de cyberaanval heeft uitgevoerd.

China en Rusland

Het Kremlin ontkent elke betrokkenheid. President Donald Trump, die tijdens zijn ambtstermijn Rusland geregeld verdedigde van beschuldigingen van hacken en ongeoorloofde inmenging, bagatelliseerde de cyberaanval en suggereerde dat China er mogelijk achter zit.

Minister Barr, die geldt als een Trump-getrouwe, was maandag door zich aan te sluiten bij zijn collega Pompeo de laatste die kant koos tegen de president als het om de cyberaanval gaat. Een week geleden werd bekend dat Barr woensdag vertrekt als minister.

BEKIJK MEER VAN; computercriminaliteit overheid computerveiligheid Ron Wyden Bill Barr Financiën

Mega-hack trof ’hart’ van Financiën VS

MSN 22.12.2020De hackers die een grootschalige cyberaanval hebben uitgevoerd op de overheid van de Verenigde Staten zijn bij hun inbraak in de systemen van het ministerie van Financiën tot in de kernsystemen doorgedrongen en hebben mogelijk essentiële encryptie-sleutels buitgemaakt, zegt senator Ron Wyden. Hij zit zowel in de Senaatscommissie voor inlichtingenzaken als de commissie financiën.

Wyden deed de uitspraak maandag na een briefing achter gesloten deuren. De cyberaanval op het ministerie van Financiën „lijkt aanzienlijk te zijn”, aldus Wyden. Tientallen e-mailaccounts zijn volgens hem gecompromitteerd. „Daarnaast braken de hackers in de systemen van de Departementale Bureaus van het ministerie, waar de hoogste functionarissen van Financiën werken”, aldus de senator. „Het ministerie weet nog steeds niet wat de hackers allemaal hebben gedaan of welke informatie precies is gestolen.”

Talloze ministeries

De Amerikaanse overheid gaf vorige week toe dat hackers hebben kunnen doordringen tot de computersystemen van meerdere ministeries. De hackers slaagden daarin door de beveiligingssoftware van het Amerikaanse softwarebedrijf SolarWinds te kapen. Tot dusver heeft de overheid toegegeven dat er is ingebroken bij de ministeries van Buitenlandse Zaken, Handel, Financiën, Binnenlandse Veiligheid en bij de Nationale Gezondheidsinstituten.

Parlementariërs die door de inlichtingendiensten op de hoogte zijn gesteld, minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en minister van Justitie Bill Barr hebben allemaal gezegd dat Rusland achter de aanval zit. Sommige functionarissen vinden echter dat het nog te vroeg is om zeker te zijn wie de cyberaanval heeft uitgevoerd.

China en Rusland

Het Kremlin ontkent elke betrokkenheid. President Donald Trump, die tijdens zijn ambtstermijn Rusland geregeld verdedigde van beschuldigingen van hacken en ongeoorloofde inmenging, bagatelliseerde de cyberaanval en suggereerde dat China er mogelijk achter zit.

Minister Barr, die geldt als een Trump-getrouwe, was maandag door zich aan te sluiten bij zijn collega Pompeo de laatste die kant koos tegen de president als het om de cyberaanval gaat. Een week geleden werd bekend dat Barr woensdag vertrekt als minister.

Rusland en China ontkennen betrokkenheid bij cyberaanval op VS

MSN 21.12.2020 De Russische overheid heeft officieel ontkend betrokken te zijn bij de cyberaanval op tal van Amerikaanse overheidsinstellingen. Ook China benadrukt niet verantwoordelijk te zijn voor de aanval en noemt de verwijten van de Amerikaanse president Trump “een farce”.

Een week geleden werd bekend dat buitenlandse hackers maandenlang toegang hadden tot de netwerken van meerdere Amerikaanse ministeries, overheidsagentschappen en bedrijven. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zei vrijdag “dat we nu vrij duidelijk kunnen zeggen dat het de Russen waren die zich met deze activiteit bezighielden”. President Donald Trump stelde dat China “mogelijk” betrokken is.

“Rusland is niet betrokken bij dergelijke aanvallen, met name niet bij deze. We benadrukken dit officieel en stellig”, aldus een woordvoerder van het Kremlin. “Alle beschuldigingen over Russische betrokkenheid zijn absoluut ongegrond, deze zijn waarschijnlijk een voortzetting van blinde russofobie”, citeert het Russische persbureau TASS.

“De beschuldigingen van de VS tegen China zijn altijd een farce geweest, met politieke motieven”, zei een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. “De VS hebben cyberveiligheidskwesties gepolitiseerd, voortdurend valse informatie verspreid zonder overtuigend bewijs in een poging het imago van China te schaden en de internationale gemeenschap te misleiden.”

VS: Rusland zit achter enorme overheidshack

NOS 19.12.2020 De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo is ervan overtuigd dat Rusland achter een grote hackaanval op de overheid zit die al maanden bezig is. In een radioprogramma zei hij bewijs te hebben, maar niet in te kunnen gaan op details.

“Dit was een enorme operatie en ik denk dat het vrij duidelijk is dat de Russen erachter zitten”, zei Pompeo. “Er zijn zoveel dingen die ik graag openbaar zou willen maken, maar om het Amerikaanse volk te beschermen, is het beter gewoon ons werk te doen en de vrijheid beschermen.”

Afgelopen week kwam naar buiten dat Amerikaanse overheidsinstanties en bedrijven massaal geïnfecteerd zijn met malware die computersystemen doorzoekt op veiligheidsfoutjes. Bron van de hack zou geïnfecteerde software zijn van het bedrijf SolarWinds, dat met veel overheidsdiensten samenwerkt.

Enorme schade

De hack zou al in maart zijn begonnen. Onder meer twee Amerikaanse ministeries, softwaregigant Microsoft en het beveiligingsbedrijf FireEye zijn getroffen. Doordat de daders maandenlang toegang hadden tot het systeem, kan de schade groot zijn. Experts verwachten dat het nog maanden kan duren voordat duidelijk is hoe groot die schade is en alle malware verwijderd is.

De opmerkingen van Pompeo zijn de eerste reactie van een hooggeplaatste Amerikaanse functionaris op de hack. President Trump heeft er tot nu toe over gezwegen. Aankomend president Biden benadrukte in een verklaring dat hij als president een cyberaanval nooit zou tolereren.

Rusland ontkent betrokken te zijn bij de hack. In een reactie zegt de Russische ambassade in Washington dat het land geen cyberaanvallen uitvoert.

BEKIJK OOK;

Pompeo: Rusland zat achter cyberaanval

MSN 19.12.2020 De hackers die achter de massale cyberaanval op tal van Amerikaanse overheidsinstellingen zaten, opereerden volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo in Russische dienst. “Dit was een zeer aanzienlijke poging, en ik denk dat we nu vrij duidelijk kunnen zeggen dat het de Russen waren die zich met deze activiteit bezighielden”, zei Pompeo bij een radioprogramma.

Afgelopen week kwam naar buiten dat buitenlandse hackers maandenlang toegang hadden tot de netwerken van meerdere Amerikaanse ministeries, overheidsagentschappen en bedrijven. Aanleiding was een hack in het netwerk van leverancier SolarWinds, waarvan ook de Amerikaanse overheid afnemer is. De ministeries van Handel, Financiën, Binnenlandse Veiligheid, Buitenlandse Zaken en Defensie zijn getroffen.

Daarnaast zouden de hackers ook succesvol hebben ingebroken in het netwerk van de Nationale Gezondheidsinstituten (NIH) en meldde ook softwaregigant Microsoft slachtoffer te zijn geworden van buitenlandse, waarschijnlijk Russische aanvallers.

Amerikaans atoomagentschap en Microsoft ook slachtoffer van cyberaanval

AD 18.12.2020 Hackers zijn erin geslaagd binnen te dringen in het netwerk van de Amerikaanse dienst die verantwoordelijk is voor de voorraad atoomwapens van het land. Volgens het magazine Politico is de National Nuclear Security Administration (NNSA) van het ministerie van Energie slachtoffer geworden van de hackers, die de afgelopen dagen ook bij zeker vijf andere Amerikaanse overheidsinstanties binnendrongen. Ook ict-reus Microsoft is getroffen.

Het ministerie van Energie zegt dat er geen nucleaire geheimen zijn buitgemaakt. De NNSA zegt wel dat er ‘op uitgebreide schaal verdachte activiteiten op de netwerken zijn gesignaleerd’.

De VS beschuldigen Rusland achter de aanvallen te zitten, maar Rusland spreekt de beschuldigingen tegen. De Russische ambassade in Washington zegt dat ‘Rusland geen offensieve operaties uitvoert in het cyberdomein’.

De afgelopen dagen zijn onder meer de ministeries van Handel, Financiën, Binnenlandse Veiligheid, Buitenlandse Zaken en Defensie getroffen. Daarnaast zouden de hackers ook succesvol hebben ingebroken in het netwerk van de Nationale Gezondheidsinstituten (NIH). Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VS weigerde eerder deze week commentaar. Ook de NIH gaf geen commentaar. Het Pentagon liet woensdag weten dat het ‘geen bewijs’ heeft dat de netwerken van het ministerie van Defensie zijn gecompromitteerd.

De FBI, het agentschap voor Cyberveiligheid en Infrastructuur en de directeur van de Nationale Inlichtingendienst gaven woensdag wel een gezamenlijke verklaring af waarin ze bevestigden dat het ze ‘in de afgelopen dagen’ duidelijk was geworden dat er een ‘ingrijpende en nog altijd voortdurende cybercampagne’ gaande is tegen Amerikaanse overheidsinstellingen. Daarbij zou vooral gebruik worden gemaakt van onvolkomenheden in de software van het Amerikaanse softwarebedrijf SolarWinds.

Lakse houding

Ondertussen neemt de kritiek vanuit de politiek op president Donald Trump toe. Vooral Democraten beschuldigen de regering van een lakse houding tegen de cyberaanvallen.

Toekomstig Amerikaans president Joe Biden heeft daarentegen harde straffen beloofd voor de mensen die achter de cyberaanvallen zitten. ,,De aanval baart me grote zorgen’’, zei Biden. Hij zei donderdag snelle actie te ondernemen vanaf de dag dat hij als president aan het werk gaat en dat zijn team de aanval tot een topprioriteit zal maken. Ook beloofde Biden dat de partijen die verantwoordelijk zijn voor dergelijke cyberaanvallen ‘zullen boeten’ voor hun daden. ,,Onze tegenstanders moeten weten dat ik als president niet werkeloos zal toekijken bij cyberaanvallen op onze natie’’, zei hij in een verklaring.

Ook Microsoft slachtoffer

Ook de Amerikaanse ict-reus Microsoft is het slachtoffer geworden van buitenlandse, waarschijnlijk Russische hackers. Het softwarebedrijf maakt ook gebruik van de kwetsbare netwerksoftware van het bedrijf SolarWinds.

Microsoft erkent dat er problemen zijn ontstaan door de aanwezigheid van kwaadaardige software die via SolarWinds op het netwerk is gekomen, maar dat de schade inmiddels is hersteld, de lekken zijn gedicht en het netwerk weer veilig is.

Het bedrijf zegt geen aanwijzingen te hebben dat vanaf hun netwerk andere netwerken zijn aangevallen. Het is niet bekend hoeveel Microsoft-gebruikers door de besmette producten zijn getroffen.

Gigantische hackaanval op Amerikaanse overheid ontdekt, zit Rusland erachter?

Elsevier 18.12.2020 Een enorme cyberaanval heeft meerdere Amerikaanse ministeries en organisaties getroffen. Deze week werd bekend dat in elk geval de ministeries van Defensie, Binnenlandse Veiligheid, Handel en Financiën zijn binnengedrongen, plus het agentschap dat nucleaire wapens onderhoudt. De aanval is volgens de Amerikanen het werk van het Kremlin.

Door de omvang van de hack is de precieze schade nog onbekend. Ten minste vijf ministeries zijn binnengedrongen bij de aanval, waaronder het ministerie van Energie. Een onderdeel van dat ministerie is verantwoordelijk voor onderhoud en controle van de Amerikaanse nucleaire wapens.

Lees ook: Vier vragen over de grote Twitter-hack

Onderzoekers weten dat de hackers daar zijn, maar niet wat zij exact hebben uitgespookt. Volgens het agentschap zijn de essentiële programma’s die worden gebruikt bij operaties in het belang van de nationale veiligheid niet in het geding.

Rusland ontkent betrokkenheid

Zowel president Donald Trump als zijn opvolger Joe Biden zijn geïnformeerd over de aanval. Biden zei dat de verantwoordelijken serieus moeten worden aangepakt. Het land moet volgens hem meer doen dan alleen zijn cyberverdediging aanscherpen: ‘Amerika moet zijn tegenstanders angst aanjagen zodat zij dit soort aanvallen sowieso niet uitvoeren. Ik houd mij niet koest bij een cyberaanval op ons land.’ President Trump moet zich nog publiekelijk uitspreken over de cyberaanval.

De Amerikaanse overheid heeft Rusland nog niet in het openbaar beschuldigd van de aanval. Meerdere Amerikaanse media melden dat Amerika weet dat de hack door Rusland is gepleegd. Rusland ontkent de aantijgingen.

Microsoft-computers via programma gehackt

De aanvallers konden binnendringen via een computerprogramma van het bedrijf SolarWinds. De managementprogramma’s van SolarWinds worden aan honderden klanten verkocht, binnen en buiten de Amerikaanse overheid.

Een programma van SolarWinds werd gebruikt om computers van Microsoft binnen te dringen. Via die ingang konden de aanvallers rondneuzen in computers die op de Amerikaanse ministeries worden gebruikt.

Lees ook: Nederlandse ziekenhuizen kwetsbaar voor cyberaanvallen

Onduidelijk is of alle gebruikers van SolarWinds slachtoffer zijn van de hack. Mogelijk gebruikten de infiltranten de ingang via het programma alleen op computers waarin zij interesse hadden. Dan zou er sprake zijn van een gerichte aanval, waarbij andere gebruikers waarschijnlijk niet direct zijn geraakt.

De FBI onderzoekt

Volgens Microsoft-president Brad Smith is de aanval ongekend: ‘De hack is een roekeloze actie die serieuze technologische kwetsbaarheden veroorzaakt in de Verenigde Staten en over de hele wereld.’ De aanval zou ook doelwitten hebben getroffen in Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Arabische Emiraten en Israël.

Microsoft sprak donderdag over ten minste veertig doelwitten van de hack, maar waarschuwde ook dat de aanval nog altijd gaande is en meer slachtoffers maakt, zowel bij overheidsinstanties als bedrijven. De FBI doet samen met andere Amerikaanse overheidsorganisaties onderzoek en zegt de verantwoordelijken te zullen vervolgen.

Massale cyberaanval VS ontdekt na verdachte inlogactie

MSN 17.12.2020 FireEye, het Amerikaanse cyberbeveiligingsbedrijf dat na te zijn gehackt de massale cyberaanval op tal van Amerikaanse overheidsinstellingen en bedrijven ontdekte, stelde aanvankelijk onderzoek in na een verdachte inlogactie, meldt nieuwssite Politico. De hackers zouden toegang hebben gekregen tot het netwerk van FireEye door een werknemer te laten inloggen op een neppagina en zo diens inloggegevens buit te maken, zouden vertegenwoordigers van FireEye hebben toevertrouwd aan parlementariërs.

Buitenlandse hackers, naar verluidt gelieerd aan de Russische veiligheidsdiensten, hebben maandenlang toegang gehad tot de netwerken van meerdere Amerikaanse ministeries, overheidsagentschappen en bedrijven, kwam deze week naar buiten. FireEye tipte de overheid nadat het bij onderzoek naar een hack bij het eigen bedrijf een achterdeur had ontdekt in de software van leverancier SolarWinds, waarvan ook de Amerikaanse overheid een afnemer was.

Gevraagd naar het gênante relaas dat een medewerker door de hackers om de tuin zou zijn geleid, ontkende FireEye die lezing. Leidinggevenden zeiden dat FireEye de inbraak ontdekte toen de hackers een met een nieuw apparaat wilden inloggen op het bedrijfsnetwerk. De woordvoerder van het cyberbeveiligingsbedrijf herhaalt dat het achterdeurtje in de SolarWinds-software de directe oorzaak is geweest van de cyberaanval op FireEye.

De cyberaanval op de Amerikaanse overheidsnetwerken is “aanzienlijk en lopend”, lieten de federale politiedienst FBI, de cyberbeveiligingsdienst CISA en de nationale inlichtingenchef woensdag weten in een gezamenlijke verklaring. De FBI stelt druk bezig te zijn met onderzoek om de hackers te identificeren, op te sporen en om hun activiteiten te verstoren.

Amerikaanse media hebben de afgelopen dagen gemeld dat onder meer de ministeries van Handel, Financiën, Binnenlandse Veiligheid, Buitenlandse Zaken en Defensie zijn getroffen. Daarnaast zouden de hackers ook succesvol hebben ingebroken in het netwerk van de Nationale Gezondheidsinstituten (NIH). Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VS weigerde maandag commentaar te geven. Ook de NIH gaf geen commentaar. Het Pentagon liet woensdag weten dat het “geen bewijs” heeft dat de netwerken van het ministerie van Defensie zijn gecompromitteerd.

Cyberaanval op VS ontdekt door gehackt beveiligingsbedrijf

RTL 15.12.2020 De grote cyberaanval op de netwerken van de Amerikaanse overheid is ontdekt toen cyberveiligheidsbedrijf FireEye een hackaanval op het eigen netwerk ging onderzoeken. Daarbij vond FireEye een probleem met de software van SolarWinds, waarvan de Amerikaanse overheid ook een afnemer is.

Toen FireEye eerder deze maand was gehackt, gingen onderzoekers van het bedrijf direct op zoek naar de zwakke plekken in de beveiliging. “We hebben naar 50.000 regels broncode gekeken, en toen hebben we kunnen vaststellen dat er een achterdeur zat bij Solar Winds”, zegt Charles Carmakal, bestuurder bij FireEye’s incidentenbestrijdingstak. Daarop stelde FireEye de autoriteiten en SolarWinds op de hoogte, aldus Carmakal.

Hackers, die vermoedelijk deel uitmaken van een Russische elitegroep, maakten misbruik van de zwakke plek om malware te installeren, die vervolgens terechtkwam in de systemen van klanten van SolarWinds toen die hun software updateten.

Volgens ingewijden zijn meer dan 25 doelwitten getroffen door de aanval, maar SolarWinds stelt dat mogelijk 18.000 doelwitten de kwaadaardige software gedownload kunnen hebben. Volgens Carmakal wisten de hackers binnen te dringen bij “doelwitten van hoge waarde, zowel overheden als commerciële doelwitten”.

Lees ook:

Cyberbeveiliger FireEye zelf gehackt

Informatie over software gestolen

De hackers die inbraken bij FireEye stalen informatie over software die het bedrijf gebruikt om kwetsbaarheden op te sporen in de netwerken van klanten. Hoewel het cyberveiligheidsbedrijf in verlegenheid is gebracht door de aanval, stelt Carmakal dat die mogelijk een fatale vergissing zal blijken voor de hackers. Volgens hem had de grootschalige computerinbraak anders langer onopgemerkt kunnen blijven.

“Een geluk bij een ongeluk is dat we zoveel hebben geleerd over de manier waarop deze vijand werkt”, aldus Carmakal. Volgens hem is er geen bewijs dat de bij FireEye gestolen hacksoftware is gebruikt in de aanval op de Amerikaanse overheid.

Lees ook:

VS bevestigen cyberaanval, Rusland ontkent betrokkenheid

Wereldwijde operatie

“Er zullen helaas meer slachtoffers zijn die naar buiten moeten treden in de komende weken en maanden”, zei hij. Hoewel sommigen de aanval hebben toegeschreven aan een aan de Russische overheid gelieerd hackerscollectief genaamd APT 29 of Cozy Bear, heeft FireEye daar nog onvoldoende bewijs voor.

Het onderzoek door FireEye wees uit dat de aanval onderdeel was van een wereldwijde operatie. Hij was ook gericht op overheden en bedrijven in Europa, Azië en het Midden-Oosten, meldde het bedrijf.

Meerdere Amerikaanse ministeries en overheden zijn aangevallen door de Russische hackers. Rusland ontkent alle betrokkenheid.

Lees ook

‘Gehackt word je sowieso wel’

ANP / Bright; Hacken Informatiebeveiliging Internetbeveiliging Cyberaanval Russische cyberaanval Verenigde Staten Rusland

Hackers braken bij veel meer Amerikaanse ministeries in: ‘Dit ziet er heel, heel slecht uit’

AD 15.12.2020 Naast de Amerikaanse ministeries van Handel, Financiën en Binnenlandse Veiligheid, is ook het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten getroffen door een cyberaanval waar vermoedelijk Russische hackers achter zitten, meldt The Washington Post op basis van experts. Rusland ontkent alle betrokkenheid bij de computerinbraken.

De FBI zoekt zes Russiche hackers in verband met de cyberaanval. © EPA

Volgens The New York Times hebben de hackers ook bij delen van het ministerie van Defensie ingebroken. Daarnaast zouden de Nationale Gezondheidsinstituten (NIH) zijn gehackt. Ingewijden gaan ervan uit dat de lijst van overheidsinstanties die slachtoffer van de computerinbraak nog verder zal uitdijen. Experts gaan ervan uit dat de schade van de maandenlange en uiterst geraffineerde cyberspionage-operatie omvangrijk zal zijn.

De Amerikaanse overheid bevestigde zondag en gisteren dat haar computernetwerken zijn getroffen door een cyberaanval. Landelijke overheidsdiensten moeten van cyberveiligheidsdienst CISA stoppen met het gebruik van bepaalde producten van het Amerikaanse softwarebedrijf SolarWinds. Die zouden voor een zwakke plek in de cyberbeveiliging van de Amerikaanse overheid hebben gezorgd.

Lees ook;

‘Heel slecht’

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VS weigerde gisteren commentaar te geven. Ook de NIH gaf geen commentaar. De daders behoren naar verluidt tot de hackersgroep die bekendstaat onder namen als APT29 en Cozy Bear. Er zou op grote schaal digitaal zijn gespioneerd. ,,Dit ziet er heel, heel slecht uit”, zei een bron tegen The Washington Post. Rusland ontkent tot dusver elke betrokkenheid bij de grootschalige cyberaanval.

De cyberaanval op de computernetwerken van de Amerikaanse overheid werd ontdekt toen cyberveiligheidsbedrijf FireEye een hackaanval op het eigen netwerk ging onderzoeken. Daarbij vond FireEye een probleem met de software van leverancier SolarWinds. Toen FireEye eerder deze maand was gehackt, gingen onderzoekers van het bedrijf direct op zoek naar de zwakke plekken in de beveiliging

Via een achterdeur

We hebben naar 50.000 regels broncode gekeken en kunnen vaststel­len dat er een achterdeur zat bij Solar Winds, aldus Charles Carmakal, Cyberveiligheidsbedrijf FireEye.

De hackers die inbraken bij FireEye stalen informatie over software die het bedrijf gebruikt om kwetsbaarheden op te sporen in de netwerken van klanten. ,,We hebben naar 50.000 regels broncode gekeken, en toen hebben we kunnen vaststellen dat er een achterdeur zat bij Solar Winds”, aldus Charles Carmakal, bestuurder bij FireEye’s incidentenbestrijdingstak. Daarop stelde FireEye de autoriteiten en SolarWinds op de hoogte, aldus Carmakal.

De hackers maakten misbruik van de zwakke plek om malware te installeren, die vervolgens terechtkwam in de systemen van klanten van SolarWinds toen die hun software updateten. Volgens ingewijden zijn meer dan 25 entiteiten getroffen door de aanval, maar SolarWinds stelt dat mogelijk 18.000 entiteiten de kwaadaardige software gedownload kunnen hebben.

Volgens Carmakal wisten de hackers binnen te dringen bij “doelwitten van hoge waarde, zowel overheden als commerciële entiteiten”. Hoewel het cyberveiligheidsbedrijf in verlegenheid is gebracht door de aanval, stelt Carmakal dat die mogelijk een fatale vergissing zal blijken voor de hackers. Volgens hem had de grootschalige computerinbraak anders langer onopgemerkt kunnen blijven.

‘Cyberaanval trof nog meer Amerikaanse overheden’

RTL 15.12.2020 Naast de Amerikaanse ministeries van Handel, Financiën en Binnenlandse Veiligheid, is ook het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten getroffen door een cyberaanval waar vermoedelijk Russische hackers achter zitten.

Ook zouden de hackers bij delen van het ministerie van Defensie hebben ingebroken en zouden de Nationale Gezondheidsinstituten (NIH) zijn gehackt. Dat meldden The Washington Post en The New York Times op basis van experts.

Ingewijden gaan ervan uit dat de lijst van overheidsinstanties die slachtoffer zijn van de cyberaanval nog langer zal worden.

Enorme cyberspionage-operatie

Experts verwachten dat de schade van de maandenlange en geraffineerde cyberspionage-operatie omvangrijk is.

De Amerikaanse overheid bevestigde zondag en maandag dat haar computernetwerken zijn getroffen door een cyberaanval.

Landelijke overheidsdiensten moeten van cyberveiligheidsdienst CISA stoppen met het gebruik van bepaalde producten van het Amerikaanse softwarebedrijf SolarWinds. Die zouden voor een zwakke plek in de cyberbeveiliging van de Amerikaanse overheid hebben gezorgd.

Lees ook

Cyberaanval op VS ontdekt door gehackt beveiligingsbedrijf

Rusland ontkent

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VS weigerde commentaar te geven. Ook de NIH gaf geen commentaar.

De daders behoren naar verluidt tot de hackersgroep die bekendstaat onder namen als APT29 en Cozy Bear. Er zou op grote schaal digitaal zijn gespioneerd. “Dit ziet er heel, heel slecht uit”, zei een bron tegen The Washington Post.

Rusland ontkent elke betrokkenheid bij de cyberaanvallen.

Lees ook:

VS bevestigen cyberaanval, Rusland ontkent betrokkenheid

ANP / Bright; Hacken Cyberaanval Russische cyberaanval Internetbeveiliging Spionage Verenigde Staten Rusland

© Foto Eric Baradat/AFP Verschillende onderdelen van de Amerikaanse overheid, zoals het ministerie van Financiën, zouden doelwit zijn geweest van een succesvolle cyberaanval.

Wat weten we van de grote hack in de Verenigde Staten?

MSN 14.12.2020 Groot alarm bij de digitale poortwachters van Washington. Gebruikers van software van SolarWinds binnen de Amerikaanse overheid moeten die software direct uitschakelen en hun netwerken onderzoeken op sporen van misbruik, waarschuwde het Agentschap voor Cyber- en Infrastructuurveiligheid (CISA) zondag.

Uit onderzoek van het gerenommeerde beveiligingsbedrijf FireEye – dat zelf ook slachtoffer werd van de hack – bleek maandag dat duizenden klanten van SolarWinds via onschuldige ogende software-updates ook kwaadaardige code binnenhaalden, waardoor onder meer gegevens en e-mails konden worden ingezien.

1 Wat weten we inmiddels over de gemelde hack?

SolarWinds, een IT-bedrijf uit Austin in Texas, erkende zondagavond slachtoffer geworden te zijn van een „zeer geavanceerde, handmatige aanval op de logistieke keten” van haar netwerkbeheer- en monitoringssoftware Orion. Zo konden onbekende hackers tussen maart en juni via software-updates ongemerkt hun eigen code verspreiden.

SolarWinds heeft naar eigen zeggen 300.000 klanten wereldwijd, waaronder grote telecombedrijven en het gros van de Fortune 500. Wat de hack saillant maakt, en pas de vijfde dergelijke waarschuwing van de CISA rechtvaardigde, is dat de software ook veel wordt gebruikt door de Amerikaanse overheid, bijvoorbeeld door álle onderdelen van het leger en het Pentagon. „De aanval op het netwerkmanagementproduct van SolarWinds is een onacceptabel risico voor de veiligheid van overheidsnetwerken”, zei waarnemend CISA-directeur Brandon Wales zondag.

Gewaarschuwde autoriteiten hadden tot maandagmiddag om de instructies op te volgen. Volgens The Washington Post werden onder andere de ministeries van Financiën en Economische Zaken doelwit. FireEye zag de hack ook buiten de VS terugkomen elders in Noord-Amerika, in Europa, Azië en het Midden-Oosten. Ook in Nederland wordt de software gebruikt.

2 Wat verspreidden de hackers via SolarWinds?

Via de legitiem ogende updates van Orion verspreidden de hackers een Trojaans paard, dat FireEye ‘Sunburst’ heeft genoemd. Doordat de updates van het vertrouwde bedrijf leken te komen viel het netwerkbeheerders niet op dat ook kwaadaardige code werd binnengesmokkeld.

Dat kwam deels doordat Sunburst zich eerst koest hield en daarna uiterst heimelijk te werk ging. Pas na twee weken opende het programma een achterdeurtje, dat de hackers vervolgens gebruikten als uitvalsbasis om de rest van de systemen aan te vallen. Zulk netwerkverkeer zou normaliter op moeten vallen, maar de hackers hebben veel moeite gedaan om de datastromen op bonafide verkeer van Orion te laten lijken en daarmee te vervlechten, schrijft FireEye.

Via Sunburst konden de hackers bestanden buitmaken, programma’s uitvoeren en het netwerk in kaart brengen. Het doel was toegang verkrijgen tot andere machines binnen het bedrijfsnetwerk of data stelen, schrijft FireEye. De aanvallers lieten daarbij volgens het beveiligingsbedrijf weinig sporen na. „Deze dader wil graag weinig malware achterlaten en heeft de voorkeur om met legitieme inlogcodes en externe toegangswegen meer ingangen tot het netwerk van zijn slachtoffers te krijgen.” Hackers hadden bijvoorbeeld bijzondere aandacht voor mails van belangrijk IT-personeel, stelden onderzoekers van Microsoft maandag.

Hoe de aanvallers hun eigen code aan de updates van SolarWinds konden toevoegen is nog niet bekend. Microsoft denkt dat interne distributiesystemen van het Amerikaanse bedrijf eerder al gekraakt werden.

3 Wie zit erachter?

Vanwege zijn finesse vermoedt SolarWinds dat de hack komt van „een buitenlandse mogendheid”. Volgens FireEye is de aanval het werk van „een zeer bekwame dader en was de operatie uitgevoerd met een hoge mate van operationele veiligheid”.

Hackers lieten weinig sporen na. De gehanteerde werkwijze – een doelwit indirect aanvallen via andere software – is het best vergelijkbaar met de Petya-gijzelsoftware die grote delen van de ict-infrastructuur van Oekraïne in 2017 platlegde. Toen werd de boekhoudsoftware M.E. Doc geïnfecteerd. De aanval is toegeschreven aan Rusland.

Ook nu wordt naar Rusland gewezen. The Washington Post noemt de hack „een grote spionagecampagne”. Ingewijden zeggen tegen de krant de de beruchte Russische hackgroep Cozy Bear verantwoordelijk te houden. Cozy Bear, ook wel APT29 (advanced persistent threat) genoemd, verwierf de afgelopen jaren internationale bekendheid met een keur aan opzienbarende hackpogingen in verschillende landen. De groep wordt in verband gebracht met de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR en eerder met veiligheidsdienst FSB.

Wie zijn de Russische cybersoldaten?

Cozy Bear zou onder meer achter de hack op de Amerikaanse Democratische partij in 2016 zitten, waarbij duizenden e-mails werden buitgemaakt en gepubliceerd via Wikileaks. In 2017 probeerde de groep Nederlandse ministeries te hacken.

4 Hoe reageert Rusland?

De Russische ambassade in Washington ontkende maandag elke betrokkenheid. In een verklaring schreef ze dat „Rusland geen offensieve operaties in het cyberdomein” uitvoert en dat „kwaadwillige activiteiten in de informatieruimte in strijd zijn met het Russische buitenlandse beleid”. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov voegde hieraan toe dat Rusland niets te maken heeft met de hack en het „verkeerd is de Russen meteen de schuld te geven”.

VS bevestigen cyberaanval, Rusland ontkent betrokkenheid

RTL 14.12.2020 De Amerikaanse overheid heeft bevestigd dat computernetwerken zijn getroffen door een cyberaanval. Landelijke overheidsdiensten moeten van cyberveiligheidsdienst CISA stoppen met het gebruik van bepaalde producten van softwarebedrijf SolarWinds.

De nieuwe richtlijn van de CISA volgt na berichten in Amerikaanse media dat Russische hackers producten van SolarWinds gebruikten om toegang te krijgen tot computersystemen van overheden.

Ingewijden hebben tegen The Washington Post gezegd dat Russische hackers toegang kregen tot de ministeries van Financiën en Handel. De daders behoren naar verluidt tot de hackersgroep die bekendstaat onder namen als APT29 en Cozy Bear. Er zou op grote schaal digitaal zijn gespioneerd. “Dit ziet er heel, heel slecht uit”, zei een bron tegen de krant. Producten van SolarWinds worden ook buiten de Verenigde Staten gebruikt.

“De regering van de Verenigde Staten is zich bewust van deze berichten en we nemen alle noodzakelijke stappen om alle mogelijke problemen met betrekking tot deze situatie te identificeren en te verhelpen”, zegt de woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad. Die kwam zaterdag bij elkaar in het Witte Huis vanwege de ernst van het incident. Amerikaanse veiligheidsdiensten vrezen dat de hackers met soortgelijke middelen hebben ingebroken bij andere overheidsagentschappen, aldus ingewijden tegen Reuters.

Rusland

De Amerikaanse regering zegt niet in het openbaar welk land verdacht wordt van de hackaanval, maar drie bronnen die bekend zijn met het onderzoek zeggen tegen Reuters dat Rusland verantwoordelijk wordt geacht. De cyberaanvallen zouden onderdeel zijn van een grotere hackcampagne, net als de recente hack op FireEye, een groot Amerikaans cyberbeveiligingsbedrijf met overheidscontracten.

Rusland spreekt de beschuldigingen tegen. “We hebben hier niets mee te maken”, zei een woordvoerder van het Kremlin volgens persbureau TASS. De Russische ambassade in Washington zegt dat “Rusland geen offensieve operaties uitvoert in het cyberdomein”.

Lees ook

Cyberbeveiliger FireEye zelf gehackt

ANP / Bright; Hacken Cyberaanval Informatiebeveiliging Internetbeveiliging Rusland Verenigde Staten

VS bevestigen cyberaanval, Rusland ontkent betrokkenheid

MSN 14.12.2020 De Amerikaanse overheid heeft bevestigd dat computernetwerken zijn getroffen door een cyberaanval. Landelijke overheidsdiensten moeten van cyberveiligheidsdienst CISA stoppen met het gebruik van bepaalde producten van softwarebedrijf SolarWinds, na berichten in Amerikaanse media dat Russische hackers die gebruikten om toegang te krijgen tot computersystemen. Rusland zegt daar niets mee te maken te hebben.

Ingewijden hebben tegen The Washington Post gezegd dat Russische hackers toegang kregen tot de ministeries van Financiën en Handel. De daders behoren naar verluidt tot de hackersgroep die bekendstaat onder namen als APT29 en Cozy Bear. Er zou op grote schaal digitaal zijn gespioneerd. “Dit ziet er heel, heel slecht uit”, zei een bron tegen de krant. Producten van SolarWinds worden ook buiten de Verenigde Staten gebruikt.

Rusland spreekt de beschuldigingen tegen. “We hebben hier niets mee te maken”, zei een woordvoerder van het Kremlin volgens persbureau TASS. De Russische ambassade in Washington zegt dat “Rusland geen offensieve operaties uitvoert in het cyberdomein”.

VS bevestigen cyberaanval, Rusland ontkent betrokkenheid

MSN 14.12.2020 De Amerikaanse overheid heeft bevestigd dat computernetwerken zijn getroffen door een cyberaanval. Landelijke overheidsdiensten moeten van cyberveiligheidsdienst CISA stoppen met het gebruik van bepaalde producten van softwarebedrijf SolarWinds.

De nieuwe richtlijn van de CISA volgt na berichten in Amerikaanse media dat Russische hackers producten van SolarWinds gebruikten om toegang te krijgen tot computersystemen van overheden.

Ingewijden hebben tegen The Washington Post gezegd dat Russische hackers toegang kregen tot de ministeries van Financiën en Handel. De daders behoren naar verluidt tot de hackersgroep die bekendstaat onder namen als APT29 en Cozy Bear. Er zou op grote schaal digitaal zijn gespioneerd. “Dit ziet er heel, heel slecht uit”, zei een bron tegen de krant. Producten van SolarWinds worden ook buiten de Verenigde Staten gebruikt.

“De regering van de Verenigde Staten is zich bewust van deze berichten en we nemen alle noodzakelijke stappen om alle mogelijke problemen met betrekking tot deze situatie te identificeren en te verhelpen”, zegt de woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad. Die kwam zaterdag bij elkaar in het Witte Huis vanwege de ernst van het incident. Amerikaanse veiligheidsdiensten vrezen dat de hackers met soortgelijke middelen hebben ingebroken bij andere overheidsagentschappen, aldus ingewijden tegen Reuters.

Rusland

De Amerikaanse regering zegt niet in het openbaar welk land verdacht wordt van de hackaanval, maar drie bronnen die bekend zijn met het onderzoek zeggen tegen Reuters dat Rusland verantwoordelijk wordt geacht. De cyberaanvallen zouden onderdeel zijn van een grotere hackcampagne, net als de recente hack op FireEye, een groot Amerikaans cyberbeveiligingsbedrijf met overheidscontracten.

Rusland spreekt de beschuldigingen tegen. “We hebben hier niets mee te maken”, zei een woordvoerder van het Kremlin volgens persbureau TASS. De Russische ambassade in Washington zegt dat “Rusland geen offensieve operaties uitvoert in het cyberdomein”.

‘Russen hackten Amerikaanse overheidsinstanties’

MSN 14.12.2020 Het is Russische hackers gelukt om binnen te komen bij het Amerikaanse ministerie van Financiën en andere overheidsinstellingen, zo schrijft The Washington Post maandag op basis van anonieme overheidsbronnen. De Russische hackgroep Cozy Bear kon met zijn hacks e-mailconversaties platleggen.

Het is niet bekend of er schade is aangericht. Dezelfde groep hackte eerder het ministerie van Buitenlandse Zaken en de e-mailservers in het Witte Huis, toen Barack Obama nog president was. De hackers zijn gelieerd aan de Russische inlichtingendiensten.

Amerikaanse ambtenaren wijzen in de krant op een langdurige inbreuk op de systemen. De hacks zouden onderdeel uitmaken van een wereldwijde spionageoperatie. De FBI zou een onderzoek zijn gestart naar de operatie. Het cyberbedrijf FireEye, dat zelf ook werd gehackt, – volgens The Washington Post ook door het Russische Cozy Bear – meldt dat de hackers wereldwijd vele veiligheidssystemen hebben weten te kraken.

Het zou naast overheidsinstanties onder meer gaan over technologie-, telecom-, olie- en gasbedrijven in Noord-Amerika, Europa, Azië en het Midden-Oosten. Bij FireEye is onder meer software gestolen waarmee bedrijfsnetwerken gehackt kunnen worden.

Zondag meldde FireEye op de eigen website dat de getroffen organisaties gebruik maakten van servers van een netwerkbeheersysteem van de firma SolarWinds. De Russen zouden toegang hebben verkregen tot de producten van Solar Winds. Die worden in 300.000 organisaties wereldwijd gebruikt, onder meer door het Amerikaanse leger, het Pentagon, de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en de NASA.

‘Russische hackers hadden toegang tot overheidsinstanties in VS’

MSN 14.12.2020 Een groep Russische hackers had toegang tot systemen van het Amerikaanse ministerie van Economische zaken en andere overheidsinstanties. Dat zeggen ingewijden tegen The Washington Post en Reuters.

De hackers konden volgens de bronnen intern mailverkeer van verschillende afdelingen van Economische Zaken volgen. Het ministerie bevestigt dat er een hack heeft plaatsgevonden, maar geeft verder geen details. De omvang en precieze schade is daarom niet bekend.

Ingewijden zeggen dat er zaterdag door de Nationale Veiligheidsraad een spoedoverleg is geweest in het Witte Huis om de aanpak van de hack te bespreken. De FBI is een onderzoek gestart.

Het zou gaan om een groep hackers die in dienst van de Russische overheid werkt. De groep, die bekend staat onder de namen APT29 en Cozy Bear, wordt ook verantwoordelijk gehouden voor een recente aanval op het Amerikaanse cyberbeveiligingsbedrijf FireEye.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft op Facebook laten weten dat aantijgingen door Amerikaanse media “ongegrond zijn”.

Hackers lazen maandenlang e-mails van Amerikaanse ministeries

NOS 14.12.2020 Hackers hebben maandenlang toegang gehad tot de interne e-mail van ten minste twee Amerikaanse ministeries. De zaak lijkt in verband te staan met de hack bij het prestigieuze Amerikaans cyberbeveiligingsbedrijf FireEye, die het bedrijf zelf dinsdag naar buiten bracht. FireEye heeft onder zijn klanten tal van Amerikaanse overheidsinstanties.

De Nationale Veiligheidsraad kwam zaterdag op het Witte Huis bijeen om de zaak te bespreken en de FBI is een onderzoek begonnen. Welke schade is aangericht, is nog onduidelijk. Alle betrokkenen spreken van een zeer geavanceerde cyberinbraak, die eigenlijk alleen door een staat kan worden uitgevoerd. Volgens The Washington Post en goed ingevoerde anonieme bronnen gaat het om Rusland.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt de aantijging op Facebook “een nieuwe ongegronde poging van Amerikaanse media om Rusland de schuld in de schoenen te schuiven voor cyberaanvallen op Amerikaanse instanties”.

Netwerken grondig inspecteren

Vaststaat dat de ministeries van Handel en Financiën getroffen zijn, maar er wordt rekening mee gehouden dat de hackers veel meer overheidsinstellingen zijn binnengedrongen. Alle instanties hebben de opdracht gekregen hun netwerken grondig te onderzoeken op onregelmatigheden.

De hackers hebben tussen maart en juni malware ingevoerd in een update van software van het IT-bedrijf SolarWinds, meldt het beveiligingsbedrijf FireEye. SolarWinds levert diensten aan onder andere Amerikaanse overheidsinstanties, de krijgsmacht en veiligheidsdiensten en zou hackers een breed inzicht verschaffen in de organisatie waarbij in ingebroken.

Russische hackers die bekend werden onder de naam Cozy Bear of APT29, waren in 2014 vrijwel zeker verantwoordelijk voor cyberinbraken het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en netwerken van het Witte Huis. Het ging om een operaties van de Russische veiligheidsdienst, zo werd destijds aangenomen. Volgens The Washington Post gaat het ook ditmaal om hackers van Cozy Bear.

BEKIJK OOK;

Spionageschandaal verrast experts niet: volop strijd om ‘olie van toekomst’ | NOS

NOS 11.12.2020 Opnieuw is Nederland verwikkeld in een spionageschandaal met de Russen. Gisteren maakte inlichtingendienst AIVD bekend twee Russische spionnen te hebben ontmaskerd.

Volgens de dienst waren ze onder meer geïnteresseerd in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie. Experts zijn niet verbaasd over de Russische interesse: Nederland loopt voorop als het gaat om dit soort hoogwaardige technologie.

Olie van de toekomst

Volgens deskundigen is dergelijke kennis ‘de olie van de toekomst’. Er worden bijvoorbeeld chips mee gemaakt, die in veel producten nodig zijn. “Waar je ook staat in de wereld, je ziet overal chips. Denk aan je smartphone, ov-kaart of een zelfrijdende auto”, zegt Barry Peet, directeur van het CITC, een centrum dat onderzoek doet op het gebied van chiptechnologie.

Peet: “Vroeger was een land afhankelijk van olie. Die afhankelijkheid verschuift nu naar de halfgeleiderindustrie. Het is een sleuteltechnologie die de komende jaren alleen maar belangrijker wordt.”

En Nederland speelt een belangrijke rol in deze sectoren. In 2016 won de Nederlandse wetenschapper Ben Feringa de Nobelprijs voor de Scheikunde met zijn onderzoek naar moleculaire nanomachines. In de regio Eindhoven zijn wereldspelers gevestigd, zoals ASML en NXP, met daarnaast tal van toeleveranciers.

Medewerkers van chipmaker NXP en chipmachinefabrikant ASML aan het werk in een cleanroom:

Een medewerker van chipfabrikant NXP aan het werk in een cleanroom. ANP

Een medewerker van chipfabrikant NXP aan het werk in een cleanroom. ANP

Medewerkers van chipmachinefabrikant ASML aan het werk in een cleanroom. ANP

Medewerkers van chipmachinefabrikant ASML aan het werk in een cleanroom. ANP

Volgens Peet behoort Nederland tot de wereldtop. “Wij krijgen door samen te werken dingen voor elkaar die andere landen niet lukt”, legt hij uit. “In Nederland is de hele keten, van topbedrijven tot toeleveranciers, aanwezig. Dat geeft ons een unieke positie in de wereld.”

Ook staatssecretaris Mona Keijzer van Economische zaken onderschrijft het belang van deze technologieën voor Nederland. In een Kamerbrief zei ze onlangs dat de halfgeleiderindustrie samen met de voedingsindustrie en de petrochemische industrie tot de belangrijkste sectoren van de Nederlandse economie behoort.

Op het gebied van kunstmatige intelligentie zijn de ambities groot. Nederland wil bij de koplopers van Europa behoren. Peet: “De overheid is steeds meer doordrongen van het belang van deze industrieën. Je wilt niet afhankelijk zijn van de import van producten waarmee je niet zonder kan.”

Piepkleine afluisterapparaten

Maar wat zou Rusland met deze kennis willen? Volgens Pieter Cobelens, oud-directeur van de militaire inlichtingendienst MIVD, zijn deze technologieën niet alleen civiel, maar ook militair te gebruiken. “Met deze kennis kan je bijvoorbeeld piepkleine afluisterapparaten bouwen. Die zitten dan bijvoorbeeld in je haar zonder dat je het ziet.”

CITC-directeur Peet: “Wapensystemen, straaljagers, drones of satellieten. Ze functioneren niet zonder chips. Hoe meer je daarvan weet, hoe beter je ze kunt maken.”

Volgens Cobelens is er een digitale Koude Oorlog op het gebied van deze kennis gaande en is het belangrijk dat dit beter wordt beschermd. Dat gebeurt lang niet altijd bij bedrijven of instellingen. Cobelens: “Bij de inlichtingendiensten en Defensie wordt duidelijk aangegeven welke informatie geheim is en welke niet. Maar op het moment dat universiteiten of bedrijven iets nieuws bedenken, komt daar niet meteen de stempel geheim op te liggen. Dat is de eerste stap die je moet nemen.”

De industrie is zich volgens Peet bewust van de buitenlandse interesse, maar alles geheim verklaren is niet de oplossing, zegt hij. “Als je alles dichttimmert, kun je niet meer samenwerken. En dat is juist onze kracht. De beveiliging is goed geregeld, maar bij de manier waarop wij werken hoort ook een zekere mate van vertrouwen en het delen van kennis.”

De vereniging van universiteiten sluit zich hierbij aan. Ze vinden dat het beschermen van kennis haaks staat op de openheid die een kennisinstituut wil geven. Sinds de zomer zijn ze in gesprek met de overheid om tot een uniforme richtlijn op het gebied van kennisveiligheid te komen.

Extra maatregelen voor meer bescherming

Het ministerie van Onderwijs en Wetenschap ziet dat Nederlandse instellingen steeds vaker doelwit zijn van spionage door andere landen. Die landen zijn vooral uit op technologische kennis. Om die kennis te beschermen, kondigden ze twee weken geleden in een brief aan de Tweede Kamer extra maatregelen aan.

Het veiligheidsbeleid moet binnen de instellingen onder meer het bewustzijn bij betrokkenen vergroten, aldus het ministerie. Ook kan in uitzonderlijke gevallen het tijdelijk verboden worden om onderzoeksprojecten met andere landen op te zetten.

De maatregelen moeten Nederland minder kwetsbaar maken voor incidenten, zoals deze week met de Russische spionnen.

BEKIJK OOK;

Vier vragen over de vanwege spionage uitgezette Russische diplomaten

Vier vragen over de vanwege spionage uitgezette Russische diplomaten

NU 11.12.2020 Twee diplomaten van de Russische ambassade in Den Haag werden vorige week tot persona non grata verklaard. Zij moeten ons land binnen twee weken verlaten. Wat is er precies aan de hand?

Waarvan worden de twee Russen beschuldigd?

De AIVD stelt dat zij zich bezighielden met spionage in de Nederlandse hightechsector. Ze waren geaccrediteerd als diplomaat, maar zouden in werkelijkheid werkzaam zijn voor de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR.

Een van de twee bouwde volgens de AIVD een “substantieel netwerk van bronnen” op, die allen werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightechsector. Deze bronnen hadden toegang tot gevoelige informatie. Sommigen ontvingen geld in ruil voor informatie. De AIVD heeft “in meer dan tien gevallen redelijk intensieve contacten kunnen vaststellen”, zei AIVD-baas Erik Akerboom tegen het NPO Radio 1-programma Nieuws en Co.

De tweede uitgewezen agent zou een “ondersteunende rol” hebben gespeeld.

De twee Russische agenten hebben “zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de organisaties waar de bronnen actief zijn en waren en daarmee mogelijk ook aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid”, aldus de Nederlandse inlichtingendienst.

Waar waren de Russen volgens de AIVD op uit?

Het tweetal zou interesse hebben gehad in “informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie”, meldde de AIVD. Hun bronnen werkten bij bedrijven en bij een hogere onderwijsinstelling.

Over de identiteit van de bronnen en de betreffende organisaties doet de AIVD geen mededelingen. De organisaties zijn gewaarschuwd. Daarnaast is de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) ingelicht over een van de Russische bronnen. Naar aanleiding daarvan worden “vreemdelingrechtelijke maatregelen” getroffen, liet de inlichtingendienst weten.

Diefstal van intellectueel eigendom is niet alleen vervelend voor bedrijven die veel hebben geïnvesteerd in het onderzoeken en ontwikkelen van de technologie in kwestie. De technologie kan zowel voor civiele als voor militaire doeleinden worden gebruikt.

Hoe heeft Rusland gereageerd op de uitzetting?

De Russische ambassade bevestigde eind vorige week door de Nederlandse regering ervan op de hoogte te zijn gebracht dat de twee diplomaten tot persona non grata zijn verklaard. “Er is echter geen bewijs geleverd van hun illegale activiteiten op het grondgebied van het koninkrijk. Tegenmaatregelen zullen volgen”, liet de ambassade vrijdag weten.

Leonid Slutsky, hoofd van de commissie Buitenlandse Zaken van het Russische parlement, had een dag eerder al een “adequate en tijdige” reactie beloofd. Hij noemde het Nederlandse besluit om de diplomaten uit te zetten een “provocatie” en zei dat de beschuldigingen van spionage “ongegrond” zijn.

Bij uitzetting van diplomaten is het gebruikelijk dat het getroffen land als tegenmaatregel een gelijk aantal diplomaten het land uitzet.

Gebeuren dit soort dingen vaker?

Rusland werd eerder betrapt op spionage in Nederland. Vier Russische officieren probeerden in 2018 met hacks binnen te dringen bij de OPCW, de verdragsorganisatie voor chemische wapens in Den Haag, die onder meer onderzoek deed naar Russische luchtaanvallen in Syrië en de vergiftiging van de Russische oud-dubbelspion Sergei Skripal in het Verenigd Koninkrijk.

Beschuldigingen die de andere kant opgaan, waren er ook. Rusland stelde in augustus dat er volgapparatuur was aangetroffen in de auto van de Russische militair attaché in Nederland.

Internationaal worden diplomatieke medewerkers ook regelmatig beticht van praktijken die het daglicht niet kunnen verdragen. Zo sloot de Amerikaanse regering in juli van dit jaar het Chinese consulaat in de Texaanse stad Houston. Dat zou zich onder meer schuldig hebben gemaakt aan “industriële spionage” en diefstal van intellectueel eigendom.

Ollongren over spionage: 'Het is een wake-upcall'

Lees meer over: Rusland  Binnenland  Buitenland

Vier vragen over de vanwege spionage uitgezette Russische diplomaten

MSN 11.12.2020 Twee diplomaten van de Russische ambassade in Den Haag werden vorige week tot persona non grata verklaard. Zij moeten ons land binnen twee weken verlaten. Wat is er precies aan de hand?

Waarvan worden de twee Russen beschuldigd?

De AIVD stelt dat zij zich bezighielden met spionage in de Nederlandse hightechsector. Ze waren geaccrediteerd als diplomaat, maar zouden in werkelijkheid werkzaam zijn voor de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR.

Een van de twee bouwde volgens de AIVD een “substantieel netwerk van bronnen” op, die allen werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightechsector. Deze bronnen hadden toegang tot gevoelige informatie. Sommigen ontvingen geld in ruil voor informatie. De AIVD heeft “in meer dan tien gevallen redelijk intensieve contacten kunnen vaststellen”, zei AIVD-baas Erik Akerboom tegen het NPO Radio 1-programma Nieuws en Co.

De tweede uitgewezen agent zou een “ondersteunende rol” hebben gespeeld.

De twee Russische agenten hebben “zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de organisaties waar de bronnen actief zijn en waren en daarmee mogelijk ook aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid”, aldus de Nederlandse inlichtingendienst.

Waar waren de Russen volgens de AIVD op uit?

Het tweetal zou interesse hebben gehad in “informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie”, meldde de AIVD. Hun bronnen werkten bij bedrijven en bij een hogere onderwijsinstelling.

Over de identiteit van de bronnen en de betreffende organisaties doet de AIVD geen mededelingen. De organisaties zijn gewaarschuwd. Daarnaast is de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) ingelicht over een van de Russische bronnen. Naar aanleiding daarvan worden “vreemdelingrechtelijke maatregelen” getroffen, liet de inlichtingendienst weten.

Diefstal van intellectueel eigendom is niet alleen vervelend voor bedrijven die veel hebben geïnvesteerd in het onderzoeken en ontwikkelen van de technologie in kwestie. De technologie kan zowel voor civiele als voor militaire doeleinden worden gebruikt.

Hoe heeft Rusland gereageerd op de uitzetting?

De Russische ambassade bevestigde eind vorige week door de Nederlandse regering ervan op de hoogte te zijn gebracht dat de twee diplomaten tot persona non grata zijn verklaard. “Er is echter geen bewijs geleverd van hun illegale activiteiten op het grondgebied van het koninkrijk. Tegenmaatregelen zullen volgen”, liet de ambassade vrijdag weten.

Leonid Slutsky, hoofd van de commissie Buitenlandse Zaken van het Russische parlement, had een dag eerder al een “adequate en tijdige” reactie beloofd. Hij noemde het Nederlandse besluit om de diplomaten uit te zetten een “provocatie” en zei dat de beschuldigingen van spionage “ongegrond” zijn.

Bij uitzetting van diplomaten is het gebruikelijk dat het getroffen land als tegenmaatregel een gelijk aantal diplomaten het land uitzet.

Gebeuren dit soort dingen vaker?

Rusland werd eerder betrapt op spionage in Nederland. Vier Russische officieren probeerden in 2018 met hacks binnen te dringen bij de OPCW, de verdragsorganisatie voor chemische wapens in Den Haag, die onder meer onderzoek deed naar Russische luchtaanvallen in Syrië en de vergiftiging van de Russische oud-dubbelspion Sergei Skripal in het Verenigd Koninkrijk.

Beschuldigingen die de andere kant opgaan, waren er ook. Rusland stelde in augustus dat er volgapparatuur was aangetroffen in de auto van de Russische militair attaché in Nederland.

Internationaal worden diplomatieke medewerkers ook regelmatig beticht van praktijken die het daglicht niet kunnen verdragen. Zo sloot de Amerikaanse regering in juli van dit jaar het Chinese consulaat in de Texaanse stad Houston. Dat zou zich onder meer schuldig hebben gemaakt aan “industriële spionage” en diefstal van intellectueel eigendom.

Vicepremier: Russische spionage 'wake-upcall' voor hightechsector

Vicepremier: Russische spionage ‘wake-upcall’ voor hightechsector

MSN 11.12.2020 Volgens vicepremier Kajsa Ollongren is de opgerolde Russische spionageoperatie een “wake-upcall” voor de hightechsector om hun gegevens nog beter te beschermen. Twee Russische spionnen worden het land uitgezet omdat ze gevoelige informatie probeerden te bemachtigen bij hoogwaardige technologische bedrijven.

Omdat de spionagezaak zo omvangrijk is heeft het kabinet het in het openbaar gebracht, aldus de bewindsvrouw die ook verantwoordelijk is voor de inlichtingendienst AIVD. Die dienst rolde de Russische operatie op. “Het signaal dat daar vanuit gaat is ‘pas op’, want dit soort dingen gebeuren gewoon”, zei ze na de ministerraad

De Russische agenten van de inlichtingendienst SVR deden hun werk onder diplomatieke dekmantel en hadden intensief contact met zeker tien informanten uit de hightechsector en een hogere onderwijsinstelling. Ze hebben informatie gekregen waarvoor in sommige gevallen ook geld is betaald.

Medewerker in de cleanroom van ASML in Veldhoven.

Techsector: meer bewustwording over spionage nodig

MSN 11.12.2020 Branchevereniging voor de tech-industrie FME is blij dat de inlichtingendienst AIVD een Russisch spionagenetwerk heeft opgerold. Bedrijven moeten zich volgens FME meer bewust worden van de gevaren van spionage.

De branchevereniging maakt zich al enige tijd zorgen over de gevaren van spionage, sabotage en andere vormen van cybercrime. FME roept dan ook op dat bedrijven, kennisinstellingen en overheden goed moeten worden voorgelicht over de gevaren van digitale spionage en criminaliteit en wat zij kunnen doen om zich daartegen te beschermen.

Ook moet de uitwisseling van informatie verbeterd worden en moeten alle techbedrijven ervan doordrongen raken dat ze potentiële doelwitten zijn voor “statelijke actoren en criminelen”. De Nederlandse economie en concurrentiekracht kunnen door spionage en cybercrime in gevaar komen, meent FME. Dat het kabinet spionage strafbaar wil stellen is volgens FME een grote stap.

Russische spionnen uitgezet

De AIVD maakte deze week bekend dat twee diplomaten van de Russische ambassade worden uitgezet omdat bleek dat ze zich bezighielden met spionage in de Nederlandse hightech-sector. Volgens de AIVD hadden de Russen onder andere interesse in informatie over chiptechnologie.

Volgens vicepremier Kajsa Ollongren, verantwoordelijk voor de AIVD, is de opgerolde Russische spionageoperatie een “wake-upcall” voor de hightechsector om hun gegevens nog beter te beschermen. “Het signaal dat hier vanuit gaat is ‘pas op’, want dit soort dingen gebeuren gewoon”, zei ze na de ministerraad.

Geld betaald voor informatie

De Russische agenten van de inlichtingendienst SVR deden hun werk onder diplomatieke dekmantel en hadden intensief contact met zeker tien informanten uit de hightechsector en een hogere onderwijsinstelling. Ze hebben informatie gekregen waarvoor in sommige gevallen ook geld is betaald.

Chipbedrijven ASML en NXP

Chipmachinefabrikant ASML juicht in een reactie de actie van de AIVD toe. “Wij verwelkomen het dat de inlichtingendiensten zich bekommeren om de economisch cruciale capaciteiten van het land”, aldus het chipmachinebedrijf. ASML heeft voorlopig geen signalen dat het zelf is getroffen door spionage. Het bedrijf maakt wereldwijd unieke technologie voor de productie van halfgeleiders.

Een ander Nederlands chipbedrijf, halfgeleiderfabrikant NXP, ging inhoudelijk niet in op de spionagekwestie. Volgens de zegsman zijn er bij NXP tot nu toe geen berichten bekend dat de spionage betrekking had op het Eindhovense bedrijf.

Ollongren wil spionage strafbaar maken

Ollongren wil spionage strafbaar maken

MSN 11.12.2020 Spionage moet strafbaar worden, vindt minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken). Nu is het al wel verboden om bijvoorbeeld een staatsgeheim of beroepsgeheim te schenden, maar samenwerking met buitenlandse contacten “waar mogelijk meer achter zit”, is dat nog niet. Het kabinet wil ernaar kijken ook dat laatste expliciet te verbieden, zegt de minister vrijdag.

Donderdag maakte de Algemene Inlichten- en Veiligheidsdienst (AIVD) bekend twee Russische spionnen te hebben ontmaskerd. De Russen deden zich voor als diplomaten en werkten vanuit de Russische ambassade. Ze hadden contact met mensen in de hightechsector die toegang hadden tot gevoelige informatie. Sommigen van hen kregen geld in ruil voor informatie.

De spionnen hadden interesse in “kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie”, liet de AIVD weten. Hun operatie heeft zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan Nederland.

Het laat volgens Ollongren zien hoe kwetsbaar Nederland is als “open economie met hoogwaardige technologie”. Ze is er trots op de inlichtingendienst het Russische netwerk heeft opgerold.

Blok: Russische spionnen moeten binnen twee weken Nederland uit

Blok: Russische spionnen moeten binnen twee weken Nederland uit

MSN 11.12.2020 De twee Russische spionnen die door de AIVD zijn ontmaskerd, moeten Nederland binnen twee weken verlaten hebben, zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). Het is nog niet bekend of ze al vertrokken zijn, maar Blok heeft nog nooit meegemaakt dat men zich niet aan zo’n uitzettermijn houdt.

De AIVD maakte donderdag bekend twee Russische spionnen, die zich voordeden als diplomaten op de Russische ambassade, te hebben ontdekt. Zij hadden contact met bronnen uit de hightechsector die toegang hadden tot gevoelige informatie, bijvoorbeeld over kunstmatige intelligentie of nanotechnologie. Sommigen werden betaald om informatie te delen.

Het nieuws liet Blok niet koud, zegt hij. Het was volgens hem bekend dat Nederland doelwit was, maar het is volgens hem toch anders als dat abstracte idee dan werkelijkheid wordt.

Het kabinet werkt aan wetgeving om spionage strafbaar te maken. Nu kan men wel vervolgd worden voor het schenden van staats- of beroepsgeheimen, maar niet voor samenwerking met buitenlandse spionnen.

Zeker tien personen hadden contact met Russen, zegt chef AIVD

NOS 10.12.2020 De AIVD zegt dat de twee Russische diplomaten die in Nederland jacht maakten op hightechkennis een groot netwerk van bronnen hadden opgebouwd. “We hebben in meer dan tien gevallen redelijk intensieve contacten kunnen vaststellen, waarvan we in een aantal gevallen ook echt hebben gezien en gehoord dat er sprake was van informatieoverdracht en betaling”, zei AIVD-chef Erik Akerboom in het radioprogramma Nieuws en Co.

Volgens Akerboom heeft de AIVD de spionnen en bronnen geruime tijd geobserveerd, voordat er werd ingegrepen. “U moet zich voorstellen dat we deze zaak heel lang stil hebben gehouden om ervoor te zorgen dat we goed doorkregen wat er eigenlijk gaande was. Pas gisteren en vandaag hebben we contact opgenomen met de bedrijven en deze bronnen.” De twee Russen zijn door het ministerie van Buitenlandse Zaken tot persona non grata verklaard en moeten het land verlaten.

De Russische ambassade in Den Haag heeft persbureau Tass laten weten dat het Nederlandse ministerie “geen bewijs heeft geleverd voor illegale activiteiten door Russische diplomaten” en dat Rusland tegenmaatregelen zal nemen. Dat betekent waarschijnlijk twee Nederlandse diplomaten moeten vertrekken uit Rusland.

Niet strafbaar

Zeker een bron uit het netwerk wacht hetzelfde lot als zijn opdrachtgevers. Deze persoon heeft een buitenlandse nationaliteit en moet Nederland verlaten. Wat er met de anderen gebeurt, is nog onduidelijk. Het contact hebben met een buitenlandse inlichtingendienst is op zichzelf niet verboden, het schenden van staats-, ambts- en bedrijfsgeheimen wel.

Of de bronnen zich daaraan schuldig hebben gemaakt, weet de AIVD niet. De kans is groot, omdat ze bij hightechbedrijven en hogeronderwijsinstellingen werken die onderzoek doen naar kunstmatige intelligentie, quantumcomputers, halfgeleiders en nanotechnologie.

Schade

“We proberen vanaf nu vast stellen wat er precies weg is, om vast te stellen hoe groot de schade is”, zei Akerboom. “Maar als informatie wordt ontvreemd bij bedrijven die unieke kennis ontwikkelen, kan de schade heel groot zijn, voor dat bedrijf, maar ook voor onze economie en de nationale veiligheid. Want de zaken waarnaar ze op zoek waren, zijn toepasbaar in civiele technologie, maar ook in de militaire wereld.”

De betrokken bedrijven gaan nu zelf onderzoek doen naar welke informatie werd ontvreemd en wat de schade is. Als er staats-, ambts- of bedrijfsgeheimen zijn gestolen, kunnen ze aangifte doen bij het Openbaar Ministerie. Het kabinet wil spionage al langer strafbaar stellen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid werkt aan een wet waarin dat geregeld wordt.

“Vroeger werd dit achter de schermen afgehandeld.”, aldus Ben de Jong, onderzoeker Russische inlichtingendiensten.

Experts noemen het opvallend dat de Nederlandse autoriteiten de spionagezaak zo openlijk communiceren. Dat gebeurde bijvoorbeeld ook na de mislukte Russische hackaanval op het OPCW in Den Haag in 2018, maar het was daarvoor zeer ongebruikelijk, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten van de Universiteit Leiden.

“Vroeger werd dat achter de schermen afgehandeld en gaf Den Haag daar geen ruchtbaarheid aan. Ik denk dat het tekenend is voor de slechte betrekkingen tussen Rusland en Nederland, en het Westen in het algemeen.”

Vergelijkbaar met CIA

Volgens de AIVD zijn de twee spionnen lid van de Russische civiele inlichtingendienst SVR. Die is volgens De Jong vergelijkbaar met de Amerikaanse CIA. “Bij elke grote Russische ambassade hebben die een vestiging. Net zoals de CIA op vrijwel alle Amerikaanse ambassades.”

Dat de veronderstelde spionnen het gemunt hadden op technologische bedrijven en instellingen vindt De Jong niet bijzonder. De Russen hebben al sinds de Koude Oorlog nieuwe technologieën als doelwit, stelt hij. “Het is een van de manieren om de chronisch technologische achterstand op het Westen te compenseren.”

BEKIJK OOK;

Het hoofdkantoor van de AIVD

Reactie Rusland op uitzetting spionnen: ‘Nergens op gebaseerd’

RTL 10.12.2020 Rusland zal gepast reageren op het uitzetten van diplomaten uit Nederland. Dat zegt Leonid Sloetski, de voorzitter van de buitenlandcommissie van de Doema. Hij vindt het ‘uitzetten van Russische diplomaten uit Nederland het zoveelste provocerende gebaar’.

Sloetski reageert op het uitzetten van twee geaccrediteerde diplomaten, die als spionnen waren gestationeerd op de Russische ambassade in Den Haag. Ze verzamelden hier informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie, zegt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Volgens de dienst heeft de spionagezaak zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid.

‘Nergens op gebaseerd’

Niets van waar, zeggen de Russen. “Alle beschuldigingen van spionage zijn nergens op gebaseerd en geschreven alsof het uit een kopieermachine komt”, zei de commissievoorzitter.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Geheime dienst AIVD rolt Russisch spionagenetwerk op in Nederland

De voorzitter van de buitenlandcommissie in de Senaat, Konstantin Kosatsjov zei tegen persbureau Interfax dat Rusland met gelijke munt zal terugbetalen. “Zoals bekend is de reactie in dit soort gevallen absoluut voorspelbaar”, volgens de senator.

Sommigen werden betaald

Een van de twee spionnen bouwde volgens de AIVD een netwerk op van bronnen, die werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightech-sector. Hij legde contact met personen met toegang tot gevoelige informatie. Sommige personen werden door de inlichtingenofficier betaald.

‘Nederland laat hiermee zien: we hebben spionnen in het oog’

“Dit is uniek, want het komt zelden voor dat de AIVD in het openbaar mededelingen doet over een verstoorde spionage-operatie”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie.

“Al jarenlang worden landen als China en Rusland genoemd in jaarverslagen van de geheime diensten, maar de AIVD laat weinig merken van hun operaties.

We zagen dit eerder bij de Russische operatie bij de hackaanval op OPCW uit 2018. Die werd verstoord door de MIVD. Hiermee laat Nederland zien: we hebben je in het oog en we openbaren jullie spionagepraktijken.

Daarnaast helpt dit om bedrijven en onderwijsinstellingen wakker te schudden en alert te zijn op spionage.”

Beide inlichtingenofficieren zijn door het ministerie van Buitenlandse Zaken ‘persona non grata’ verklaard. Dit betekent dat zij ons land binnenkort moeten verlaten.

‘Echt het sluitstuk’

Volgens Danny Pronk, onderzoeker bij Instituut Clingendael komen dit soort acties niet vaak voor. Volgens hem zijn dit vaak langdurige operaties, waar veel tijd en middelen mee gemoeid zijn. “Dit zijn operaties van jaren. Dit is echt het sluitstuk. Het is gevoelig terrein, maar het is wel normaal dat er onderzoeken zijn naar diplomaten.”

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Dana luistert mensen af voor de AIVD: ‘In bed worden de grootste geheimen verteld’

De reactie van Rusland kan goed zijn dat er ook twee Nederlandse diplomaten Rusland uit worden gezet. “De Nederlandse ambassadeur in Moskou zal misschien op het matje worden geroepen. Het kan ook zijn dat er Nederlandse diplomaten worden uitgezet. Maar misschien neemt Moskou zijn verlies: de spionageactiviteiten zijn blootgelegd.”

Exterieur van de Russische ambassade in Den Haag

Russische spionnen moeten Nederland verlaten, Rusland komt met ‘adequate’ reactie

AD 10.12.2020 Twee diplomaten die op de Russische ambassade in Den Haag werken, moeten het land binnenkort verlaten. Ze zijn tot persona non grata verklaard, omdat ze zich bezighielden met spionage in de Nederlandse hightech-sector. Dat meldt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Rusland zal een ‘adequate en tijdige‘ reactie geven op de uitzetting, meldt Leonid Slutski, hoofd van de commissie buitenlandse zaken van het Russische parlement.

Het tweetal werkte voor de buitenlandse inlichtingendienst SVR van Rusland. Ze waren geaccrediteerd als diplomaat op de ambassade. De spionagezaak heeft volgens de AIVD ‘zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de organisaties waar de bronnen actief zijn of waren en daarmee mogelijk ook aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid’.

Lees ook;

Een agent bouwde volgens de AIVD een ‘substantieel netwerk van bronnen op, die allen werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightech-sector’. De mensen die hij benaderde, hadden toegang tot gevoelige informatie. Sommige mensen kregen geld in ruil voor informatie. De tweede agent die uitgewezen wordt, had een ‘ondersteunende rol’.

Gewaarschuwd

De Russen hadden interesse in ‘informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie’. Volgens de AIVD werkten de bronnen van de Russen bij zowel bedrijven als een hogere onderwijsinstelling. Over de identiteit van de Russische bronnen en getroffen organisaties doet de AIVD geen mededelingen.

De AIVD heeft de betreffende bedrijven en onderwijsinstelling wel gewaarschuwd net als de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). ,,De IND treft op grond hiervan vreemdelingrechtelijke maatregelen tegen een bron”, meldt de AIVD.

Verijdeld

Twee jaar geleden werd een operatie van de Russische militaire inlichtingendienst GROe verijdeld tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

Rusland komt met ‘adequate’ reactie op uitzetting diplomaten

Rusland komt met ‘adequate’ reactie op uitzetting diplomaten

MSN 10.12.2020 Rusland zal een “adequate en tijdige” reactie geven op de uitzetting van twee Russische diplomaten door Nederland. Leonid Slutski, hoofd van de commissie buitenlandse zaken van het Russische parlement heeft dat gezegd, meldt persbureau Interfax.

Bij uitzetting van diplomaten is het gebruikelijk dat het getroffen land als tegenmaatregel een gelijk aantal het land uitzet. “De Russische reactie zal symmetrisch zijn”, aldus Slutski. Hij noemt het Nederlandse besluit een “provocatie”. “Alle beschuldigingen van spionage zijn ongegrond”, voegde Slutski eraan toe.

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) meldde eerder op de dag dat twee diplomaten van de Russische ambassade in Den Haag het land binnenkort moeten verlaten omdat ze zich bezighielden met spionage in de Nederlandse hightechsector. Het tweetal werkte voor de buitenlandse inlichtingendienst SVR van Rusland en waren geaccrediteerd als diplomaat op de ambassade.

De spionagezaak heeft volgens de AIVD “zeer waarschijnlijk schade” toegebracht aan de organisaties waar de Russische informanten actief zijn. De Russen hadden interesse in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie.

AIVD: Twee Russische diplomaten moeten land verlaten vanwege spionage

AIVD: Twee Russische diplomaten moeten land verlaten vanwege spionage

NU 10.12.2020 De AIVD heeft een Russisch “spionagenetwerk” opgerold, laat het weten in een persbericht. Twee Russische diplomaten moeten het land uit, omdat ze volgens de AIVD inlichtingenofficieren zijn. Ze waren beiden werkzaam op de ambassade van het land in Den Haag.

Een van de spionnen hield zich bezig met spionage op het gebied van technologie en wetenschap. Hij bouwde een groot netwerk op van bronnen, die allemaal in de Nederlandse hightechsector werkzaam waren, schrijft de AIVD.

Een tweede spion, die ook als diplomaat werkzaam was op de Russische ambassade, vervulde een ondersteunende rol. De inlichtingenmedewerkers waren volgens de AIVD werkzaam voor de Russische inlichtingendienst SVR.

Beide diplomaten zijn “persona non grata verklaard”, schrijft de AIVD. Dat betekent dat ze het land binnenkort moeten verlaten en hier niet meer als diplomaat actief mogen zijn.

AIVD: ‘Waarschijnlijk schade toegebracht aan Nederlandse organisaties’

De spionagezaak heeft volgens de AIVD “zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de organisaties waar de bronnen actief zijn of waren en daarmee mogelijk ook aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid”.

De Russen hadden interesse in “informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie”. Volgens de AIVD werkten de bronnen van de Russen in zowel bedrijven als in een hogere onderwijsinstelling. Over de identiteit van de Russische bronnen en de namen van de getroffen bedrijven en onderwijsinstelling doet de AIVD geen mededelingen.

Wel zegt AIVD-baas Erik Akerboom donderdag in NPO Radio 1-programma Nieuws en Co dat de Russen een groot netwerk van bronnen hadden opgebouwd. “We hebben in meer dan tien gevallen redelijk intensieve contacten kunnen vaststellen, waarvan we in een aantal gevallen ook echt hebben gezien en gehoord dat er sprake was van informatieoverdracht en betaling”, zegt hij.

Organisaties zijn ingelicht

De AIVD heeft de getroffen organisaties en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gewaarschuwd over de zaak. “De IND treft op grond hiervan vreemdelingrechtelijke maatregelen tegen een bron”, meldt de AIVD.

Volgens Akerboom heeft de AIVD de spionnen en bronnen geruime tijd geobserveerd, voordat er ingegrepen werd. “U moet zich voorstellen dat we deze zaak heel lang stil hebben gehouden om ervoor te zorgen dat we goed doorkregen wat er eigenlijk gaande was. Pas gisteren en vandaag hebben we contact opgenomen met de bedrijven en deze bronnen”, zegt hij in Nieuws en Co.

Twee jaar geleden werd een operatie verijdeld van de Russische militaire inlichtingendienst GRU tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

Rusland komt met ‘adequate’ reactie

Rusland laat weten met een “adequate en tijdige” reactie te komen op de uitzetting van de Russische diplomaten. Leonid Slutski, hoofd van de commissie buitenlandse zaken van het Russische parlement heeft dat gezegd, meldt persbureau Interfax.

Hij noemt het Nederlandse besluit een “provocatie”. “Alle beschuldigingen van spionage zijn ongegrond”, voegde Slutski eraan toe.

Bij uitzetting van diplomaten is het gebruikelijk dat het getroffen land als tegenmaatregel een gelijk aantal het land uitzet.

Lees meer over: Rusland  AIVD  Binnenland

Twee Russische diplomaten Nederland uitgezet wegens spionage

Telegraaf 10.12.2020 Van onze verslaggevers Spionage moet snel strafbaar worden. Dat wil het kabinet, nu andermaal blijkt dat Nederland ten prooi valt aan Russische spionage-activiteiten.

Twee diplomaten van de Russische ambassade in Den Haag zijn tot persona non grata verklaard na spionage in de Nederlandse hightechsector, meldt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Halfgeleiders

De Russen hadden vooral interesse in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie. Volgens de inlichtingendienst infiltreerden ze in zowel bedrijven als een hogere onderwijsinstelling. Welke bedrijven of universiteiten doelwit waren is onbekend.

Rusland beraadt zich nog op een ’adequate en tijdige’ tegenreactie. De voorzitter van de buitenlandcommissie Leonid Sloetski spreekt via persbureau Interfax van ’de zoveelste provocatie’ en ’ongegronde beschuldigingen’.

Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat de ’toenemende kwetsbaarheid’ van Nederland de aanleiding is om vaart te maken met de strafbaarstelling van spionage.

Geen misdrijf

Spionage is op dit moment nog geen misdrijf. „Het strafrecht biedt reeds mogelijkheden om op te treden jegens misdrijven die verband houden met schending van staats-, ambts- en bedrijfsgeheimen”, schrijft Ollongren. Maar een verbod op heimelijke samenwerking met een buitenlandse inlichtingendienst staat nog niet in de wet.

De AIVD gaat bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen intensiever informeren over hoe ze spionage kunnen voorkomen. „Kennisinstellingen opereren nog vrij naïef door in ruil voor geld samen te werken met buitenlandse partijen bij onderzoeksprojecten”, zegt cyber- en inlichtingenexpert Ronald Prins, voormalig toezichthouder op de AIVD. „Die gebruiken ze om kennis binnen te halen en daarbij proberen ze dat onderzoek ook nog vaak te sturen in de richting die voor hen de interessantste informatie oplevert.” Prins oppert de mogelijkheid dat Rusland in ons land op zoek was naar informatie om door te verkopen of de eigen bedrijven van te laten profiteren.

Hightech-sector

Een van de Russische agenten bouwde volgens de AIVD een ’substantieel netwerk van bronnen op, die allen werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightechsector’. De mensen die hij benaderde, hadden toegang tot gevoelige informatie. Sommige mensen kregen geld in ruil voor informatie. Een van hen moet Nederland misschien ook verlaten.

„Wij beschermen de strategische belangen van Nederland door inlichtingen in te winnen die deze vorm van spionage blootlegt”, aldus AIVD-baas Erik Akerboom. „Hierdoor kunnen we de spionage verstoren, zoals we ook in dit geval hebben gedaan.”

Twee Russische diplomaten Nederland uitgezet wegens spionage

MSN 10.12.2020 Twee diplomaten van de Russische ambassade in Den Haag moeten het land binnenkort verlaten. Ze zijn tot persona non grata verklaard, omdat ze zich bezighielden met spionage in de Nederlandse hightech-sector. Dat meldt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Rusland zal een „adequate en tijdige” reactie geven op de uitzetting. Dat zei Leonid Slutski, hoofd van de commissie buitenlandse zaken van het Russische parlement donderdagmiddag, meldt persbureau Interfax.

Het tweetal werkte voor de buitenlandse inlichtingendienst SVR van Rusland. Ze waren geaccrediteerd als diplomaat op de ambassade. De spionagezaak heeft volgens de AIVD „zeer waarschijnlijk schade” toegebracht aan de organisaties waar de Russische informanten actief zijn of waren „en daarmee mogelijk ook aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid.”

Een agent bouwde volgens de AIVD een „substantieel netwerk van bronnen op, die allen werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightech-sector.” De mensen die hij benaderde, hadden toegang tot gevoelige informatie. Sommige mensen kregen geld in ruil voor informatie. De tweede agent die uitgewezen wordt, had een „ondersteunende rol.”

De Russen hadden interesse in „informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie.” Volgens de AIVD werkten de bronnen van de Russen in zowel bedrijven als een hogere onderwijsinstelling. Over de identiteit van de informanten en getroffen bedrijven en onderwijsinstelling doet de AIVD geen mededelingen.

De AIVD heeft de getroffen organisaties gewaarschuwd net als de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) over de zaak. „De IND treft op grond hiervan vreemdelingrechtelijke maatregelen tegen een bron”, meldt de AIVD.

Kwetsbaar doelwit

Nederland is in „toenemende mate een kwetsbaar doelwit van spionage”, aldus de inlichtingendienst. Dat komt omdat de economie, wetenschap en techniek tot de meest ontwikkelde van de wereld behoren.

„Als AIVD zetten wij ons in om schade aan de economie en de nationale veiligheid door spionage te beperken en waar mogelijk te voorkomen. Wij beschermen de strategische belangen van Nederland door inlichtingen in te winnen die deze vorm van spionage blootlegt. Hierdoor kunnen we de spionage verstoren, zoals we ook in dit geval hebben gedaan”, aldus AIVD-baas Erik Akerboom.

Strafbaar maken

Volgens het kabinet moet spionage een strafbaar feit worden. Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat de ’toenemende kwetsbaarheid’ van Nederland de aanleiding is. „Het kabinet heeft vastgesteld dat een aanvullende strafbaarstelling wenselijk is en zal onderzoeken op welke wijze daaraan vorm kan worden gegeven en vervolgens een wetstraject opstarten.”

„Het strafrecht biedt reeds mogelijkheden om op te treden jegens misdrijven die verband houden met schending van staats-, ambts- en bedrijfsgeheimen. Echter, spionage -als in de heimelijke samenwerking door personen met een buitenlandse inlichtingendienst- is op dit moment op zichzelf niet als zodanig strafbaar”, schrijft Ollongren.

Opmerkelijk genoeg is het nu dus nog niet strafbaar, terwijl de Russen eerder al werden gesnapt. Twee jaar geleden werd een operatie van de Russische militaire inlichtingendienst GROe verijdeld tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. De Russen werden toen op heterdaad betrapt door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Vier Russische officieren van de GROe werden daarna het land uitgezet.

Kennis beschermen

Het kabinet kondigde vorige maand al aan Nederlandse kennis beter te willen beschermen. Onderzoek moet beter worden beschermd. Universiteiten en onderzoeksinstituten dienen zich bewuster te worden van mogelijke risico’s op spionage. Er komt onder meer een checklist en expertise- en adviesloket kennisveiligheid.

AIVD ontmaskert twee Russische diplomaten als spionnen

NOS 10.12.2020 Inlichtingendienst AIVD heeft twee Russische diplomaten in Nederland ontmaskerd als spionnen. Ze waren uit op gevoelige informatie van Nederlandse hightech-bedrijven en instellingen, zegt de dienst. De twee zijn door het ministerie van Buitenlandse Zaken tot persona non grata verklaard en moeten het land verlaten.

De Russische ambassade in Den Haag heeft persbureau Tass laten weten dat het Nederlandse ministerie “geen bewijs heeft geleverd voor illegale activiteiten door Russische diplomaten” en dat er “tegenmaatregelen van onze kant komen”. Dat betekent waarschijnlijk dat Rusland twee Nederlandse diplomaten sommeert te vertrekken.

Civiele dienst SVR

Volgens de AIVD gaat het om inlichtingenofficieren van de Russische civiele inlichtingendienst SVR. Hun dekmantel was dat ze als geaccrediteerd diplomaat werkten op de Russische ambassade in Den Haag.

Een van hen bouwde een substantieel netwerk op van bronnen die allen werken of werkten in de hoogtechnologische sector. De ander vervulde daarbij een ondersteunende rol. De bronnen werden door de twee betaald voor hun informatie.

Militair te gebruiken technologie

Ze waren onder meer geïnteresseerd in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie. Dat zijn technologieën die niet alleen civiel, maar ook militair gebruikt kunnen worden.

De AIVD zegt de operatie van de twee te hebben beëindigd door hun bronnen aan te spreken. Ook de werkgevers van de bronnen, bedrijven en een hogere onderwijsinstelling, zijn geïnformeerd. Welke dat zijn wil de dienst niet zeggen.

Het contact hebben met iemand van een buitenlandse dienst is op zich niet strafbaar, zegt de AIVD. De dienst heeft dan ook geen melding gedaan bij het Openbaar Ministerie. Het is aan de werkgevers van de bronnen om vast te stellen of ze geheime informatie met de spionnen hebben gedeeld en om daar eventueel aangifte van te doen, zegt een woordvoerder van de inlichtingendienst.

Zeker een van de bronnen van de spionnen is een buitenlander. De IND zal tegen die persoon “vreemdelingenrechtelijke maatregelen” nemen, zegt de AIVD. Oftewel: diegene wordt uitgezet.

Een woordvoerder zegt dat er geen aangifte is gedaan tegen andere bronnen van de spionnen, omdat niet bekend is welke informatie ze precies hebben overgedragen. Bovendien is het niet strafbaar om contact te hebben hebben met medewerker van een buitenlandse ambassade. Het kabinet wil dat graag veranderen. Het is nog wel mogelijk dat de werkgevers van de bronnen aangifte doen.

Aantrekkelijk doelwit

Volgens topman Erik Akerboom van de inlichtingendienst is Nederland een aantrekkelijk doelwit is voor spionage, omdat ons land bij de meest ontwikkelde landen hoort op het gebied van economie, wetenschap en techniek.

“Wij beschermen de strategische belangen van Nederland door inlichtingen in te winnen die deze vorm van spionage blootlegt. Hierdoor kunnen we de spionage verstoren, zoals we ook in dit geval hebben gedaan”, zegt Akerboom.

Hackpoging bij OPCW

Het is niet de eerste keer dat Russen in Nederland betrapt worden op spionage. In 2018 werden vier Russische officieren betrapt bij een poging om de computersystemen te hacken van de OPCW, de organisatie voor het verbod op chemische wapens in Den Haag.

Andersom claimde Rusland in augustus van dit jaar dat er volgapparatuur was gevonden in de auto van de Russische militair attaché in Nederland.

Beide landen hebben een moeizame relatie de laatste jaren. Dat heeft ook te maken met de nasleep van de ramp met vlucht MH17. Moskou weigert mee te werken aan het onderzoek naar en strafproces tegen de Russische verdachten.

BEKIJK OOK

Geheime dienst AIVD rolt Russisch spionagenetwerk op in Nederland

RTL 10.12.2020 De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft een Russisch spionagenetwerk opgerold in Nederland. “Dit is uniek”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. Volgens de AIVD heeft deze spionagezaak zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid.

Twee Russische inlichtingenofficieren verzamelden hier informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie.

Hightech-sector

De twee spionnen waren als geaccrediteerde diplomaten gestationeerd op de Russische ambassade in Den Haag, maar werkten voor de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR. Zij legden contact met personen met toegang tot deze gevoelige informatie en betaalden daar ook voor.

Een van de twee bouwde volgens de AIVD een netwerk op van bronnen, die werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightech-sector. Hij legde contact met personen met toegang tot gevoelige informatie. Sommige personen werden door de inlichtingenofficier betaald.

Lees ook:

‘Russische spionnen opgepakt in Den Haag’

‘Nederland laat hiermee zien: we hebben spionnen in het oog’

“Dit is uniek, want het komt zelden voor dat de AIVD in het openbaar mededelingen doet over een verstoorde spionage-operatie”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Al jarenlang worden landen als China en Rusland genoemd in jaarverslagen van de geheime diensten, maar de AIVD laat weinig merken van hun operaties.

We zagen dit eerder bij de Russische operatie bij de hackaanval op OPCW uit 2018. Die werd verstoord door de MIVD. Hiermee laat Nederland zien: we hebben je in het oog en we openbaren jullie spionagepraktijken. Daarnaast helpt dit om bedrijven en onderwijsinstellingen wakker te schudden en alert te zijn op spionage.”

Lees ook:

MIVD: ‘Spionagerisico tijdens vergaderen met smartphone op tafel’

Land uit gezet

De andere Rus, die ook als diplomaat was geaccrediteerd bij de Russische ambassade in Den Haag, vervulde een ondersteunende rol. Veel van de technologie is zowel bruikbaar in civiele als militaire toepassingen. De getroffen organisaties zijn geïnformeerd door de AIVD en de bronnen zijn aangesproken en geconfronteerd. De dienst wil niet zeggen om welke bedrijven of onderwijsinstellingen het gaat.

Beide inlichtingenofficieren zijn door het ministerie van Buitenlandse Zaken ‘persona non grata’ verklaard. Dit betekent dat zij ons land binnenkort moeten verlaten.

Het kabinet heeft naar aanleiding van deze zaak vastgesteld dat een aanvullende strafbaarstelling wenselijk is en zal onderzoeken op welke wijze daaraan vorm kan worden gegeven en vervolgens een wetstraject opstarten.

Risico’s

Erik Akerboom, directeur-generaal van de AIVD, zegt dat zijn dienst, door inlichtingen in te winnen, de strategische belangen van Nederland heeft beschermd.

“Hierdoor kunnen we de spionage verstoren, zoals we ook in dit geval hebben gedaan. Ook maken we onze maatschappij bewust van de risico’s van spionage en leggen we aan bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen uit hoe ze dit kunnen voorkomen.”

Minister van Binnenlandse Zaken Ollongren benadrukt dat het ‘echt gebeurt op Nederlandse bodem’. “Ik ben blij dat deze operatie is verstoord. Via deze zaak zou ik echt de oproep willen doen aan bedrijven en onderwijsinstellingen: let echt heel goed op.”

RTL Nieuws; Erik Akerboom AIVD Spionage Bedrijfsspionage

De Russische ambassade in Den Haag, waar de twee mannen waren geaccrediteerd als diplomaat.

Geheime dienst AIVD rolt Russisch spionagenetwerk op in Nederland

MSN 10.12.2020 De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft een Russisch spionagenetwerk opgerold in Nederland. “Dit is uniek”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. Volgens de AIVD heeft deze spionagezaak zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid.

Twee Russische inlichtingenofficieren verzamelden hier informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie.

Hightech-sector

De twee spionnen waren als geaccrediteerde diplomaten gestationeerd op de Russische ambassade in Den Haag, maar werkten voor de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR. Zij legden contact met personen met toegang tot deze gevoelige informatie en betaalden daar ook voor.

Een van de twee bouwde volgens de AIVD een netwerk op van bronnen, die werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightech-sector. Hij legde contact met personen met toegang tot gevoelige informatie. Sommige personen werden door de inlichtingenofficier betaald.

‘Nederland laat hiermee zien: we hebben spionnen in het oog’

“Dit is uniek, want het komt zelden voor dat de AIVD in het openbaar mededelingen doet over een verstoorde spionage-operatie”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Al jarenlang worden landen als China en Rusland genoemd in jaarverslagen van de geheime diensten, maar de AIVD laat weinig merken van hun operaties. We zagen dit eerder bij de Russische operatie bij de hackaanval op OPCW uit 2018. Die werd verstoord door de MIVD. Hiermee laat Nederland zien: we hebben je in het oog en we openbaren jullie spionagepraktijken. Daarnaast helpt dit om bedrijven en onderwijsinstellingen wakker te schudden en alert te zijn op spionage.”

Land uit gezet

De andere Rus, die ook als diplomaat was geaccrediteerd bij de Russische ambassade in Den Haag, vervulde een ondersteunende rol. Veel van de technologie is zowel bruikbaar in civiele als militaire toepassingen. De getroffen organisaties zijn geïnformeerd door de AIVD en de bronnen zijn aangesproken en geconfronteerd. De dienst wil niet zeggen om welke bedrijven of onderwijsinstellingen het gaat.

Beide inlichtingenofficieren zijn door het ministerie van Buitenlandse Zaken ‘persona non grata’ verklaard. Dit betekent dat zij ons land binnenkort moeten verlaten.

Het kabinet heeft naar aanleiding van deze zaak vastgesteld dat een aanvullende strafbaarstelling wenselijk is en zal onderzoeken op welke wijze daaraan vorm kan worden gegeven en vervolgens een wetstraject opstarten.

Risico’s

Erik Akerboom, directeur-generaal van de AIVD, zegt dat zijn dienst, door inlichtingen in te winnen, de strategische belangen van Nederland heeft beschermd.

“Hierdoor kunnen we de spionage verstoren, zoals we ook in dit geval hebben gedaan. Ook maken we onze maatschappij bewust van de risico’s van spionage en leggen we aan bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen uit hoe ze dit kunnen voorkomen.”

Minister van Binnenlandse Zaken Ollongren benadrukt dat het ‘echt gebeurt op Nederlandse bodem’. “Ik ben blij dat deze operatie is verstoord. Via deze zaak zou ik echt de oproep willen doen aan bedrijven en onderwijsinstellingen: let echt heel goed op.”

AIVD rolt spionagenetwerk op in Nederland; twee Russische inlichtingenofficieren moeten het land verlaten

RO 10.12.2020 De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) beëindigde recentelijk operaties van een inlichtingenofficier van de Russische civiele inlichtingendienst SVR. De inlichtingenofficier – die als geaccrediteerd diplomaat op de Russische ambassade in Den Haag werkte – hield zich bezig met spionage op het gebied van technologie en wetenschap. Hij bouwde een substantieel netwerk van bronnen, die allen werkzaam zijn of waren in de Nederlandse hightech-sector.

De Russische inlichtingenofficier legde contact met personen met toegang tot gevoelige informatie binnen de hightech-sector.

Sommige personen werden door de inlichtingenofficier in ruil voor informatie betaald.

Een tweede Russische inlichtingenofficier van de SVR, die ook als diplomaat was geaccrediteerd bij de Russische ambassade in Den Haag, vervulde een ondersteunende rol. Beide inlichtingenofficieren zijn door het ministerie van Buitenlandse Zaken ‘persona non grata’ verklaard. Dit betekent dat zij niet meer als diplomaat in Nederland actief mogen zijn en ons land binnenkort moeten verlaten.

AIVD beschermt strategische belangen Nederland

Nederland hoort bij de meest ontwikkelde landen ter wereld op het gebied van economie, wetenschap en techniek. Onder invloed van globalisering maakt dit van Nederland een aantrekkelijk, maar ook in toenemende mate kwetsbaar doelwit van spionage.

Erik Akerboom, directeur-generaal van de AIVD: “Als AIVD zetten wij ons in om schade aan de economie en de nationale veiligheid door spionage te beperken en waar mogelijk te voorkomen. Wij beschermen de strategische belangen van Nederland door inlichtingen in te winnen die deze vorm van spionage blootlegt. Hierdoor kunnen we de spionage verstoren, zoals we ook in dit geval hebben gedaan. Ook maken we onze maatschappij bewust van de risico’s van spionage en leggen we aan bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen uit hoe ze dit kunnen voorkomen.”

Nederlandse economie en nationale veiligheid

De high tech-sector beschikt over hoogwaardige en unieke kennis. Deze spionagezaak heeft zeer waarschijnlijk schade toegebracht aan de organisaties waar de bronnen actief zijn of waren en daarmee mogelijk ook aan de Nederlandse economie en de nationale veiligheid.

De interesse van de Russische inlichtingenofficier ging onder meer uit naar informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie. Veel van deze technologie is zowel bruikbaar in civiele als militaire toepassingen.

Getroffen organisaties geïnformeerd; bronnen aangesproken en geconfronteerd

De bronnen van de Russische inlichtingenofficier zijn door de AIVD aangesproken om hun activiteiten te verstoren.

In een aantal gevallen heeft de AIVD een ambtsbericht aan betrokken bedrijven en een hogere onderwijsinstelling uitgebracht, zodat zij maatregelen kunnen treffen.

In één geval is aan de IND een ambtsbericht uitgebracht. De IND treft op grond hiervan vreemdelingrechtelijke maatregelen tegen een bron. De AIVD onderzoekt of er additionele ambtsberichten uitgebracht kunnen worden aan de IND.

Wij doen geen mededelingen over de identiteit van de bronnen en om welke bedrijven en hogere onderwijsinstelling het gaat.

Kabinet start wetstraject strafbaarstelling spionage op

Vanwege de toenemende kwetsbaarheid van Nederland voor spionage is door het kabinet de toegevoegde waarde van de strafbaarstelling van spionage op het bestaande instrumentarium onderzocht.

Het strafrecht biedt reeds mogelijkheden om op te treden tegen misdrijven die verband houden met schending van staats-, ambts- en bedrijfsgeheimen. Echter, spionage – als in de heimelijke samenwerking door personen met een buitenlandse inlichtingendienst – is op dit moment op zichzelf niet als zodanig strafbaar.

Het kabinet heeft vastgesteld dat een aanvullende strafbaarstelling wenselijk is en zal onderzoeken op welke wijze daaraan vorm kan worden gegeven en vervolgens een wetstraject opstarten.

Documenten;

Kamerbrief: verstoring Russische economische spionageactiviteiten door AIVD

Kamerstuk: Kamerbrief | 10-12-2020

Zie ook;

december 12, 2020 Posted by | aivd, mh17, opcw, Poetin, Rusland, spionage | , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor En weer kijkt de hele wereld naar het Rusland in Den Haag

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Advocaten Sabine ten Doesschate (r) en Boudewijn van Eijck (l) van verdachte Oleg Poelatov met op de achtergrond de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, tijdens een eerdere zitting. © ANP

Op Maandag 28 September 2020 ging het proces weer verder.

De rechtszaak werd op maandag 28 september 2020 weer hervat. Toen kwamen onder andere de advocaten van verdachte Poelatov aan het woord.

AD 29.09.2020

Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.  Hij wil wel komen verklaren in de rechtbank in Schiphol.

Dat zeiden de twee Nederlandse advocaten van Poelatov vanochtend in de rechtbank bij Schiphol bij de hervatting van het MH17-proces. De twee advocaten spraken hun cliënt vorige week in Rusland, het was voor het eerst dat zij Poelatov persoonlijk spraken sinds het proces in maart begon.

Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt, aldus Sabine ten Doesschate, advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov..Onderzoek naar andere scenario’s

Zij stelt samen met haar collega ‘intensieve en nuttige gesprekken met hun cliënt te hebben gehad’. Het waren verhelderende gesprekken die hebben geleid tot nieuwe inzichten. We hebben de context van feiten gehoord en onjuistheden in dossier. Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt.”

Volgens de advocaten heeft Poelatov heeft wel de wrakstukken van het toestel gezien. Hij vindt het vreselijk wat er gebeurd is.” Poelatov stelt betrokken te zijn geweest bij de oorlog in Oost-Oekraïne. ,,Maar ik was niet betrokken bij wat er is gebeurd met MH17.’’ Ja, zijn stem is te horen op telefoontaps, maar die gesprekken moeten anders worden geduid dan het OM nu doet.’’

Poelatov is volgens de advocaten bereid zijn verhaal te komen vertellen in de rechtbank. ,,Maar we hebben dat nu nog ontraden. Er is een internationaal opsporingsbevel, hij zou worden opgepakt.”

Oleg Poelatov © ANP Handouts

De advocaten van Poelatov betoogden eerder in de rechtbank al dat ze meer onderzoek willen naar andere scenario’s rond de crash van vlucht MH17. Volgens hen focust het OM teveel op het scenario dat een Russische BUK-raket het vliegtuig, waarschijnlijk per ongeluk, heeft neergehaald.

De verdediging wil dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken”. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”, stelden de advocaten tijdens een eerdere zitting in juni.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp (vlnr) Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenk

Vier verdachten

Poelatov is een van de vier verdachten die sinds maart terechtstaan voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Poelatov, Igor GirkinSergej Doebinski en Leonid Chartsjenko (drie Russen en een Orekaïner) waren alle vier betrokken bij de Oekraïnse burgeroorlog, ze streden aan de kant van de pro-Russische separatisten.

Girkin was de militair leider, Chartsjenko, Doebinsky en Poelatov speelden een rol in de inlichtingendienst van de rebellen. Volgens het Openbaar Ministerie waren zij op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied en zijn ze betrokken geweest bij het vervoer ervan.

De vier verdachten verblijven allemaal in Rusland of Oost-Oekraïne. Geen van hen is komen opdagen bij het proces en alleen Poelatov liet zich door advocaten vertegenwoordigen. Nederland heeft om hun aanhouding verzocht, maar Rusland levert geen onderdanen uit aan het buitenland.

Telegraaf 17.10.2020

EU steunt Nederland

Alle lidstaten van de Europese Unie steunen Nederland in de MH17-zaak. Dat zei premier Rutte na afloop van de tweedaagse EU-top in Brussel. Volgens Rutte roept de EU Moskou op om de gesprekken te hervatten over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne.

AD 10.11.2020

Gisteren maakte Rusland bekend dat het niet meer met Australië en Nederland verder wil onderhandelen. Als reden gaf het Kremlin dat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In een reactie riep minister Blok van Buitenlandse Zaken de Russische ambassadeur op het matje.

AD 16.10.2020

Rusland wil niet meer onderhandelen met Australië en Nederland

Rusland staakt gesprekken over MH17 en wil niet met Australië en Nederland verder onderhandelen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17.

Moskou trekt zich volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken terug omdat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. “Dat soort acties van Nederland maken het zinloos om verder te praten”, staat in de verklaring.

Het Nederlandse kabinet reageert teleurgesteld en verrast. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft de Russische ambassadeur in ons land vandaag op het matje geroepen. Premier Rutte zei op de EU-top in Brussel dat hij wel verder wil met de onderhandelingen. “We trekken hierin samen met Australië op en zijn enorm gemotiveerd dit tot een goed einde te brengen.”

Telegraaf 16.10.2020

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Minister Blok van Buitenlandse Zaken vindt het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland “het laat afweten”. Blok benadrukt nog eens dat het kabinet geen enkele optie uitsluit om gerechtigheid te bereiken voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden.

Hij heeft geen begrip voor de argumenten van de Russen: “De nabestaanden zijn naar het Hof gestapt, waar ze het volste recht toe hebben. Door ook partij te zijn, kunnen we de nabestaanden helpen en je kunt ons niet verwijten dat we dat doen.”

Ook Blok stelt dat hij de onderhandelingen wil voortzetten. Volgens hem verliepen de eerdere gesprekken met Rusland “professioneel” en werd er serieus onderhandeld.

Klap in het gezicht

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het “de zoveelste klap in het gezicht van de nabestaanden”. Hij is niet verbaasd over de stap van Moskou. “Het is de consistente lijn van Rusland om alles tegen te werken.”

Sancties Rusland

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is niet van plan de sancties tegen Rusland te heroverwegen. Oppositiepartij PVV wil dat die sancties stoppen, omdat ze volgens Kamerlid Raymond de Roon ‘evident niet werken’ en ‘ook heel veel geld kosten’.

Lees ook;

Lees meer

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma reageerde tijdens het debat op 28.09.2020 over de Ruslandstrategie van het kabinet boos op het PVV-voorstel. Hij noemde de suggestie ‘een klap in het gezicht van nabestaanden van de MH17’ op de dag dat het proces tegen de verdachten in die zaak weer verder gaat. De economische sancties werden in EU-verband ingesteld na het neerhalen van vlucht MH17. In reactie daarop stelde ook Rusland sancties in.

De relatie tussen Nederland en Rusland is al jaren slecht. De Ruslandstrategie die het kabinet eind vorig jaar ontvouwde, is gestoeld op de combinatie van druk en dialoog – het beleid zoals dat al jaren geldt. Sommige partijen in de Tweede Kamer zagen weinig verschillen tussen de oude en de nieuwe strategie (PvdA).

Volgens andere partijen oefent Blok te veel druk uit (SP), terwijl weer een andere partij stelt dat de balans tussen druk en dialoog ‘meer richting druk’ moet (ChristenUnie) en volgens nog anderen is hij juist te veel bezig met druk en te weinig met dialoog.

AD 14.11.2020

Incident in zaak-MH17: botsing op damestoilet tussen nabestaande en advocate

De emoties zijn vrijdag 13.11.2020 hoog opgelopen tijdens de MH17-rechtszaak in de rechtbank bij Schiphol. De advocate van de Russische verdachte Poelatov werd door een nabestaande ‘op een vervelende manier’ aangesproken op het damestoilet. De advocate was daarvan zo onder de indruk dat zij zich enige tijd liet vervangen door haar collega.

Tijdens een korte schorsing in de zaak was er een confrontatie tussen Sabine ten Doesschate, advocate van de Russische verdachte Oleg Poelatov, en nabestaande Silene Fredriksz, die haar zoon en schoondochter verloor bij de MH17-ramp. Volgens de verdediging werd de advocate daarbij ‘op een vervelende manier aangesproken’. Ten Doesschates college Van Eijck stelt dat dat het directe gevolg is van de ‘toonzetting van het OM en het opruiende taalgebruik’. ,,Het OM is onnodig grievend in richting van de verdediging.”

Lees ook;

AD 26.10.2020

Advocaat Boudewijn van Eijck

Als advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov staat hij al internationaal in de schijnwerpers. Mensen uit zijn omgeving waren verbaasd toen Boudewijn van Eijck begin dit jaar de verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov op zich nam.

Hij verbond zich, samen met kantoorgenoot Sabine ten Doesschate, aan een strafproces dat minimaal tot eind 2021 voortduurt. Het doorploegen van de ruim 40.000 pagina’s aan strafdossier slokt ’80 procent’ op van zijn normale werkweek.

Pas afgelopen september lukte het Van Eijck en Ten Doesschate om Rusland binnen te komen. ,,We hebben drie coronatesten moeten laten doen om te bewijzen dat we virusvrij waren. Toen we eenmaal groen licht kregen, bleek onze rechtstreekse KLM-vlucht te zijn uitgevallen.

We moesten een vlucht via Londen boeken, waar we drie kilometer moesten sprinten om de aansluiting te halen. En dat met kilo’s dossierstukken in de handbagage. Ik wil er zeker niet moeilijk over doen, we hebben het er natuurlijk voor over, maar het gaat allemaal niet zo eenvoudig als het Openbaar Ministerie het doet lijken.

We worden in allerlei contacten beperkt. Neem veel internationale deskundigen die je onder vier ogen wilt spreken. Ik ben van mening dat het proces beter had kunnen worden stilgelegd. Dit is zo’n uitzonderlijke situatie in de wereld en dit is zo’n belangrijk proces dat ik dat niet vreemd zou vinden.”

Telegraaf 26.11.2020

Telegraaf 13.11.2020

Telegraaf 06.11.2020

Telegraaf 04.11.2020

Oleg Poelatov ontkent betrokkenheid

In een verklaring die door zijn advocaten is opgenomen, zegt verdachte Oleg Poelatov dat hij niet betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Hij zou ook niet betrokken zijn geweest bij het transport van de Buk-raket en de lanceerinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald en ook niet bij het verbergen daarvan.

AD 04.11.2020

Als hij in tapgesprekken sprak over een Buk-raket, was dat desinformatie, bedoeld om de tegenstander op het verkeerde been te zetten. Kortom, dit is een ‘Verachtelijke beschuldiging’ zei Poelatov.

Poelatov bevestigt in de video dat hij ten tijde van de ramp plaatsvervangend commandant was van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen.

De advocaten van verdachte Poetolov ANP

In het deel van de video dat in oktober is opgenomen, gaat hij in op vragen van zijn Nederlandse advocaat Sabine ten Doesschate. De twee staan uitvoerig stil bij de afgeluisterde gesprekken, die volgens Poelatov vooral bestaan uit misleiding en valse informatie.

Telefoontaps

De videoboodschap is in oktober opgenomen, toen zijn Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate hem bezochten in Rusland. Van achter een bureau reageert Poelatov op beschuldigingen van het Openbaar Ministerie over zijn betrokkenheid bij de aanslag op passagiersvlucht MH17 die op 17 juli 2014 werd neergeschoten boven het bezette gebied in Oekraïne en waarbij 298 mensen omkwamen.

Vervolg proces

Het MH17-proces ging weer verder op dinsdag 4 november 2020. Inhoudelijke behandeling van de zaak staat pas gepland voor volgend jaar.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17  <–vindt u hier

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

MH17 | AD.nl dossier AD

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17-nabestaande Piet Ploeg: ‘De namen van mijn familie horen, dat kwam binnen’

AD 13.12.2020 Sinds de start van het MH17-proces in maart dit jaar zit nabestaande Piet Ploeg elke zitting in de rechtbank. Om te laten zien dat de ramp de nabestaanden nooit zal loslaten. ,,We snappen ook wel dat niemand achter tralies belandt, maar we willen de waarheid.”

2020, een jaar dat we vooral door corona nooit zullen vergeten. Tot 31 december schrijven onze verslaggevers verhalen over grote en kleine gebeurtenissen, over verdriet en hoop, over ruzie en over liefde in het nieuwsjaar dat nu bijna achter ons ligt. Dit was 2020.

Jarenlang keken de nabestaanden uit naar start van het MH17-proces. Dat het die negende maart druk zou worden, hadden ze wel verwacht. Maar zo’n chaos? ,,Ik was in januari nog een week naar de nonnen in Vught gegaan, om mijn Engels bij te spijkeren, want ik wist dat ik vragen vanuit de hele wereld zou krijgen. Nou, er liepen iets van 425 journalisten rond. Als je één stap buiten het gerechtsgebouw zette, stonden er meteen vijftig om je heen. Het was bizar.”

,,In de gangen van het gebouw zat een hele verzameling ambtenaren en diplomaten. De top van het Openbaar Ministerie, van Eurojust: iedereen die iets voorstelde in Nederland of Europa, wilde erbij zijn. De corona-uitbraak was toen al begonnen, maar niemand hield zich aan de maatregelen. Dat kon ook helemaal niet, want je zat gewoon op elkaars lip. Heel naïef nog.”

Lees ook;

Namen voorgelezen

© Pim Ras

,,Normaal volgen we de MH17-zaak vanuit de bezoekersruimte erboven, maar alleen op die eerste dag zaten wij als nabestaanden in de zittingszaal zelf. Het Openbaar Ministerie had ons gewaarschuwd dat mogelijk alle namen zouden worden voorgelezen. Officier van Justitie Dedy Woei-a-Tsoi deed dat zó waardig, dat hakte er enorm in. Op het moment dat ze de namen van mijn familie uitsprak, keek ze me recht aan. Dat kwam…” Hij slikt even. ,,Ja, dat kwam binnen.”

Piet Ploeg verloor op 17 juli 2014 zijn oudere broer Alex, zijn schoonzus Edith en zijn neef Robert. Ze waren op weg naar Bali, maar werden net als de andere passagiers en bemanningsleden gedood in de lucht boven Oost-Oekraïne, waar een conflict woedde. De twee dochters van Alex en Edith, Sandra en Mirjam, waren achtergebleven in Nederland. Piet was de eerste die hen na de ramp belde.

Hij vertelt erover aan de keukentafel van zijn woning in Maarssen. Vaak geroutineerd, soms neemt hij even tijd om zich te herpakken. Achter hem hangen familiefoto’s aan de muur.

Waar zijn nichten ervoor kozen om alle onderzoeken en het strafproces op wat meer afstand te volgen, verdiept Piet Ploeg zich in elk detail. Als voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 wil hij een spreekbuis zijn voor de nabestaanden en steun bieden bij de juridische afhandeling van de ramp, maar er ook op toezien dat de strafrechtelijke procedure goed verloopt. Daarom is hij, met een min of meer vast clubje van zo’n vijftien mensen, bij elke zitting van het proces. ,,Ik vind dat de stichting de zaak moet blijven volgen. Al is dat niet altijd even comfortabel. Heb je die houten stoeltjes wel eens geprobeerd, in onze zaal? Je komt er na een dag zitten gebroken vandaan. Ik heb eens voor de grap gezegd: ik ben blij dat ik al een letselschadeadvocaat heb. Maar we vinden het belangrijk om de rechtbank en de verdediging te laten zien dat de nabestaanden er zitten. We doen het ook uit respect voor het werk van het Openbaar Ministerie en de rechtbank. Wij volgen het proces op de voet, elke dag.”

© ANP

Zittingsdagen

Na de opening van het proces op 9 maart volgden nog zeventien zittingsdagen, in blokken verdeeld door het jaar. Nooit waren ze meer zo groots en chaotisch als die eerste dag, al was het maar omdat de coronapandemie de wereld in lockdown dreef. De aandacht bij pers en publiek voor een van de grootste processen uit de Nederlandse geschiedenis nam af. Buitenlandse journalisten konden niet meer naar Nederland komen, het aantal mensen dat het proces in de zittingszaal zelf kon bijwonen werd beperkt. Er was één zitting waar vanwege de coronamaatregelen zelfs de nabestaanden niet bij mochten zijn, ook zij moesten zich die dag behelpen met de livestream vanuit de rechtbank.

Maar ook die dag volgde Ploeg het proces, vanuit een honger naar de feiten. Hij wil exact weten waarom en door wiens toedoen zijn familie, en natuurlijk de overige 295 inzittenden van vlucht MH17, aan hun eind zijn gekomen. In de jaren van strafrechtelijk onderzoek kon het Openbaar Ministerie weinig loslaten. ,,We kregen maar mondjesmaat informatie. En daarmee ging het Openbaar Ministerie al veel verder dan bij een normaal strafrechtelijk onderzoek. Maar bij de nabestaanden ligt er al jaren de vragen: Wat? Waarom? Hoe? Wie?”

Naar welke details bent u precies op zoek?
,,Er worden nu vier mensen berecht. Dat zijn niet de mensen die de knop van de lanceerinstallatie hebben ingedrukt. Het zijn ook niet de opdrachtgevers om het Buk-systeem ter beschikking te stellen. Het zijn een beetje de middle men. Er zingen genoeg andere namen rond, zoals de Oekraïense commandant Vladimir Tsemach of Poetins adviseur Vladislav Soerkov, over wie veel in de media is verschenen. Is er reden om aan te nemen dat zij ook vervolgd moeten worden? Dat soort dingen kun je alleen maar weten als je het dossier kent.”

Over het dossier hebben jullie verschil van mening met het Openbaar Ministerie. Jullie willen het inzien, maar het OM wilde het niet verstrekken.
,,Wij wilden inzage, en tegelijkertijd begrepen we dat het OM de kaarten tegen de borst wilde houden. Je kon niet strooien met dat onderzoek, want ten oosten van Nederland was er grote interesse om het te lezen. Bovendien is men bang voor een trial by media. Onlangs heeft de rechtbank besloten dat onze advocaten één exemplaar mogen inzien. Ze mogen het ons niet laten lezen, ze mogen er alleen met ons over praten. Het is een dossier van 41.000 pagina’s, dus ik heb ze sterkte gewenst.”

Het MH17-proces

Volgens het Openbaar Ministerie is het toestel van Malaysia Airlines neergehaald met een Buk-raket, afkomstig van een lanceerinstallatie die onderdeel uitmaakte van de 53ste Luchtafweerbrigade van het Russische leger. De raket werd volgens justitie afgeschoten vanuit een weiland in Oost-Oekraïne, dat op dat moment onder controle stond van pro-Russische separatisten.

Het proces tegen de drie Russen en een Oekraïner die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 begon op 9 maart en bevindt zich nog steeds in de voorbereidende fase. Vanaf februari volgend jaar moet de inhoudelijke behandeling van start gaan. Er staan zittingsdagen gepland tot eind november 2021.

MH17 | AD.nl dossier

De advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die om bijstand heeft gevraagd, vroegen dit jaar meerdere keren om uitstel. Juist vanwege de omvang van het dossier. Hoe kwam dat bij jullie over?
,,Ik heb weleens zitten zuchten toen ik dat hoorde. Ik snap dat het een groot dossier is, maar op een gegeven moment bleven die advocaten maar zielig doen. Dan dacht ik: je hebt deze opdracht toch zelf aangenomen? Niemand heeft je daartoe gedwongen.

,,We hebben een dubbel gevoel over de aanwezigheid van Poelatovs advocaten. Aan de ene kant is het goed voor het draagvlak dat het proces op tegenspraak is. En we begrijpen dat advocaten alles uit de kast moeten halen om hun cliënt te verdedigen. Maar soms voelt het gewoon niet lekker. Neem alle alternatieve scenario’s die zij willen onderzoeken, terwijl er wereldwijde consensus is over de toedracht, dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk-raket. Kap daar nou mee, denk ik dan. Focus je op de vermeende rol van je cliënt.

,,Ik ga er zonder meer van uit dat ze ook Russische belangen dienen, door het Buk-scenario zo aan te vallen. En het is slechts een vermoeden, maar ik heb het idee dat Rusland er bewust voor heeft gekozen om Poelatov te laten bijstaan. Omdat het bewijs tegen hem het minst sterk lijkt te zijn. Er zijn meer nabestaanden die denken dat Moskou aan de touwtjes trekt van de verdediging. Er wordt niet voor niets zo geheimzinnig gedaan over de financiering van zijn rechtsbijstand, door een vage stichting in Moskou.”

© ANP

Voor de rechtbank stond dagenlang een videowagen waarop interviews werden vertoond met vermeende getuigen die ‘alternatieve versies’ over het neerhalen van MH17 vertellen. Recent werd aangetoond dat die interviews zijn gemaakt door bloggers die banden hebben met een Russische inlichtingendienst. Wat doet zo’n videowagen met jullie?
,,We geven ze geen aandacht en adviseren nabestaanden hen ook niet te volgen op sociale media. Het is kletskoek wat ze vertellen. Enkele van die bloggers vielen me aan op sociale media, daarna heb ik ze geblockt.”

De houding van Rusland en de vier verdachten stoort Ploeg regelmatig. Hij zag in maart foto’s waarop verdachte Sergej Doebinski in de Krim aan het duiken is met voormalige strijdmakkers. Ze grillen kebab, roken dikke sigaren en drinken Jack Daniel’s uit longdrinkglazen. ,,Ze genieten daar bescherming. Dat is niet fijn om te zien. Ze doen allemaal zo schamper, zo schouderophalend over wat er is gebeurd. Ze worden nu gevraagd om te getuigen in de rechtszaal. Ik mag echt hopen dat ze geen vrijgeleide krijgen om hier te getuigen, en dat ze dan terug kunnen keren naar hun luxeleventje. Dat zou voor de nabestaanden echt slikken zijn.”

Is dat wat dit proces mist? Een verdachte in het strafbankje, iemand die je aan kunt kijken?
,,Natuurlijk zou dat het beste zijn, maar we wisten van tevoren dat ze afwezig zouden zijn. Het is wat het is. In ieder geval krijgen we te horen wat er precies is gebeurd. Wie is verantwoordelijk geweest? Wat was de rol van Rusland? We weten ook wel dat er niemand achter tralies gaat belanden. Maar er ligt straks wel een onafhankelijke uitspraak over wie hiervoor verantwoordelijk is geweest. Dan is er in elk geval recht gedaan.”

‘Nederland moet MH17 internationaal op de agenda houden’

MSN 03.12.2020  Nederland moet naar manieren zoeken om, desnoods achter de schermen, met Rusland in gesprek te blijven over de MH17-zaak. Dat zegt Renée Jones-Bos, voormalig ambassadeur in Moskou, in een gesprek met de Tweede Kamer. Ook in internationaal verband is het aan Nederland om aandacht voor de kwestie te blijven vragen. “Als wij MH17 niet op de agenda houden, zou het zomaar weg kunnen slippen.”

Nederland houdt Rusland medeverantwoordelijk voor het neerhalen met een luchtdoelraket van een passagiersvliegtuig boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Het toestel van Malaysia Airlines was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur met bijna 300 mensen aan boord, het merendeel Nederlanders. Geen van de inzittenden overleefde de ramp.

Het onderlinge contact verliep altijd al moeizaam, maar medio oktober gooide Moskou de deur helemaal dicht. De Russen ontkennen iedere betrokkenheid bij de MH17-ramp en stellen dat Nederland en het eveneens zwaar getroffen Australië, die samen optrekken, er alleen maar op uit zijn hen de schuld in de schoenen te schuiven.

Dialoog met Rusland

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) zei daarop dat hij juist snel weer met de Russen om tafel wil. Maar met alle juridische procedures tegen Rusland waar Nederland partij in is, zal dat nog niet meevallen, waarschuwt Jones-Bos. In het informelere circuit liggen volgens haar meer kansen, mits er “creatiever” naar ingangen wordt gezocht. “Er zijn misschien mensen in Nederland met goede contacten die ingezet zouden kunnen worden.”

Ook Jaap de Hoop Scheffer van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) noemt het belangrijk om “toch te proberen in de persoonlijke sfeer een dialoog in stand te houden”. Dat hoeft dan niet eens over MH17 te gaan, zegt de oud-minister van Buitenlandse Zaken.

In gesprekken met andere landen is het volgens De Hoop Scheffer zaak om altijd ook MH17 te blijven noemen. Nederland moet daarnaast proberen het dossier op de agenda te krijgen bij de toekomstige regering-Biden in de Verenigde Staten, vindt hij. Jones-Bos, die ook ambassadeur is geweest in Washington, verwacht van de regering-Biden eerder een “welwillend oor” dan van de huidige regering-Trump. “Maar het gaat niet vanzelf”, waarschuwt zij.

Rechtszaak MH17 hopelijk begin volgend jaar inhoudelijk van start

NOS 25.11.2020 De rechtbank Den Haag hoopt dat inhoudelijke behandeling van het MH17-proces op 1 februari 2021 volgend jaar van start kan gaan. De rechtbank streeft naar deze datum, maar de komende maanden moeten er nog wel een aantal getuigen worden gehoord door de rechter-commissaris en er moet nader onderzoek worden gedaan naar de betrouwbaarheid van beeldmateriaal en tapgesprekken.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov hebben in de nu afgesloten regiefase van het proces circa 280 onderzoekswensen geformuleerd. Die gingen over de vraag of vlucht MH17 wel door een Buk-raket is neergehaald, of de raket is afgevuurd vanaf een landbouwveldje in separatistengebied en of verdachte Poelatov betrokken is bij het neerhalen van MH17.

Legereenheid

De rechtbank staat toe dat een aantal getuigen die door de verdediging zijn voorgesteld, mogen worden gehoord. Daaronder is ook de commandant van de Russische 53e Brigade in Koersk, de legereenheid die beschikt over Buk-raketten. Die getuigen laten horen is al eerder geprobeerd, maar het verzoek werd toen door Rusland afgewezen. Nu het gedaan wordt door de advocaten ligt dat misschien anders, overweegt de rechtbank.

Afgeluisterde gesprekken

Ook medeverdachte Sergej Doebinski mag worden benaderd voor verhoor, onder meer over de deelname van Poelatov aan bepaalde afgeluisterde gesprekken over het neerhalen van vlucht MH17. Een taalkundig deskundige moet vaststellen of het inderdaad Poelatov is die in de gesprekken te horen is.

Poelatov heeft eerder aangeboden om vragen van de rechtbank schriftelijk te beantwoorden, maar daar voelt de rechtbank niet voor. “De verdachte wordt opnieuw uitgenodigd om de vragen in het openbaar ter rechtszitting te beantwoorden. Daar wijken we niet vanaf”, aldus de rechter.

Gevechtsvliegtuigen

Het merendeel van onderzoekswensen is afwezen. Zo wordt niet nader gekeken naar alternatieve scenario’s, zoals de vermeende betrokkenheid van gevechtsvliegtuigen. De verdediging wilde dat graag. De rechtbank vindt dat het internationale onderzoeksteam Joint Investigation Team dat al voldoende heeft gedaan en dat de bevindingen uitvoerig genoeg zijn meegenomen in het strafdossier. Ook verzoeken om de opstellers van enkele deelrapporten te kunnen horen, zijn afgewezen omdat de rapporten voor zichzelf spreken.

Het proces gaat op 1 februari om 10.00 uur verder. In een toelichting zei de persrechter dat niet zeker is of de inhoudelijke behandeling dan echt van start kan gaan. “Als het gaat om onderzoeken die met een ander land te maken hebben, ben je afhankelijk van de manier waarop het allemaal loopt. We hopen allemaal, en de rechtbank ook, dat het op 1 februari van start kan gaan, maar dat is best spannend”.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraine neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraine woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekriane. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders. Alle inzittenden kwamen om.

Rechtbank wijst onderzoek naar alternatieve scenario’s crash MH17 af

NU 25.11.2020 De rechtbank in Den Haag heeft het verzoek van de advocaten van MH17-verdachte Oleg Pulatov om meer tijd te krijgen voor onderzoek naar alternatieve scenario’s van de crash afgewezen. Het streven is nu het monsterproces op 1 februari inhoudelijk te gaan behandelen, zo blijkt woensdag uit een zitting in de zaak.

Volgens de rechtbank hebben de advocaten mogelijke alternatieve scenario’s niet goed onderbouwd en is er in de afgelopen jaren al uitputtend onderzoek gedaan.

Een aantal andere onderzoekswensen zijn wel toegewezen. Zo willen de advocaten graag de andere verdachten horen als getuige in hun zaak. De rechtbank vindt dat de moeite waard om te proberen. Dit zal lopen via rechtshulpverzoeken aan de autoriteiten in Rusland en Oekraïne. Afhankelijk van hoe snel dit onderzoek gaat, kan de inhoudelijke behandeling 1 februari beginnen.

Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt drie Russen en één Oekraïner van betrokkenheid bij de ramp. Behalve Pulatov heeft geen van de verdachten – Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko – iets aan de rechtbank laten horen.

Bij de ramp met het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014 kwamen alle 398 inzittenden om het leven. Onder hen waren bijna tweehonderd Nederlanders.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Rechtbank wil andere MH17-verdachten als getuige horen

AD 25.11.2020 MH17-verdachten Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko mogen worden gehoord als getuigen. Dat heeft de rechtbank besloten in een tussenvonnis, waarmee de regiefase van het proces is afgesloten.

De drie verdachten weigeren vooralsnog naar Nederland te komen om het proces bij te wonen. Toch heeft de verdediging van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat bijstaan door advocaten, gevraagd de drie te horen als getuige. De rechtbank staat dat toe. Of een dergelijk verzoek via Rusland slaagt, is verre van zeker.

Lees ook;

Ook wil de rechtbank dat er een nieuwe poging wordt gedaan om de voorman van de Russische 53ste Brigade als getuige te horen. Het Openbaar Ministerie stelt dat deze legereenheid de Buk-raket en lanceerinstallatie naar Oekraïne heeft gereden en vermoedelijk heeft bediend.

‘De vaart erin’

In een tussenvonnis oordeelde de rechtbank gistermiddag over een lijst van maar liefst 280 onderzoeksverzoeken, ingediend door Poelatovs advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate. De rechtbank publiceert dat vonnis over enkele dagen, maar rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis lichtte alvast de belangrijkste beslissingen toe.

Door de toegevoegde onderzoeken is de beoogde startdatum van de inhoudelijke behandeling, 1 februari 2021, niet meer in beton gegoten. Mocht dan nog cruciaal onderzoek gedaan worden, dan wordt de inhoudelijke behandeling uitgesteld. Wel liet de rechtbank weten ‘de vaart erin’ te willen houden.

Het overgrote deel van de onderzoekswensen van de verdediging is afgewezen. Zo willen Poelatovs advocaten onderzoek doen naar alternatieve scenario’s voor de toedracht van de ramp met vlucht MH17, die volgens het Openbaar Ministerie op 17 juli 2014 werd neergehaald door een Russische Buk-raket.

Straaljager

Volgens de verdediging moet bijvoorbeeld de mogelijkheid worden onderzocht dat het burgervliegtuig uit de lucht is geschoten door een straaljager. Daar zette de rechtbank echter een streep door. Er hoeft alleen getoetst te worden of het scenario van het OM klopt. Mocht de bewijsvoering daarvan rammelen, dan volgt automatisch vrijspraak.

Volgens de rechtbank zijn er drie belangrijke vragen. Is de MH17 met een Buk-raket uit de lucht geschoten? Stond de Buk-lanceerinstallatie vlakbij de plaats Pervomayske, zoals het OM stelt? En zijn de vier verdachten bij de raketaanslag betrokken geweest? Om die vragen te toetsen, wil de rechtbank nog enkele getuigen horen. Zo moet de boer van het landbouwveld gehoord worden van waaruit de raket zou zijn gelanceerd.

Advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate waren tevreden na afloop van de zitting. ,,De rechtbank heeft een aantal belangrijke verzoeken toegewezen. Onderzoek waar het OM tot nu toe verre van is gebleven, kunnen wij nu gaan doen”, meldden ze in een persverklaring.

Advocaten Sabine ten Doesschate (l) en Boudewijn van Eijck van verdachte Oleg Poelatov in de rechtszaal in het Justitieel Complex Schiphol voor het MH17-proces. © ANP

Incident in zaak-MH17: botsing op damestoilet tussen nabestaande en advocate

AD 13.11.2020 De emoties zijn vandaag hoog opgelopen tijdens de MH17-rechtszaak in de rechtbank bij Schiphol. De advocate van de Russische verdachte Poelatov werd door een nabestaande ‘op een vervelende manier’ aangesproken op het damestoilet. De advocate was daarvan zo onder de indruk dat zij zich enige tijd liet vervangen door haar collega.

Tijdens een korte schorsing in de zaak was er een confrontatie tussen Sabine ten Doesschate, advocate van de Russische verdachte Oleg Poelatov, en nabestaande Silene Fredriksz, die haar zoon en schoondochter verloor bij de MH17-ramp. Volgens de verdediging werd de advocate daarbij ‘op een vervelende manier aangesproken’. Ten Doesschates college Van Eijck stelt dat dat het directe gevolg is van de ‘toonzetting van het OM en het opruiende taalgebruik’. ,,Het OM is onnodig grievend in richting van de verdediging.”

Lees ook;

Lotgenoten MH17 en Lockerbie: ‘De pijn die jullie voelen, is ook onze pijn’

Videoboodschap MH17-verdachte getoond in rechtbank: ‘Verachtelijke beschuldiging’

Ten Doesschate verscheen na de schorsing niet meer in de rechtbank omdat zij volgens haar collega even moest bijkomen. De advocate was na de lunch weer terug in de zaal. Ze vertelde dat ze ‘even van de leg’ was door het incident. ,,Het gebeurde op een moment en manier waar ik niet op bedacht was.” Ze benadrukt dat het contact tussen de advocaten en de nabestaanden over het algemeen vriendelijk is.

‘Helemaal klaar mee’

Zeggen dat een Buk-raket niet bedoeld is om een komkommer mee te snijden is een volkomen minachting van de ernst van de ramp, aldus Woordvoerder verdediging over het taalgebruik van het OM

Een woordvoerder van de verdediging laat weten dat de advocaten ‘helemaal klaar zijn met de retoriek van het OM’. ,,Hun toonzetting is denigrerend. Zeggen dat een Buk-raket niet bedoeld is om een komkommer mee te snijden of een band te plakken is een volkomen minachting van de ernst van de ramp. Ook het opruiend en grievend taalgebruik zet aan tot vijandigheden zoals we vandaag mondeling hebben ondervonden.”

Volgens Silene Frederiksz is het incident door de advocaten ‘opgeblazen’ ,,Zij kwam het toilet binnen en ik liep eruit. Ze groette mij vriendelijk en ik groette terug. Door de mondkapjes die we op hadden had ik niet gelijk door wie ze was. Dus ik schrok eigenlijk. Ik zei: ‘Oh nee, ik wil niet vriendelijk zijn. Ik ben nabestaande en heb moeite met jullie”, zo stelt ze in een reactie aan deze site. Daarna liep Frederiksz naar buiten.

,,De indruk werd gewekt dat het nogal heftig was. Maar ik heb op een normale toon gesproken en haar niet aangeraakt. Zij zijn de advocaten van een van de verdachten van de moord op Bryce en Daisy. Daar heb ik een gevoel bij. Zij doen hun werk en dat doen ze goed. Alleen voor ons als nabestaanden is dat vaak moeilijk en frustrerend.’’

Nabestaanden Rob en Silene Fredriksz arriveren bij het Jusitieel Complex Schiphol © ANP

Vertraging

De rechter reageerde dat het nooit de bedoeling kan zijn dat advocaten onheus bejegend worden. De officieren van justitie staan daar volledig achter, lieten ze direct weten. Zij stelden in eerdere zittingen wel dat alle verzoeken tot vertraging in de zaak kunnen leiden. Dat vinden ook de nabestaanden.

Bij vorige, recente zittingen liep de ergernis onder de nabestaanden ook op. Buiten het gerechtsgebouw stond meerdere zittingsdagen een videowagen waarop video’s worden vertoond die een alternatieve kijk op de MH7-crash geven.

De wagen wordt gehuurd door een organisatie die Global Rights of Peaceful People heet. De video die werd vertoon is van Bonanza Media, een zelfbenoemd journalistiek platform waarvan eerder deze week werd onthuld dat de makers nauwe banden hebben met een Russische inlichtingendienst.

In de video komt onder meer een zelfbenoemde getuige aan het woord die stelt dat hij nog een tweede vliegtuig in de lucht heeft gezien die dag. In dat zogenoemde ‘warplane’-scenario zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig achter MH17 hebben ‘gescholen’ en mogelijk het doelwit zijn geweest van de afgevuurde Buk-raket.

Meer onderzoek

De rechtszaak over de ramp met vlucht MH17 is nog in de inleidende fase, momenteel komen onderzoekswensen aan bod. De advocaten van de Rus Poelatov hebben vorige week vele tientallen verzoeken gedaan. Ze willen onder meer veel getuigen (opnieuw) horen en experts aan het woord laten over onderzoeken die eerder zijn uitgevoerd naar het neerhalen van MH17. Ook willen de advocaten dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de andere scenario’s over het neerhalen van MH17.

Het OM bestempelde gisteren en vandaag vrijwel alle wensen als ‘onnodig of niet relevant’. Justitie gaat ervan uit dat MH17 is neergehaald door een Russische BUK-raket die op dat moment op Oekraïens grondgebied was, in een gebied waar pro-Russische separatisten de baas waren. Volgens het OM is er geen sprake geweest van een ander aanwezig vliegtuig.

Volgend jaar inhoudelijke behandeling

Oleg Poelatov is een van de vier verdachten in het monsterproces rond het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Hij is de enige die zich laat vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets laten horen. Bij de vliegramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven.

De strafzaak begon afgelopen maart. Op 25 november beslist de rechtbank  over de onderzoekswensen van de verdediging: het horen van de getuigen en experts. Daarna zal duidelijk zijn of het monsterproces vanaf februari volgend jaar in zijn geheel inhoudelijk behandeld kan worden of dat er in het geval van Poelatov eerst nog meer onderzoek nodig is.

OM fluit MH17-verdachte Oleg Poelatov terug

Telegraaf 12.11.2020  Het Openbaar Ministerie maakt gehakt van de honderden onderzoekswensen van de advocaten van de Russische verdachte Oleg Poelatov in het MH17-monsterproces. Dat gaat in de rechtbank Schiphol de negende maand in. „De motivatie schiet aan alle kanten tekort”, meent het OM.

Als het aan officieren van justitie Ward Ferdinandusse, Thijs Berger en Manon Ridderbeks ligt, wijst rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis bijna alle verzoeken van de verdediging om nader verhoor van getuigen, deskundigen en rapporteurs af. Die neemt eind deze maand een besluit, waarna de inhoudelijke behandeling ergens in het vroege voorjaar van 2021 zou kunnen beginnen.

De strafzaak tegen vier mogelijke medeschuldigen uit Rusland en Oekraïne aan de massamoord op 298 inzittenden van passagiersvlucht MH17 op 17 juli 2014 boven oorlogsgebied van Oost-Oekraïne kan nog jaren duren. De Boeing 777 vol vakantiegangers werd met een Russische Bukraket uit de lucht geschoten. Daarbij kwamen ook 196 Nederlanders om. Alleen Poelatov laat zich op afstand juridisch bijstaan.

BEKIJK OOK:

’Nederlandse blogger die twijfel zaait over MH17 aangestuurd uit Rusland’

Zijn verzoeken om betrokkenen en onderzoekers te bevragen zijn volgens het OM meestal niet goed onderbouwd, te laat ingediend, onnodig, onuitvoerbaar, niet relevant voor het proces of niet in het belang van deze verdachte. „Ze lijken een voorschot op het pleidooi. Dat is niet de bedoeling”, aldus de officieren donderdag in een uitvoerig betoog.

Nabestaanden reageren opgelucht. Sommigen waren vorige week redelijk van slag door alle vraagtekens die Poelatov-advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck bij het strafrechtelijk onderzoek stelden. Het hoeft toch niet over? Nee, stellen de officieren vast. „Het is zorgvuldig en integer. Ook wij willen niet dat het proces vertraagd wordt.”

Concreter

De verdediging hamert echter op een eerlijk proces, waarin Poelatov alle wettelijke mogelijkheden krijgt om zich vrij te pleiten. De aanklagers vinden wel dat zijn advocaten dan veel concreter en specifieker moeten worden waarom nader onderzoek op bepaalde punten noodzakelijk is. „Schieten met hagel heeft weinig zin. Dat zaait alleen maar onrust”, vindt voorzitter Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17.

BEKIJK OOK:

Verdachte massamoord op video: ‘Ik weet niks van een Buk’

„De verdediging moet zich niet gedragen als Sherlock Holmes of als spreekbuis van de Verenigde Naties. Zij is geen MH17-waarheidsvinder en hoort zich te beperken tot de directe belangen van haar cliënt in deze zaak”, zo zei Berger.

Ridderbeks was ook duidelijk: „Aanvullend forensisch onderzoek is zinloos.” Volgens Ferdinandusse geldt dat net zo goed voor extra horen van getuigen. „Dat hoeft niet volgens bestaande jurisprudentie. Niemand zit te wachten op herhaling.”

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving proces lucht- en ruimtevaartongeval/-incident transport Oleg Poelatov Luchthaven Schiphol Openbaar Ministerie Stichting Vliegramp MH17

Kamer wil opheldering over banden MH17-blogger en Russische geheime dienst

RTL 12.11.2020 Partijen in de Tweede Kamer willen opheldering van het kabinet over de banden tussen een Nederlandse blogger en de Russische militaire inlichtingendienst. Onderzoekscollectief Bellingcat constateerde nauwe banden tussen een Nederlandse MH17-blogger en de Russische geheime dienst.

De organisatie Bonanza Media schrijft veel over de MH17-ramp en in hun berichtgeving wordt steevast getwijfeld aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie. Regeringspartijen CDA en D66 willen nu weten wat het kabinet kan ondernemen tegen het verspreiden van desinformatie met hulp van de Russische geheime dienst.

Nauwe banden

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat twee officieren van de Russische militaire geheime dienst GROe regelmatig contact hadden met de oprichters van Bonanza Media. Volgens Bellingcat hebben de Russen ook vertrouwelijke informatie – uit het door Nederland geleide onderzoek – naar Bonanza Media doorgespeeld.

Zie ook:

Bellingcat: Nederlander die twijfel zaait over MH17 aangestuurd vanuit Rusland

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt verder dat de GROe de stukken van Bonanza vooraf te zien kreeg. Ook werden er voor de journalisten illegale reizen naar oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne geregeld, waar zij met ‘getuigen’ spraken die bijvoorbeeld straaljagers rond het toestel zouden hebben gezien.

Strafbaar?

“Onbestaanbaar”, zegt D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. “Een Nederlander ondermijnt in opdracht van en waarschijnlijk gesteund door de Russische inlichtingendienst de MH17-rechtszaak. Dat is een aanval op onze rechtsstaat.” Sjoerdsma wil dat het kabinet onderzoekt of het verspreiden van desinformatie door een buitenlandse mogendheid strafbaar kan worden gesteld.

Lees verder:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

“Dit is zeker aanleiding om vragen te stellen”, zegt CDA-Kamerlid Martijn van Helvert. “Het is niet alleen de vraag of de blogger strafbare feiten heeft gepleegd door het staatsbelang te schaden, maar ook is het de vraag wat we gaan doen met de Russische MIVD die via bloggers macht wil uitoefenen in Nederland.”

Ook wil D66 dat de Russische ambassadeur op het matje wordt geroepen.

Bonanza Media

De Nederlandse journalist en blogger Max van der Werff richtte eind 2018 samen met de Russische journalist Yana Yerlashova een mediabedrijf op: Bonanza Media, dat inmiddels overigens niet meer operationeel is door geldgebrek. Yerlashova werkte bij de Russische staatszender Russia Today (RT).

Via het Twitteraccount van Bonanza Media reageert ze vandaag op de aantijgingen. Ze noemt Bellingcat ‘fictieschrijvers’ en benadrukt ‘in tegenstelling tot jullie’ onafhankelijk te werk te gaan. Van der Werff schrijft op Twitter dat hij hoopt in het weekend te kunnen reageren ‘op alle commotie en beschuldigingen’.

meer: RTL Nieuws Sjoerd Sjoerdsma Martijn van Helvert MH17

Bellingcat: Nederlander die over MH17 blogt beïnvloed door Rusland

NU 12.11.2020 Onderzoeksplatform Bellingcat laat donderdag weten te kunnen bewijzen dat de Nederlandse blogger Max van der Werff is beïnvloed door de Russische geheime dienst. Van der Werff heeft zich meerdere malen kritisch uitgelaten over het onderzoek naar de vliegramp en zijn twijfel over de mogelijke betrokkenheid van Rusland uitgesproken.

Bellingcat baseert zich onder meer op e-mailwisselingen die het platform in handen heeft gekregen. Ook zou uit telefoongegevens blijken dat de Russische journalist Yana Yerlashova, met wie Van der Werff samenwerkt, in contact heeft gestaan met de Russische geheime dienst GRU.

De twee begonnen in 2019 met het mediaplatform Bonanza Media. Van der Werff en Yerlashova zijn onder meer verantwoordelijk voor Call for Justice, een documentaire over de ramp met het toestel van Malaysia Airlines. Hierin worden de onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT) sterk in twijfel getrokken.

Volgens het JIT is MH17 op 17 juli 2014 neergehaald met een buk-raket die zou zijn aangeleverd vanuit Rusland. Dat is ook de overtuiging van het Openbaar Ministerie (OM).

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Producties zouden zijn voorgelegd aan de geheime dienst

Volgens Bellingcat heeft Bonanza Media sinds de oprichting nauw contact met de Russische geheime dienst. Uit onderzoek blijkt dat producties voor publicatie ter goedkeuring zijn voorgelegd aan kolonel Sergey Chebanov van de GRU.

Het onderzoek van Bellingcat is van belang, omdat Van der Werff door de advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck is opgeroepen als getuige. Zij zijn de advocaten van verdachte Oleg Pulatov.

Pulatov is de enige van de vier verdachten die zich laat bijstaan door advocaten. De vier mannen wordt verweten verantwoordelijk te zijn voor het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines. Donderdag is het proces tegen de verdachten hervat.

Van der Werff laat in een reactie aan NU.nl weten dat hij waarschijnlijk aankomend weekend zal reageren via zijn blog. Ook de verdediging van Pulatov is om een reactie gevraagd.

Lees meer over: MH17 

Bellingcat: Nederlandse MH17-blogger wordt aangestuurd vanuit Rusland

NOS 12.11.2020 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat zegt dat het bewijzen in handen heeft dat het Engelstalige mediaplatform Bonanza Media wordt aangestuurd vanuit Rusland.

Bij het platform Bonanza Media werken de Nederlandse blogger Max van der Werff en de Russische journalist Jana Jerlasjova. Het duo brengt sinds de oprichting in 2019 verhalen over de ramp met vlucht MH17, waarbij getwijfeld wordt aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie.

Volgens Bellingcat bestaat het mediaplatform enkel en alleen om desinformatie te verspreiden. Dit komt naar voren uit e-mails die hackers hebben onderschept. Ook zouden Russische klokkenluiders de data van het telefoonverkeer van twee Russische officieren hebben onderschept en doorgespeeld aan Bellingcat.

Nauwe banden

Hieruit zou blijken dat de twee officieren van de Russische geheime dienst met regelmaat contact hadden met Bonanza Media. Ook kregen ze voor publicatie inzicht in de artikelen en producties van Bonanza Media.

Bovendien, zegt Bellingcat, dat zowel Jana Jerlasjova, een voormalig journalist van staatszender Russia Today, als Max van der Werff toegang kregen om te reizen in gebieden in Oost-Oekraïne waar dit voor andere journalisten op dat moment onmogelijk was.

Onduidelijk is of de oprichting van het platform werd geïnitieerd door de Russen en of er ook financiering vanuit Rusland kwam, schrijft Bellingcat.

Wie is Max van der Werff?

De Nederlandstalige blogger Max van der Werff is volgens Bellingcat een sympathisant van de Russen en van de separatisten in het oosten van Oekraïne, in de regio Donetsk. Hij kreeg in mei 2019 volgens Bellingcat een officiële persaccreditatie van de Nederlandse Vereniging van Journalisten.

Samen met Jerlasjova maakte hij een documentaire over de MH17-ramp, waarin kritiek wordt geuit op het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT). Het geld voor de documentaire verkreeg het duo door middel van crowdfunding.

Op Twitter zegt de blogger dat hij hoopt komend weekend te kunnen reageren op de aantijgingen.

 Max van der Werff@MaxvanderWerff

Ik zit full time plus in de Ebike-handel en zie dat niemand minder dan Navalny een artikel retweet waarin ik aan de GRU wordt gelieerd. In het weekend denk ik te kunnen reageren op alle commotie en beschuldigingen. #MH17 https://t.co/sM5F9VcSBb

11 uur geleden

Bellingcat stelt dat de Russen via Bonanza Media ook proberen het MH17-proces te beïnvloeden: berichten van Bonanza Media worden door de advocaat van verdachte Oleg Poelatov aangevoerd als bewijs. Poelatov is de enige van de vier MH17-verdachten die zich laat verdedigen bij het proces in Nederland.

BEKIJK OOK;

’Nederlandse blogger die twijfel zaait over MH17 aangestuurd uit Rusland’

Telegraaf 12.11.2020 De Nederlandse journalist en blogger Max van der Werff werkte nauw samen met een Russische inlichtingendienst. Dat ontdekte onderzoekscollectief Bellingcat.

Van der Werff schreef veel over de ramp met vlucht MH17. Hij schrijft op Twitter dat hij hoopt in het weekend te kunnen reageren „op alle commotie en beschuldigingen.”

Volgens Bellingcat werkte Van der Werff in opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Het collectief baseert zich op gelekte e-mailboxen van twee hooggeplaatste GROe-officieren, en hun telefoongeschiedenis.

 Max van der Werff

@MaxvanderWerff

Ik zit full time plus in de Ebike-handel en zie dat niemand minder dan Navalny een artikel retweet waarin ik aan de GRU wordt gelieerd. In het weekend denk ik te kunnen reageren op alle commotie en beschuldigingen. #MH17 https://theins.ru/politika/236808

11:03 AM · Nov 12, 2020 39 73 people are Tweeting about this

Volgens Bellingcat – dat zelf ook uitgebreid onderzoek deed naar de ramp met MH17 – richtte Van der Werff eind 2018 samen met de Russische journalist Yana Yerlashova een mediabedrijf op: Bonanza Media, dat inmiddels overigens niet meer operationeel is door geldgebrek. Yerlashova werkte bij de Russische staatszender Russia Today (RT). Via het Twitteraccount van Bonanza Media reageert ze donderdag op de aantijgingen. Ze noemt Bellingcat „fictieschrijvers” en benadrukt „in tegenstelling tot jullie” onafhankelijk te werk te gaan.

Sinds in ieder geval augustus 2019 is er veelvuldig contact tussen de Russische GROe-kolonel Sergey Chebanov en het duo van Bonanza Media, blijkt uit telecomgegevens. Verhalen die verschijnen op Bonanza Media of aankondigingen van nieuwe evenementen worden eerst aan de kolonel voorgelegd, concludeert Bellingcat.

 Bellingcat

@bellingcat

In our newest investigation Bellingcat exposes the relationship between the Russian foreign intelligence services and the MH17 focused “independent investigative platform” Bonanza Media (@bonanzamedia2)

The GRU’s MH17 Disinformation Operations Part 1: The Bonanza Media Project – bellingcat

An investigation by Bellingcat and its investigative partners has discovered evidence that Bonanza Media, a self-styled independent investigative platform, is in fact a special disinformation project…

bellingcat.com

8:57 AM · Nov 12, 2020 688 412 people are Tweeting about this

Strafproces

In de rechtbank op Schiphol is momenteel het strafproces tegen vier mannen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines 17 juli 2014. Het toestel stortte neer in het oosten van Oekraïne. Daar was op dat moment een gewapend conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen. Bij de ramp kwamen alle inzittenden, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, om het leven.

BEKIJK MEER VAN; politiek lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Max van der Werff Oekraïne Bellingcat Malaysia Airlines-vlucht 17

Bellingcat: Nederlander die twijfel zaait over MH17 aangestuurd vanuit Rusland

RTL 12.11.2020 Een mediaplatform waarop twijfel wordt gezaaid over de ramp met vlucht MH17, heeft banden met de Russische militaire geheime dienst. Dat ontdekte onderzoekscollectief Bellingcat.

Het gaat om het in 2019 opgerichte Bonanza Media, een Engelstalig platform waarop verhalen worden gepubliceerd over de MH17-ramp en het onderzoek daarnaar. Door het medium wordt onder meer steevast getwijfeld aan de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) en het Openbaar Ministerie.

Journalist staatszender

Het platform werd opgericht door Yana Yerlashova, een voormalig journalist van de Russische staatszender Russia Today. Zij kreeg daarbij hulp van de Nederlander Max van der Werff, een blogger die in 2019 een officiële persaccreditatie van journalistenvakbond NVJ wist te bemachtigen en over de MH17-zaak bericht.

Het tweetal maakte eerder onder meer al een documentaire waarin ze hun ongegronde theorieën over de oorzaak van de ramp en de Russische betrokkenheid (of juist het gebrek daaraan) blootlegden. Yerlashova deed eerder hetzelfde in opdracht van Russia Today.

Lees ook:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat twee officieren van de Russische militaire geheime dienst GROe regelmatig contact hadden met de oprichters van Bonanza Media. Bellingcat baseert zich op e-mails die door hackers werden doorgespeeld en door de onderzoekers zijn geverifieerd. Ook kreeg Bellingcat via klokkenluiders telefoonlogs van de twee Russische officieren.

Geldnood

Onduidelijk is momenteel nog of de GROe een rol speelde bij het oprichten van Bonanza Media. Gezien het platform in geldnood verkeerde, is het onwaarschijnlijk dat er financiële steun vanuit Rusland is gekomen.

Uit het onderzoek van Bellingcat blijkt dat de GROe de stukken van Bonanza vooraf te zien kreeg. Ook werden er voor de journalisten illegale reizen naar oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne geregeld, waar zij met ‘getuigen’ spraken die bijvoorbeeld straaljagers rond het toestel zouden hebben gezien. Nagenoeg alle andere journalisten wordt de toegang tot het gebied geweigerd.

Lees ook:

Belangrijke dag in MH17-proces: nieuwe onderzoekswensen verdachte

Volgens Bellingcat hebben de Russen ook vertrouwelijke informatie – uit het door Nederland geleide onderzoek – naar Bonanza Media doorgespeeld. Die werd door hacks van de cyberafdeling van GROe verkregen. Waarschijnlijk werd vervolgens aan journalisten opdracht gegeven om ze te lekken.

Proces MH17  

De onthulling van Bellingcat kan gevolgen hebben voor het lopende onderzoek naar de MH17-ramp. Zo droegen de advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich in de rechtbank laat vertegenwoordigen, bevindingen van Bonanza Media als bewijs aan. Dat zou wellicht zijn verkregen met behulp van Rusland, een partij die wordt verdacht van betrokkenheid.

Vandaag hervat de rechtbank op Schiphol de rechtszaak tegen de vier verdachten in de zaak rond de ramp met vlucht MH17.

RTL Nieuws; Bellingcat MH17 MH17-proces Internet

MH17-verdachte ontkent en spreekt van ‘opzettelijke misleiding’ in tapgesprekken

NOS 03.11.2020 In een verklaring die door zijn advocaten is opgenomen, zegt verdachte Oleg Poelatov dat hij niet betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Hij zou ook niet betrokken zijn geweest bij het transport van de Buk-raket en de lanceerinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald en ook niet bij het verbergen daarvan. Als hij in gesprekken sprak over een Buk-raket, was dat desinformatie, bedoeld om de tegenstander op het verkeerde been te zetten, zei Poelatov.

Poelatov bevestigt in de video dat hij ten tijde van de ramp plaatsvervangend commandant was van een verkennings- en spionage-eenheid van de Oost-Oekraïense rebellen.

‘Verachtelijk verwijt’

In de video, die gedeeltelijk is opgenomen in februari en gedeeltelijk in oktober, spreekt hij zijn medeleven uit met de nabestaanden en vrienden van de mensen die omkwamen.

Poelatov is een van de vier verdachten die worden vervolgd voor betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Hij is de enige die zich laat verdedigen door een Nederlandse advocaat. Hij verblijft in Rusland en komt vooralsnog niet naar Nederland om het proces bij te wonen. Poelatov noemt de beschuldigingen aan zijn adres “een verachtelijk verwijt”.

In de omgeving

In de opname, die bijna twee uur duurt, beantwoordt hij vragen van zijn Russische advocaat. Daarin vertelt hij dat hij van zijn tweede tot zijn zestiende in Donetsk heeft gewoond en hij toont daar foto’s van. Oekraïne was in die tijd nog onderdeel van de Sovjet Unie.

Midden juli 2014 was hij in de omgeving van Marinovka en Stepanovka. Dat is ook de regio waar volgens het Openbaar Ministerie de Buk-raket naartoe is gebracht waarmee het toestel van Malaysia Airlines is neergehaald.

Maar Poelatov zegt van niks te weten en er ook nooit met iemand over te hebben gepraat. “Ik wist niet van een Buk. Zelfs als ik er om gesmeekt zou hebben, dan zouden we zo’n systeem niet hebben gekregen.”

De advocaten van verdachte Poetolov ANP

In het deel van de video dat in oktober is opgenomen, gaat hij in op vragen van zijn Nederlandse advocaat Sabine ten Doesschate. De twee staan uitvoerig stil bij de afgeluisterde gesprekken, die volgens Poelatov vooral bestaan uit misleiding en valse informatie.

Het OM en de Oekraïense veiligheidsdienst hebben de afgelopen jaren meerdere afgeluisterde gesprekken gepubliceerd die zouden bewijzen dat Poelatov en de drie andere verdachten betrokken zijn bij het transport van de Buk.

Misleidende codewoorden

Poelatov had zelf zeker acht telefoonnummers, zegt hij. De gewone telefoons werden volgens hem gebruikt voor onbelangrijke gesprekken en voor desinformatie om de tegenstander te misleiden, omdat de rebellen wisten dat ze werden afgeluisterd.

Daarnaast hadden ze telefoons met beveiliging die niet af te luisteren waren en die werden gebruikt voor belangrijke strategische gesprekken. “Als er wordt gerefereerd aan de Buk, dan was dat alleen bedoeld om de tegenstander te misleiden, vaak met gebruik van misleidende codewoorden”, zegt hij.

Poelatov betwist dus niet dat de gesprekken hebben plaatsgevonden, maar ze bestaan volgens hem voor een belangrijk deel uit desinformatie.

Oleg Poelatov ANP

Hij krijgt van Ten Doesschate ook de vraag waar hij was op 17 juli om 16:20 uur, het moment dat vlucht MH17 werd neergehaald. Poelatov vertelt dat hij bezig was met de verplaatsing van een aantal tanks en op dat moment net in een auto stapte om naar de locatie te rijden waar de tanks heen moesten. Op dat moment hoorde hij het geluid van een Strela, een luchtdoelwapen, en kort daarna hoorde hij dat een vliegtuig was neergestort bij Grabovo. Daarop ging hij direct naar de crashsite.

Nabestaanden reageren gelaten op de verklaring van Poelatov. “Ik neem er kennis van”, zegt Piet Ploeg de voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. “Hij wil alle tapgesprekken afdoen als desinformatie”.

BEKIJK OOK;

Videoboodschap MH17-verdachte getoond in rechtbank: ‘Verachtelijke beschuldiging’

AD 03.11.2020 In een eerder opgenomen videoboodschap noemt MH17-verdachte Oleg Poelatov zijn vermeende betrokkenheid bij het afschieten van een BUK-raket ‘een verachtelijke beschuldiging’.

Volgens Poelatov wist hij niet van een BUK Telar in het door rebellen bezette gebied in Oost Oekraïne, heeft hij die raketinstallatie niet besteld en was hij ook niet betrokken bij het transport daarvan. ,,Al had ik jaren gesmeekt, dan had ik nog geen BUK gekregen”, aldus de Russische verdachte.

Lees ook;

Telefoontaps

De videoboodschap is in oktober opgenomen, toen zijn Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate hem bezochten in Rusland. Van achter een bureau reageert Poelatov op beschuldigingen van het Openbaar Ministerie over zijn betrokkenheid bij de aanslag op passagiersvlucht MH17 die op 17 juli 2014 werd neergeschoten boven het bezette gebied in Oekraïne en waarbij 298 mensen omkwamen.

We maakten gebruik van beveiligde lijnen, maar ook van onbeveilig­de lijnen, aldus Oleg Poelatov.

Poelatov reageerde in de eerste helft van het twee uur durende gesprek ook op telefoontaps die in handen zijn van het Openbaar Ministerie. Volgens Poelatov zijn veel van die telefoontaps onzin. ,,We maakten gebruik van beveiligde lijnen, maar ook van onbeveiligde lijnen. Die laatste gebruikten we om desinformatie te verspreiden om de vijand in verwarring te brengen”, aldus Poelatov. Telefoongesprekken waarin gezegd wordt dat zwaardere luchtafweer nodig is, schaart hij onder desinformatie.

Deelneming betuigen aan nabestaanden

De voormalig luitenant-kolonel van het Russische leger begon zijn videoboodschap door zijn deelneming te betuigen aan de nabestaanden van de slachtoffers. Hij zei te hopen dat de werkelijke daders gevonden en berecht worden.

De advocaten van verdachte Oleg Poelatov eerder dit jaar. © ANP

Volgens nabestaande Piet Ploeg sprak Poelatov zich in de videoboodschap meerdere keren tegen. Bijvoorbeeld over het moment waarop hij hoorde dat een vliegtuig uit de lucht was geschoten. Ploeg zei zich meerdere keren geërgerd te hebben deze ochtend. ,,We wisten dat de komende dagen iets zouden vergen van ons geduld en onze zelfbeheersing. Dat is niet erg, want die hebben we ook. Van advocaten mag je verwachten dat ze tot het uiterste gaan om hun cliënt te verdedigen.”

MH17-verdachte Poelatov ontkent betrokkenheid bij ramp in videoboodschap

RTL 03.11.2020 In de rechtbank op Schiphol is een video getoond van MH17-verdachte Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat vertegenwoordigen door een team van advocaten. Poelatov ontkende nogmaals iets te maken te hebben met de vliegramp. “Verachtelijk”, noemde hij de beschuldigingen aan zijn adres.

Poelatov zei meerdere keren dat hij helemaal niets wist van een Buk-raket. “Ik heb niet om zo’n raket gevraagd, ik heb er geen besteld, ik heb er geen vervoerd, ik heb niemand gevraagd er een te leveren”, zei Poelatov. Volgens internationaal onderzoek is vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten met een Buk-raket, afkomstig uit Rusland.

Onmogelijk

Poelatov kan zich nauwelijks voorstellen dat er vanaf zijn kant een raket vervoerd had kunnen worden. “De wegen en routes werden geblokkeerd door het Oekraïense leger. Het is vanuit mijn oogpunt onmogelijk iets te vervoeren door dat gebied.”

De videoboodschap duurde ongeveer twee uur. Het gaat om een compilatie van boodschappen die afgelopen februari en 22 oktober zijn opgenomen toen de advocaten van Poelatov bij hem in Rusland op bezoek waren. In de video uit februari worden vragen gesteld door zijn Russische advocaat. De nabestaanden van de slachtoffers van MH17 waren vooraf door hun advocaten op de hoogte gebracht van de vertoning van de video in de rechtbank.

Lees ook:

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waarheid’

0pvallend

“Het is opvallend dat één van de videoboodschappen al in februari is opgenomen”, zegt verslaggever Rik Konijnenbelt, die de zaak volgt voor RTL Nieuws. “Dat was nog voordat Poelatov kennis had genomen van het dossier. Dus is er al vroeg nagedacht over de verdedigingsstrategie.”

De tweede videoboodschap is opgenomen in oktober. “Terwijl we weten dat de verdediging deze zomer ook al was afgereisd naar Rusland. Ze zijn er dus zeker drie keer geweest. Kennelijk kan de verdediging nu makkelijker overleggen met Poelatov dan in het begin van het proces.”

“Waarom vandaag twee videoboodschappen zijn vertoond in de rechtszaal blijft gissen”, zegt Konijnenbelt. “Het zou kunnen dat de verdediging wil laten zien dat hun cliënt wel wil meewerken. En dat zou een relatief gunstige uitwerking kunnen hebben op de rechtbank. Die zou eerder geneigd kunnen zijn om wensen van de verdediging eerder te honoreren. Maar of dat echt de strategie is, weten we niet zeker.”

De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov bij de rechtbank in Schiphol. © Jan Everhard

Vier mannen, drie Russen en een Oekraïener, worden verdacht van betrokkenheid bij de vliegramp. Alleen verdachte Poelatov laat zich vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie verdachten – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets aan de rechtbank laten horen. Girkin en Doebinski waren de leidinggevenden van Poelatov ten tijde van de vliegramp.

Door de ramp met MH17 kwamen alle inzittenden om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders.

Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko (vlnr)

RTL Nieuws; MH17 MH17-proces

Belangrijke dag in MH17-proces: nieuwe onderzoekswensen verdachte

RTL 03.11.2020 Een belangrijke dag vandaag in het MH17-proces. De advocaten van Oleg Poelatov, de enige verdachte die zich laat verdedigen, komen met nieuwe onderzoekswensen.

Dat gebeurt omdat zij pas onlangs voor het eerst fysiek overleg hebben gehad met Poelatov. Hij heeft zijn versie van de gebeurtenissen rond de ramp met vlucht MH17 aan hen uit de doeken kunnen doen.

Aanvullend onderzoek

Op basis daarvan kunnen de advocaten de rechtbank vragen om aanvullend onderzoek en het horen van nieuwe getuigen en deskundigen. Vlucht MH17 is op 17 juli 2014 boven Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven.

In 3 minuten: hier gaat het MH17-proces over

Vier verdachten staan terecht voor het aanleveren van de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald. Verslaggever Rik Konijnenbelt legt je uit hoe dit megaproces werkt.

Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten in het MH17-proces die zich laat vertegenwoordigen door advocaten. De andere drie (Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko) negeren deze strafzaak en verblijven in Rusland of Oekraïne. De verdachten zijn volgens het Openbaar Ministerie schuldig aan het opzettelijk laten verongelukken van vlucht MH17.

Nederlandse advocaten

Poelatov is een voormalig luitenant-kolonel in het Russische leger. Tijdens de oorlog in Oekraïne in 2014 was hij de plaatsvervanger van een andere verdachte, Sergej Doebinski. Poelatov zou ten tijde van de ramp in de omgeving zijn geweest van de plek waar de Buk-raket, die vlucht MH17 neerhaalde, is gelanceerd.

Hij verblijft tegenwoordig in Rusland, waar hij onlangs voor het eerst sprak met zijn Nederlandse advocaten, Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck. Dat dit onderhoud pas zo laat heeft kunnen plaatsvinden, komt door de coronacrisis. De raadslieden konden hierdoor niet eerder afreizen naar Rusland.

Sober, stil en indrukwekkend: digitale herdenking ramp MH17

De MH17-herdenking had dit jaar vanwege corona dit keer een ander karakter, maar was er niet minder indrukwekkend door.

Verdachte niet in Nederland

De gesprekken met Poelatov waren volgens de advocaten ‘intensief en nuttig’. Vanaf het begin van de strafzaak, heeft de oud-militair ontkend iets te maken te hebben met de ramp met vlucht MH17. Het OM denkt daar anders over. In de aanklacht staat dat hij, net als de drie andere verdachten, betrokken is bij het regelen, bewaken en vervoeren van de Buk-raket.

Vooralsnog komt Poelatov niet naar Nederland, waar het proces plaatsvindt in de streng beveiligde rechtbank op Schiphol. Dit uit angst aangehouden te worden. Poelatov heeft wel aangegeven dat hij de rechtbank wil uitleggen waarom hij onschuldig is. Hoe en wanneer dit gebeurt, is nog onduidelijk. Eerst zullen de advocaten met nieuwe onderzoekswensen komen, is de verwachting.

Lees meer

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ik wil niet huilen, nu niet’

RTL NieuwsMH17 MH17-proces Rechtszaak Burgeroorlog Oekraïne Oekraïne Schiphol Rusland

MH17-advocaat krijgt geen vijandige blikken van nabestaanden in de rechtbank

AD 26.10.2020 Als advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov staat hij al internationaal in de schijnwerpers. Maar Boudewijn van Eijck doet méér. Binnenkort verschijnt zijn documentaire over de Giro d’Italia. Een gesprek over het monsterproces, filmen en de magie van sport.

Mensen uit zijn omgeving waren verbaasd toen Boudewijn van Eijck begin dit jaar de verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov op zich nam. Hij verbond zich, samen met kantoorgenoot Sabine ten Doesschate, aan een strafproces dat minimaal tot eind 2021 voortduurt. Het doorploegen van de ruim 40.000 pagina’s aan strafdossier slokt ’80 procent’ op van zijn normale werkweek.

Lees ook;

En dat terwijl Boudewijn van Eijck al een tijd meer wil naast de advocatuur. ,,Je hebt mensen die elke dag dezelfde weg nemen naar het werk. Ik fiets liefst steeds een andere route. Ik heb afwisseling nodig”, zegt hij.

Veelzijdigheid lijkt genetisch bepaald bij de familie Van Eijck. Neem broer Casper: oncoloog, fondsenwerver voor onderzoek naar alvleesklierkanker en, oh ja, clubarts van Feyenoord. Jongere broer Boudewijn van Eijck (58) doet als advocaat grote en gespecialiseerde strafzaken, zoals de bouwfraude. Als hockeyer speelde hij in de Hoofdklasse en trainde zes jaar de Heren 1 van de Rotterdamse club Victoria. En nu is de door hem geschoten documentaire Amore Infinito over de wielerkoers Giro d’Italia eind oktober de openingsfilm van het Sport Film Festival Rotterdam.

Boudewijn van Eijck heeft, zoals hij aangeeft, afwisseling nodig en doet al lang veel andere dingen naast de advocatuur. © Marco De Swart

Het proces waar de meeste mensen u van kennen, is MH17. Behalve monsterlijk in omvang is het proces ook emotioneel beladen. Hoe gaat u daarmee om?
,,Wij merken als geen ander dat de MH17-ramp enorme littekens heeft achtergelaten. De enorme impact die deze zaak heeft op alle nabestaanden maakt deze zaak uniek. Wij proberen daar rekening mee te houden. In onze openingstekst hebben we aangegeven met eerbied om te gaan met de gevoelens van pijn en verdriet.”

Ontvangt u weleens vijandige blikken van nabestaanden in de rechtbank?
,,Ik zeg vriendelijk gedag en word ook vriendelijk gedag gezegd. Zo moet het ook gaan denk ik.”

Jullie wordt verweten een verlengstuk te zijn van Rusland. Zo zouden jullie het proces bewust lopen rekken. Hoe komt dat soort kritiek bij u binnen?
,,Wat de vermeende Russische inmenging betreft: wij hebben contact met de Russische advocate van onze cliënt, en met Poelatov zelf. Verder met niemand. Daarnaast hebben wij geprobeerd uit te leggen dat advocaten in strafprocessen geen belang hebben om te vertragen. De Hoge Raad heeft vele jaren geleden al bepaald dat vertragen helemaal niks oplevert. Wat wij doen, is onderzoeken hoe de zaak precies in elkaar zit, en dat kost veel tijd. Het Openbaar Ministerie is daar al zes jaar mee bezig, wij pas sinds maart. En daar kwam ook de coronacrisis nog overheen.”

Jullie hebben aangegeven dat jullie betaald worden door een stichting uit Rusland. Kunt u uitleggen wat voor stichting dat is?
,,Die vraag is eerder gesteld, maar ik ga er niets meer over zeggen.”

Van Eijck boekte successen in veel grote zaken, zoals de Bouwfraude. Dat lukt hem onder meer door een zaak volledig te ontleden en zelf te reconstrueren, schetst zijn kantoorgenoot Ten Doesschate. ,,Door zelf locaties te bezoeken, zich te verdiepen in processen en deskundigen te spreken, verdiept hij zich in het ware verhaal. En dat is vaak anders dan hoe het OM het presenteert”, zegt zij. ,,Daarin haalt hij zijn winst. Geen vraag is te gek.”

Die methode wordt door de coronabeperkingen flink gedwarsboomd, zeggen beide advocaten, die maanden niet met hun cliënt in Rusland konden afspreken. Ze vonden dat noodzakelijk voordat ze hun onderzoekswensen in de zaak op tafel konden leggen. Nabestaanden reageerden boos, en ook officier van justitie Thijs Berger duurde het in juni allemaal te lang. ,,Hoeveel tijd denken ze nodig te hebben?”, schamperde hij.

Pas afgelopen september lukte het Van Eijck en Ten Doesschate om Rusland binnen te komen. ,,We hebben drie coronatesten moeten laten doen om te bewijzen dat we virusvrij waren. Toen we eenmaal groen licht kregen, bleek onze rechtstreekse KLM-vlucht te zijn uitgevallen. We moesten een vlucht via Londen boeken, waar we drie kilometer moesten sprinten om de aansluiting te halen. En dat met kilo’s dossierstukken in de handbagage. Ik wil er zeker niet moeilijk over doen, we hebben het er natuurlijk voor over, maar het gaat allemaal niet zo eenvoudig als het Openbaar Ministerie het doet lijken. We worden in allerlei contacten beperkt. Neem veel internationale deskundigen die je onder vier ogen wilt spreken. Ik ben van mening dat het proces beter had kunnen worden stilgelegd. Dit is zo’n uitzonderlijke situatie in de wereld en dit is zo’n belangrijk proces dat ik dat niet vreemd zou vinden.”

Advocaat: MH17-verdachte is onschuldig

Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.

Middenin het MH17-proces verschijnt er een sportdocumentaire van uw hand. Hoe verklaart u dat?
,,Laat ik eerst duidelijk stellen dat ik deze documentaire heb gemaakt voordat ik advocaat werd van Oleg Poelatov. Anders was ik er nooit aan toegekomen. Vorig jaar had ik er plotseling tijd voor. Soms moet je een beetje geluk hebben met je planning.”

Waarom wilde u een documentaire maken?
,,Al sinds mijn studententijd maak ik korte films. Rond 2013 dacht ik: wil ik hier meer mee? Ik ben een professionele filmopleiding gaan volgen op de vrijdagavond. Ik heb de docenten die mij begeleidden gevraagd naar mijn films: is dit nou hobbywerk, of moet ik er wat mee doen? ‘Natuurlijk moet je ermee door’, zeiden ze. Als advocaat heb ik veel meegemaakt. Die ervaring kan ik volgens hen gebruiken in het filmen.”

De film gaat over de Giro d’Italia. Waarom die koers?
,,De Giro is zoveel onbekender dan de Tour de France, terwijl het zo’n bijzondere koers is. Hij vindt normaliter in het voorjaar plaats, dus de ene dag is het 25 graden en de andere dag rijden ze in de sneeuw, op wegen die zó slecht zijn. Bovendien zijn er nauwelijks documentaires over gemaakt. Zo is mijn keuze op de Giro gevallen. Ik ben aan een perskaart gekomen en kreeg een sticker op mijn auto met stampapers. Mocht ik een half uur voor het peloton uit rijden. Zo heb ik fantastische beelden kunnen maken. Dat jaar werd Bauke Mollema vijfde. Ik heb hem gevraagd of hij een preview wilde bekijken en commentaar wilde geven hoe hij het van binnenuit had beleefd. Het geeft een tweede laag in de film.”

Het strafrecht is erg competi­tief. Het is alles of niets als je op zitting staat

U heeft gehockeyd op hoog niveau, bent hockeycoach geweest, filmt de Giro. Wat fascineert u aan sport?
,,Bij hockey vind ik het fascinerend om te zien waarom het ene team optimaal presteert en het andere niet. Ondanks alle begeleiding en inzichten in de wetenschap blijft dat zo ingewikkeld. Het hangt van zoveel factoren af, ook in de individuele sporten. Daarnaast geniet ik ervan om de clashes te zien tussen goede voetbalploegen, wielrenners, hockeyploegen, en wat dan exact de doorslag geeft. Het mentale speelt vaak een doorslaggevende rol. Het blijft machtig mooi om naar te kijken. Ik ben een enorme Feyenoordfan, dus als het even kan, zit ik elke thuiswedstrijd in het stadion.”

Hoe gebruikt u uw sportervaring in het strafrecht?
,,Eind jaren 90 werden strafzaken steeds groter. Daarin was het nodig om met meerdere advocaten, in teamverband, te werken. Ik heb jaren op hoog hockeyniveau gecoacht. Daar doe je allerlei ervaringen op. Hoe bereik je dat iedereen in dat team in zijn kracht staat, en je gezamenlijk tot een optimale prestatie komt? Dat is in deze zaak niet anders.”

Wilt u een zaak altijd winnen?
,,Dat denk ik wel. Het strafrecht is erg competitief. Het is alles of niets als je op zitting staat. Maar dat is de rol van de advocaat. Het willen winnen, zie je ook steeds meer terug bij het Openbaar Ministerie. Terwijl voor het OM alleen maar belangrijk zou moeten zijn: wat is nou de waarheid in deze zaak, en is iemand wel of niet schuldig? Dat is iets heel anders dan winnen en verliezen. Het OM is wat mij betreft in het crimefighten te ver doorgeslagen. Ik maakte eens mee dat een officier van justitie na afloop van een zaak bloemen in de handen gedrukt kreeg omdat er verdachten waren veroordeeld. Ik vind dat ongepast. Daar gaat het niet om.”

Uw oud-kantoorgenoot Jan Sjöcrona stopte zes jaar geleden radicaal met de advocatuur om paardencoach te worden. Hij is verbaasd dat u nog in de advocatuur zit. Volgens hem had u destijds ook al twijfels of u moest doorgaan.
,,Zoals ik eerder zei, heb ik afwisseling nodig en ik doe al lang andere dingen naast de advocatuur. Maar ik werk op een geweldig kantoor, waar ik aan prachtige, interessante zaken kan werken. Dat doe ik nu het grootste deel van mijn tijd. Op het moment is alles gericht op MH17, maar als dat klaar is, kan de balans heel goed verschuiven naar het maken van meer documentaires.”

Als er een hoger beroep volgt in het MH17-proces, zien we u dan nog terug?
,,Je moet altijd kijken of het goed is een hoger beroep te doen. Je vormt je altijd een beeld van een zaak, dus moet je je afvragen of het niet beter is als iemand er met een frisse blik naar kijkt. Dat is iets om tegen die tijd te bekijken. Ik mag overigens hopen dat, met name voor alle nabestaanden, een hoger beroep niet nodig is. Dat meen ik echt.”

Boudewijn van Eijck is naast advocaat enorm sportminded. Vanuit die interesse heeft hij ook een documentaire over de Ronde van Italië gemaakt. © Marco De Swart

EU-steun voor Nederland over hervatten gesprekken MH17

Telegraaf 16.10.2020  Nederland krijgt de expliciete, unanieme steun van de andere 26 EU-regeringsleiders en staatshoofden in de nieuwe botsing met Rusland over MH17. De EU roept Moskou op de gesprekken met Nederland en Australië te hervatten over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17, zei premier Mark Rutte na afloop van de tweedaagse top in Brussel.

Rutte had zijn collega’s vrijdag bijgepraat over de stap van Rusland en kreeg hun volledige steun. De premier zei zich te beraden op volgende stappen en hierin met Australië samen te werken. Maar hij wilde „niet speculeren” of Nederland bijvoorbeeld strafmaatregelen wil treffen of naar de internationale rechter zal stappen.

Rutte wil eerst „bezien wat voor effect er uitgaat” van de „belangrijke” oproep van zijn Europese collega’s, „het feit dat nu 27 Europese leiders gezegd hebben tegen Rusland: zet de gesprekken wel door.” Dit „wil ik echt heel zorgvuldig doen”, zei de premier. „Stap voor stap.”

De oproep staat vermeld in de conclusies van de leiders. „Na meer dan zes jaar sinds deze tragische gebeurtenis verdienen de 298 slachtoffers en nabestaanden gerechtigheid. De Europese Raad steunt alle inspanningen om de waarheid, gerechtigheid en verantwoording vast te stellen.”

Rusland maakte donderdag bekend te stoppen met de gesprekken. Nederland en Australië zouden geen belangstelling hebben voor de waarheid, maar er slechts op uit zijn Rusland de schuld in de schoenen te schuiven. Rutte reageerde „teleurgesteld en verrast” op het eenzijdige besluit en noemde het „pijnlijk” voor de slachtoffers en nabestaanden.

BEKIJK OOK:

Rusland: zinloos om verder te praten met Nederland over MH17

BEKIJK OOK:

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident internationale organisaties overheid Mark Rutte Brussel Nederland

EU steunt Nederland: Moskou moet verder onderhandelen over MH17

NOS 16.10.2020 Alle lidstaten van de Europese Unie steunen Nederland in de MH17-zaak. Dat zei premier Rutte na afloop van de tweedaagse EU-top in Brussel. Volgens Rutte roept de EU Moskou op om de gesprekken te hervatten over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven het oosten van Oekraïne.

Gisteren maakte Rusland bekend dat het niet meer met Australië en Nederland verder wil onderhandelen. Als reden gaf het Kremlin dat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In een reactie riep minister Blok van Buitenlandse Zaken de Russische ambassadeur op het matje.

Premier Rutte zei gisteren al op de EU-top dat hij wel verder wil met de onderhandelingen.

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Rutte zei verder dat Nederland zich beraadt op volgende stappen. Daarin wordt nauw samengewerkt met Australië, stelt hij. Hoe die samenwerking er precies uitziet, wilde Rutte niet zeggen.

BEKIJK OOK;

Rusland staakt gesprekken over MH17, Nederland roept ambassadeur op het matje

NOS 15.10.2020 Rusland wil niet met Australië en Nederland verder onderhandelen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17.

Moskou trekt zich volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken terug omdat Nederland Rusland heeft gedaagd voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. “Dat soort acties van Nederland maken het zinloos om verder te praten”, staat in de verklaring.

Het Nederlandse kabinet reageert teleurgesteld en verrast. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft de Russische ambassadeur in ons land vandaag op het matje geroepen. Premier Rutte zei op de EU-top in Brussel dat hij wel verder wil met de onderhandelingen. “We trekken hierin samen met Australië op en zijn enorm gemotiveerd dit tot een goed einde te brengen.”

Rutte over reactie Rusland inzake MH17: ‘Bijzonder pijnlijk’

Minister Blok van Buitenlandse Zaken vindt het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland “het laat afweten”. Blok benadrukt nog eens dat het kabinet geen enkele optie uitsluit om gerechtigheid te bereiken voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden.

Hij heeft geen begrip voor de argumenten van de Russen: “De nabestaanden zijn naar het Hof gestapt, waar ze het volste recht toe hebben. Door ook partij te zijn, kunnen we de nabestaanden helpen en je kunt ons niet verwijten dat we dat doen.”

Ook Blok stelt dat hij de onderhandelingen wil voortzetten. Volgens hem verliepen de eerdere gesprekken met Rusland “professioneel” en werd er serieus onderhandeld.

Klap in het gezicht

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het “de zoveelste klap in het gezicht van de nabestaanden”. Hij is niet verbaasd over de stap van Moskou. “Het is de consistente lijn van Rusland om alles tegen te werken.”

“De gesprekken zijn erop gericht om Rusland verantwoordelijkheid te laten nemen en om de een of andere manier iets te doen aan genoegdoening voor de nabestaanden. Rusland heeft daar blijkbaar geen zin in.”

Wat Nederland gaat doen als de onderhandelingen op niets uitlopen, is nog niet duidelijk. Ploeg: “Nederland en Australië hebben dan de mogelijkheid om dit voor te leggen aan een internationale gerechtelijke organisatie.”

Verwarring zaaien

Het Joint Investigation Team, het internationale team dat de toedracht van de ramp onderzoekt, kwam de afgelopen jaren met enige regelmaat met bewijzen voor betrokkenheid van Russische en aan Rusland gelieerde militairen. Vorig jaar werden vier mannen als verdachten aangemerkt, drie Russen en een Oekraïner.

Rusland erkent de rechtszaak niet en wijst de conclusies en bewijzen van het JIT steevast van de hand. Moskou kwam de afgelopen jaren met alternatieve theorieën, volgens het JIT vooral bedoeld om verwarring te zaaien. Ook heeft de Russische geheime dienst meermaals geprobeerd om het onderzoek te beïnvloeden.

Rusland wil volgens het Russische persbureau RIA Novosti wel meewerken aan onderzoek naar het niet sluiten van het luchtruim voor burgervliegtuigen boven het oosten van Oekraïne, waar het vliegtuig werd neergehaald.

Ondersteuning voor nabestaanden

Nederland stapte eerder naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens om individuele klachten van nabestaanden te ondersteunen. Het gaat erom dat zij in hun zaken kunnen beschikken over al het materiaal uit het MH17-onderzoek, en dat kan alleen als Nederland zelf een aanklacht indient, zei premier Rutte destijds.

Ramp MH17 houdt Nederland al 5 jaar in zijn greep

BEKIJK OOK;

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen

Telegraaf 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft donderdag de Russische ambassadeur op het matje geroepen, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer. „De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

BEKIJK MEER VAN; overheid Stef Blok Den Haag Buitenlandse Zaken Malaysia Airlines-vlucht 17

Blok roept Russische ambassadeur op matje over afbreken overleg MH17

NU 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft donderdag de Russische ambassadeur ontboden, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer.

“De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft donderdag gezegd dat verdere gesprekken met Nederland en Australië over het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014 “zinloos” zijn, omdat beide landen “bevooroordeeld zijn en een bepaalde politieke agenda volgen”.

Premier Mark Rutte is “verrast” door het eenzijdige besluit van Rusland om de onderhandelingen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 te staken, en ook door de timing. In Brussel zei de premier “zeer teleurgesteld” te zijn. “Dit is pijnlijk voor de nabestaanden.”

Nederland en Australië hebben samen Rusland aansprakelijk gesteld onder het internationaal recht voor het Russische aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Sinds begin 2019 lopen daarover gesprekken met Rusland om “tot een oplossing te komen”, schrijft Blok.

Volgens het kabinet blijft “het bereiken van gerechtigheid voor de 298 slachtoffers en hun nabestaanden de hoogste prioriteit”.

Zie ook: Zes jaar na MH17: Hoe staat het nu met het veroordelen van de schuldigen?

Lees meer over: MH17 Buitenland

Blok heeft Russische ambassadeur op matje geroepen om MH17

AD 15.10.2020 Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft vandaag de Russische ambassadeur op het matje geroepen, omdat de regering in Moskou het overleg over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 heeft gestaakt.

Het kabinet betreurt deze eenzijdige stap en hecht aan de voortzetting van de onderhandelingen met als doel om tot een oplossing te komen, schrijft Blok aan de Tweede Kamer. “De Russische ambassadeur is vandaag ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken en deze boodschap is ook met klem aan hem overgebracht.”

Rusland: zinloos om verder te praten met Nederland over MH17

Telegraaf  15.10.2020 Nederland betreurt ’ten zeerste’ het eenzijdige besluit van Rusland om de onderhandelingen over zijn aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 te staken. Dat laat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) weten.

„Het is bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland het laat afweten”, vindt Blok.

Premier Rutte sprak bij aankomst op een EU-top in Brussel over ’een eenzijdig besluit’ van Rusland, dat het volgens hem ’af laat weten.’ „Ik ben dan ook zeer teleurgesteld. Het kabinet heeft Rusland meerdere malen laten weten dat wij hechten aan deze gesprekken. Wij willen de onderhandelingen wel voortzetten om daarmee tot een oplossing te komen die recht doet aan enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van MH-17”, aldus Rutte.

De Nederlandse premier is overvallen door het nieuws uit Rusland. Hij zal zijn Europese collega’s vandaag op de top nog niet expliciet om steun te zullen vragen. Eerst wil hij goed bestuderen wat Rusland nu precies heeft gedaan. Op later moment kan dan alsnog de gang naar zijn EU-collega’s gemaakt worden om de zaak aan te kaarten. „Tot nu toe heeft Europa altijd als een man achter Nederland gestaan inzake MH-17”, stelde hij.

In mei 2016 stelde Nederland samen met Australië Rusland aansprakelijk voor z’n rol in de aanslag op burgervlucht MH17, waarbij op 17 juli 2014 298 mensen omkwamen, waaronder 196 Nederlanders. Staatsaansprakelijkheid was naast vervolging van de betrokkenen een signaal dat Nederland de daad niet pikt.

Rusland liet donderdag weten met de gesprekken te stoppen. „Het kabinet hecht eraan te benadrukken dat het de onderhandelingen wel wil voortzetten om tot een oplossing te komen die recht doet aab het enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Blok in een reactie. Tegelijkertijd sluit het kabinet ’geen enkele optie uit om gerechtigheid te bereiken voor 298 slachtoffers en hun nabestaanden.”

BEKIJK OOK:

Dit zijn de vier verdachten van de massamoord op vlucht MH17

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines vertrok op 17 juli 2014 van Amsterdam naar Kuala Lumpur. De Maleisische hoofdstad werd echter nooit bereikt, boven het oosten van Oekraïne werd de Boeing 777 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen om het leven.

Conflict

In Oost-Oekraine was een conflict gaande tussen pro-Russische separatisten en Oekraïense regeringstroepen. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig uit Rusland.

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident gewapend conflict Moskou Rusland Nederland Malaysia Airlines-vlucht 17

Rusland wil niet verder praten over MH17: ‘Nederland niet geïnteresseerd in waardheid’

RTL 15.10.2020 Rusland wil niet verder met Nederland en Australië in gesprek over de aansprakelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemt het zinloos om het overleg voort te zetten. De twee gesprekspartners zijn volgens Moskou niet geïnteresseerd in de waarheid.

Bij de ramp met het Malaysia Airlines-toestel op 17 juli 2014 kwamen 298 passagiers om het leven onder wie 196 Nederlanders.

Nederland en Australië hebben Rusland in mei 2018 officieel aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17. De twee landen nodigden Rusland uit om te praten over de aansprakelijkheid en zodoende tot een oplossing te komen. Rusland ging daarin mee, maar trekt nu de stekker eruit.

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ik wil niet huilen, nu niet’

“Dit had Den Haag niet verwacht, want Nederland zag de afgelopen maanden nog ‘perspectief’, omdat er nog werd gesproken tussen de drie landen”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie.

Redelijk abrupt

“De precieze stand van zaken van de gesprekken is geheim, maar men zat zeker nog niet in de eindfase. Door corona waren de gesprekken wel vertraagd, want fysieke ontmoetingen tussen Russische, Nederlandse en Australische delegaties waren onmogelijk.”

Het afbreken door Rusland komt redelijk abrupt, want voor de zomer liet Rusland nog weten dat ze graag de gesprekken zouden voortzetten via een videoverbinding.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken laat via een officiële reactie via Twitter weten dat hij het besluit van Rusland zeer betreurt: “Het is in het bijzonder pijnlijk voor de nabestaanden dat Rusland het laat afweten.”

De discussie over de aansprakelijkheid staat los van het strafrechtelijk onderzoek door het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team. Het JIT hoopt de daders te veroordelen in een rechtszaak in Nederland.

Naar de rechter

In een aansprakelijkheidsprocedure tussen landen wordt als voorwaarde gesteld dat landen eerst via gesprekken proberen tot een oplossing te komen. Nu de gesprekken zijn mislukt, kunnen Nederland en Australië naar een internationale rechter stappen.

Nederland heeft zich al aangesloten bij een procedure van nabestaanden, bij het Europees Hof van de Rechten van de Mens in Straatsburg. Een andere logische optie is om te proberen Rusland aan te klagen voor het schenden van ICAO-afspraken. ICAO is de VN-organisatie voor burgerluchtvaart.

RTL Nieuws; Vladimir Poetin MH17 MH17-proces Nederland Australië Rusland

PVV trekt sancties tegen Rusland in twijfel, Blok houdt eraan vast

AD 28.09.2020 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is niet van plan de sancties tegen Rusland te heroverwegen. Oppositiepartij PVV wil dat die sancties stoppen, omdat ze volgens Kamerlid Raymond de Roon ‘evident niet werken’ en ‘ook heel veel geld kosten’.

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma reageerde tijdens het debat over de Ruslandstrategie van het kabinet boos op het PVV-voorstel. Hij noemde de suggestie ‘een klap in het gezicht van nabestaanden van de MH17’ op de dag dat het proces tegen de verdachten in die zaak weer verder gaat. De economische sancties werden in EU-verband ingesteld na het neerhalen van vlucht MH17. In reactie daarop stelde ook Rusland sancties in.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Volgens CDA-Kamerlid Martijn van Helvert raken die de Nederlandse economie en is het daarom beter persoonsgerichte in plaats van algemene sancties in te stellen. Blok zei juist erg te hechten aan de EU-samenwerking op dit gebied. VVD-Kamerlid André Bosman, die het debat overnam van zijn verkouden collega Sven Koopmans, diende vervolgens een motie in waarin staat dat de sancties juist gehandhaafd moeten worden.

Broedende kip

Nederland stelde in 2018 samen met Australië Rusland aansprakelijk voor de ramp, nadat na internationaal onderzoek werd aangetoond dat de Buk-raket die het toestel van Malaysia Airlines neerhaalde afkomstig was uit Rusland. Blok wilde op vragen van De Roon hoe het daarmee staat alleen zeggen dat de gesprekken nog lopen. ,,Een broedende kip moet je niet storen.”

De relatie tussen Nederland en Rusland is al jaren slecht. De Ruslandstrategie die het kabinet eind vorig jaar ontvouwde, is gestoeld op de combinatie van druk en dialoog – het beleid zoals dat al jaren geldt. Sommige partijen in de Tweede Kamer zagen weinig verschillen tussen de oude en de nieuwe strategie (PvdA). Volgens andere partijen oefent Blok te veel druk uit (SP), terwijl weer een andere partij stelt dat de balans tussen druk en dialoog ‘meer richting druk’ moet (ChristenUnie) en volgens nog anderen is hij juist te veel bezig met druk en te weinig met dialoog.

Zo stelde D66 met GroenLinks dat het kabinet meer moet doen voor de ‘gewone Rus’ door het bijvoorbeeld makkelijker te maken voor studenten en wetenschappers om naar Nederland te reizen en meer studiebeurzen mogelijk te maken. Het voorstel viel bij Blok in goede aarde.

Gaspijpleiding

In het debat kwamen ook actuele kwesties aan de orde: de gifgasaanval op de Russische oppositieleider Alexej Navalny, de situatie in Belarus, het sinds gisteren opgelaaide conflict tussen Azerbeidzjan en Armenië over de regio Nagorno-Karabach en de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2.

De pijpleiding, die gas van Rusland naar Duitsland moet transporteren, werd door D66’er Sjoerdsma ‘een geopolitieke wurgslang’ genoemd. Met de pijplijn kan Rusland traditionele doorvoerlanden als Oekraïne omzeilen. Blok herhaalde dat Nederland geen partij is in de aanleg van Nord Stream 2. Ook benadrukte hij dat Nederland ‘nog decennialang afhankelijk is van buitenlands gas’, nu de gaswinning in Groningen naar nul gaat, en dat gas uit Noorwegen alleen niet voldoende is om heel Europa warm te houden.

MH17-verdachte sprak met advocaten in Rusland: ‘Hij vond de ramp vreselijk’

RTL 28.09.2020 De advocaten van Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, hebben hun cliënt in Rusland bezocht. Dat zeiden ze vandaag bij de hervatting van het omvangrijke strafproces. Volgens zijn advocaten weet Poelatov dat MH17 is neergestort, maar heeft hij er niets mee te maken.

Hij zou volgens zijn advocaten hebben gezegd de dramatische gevolgen, de menselijke resten te hebben gezien. “Hij vindt het vreselijk.” Poelatov zou zijn standpunten volgens zijn advocaten graag persoonlijk toelichten op de zitting, maar dat wordt door zijn advocaten afgeraden.

Internationaal opsporingsbevel

“Niet alleen is zijn foto in combinatie met de verdenking bij een breed publiek wereldwijd bekend gemaakt en is het dus de vraag of hij veilig is, maar bovendien is een internationaal opsporingsbevel tegen hem uitgevaardigd”, zei zijn advocaat Sabine ten Doesschate.

Voorzitter van de stichting voor nabestaanden Piet Ploeg gelooft er niets van. “Als hij een verklaring wil afleggen kan de rechtbank dat altijd mogelijk maken.”.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp

Lees ook:

Verdachte MH17 ontkent betrokkenheid: ‘Onderste steen nog lang niet boven’

Ook de officier van justitie vindt het jammer dat Poelatov geen verklaring aflegt. Er zijn volgens de officier verschillende manieren om een verklaring af te leggen. “Het kan ook via een zelf opgenomen video of schriftelijk.”

MH17-ramp

Deze vier mannen staan terecht voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord op bijna 300 inzittenden met een BUK-raket.

Het was de bedoeling dat de advocaten van Poelatov – in ieder geval deels – hun onderzoekswensen kenbaar zouden maken. Door hun bezoek aan Rusland en de nieuwe inzichten die zij daar hebben opgedaan, kunnen zij dat naar eigen zeggen niet doen maar waarschijnlijk pas tijdens het volgende blok, in november. De rechtbank gaf aan ‘onaangenaam verrast’ te zijn door dit uitstel.

De rechtszaal op Schiphol was dagenlang gereserveerd voor dit blok aan zittingsdagen. Die zijn nu dus niet nodig. Pas op 3 november zal de weer worden hervat.

‘Je voelt de irritatie’

Dat is tegen het zere been van de nabestaanden. Piet Ploeg: “Je voelt de irritatie bij ons op de tribune. De verdediging haalt alles uit de kast om de zaak te vertragen. Het geduld van de nabestaanden wordt elke keer op de proef gesteld.”

Lees ook:

Het MH17-proces wordt hervat: dit kunnen we ervan verwachten

RTL Nieuws; Piet Ploeg MH17 MH17-proces

Advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck arriveren bij het Jusitieel Complex Schiphol ANP

Advocaat: MH17-verdachte bereid naar Nederland te komen

NOS 28.09.2020 Een van de mannen die verdacht worden van het helpen bij het neerhalen van vlucht MH17 is bereid in Nederland voor de rechtbank een verklaring af te leggen. Dat heeft advocaat Sabine ten Doesschate vandaag in het MH17-proces verklaard namens haar cliënt, Oleg Poelatov.

“Als het aan hem ligt, doet hij dat liever vandaag dan morgen. Hier, op de zitting”, zei ze. Maar ze voegde daaraan toe dat zij hem dat heeft afgeraden. Niet alleen omdat dat voor hem niet veilig zou zijn, maar “zijn komst naar de zitting zou ertoe leiden dat een onschuldig man wordt aangehouden en in voorlopige hechtenis wordt gezet voor onbekende duur”. “In samenspraak met cliënt zullen wij een moment en een manier proberen te bepalen wanneer en hoe hij toch ook zelf, zijn verhaal kan doen.”

De advocaat ging niet in op de suggestie die eerder door het OM is gedaan om Poelatov op te roepen als getuige in de zaak tegen de andere verdachten. Volgens het OM kan hij dan getuigen zonder dat hij het risico loopt om in Nederland gearresteerd te worden.

Het Openbaar Ministerie laat weten dat er verschillende manieren zijn waarop Poelatov kan verklaren. “Hij kan een verklaring opnemen. Of een schriftelijke verklaring indienen.”

‘Geen bijdrage geleverd’

Zijn advocaten hebben vorige week uitvoering met Poelatov gesproken. Dat was voor het eerst sinds de start van het proces. Poelatov ontkent alle beschuldigingen.

“Onze cliënt heeft ons verteld dat hij met het bestellen, bewaken, verbergen, vervoeren van een bukraket naar Pervomaiskyi, het instrueren van de bemanning daarvan, het (doen) afvuren van een bukraket en/of het neerhalen van MH17 niets te maken heeft gehad. Hij heeft er geen bijdrage aan geleverd”, zei de advocaat van de oud-militair.

De verdediging denkt nog tot november nodig te hebben om nieuwe onderzoekswensen te presenteren.

BEKIJK OOK;

Advocaat: MH17-verdachte is onschuldig, wil naar rechtbank komen

AD 28.09.2020 Oleg Poelatov, een van de vier verdachten in het MH17-proces, stelt ‘niets te maken hebben gehad met het vervoeren van een BUK-raket in Oekraïne’. Hij zegt ook ‘niets te maken te hebben gehad met het neerhalen van vlucht MH17 en weet ook niet wat er wel is gebeurd’.  Hij wil wel komen verklaren in de rechtbank in Schiphol.

Dat zeiden de twee Nederlandse advocaten van Poelatov vanochtend in de rechtbank bij Schiphol bij de hervatting van het MH17-proces. De twee advocaten spraken hun cliënt  vorige week in Rusland, het was voor het eerst dat zij Poelatov persoonlijk spraken sinds het proces in maart begon. De Rus is zelf niet bij de rechtszaak aanwezig.

Lees ook;

Lees meer

Oleg Poelatov © ANP Handouts

Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt, aldus Sabine ten Doesschate, advocaat van MH17-verdachte Oleg Poelatov..

,,Onze cliënt heeft nogmaals gezegd dat hij niets te maken heeft gehad met vervoer van een BUK-raket en dat hij niets weet over het neerhalen van MH17. Hij had niets met een BUK te maken’’, aldus advocaat Sabine ten Doesschate vanochtend. Zij stelt samen met haar collega ‘intensieve en nuttige gesprekken met hun cliënt te hebben gehad’. ,,Het was de eerste keer dat we hem spraken. Het waren verhelderende gesprekken die hebben geleid tot nieuwe inzichten. We hebben de context van feiten gehoord en onjuistheden in dossier. Niet alles is zo glashelder als het Openbaar Ministerie zegt.”

Volgens de advocaten heeft Poelatov heeft wel de wrakstukken van het toestel gezien. Hij vindt het vreselijk wat er gebeurd is.” Poelatov stelt betrokken te zijn geweest bij de oorlog in Oost-Oekraïne. ,,Maar ik was niet betrokken bij wat er is gebeurd met MH17.’’ Ja, zijn stem is te horen op telefoontaps, maar die gesprekken moeten anders worden geduid dan het OM nu doet.’’

Poelatov wil volgens de advocaten zijn verhaal komen vertellen in de rechtbank. ,,Maar we hebben dat nu nog ontraden. Er is een internationaal opsporingsbevel, hij zou worden opgepakt.”

Vier verdachten

Poelatov is een van de vier verdachten die sinds maart terechtstaan voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Poelatov, Igor GirkinSergej Doebinski en Leonid Chartsjenko (drie Russen en een Orekaïner) waren alle vier betrokken bij de Oekraïnse burgeroorlog, ze streden aan de kant van de pro-Russische separatisten. Girkin was de militair leider, Chartsjenko, Doebinsky en Poelatov speelden een rol in de inlichtingendienst van de rebellen. Volgens het Openbaar Ministerie waren zij op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied en zijn ze betrokken geweest bij het vervoer ervan.

De vier verdachten verblijven allemaal in Rusland of Oost-Oekraïne. Geen van hen is komen opdagen bij het proces en alleen Poelatov laat zich door advocaten vertegenwoordigen. Nederland heeft om hun aanhouding verzocht, maar Rusland levert geen onderdanen uit aan het buitenland.

Onderzoek naar andere scenario’s

De advocaten van Poelatov betoogden eerder in de rechtbank al dat ze meer onderzoek willen naar andere scenario’s rond de crash van vlucht MH17. Volgens hen focust het OM teveel op het scenario dat een Russische BUK-raket het vliegtuig, waarschijnlijk per ongeluk, heeft neergehaald.

De verdediging wil dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”, stelden de advocaten tijdens een eerdere zitting in juni.

Het MH17-proces gaat weer verder op dinsdag 4 november. Inhoudelijke behandeling van de zaak staat pas gepland voor volgend jaar.

Advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate van Oleg Poelatov. © ANP

september 28, 2020 Posted by | 2e kamer, aanslag, Australië,  Igor Girkin, Bellingcat, BUK, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Oleg Poelatov, onderzoek, Poelatov, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, russische geheime dienst, Sergej Doebinski | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 25 – proces deel 7

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

En op Maandag 31 augustus 2020 ging het proces weer verder.

Tijdens het MH17-proces zullen zeker 76 nabestaanden van inzittenden van het vliegtuig een slachtofferverklaring uitspreken. Ook hebben 316 nabestaanden aangegeven een verzoek tot schadevergoeding te zullen indienen. Die moet van de rechtbank uiterlijk op 1 februari 2021 worden ingediend. Dat stellen de advocaten van de nabestaanden.

Dat bleek maandagmiddag 31.08.2020 tijdens de voortzetting van het MH17-proces in de rechtbank bij Schiphol. Vandaag kwamen voor het eerst de advocaten van de nabestaanden uitgebreid aan het woord. ,,De nabestaanden zeggen: het gaat hier om onze dierbaren. Laten we dat niet uit het zicht verliezen. Voor de nabestaanden gaat dit proces om wie er verantwoordelijk zijn voor wat er is gebeurd op 17 juli 2014″, aldus advocate Arlette Schijns.

Telegraaf 02.09.2020

De nabestaanden krijgen later tijdens het proces, waarschijnlijk in mei volgend jaar, de kans hun verhaal te vertellen. 76 nabestaanden hebben aangegeven te willen spreken, 66 van hen willen dat in de rechtszaal doen, 10 vanaf een andere locatie, bijvoorbeeld via een (opgenomen) videogesprek.

55 mensen willen in het Nederlands spreken, 20 in het Engels en 1 in het Duits. Advocaat Peter Langstraat van het rechtsbijstandteam van de nabestaanden: ,,Sommige nabestaanden zijn al oud, zij weten niet of ze volgend jaar nog leven. Ze willen wel graag een videoboodschap opnemen.”

AD 02.09.2020

Het rechtsbijstandteam vertegenwoordigt zo’n 450 nabestaanden van de MH17-crash. Het Openbaar Ministerie stelt tot nu toe 11 schriftelijke slachtofferverklaringen te hebben gekregen. Ze gaan nog een keer een inventarisatie maken.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Advocaten naar Rusland

Eerder op de dag was er het nieuws dat de Nederlandse advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten in het MH17-proces die een advocaat heeft, binnenkort naar Rusland vliegen om met hun cliënt te overleggen. De Rus is vooralsnog niet van plan naar Nederland te komen om het proces bij te wonen.

De vier verdachten; Oleg Poelatov, Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko

Van de vier verdachten (Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko) heeft alleen Poelatov ervoor gekozen zich door twee advocaten te laten verdedigen. Die verdediging meldde tijdens de voorgaande zittingen nauwelijks met hun cliënt te hebben kunnen overleggen vanwege de reisbeperkingen door de corona-maatregelen. Volgens het Openbaar Ministerie is een reis naar Moskou daarvoor overigens niet nodig; overleg kan ook via een videoverbinding.

De advocaten vinden die optie echter niet veilig genoeg. ,,We hebben de afgelopen weken enkele keren een vlucht geboekt, maar die werden steeds gecanceld. Nu lijkt het wel te lukken”, aldus advocaat Sabine ten Doesschate. Wanneer de advocaten precies naar Rusland reizen, zeggen ze niet. ,,Gezien het feit dat er wel vaker advocaten worden gevolgd.” Daarmee verwijst zij naar het proces rond Ridouan Taghi, waarin justitie twee Nederlandse advocaten in Dubai liet observeren omdat ze mogelijk met Taghi zouden afspreken.

Advocaten Sabine ten Doesschate (r) en Boudewijn van Eijck (l) van verdachte Oleg Poelatov met op de achtergrond de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, tijdens een eerdere zitting. © ANP

De rechtszaak wordt op 28 september 2020 hervat. Dan komen onder andere de advocaten van verdachte Poelatov aan het woord.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17 vindt u op MH17tijdlijn.nl.

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie : Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Advocaten nabestaanden MH17: Belangrijker dan vergoeding is gerechtigheid

NU 31.08.2020 De advocaten van de nabestaanden van de ramp met MH17 in juli 2014 hebben maandag in een toelichting aan de rechtbank gezegd dat gerechtigheid centraal staat. In de rechtbank van Den Haag werd er gesproken over nog te geven slachtofferverklaringen en het indienen van schadevergoedingen.

“Antwoord op de vraag wat er is gebeurd op 17 juli 2014 staat centraal”, aldus advocaat Arlette Schijns namens de nabestaanden.

Aan boord van het vliegtuig waren 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders. Niemand overleefde de ramp. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) is het toestel neergehaald met een buk-raket uit Rusland.

Vier mannen staan terecht voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17. Slechts een van hen laat zich vertegenwoordigen door een advocatenteam.

Zelf spreken de nabestaanden liever van een “herstelbetaling”. Tot nu toe hebben 316 nabestaanden gezegd een verzoek tot schadevergoeding te willen indienen.

Het OM zegt dat deze vorderingen uiterlijk februari volgend jaar ingediend moeten worden om ze nog op tijd kenbaar te maken bij de verdachten. Zij hebben het recht te reageren op deze vorderingen.

Kans klein dat verdachten vergoeding betalen

Als het gaat om het spreekrecht hebben 76 mensen laten weten te willen spreken. Een deel van hen in het Engels en één in het Duits.

Omdat de ramp zich in 2014 heeft voltrokken, kunnen nabestaanden geen aanspraak doen op zogenoemde affectieschade, oftewel smartengeld. Deze wet is pas in 2019 in werking getreden.

Geen van de verdachten is sinds de aanvang van het proces verschenen in de rechtszaal en de kans lijkt dus klein dat zij een eventuele schadevergoeding zullen betalen. In dat geval zal de Nederlandse Staat het bedrag uitkeren.

Zie ook: Overheid schiet miljoenen aan schadevergoedingen voor, hoe werkt dit?

Lees meer over: MH17 Binnenland

Tientallen nabestaanden willen stem laten horen in MH17-proces

RTL 31.08.2020 Minstens 76 nabestaanden van mensen die omkwamen bij de vliegramp met MH17, willen gebruikmaken van hun spreekrecht. Dat bleek vandaag tijdens de hervatting van het proces.

Vandaag was er een nieuwe zitting in de strafzaak over de vliegramp met vlucht MH17. Die werd op 17 juli 2014 neergehaald boven het oosten van Oekraïne. Alle 298 inzittenden, waaronder bijna 200 Nederlanders, kwamen om het leven.

Lees ook:

Advocaten ‘snel’ naar Rusland voor overleg met MH17-verdachte Poelatov

De nabestaanden willen live of vanaf een andere locatie gebruikmaken van hun spreekrecht. Bijvoorbeeld via een video-verbinding of door een vooraf opgenomen videoboodschap. Vanwege het groot aantal nabestaanden dat van zich wil laten horen, zullen ze in etappes aan de beurt komen. Per dag zullen zo’n tien mensen het woord krijgen.

Schadeclaim

Daarnaast overwegen 316 nabestaanden een schadeclaim in te dienen. Die moet van de rechtbank uiterlijk op 1 februari 2021 worden ingediend.

De rechtszaak wordt op 28 september 2020 hervat. Dan komen onder andere de advocaten van verdachte Poelatov aan het woord.

RTL Nieuws; MH17 MH17-proces Rechtspraak Oekraïne

Het proces ging vandaag na een pauze van een paar weken weer van start ANP

MH17: zeker 76 nabestaanden willen spreken tijdens het proces

NOS 31.08.2020  76 nabestaanden van slachtoffers van rampvlucht MH17 willen gebruikmaken van hun spreekrecht tijdens het proces. Dat bleek vandaag tijdens een voorbereidende zitting voor het proces tegen de vier verdachten van het neerhalen van de lijnvlucht in 2014.

De meesten willen dat daadwerkelijk in de rechtbank doen, een aantal zou via een videoverbinding het woord willen voeren of wil vooraf een videoboodschap opnemen die tijdens het proces getoond zou moeten worden. Ook hebben meer dan honderd mensen gezegd dat ze een schriftelijke verklaring willen indienen, zei advocaat Peter Langstraat namens het team van advocaten, dat in totaal ongeveer 450 nabestaanden bijstaat.

“Meer dan 300 nabestaanden willen ook een schadevergoeding indienen bij de daders, als die veroordeeld worden”, zei verslaggever Mattijs van de Wiel, die vandaag bij de zitting was.

Herstel van rechtvaardigheid

“Schadevergoeding is op zichzelf niet het doel van de nabestaanden”, zei advocaat Arlette Schijns. “Het gaat hen in de eerste plaats om enige vorm van herstel van rechtvaardigheid. Herstel van het onrecht, voor zover dat mogelijk is, dat op 17 juli 2014 heeft plaatsgevonden. En de betaling van schadevergoeding is de enige manier waarop dat herstel kan plaatsvinden.”

De vier verdachten zijn niet bij het proces. Een van hen heeft voor zijn verdediging Nederlandse advocaten aangesteld. Die willen hem voor het proces begint ontmoeten, maar door de coronacrisis is het volgens hen lastig om naar Rusland te vliegen.

‘Vileine opmerking’

Volgens het OM gaan er meerdere vluchten per week naar Rusland en wil het OM graag helpen bij het boeken van een vlucht. “Een beetje een vileine opmerking”, aldus verslaggever Van de Wiel.

Het MH17-proces gaat 28 september 2020 verder.

BEKIJK OOK;

MH17-proces: 76 nabestaanden willen spreken tijdens proces, 316 vragen schadevergoeding

AD 31.08.2020 Tijdens het MH17-proces zullen zeker 76 nabestaanden van inzittenden van het vliegtuig een slachtofferverklaring uitspreken. Ook hebben 316 nabestaanden aangegeven een verzoek tot schadevergoeding te zullen indienen. Dat stellen de advocaten van de nabestaanden.

Dat bleek maandagmiddag tijdens de voortzetting van het MH17-proces in de rechtbank bij Schiphol. Vandaag kwamen voor het eerst de advocaten van de nabestaanden uitgebreid aan het woord. ,,De nabestaanden zeggen: het gaat hier om onze dierbaren. Laten we dat niet uit het zicht verliezen. Voor de nabestaanden gaat dit proces om wie er verantwoordelijk zijn voor wat er is gebeurd op 17 juli 2014″, aldus advocate Arlette Schijns.

De nabestaanden krijgen later tijdens het proces, waarschijnlijk in mei volgend jaar, de kans hun verhaal te vertellen. 76 nabestaanden hebben aangegeven te willen spreken, 66 van hen willen dat in de rechtszaal doen, 10 vanaf een andere locatie, bijvoorbeeld via een (opgenomen) videogesprek.

55 mensen willen in het Nederlands spreken, 20 in het Engels en 1 in het Duits. Advocaat Peter Langstraat van het rechtsbijstandteam van de nabestaanden: ,,Sommige nabestaanden zijn al oud, zij weten niet of ze volgend jaar nog leven. Ze willen wel graag een videoboodschap opnemen.”

Het rechtsbijstandteam vertegenwoordigt zo’n 450 nabestaanden van de MH17-crash. Het Openbaar Ministerie stelt tot nu toe 11 schriftelijke slachtofferverklaringen te hebben gekregen. Ze gaan nog een keer een inventarisatie maken.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Advocaten naar Rusland

Eerder op de dag was er het nieuws dat de Nederlandse advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten in het MH17-proces die een advocaat heeft, binnenkort naar Rusland vliegen om met hun cliënt te overleggen. De Rus is vooralsnog niet van plan naar Nederland te komen om het proces bij te wonen.

Van de vier verdachten (Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko) heeft alleen Poelatov ervoor gekozen zich door twee advocaten te laten verdedigen. Die verdediging meldde tijdens de voorgaande zittingen nauwelijks met hun cliënt te hebben kunnen overleggen vanwege de reisbeperkingen door de corona-maatregelen. Volgens het Openbaar Ministerie is een reis naar Moskou daarvoor overigens niet nodig; overleg kan ook via een videoverbinding.

De advocaten vinden die optie echter niet veilig genoeg. ,,We hebben de afgelopen weken enkele keren een vlucht geboekt, maar die werden steeds gecanceld. Nu lijkt het wel te lukken”, aldus advocaat Sabine ten Doesschate. Wanneer de advocaten precies naar Rusland reizen, zeggen ze niet. ,,Gezien het feit dat er wel vaker advocaten worden gevolgd.” Daarmee verwijst zij naar het proces rond Ridouan Taghi, waarin justitie twee Nederlandse advocaten in Dubai liet observeren omdat ze mogelijk met Taghi zouden afspreken.

Advocaten Sabine ten Doesschate (r) en Boudewijn van Eijck (l) van verdachte Oleg Poelatov met op de achtergrond de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, tijdens een eerdere zitting. © ANP

Advocaten ‘snel’ naar Rusland voor overleg met MH17-verdachte Poelatov

RTL 31.08.2020 De advocaten van Oleg Poelatov, één van de verdachten in het MH17-proces, verwachten ‘op betrekkelijk korte termijn’ naar Rusland te kunnen gaan om hun cliënt te bezoeken.

Dat zei advocaat Sabine ten Doesschate bij de hervatting van de grote strafzaak in de rechtbank op Schiphol over de vliegramp zes jaar geleden. Het is de negende dag van het proces.

Vanwege de coronacrisis is het tot nu toe niet gelukt om Poelatov te bezoeken, zegt Ten Doesschate. “Wij hebben ons best gedaan, maar er waren geen vluchten. Of deze gingen op het laatste moment niet door.” Er is nu een vlucht geboekt en deze lijkt door te gaan, zegt ze.

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over MH17-proces: ‘Ze trekken werkelijk álles in twijfel’

Ten Doesschate wil niet zeggen op welke datum het bezoek aan Poelatov plaatsvindt, vanwege ‘zorgwekkende berichten over geobserveerde advocaten in een andere strafzaak’.

Ze doelt daarmee op het liquidatieproces Marengo. Onlangs werd bekend dat twee advocaten in opdracht van het Openbaar Ministerie zijn gevolgd naar Dubai omdat er een tip bij justitie was binnengekomen dat zij met de toen nog voortvluchtige Ridouan Taghi hadden afgesproken. Dat bleek niet zo te zijn.

OM: helpen met vlucht boeken

In een reactie zei de officier van justitie niet precies te weten waarom de advocaten zo veel moeite hebben met het boeken van een vlucht naar Rusland. “Er gaan geregeld vluchten, ook via andere Europese steden. Wij willen best helpen met het boeken.”

 Geert Gordijn

@geertgordijn

Nabestaanden #MH17 spreken vandaag (via hun advocaat) nog niet over hun persoonlijke verhalen na de dood van hun dierbare, het gaat vooral nog om juridische vragen.

11:35 AM · Aug 31, 2020 1 See Geert Gordijn’s other Tweets

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 neergehaald boven het oosten van Oekraïne.  Alle 298 inzittenden, waaronder bijna 200 Nederlanders, kwamen om het leven.

Een door de Nederlandse justitie geleid internationaal onderzoek leidde tot de aanklacht tegen de vier verdachten. Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten die zich door Nederlandse advocaten laat verdedigen. De andere drie – Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko – hebben niets van zich laten horen.

Lees ook:

Ben je ooit klaar met herdenken? ‘Een ramp zoals MH17 kún en mag je niet vergeten’

RTL Nieuws / ANP; MH17 MH17-proces

Advocaten MH17-verdachte Pulatov gaan naar Rusland om cliënt te spreken

NU 31.08.2020 De twee advocaten van Oleg Pulatov, die met drie anderen wordt verdacht van het neerhalen van vlucht MH17, laten maandag weten op korte termijn naar Rusland te willen vertrekken om hun cliënt te spreken. Dat zou het eerste persoonlijke contact tussen Pulatov en zijn raadslieden zijn.

Advocaat Sabine ten Doesschate zei maandag bij de hervatting van het proces inmiddels een vlucht te hebben geboekt. Ten Doesschate meldde dat eerdere pogingen als gevolg van de coronacrisis zijn gestrand. De advocaten hopen dat de vlucht kan doorgaan.

De raadslieden willen niet laten weten wanneer ze vertrekken, omdat onlangs bleek dat bij het Marengo-proces betrokken advocaten zijn gevolgd. Ten Doesschate zei alleen dat ze op “betrekkelijk korte termijn” naar Rusland vertrekken.

OM verbaasd dat boeken vlucht nu pas is gelukt

Het Openbaar Ministerie (OM) zei in een korte reactie blij te zijn dat de advocaten eindelijk in contact kunnen treden met Pulatov. Wel zijn zij enigszins verbaasd dat dit nu pas is gelukt, omdat er volgens de officier van justitie al langer vluchten naar Rusland te boeken zijn.

Het OM heeft al vaker zijn ongenoegen geuit over het trage verloop van het contact tussen de verdediging en Pulatov. Ten Doesschate en Boudewijn van Eijck zeggen het van belang te vinden het dossier in persoon met hun cliënt te bespreken. Een videoverbinding zou daarom geen optie zijn.

Zie ook: MH17-verdachte Pulatov: de man die het vervoer van de buk-installatie overzag

Lees meer over: MH17 

Strafrechtadvocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck verdedigen Oleg Poelatov ANP

Advocaten MH17-verdachte binnenkort naar Rusland

NOS 31.08.2020 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov hebben hem nog steeds niet ontmoet, maar ze hopen binnenkort naar Rusland te kunnen reizen. Vanochtend begon weer een reeks voorbereidende zittingen in het proces.

Advocaat Sabine ten Doesschate zei dat ze de afgelopen weken geprobeerd hebben een vlucht te vinden, maar dat er geen vluchten naar Rusland waren, of dat ze op het laatste moment werden geannuleerd.

Strategie bespreken

De Nederlandse advocaten willen hun cliënt in levenden lijve ontmoeten om de verdedigingsstrategie te bespreken. De rechtbank heeft de verdediging hiervoor tot het najaar de tijd gegeven. De afgelopen maanden konden ze niet naar Rusland reizen vanwege de coronamaatregelen.

Bij een eerdere zitting konden ze nog niet zeggen welke zaken ze verder willen laten onderzoeken, voordat het proces inhoudelijk van start gaat.

Ten Doesschate zei dat ze nu toch een vlucht hebben gevonden. Ze wilde niet zeggen op welke datum ze reizen vanwege de “recente zorgwekkende berichten over het schaduwen van advocaten”. Daarmee doelde ze op de zaak tegen Ridouan Taghi, waarin twee advocaten zijn geobserveerd toen ze naar Dubai reisden.

OM weinig begripvol

Het Openbaar Ministerie (OM) toont weinig begrip voor het uitblijven van de ontmoeting. Officier van justitie Ferdinandusse zei dat het OM eerder de advocaten had gemeld vanuit welke Europese steden er naar Rusland wordt gevlogen. Volgens hem gaan er meerdere vluchten per week. Hij zei dat het OM graag wil helpen bij het boeken van een vlucht.

Later vandaag komen de advocaten van de nabestaanden aan het woord. Vlucht MH17 werd in juli 2014 neergehaald boven Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Hiervoor staan vier mannen terecht, onder wie Oleg Poelatov.

BEKIJK OOK;

september 1, 2020 Posted by | Bellingcat, BUK, EHRM, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Leonid Chartsjenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Oleg Poelatov, Poelatov, Poetin, rechtzaak, Rusland | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 24 – proces deel 6

De spanningen op weg naar een nieuwe Koude Oorlog lopen weer op !!!

De Nederlandse ambassade in Moskou.

Weer Heibel in de tent

Opnieuw is er heibel tussen Nederland en Rusland: onze inlichtingendiensten zouden spionageapparatuur in een Russisch diplomatiek voertuig hebben geplaatst. Experts zien een ‘Wraakoefening voor MH17 en de mislukte Russische spionage bij de OPCW in Den Haag.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is asiel.jpg

Lees: Zo werden Russische onderzeeboten vanaf vliegveld Valkenburg opgespoord tijdens de Koude Oorlog Video OmroepWest 25.11.2021

Lees: De geschiedenis van vliegveld Valkenburg: een plek die niet op de Nederlandse kaart stond OmroepWest 254.11.2021

Het is de zoveelste deuk in de al jaren verstoorde betrekkingen tussen Rusland en ons land. In de dienstwagen van de assistent van de Russische militair-attaché in Nederland is volgapparatuur aangetroffen, maakte het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag 17.08.2020 bekend. De Russen zijn woedend en hebben plaatsvervangend ambassadeur Dominique Kuhling op het matje geroepen.

Lees ook;

Lees meer

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes.

Lees meer

Dit zou ook een set-up kunnen zijn van de Russen om Nederland zwart te maken, aldus Paul Abels, hoogleraar inlichtingenstudies.

Als de beschuldigingen kloppen is vooral sprake van selectieve verontwaardiging, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten. ,,Elke veiligheidsdienst probeert dit bij vijandige inlichtingendiensten, het is volstrekt normaal. De Russen doen dit in Moskou evengoed.”

Hoogleraar Inlichtingenstudies Paul Abels betwijfelt of de AIVD en/of MIVD inderdaad hebben gespioneerd. ,,Het zou net zo goed een set-up van de Russen kunnen zijn om Nederland zwart te maken. De spionagewereld is een schijnwereld, waar niets is wat het lijkt.”

Veel overvliegende Amerikaanse helikopters boven Zuid-Nederland

Zo’n veertig Amerikaanse helikopters, waaronder Chinooks, Black Hawks en Apaches, vliegen vanaf maandag 22.11.2021 tot medio december van Vlissingen naar Duitsland. Zestig heli’s van dezelfde types leggen het traject in tegengestelde richting af, meldt het ministerie van Defensie.

Ook worden van en naar de haven van Vlissingen zo’n 2000 voertuigen en containers door Nederland vervoerd. Daarom is een deel van de haven aangemerkt als een tijdelijk militair object dat wordt bewaakt door bewapende militairen van de Nederlandse landmacht. Het transport van het Amerikaans personeel gebeurt door de vervoersorganisatie van Defensie.

De verplaatsing van de eenheden heeft te maken met een wissel van een Amerikaanse helikopterbrigade bij de oosterburen. Sinds de annexatie van de Krim door Rusland in 2014 is de Amerikaanse aanwezigheid in Europa versterkt. Rusland en Oekraïne hebben al jaren een gespannen relatie.

Russische troepen zouden Oekraïne volgens de gedeelde informatie kunnen binnentrekken via schiereiland De Krim, buurland Wit-Rusland en vanuit Rusland zelf. Er kan een legermacht worden ingezet die mogelijk bestaat uit zo’n 100.000 manschappen.

’Hysterie’

Het is onduidelijk of de Russische troepenopbouw betekent dat een nieuw gewapend conflict onvermijdelijk is. Poetin heeft volgens de ingewijden vermoedelijk nog niet besloten wat hij precies wil doen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken zei eerder deze maand: „Ik kan niet zeggen wat de intenties van Rusland zijn. Die kennen we niet.”

Rusland houdt het Westen verantwoordelijk voor het oplopen van de spanning. Er zou bewust voor „hysterie” worden gezorgd door steeds te wijzen op Russische militaire activiteiten in het grensgebied, zei een woordvoerder van het Kremlin zondag 21.11.2021.

„Degenen die ons beschuldigen van ongebruikelijke militaire activiteiten op ons eigen grondgebied sturen zelf hun troepen de oceaan over. En dan heb ik het over de Verenigde Staten”, zei de Russische regeringswoordvoerder op televisie. „Dat is niet erg logisch of fatsoenlijk.”

Lees: In Rusland wordt ook het herdenken van onderdrukking uit vorige eeuw verboden NOS 26.11.2021

Lees: Regering in Kiev beweert poging tot staatsgreep te hebben verijdeld NOS 26.11.2021

Lees: Navo waarschuwt Rusland: ‘Ernstige gevolgen als jullie Oekraïne binnenvallen’ AD 26.11.2021

Lees: VS willen wapens en militaire adviseurs naar Oekraïne sturen Telegraaf 23.11.2021

Lees: Een Russische invasie van Oekraïne is een ‘reële mogelijkheid’, zeggen Amerikaanse veiligheidsexperts MSN 23.11.2021

Lees: Een Russische invasie van Oekraïne is een ‘reële mogelijkheid’, zeggen Amerikaanse veiligheidsexperts (businessinsider.nl) 23.11.2021

Lees: Veel overvliegende Amerikaanse helikopters boven Zuid-Nederland MSN 22.11.2021

Lees: VS waarschuwen EU voor mogelijk Russisch ’invasieplan’ Telegraaf 22.11.2021

Lees: Journalist Tom Vennink werd Rusland uitgezet: ‘Ben slechts een pion in een veel groter spel’ AD 05.11.2021

Lees: Knapen: onacceptabel dat Rusland Nederlandse journalist uitzette MSN 08.11.2021

Lees: Uitzetting journalist past in ijzige relatie tussen Nederland en Rusland: ‘Moskou is zenuwachtig’ AD 05.11.2021

Lees: Volkskrant-correspondent over uitzetting uit Rusland: ‘Kwam als grote verrassing”  MSN 05.11.2021

Lees: Rusland trekt plotseling verblijfsvergunning Volkskrant-correspondent in NU 03.11.2021

Lees: Rusland zet Volkskrant-correspondent Tom Vennink uit wegens oude ‘administratieve overtredingen’ VK 03.11.2021

AD 18.08.2020

Geen sinecure

De aangetroffen apparatuur betreft volgens Moskou traceerapparatuur. Daarmee kunnen Nederlandse veiligheidsdiensten nagaan welke ontmoetingen de Russische militaire attaché heeft. Het plaatsen van dergelijke elektronica is echter bepaald geen sinecure, stelt De Jong. ,,De Russen weten dat de kentekens van hun diplomatieke voertuigen bij de AIVD bekend zijn en parkeren die echt niet op een willekeurige hoek van de straat.”

Mocht een auto onverhoopt defect raken dan zal deze zo mogelijk op het ambassadeterrein door een eigen monteur gerepareerd worden. ,,En als er toch een garagebezoek vereist is, willen ze er met hun neus bovenop zitten.” Sowieso zullen inlichtingendiensten hun eigen diplomatieke auto’s regelmatig binnenstebuiten keren om eventuele spionageapparatuur op te sporen.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken. © ANP

Al met al is het vrijwel ondoenlijk om apparatuur ongezien te installeren, stelt kenner van de Russische inlichtingendiensten De Jong. Het gemakkelijkst lijkt nog het plaatsten van een gps-tracker onderop de auto. ,,Zoiets is snel te doen, de technologie is ook al decennia oud.”

MH17

Dit besluit is op hoog niveau genomen, door Poetin of de Russische veilig­heids­raad, aldus Ben de Jong, kenner Russische inlichtingendiensten.

Waar of niet, de vraag rijst waarom Rusland de spionagezaak zo hoog opspeelt. Normaliter worden dergelijke affaires diplomatiek in alle stilte opgelost. Experts Abels en De Jong hebben een vermoeden. ,,Met weinig westerse landen is de relatie momenteel zo beroerd als met Nederland”, zeggen beiden. ,,Dat Nederland al jarenlang stelt dat Rusland achter de crash van MH17 zit, is tegen het zere been van Moskou.” Zo besloot het kabinet begin juli nog Rusland voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen.

 

De Jong gaat er vanuit dat Rusland belang heeft bij publiciteit. ,,Rusland probeert in zijn betrekkingen met het Westen momenteel overal stennis te schoppen.”

De beschuldigingen kunnen volgens hoogleraar inlichtingenstudies Abels verder een wraakoefening zijn voor hoe Nederland Rusland te kijk zette na de mislukte spionagepoging bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018. Russische spionnen probeerden de systemen te hacken, maar werden op heterdaad betrapt door de MIVD. ,,Nederland organiseerde vervolgens een persconferentie om de zaak wereldkundig te maken.”

Het besluit om er een diplomatieke rel van te maken is op hoog niveau genomen, denken Abels en De Jong. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov bezit niet het statuur om dit alleen te doen, de machtsstructuren zijn veel hiërarchischer dan in Nederland. ,,Het is zeker langs Vladimir Poetin zelf of de Russische veiligheidsraad gegaan.”

Moet Nederland nu diep door het stof en nederig excuses maken? Geenszins, stelt De Jong: ,,Als je ziet wat de Russen ons de afgelopen jaren allemaal geflikt hebben zou ik dat zeker niet doen”, wijst hij op de vele affaires die in 2012 startten met de arrestatie van Russische spion Raymond P, die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen.

‘Glashard ontkennen’

Volgens hoogleraar inlichtingendiensten Abels is glashard ontkennen altijd het devies, of de beschuldigingen nu waar zijn of niet. Hoe je dat doet liet Rusland zien na de verijdelde spionagezaak bij de OPCW. Daar klopte niets van, de beschuldigingen van Nederland en het Westen getuigden van een ‘levendige fantasie’ en waren een ‘absurditeit’, stelde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in 2018.

Actiefilm

De Nederlandse ambassadeur in Moskou is maandag bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken op het matje geroepen, omdat er volgapparatuur bij een Russische diplomaat in Nederland zou zijn aangetroffen, aldus een verklaring van het Russische ministerie.

Het is in menig actiefilm te zien; een spion die de opdracht krijgt een voertuig te tracken. Sluipend van schuilplek naar schuilplek bereikt hij de auto in kwestie. Een handlanger leidt intussen de chauffeur af door een vuurtje te vragen. En dan plakt hij een zwart kastje onder de auto: mission accomplished.

Zo zal het in het echt vast niet gaan. Maar dat veiligheidsdiensten volgapparatuur op auto’s plaatsen is zeker. Rusland zei vandaag dat het zulke apparatuur heeft aangetroffen op de auto van een militair attaché in Nederland. Wat zou daar achter kunnen zitten?

Oppositie wil opheldering kabinet over gasoverleg met Rusland

De oppositiepartijen SP, PvdA en GroenLinks willen opnieuw opheldering van het kabinet over het overleg tussen Nederland, Rusland en bedrijven zoals Gazprom en Shell over energieprojecten. De werkzaamheden binnen de speciaal hiervoor bedoelde werkgroep Energie gingen mogelijk toch verder dan demissionair premier Mark Rutte in maart de Tweede Kamer voorspiegelde, stellen de drie partijen naar aanleiding van een artikel dinsdag van Follow the Money en The Investigative Desk. De onderzoeksplatforms ontvingen stukken hierover na een Wob-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur).

Lees: Rusland wacht geduldig na vertraging Nord Stream 2-pijpleiding MSN 17.11.2021

Lees: CDA wil Nederlandse militairen naar Poolse grens met Belarus MSN 17.11.2021

Lees: Russische invasie Oekraïne dreigt: na Wit-Rusland nieuwe strijd in Oost-Europa? Elsevier 17.11.2021

Lees: Militaire oefening Estland, prikkeldraad langs grens met Rusland MSN 17.11.2021

Lees: Oppositie wil opheldering kabinet over gasoverleg met Rusland MSN 27.07.2021

Lees: Oppositie hekelt verkeerde informatie van Rutte over gesprekken met Rusland MSN 27.07.2021

AD 25.02.2021

Telegraaf 24.02.2021

Gasruzie beslecht: Amerika zwicht voor Nord Stream 2

Jarenlang ruzieden Amerika en Duitsland over Nord Stream 2, maar die twist is nu bijgelegd in een diplomatiek akkoord: Amerika staakt het verzet tegen de omstreden nieuwe gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. Het laatste deel zal spoedig worden voltooid.

Verenigde Staten houdt troostprijs over aan gascompromis

Sinds 2015 vormt de aanleg van de gasleiding een splijtzwam tussen Duitsland en de Verenigde Staten. Barack Obama, Donald Trump en de huidige Amerikaanse president Joe Biden, alle drie zagen ze niets in de pijp die Duitsland tot een belangrijk gasknooppunt maakt in Europa, de Russische invloed op de Europese energievoorziening vergroot, en de Amerikaanse bondgenoot Oekraïne buitenspel zet.

Nord Stream 2: gasruzie nadert kookpunt Waarom is de peperdure gaspijpleiding zo’n probleem voor de Amerikanen en veel Europese landen? Waarom houdt Duitsland er toch aan vast? Lees het in dit verhaal

Door het sluiten van een diplomatiek akkoord houdt Biden er nog enkele troostprijzen aan over. In een verklaring zeggen Duitsland en de Verenigde Staten samen omgerekend zo’n 59 miljoen euro te zullen investeren in duurzame energie-infrastructuur in Oekraïne. Daarnaast belooft Duitsland zich in te zetten voor het Driezeeëninitiatief, de rondetafelgesprekken tussen de twaalf EU-lidstaten die grenzen aan de Baltische Zee, Zwarte Zee en Adriatische Zee.

Vooral Oekraïne wordt benadeeld door Nord Stream 2

Ook zullen de Verenigde Staten en Duitsland proberen Oekraïne te compenseren voor de ruim 2 miljard euro die Rusland nu jaarlijks betaalt voor gasdoorvoerrechten. Door de aanleg van Nord Stream 2 is Kiev plots niet langer cruciaal in het op temperatuur houden van Europa in de winter. In 2009 bleek die afhankelijkheid nog toen Rusland de gaskraan dichtdraaide en delen van Centraal-Europa en de Balkan tijdens een koude winter zonder gas kwamen te zitten.

Voor Duitsland betekende die winter een keerpunt. Het wilde niet langer  afhankelijk zijn van het wispelturige Oekraïne. Bovendien bezweren de Duitsers dat Rusland niet nog meer wordt gespekt dan nu al het geval is: de Duitsers zullen niet meer gas afnemen van de Russen, alleen de aanvoerroute wordt verlegd.

Lees ook: Russische gaspijp splijt het westen

Afwachten hoe de gasleiding in de praktijk zal werken

Toch zijn niet alleen Oekraïne en de Verenigde Staten door de nieuwe gasroute voor het hoofd gestoten. Veel voormalige Oostbloklanden noemen de Duits-Russische gasleiding een schande. De Baltische staten Estland, Letland en Litouwen vrezen schade aan de ecosystemen in de Oostzee. In Polen zijn zelfs vergelijkingen gemaakt met de Tweede Wereldoorlog, toen Rusland en Duitsland in het geheim afspraken om Polen te verdelen. De Poetin-gezinde extreem-rechtse partij Konfederacja noemt Nord Stream 2 de ­‘Molotov-Ribbentrop-pijpleiding’.

Door het akkoord zal de gasruzie tussen Duitsland, de Verenigde Staten, Oekraïne en de voormalige Oostbloklanden bekoelen. In het akkoord belooft Duitsland tegen Rusland te zullen optreden als het de energiebevoorrading als wapen inzet. Met die verzekering zullen Oekraïne en Oost-Europa genoegen moeten nemen. Daarmee is het acute gevaar van de gasruzie weliswaar geweken, maar een kleine vonk kan de diplomatieke ruzie weer doen oplaaien.

Lees: MH17 geen obstakel voor gasonderhandelingen met Poetin – het moest alleen stiekem – Follow the Money – Platform voor onderzoeksjournalistiek FtM 27.07.2021

Lees: Gasruzie voorbij: Amerika zwicht voor Nord Stream 2 Elsevier 22.07.2021

Lees: Akkoord over omstreden Duits-Russische gaspijpleiding: ‘Overwinning voor Poetin’ RTL 22.07.2021

Lees: VS en Duitsland akkoord over omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2 NOS 21.07.2021

Diplomatiek onschendbaar

In de Koude Oorlog was spionage door militair attachés schering en inslag, zegt Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. “Maar wij deden het andersom net zo goed.”

“Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels”, aldus Willemijn Aerdts, universiteit Leiden.

Als het al waar is dat de Nederlandse inlichtingendiensten de Russische militair attaché met een elektronische tracker hebben gevolgd, dan moet die iets gedaan hebben om op te vallen, zegt Wijninga: “Van militair attachés wordt altijd wel op een bepaalde manier bijgehouden waar ze zijn. Vaak door ze gewoon een bezoekje te brengen.”

Het kan zijn dat Nederland extra op z’n hoede is na 2018. Toen werden Russen in Den Haag betrapt op het moment dat ze de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) probeerden te hacken. Ze kwamen Nederland binnen op een toeristenvisum en werden vervoerd door ambassadepersoneel. Mogelijk heeft de huidige militair attaché iets vergelijkbaars gedaan.

Gissen

Maar het is maar de vraag of het echt klopt, zegt Peter Wijninga: “Totdat Rusland met tastbaar bewijs komt, en dan bedoel ik meer dan een foto van een tracker, of Nederland met een verklaring, blijft het gissen wat er gebeurd is.”

Nog maar wat geïnformeerd giswerk dan. Volgens Aerdts en Wijninga kan er ook diplomatieke onenigheid aan dit nieuws ten grondslag liggen, na de in de kiem gesmoorde hackpoging van de OPCW in 2018. De MIVD bracht dat vrij gedetailleerd naar buiten. Niet bepaald gebruikelijk. Rusland heeft altijd ontkend, maar het leverde het land wel gezichtsverlies op.

Terugblik cyberoperatie tegen de OPCW

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Volgens de MIVD werd de aanval gepleegd door vier Russische officieren, die met een diplomatiek paspoort naar Nederland waren gereisd.

Russische hackaanval in Den Haag

De hackaanval kon volgens de MIVD worden verhinderd en de vier betrokken officieren werden dezelfde dag het land uit gezet. Rusland deed de beschuldigingen toen af als fantasieën.

Dit zijn de 4 Russen die de aanval moesten uitvoeren. Ze blijken onderdeel van de Russische inlichtingendienst GROe en heten Aleksei Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Alexej Valeryvitsj Minin.

Alexey Minin MIVD

Oleg Sotnikov MIVD

Evgenii Serebriakov MIVD

Aleksei Morenets MIVD

“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

AD 06.10.2018

 

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

Apparatuur

De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Telegraaf 06.10.2018

 

MH17

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek.

AD 11.10.2018

 

Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Telegraaf 06.10.2017

 

Ondermijnen

“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar“, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

AD 11.10.2018

 

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Telegraaf 06.10.2017



Telegraaf 06.10.2017

AD 01.11.2018

 

Aanklacht

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus 2018 diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

In opvallende openheid maakte minister Bijleveld van Defensie details bekend over de Russische hackaanval. In zeven vragen en antwoorden praten we u bij.

Agenten van de Russische inlichtingendienst GROe probeerden in april 2018 binnen te dringen in het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag. Het bewijs tegen de dienst stapelt zich op, Poetin ging in de tegenaanval.

Op vrijdag 13 april 2018 parkeerden de Russen een auto dicht bij de OPCW. In de auto zat hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren. Om die reden besloot de MIVD de operatie te verstoren. Lees meer in ons liveblog

AD 15.10.2018

 

Daarmee is er opnieuw bewijs van spionage-operaties van de Russische militaire inlichtingendienst. Poetin gaat in de tegenaanval.

De Russische inlichtingendienst GROe is met afstand de meest avontuurlijke van de drie Russische inlichtingendiensten, schreef correspondent Steven Derix onlangs in dit profiel.

Lees: ‘Kernramp kan na migranten nieuw wapen van Belarus tegen Europa zijn’ AD 24.11.2021

Lees: Oppositieleider: Loekasjenko in staat tot kernramp om EU te raken Telegraaf 24.11.2021

Lees: Oppositieleider: Loekasjenko in staat tot kernramp om EU te raken MSN 24.11.2021

Lees: Europese gasprijzen stijgen naar hoogste niveau in drie weken na uitstel opening omstreden pijplijn Nord Stream 2 MSN 16.11.2021

Lees: Russische gaspijplijn loopt nog meer vertraging op door Duitse bezwaren MSN 16.11.2021

Lees: Russische gaspijplijn loopt nog meer vertraging op door Duitse bezwaren RTL 16.11.2021

Lees: Dreigende taal Berlijn en Parijs om Russen aan Oekraïense grens MSN 15.11.2021

Lees: Westen bezorgd: wat doet die groeiende Russische troepenmacht bij Oekraïne? NOS 15.11.2021

Lees: NAVO: gevaar dat Rusland Oekraïne overrompelt neemt toe MSN 15.11.2021

Lees: NAVO-topman waarschuwt over nakende Russische invasie van Oekraïne – Business AM 15.11.2021

Lees: Leger Letland oefent bij grens met Belarus MSM 15.11.2021

Lees: VS waarschuwt Europa dat Rusland mogelijk invasie in Oekraïne plant – Business AM 12.11.2021

Lees: Kremlin belooft dat gas zoals gebruikelijk blijft stromen naar EU MSN 12.11.2021

Lees: Russisch gas blijft naar Europa stromen, ondanks dreigement Wit-Rusland – Business AM 12.11.2021

Lees: Lichaam gevonden bij Russische ambassade Berlijn, mogelijk geheim agent NOS 05.11.2021

Lees: Russische diplomaat valt uit Berlijns raam Telegraaf 05.11.2021

Lees: Opsteker voor Rusland in juridisch gevecht over Yukos-miljarden RTL 05.11.2021

Lees: Hoge Raad verwijst slepende Yukos-zaak naar gerechtshof Amsterdam NOS 05.11.2021

Lees: Europese gasprijs omhoog door daling leveringen Rusland MSN 03.11.2021

Lees: Gasprijs stijgt weer in Europa – Rusland belooft snel meer gas te leveren MSN 03.11.2021

Lees: Gasprijs stijgt weer in Europa – Rusland belooft snel meer gas te leveren BI 03.11.2021

Lees: Rusland levert minder gas, prijs in Europa schiet 13 procent omhoog RTL 03.11.2021

Lees: Gaat de energierekening omlaag als Poetin de gaskraan opendraait? MSN 28.10.2021

Lees: Gaat de energierekening omlaag als Poetin de gaskraan opendraait?  RTL 28.10.2021

Lees: Poetin geeft opdracht gasvoorraden Europa aan te vullen NOS 28.10.2021

Lees: Aanvoer van Russisch gas via omstreden pijplijn Nord Stream 2 stap dichterbij MSN 26.10.2021

Lees: Afhankelijkheid en wantrouwen: relatie Rusland en Europa op scherp door gas NOS 23.10.2021

Lees: Poetin legt eisen extra gaslevering aan EU op tafel RTL 22.10.2021

Lees: Poetin legt eisen extra gaslevering aan EU op tafel MSN 22.10.2021

Lees: NAVO-chef Stoltenberg betreurt vertrek Russische missie MSN 20.10.2021

Lees: Rusland levert geen extra gas zonder goedkeuring van de Nord Stream 2 (businessinsider.nl) 19.10.2021

Lees: Rusland levert naar verluidt geen extra aardgas zonder goedkeuring van de Nord Stream 2-gaspijplijn MSN 19.10.2021

Lees: Bronnen: geen extra Russisch aardgas zonder Nord Stream 2 MSN 19.10.2021

Lees: Rusland verbreekt directe communicatie met NAVO als ‘lik op stuk’-reactie NOS 18.10.2021

Lees: Rusland sluit eigen missie bij Navo, contact nauwelijks zo beroerd sinds Koude Oorlog AD 18.10.2021

Lees: Buitenlandminister Knapen: Rusland gooit deur naar NAVO dicht MSN 18.10.2021

Lees: Rusland schort eigen NAVO-missie op na ontslag acht inlichtingenofficieren NU 18.10.2021

Lees: Rusland schort eigen NAVO-missie op na ontslag acht inlichtingenofficieren MSN 18.10.2021

Lees: Rusland lijkt niet van plan meer aardgas aan Europa te leveren NU 18.10.2021

Lees: Rusland lijkt niet van plan meer gas te leveren Telegraaf 18.10.2021

Lees: Rusland lijkt niet van plan meer aardgas aan Europa te leveren MSN 18.10.2021

Lees: Gebruikt Poetin gas als politiek wapen? ‘Hoge prijzen zijn niet in het voordeel van Rusland’ AD 15.10.2021

Lees: Rusland bereid meer gas te leveren, kabinet overweegt verlaging energietaks Elsevier 14.10.2021

Lees: Waarom de Russische gaspijplijn Nord Stream 2 Europa bezighoudt NU 13.10.2021

Lees: Koude Oorlog 2.0? Mysterieus Havana-syndroom duikt nu ook op bij Amerikanen in Colombia AD 13.10.2021

Lees: Opnieuw mysterieus Havana-syndroom bij ambassadepersoneel VS, nu in Colombia NOS 13.10.2021

Lees: Poetin over gascrisis: Europa is aan zet NOS 13.10.2021

Lees: Rusland in startblokken om meer gas te leveren aan Europa NU 13.10.2021

Lees: Poetin bereid om gaskraan open te draaien Telegraaf 13.10.2021

Lees: Poetin bereid om gaskraan open te draaien MSN 13.10.2021

Lees: Poetin ontkent inzet gas als politiek wapen in energiecrisis AD 13.10.2021

Lees: Poetin: Rusland gebruikt energiecrisis niet als wapen MSN 13.10.2021

Lees: Poetin: Rusland gebruikt energiecrisis niet als wapen RTL 13.10.2021

Lees: En ineens zijn ze weg… beruchte Russische cyberbende is online verdwenen AD 14.07.2021

Lees: Website Russische hackersgroep REvil verdwenen NOS 13.07.2021

Lees: Servers achter gijzelsoftware REvil abrupt offline RTL 13.07.2021

zie ook: Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

dossier OPCW NOS

dossier “Hackaanval OPCW” AD

Gasruzie voorbij: Amerika zwicht voor Nord Stream 2

Elsevier 22.07.2021 Jarenlang ruzieden Amerika en Duitsland over Nord Stream 2, maar die twist is nu bijgelegd in een diplomatiek akkoord: Amerika staakt het verzet tegen de omstreden nieuwe gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. Het laatste deel zal spoedig worden voltooid.

De 1.200 kilometer lange pijpleiding ligt naast de bestaande gaspijp door de Oostzee, Nord Stream. Zodra nummer 2 operationeel is, kan er twee keer zoveel gas van Siberië naar Duitsland worden gepompt, 110 miljard kubieke meter per jaar.

Verenigde Staten houdt troostprijs over aan gascompromis

Sinds 2015 vormt de aanleg van de gasleiding een splijtzwam tussen Duitsland en de Verenigde Staten. Barack Obama, Donald Trump en de huidige Amerikaanse president Joe Biden, alle drie zagen ze niets in de pijp die Duitsland tot een belangrijk gasknooppunt maakt in Europa, de Russische invloed op de Europese energievoorziening vergroot, en de Amerikaanse bondgenoot Oekraïne buitenspel zet.

Ook zullen de Verenigde Staten en Duitsland proberen Oekraïne te compenseren voor de ruim 2 miljard euro die Rusland nu jaarlijks betaalt voor gasdoorvoerrechten. Door de aanleg van Nord Stream 2 is Kiev plots niet langer cruciaal in het op temperatuur houden van Europa in de winter. In 2009 bleek die afhankelijkheid nog toen Rusland de gaskraan dichtdraaide en delen van Centraal-Europa en de Balkan tijdens een koude winter zonder gas kwamen te zitten.

Voor Duitsland betekende die winter een keerpunt. Het wilde niet langer  afhankelijk zijn van het wispelturige Oekraïne. Bovendien bezweren de Duitsers dat Rusland niet nog meer wordt gespekt dan nu al het geval is: de Duitsers zullen niet meer gas afnemen van de Russen, alleen de aanvoerroute wordt verlegd.

Akkoord over omstreden Duits-Russische gaspijpleiding: ‘Overwinning voor Poetin’

RTL 22.07.2021 De meest omstreden gaspijpleiding uit de Europese geschiedenis wordt voltooid. Jarenlang lag Amerika dwars bij Nord Stream 2, die van Rusland naar Duitsland loopt. Nu is er alsnog een akkoord tussen Duitsland en de VS. Al lijkt de Russische president Poetin de grote winnaar. “Hij heeft de volledige controle.”

De Amerikanen zijn bang dat Rusland met de nieuwe gaspijpleiding te veel invloed krijgt bij de levering van energie aan Europa. Nord Stream 2 loopt namelijk rechtsreeks van Rusland naar Duitsland door de Oostzee en omzeilt daarbij Oost-Europese landen zoals Oekraïne en Polen.

Toch is het Witte Huis akkoord gegaan. De afspraak tussen de Amerikaanse president Joe Biden en de Duitse bondskanselier Merkel is dat Rusland sancties opgelegd zal krijgen als de regering-Poetin energie ‘als wapen’ gebruikt of agressieve acties onderneemt tegen Oekraïne, zo lieten de VS en Duitsland gisteravond weten in een gemeenschappelijke verklaring.

Nord Stream is een dubbele gasleiding voor transport van Russisch aardgas. De leidingen zijn ruim 1200 km lang en hebben in totaal zo'n 10 miljard euro gekost.Nord Stream is een dubbele gasleiding voor transport van Russisch aardgas. De leidingen zijn ruim 1200 km lang en hebben in totaal zo’n 10 miljard euro gekost.

Het omstreden gasproject zorgt al jaren voor grote spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten, en ook binnen de Europese Unie zelf. De Duitsers en de Russen beweren al die tijd dat het gaat om een commercieel project van het Russische gasbedrijf Gazprom en Europese partnerbedrijven zoals Shell, Uniper en Total, en dat Nord Stream 2 noodzakelijk is voor de enorme energiebehoefte in West-Europa.

“Rusland heeft altijd al volgehouden dat de pijplijn geen politiek instrument is om Europa afhankelijk te maken van Russisch gas”, zegt correspondent Eva Hartog. “Ze noemen het juist een puur economisch project waar zowel Europa als Rusland baat bij hebben. “De Russische regering ziet de inmenging van de Amerikanen als egoïstische bemoeizucht.”

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Duits-Russische gaspijpleiding splijt Europa: ‘Doet denken aan de Tweede Wereldoorlog’

Gaskraan dichtdraaien

Tegenstanders zijn het daar niet mee eens. Zij denken dat Europa te afhankelijk wordt van Russisch gas en verwachten dat Poetin in de toekomst de gaskraan dichtdraait als hem dat politiek gezien goed goedkomt.

Maar er spelen nog veel meer belangen, zegt geopolitiek analist Isa Yusibov. “De Amerikanen willen zelf namelijk ook graag schaliegas verkopen aan Europese landen. Maar dat gaat niet gebeuren omdat Europa nu genoeg gas heeft.” Yusibov denkt dat Duitsland de Amerikanen daarom op een ander vlak tegemoet is gekomen. “Het is zeker dat Amerika er iets voor terugkrijgt. Wat dat is, weten we nog niet.”

Volgens Yusibov heeft de EU de gaspijpleiding overigens niet nodig. “Er is geen extra vraag naar gas. Bij iets meer dan 40 procent van het gas dat wij gebruiken in de EU zijn we nu afhankelijk van Rusland. Maar de gasconsumptie neemt juist af door de afbouw van fossiele brandstoffen.”

“Het is zeker dat Amerika er iets voor terugkrijgt.”

Beloftes voor Oekraïne

Dan is er nog Oekraïne, dat nu nog geld verdient als doorvoerland, maar straks volledig genegeerd kan worden door Rusland. Die kans lijkt groot, aangezien het huidige contract tussen beide landen afloopt in 2024 en de twee landen bovendien sinds 2014 een gewapend conflict uitvechten in Oost-Oekraïne.

Oekraïne moet het nu doen met garanties dat Rusland zich aan zijn woord houdt en krijgt daarnaast 175 miljoen dollar (ruim 148 miljoen euro) van Duitsland voor een groene energietransitie. Het geld wordt gestopt in een fonds, dat met bijdragen van bedrijven moet oplopen tot 1 miljard dollar.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Russische president Poetin speelt agressief pokerspel: ‘Niemand weet welke kant dit opgaat’

Militaire operaties?

Maar wat in Oekraïne overheerst is angst en het gevoel dat het land in de steek is gelaten, blijkt uit de eerste reacties. “Die angst is gegrond”, zegt Yusibov. “Ze lopen niet alleen inkomsten mis. Er is ook een probleem voor de nationale veiligheid.”

Dat komt omdat de gaspijpleiding direct naar Duitsland loopt. Poetin is daardoor niet langer afhankelijk van de tussengelegen landen Oekraïne, Polen, Belarus en Slowakije. “Hij heeft de volledige controle over de gaspijpleiding en kan deze landen buitenspel zetten. Bovendien heeft Rusland de handen vrij om die landen onder druk te zetten, of zelfs militaire operaties uit te oefenen als het dat wil, zonder dat de gasvoorziening in West-Europa daardoor in gevaar komt.”

Grote winnaar

Rusland wordt dan ook als grote winnaar beschouwd van het compromis tussen Duitsland en de VS van gisteravond. “Voor Rusland is het grootste voordeel van deze deal dat er nu eindelijk zekerheid is”, zegt Hartog: “De afgelopen jaren werd Nord Stream 2 telkens weer opgerakeld als een manier om druk te zetten op Rusland.”

Vanuit Moskou werd dat gezien als chantage, zegt de Ruslandcorrespondent. “Dat het nu definitief lijkt door te gaan zal door Rusland worden geïnterpreteerd als een overwinning en een voorbeeld van succesvol verzet tegen Amerikaanse bemoeienis.”

meer: Chris Koenis Vladimir Poetin Angela Merkel Joe Biden Energie Gaswinning Geopolitiek Duitsland Verenigde Staten Rusland Oekraïne Polen Belarus 

VS en Duitsland akkoord over omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2

NOS 21.07.2021 De Verenigde Staten en Duitsland hebben een akkoord bereikt over het omstreden gasproject Nord Stream 2. Als Moskou de gaspijpleiding die van Rusland naar Duitsland loopt gebruikt om politieke druk uit te oefenen, riskeert het land sancties.

De twee landen hebben een gemeenschappelijke verklaring laten uitgaan: “De Verenigde Staten en Duitsland zijn beiden vastberaden om Rusland ter verantwoording te roepen voor zijn agressie en kwaadwillende activiteiten door sancties op te leggen”. De sancties moeten voorkomen dat Rusland de pijpleiding “misbruikt” om politieke druk uit te oefenen.

“Mocht Rusland proberen om energie als wapen te gebruiken of verdere agressieve acties tegen Oekraïne ondernemen, dan zal Duitsland zelf maatregelen nemen en aandringen op sancties op Europees niveau”, staat in de verklaring.

De VS laat de aanleg doorgaan, in ruil voor een Duitse investering in klimaat- en milieumaatregelen in Oekraïne. Het gaat om een zogenoemd ‘groen fonds’ voor duurzame energietransitie, waarin Berlijn 245 miljoen dollar steekt.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas is blij met het akkoord en spreekt van een “constructieve oplossing”, maar Kiev is er niet over te spreken. Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken is het Nord Stream 2-project een bedreiging van de veiligheid van Oekraïne. De minister dringt aan op overleg over de zaak met de Europese Commissie en de Duitse regering.

Heikel punt

Nord Stream 2, de gaspijplijn die onder de Oostzee loopt, is een heikel punt tussen de Amerikanen en de Duitsers. De Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Merkel waren het onlangs nog openlijk oneens over het bijna voltooide project. Washington was fel tegen het gasproject en dreigde herhaaldelijk met sancties tegen investeerders en bedrijven die meewerkten aan de aanleg. Tegelijkertijd wil de regering-Biden de banden met Duitsland, die door het gasproject onder druk kwamen te staan, weer aanhalen.

Volgens de VS wordt Europa door de pijpleiding te afhankelijk van Russisch gas. Daardoor zou Rusland via de gastoelevering politieke druk uit kunnen oefenen in kwesties rond bijvoorbeeld Oekraïne en Polen. Duitsland ziet Nord Stream 2 vooral als economisch project.

“Het normaliseren van de trans-Atlantische verhoudingen is een speerpunt van Bidens buitenlandpolitiek”, zegt NOS-correspondent Marieke de Vries. “Hij wilde Merkel niet tegen de haren instrijken. Hiermee geeft hij haar een afscheidscadeau voor zij voor het einde van het jaar opstapt”, aldus De Vries.

Maar er kwam direct stevige kritiek vanuit de Republikeinse hoek van de Senaat. De Texaanse senator Ted Cruz sprak van een “volledige overgave” van Biden aan Poetin en een “geopolitieke overwinning” voor de Russische president. Hij noemde de deal een “ramp” voor de VS en bondgenoten.

De Russische regering zei vorige maand dat de gaspijpleiding tegen het einde van dit jaar klaar zal zijn.

BEKIJK OOK;

VS dreigt met sancties voor bedrijven die omstreden Nord Stream 2 aanleggen

NU 18.03.2021 De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken wil dat bedrijven die zijn betrokken bij de aanleg van de omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2 tussen Rusland en Duitsland “onmiddellijk” stoppen met de werkzaamheden. Anders kunnen zij sancties van de Verenigde Staten opgelegd krijgen.

De Amerikaanse overheid zegt dat de Russen door de gaspijplijn meer invloed krijgen in Europa. Washington dreigde al herhaaldelijk met sancties voor bedrijven die betrokken zijn bij de aanleg van de pijplijn, die al bijna voltooid is. Een daarvan is olie- en gasconcern Shell. Ook Europese landen als Polen en Oekraïne zijn fel tegen het project.

“Nord Stream 2 is een slechte deal, voor Duitsland, Oekraïne en voor onze bondgenoten en partners in Midden- en Oost-Europa”, meldde Blinken. Volgens hem is de pijpleiding onder de Oostzee “een Russisch geopolitiek project dat Europa moet verdelen en de Europese energieveiligheid verzwakt”.

Duitsland gaf vorige maand aan vooralsnog achter de aanleg te blijven staan. Berlijn had eerder al toestemming gegeven voor de hervatting van het project, na het aflopen van de vorige vergunning. Met Nord Stream 2 wordt de capaciteit van de bestaande Nord Stream-gaspijplijn onder de Oostzee verdubbeld.

Lees meer over: Energie  Economie

VS dreigt bedrijven opnieuw met sancties om Nord Stream 2-project

NOS 18.03.2021 De Verenigde Staten hebben opnieuw dreigende woorden uitgesproken tegen bedrijven die betrokken zijn bij de bouw van de gaspijpleiding Nord Stream 2, tussen Rusland en Duitsland. Bedrijven die daar niet onmiddellijk mee stoppen, riskeren sancties, staat in een verklaring van minister Blinken van Buitenlandse Zaken.

De VS verzet zich al langer tegen de pijpleiding, omdat die Europa afhankelijker maakt van Russisch aardgas en Rusland meer invloed krijgt. Ook landen als Polen en Oekraïne zijn tegen. Duitsland is een groot voorstander van het project.

In de nieuwe verklaring noemt Blinken Nord Stream 2 een slechte deal voor Duitsland en verschillende landen in Centraal- en Oost-Europa. Hij spreekt van “een Russisch geopolitiek project dat Europa moet verdelen en de Europese energieveiligheid verzwakt”.

Verzekeraars teruggetrokken

Tot dusverre hebben de Amerikanen aan één meebouwend bedrijf sancties opgelegd: het Russische bouwbedrijf KVT-Rus. Verder hebben onlangs een kleine twintig verzekeraars zich teruggetrokken uit het project, onder druk van eerdere Amerikaanse waarschuwingen.

Nederlandse bedrijven zijn niet meer betrokken bij de aanleg, voor een deel eveneens vanwege die Amerikaanse druk. De bouw van de gaspijpleiding moet nog dit jaar worden afgerond.

BEKIJK OOK;

Als het over Rusland gaat, vertellen politici maar de helft van het verhaal

Elsevier 06.10.2020 De argumenten van minister Stef Blok en de Kamerleden die zijn Rusland-strategie willen aanscherpen, kloppen wel een beetje, schrijft Robbert de Witt. Maar ze rammelen ook, zeker als het gaat om de omstreden pijplijn Nord Stream 2.

Afgelopen december presenteerde minister Stef Blok (VVD), de Ruslandstrategie van het kabinet. Zoals Blok eerder de Nederlandse China-strategie onthulde, had de Kamer hem gevraagd ook met een Ruslandstrategie te komen. Handig, zou je denken, want zo dwingt de Kamer de regering met een consistent beleid te komen. En dat kan vervolgens weer worden getoetst door het parlement.

Robbert de Witt (1978) is Buitenlandredacteur bij Elsevier Weekblad. Hij blogt wekelijks op donderdag over mondiale ontwikkelingen en de gevolgen ervan voor Nederland en Europa.

Heel spannend is Bloks Ruslandstrategie niet. ‘Koersvast en realistisch’ zijn de kernwoorden. Dat betekent dat er niet veel zal veranderen, en dat we geen al te hoge verwachtingen hoeven te koesteren van de Nederlandse opstelling tegenover Moskou.

Nederland kiest voor een beetje druk op het Kremlin – vanwege de Krim, Oekraïne, de vergiftigingszaken rond Sergej Skripal en Alexander Navalny, maar in het bijzonder vanwege de Russische betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Maar tegelijk wil het kabinet ‘blijven praten’.

Praten met gewone Russen, streng voor Russische regering

Eigenlijk wil de Kamer vrijwel hetzelfde, maar dan van beide nog iets meer. In een motie vroegen PvdA, SP, GroenLinks en SGP het kabinet met een plan te komen hoe de dialoog kan worden geïntensiveerd.

Er moet meer worden gepraat met ‘gewone Russen’, vindt ook D66’er Sjoerd Sjoerdsma – die zijn verzoek om meer Russen een Nederlands visum te geven verwoordde alsof het om een inheemse stam uit het Amazonegebied ging. ‘Om hier onze vrijheden en gelijkheden op te snuiven, om hier kennis te maken met onze democratie en rechtsstaat, in de hoop dat dat besmettelijk is.’

Lees ook: Als vergiftiging Navalny einde is voor Nord Stream 2, is Trump blij

Tegelijk wil een Kamermeerderheid dat er juist méér druk komt op de Russische regering. Deze week nam de Tweede Kamer een motie aan die de regering oproept om te pleiten voor handhaving van de strenge EU-regels rond de Russische gaspijplijn Nord Stream 2.

Die regels houden onder meer in dat het productie- en het transportdeel van het project van elkaar gescheiden worden. Dat moet Europa minder afhankelijk maken van deze Russische gaspijp en daarmee van het Kremlin. Van beide zijden worden mooie woorden gebruikt om de argumenten kracht bij te zetten. Maar het rammelt allemaal wel.

Partijen als GroenLinks en D66 hebben zelf het aantal energiebronnen beperkt

Zo hebben de partijen die roepen dat Nederland niet afhankelijk moet worden van Russisch gas natuurlijk helemaal gelijk, al is het nogal een open deur. Wie is er nu wel voor dat Nederland voor zijn energievoorziening alleen terecht kan bij één ander land? In werkelijkheid hebben partijen als GroenLinks en D66  intussen zelf het aantal mogelijke energiebronnen flink beperkt.

Gaswinning in Groningen mag niet meer, en liefst moeten alle fossiele brandstoffen worden geweerd. Kolencentrales mogen ook niet meer – hoewel die in Nederland tot de allerschoonste behoren. Laat staan dat kernenergie voor deze partijen een serieuze optie is. Aangezien zonne- en windenergie nog ontoereikend zijn – als ze ooit al toereikend zullen worden – is Nederland voorlopig aangewezen op buitenlands gas. Maar dat mag dan niet uit Rusland komen. Tja.

‘Puur een commercieel project’

Tegelijk is de redenering van het kabinet ook niet erg zuiver. Vermoedelijk vanwege de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven – Shell met name – bleef de regering lang herhalen dat het niets heeft te zeggen over Nord Stream 2. Het is, aldus Blok, puur een commercieel project en daar moet de politiek verre van blijven.

Niemand die dat gelooft natuurlijk. Wie zaken doet met Rusland, met Vladimir Poetin en met energiegigant Gazprom, doet aan politiek. In Rusland worden zulke zaken ook niet gescheiden. Zie bijvoorbeeld hoe Poetin gas gebruikte als middel om Oekraïne het mes op de keel te zetten.

Duitsland draait als het om Rusland gaat

Ollongren: politie doet onderzoek naar volgapparatuur in Russische auto

NOS 18.08.2020 De politie doet onderzoek naar de vondst van elektronische volgapparatuur in de auto van een Russische diplomaat. Dat zegt minister Ollongren van Binnenlandse Zaken, die vanwege het politieonderzoek niet op de kwestie wil reageren.

Gisteren riep het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken een gezant van Nederland op het matje vanwege de vondst. Het departement zei dat het plaatsen van spionage-apparatuur de toch al complexe relatie met Nederland niet ten goede komt.

Minister Ollongren zegt daarop dat we “een geschiedenis met Rusland” hebben, vanwege de ramp met de MH17. “Ik denk dat dit steeds meespeelt in de relatie die wij hebben met Rusland”.

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag.

De politie in Den Haag wil niets kwijt over het onderzoek. Ze wil ook niet zeggen of er door de Russische ambassade aangifte is gedaan.

BEKIJK OOK;

De Russische ambassade in Den Haag ANP

Ontdekte volgapparatuur: slordige spion of diplomatieke spierballen Rusland?

NOS 17.08.2020 Het is in menig actiefilm te zien; een spion die de opdracht krijgt een voertuig te tracken. Sluipend van schuilplek naar schuilplek bereikt hij de auto in kwestie. Een handlanger leidt intussen de chauffeur af door een vuurtje te vragen. En dan plakt hij een zwart kastje onder de auto: mission accomplished.

In spy HQ wordt een schakelaar omgezet en als de auto wegrijdt ziet de kijker een rood lampje knipperen, omdat… nou ja, omdat knipperende rode lampjes er nou eenmaal bij horen in een film.

Zo zal het in het echt vast niet gaan. Maar dat veiligheidsdiensten volgapparatuur op auto’s plaatsen is zeker. Rusland zei vandaag dat het zulke apparatuur heeft aangetroffen op de auto van een militair attaché in Nederland. Wat zou daar achter kunnen zitten?

Diplomatiek onschendbaar

In de Koude Oorlog was spionage door militair attachés schering en inslag, zegt Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. “Maar wij deden het andersom net zo goed.”

Militair attachés zijn verantwoordelijkheid voor het contact tussen de krijgsmachten van beide landen. Ook verzamelen ze informatie over het gastland die van belang kan zijn voor de strijdkrachten van het eigen land. Dat hoeft geen geheime informatie te zijn.

De attachés zijn onderdeel van het corps diplomatique en hebben daarom ook diplomatieke onschendbaarheid. Het is gebruikelijk militair attachés te hebben bij bondgenoten, maar ook bij landen waar niet per se veel militaire samenwerking mee is, zoals Rusland. Wijninga: “Die laatsten hebben normaal gesproken geen hele drukke functie.”

“Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels”, aldus Willemijn Aerdts, universiteit Leiden.

Als het al waar is dat de Nederlandse inlichtingendiensten de Russische militair attaché met een elektronische tracker hebben gevolgd, dan moet die iets gedaan hebben om op te vallen, zegt Wijninga: “Van militair attachés wordt altijd wel op een bepaalde manier bijgehouden waar ze zijn. Vaak door ze gewoon een bezoekje te brengen.”

Het kan zijn dat Nederland extra op z’n hoede is na 2018. Toen werden Russen in Den Haag betrapt op het moment dat ze de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) probeerden te hacken. Ze kwamen Nederland binnen op een toeristenvisum en werden vervoerd door ambassadepersoneel. Mogelijk heeft de huidige militair attaché iets vergelijkbaars gedaan.

Willemijn Aerdts, expert op het gebied van veiligheidsdiensten bij de Universiteit Leiden: “Ik kan me heel goed voorstellen dat Russische diplomaten na dat incident in de gaten gehouden worden. Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels. Dit is een militair attaché, maar het kan zijn dat die hier extra informatie probeert in te winnen.”

Dat de Nederlandse inlichtingendiensten daarom hun heil zochten in elektronische volgapparatuur kan Wijninga zich bijna niet voorstellen: “De woningen en auto’s van militair attachés worden regelmatig gescand, dus het zou hoe dan ook op een gegeven moment ontdekt worden.”

Pieter Cobelens, voormalig directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD), zou zich er niet over verbazen als er wel een elektronische tracker is ingezet: “Dat er hulpmiddelen worden ingezet, daar sta ik niet van te kijken. Het is alleen pijnlijk als het naar buiten komt. Als dit echt zo is, is het wel behoorlijk knullig.”

Ook Willemijn Aerdts zegt dat trackers gemeengoed zijn: “Het komt alleen niet heel vaak op deze manier naar buiten.”

Gissen

Maar het is maar de vraag of het echt klopt, zegt Peter Wijninga: “Totdat Rusland met tastbaar bewijs komt, en dan bedoel ik meer dan een foto van een tracker, of Nederland met een verklaring, blijft het gissen wat er gebeurd is.”

Nog maar wat geïnformeerd giswerk dan. Volgens Aerdts en Wijninga kan er ook diplomatieke onenigheid aan dit nieuws ten grondslag liggen, na de in de kiem gesmoorde hackpoging van de OPCW in 2018. De MIVD bracht dat vrij gedetailleerd naar buiten. Niet bepaald gebruikelijk. Rusland heeft altijd ontkend, maar het leverde het land wel gezichtsverlies op.

Aerdts: “Het is best wel bijzonder dat als je hier anderhalf jaar geleden zelf naartoe gaat om in te breken bij een internationale organisatie je nu vrij hoog van de toren blaast over zoiets als dit.” Wijninga denkt dat deze bekendmaking van de Russen een vorm van wraak zou kunnen zijn voor het OPCW-incident; jullie betrappen ons, dan betrappen wij jullie: “Zo zouden ze kunnen zeggen: we betalen met gelijke munt terug.”

BEKIJK OOK;

Nederlandse ambassadeur in Rusland op matje geroepen om volgapparatuur

NU 17.08.2020 De Nederlandse ambassadeur in Moskou is maandag op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontboden, omdat er volgapparatuur bij een Russische diplomaat in Nederland zou zijn aangetroffen, aldus een verklaring van het Russische ministerie.

De volgapparatuur zou zijn gevonden in de auto van een assistent van een Russische militair gezant in Nederland. Volgens Moskou is dat een schending van internationale verdragen omtrent diplomatie.

Waar en wanneer de volgapparatuur zou zijn aangetroffen, is niet bekendgemaakt.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kon tegenover NU.nl nog niet reageren op de beschuldiging. De Russische ambassade in Nederland geeft geen verdere details vrij en verwijst naar de verklaring van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het Russische ministerie roept Nederland op maatregelen te nemen en stelt dat dergelijke acties slecht zijn voor “de toch al moeilijke relatie” tussen Nederland en Rusland.

Lees meer over: Rusland  Buitenland 

Rusland ontbiedt Nederlandse diplomaat ’na vondst spionageapparaat’

Telegraaf 17.08.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt een gezant van Nederland op het matje te hebben geroepen. De aanleiding zou de vondst zijn van een spionage-apparaat in de auto van een Russische militaire attaché in Nederland.

Het ministerie roept Nederland op maatregelen te nemen om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. „Dergelijke onvriendschappelijke acties” komen de „toch al complexe relatie” met Nederland niet ten goede, aldus het departement.

Het is niet het eerste incident rond een Russische diplomaat in Nederland. De Nederlandse politie nam in 2013 de tweede man van de Russische ambassade Dmitri Borodin mee naar het bureau. Buren hadden geklaagd dat de diplomaat zich agressief gedroeg tegen zijn kinderen. Eerder had zijn vrouw al enkele auto’s geramd. Rusland pikte de aanhouding niet en Nederland bood excuses aan.

MH17

Ook het neerhalen van MH17 in 2014 heeft de relatie tussen Den Haag en Moskou onder druk gezet. De Boeing 777 werd onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 mensen aan boord kwam om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig uit Rusland. Moskou zegt echter niet verantwoordelijk te zijn voor het drama. Nederland maakte vorige maand bekend Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen om zijn rol in het neerhalen van MH17.

BEKIJK MEER VAN; conflicten, oorlog en vrede overheid lucht- en ruimtevaartongeval/-incident rechtshandhaving Nederland

Russische ambassade in Den Haag ANP

Moskou: volgapparatuur gevonden in auto Russische diplomaat in Nederland

NOS 17.08.2020 In een auto van een Russische diplomaat in Nederland is apparatuur gevonden, waarmee de wagen kan worden gevolgd. Dat meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Volgens het ministerie is dat een schending van internationale verdragen. “Zulke onvriendelijke acties maken de toch al moeizame band tussen beide landen nog ingewikkelder”, staat in een verklaring.

Dominique Kuhling, de plaatsvervangend ambassadeur van Nederland in Moskou, is door het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken op het matje geroepen. “Zij kreeg te horen dat er onmiddellijk uitgebreide maatregelen moeten worden genomen om dergelijke incidenten te voorkomen”, schrijft het Russische ministerie.

Uit de verklaring wordt niet duidelijk of Moskou denkt dat Nederland zelf de apparatuur heeft geplaatst of dat de plaatsvervangend ambassadeur is ontboden omdat het incident in Nederland plaatsvond.

Rutte: geen commentaar

Premier Rutte wil nog niet veel kwijt over het nieuws. “Daar kan ik verder geen commentaar op geven, ik zag de berichten.” Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt: “We hebben de berichten gezien en nu wordt onderzocht wat er aan de hand is.”

Volgens correspondent David Jan Godfroid is het heel moeilijk om in te schatten of de Russische beschuldigingen kloppen. “Ik twijfel er geen moment aan dat de Nederlandse inlichtingendiensten Russische diplomaten volgen – en zeker militair attachés. Maar of dat zover gaat dat er volgapparatuur in auto’s wordt geplaatst, dat kan ik niet beoordelen.”

Russische hackaanval in Den Haag

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Volgens de MIVD werd de aanval gepleegd door vier Russische officieren, die met een diplomatiek paspoort naar Nederland waren gereisd.

De hackaanval kon volgens de MIVD worden verhinderd en de vier betrokken officieren werden dezelfde dag het land uit gezet. Rusland deed de beschuldigingen toen af als fantasieën.

BEKIJK OOK

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes. © Reuters

Opnieuw heibel tussen Nederland en Rusland: ‘Wraakoefening voor MH17

AD 17.08.2020 Opnieuw is er heibel tussen Nederland en Rusland: onze inlichtingendiensten zouden spionageapparatuur in een Russisch diplomatiek voertuig hebben geplaatst. Experts zien een wraakoefening voor MH17 en de mislukte Russische spionage bij de OPCW in Den Haag.

Het is de zoveelste deuk in de al jaren verstoorde betrekkingen tussen Rusland en ons land. In de dienstwagen van de assistent van de Russische militair-attaché in Nederland is volgapparatuur aangetroffen, maakte het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag bekend. De Russen zijn woedend en hebben plaatsvervangend ambassadeur Dominique Kuhling op het matje geroepen.

Lees ook;

Lees meer

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes.

Lees meer

Als de beschuldigingen kloppen is vooral sprake van selectieve verontwaardiging, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten. ,,Elke veiligheidsdienst probeert dit bij vijandige inlichtingendiensten, het is volstrekt normaal. De Russen doen dit in Moskou evengoed.”

Hoogleraar Inlichtingenstudies Paul Abels betwijfelt of de AIVD en/of MIVD inderdaad hebben gespioneerd. ,,Het zou net zo goed een set-up van de Russen kunnen zijn om Nederland zwart te maken. De spionagewereld is een schijnwereld, waar niets is wat het lijkt.”

Geen sinecure

Dit zou ook een set-up kunnen zijn van de Russen om Nederland zwart te maken, aldus Paul Abels, hoogleraar inlichtingenstudies.

De aangetroffen apparatuur betreft volgens Moskou traceerapparatuur. Daarmee kunnen Nederlandse veiligheidsdiensten nagaan welke ontmoetingen de Russische militaire attaché heeft. Het plaatsen van dergelijke elektronica is echter bepaald geen sinecure, stelt De Jong. ,,De Russen weten dat de kentekens van hun diplomatieke voertuigen bij de AIVD bekend zijn en parkeren die echt niet op een willekeurige hoek van de straat.”

Mocht een auto onverhoopt defect raken dan zal deze zo mogelijk op het ambassadeterrein door een eigen monteur gerepareerd worden. ,,En als er toch een garagebezoek vereist is, willen ze er met hun neus bovenop zitten.” Sowieso zullen inlichtingendiensten hun eigen diplomatieke auto’s regelmatig binnenstebuiten keren om eventuele spionageapparatuur op te sporen.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken. © ANP

Al met al is het vrijwel ondoenlijk om apparatuur ongezien te installeren, stelt kenner van de Russische inlichtingendiensten De Jong. Het gemakkelijkst lijkt nog het plaatsten van een gps-tracker onderop de auto. ,,Zoiets is snel te doen, de technologie is ook al decennia oud.”

MH17

Dit besluit is op hoog niveau genomen, door Poetin of de Russische veilig­heids­raad, aldus Ben de Jong, kenner Russische inlichtingendiensten.

Waar of niet, de vraag rijst waarom Rusland de spionagezaak zo hoog opspeelt. Normaliter worden dergelijke affaires diplomatiek in alle stilte opgelost. Experts Abels en De Jong hebben een vermoeden. ,,Met weinig westerse landen is de relatie momenteel zo beroerd als met Nederland”, zeggen beiden. ,,Dat Nederland al jarenlang stelt dat Rusland achter de crash van MH17 zit, is tegen het zere been van Moskou.” Zo besloot het kabinet begin juli nog Rusland voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen.

De Jong gaat er vanuit dat Rusland belang heeft bij publiciteit. ,,Rusland probeert in zijn betrekkingen met het Westen momenteel overal stennis te schoppen.”

De beschuldigingen kunnen volgens hoogleraar inlichtingenstudies Abels verder een wraakoefening zijn voor hoe Nederland Rusland te kijk zette na de mislukte spionagepoging bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018. Russische spionnen probeerden de systemen te hacken, maar werden op heterdaad betrapt door de MIVD. ,,Nederland organiseerde vervolgens een persconferentie om de zaak wereldkundig te maken.”

Het besluit om er een diplomatieke rel van te maken is op hoog niveau genomen, denken Abels en De Jong. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov bezit niet het statuur om dit alleen te doen, de machtsstructuren zijn veel hiërarchischer dan in Nederland. ,,Het is zeker langs Vladimir Poetin zelf of de Russische veiligheidsraad gegaan.”

Moet Nederland nu diep door het stof en nederig excuses maken? Geenszins, stelt De Jong: ,,Als je ziet wat de Russen ons de afgelopen jaren allemaal geflikt hebben zou ik dat zeker niet doen”, wijst hij op de vele affaires die in 2012 startten met de arrestatie van Russische spion Raymond P, die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen.

‘Glashard ontkennen’

Volgens hoogleraar inlichtingendiensten Abels is glashard ontkennen altijd het devies, of de beschuldigingen nu waar zijn of niet. Hoe je dat doet liet Rusland zien na de verijdelde spionagezaak bij de OPCW. Daar klopte niets van, de beschuldigingen van Nederland en het Westen getuigden van een ‘levendige fantasie’ en waren een ‘absurditeit’, stelde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in 2018.

‘Spionage-apparaat gevonden in auto Russische diplomaat in Nederland’

AD 17.08.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt een spionage-apparaat te hebben gevonden in de auto van een Russische militair attaché – een militair met een diplomatieke missie – in Nederland. Dominique Kuhling, de plaatsvervangend ambassadeur van Nederland, is door Moskou op het matje geroepen.

Volgens de Russen gaat het om volgapparatuur, waarmee de gangen van het diplomatieke voertuig kunnen worden gevolgd. ,,Dergelijke onvriendschappelijke acties komen de toch al complexe relatie met Nederland niet ten goede”, kreeg plaatsvervangend ambassadeur Kuhling te verstaan.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het ministerie van Buitenlandse Zaken vertelde haar dat het noodzakelijk is ,,om onmiddellijk uitgebreide maatregelen te nemen om dergelijke incidenten te voorkomen, die in strijd zijn met de bepalingen van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer.”

Premier Rutte wil in een eerste reactie niet veel kwijt, meldt de NOS. ,,Daar kan ik verder geen commentaar op geven, ik zag de berichten.” Ook Buitenlandse Zaken kan vlak na de bekendmaking van het nieuws nog niks zeggen over de beschuldigingen.

Gevoelig

De relatie tussen Nederland en Rusland is de laatste jaren niet best. Vorig jaar werd een Ruslandstrategie opgezet door minister van Buitenlandse zaken Stef Blok maar ook daarin staat dat het allemaal stroef loopt met Moskou.

De reeks affaires startte in 2012 met de arrestatie van spion Raymond Valentino P die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen. Hij werd veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf.

Een jaar later volgde de nieuwste rel toen Nederlandse agenten Dmitri Borodin, de tweede man van de Russische ambassade, aanhielden. Buren hadden geklaagd dat de diplomaat zich agressief gedroeg tegen zijn kinderen. Eerder had zijn vrouw al enkele auto’s geramd. Rusland pikte de aanhouding niet en Nederland bood excuses aan.

In datzelfde jaar werd een Nederlandse diplomaat mishandeld in zijn woning in Moskou. De destijds tweede man van de Nederlandse ambassade in Moskou, Onno Elderenbosch, werd in oktober 2013 in zijn huis in elkaar geslagen door twee mannen. De mishandeling werd door sommigen gezien als een wraakactie voor de arrestatie van Borodin.

Twee jaar geleden meldde de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) een operatie van de Russen te hebben verijdeld tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW). Nederland sloeg toen publiekelijk terug door de namen van de vier spionnen te noemen en hun gezichten te tonen.

MH17

Voor Nederland blijft het neerhalen van MH17 nog steeds een zeer gevoelig punt. Rusland weigert mee te werken aan het onderzoek naar het neerschieten van het passagierstoestel. Volgens het Nederlandse Openbare Ministerie zouden daar ook hoge figuren in het Kremlin bij betrokken zijn.

Verder zijn er vanuit de EU spanningen met Moskou over de Russische agressie tegen Oekraïne, de bombardementen in Syrië ter ondersteuning van president Assad en verschillende aanslagen op naar Europa gevluchte dissidenten. Samen met China en Noord-Korea behoort Rusland tot de kampioenen van de digitale spionage.

Nederland heeft sinds 2014 geen minister meer op handelsmissie naar Rusland gestuurd en lijkt ook niet van plan dat te doen.

augustus 17, 2020 Posted by | aivd, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, russische geheime dienst, Sergej Skripal, volgapparatuur | , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De spanningen op weg naar een nieuwe Koude Oorlog lopen weer op !!!

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Nederland daagt Rusland voor EHRM 

Het kabinet heeft vandaag besloten Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen vanwege zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17. Met het indienen van deze zogenoemde ‘statenklacht’ brengt het kabinet alle bij het kabinet beschikbare en relevante informatie over het neerhalen van vlucht MH17 in bij het EHRM.

Trouw 20.08.2020

De inhoud van de statenklacht wordt gelijktijdig en als onderdeel van de Nederlandse interventie in de individuele klachtprocedures van nabestaanden tegen Rusland bij het EHRM ingebracht. Met deze stap ondersteunt het kabinet maximaal de individuele klachten van nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 bij het EHRM.

AD 22.07.2020

Nederland komt met deze statenklacht bovendien op voor alle 298 MH17-slachtoffers, van 17 verschillende nationaliteiten, en hun nabestaanden.

Blok: “Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel.”

AD 11.07.2020

Ook wordt de VN-Veiligheidsraad over deze stap geïnformeerd.

In 2018 stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het kabinet vindt het belangrijk dat de gesprekken met Rusland in het kader van staatsaansprakelijkheid worden voortgezet. Deze hebben als doel tot een oplossing te komen die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade die veroorzaakt is door het neerhalen van vlucht MH17.

Bijna zes jaar na het neerhalen van vlucht MH17, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen, heeft het streven naar waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap nog steeds de hoogste prioriteit. Het kabinet heeft altijd gesteld geen enkele (juridische) optie uit te sluiten om dit doel te bereiken en deze stap draagt hieraan bij.

Wat is het Europees EHRM voor de Rechten van de Mens en waarom dient Nederland hier een klacht in?

  • Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) is gevestigd in Straatsburg. Na het neerhalen van vlucht MH17 hebben verschillende nabestaanden bij het EHRM individuele klachten ingediend tegen Rusland. Een eerste groep nabestaanden diende op 6 mei 2016 een klacht in.
  • De nabestaanden vragen hiermee de rechters van het EHRM om te beoordelen of Rusland in zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17 zijn verplichtingen onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) heeft geschonden. Deze individuele klachtprocedures zijn vorig jaar formeel in behandeling genomen.
  • Nederland dient nu een zogeheten statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Het kabinet beschikt over veel informatie over het neerhalen van vlucht MH17. Door nu zelf een zaak te beginnen tegen Rusland komt deze informatie ook beschikbaar voor de zaken van de nabestaanden. Op deze manier kan Nederland de zaken van de nabestaanden het beste ondersteunen. Bovendien komt Nederland hiermee op voor alle 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden.

Waarom is Nederland niet eerder naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gestapt vanwege MH17?

  • Nederland vindt het heel belangrijk dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers van MH17 en hun nabestaanden, en heeft van meet af aan geen enkel juridisch middel uitgesloten om dit doel te bereiken.
  • Het kabinet heeft voortdurend onderzocht wat de juridische mogelijkheden zijn, en weegt steeds zorgvuldig af wat de juiste stappen zijn op het juiste moment.
  • Het kabinet wil de nabestaanden maximaal ondersteunen. Mede met het oog op de lopende procedures bij het EHRM met betrekking tot het neerhalen van vlucht MH17, dient het kabinet nu een statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Hiermee brengt het kabinet alle op dit moment beschikbare en relevante informatie in bij het EHRM en ondersteunt het daarmee de nabestaanden in hun zaken.

Hoe liggen de kansen ???

Een nieuwe stap in de juridische strijd rond het neerhalen van vlucht MH17. Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg, zo werd vandaag bekend.

Wat wil Nederland hiermee bereiken?

Met de stap wil het kabinet de al ingediende individuele klachten van nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ondersteunen. Het gaat erom dat nabestaanden in hun zaken kunnen beschikken over al het materiaal uit het MH17-onderzoek, en dat kan alleen als Nederland zelf een aanklacht indient, zegt premier Rutte.

Als het Europese Hof de nabestaanden en de Nederlandse staat in het gelijk stelt, kan het Rusland schadevergoedingen opleggen. Daarnaast kan het EHRM bepalen dat Rusland bepaalde informatie moet delen.

Hoe kansrijk is de zaak?

Juridisch gezien is de zaak die Nederland heeft aangespannen heel kansrijk, zegt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon in Nieuws en Co op Radio 1. Het Hof moet beoordelen of Rusland artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft geschonden, waarin het recht op leven is vastgelegd.

Onder artikel 2 kan Rusland bijvoorbeeld aansprakelijk worden gehouden voor het niet instellen van een eigen onderzoek en het frustreren van het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT).

Als het Hof in Straatsburg ook bewezen acht dat Russische functionarissen erbij betrokken waren, kan Rusland ook aansprakelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel.

Artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens EUROPEAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTS

Hoe reageert Rusland?

Het Russische ministerie van Justitie stelt in een verklaring dat de ramp zich heeft afgespeeld boven Oekraïens grondgebied, waar Rusland geen enkele jurisdictie heeft en waar het ook niks te vertellen heeft, ook niet in 2014, zegt correspondent David jan Godfroid.”Rusland blijft er kortom bij dat het niks te maken heeft met het neerhalen van het toestel. Ze zien dit als de zoveelste stap van Nederland om Rusland zo zwart mogelijk te maken.”

Rusland zal zich waarschijnlijk wel verdedigen als de zaak voor het Hof komt. Dat doet het land ook bij andere zaken voor het Europese Hof voor de Mensenrechten.

Wat de Russische regering zal doen met een eventuele veroordeling, is minder zeker. Bij de volksraadpleging van 1 juli heeft een meerderheid ermee ingestemd dat internationaal recht voortaan ondergeschikt is aan de Russische grondwet.

De regering kan daarmee een uitspraak van het Europese Hof voorleggen aan het eigen Constitutionele Hof. Dat kan beslissen dat Rusland de uitspraak naast zich neer kan leggen en dat het land geen schadevergoedingen hoeft te betalen.

“Maar dat betekent niet dat de zaak nutteloos is”, zegt De Hoon. “Want voor de nabestaanden is het belangrijk dat rechters het bewijs wegen en uitspraak doen over wat er is gebeurd.”

Ramp MH17 houdt Nederland al 5 jaar in zijn greep

Hoelang gaat de zaak duren?

Er kunnen jaren overheen gaan voordat er een uitspraak is, verwacht de universitair docent. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft een flinke achterstand bij het afhandelen van zaken. Wat helpt is dat de zaak al eerder is aangespannen door nabestaanden van de MH17-slachtoffers.

Waarom stapt Nederland nu pas naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens?

Nederland moest sowieso wachten tot het JIT-onderzoek was afgerond. Dan nog had het eerder gekund, maar volgens premier Rutte is dit het beste moment. “We onderzoeken steeds wat juridisch mogelijk is, maar ook op welk moment we dingen het beste kunnen doen.”

De regering heeft “om ons moverende redenen” gekozen voor dit moment, zei Rutte na de ministerraad. Wat die redenen zijn, wilde hij niet zeggen.

Welke zaken lopen er nog meer rond MH17?

Naast de mensenrechtenzaken bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens lopen er nog twee juridische procedures rond MH17:

– De staatsaansprakelijkheid: Twee jaar geleden stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de vlucht. Die stap volgde op de vaststelling van het JIT dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten afkomstig was van een brigade van het Russische leger.

Vorig jaar werd duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten met Rusland hebben over de aansprakelijkstelling. Het kabinet zei vandaag te hopen dat deze gesprekken met Rusland doorgaan.

– Het strafproces: Er loopt ook nog een strafproces tegen vier individuele verdachten. Die zaak dient voor de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner die niet zelf bij het proces aanwezig zijn.

Als de uitspraak in die strafzaak eerder komt, kan die invloed hebben op de EHRM-zaak in Straatsburg, zegt De Hoon. “Als er een veroordeling uitkomt, dan hebben de feiten die door de Nederlandse rechter als bewezen worden geacht extra waarde bij zo’n procedure in Straatsburg.”

Vrijgave satellietbeelden

Een groep nabestaanden van de MH17-ramp doet een dringend beroep op de Verenigde Staten: geef de satellietbeelden vrij waarop, volgens de Amerikanen, de Buk-raket te zien is die MH17 neerhaalde. ,,Help mee aan gerechtigheid.” Dat schrijft de groep in een brief aan Pete Hoekstra, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie werd vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een Buk-raket, afgeschoten vanuit gebied dat toen werd gecontroleerd door pro-Russische separatisten.

Kort na de ramp, waarbij alle  298 inzittenden omkwamen, meldde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry dat op satellietbeelden de baan van een Buk-raket naar het toestel te zien was. ,,We zagen de lancering, we zagen de raketbaan en we zagen de inslag.” De Amerikanen gaven een beeld vrij waarop die baan was ingetekend, maar niet de onderliggende beelden en gegevens.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De groep nabestaanden die samenwerkt in de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 vreest dat een gebrek aan bewijs kan leiden tot het mislukken van het MH17-proces. ,,En dat is precies wat de daders, en hun beschermers, al zes jaar proberen  te bereiken. Het zou een overwinning zijn voor de duistere krachten op deze planeet.” Om dat te voorkomen vragen de nabestaanden Hoekstra, die ze twee jaar geleden persoonlijk ontmoetten, ‘welwillend naar het nieuwe verzoek van de Nederlandse justitie te kijken’.

 Thomas Schansman

@ThomasSchansman

Today, we sent the following letter to @usambnl the US Ambassador in the Netherlands on behalf of the Working Group Truth Finding #MH17 to reconsider providing the satellite data that the US government referred to on August 12th, 2014, as requested by the Netherlands court.

9:30 PM · Jul 9, 2020 67 42 people are Tweeting abou

De satellietbeelden speelden een rol tijdens de zittingen in de MH17-rechtszaak de afgelopen weken.  De rechtbank gaf het Nederlandse OM de opdracht nogmaals bij de Amerikanen aan te kloppen en te vragen onder welke voorwaarden de gegevens openbaar zouden kunnen worden. Justitie heeft daar in 2016 voor het laatst om gevraagd.

De advocaten van de Russische verdachte  Oleg Poelatov willen ook de beschikking hebben over de beelden. Zij stelden, in een lang pleidooi, dat er niet genoeg onderzoek is gedaan naar alternatieve scenario’s voor de ramp.

Wel inzage

Een vertegenwoordiger van het OM,  de Landelijk Officier van Justitie Terrorismebestrijding, Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, heeft wel inzage gekregen van de Amerikanen.  ,,Hij heeft in de VS een intelligence briefing gekregen van meerdere Amerikaanse functionarissen en hij heeft ook inzage gehad in verschillende geclassificeerde en niet-geclassificeerde documenten. Een deel van de achterliggende metadata en onderzoekgegevens is hem niet ter inzage gegeven”, zo stelde justitie eerder deze maand op een zitting in het proces.

,,De Amerikaanse autoriteiten hebben laten weten dat zij niet meer informatie over de detectie van de raket kunnen verstrekken dan vermeld is in de schriftelijke verklaring en dat vertrouwelijk ter inzage is gegeven aan Nederlandse Landelijk Officier van Justitie.”  Die officier stelt dat de bronnen die hij heeft ingezien de bewering van de Amerikanen ondersteunen. Justitie zei niet wanneer die beelden zijn ingezien.

Telegraaf 18.07.2020

Herdenking 17.07.2020

Met het voorlezen van de 298 namen van slachtoffers is in Vijfhuizen de MH17-vliegramp herdacht. Vanwege de coronacrisis waren er geen nabestaanden aanwezig in het herinneringspark. De bestuursleden van Stichting Vliegramp MH17 lazen de namen voor.

Premier Mark Rutte heeft vrijdag 17.07.2020 tijdens de herdenking van het neerhalen van MH17 in een videoboodschap teruggeblikt op de ramp, die volgens hem “voelt als de dag van gisteren”. Het is zes jaar geleden dat de vlucht, met aan boord 298 mensen, uit de lucht werd geschoten.

“Het was een ramp die geliefden in één keer wegrukte”, zo vertelt Rutte. De herdenking vindt dit jaar sober plaats vanwege het coronavirus.

Het MH17-proces gaat op 31 augustus weer verder.

Een protest voor de Russische ambassade in Den Haag, in maart dit jaar. MH17-nabestaanden zetten er 298 lege stoelen neer. © REUTERS

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17 vindt u op MH17tijdlijn.nl.

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

Meer: mh17 AD

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Russische MH17-onderzoeker: ‘Wij leven in een land van de totale leugen’

AD 20.08.2020 De Russische luchtvaartexpert Vadim Loekasjevitsj deed zes jaar lang minutieus onderzoek naar het neerschieten van MH17. Hij vervatte zijn bevindingen in een boek, dat komende winter uitkomt. ‘MH17 staat voor de bijbelse strijd tussen goed en kwaad.’

,,Ik heb iets voor je’’, zegt Loekasjevitsj, terwijl hij zijn computer aansluit op het reusachtige breedbeeld aan de muur van zijn fraai ingerichte flat in het centrum van Moskou. ,,Je bent de eerste die het ziet.’’ Hij klikt een videoclip aan, die hij zelf heeft gemonteerd bij een lied over MH17. ,,Het is van Vladimir Kant, een onbekende Russische artiest. Hij bood het me uit eigen beweging aan.’’

Lees ook;

Nabestaanden MH17 tegen VS: ‘Geef satellietbeelden van lancering Buk-raket vrij’

Lees meer

MH17-verdachte mag vliegtuigwrak door eigen expert laten onderzoeken

Lees meer

De clip toont Loekasjevitsj’ persoonlijke betrokkenheid bij de tragedie. Hij wist als militair vliegtuigbouwkundige van meet af aan dat MH17 door een (Russische) Buk-raket was geraakt. Direct na de ramp begon hij onderzoek te doen en zette de informatie op zijn YouTube-blog, dat geheel is gewijd aan de ramp. Loekasjevitsj is de enige expert in Rusland die openlijk zijn mening geeft. Het kostte hem zijn baan.

,,Ik was niet van plan een heel dik boek te schrijven. Maar als je eenmaal begint, begrijp je hoe breed het onderwerp MH17 is. Zes jaar lang is er heel veel gezegd: waarheid, halve waarheid en totale leugens. Als je begint met zo’n boek, moet je over alles schrijven’’, concludeert de luchtvaartexpert.

Rechtvaardigheid

De drijfveer voor het boek was Loekasjevitsj’ sterke gevoel voor rechtvaardigheid. ,,MH17 staat voor de bijbelse strijd tussen goed en kwaad en wie wint is erg belangrijk. Ik ben met het boek begonnen omdat ik geloof dat het goede het kwade overwint. Geloof je dat niet, dan is het leven zinloos.’’

Het resultaat is een lijvig werk in twee delen, geschreven in het Russisch. De informatiedichtheid is ongekend hoog: bijna duizend pagina’s, meer dan duizend illustraties en meer dan tweeduizend directe bronnen. Het lijkt op een wetenschappelijk proefschrift. Maar Loekasjevitsj bezweert dat het voor iedereen is te begrijpen.

“Ik ben voor de feiten en al mijn beweringen staaf ik met argumenten”

,,Ik heb me voorgenomen het in heel eenvoudige taal op te schrijven, met veel voorbeelden uit het dagelijks leven om zaken simpel uit te leggen. Hoe raketscherven een object doorboren, wat het verschil is tussen de schade die een raket aanbrengt en een boordkanon van een gevechtsvliegtuig. Het boek is voor iedereen, zelfs voor lezers zonder onderwijs.’’

Feiten

De vliegtuigbouwkundige (hij studeerde in Ruslands Verre Oosten en ontwierp delen van Soechoj-gevechtsvliegtuigen) stelt dat hij zo objectief mogelijk is gebleven en dat hij geen standpunt inneemt. Niet voor of tegen Rusland of Oekraïne. ,,Ik ben voor de feiten en al mijn beweringen staaf ik met argumenten’’, zegt hij.

Niettemin komt uit het werk – Loekasjevitsj noemt het zelf een encyclopedie van de ramp met MH17 – naar voren dat het vliegtuig niet kan zijn neergeschoten door een Oekraïense SU-25, dat een Russische Buk-raket dat heeft gedaan en dat Rusland leugen op leugen stapelt om dat te ontkennen.

© Aleksandr Vartanjan

Wat het boek evenwel geloofwaardig maakt, is dat de onderzoeker ook het Britse onderzoekscollectief Bellingcat – waarop het werk van het Joint Investigation Team (JIT) zwaar leunt – eveneens de maat neemt. ,,Ze zijn soms te gehaast, willen met twee foto’s bewijzen dat het om één en dezelfde Buk-installatie gaat. Terwijl ik vind, dat je er vijf of zes moet hebben. Maar het zijn fouten die het totale bewijsmateriaal niet onderuit halen.’’

Snelheidshoek

Volgens Loekasjevitsj staan er in het boek dingen, die voor de buitenwereld onbekend zijn. Zo laat hij zien hoe het team dat de Buk lanceerde, zich zo heeft kunnen vergissen. ,,Dat heeft te maken met verschil in hoogte en snelheid. Daardoor vlogen een Antonov en MH17 op een Buk-radarscherm onder een totaal identieke snelheidshoek.’’

Op enig moment belden Oekraïense journalisten Loekasjevitsj vanaf een legerplaats, waar militairen met een Buk aan het oefenen waren. ,,Die gaven me telkens de hoogte, verte en snelheid van hun oefenobject door. Ze maakten ook foto’s van het controlepaneel. Die foto’s staan ook in het boek. Zo heb ik aangetoond waarom het is fout gegaan met MH17.’’

© AD

Ook correspondeerde de auteur met Vladislav Volosjin, de Oekraïense straaljagerpiloot die Russische media aanwezen als degene die MH17 zou hebben neergeschoten. ,,Hij heeft me gedetailleerd verteld hoe hij het gevecht aanging, wat hij deed in de lucht, hoe hoog hij vloog. Ik vroeg hem: als ze je de opdracht hadden gegeven de Boeing neer te schieten, had je dat überhaupt kunnen doen? Hij zei: je kunt ongeveer die hoogte bereiken, maar nauwelijks meer schieten. Het vliegtuig begint te schommelen op die hoogte, het is lastig het onder controle te houden.’’ Volosjin zou later zelfmoord plegen.

Data

Het werk van Loekasjevitsj bleef ook bij het JIT niet onopgemerkt. Reden hem uit te nodigen als getuige-deskundige. In december bezocht hij Nederland, maar hij wil niet zeggen wat hij het JIT heeft verteld. ,,Uit hun vragen kon ik opmaken welke kant het proces opgaat. Daarom kan ik me er publiekelijk niet over uitlaten. Als ik zou zeggen wat ze van me wilden weten, zou ik verraden wat het OM van plan is.’’

© AFP

Wat Loekasjevitsj aan het nu lopende proces het meest verbaast, is de omvang en nauwgezetheid van het onderzoek. ,,De hoeveel data is verbijsterend. Daartegenover staat de totale leegheid van de verdediging. Die verbaasde me niet. Ze werken niet op inhoud, maar op procedure. En daar vertragen ze het proces alleen maar mee.’’

Tijdrekken

De luchtvaartdeskundige is ervan overtuigd, dat dat precies de bedoeling is van het Kremlin. ,,De tactiek is tijdrekken, door bijvoorbeeld de opnames van de boordrecorder in zijn geheel op te vragen, terwijl de uren voor het neerschieten niet van belang zijn.’’ Anderzijds wil Moskou, aldus Loekasjevitsj, via een aan de Nederlandse verdediging van verdachte Oleg Poelatov toegevoegde Russische advocaat botweg informatie krijgen over de tactiek van het OM.

Voor zijn boek MH17: leugens en waarheid kon Loekasjevitsj geen Russische uitgever vinden. Daarom is hij via Planet.ru een crowfundingproject begonnen. De oplage is bescheiden: 400 exemplaren. Dat zal de mening over MH17 onder de Russen niet veranderen. Maar daar gaat het niet om, zegt hij. ,,Wij leven in een land van de totale leugen. Onze opgave is, dat we in een oceaan van leugens een eiland van waarheid creëren. Ik geloof dat de waarheid ooit geëist zal worden. Toen Solzjenitsyn zijn Goelag Archipel schreef, was het heel marginaal. Maar toen het communisme ineenstortte, wilde iedereen het lezen. Mijn opdracht is ervoor te zorgen dat de waarheid voorhanden is, als Rusland die wel moet erkennen.’’

298 namen van slachtoffers voorgelezen bij herdenking MH17

Telegraaf 17.07.2020 Met het voorlezen van de namen van de 298 slachtoffers is in Vijfhuizen de MH17-vliegramp herdacht. Vanwege de coronacrisis waren er geen nabestaanden aanwezig in het herinneringspark. De bestuursleden van Stichting Vliegramp MH17 lazen de namen voor.

De herdenking begon met een van tevoren opgenomen korte toespraak van premier Mark Rutte. „We staan vandaag stil bij de verschrikkelijke ramp die zes jaar geleden plaatsvond”, zo sprak hij. „Een ramp die uw geliefden in één klap uit het leven wegrukte. Een ramp die uw leven voorgoed veranderde. Zes jaar geleden, maar het voelt als de dag van gisteren.”

Rutte zei dat dit jaar „elkaar in de ogen kijken of een arm om elkaar heen slaan er niet in zit.” „Het kon niet anders. Maar ik ben ervan overtuigd: het maakt de verbondenheid niet minder. (…) Want juist in de soberheid van deze plechtigheid komen we tot de kern.” De premier wenste de nabestaanden tot slot veel kracht toe. „In mijn gedachten ben ik vandaag bij u. Veel sterkte.”

’Belangrijk jaar voor ons’

Vervolgens hield voorzitter Piet Ploeg een toespraak. „We herdenken vandaag weliswaar via een livestream, maar in gedachten zijn we bij elkaar”, zei Ploeg. De voorzitter stelde dat het jaar 2020 wellicht de geschiedenis in zal gaan als „een bijzonder en belangrijk jaar voor ons en vele anderen.” Hij doelde daarmee op het begin van de berechting op 9 maart van de vier verdachten die beschuldigd worden van de betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig.

Ook zei Ploeg dat de nabestaanden nog altijd moeten dealen met een „hausse aan desinformatie op sociale media en de volstrekte en respectloze ontkenning van enige verantwoordelijkheid voor de dood voor onze geliefden.”

Zonnebloemen

Na het lezen van de namen werd een minuut stilte gehouden en werden 298 zonnebloemen neergelegd. Op de achtergrond was het veld met de zonnebloemen zichtbaar, dat geplant is van zaden die afkomstig zijn uit een veld in Oekraïne waar onderdelen van het toestel van Malaysia Airlines terechtkwamen. De vlaggen van de getroffen landen wapperden halfstok. Nabestaanden zijn de rest van de dag welkom bij het bomenveld bij het monument, dat geplant is voor de slachtoffers.

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident dood en sterven Piet Ploeg Vijfhuizen Stichting Vliegramp MH17

Rutte bij herdenking MH17: ‘Zes jaar geleden voelt als de dag van gisteren’

NU 17.07.2020 Premier Mark Rutte heeft vrijdag 17.07.2020 tijdens de herdenking van het neerhalen van MH17 in een videoboodschap teruggeblikt op de ramp, die volgens hem “voelt als de dag van gisteren”. Het is zes jaar geleden dat de vlucht, met aan boord 298 mensen, uit de lucht werd geschoten.

“Het was een ramp die geliefden in één keer wegrukte”, zo vertelt Rutte. De herdenking vindt dit jaar sober plaats vanwege het coronavirus.

Enkele bestuursleden van Stichting Vliegramp MH17 zijn bij het monument in het Noord-Hollandse Vijfhuizen om woorden te spreken over de ramp. Ook zijn de namen en de leeftijden van de slachtoffers voorgelezen.

Via een livestream is de herdenking te volgen. Het herdenkingsbos, waar voor elk slachtoffer een boom is geplant, is wel te bezoeken.

“Het maakt de minuut stilte nog krachtiger, want in deze soberheid komen we juist tot de kern en klinkt de naam van uw geliefde alleen nog maar luider”, aldus de premier.

Voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 Piet Ploeg heeft in zijn toespraak teruggeblikt op een bewogen periode voor de nabestaanden. Zo begon in maart het proces tegen de vier verdachten die verantwoordelijk worden gehouden voor het binnenhalen en/of wegbrengen van de buk-installatie.

Het vliegtuig werd boven Oost-Oekraïne neergehaald door een buk-raket. Wrakstukken kwamen in velden met zonnebloemen terecht. Deze bloemen zijn het symbool geworden voor de rouw om de inzittenden.

Vandaag staan we stil bij de verschrikkelijke ramp die 6 jaar geleden plaatsvond. Een ramp die de 298 mensen aan boord van vlucht MH17 uit het leven wegrukte. En een ramp die het leven van de nabestaanden voorgoed veranderde. Ik wens hen veel kracht toe op deze emotionele dag.

 MinPres 06:00 – 17 juli 2020

Oproep NUjij

Lees meer over: MH17 Binnenland

Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof, hoe kansrijk is dat?

NOS 10.07.2020 Een nieuwe stap in de juridische strijd rond het neerhalen van vlucht MH17. Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg, zo werd vandaag bekend.

Wat wil Nederland hiermee bereiken?

Met de stap wil het kabinet de al ingediende individuele klachten van nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ondersteunen. Het gaat erom dat nabestaanden in hun zaken kunnen beschikken over al het materiaal uit het MH17-onderzoek, en dat kan alleen als Nederland zelf een aanklacht indient, zegt premier Rutte.

Als het Europese Hof de nabestaanden en de Nederlandse staat in het gelijk stelt, kan het Rusland schadevergoedingen opleggen. Daarnaast kan het EHRM bepalen dat Rusland bepaalde informatie moet delen.

Hoe kansrijk is de zaak?

Juridisch gezien is de zaak die Nederland heeft aangespannen heel kansrijk, zegt universitair docent internationaal recht Marieke de Hoon in Nieuws en Co op Radio 1. Het Hof moet beoordelen of Rusland artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft geschonden, waarin het recht op leven is vastgelegd.

Onder artikel 2 kan Rusland bijvoorbeeld aansprakelijk worden gehouden voor het niet instellen van een eigen onderzoek en het frustreren van het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT).

Als het Hof in Straatsburg ook bewezen acht dat Russische functionarissen erbij betrokken waren, kan Rusland ook aansprakelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel.

Artikel 2 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens EUROPEAN CONVENTION ON HUMAN RIGHTS

Hoe reageert Rusland?

Het Russische ministerie van Justitie stelt in een verklaring dat de ramp zich heeft afgespeeld boven Oekraïens grondgebied, waar Rusland geen enkele jurisdictie heeft en waar het ook niks te vertellen heeft, ook niet in 2014, zegt correspondent David jan Godfroid.”Rusland blijft er kortom bij dat het niks te maken heeft met het neerhalen van het toestel. Ze zien dit als de zoveelste stap van Nederland om Rusland zo zwart mogelijk te maken.”

Rusland zal zich waarschijnlijk wel verdedigen als de zaak voor het Hof komt. Dat doet het land ook bij andere zaken voor het Europese Hof voor de Mensenrechten.

Wat de Russische regering zal doen met een eventuele veroordeling, is minder zeker. Bij de volksraadpleging van 1 juli heeft een meerderheid ermee ingestemd dat internationaal recht voortaan ondergeschikt is aan de Russische grondwet.

De regering kan daarmee een uitspraak van het Europese Hof voorleggen aan het eigen Constitutionele Hof. Dat kan beslissen dat Rusland de uitspraak naast zich neer kan leggen en dat het land geen schadevergoedingen hoeft te betalen.

“Maar dat betekent niet dat de zaak nutteloos is”, zegt De Hoon. “Want voor de nabestaanden is het belangrijk dat rechters het bewijs wegen en uitspraak doen over wat er is gebeurd.”

Ramp MH17 houdt Nederland al 5 jaar in zijn greep

Hoelang gaat de zaak duren?

Er kunnen jaren overheen gaan voordat er een uitspraak is, verwacht de universitair docent. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft een flinke achterstand bij het afhandelen van zaken. Wat helpt is dat de zaak al eerder is aangespannen door nabestaanden van de MH17-slachtoffers.

Waarom stapt Nederland nu pas naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens?

Nederland moest sowieso wachten tot het JIT-onderzoek was afgerond. Dan nog had het eerder gekund, maar volgens premier Rutte is dit het beste moment. “We onderzoeken steeds wat juridisch mogelijk is, maar ook op welk moment we dingen het beste kunnen doen.”

De regering heeft “om ons moverende redenen” gekozen voor dit moment, zei Rutte na de ministerraad. Wat die redenen zijn, wilde hij niet zeggen.

Welke zaken lopen er nog meer rond MH17?

Naast de mensenrechtenzaken bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens lopen er nog twee juridische procedures rond MH17:

– De staatsaansprakelijkheid: Twee jaar geleden stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de vlucht. Die stap volgde op de vaststelling van het JIT dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten afkomstig was van een brigade van het Russische leger.

Vorig jaar werd duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten met Rusland hebben over de aansprakelijkstelling. Het kabinet zei vandaag te hopen dat deze gesprekken met Rusland doorgaan.

– Het strafproces: Er loopt ook nog een strafproces tegen vier individuele verdachten. Die zaak dient voor de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner die niet zelf bij het proces aanwezig zijn.

Als de uitspraak in die strafzaak eerder komt, kan die invloed hebben op de EHRM-zaak in Straatsburg, zegt De Hoon. “Als er een veroordeling uitkomt, dan hebben de feiten die door de Nederlandse rechter als bewezen worden geacht extra waarde bij zo’n procedure in Straatsburg.”

BEKIJK OOK

Maakt Nederland kans met aanklacht tegen Rusland voor het Europees Hof?

Trouw 10.07.2020 Nederland klaagt Rusland aan bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) vanwege zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17. Daarmee voert Nederland de druk op Rusland op, dat al jaren het onderzoek en het proces tegen de verdachten frustreert.

Minister Blok van buitenlandse zaken wil met deze stap de klachten van een groep van 380 nabestaanden ondersteunen, die al eerder een zaak tegen Rusland aanspanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Zij doen dit onder meer op basis van artikel 2 van het Europees mensenrechtenverdrag, het recht op leven.

“Daarmee komen we dichter bij ons doel van gerechtigheid voor de slachtoffers en nabestaanden,” zei minister Blok na afloop van de ministerraad vrijdag. Door deze ‘statenklacht’ krijgt het Europese Hof nog meer informatie van de Nederlandse overheid uit het onderzoek naar het neerhalen van de MH17, is het idee.

Het EHRM is in principe bedoeld voor burgers die overheden aanklagen, maar ook organisaties en landen kunnen een klacht indienen. Zij moeten dan zelf slachtoffer zijn van een schending van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Ook moet worden aangetoond dat Rusland effectief gezag had over het grondgebied waar de ramp plaatsvond.

Waakhond over democratie in bijna vijftig landen

Anders dan vaak gedacht is het EHRM geen instelling van de EU, maar van de Raad van Europa waarin bijna vijftig landen zijn vertegenwoordigd, ook Rusland. Deze Raad waakt over de democratie in de aangesloten landen. Rusland verloor in 2014 haar stemrecht in de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa omdat het de Krim had geannexeerd, maar kreeg dat in 2019 weer terug. Voor Nederland was dat zuur, omdat Rusland niet meewerkt aan het MH17-proces en het zelfs frustreert.

Vlucht MH17 werd in juli 2014 boven het strijdgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig van een Russische militaire basis. De lanceerinstallatie is daar later ook naar teruggekeerd.

De gedachte is dat Nederland met deze stap ook langs andere juridische weg Rusland verantwoordelijk probeert te houden voor de ramp. Samen met Australië (dat ook burgers verloor) stelde Nederland twee jaar geleden Rusland aansprakelijk. Deze staatsaansprakelijkheid is juridisch een lastig begrip, omdat beide partijen er eerst onderling moeten zien uit te komen.

Pas als dat niet lukt, kan een zaak volgen bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ). Probleem is dat Rusland de rechtsmacht van dit hof niet automatisch erkent. Volgens Blok is Den Haag nog altijd met Moskou in gesprek over deze route. Ongewis is of deze nieuwe stap de gesprekken over staatsaansprakelijkheid frustreert of juist een nieuwe impuls geeft.

Zoektocht naar meer daders is nog niet klaar

Daarnaast loopt er het strafproces, waarin inmiddels vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) zijn aangeklaagd voor betrokkenheid bij de moord op alle inzittenden van de MH17. Het proces startte in maart en duurt minstens tot 2021. Het internationale strafrechtelijke onderzoek naar de daders en de opdrachtgevers is bovendien nog niet klaar. Justitie heeft gezegd dat meer aanklachten kunnen volgen.

Beide procedures (de staatsaansprakelijkheid en het strafproces) kunnen elkaar versterken, zoals het kabinet hoopt, maar elkaar ook nadelig beïnvloeden als Rusland zich in de hoek gedrukt voelt. De aanklacht bij het EHRM is net als de andere trajecten een zaak van lange adem, het Europees Hof doet vaak jaren over een uitspraak.

Lees ook:

Rechtbank: Verdediging MH17 mag andere scenario’s dan Buk-raket onderzoeken

Met het toestaan van de wens van de verdediging om opnieuw alternatieve scenario’s voor het neerhalen van de MH17 te onderzoeken, is het monsterproces uit de startblokken. Een analyse. 

Meer over; politiek internationale betrekkingen misdaad, recht en justitie internationale organisaties Australië Blok Den Haag EHRM Wendelmoet Boersema

Nederland daagt Rusland voor rechter vanwege rol bij neerhalen MH17

NOS 10.07.2020 Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vanwege de rol van dat land bij het neerhalen van vlucht MH17.

Met deze stap wil het kabinet de al ingediende individuele klachten van nabestaanden bij het Hof ondersteunen. Minister Blok zegt dat Nederland op deze manier opkomt voor alle 298 MH17-slachtoffers, van 17 verschillende nationaliteiten, en hun nabestaanden. Onder de doden waren 196 Nederlanders. “Het is een heel bijzondere stap, maar het is ook heel bijzonder dat een vliegtuig met 298 onschuldige mensen uit de lucht wordt gehaald”, voegt hij eraan toe.

Het kabinet heeft steeds gezegd dat het bereiken van gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden de hoogste prioriteit heeft. “Met de stap die we vandaag zetten komen we dichter bij ons doel”, aldus Blok.

Aansprakelijkstelling

Twee jaar geleden stelde Nederland, samen met Australië, Rusland al aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van de vlucht. Die stap volgde op de vaststelling van het Joint Investigation Team dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten afkomstig was van een brigade van het Russische leger.

Vorig jaar werd duidelijk dat Nederland en Australië diplomatieke contacten met Rusland hebben over de aansprakelijkstelling. Het kabinet zegt vandaag te hopen dat deze gesprekken met Rusland doorgaan.

Er loopt ook nog een strafproces tegen vier individuele verdachten. Die zaak dient voor de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner. De verdachten zijn niet bij het proces aanwezig, een van hen laat zich door een advocaat vertegenwoordigen.

Blok: extra manier om waarheid te vinden

‘Een dappere stap’

Voor de nabestaanden van de slachtoffers van de ramp is dit een “uitstekende stap”, zegt Piet Ploeg, die hen vertegenwoordigt namens Stichting Vliegramp MH17. “Het is een grote steun.”

Ploeg: “Het is ook een dappere stap. Er zijn pakweg vierhonderd nabestaanden die een klacht tegen Rusland hebben ingediend bij het EHRM. De regering ondersteunt hun zaak nu in de vorm van een eigen aanklacht.”

BEKIJK OOK;

Nederland daagt Rusland voor mensenrechtenhof om neerhalen MH17

NU 10.07.2020 Het kabinet heeft vrijdag besloten om Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen vanwege het neerhalen van MH17 in juli 2014. Hiermee ondersteunt Nederland de individuele klachten die hier lopen, zo wordt gemeld.

“Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet”, aldus buitenlandminister Stef Blok in een verklaring. “Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel.”

Nederland heeft Rusland eerder al aansprakelijk gesteld voor het aandeel van de Russen in het neerhalen van de vlucht. De zogeheten statenklacht moet ertoe leiden dat de informatie die Nederland heeft in de zaak, ook beschikbaar komt voor de zaken van de nabestaanden.

“Op deze manier kan Nederland de zaken van de nabestaanden het beste ondersteunen. Bovendien komt Nederland hiermee op voor alle 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden.” De zaken van de nabestaanden kunnen leiden tot een schadevergoeding, als het mensenrechtenhof genoeg bewijs ziet in de rol van Rusland.

De strafrechtelijke zaak tegen drie Russen en een Oekraïner voor hun rol in het neerhalen van de vlucht is eerder dit jaar begonnen. De mannen hebben volgens het Openbaar Ministerie (OM) een aandeel aan de dood van de 298 inzittenden. Op 31 augustus wordt de zaak hervat.

Rutte: ‘Stap naar mensenrechtenhof staat los van andere zaken MH17’

Lees meer over: MH17  Binnenland

Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof om MH17

Telegraaf 10.07.2020 Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) om zijn rol in het neerhalen van MH17. Dat heeft het kabinet vrijdag besloten. Eerder dienden nabestaanden al een klacht tegen Rusland in bij datzelfde hof en met deze stap kan hun procedure beter door het kabinet worden ondersteund.

„Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel” van gerechtigheid voor de slachtoffers en nabestaanden, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. „We gebruiken ieder middel om de waarheid boven tafel te krijgen.”

Door deze zogenoemde statenklacht komt alle bij het kabinet beschikbare en relevante informatie over het neerschieten van de Boeing 777 van Malaysia Airlines bij het mensenrechtenhof terecht. Met deze stap worden de individuele klachten van nabestaanden bij het hof maximaal ondersteunt, zegt het kabinet.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 klagen Rusland aan bij Europees Hof

Blok heeft zijn Russische collega Sergej Lavrov vrijdag op de hoogte gesteld, zei premier Mark Rutte. De nieuwe stap is volgens hem niet bedoeld om de diplomatieke druk op Rusland op te voeren. Moskou twijfelt openlijk over het internationale onderzoek naar MH17 en stelt niet verantwoordelijk te zijn voor de ramp.

Afkomst Buk-raket

Vlucht MH17 werd in juli 2014 boven het strijdgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig van een Russische militaire basis. De lanceerinstallatie is daar later ook naar teruggekeerd.

Iets meer dan twee jaar geleden stelden Nederland en Australië Rusland al aansprakelijk voor de ramp met MH17. Het is volgens het kabinet belangrijk dat deze gesprekken over de aansprakelijkheid worden voortgezet. Dit traject staat los van het strafrechtelijke vervolging en berechting van de daders.

Op de extra beveiligde rechtbank op Schiphol begon in maart het strafproces tegen vier verdachten van het neerschieten van MH17. Ze zijn niet bij de zaak aanwezig. De vier beklaagden zijn Oleg Poelatov, Sergej Doebinski, Igor Girkin en Leonid Chartsjenko; de eerste drie zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner.

BEKIJK OOK:

MH17: de ramp die diepe wonden sloeg

BEKIJK OOK:

‘Nabestaanden MH17 helemaal klaar met gekonkel’

Irritatie vanuit Rusland

De eerste reactie vanuit Rusland op de zaak die Nederland vrijdag bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft aangespannen wegens het neerhalen van vlucht MH17, is er een van irritatie. Politicus Konstantin Kosatsjev van de partij Verenigd Rusland vindt het onterecht dat Nederland Rusland daagt nadat eerder nabestaanden al een klacht tegen Rusland indienden bij datzelfde hof.

Kosatsjev stelt dat de strafzaak in Nederland nog niet is afgerond. „Er is zelfs geen oordeel. En wat heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ermee te maken?”, vraagt hij zich af. De voorzitter van de buitenlandcommissie in de federatieraad, het hogerhuis van het Russische parlement, noemt het besluit van het Nederlandse kabinet „een vreemd initiatief.” Vanuit de Russische regering is er nog geen officiële reactie.

BEKIJK MEER VAN; gewapend conflict Rusland Europees Hof voor de Rechten van de Mens Buitenlandse Zaken Malaysia Airlines-vlucht 17 Buk-raket

Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof om MH17

AD 10.07.2020 Nederland daagt Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) om zijn rol in het neerhalen van MH17. Dat heeft het kabinet besloten. Een groep nabestaanden diende al eerder een klacht tegen Rusland in bij datzelfde hof.

,,Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel van gerechtigheid voor de slachtoffers en nabestaanden’’, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

De stap die Nederland nu zet geldt als een zogenoemde ‘statenklacht’, het houdt in dat alle informatie  die het kabinet heeft over het neerhalen van MH17 ook gebruikt kan worden als ondersteuning van de klacht van de nabestaanden. De procedure die de nabestaanden hebben aangespannen kan uiteindelijk leiden tot een schadevergoeding.

,,Het is een bijzonder middel, maar het is ook bijzonder wat er is gebeurd”, zei Blok vrijdagmiddag na afloop van de ministerraad. ,,Het is één van de wegen die we bewandelen om tot gerechtigheid te komen.”

Rusland erkent hof

Rusland tekende in de jaren 90 het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en erkende daarmee het hof. De rechters in Straatsburg hebben Moskou al vaker veroordeeld voor mensenrechtenschendingen. Onder meer leden van de punkband/actiegroep Pussy Riot en oppositieleider Aleksej Navalny vonden het hof aan hun kant.

De eerste reactie vanuit Rusland  is er een van irritatie. Politicus Konstantin Kosatsjev van de partij Verenigd Rusland vindt het onterecht dat Nederland Rusland daagt nadat eerder nabestaanden al een klacht tegen Rusland indienden bij datzelfde hof. Kosatsjev stelt dat de strafzaak in Nederland nog niet is afgerond. “Er is zelfs geen oordeel.

En wat heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ermee te maken?”, vraagt hij zich af. De voorzitter van de buitenlandcommissie in de federatieraad, het hogerhuis van het Russische parlement, noemt het besluit van het Nederlandse kabinet “een vreemd initiatief”. Vanuit de Russische regering is er nog geen officiële reactie.

Met de stap die we vandaag zetten komen we dichter bij ons doel van gerechtig­heid voor de slachtof­fers en nabestaan­den, aldus Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken.

Vlucht MH17 werd in juli 2014 boven het strijdgebied in het oosten van Oekraïne neergeschoten. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten afkomstig van een Russische militaire basis en naar Oost-Oekraïne gereden. De lanceerinstallatie is daar later ook naar teruggekeerd.

Aansprakelijk

Iets meer dan twee jaar geleden stelden Nederland en Australië Rusland al aansprakelijk voor de ramp met MH17. Het is volgens het kabinet belangrijk dat de gesprekken over de aansprakelijkheid worden voortgezet. Dit traject staat los van het strafrechtelijke vervolging en berechting van de daders.

Op de extra beveiligde rechtbank op Schiphol begon in maart het strafproces tegen vier verdachten van het neerschieten van MH17. Ze zijn niet bij de zaak aanwezig. De vier beklaagden zijn Oleg Poelatov, Sergej Doebinski, Igor Girkin en Leonid Chartsjenko; de eerste drie zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner.

Nabestaanden vroegen eerder deze week in een brief aan de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra om vrijgave van Amerikaanse satellietbeelden van 17 juli 2014. Daarop zou het lanceren van de BUK-raket te zien zijn.

Nederland daagt Rusland voor Europese rechter vanwege MH17

MSN 10.07.2020 Nederland dient een statenklacht in bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens tegen Rusland, vanwege de vliegramp met de MH17. Dat maakt het ministerie van Buitenlandse Zaken vrijdag bekend. De klacht wordt ingebracht tegelijk met de individuele klachtenprocedures van nabestaanden tegen Rusland.

Het ministerie stelt dat het indienen van de statenklacht ervoor zorgt dat informatie van het kabinet over de vliegramp ook beschikbaar wordt bij de zaken van de nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Door het indienen van de statenklacht kan Nederland bij de hoorzittingen aanwezig zijn en vragen van het Europese Hof beantwoorden. Op deze manier verwacht het kabinet deze zaken te kunnen ondersteunen.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) schrijft: „Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet.”

Volgende week is het zes jaar geleden dat vlucht MH17 neerstortte in Oekraïne. Rusland ontkent betrokken te zijn geweest bij de vliegramp. Tegen drie Russische en een Oekraïnse verdachte is in maart dit jaar een strafproces van start gegaan.

Nederland daagt Rusland voor het EHRM om neerhalen vlucht MH17

RO 10.07.2020 Het kabinet heeft vandaag besloten Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen vanwege zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17. Met het indienen van deze zogenoemde ‘statenklacht’ brengt het kabinet alle bij het kabinet beschikbare en relevante informatie over het neerhalen van vlucht MH17 in bij het EHRM.

De inhoud van de statenklacht wordt gelijktijdig en als onderdeel van de Nederlandse interventie in de individuele klachtprocedures van nabestaanden tegen Rusland bij het EHRM ingebracht. Met deze stap ondersteunt het kabinet maximaal de individuele klachten van nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 bij het EHRM.

Nederland komt met deze statenklacht bovendien op voor alle 298 MH17-slachtoffers, van 17 verschillende nationaliteiten, en hun nabestaanden.

Blok: “Het bereiken van gerechtigheid voor 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden is en blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. Met de stap die we vandaag zetten, door een zaak aan te spannen bij het EHRM en daarmee de klachten van de nabestaanden zoveel als mogelijk te ondersteunen, komen we dichter bij ons doel.”

Ook wordt de VN-Veiligheidsraad over deze stap geïnformeerd.

In 2018 stelde Nederland, samen met Australië, Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het kabinet vindt het belangrijk dat de gesprekken met Rusland in het kader van staatsaansprakelijkheid worden voortgezet. Deze hebben als doel tot een oplossing te komen die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade die veroorzaakt is door het neerhalen van vlucht MH17.

Bijna zes jaar na het neerhalen van vlucht MH17, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen, heeft het streven naar waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap nog steeds de hoogste prioriteit. Het kabinet heeft altijd gesteld geen enkele (juridische) optie uit te sluiten om dit doel te bereiken en deze stap draagt hieraan bij.

Wat is het Europees EHRM voor de Rechten van de Mens en waarom dient Nederland hier een klacht in?

  • Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) is gevestigd in Straatsburg. Na het neerhalen van vlucht MH17 hebben verschillende nabestaanden bij het EHRM individuele klachten ingediend tegen Rusland. Een eerste groep nabestaanden diende op 6 mei 2016 een klacht in.
  • De nabestaanden vragen hiermee de rechters van het EHRM om te beoordelen of Rusland in zijn rol in het neerhalen van vlucht MH17 zijn verplichtingen onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) heeft geschonden. Deze individuele klachtprocedures zijn vorig jaar formeel in behandeling genomen.
  • Nederland dient nu een zogeheten statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Het kabinet beschikt over veel informatie over het neerhalen van vlucht MH17. Door nu zelf een zaak te beginnen tegen Rusland komt deze informatie ook beschikbaar voor de zaken van de nabestaanden. Op deze manier kan Nederland de zaken van de nabestaanden het beste ondersteunen. Bovendien komt Nederland hiermee op voor alle 298 slachtoffers van het neerhalen van vlucht MH17 en hun nabestaanden.

Waarom is Nederland niet eerder naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens gestapt vanwege MH17?

  • Nederland vindt het heel belangrijk dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers van MH17 en hun nabestaanden, en heeft van meet af aan geen enkel juridisch middel uitgesloten om dit doel te bereiken.
  • Het kabinet heeft voortdurend onderzocht wat de juridische mogelijkheden zijn, en weegt steeds zorgvuldig af wat de juiste stappen zijn op het juiste moment.
  • Het kabinet wil de nabestaanden maximaal ondersteunen. Mede met het oog op de lopende procedures bij het EHRM met betrekking tot het neerhalen van vlucht MH17, dient het kabinet nu een statenklacht in tegen Rusland bij het EHRM. Hiermee brengt het kabinet alle op dit moment beschikbare en relevante informatie in bij het EHRM en ondersteunt het daarmee de nabestaanden in hun zaken.

Welke zaken lopen er nu rond het neerhalen van vlucht MH17?

Een overzicht van de Nederlandse inzet voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor het neerhalen van MH17 vindt u op MH17tijdlijn.nl.

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Nabestaanden MH17 tegen VS: ‘Geef satellietbeelden van lancering Buk-raket vrij’

AD 10.07.2020 Een groep nabestaanden van de MH17-ramp doet een dringend beroep op de Verenigde Staten: geef de satellietbeelden vrij waarop, volgens de Amerikanen, de Buk-raket te zien is die MH17 neerhaalde. ,,Help mee aan gerechtigheid.” Dat schrijft de groep in een brief aan Pete Hoekstra, de Amerikaanse ambassadeur in Nederland.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie werd vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een Buk-raket, afgeschoten vanuit gebied dat toen werd gecontroleerd door pro-Russische separatisten.

Kort na de ramp, waarbij alle  298 inzittenden omkwamen, meldde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry dat op satellietbeelden de baan van een Buk-raket naar het toestel te zien was. ,,We zagen de lancering, we zagen de raketbaan en we zagen de inslag.” De Amerikanen gaven een beeld vrij waarop die baan was ingetekend, maar niet de onderliggende beelden en gegevens.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De groep nabestaanden die samenwerkt in de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 vreest dat een gebrek aan bewijs kan leiden tot het mislukken van het MH17-proces. ,,En dat is precies wat de daders, en hun beschermers, al zes jaar proberen  te bereiken. Het zou een overwinning zijn voor de duistere krachten op deze planeet.” Om dat te voorkomen vragen de nabestaanden Hoekstra, die ze twee jaar geleden persoonlijk ontmoetten, ‘welwillend naar het nieuwe verzoek van de Nederlandse justitie te kijken’.

 Thomas Schansman

@ThomasSchansman

Today, we sent the following letter to @usambnl the US Ambassador in the Netherlands on behalf of the Working Group Truth Finding #MH17 to reconsider providing the satellite data that the US government referred to on August 12th, 2014, as requested by the Netherlands court.

9:30 PM · Jul 9, 2020 67 42 people are Tweeting abou

De satellietbeelden speelden een rol tijdens de zittingen in de MH17-rechtszaak de afgelopen weken.  De rechtbank gaf het Nederlandse OM de opdracht nogmaals bij de Amerikanen aan te kloppen en te vragen onder welke voorwaarden de gegevens openbaar zouden kunnen worden. Justitie heeft daar in 2016 voor het laatst om gevraagd.

De advocaten van de Russische verdachte  Oleg Poelatov willen ook de beschikking hebben over de beelden. Zij stelden, in een lang pleidooi, dat er niet genoeg onderzoek is gedaan naar alternatieve scenario’s voor de ramp.

Wel inzage

Een vertegenwoordiger van het OM,  de Landelijk Officier van Justitie Terrorismebestrijding, Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, heeft wel inzage gekregen van de Amerikanen.  ,,Hij heeft in de VS een intelligence briefing gekregen van meerdere Amerikaanse functionarissen en hij heeft ook inzage gehad in verschillende geclassificeerde en niet-geclassificeerde documenten. Een deel van de achterliggende metadata en onderzoekgegevens is hem niet ter inzage gegeven”, zo stelde justitie eerder deze maand op een zitting in het proces.

,,De Amerikaanse autoriteiten hebben laten weten dat zij niet meer informatie over de detectie van de raket kunnen verstrekken dan vermeld is in de schriftelijke verklaring en dat vertrouwelijk ter inzage is gegeven aan Nederlandse Landelijk Officier van Justitie.”  Die officier stelt dat de bronnen die hij heeft ingezien de bewering van de Amerikanen ondersteunen. Justitie zei niet wanneer die beelden zijn ingezien.

Het MH17-proces gaat op 31 augustus weer verder.

Een protest voor de Russische ambassade in Den Haag, in maart dit jaar. MH17-nabestaanden zetten er 298 lege stoelen neer. © REUTERS

juli 10, 2020 Posted by | aanslag, Bellingcat, BUK, EHRM, Europees Hof voor de Rechten van de Mens, JIT, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, veiligheid, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

En op 22 juni 2020 ging het proces weer verder.

Het MH17-proces werd uitgesteld tot 22 juni 2020. De verdediging moest namelijk eerst nog de tijd krijgen om het omvangrijke dossier te lezen, aldus de rechtbank.

Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko

De rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 begon twee weken geleden onder grote internationale belangstelling. Er staan vier verdachten terecht: drie Russen en een Oekraïner.

Zij waren volgens het Openbaar Ministerie hoofdrolspelers bij het neerzetten en weghalen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig werd neergeschoten. Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

AD 23.06.2020

Zittingsdag 22.06.2020 Rechtbank Schiphol

Tientallen getuigen en deskundigen wil de verdediging in het MH17-proces horen. De advocaten zeiden vandaag dat het Openbaar Ministerie niet goed heeft onderzocht of de MH17 door iets anders dan een Buk-raket kan zijn neergeschoten.

Hun tactiek is Twijfel zaaien, constateert Marieke de Hoon, internationaal strafrechtdeskundige bij de Vrije Universiteit in Amsterdam. Volgens haar roept de verdediging bewust heel veel vragen op.

“De advocaten hoeven niet de onschuld van hun cliënt te bewijzen. Het is genoeg om de rechtbank ervan te overtuigen dat er niet genoeg wettig en overtuigend bewijs is dat de Buk-raket de enige mogelijkheid was.”

Terugblik zitting 22.06.2020

Bij de hervatting van het MH17-proces in de rechtbank van Schiphol leverden de advocaten van verdachte Oleg Poelatov direct flinke kritiek op het Onderzoek van het OM. ,,Is dit dossier, na onderzoek met zoveel beperkingen, wel voldoende betrouwbaar om een uitspraak op te gaan doen?”, vraagt advocaat Boudewijn van Eijck zich af.

Bijna zes jaar heeft het Openbaar Ministerie inmiddels onderzoek gedaan naar de crash van vlucht MH17. Nu, drie maanden na de start van het proces, is het aan de verdediging van verdachte Oleg Poelatov om te vertellen wat er volgens hen nog verder onderzocht moet worden.

Zijn Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck beklaagden zich eerder in het proces te weinig voorbereidingstijd te hebben gehad om de tienduizenden pagina’s van het dossier door te kunnen lezen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Sabine ten Doesschate (L) and Boudewijn van Eijck, de advocaten van verdachte Oleg Poelatov. © EPA

De advocaten gaven vanmorgen direct zware kritiek op het onderzoek: ,,Er is veel tijd, geld en mankracht in dit onderzoek gestopt. Dat is op zich bewonderenswaardig en past bij het belang. Maar de hoeveelheid verricht onderzoek is geen garantie voor succes.

Er waren veel obstakels en dat heeft gevolgen. Bijvoorbeeld:  er is geen onderzoek geweest op de crashsite. Die site is 4 maanden onbeheerd geweest. Dus het is niet uit te sluiten dat bewijs verloren is gegaan of is gecompromitteerd.”

Buk-scenario

Advocaat Van Eijck stelt dat het lijkt alsof ‘het buk-scenario overeind gehouden moest worden’.  ,,Was de vader niet de wens van de gedachte? Dat zal nader onderzoek moeten uitwijzen.” Het Joint Investigation Team (JIT) gaf op persconferenties steeds hetzelfde beeld, stelt de verdediging.

,,Het OM heeft altijd uit willen gaan van dit scenario, ze hebben nooit iets anders laten zien aan de media. Ze hebben geen oproep gedaan aan getuigen die mogelijk wilden vertellen over andere scenario’s. Er is geen oproep gedaan aan leden van de Oekraïense  luchtmacht die eventueel wilden vertellen over een air-to-air-raket die MH17 heeft getroffen.”

Daarmee doelt de advocaat op een, door het OM ontkend scenario, dat MH17 mogelijk door gevechtsvliegtuig is neergehaald. Van Eijck: ,,De waarheidsvinding staat in dit dossier op enorme achterstand.

Wie gelooft er nu nog ander scenario dan diegene die het OM vertelt? “ Verdediging kondigt aan nog veel getuigen te willen horen. ,,Al was het maar om te voorkomen dat deze zaak ooit herzien zal moeten worden door Hoge Raad.”

Zo wil de verdediging dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario ook ons eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”

Getuigen horen

De advocaten willen daarom een reeks aan (nieuwe) getuigen horen: luchtverkeersleiders die in die periode in Oekraïne werkten, bewoners die zeggen een tweede vliegtuig gezien te hebben en journalisten die met bewoners spraken. Verschillende van die getuigenissen zijn overigens al jaren bekend en door het OM als onbetrouwbaar beoordeeld.

Daarnaast moeten ex-collega’s en Oekraïense politiemensen ondervraagd worden over de dood van de Oekraïense gevechtspiloot Voloshyn. Hij was in 2014 actief in de regio, maar heeft later (volgens een BBC-bericht) zelfmoord gepleegd.  ,,We willen die mensen ondervragen of de dood van Voloshyn mogelijk te maken heeft met zijn rol in het neerhalen van MH17.”

De verdediging stelde eerder al veel vragen te hebben over waarom het Oekraïense luchtruim op die 17e juli 2014 nog niet was gesloten voor burgerluchtvaartverkeer.

Geen van de vier verdachten is tot nu toe in de rechtbank verschenen. Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten, drie Russen en een Oekraïner, die zich door advocaten laat vertegenwoordigen tijdens het proces. Zijn advocaten stelden eerder deze maand echter vanwege de coronacrisis nog nauwelijks met hun cliënt te hebben kunnen overleggen. Poelatov wordt ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij het vervoer van de BUK-raket.

Bij de crash van vlucht MH17, onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur in Maleisië, kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Volgens het Openbaar Ministerie is het vliegtuig neergehaald door een buk-raket die werd afgeschoten vanaf grondgebied dat in handen was van door Rusland gesteunde Oekraïense separatisten. De lanceerinstallatie zou, volgens de onderzoeker, afkomstig zijn van de 53e Russische luchtafweerbrigade.

NRC 24.06.2020

Terugblik zitting 23.06.2020

Het was de tweede dag in het MH17-proces waarop advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hun onderzoekwensen naar voren mochten brengen.

Maandag maakte de verdediging duidelijk het onderzoek van het Openbaar Ministerie (OM) naar de ramp met het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014 onbetrouwbaar te vinden.

De advocaten van Oleg Pulatov, een verdachte in het MH17-proces, hebben dinsdag aan de rechtbank Den Haag gevraagd getuigen te horen die meer duidelijkheid kunnen bieden over de afstand die buk-raket kan afleggen en de in het dossier opgenomen getapte telefoongesprekken.

Het OM bracht eerder naar voren hier niet van uit te gaan, omdat justitie ervan overtuigd is dat de buk-raket is afgevuurd vanaf een landbouwveld bij Pervomaiskyi. Dat gebied was in handen van de separatisten die aansluiting bij Rusland zochten.

Verdediging is benieuwd naar manier van vertalen

Een ander heikel punt is volgens de verdediging de onderschepte gesprekken die worden toegeschreven aan de verdachten van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, onder wie Pulatov. Deze zijn verstrekt door de Oekraïense geheime dienst SBU.

De advocaten willen weten of de gesprekken op de juiste manier zijn vertaald en hoe de stem van Pulatov zou zijn herkend.

De verdediging in het MH17-proces wil nog meer dan 100 getuigen horen voordat er echt begonnen kan worden met een inhoudelijke behandeling van de zaak tegen vier verdachten. “Wij hebben geen zes jaar nodig, zoals het OM, maar we hebben wel meer tijd nodig om ons onderzoek te doen”, zegt advocaat Sabine ten Doesschate die in het proces de Russische verdachte Oleg Poelatov vertegenwoordigt.

Ten Doesschate vindt dat het onderzoek van het OM op veel punten tekortschiet. “Het is zorgelijk en verontrustend als je niet kunt vertrouwen op het OM.”

OM-onderzoek onbetrouwbaar’

Gisteren noemde de verdediging het onderzoek van het OM al onbetrouwbaar. “Koste wat kost” probeert het OM de versie van een Buk-raket te bewijzen, terwijl andere aanwijzingen en feiten die een andere kant op wijzen worden genegeerd, meent de verdediging van Poelatov. Volgens het OM was Poelatov betrokken bij het transport van het wapen waarmee vlucht MH17 is neergehaald.

Terugblik zitting 26.06.2020

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft vrijdag nieuw bewijs gepresenteerd waaruit blijkt dat vlucht MH17 is neergehaald met een buk-raket. Het is een reactie van justitie op de verzoeken van de verdediging om alternatieve scenario’s voor de ramp met het toestel van Malaysia Airlines te onderzoeken met het horen van getuigen.

De officieren van justitie toonden voor de rechtbank van Den Haag enkele foto’s waarop metalen fragmenten te zien zijn die in de sponning van het toestel en in de lichamen van slachtoffers van MH17 zijn gevonden.

Uit onderzoek is gebleken dat deze metalen afkomstig zijn van een en dezelfde buk-raket. Onderzoekswensen van de verdediging om te kunnen achterhalen of MH17 is neergeschoten door een gevechtsvliegtuig moeten volgens het OM daarom moeten worden afgewezen.

AD 04.07.2020

Terugblik zitting 03.07.2020

De verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov mag met een eigen expert nader onderzoek doen naar het vliegtuigwrak in een hangar van luchtmachtbasis Gilze-Rijen. Veel andere verzoeken van de verdediging zijn afgewezen of worden later pas door de rechter behandeld.

De advocaten van Poelatov kunnen zo onderzoek doen naar mogelijke andere oorzaken voor het neerstorten van de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Daarnaast mogen de advocaten enkele nieuwe getuigen horen, onder wie specialisten op het gebied van Bukraketten. Dat bepaalde de rechtbank vrijdagmiddag in een zitting van het MH17-proces.

Lees ook;

Lees meer

De rechtbank wil ook dat er een nieuwe poging wordt gedaan om Amerikaanse satellietbeelden te bemachtigen. Amerika stelt de lancering te hebben waargenomen, maar heeft die beelden nog niet willen openbaren. Wel mocht de MIVD de beelden bekijken. Omdat een verzoek tot het vrijgeven van de satellietbeelden alweer vier jaar geleden is, wil de rechtbank dat er een nieuwe poging wordt gedaan.

Extra tijd

Veel andere verzoeken van Poelatovs verdediging, zoals het horen van veel getuigen, wees de rechtbank af of doet het pas uitspraak in november. Volgens rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis moet de verdediging eerst beter motiveren waarom het die verzoeken doet. Zo wil de verdediging onderzoek doen naar een andere toedracht van de ramp dan het neerhalen door een Bukraket. De rechtbank wil eerst horen of de verdediging het Bukscenario betwist.

De rechtbank geeft de verdediging tot 2 november de tijd om alle onderzoekswensen nader uit te werken. Eerder klaagden advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate daarvoor te weinig tijd te hebben gehad. Bovendien stelden ze vanwege de coronacrisis hun cliënt niet te hebben kunnen opzoeken in Rusland. De rechtbank gaat ervan uit dat hen nu voldoende tijd wordt gegeven om Poelatov te ontmoeten.

Het MH17-proces wordt op 31 augustus 2020 hervat.

Herdenking MH17 aangepast

Telegraaf 29.06.2020

Lees hier het verloop van het proces van verslaggevers;

Tweets door ‎@cyrilrosman

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

Tweets door ‎@KoenVoskuil

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Zaak-MH17: Deskundige mag gehoord worden over maximale afstand buk-raket

NU 03.07.2020 De rechtbank Den Haag heeft vrijdag ingestemd met het verzoek van de verdediging om een deskundige te horen over de maximale afstand die een buk-raket van het type waarmee vlucht MH17 neergehaald zou zijn kan afleggen.

Ook moeten getuigen worden gehoord die meer duidelijkheid kunnen verschaffen over of een buk-raket het toestel van Malaysia Airlines wellicht bij vergissing heeft geraakt en het werkelijke doelwit een gevechtsvliegtuig was.

Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck, de advocaten van verdachte Oleg Pulatov, brachten op 23 juni naar voren dat het type buk-raket waarmee MH17 is neergehaald een langere afstand zou kunnen afleggen dan het Openbaar Ministerie (OM) zei.

Als dit het geval is, zou ook het gebied van waaruit de raket afgevuurd zou kunnen groter zijn, en zou het dus ook om een buk-raket van de Oekraïense strijdkrachten kunnen gaan. Volgens de verdediging beschikte Oekraïne over 96 buk-raketten uit de 9M38-serie.

De rechtbank besloot daarom dat een deskundige van Almaz-Antey, fabrikant van onder meer buk-raketten, gehoord moet worden.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

VS opnieuw verzocht om radarbeelden

Ook wil de rechtbank dat de Verenigde Staten opnieuw worden verzocht om radarbeelden, waarop de lancering van een buk-raket te zien zou zijn, vrij te geven. Dit is tot nu toe afgewezen door de Amerikanen, omdat het om staatsgeheimen zou gaan.

Daarnaast wordt de verdediging in staat gesteld om met een eigen deskundige de schade aan de wrakstukken van MH17 te beoordelen.

De rechtbank ziet nog geen direct belang voor de verdediging om extra onderzoek te doen naar scenario’s waarin MH17 neergehaald zou zijn door een gevechtsvliegtuig.

De rechtbank wees erop dat Pulatov nog geen inhoudelijke verklaring over zijn eigen rol heeft afgelegd. Als hij bijvoorbeeld beweert heel ergens anders te zijn geweest, vervalt het belang om de alternatieve scenario’s te onderzoeken.

De rechtszaak wordt hervat op 31 augustus 2020.

Lees meer over: MH17 

MH17-verdachte mag vliegtuigwrak door eigen expert laten onderzoeken

AD 03.07.2020 De verdediging van MH17-verdachte Oleg Poelatov mag met een eigen expert nader onderzoek doen naar het vliegtuigwrak in een hangar van luchtmachtbasis Gilze-Rijen. Veel andere verzoeken van de verdediging zijn afgewezen of worden later pas door de rechter behandeld.

De advocaten van Poelatov kunnen zo onderzoek doen naar mogelijke andere oorzaken voor het neerstorten van de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Daarnaast mogen de advocaten enkele nieuwe getuigen horen, onder wie specialisten op het gebied van Bukraketten. Dat bepaalde de rechtbank vrijdagmiddag in een zitting van het MH17-proces.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De rechtbank wil ook dat er een nieuwe poging wordt gedaan om Amerikaanse satellietbeelden te bemachtigen. Amerika stelt de lancering te hebben waargenomen, maar heeft die beelden nog niet willen openbaren. Wel mocht de MIVD de beelden bekijken. Omdat een verzoek tot het vrijgeven van de satellietbeelden alweer vier jaar geleden is, wil de rechtbank dat er een nieuwe poging wordt gedaan.

Extra tijd

Veel andere verzoeken van Poelatovs verdediging, zoals het horen van veel getuigen, wees de rechtbank af of doet het pas uitspraak in november. Volgens rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis moet de verdediging eerst beter motiveren waarom het die verzoeken doet. Zo wil de verdediging onderzoek doen naar een andere toedracht van de ramp dan het neerhalen door een Bukraket. De rechtbank wil eerst horen of de verdediging het Bukscenario betwist.

De rechtbank geeft de verdediging tot 2 november de tijd om alle onderzoekswensen nader uit te werken. Eerder klaagden advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate daarvoor te weinig tijd te hebben gehad. Bovendien stelden ze vanwege de coronacrisis hun cliënt niet te hebben kunnen opzoeken in Rusland. De rechtbank gaat ervan uit dat hen nu voldoende tijd wordt gegeven om Poelatov te ontmoeten.

Het MH17-proces wordt op 31 augustus 2020 hervat.

OM toont nieuw bewijs neerhalen MH17 met buk-raket en rol Oleg Pulatov

NU 26.06.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft vrijdag nieuw bewijs gepresenteerd waaruit blijkt dat vlucht MH17 is neergehaald met een buk-raket. Het is een reactie van justitie op de verzoeken van de verdediging om alternatieve scenario’s voor de ramp met het toestel van Malaysia Airlines te onderzoeken met het horen van getuigen.

De officieren van justitie toonden voor de rechtbank van Den Haag enkele foto’s waarop metalen fragmenten te zien zijn die in de sponning van het toestel en in de lichamen van slachtoffers van MH17 zijn gevonden.

Uit onderzoek is gebleken dat deze metalen afkomstig zijn van een en dezelfde buk-raket. Onderzoekswensen van de verdediging om te kunnen achterhalen of MH17 is neergeschoten door een gevechtsvliegtuig moeten volgens het OM daarom moeten worden afgewezen.

Daarnaast is de stelling van Sabine ten Doesschate, een van de advocaten van verdachte Oleg Pulatov, dat een buk-raket een maximale afstand van 55 kilometer kan afleggen en niet 36 zoals het OM had gesteld, onjuist.

De officier van justitie stelde echter dat het type buk-raket waar de verdediging op doelt, niet de buk-raket is waarmee MH17 is neergehaald. Dat type buk-raket heeft wel degelijk een maximum bereik van 36 kilometer, aldus het OM.

Wel stemde het OM in met het verzoek tot nader onderzoek naar de locatie vanwaar de buk-raket zou zijn afgevuurd. Het OM gaat ervan uit dat dit een landbouwveld bij Pervomaiskyi is. Bevindingen van deskundigen kunnen dan naast elkaar worden gelegd.

MH17-proces gaat verder: de vier verdachten

Tapgesprekken voor het eerst afgespeeld

Het OM liet vrijdag ook voor het eerst tapgesprekken die de betrokkenheid van Pulatov, maar ook de andere drie verdachten van het neerhalen van MH17, zouden bevestigen.

Zo hoort Pulatov van medeverdachte Sergey Dubinskiy op 16 juli 2014, een dag voor de ramp, dat er een buk onderweg is en als die aangekomen is, direct richting Pulatov wordt gebracht.

“Om 19:52 uur bellen Pulatov en Dubinskiy met elkaar”, aldus de officier uren na het neerhalen van MH17. “In dat gesprek vraagt Dubinskiy: ‘Zeg, en heeft onze buk geschoten of niet?’ Pulatov zegt dan: ‘De buk heeft een Sushka neergehaald nadat de Sushka de Boeing heeft neergeschoten.”

Met de Sushka wordt een Oekraïens militair vliegtuig bedoeld, maar deze is die dag nooit neergehaald.

Beslissingen worden genomen op 3 juli

De officier zei dat als het gaat om de kwaliteit en betrouwbaarheid van heimelijk opgenomen gesprekken, het goed is om een Nederlandse teamleider van de politie te horen. De opnamen zijn verstrekt door de Oekraïense geheime dienst SBU en daarmee volgens de verdediging niet per definitie betrouwbaar.

Het is de rechtbank die op 3 juli zal beslissen welke onderzoekswensen worden toegewezen.

Lees meer over:

MH17 

MH17-advocaten willen meer dan 100 getuigen horen voordat zaak echt begint

NOS 23.06.2020 De verdediging in het MH17-proces wil nog meer dan honderd getuigen horen voordat er echt begonnen kan worden met een inhoudelijke behandeling van de zaak tegen vier verdachten. “Wij hebben geen zes jaar nodig, zoals het OM, maar we hebben wel meer tijd nodig om ons onderzoek te doen”, zegt advocaat Sabine ten Doesschate die in het proces de Russische verdachte Oleg Poelatov vertegenwoordigt.

Ten Doesschate vindt dat het onderzoek van het OM op veel punten tekortschiet. “Het is zorgelijk en verontrustend als je niet kunt vertrouwen op het OM.”

‘Bereik Buk-raket groter dan OM zegt’

Het OM zegt te kunnen bewijzen dat vlucht MH17 is neergehaald door een Russisch Buk-raket, die is afgeschoten vanaf een landbouwveld dat onder controle stond van pro-Russische separatisten. Alle andere versies zijn wel onderzocht, maar door het OM terzijde geschoven.

De verdediging vindt de onderzoeken naar de alternatieve versies onvoldoende. De variant waarbij vlucht MH17 is neergehaald door een Oekraïense Buk vanaf een heel andere locatie is volgens de Nederlandse advocaten van Poelatov niet volledig onderzocht.

“Op basis van de informatie die wij nu hebben is het niet mogelijk die variant nu al uit te sluiten”, zegt Sabine ten Doesschate vandaag. Volgens de advocaten is het maximale bereik van een Buk-raket veel groter dan het OM heeft aangegeven, en daarmee komt volgens de verdediging ook een Oekraïense Buk weer in beeld.

De advocaten willen daarom inzage in afgeluisterde gesprekken van het Oekraïense leger en ze willen ook meer experts en betrokkenen horen over de inzet van Oekraïense Buk-raketten.

De verdediging trok de authenticiteit van de afgeluisterde gesprekken niet in twijfel, maar had wel vragen bij de conclusies die op basis van deze gesprekken worden getrokken. “Alle verwijten aan onze cliënt zijn voor 100 procent gebaseerd op afgeluisterde telefoongesprekken. Daarom willen we onderzoeken of het aangedragen bewijs betrouwbaar is.”

‘OM-onderzoek onbetrouwbaar’

Gisteren noemde de verdediging het onderzoek van het OM al onbetrouwbaar. “Koste wat kost” probeert het OM de versie van een Buk-raket te bewijzen, terwijl andere aanwijzingen en feiten die een andere kant op wijzen worden genegeerd, meent de verdediging van Poelatov. Volgens het OM was Poelatov betrokken bij het transport van het wapen waarmee vlucht MH17 is neergehaald.

De verdediging wil ook dat het ontslag van medewerkers van de Oekraïense justitie wordt onderzocht. Dit jaar werd een groot deel van de medewerkers die in Oekraïne betrokken waren bij het onderzoek ontslagen. Dit zou zijn gebeurd in het kader van een anti-corruptieaanpak van de nieuwe president. De verdediging wil onderzoeken of de objectiviteit van het onderzoek door deze mensen in gevaar is gebracht.

Het OM zal vrijdag reageren op de onderzoeken die de verdediging nog wil laten uitvoeren. De rechtbank beslist eind volgende week welke getuigen nog gehoord moeten worden.

BEKIJK OOK;

Verdediging MH17 wil duidelijkheid over afstand die buk-raket kan afleggen

NU 23.06.2020 De advocaten van Oleg Pulatov, een verdachte in het MH17-proces, hebben dinsdag aan de rechtbank Den Haag gevraagd getuigen te horen die meer duidelijkheid kunnen bieden over de afstand die een buk-raket kan afleggen en de in het dossier opgenomen getapte telefoongesprekken.

Het was de tweede dag in het MH17-proces waarop advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hun onderzoekwensen naar voren mochten brengen.

Maandag maakte de verdediging duidelijk het onderzoek van het Openbaar Ministerie (OM) naar de ramp met het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014 onbetrouwbaar te vinden.

Daarop voortbordurend vroegen de advocaten om de algemeen directeur van Almaz-Antey, fabrikant van onder meer buk-raketten, te mogen horen. Volgens de verdediging had de buk-raket een groter bereik dan het OM heeft gemeld.

Het gevolg zou kunnen zijn dat niet langer uitgesloten kan worden dat MH17 is neergehaald door Oekraïens luchtafweergeschut. Volgens de advocaten beschikte Oekraïne over 96 buk-raketten van het type waarmee het toestel volgens justitie is neergehaald.

Het OM bracht eerder naar voren hier niet van uit te gaan, omdat justitie ervan overtuigd is dat de buk-raket is afgevuurd vanaf een landbouwveld bij Pervomaiskyi. Dat gebied was in handen van de separatisten die aansluiting bij Rusland zochten.

Verdediging is benieuwd naar manier van vertalen

Een ander heikel punt is volgens de verdediging de onderschepte gesprekken die worden toegeschreven aan de verdachten van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, onder wie Pulatov. Deze zijn verstrekt door de Oekraïense geheime dienst SBU.

De advocaten willen weten of de gesprekken op de juiste manier zijn vertaald en hoe de stem van Pulatov zou zijn herkend.

Het OM zal vrijdag reageren op de onderzoekswensen van de verdediging. Het is aan de rechtbank welke verzoeken worden toegewezen. Naar verwachting neemt de rechtbank op 3 juli een beslissing over de onderzoekswensen.

MH17-proces gaat verder: de vier verdachten

Zie ook: MH17-verdachte Pulatov: de man die het vervoer van de buk-installatie overzag

Lees meer over: MH17 

Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck, advocaten van verdachte Oleg Poelatov ANP

Twijfel zaaien, de tactiek van de MH17-verdediging

NOS 22.06.2020 Tientallen getuigen en deskundigen wil de verdediging in het MH17-proces horen. De advocaten zeiden vandaag dat het Openbaar Ministerie niet goed heeft onderzocht of de MH17 door iets anders dan een Buk-raket kan zijn neergeschoten.

Hun tactiek is twijfel zaaien, constateert Marieke de Hoon, internationaal strafrechtdeskundige bij de Vrije Universiteit in Amsterdam. Volgens haar roept de verdediging bewust heel veel vragen op. “De advocaten hoeven niet de onschuld van hun cliënt te bewijzen. Het is genoeg om de rechtbank ervan te overtuigen dat er niet genoeg wettig en overtuigend bewijs is dat de Buk-raket de enige mogelijkheid was.”

En dus kwamen vandaag in de rechtszaal allerlei theorieën langs. Oekraïense gevechtsvliegtuigen zouden met het neerschieten van MH17 te maken hebben, de Oekraïense veiligheidsdienst zou het onderzoek hebben beïnvloed en de inslagen in de wrakstukken zouden niet van een Buk-raket afkomstig kunnen zijn.

Over de geloofwaardigheid van die kritiekpunten wil Marieke de Hoon zich niet uitlaten. “De verdediging doet zijn werk, het is tactiek. Het is nu aan de rechtbank om geen onzinnige onderzoeken toe te laten en af te wegen wat er nodig is voor een eerlijk proces.”

‘Losse eindjes’

Volgens het Openbaar Ministerie leidt het bewijs naar slechts één mogelijkheid: de MH17 is in juli 2014 neergeschoten met een Buk-raket. Die is afgevuurd vanuit een gebied dat onder controle stond van pro-Russische rebellen. De Buk-installatie werd volgens het OM geleverd door Rusland. Alle andere scenario’s sluit het OM uit.

Dat is niet terecht, vinden de raadslieden van een van de Russische verdachten in de zaak. “Wij hebben in korte tijd veel losse eindjes gevonden”, zegt advocaat Sabine ten Doesschate. “Andere scenario’s dan de Buk-raket zijn niet of niet volledig onderzocht, terwijl daar toch reële aanwijzingen voor te vinden zijn.”

Vandaag vroegen de advocaten de rechtbank om tientallen getuigen en deskundigen te horen, variërend van mensen die straaljagers hebben gezien toen de MH17 werd neergeschoten tot militaire deskundigen.

“Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het een strategische keuze is om heel veel verzoeken te doen, omdat het dan voor de rechtbank lastiger wordt om overal nee op te zeggen”, zegt De Hoon. “En als de rechtbank toch heel veel verzoeken afwijst, dan is al snel het beeld geschapen van een oneerlijk proces.”

‘Niet fijn voor nabestaanden’

Voor nabestaanden was het moeilijk om aan te horen hoe de bevindingen van het internationale onderzoeksteam in twijfel werden getrokken, zegt Piet Ploeg. Hij is voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17 en was met een klein groepje nabestaanden aanwezig bij de zitting vandaag.

“We hadden het wel verwacht natuurlijk, maar je moet toch je best doen om niet geïrriteerd te raken. Alles werd ter discussie gesteld. Het leek één grote afleidingsmanoeuvre om verdeeldheid en twijfel te zaaien.”

Volgens Ploeg zullen de onderzoekswensen van de verdediging hoe dan ook veel extra tijd kosten. “Het is blijkbaar onderdeel van het spel, maar niet fijn voor nabestaanden.”

Neergeschoten

Toch was er vandaag ook consensus: zowel de advocaten als het OM sluiten uit dat de MH17 is neergestort na een explosie aan boord. Beide partijen zijn het er dus over eens dat het vliegtuig is neergeschoten.

Maar als dat niet door een Buk-raket was, welk scenario vindt de verdediging zelf dan het meest aannemelijk? Daarop wilde advocaat Ten Doesschate vandaag nog geen antwoord geven. “Zover zijn we nog niet. We zijn nu bezig met wat nog nader onderzocht moet worden. De waarheid is uiteindelijk het doel waar we allemaal op uit zijn.”

BEKIJK OOK;

Advocaat MH17-verdachte: vervolging is ‘overhaaste beslissing’

RTL 22.06.2020 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov hebben kritiek op het onderzoek naar het neerhalen van MH17. Het is alles behalve volledig, er is sprake van een mediaoffensief en er wordt met een ‘door Oekraïne ontworpen venster’ naar de werkelijkheid gekeken, zeiden ze tijdens de rechtszaak.

Poelatov is de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat vertegenwoordigen, de andere drie hebben niets van zich laten horen. Poelatov wordt er samen met twee anderen van verdacht dat zij de Buk-lanceerinstallatie hebben vervoerd naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. De vierde verdachte is rebellenleider Igor Girkin uit Oost-Oekraïne. Ze zijn geen van vieren zelf bij het proces aanwezig.

Tegen de stroom in zwemmen

“Wij zullen als eerste partij kritiek gaan leveren op het onderzoek. We realiseren ons dat we tegen de stroom in zwemmen”, zeiden de advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate aan het begin van de dag. Sindsdien plaatsen ze volgens verslaggever Rik Konijnenbelt, die bij de rechtszaak in het Justitieel Complex op Schiphol is, veel kanttekeningen bij het onderzoek en het door het OM opgebouwde dossier.

Lees ook:

Theo’s levenswerk: nabestaanden MH17 behoeden voor nóg meer pijn

Een van de problemen die de advocaten met het onderzoek hebben, is dat de crashsite zeker vier maanden niet bereikbaar was voor het onderzoeksteam. Daardoor zou er materiaal kunnen zijn weggehaald of bijgelegd. Ook zijn volgens de verdediging veel getuigen aangedragen door Oekraïne: “Maar hoe zij zijn geselecteerd, en wie er niet zijn doorgestuurd, dat is niet duidelijk.”

Overhaaste beslissing

Volgens de advocaten is de beslissing om Poelatov te vervolgen overhaast genomen. “De noodzaak om iemand te vervolgen heeft geprevaleerd boven duidelijkheid.” Ze hebben daarnaast kritiek op het beeld dat het internationale onderzoeksteam JIT heeft neergezet. “Alle persconferenties werden live uitgezonden op tv en de informatie verscheen direct daarna op de website van onder meer de politie en het Openbaar Ministerie.”

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol: dit zijn de verdachten van de MH17-ramp

Deze vier mannen staan terecht voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord op bijna 300 inzittenden met een BUK-raket.

De advocaten van Poelatov willen dat er meer onderzoek wordt gedaan naar het scenario dat een (Oekraïens) gevechtsvliegtuig vlucht MH17 heeft beschoten.”Meerdere getuigen en deskundigen zeggen dit, maar zij zijn allemaal niet gehoord door het JIT.” Onderzoek naar radarbeelden zou daar meer duidelijkheid over moeten geven.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten boven het oosten van Oekraïne, volgens het JIT is er ‘onomstotelijk bewijs’ dat dat door een Buk-raket is gedaan. Alle 298 mensen inzittenden kwamen om het leven, onder wie bijna 200 Nederlanders. Voor het monsterproces tegen de verdachten zijn tot en met maart volgend jaar zittingsdagen gepland.

RTL Nieuws; MH17-proces MH17 Rechtszaak Rechtspraak

Verdediging: Aanwijzingen voor gevechtsvliegtuigen in nabijheid vlucht MH17

NU 22.06.2020 De advocaten van Oleg Pulatov, verdachte van het neerhalen van vlucht MH17, hebben naar eigen zeggen genoeg aanwijzingen dat er gevechtsvliegtuigen in de buurt van het toestel van Malaysia Airlines waren. Ze vroegen de rechtbank Den Haag maandag om toestemming voor extra onderzoek.

Het was maandag de beurt aan de verdediging om in het MH17-proces onderzoekswensen in te dienen. Pulatov is de enige van de vier verdachten die zich laat bijstaan door advocaten.

De stelling van het Openbaar Ministerie (OM) dat verschillende scenario’s zijn onderzocht, moet volgens advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate gerelativeerd worden. Het hoofdscenario dat MH17 met een buk-raket is neergehaald “moest koste wat kost overeind worden gehouden”, aldus Van Eijck.

Het strafrechtelijk onderzoek zou door de vele obstakels gemankeerd zijn en ook “mag gerust de vraag worden gesteld of een dergelijk onderzoek wel een betrouwbaar dossier oplevert”.

De verdediging benadrukt dat veel van de informatie waarop het OM conclusies baseert van de Oekraïense geheime dienst SBU afkomstig is. Zo zijn getuigen, tapgesprekken en andere digitale gegevens geleverd door de SBU. Volgens de advocaten is het maar de vraag hoe betrouwbaar die informatie is, aangezien Oekraïne een partij is in deze zaak.

MH17-proces gaat verder: dit weten we van de vier verdachten

‘Waarom wordt scenario van gevechtsvliegtuig uitgesloten?’

De verdediging vroeg zich hardop af waarom het OM uitsluit dat MH17 door een ander toestel is neergehaald, terwijl getuigen in 24 verklaringen melding van gevechtsvliegtuigen maakten. Een deel van de getuigen heeft de gevechtsvliegtuigen naar eigen zeggen zelf gezien toen het toestel neerstortte, andere getuigen zeggen dit te hebben gehoord van anderen.

Ook zijn er volgens Van Eijck aanwijzingen dat Oekraïne passagiersvliegtuigen als menselijk schild voor gevechtsvliegtuigen gebruikte. “Hoe onwaarschijnlijk dit ook mag klinken”, voegt de advocaat eraan toe.

De advocaten zetten vraagtekens bij de radargegevens waarop geen gevechtsvliegtuigen te zien zouden zijn. “Betekent het ontbreken van deze toestellen ook dat ze er niet waren of waren deze wellicht niet waar te nemen?”, Aldus Ten Doesschate. De buk-raket is ook niet op deze beelden te zien, maar dit leidt niet tot de conclusie dat die er niet was.

De verdediging wil getuigen en deskundigen horen om de bovenstaande vragen te kunnen beantwoorden.

Zie ook: MH17-verdachte Pulatov: de man die het vervoer van de buk-installatie overzag

Lees meer over: MH17 

Advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck arriveren bij de rechtbank ANP

Advocaten MH17-proces vinden jarenlang onderzoek ‘onbetrouwbaar’

NOS 22.06.2020 De verdediging in het MH17-proces kraakte vandaag het strafrechtelijk onderzoek dat is uitgevoerd naar het neerhalen van het passagiersvliegtuig in 2014. Volgens de advocaten is het onderzoek onbetrouwbaar. Tijdens een zitting in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol zeiden de advocaten dat het Openbaar Ministerie ten onrechte concludeert dat de MH17 vanaf een veld in Oost-Oekraïne is neergeschoten met een Russische Buk-raket.

“Het Buk-scenario wordt koste wat kost overeind gehouden”, zei advocaat Boudewijn van Eijck. Hij vindt dat het OM tijdens het onderzoek te veel heeft geleund op informatie en getuigen uit Oekraïne, dat er belang bij zou hebben om Rusland als schuldige aan te wijzen.

Volgens Van Eijck zijn er aanwijzingen dat Oekraïne passagiersvliegtuigen gebruikte als ‘menselijk schild’ voor hun gevechtsvliegtuigen. “Hoe onwaarschijnlijk dit ook mag klinken, het moet wel onderzocht worden. Om te voorkomen dat we door een Oekraïne ontworpen venster naar de zaak blijven kijken.”

De verdediging liet beelden zien van mensen die twee straaljagers zouden hebben gezien toen de MH17 uit de lucht werd geschoten. De advocaten willen dat deze getuigen worden gehoord.

130 rapporten

Het dossier naar het neerhalen van MH17 is enorm uitgebreid. Het bestaat uit ruim 40.000 pagina’s en omvat zes jaar onderzoek. Toch is dat geen garantie voor succes, zei Van Eijck. Volgens hem ontbreekt belangrijke informatie.

“Op de crash site heeft geen forensisch onderzoek kunnen plaatsvinden en de plek is vier maanden onbeheerd gebleven. Daarom kan niet worden uitgesloten dat er bewijs is verdwenen, gemanipuleerd of zelfs toegevoegd.”

Het dossier bevat ook 130 rapporten van deskundigen. Van Eijck vroeg zich af of deze onderzoeken goed zijn uitgevoerd en of de deskundigen wel genoeg kennis en ervaring hadden om betrouwbare conclusies te trekken.

‘OM was overhaast’

Het Openbaar Ministerie verdenkt drie Russen en een Oekraïner van het neerhalen van MH17 met een Buk-raket en de moord op alle 298 inzittenden. Het vliegtuig vloog over een gebied waar pro-Russische rebellen vochten met het Oekraïense leger.

Van Eijck vindt dat het OM “overhaast” heeft besloten om zijn cliënt te vervolgen, een Russische inlichtingenofficier die betrokken zou zijn geweest bij de bescherming van de Buk-installatie.

“Wie de raket heeft afgevuurd, in wiens opdracht en met welk doel is nog in onderzoek. Of daar ooit een antwoord komt, is maar de vraag. Hoe kan worden vastgesteld dat onze cliënt als ondergeschikte betrokken was, zolang de commandostructuur niet duidelijk is?”

BEKIJK OOK;

MH17-proces: ‘Onderzoek beter of er geen tweede vliegtuig achter MH17 ‘school’’

AD 22.06.2020 Bij de hervatting van het MH17-proces in de rechtbank van Schiphol leverden de advocaten van verdachte Oleg Poelatov direct flinke kritiek op het onderzoek van het OM. ,,Is dit dossier, na onderzoek met zoveel beperkingen, wel voldoende betrouwbaar om een uitspraak op te gaan doen?”, vraagt advocaat Boudewijn van Eijck zich af. Lees hieronder het verloop van de dag terug  via de tweets van verslaggever Cyril Rosman.

Bijna zes jaar heeft het Openbaar Ministerie inmiddels onderzoek gedaan naar de crash van vlucht MH17. Nu, drie maanden na de start van het proces, is het aan de verdediging van verdachte Oleg Poelatov om te vertellen wat er volgens hen nog verder onderzocht moet worden.

Zijn Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck beklaagden zich eerder in het proces te weinig voorbereidingstijd te hebben gehad om de tienduizenden pagina’s van het dossier door te kunnen lezen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Sabine ten Doesschate (L) and Boudewijn van Eijck, de advocaten van verdachte Oleg Poelatov. © EPA

De advocaten gaven vanmorgen direct zware kritiek op het onderzoek: ,,Er is veel tijd, geld en mankracht in dit onderzoek gestopt. Dat is op zich bewonderenswaardig en past bij het belang. Maar de hoeveelheid verricht onderzoek is geen garantie voor succes.

Er waren veel obstakels en dat heeft gevolgen. Bijvoorbeeld:  er is geen onderzoek geweest op de crashsite. Die site is 4 maanden onbeheerd geweest. Dus het is niet uit te sluiten dat bewijs verloren is gegaan of is gecompromitteerd.”

Buk-scenario

Advocaat Van Eijck stelt dat het lijkt alsof ‘het buk-scenario overeind gehouden moest worden’.  ,,Was de vader niet de wens van de gedachte? Dat zal nader onderzoek moeten uitwijzen.” Het Joint Investigation Team (JIT) gaf op persconferenties steeds hetzelfde beeld, stelt de verdediging.

,,Het OM heeft altijd uit willen gaan van dit scenario, ze hebben nooit iets anders laten zien aan de media. Ze hebben geen oproep gedaan aan getuigen die mogelijk wilden vertellen over andere scenario’s. Er is geen oproep gedaan aan leden van de Oekraïense  luchtmacht die eventueel wilden vertellen over een air-to-air-raket die MH17 heeft getroffen.”

Daarmee doelt de advocaat op een, door het OM ontkend scenario, dat MH17 mogelijk door gevechtsvliegtuig is neergehaald. Van Eijck: ,,De waarheidsvinding staat in dit dossier op enorme achterstand. Wie gelooft er nu nog ander scenario dan diegene die het OM vertelt? “ Verdediging kondigt aan nog veel getuigen te willen horen. ,,Al was het maar om te voorkomen dat deze zaak ooit herzien zal moeten worden door Hoge Raad.”

Zo wil de verdediging dat er vooral meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verscholen’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario ook ons eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”

Getuigen horen

De advocaten willen daarom een reeks aan (nieuwe) getuigen horen: luchtverkeersleiders die in die periode in Oekraïne werkten, bewoners die zeggen een tweede vliegtuig gezien te hebben en journalisten die met bewoners spraken. Verschillende van die getuigenissen zijn overigens al jaren bekend en door het OM als onbetrouwbaar beoordeeld.

Daarnaast moeten ex-collega’s en Oekraïense politiemensen ondervraagd worden over de dood van de Oekraïense gevechtspiloot Voloshyn. Hij was in 2014 actief in de regio, maar heeft later (volgens een BBC-bericht) zelfmoord gepleegd.  ,,We willen die mensen ondervragen of de dood van Voloshyn mogelijk te maken heeft met zijn rol in het neerhalen van MH17.”

De verdediging stelde eerder al veel vragen te hebben over waarom het Oekraïense luchtruim op die 17e juli 2014 nog niet was gesloten voor burgerluchtvaartverkeer.

Geen van de vier verdachten is tot nu toe in de rechtbank verschenen. Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten, drie Russen en een Oekraïner, die zich door advocaten laat vertegenwoordigen tijdens het proces. Zijn advocaten stelden eerder deze maand echter vanwege de coronacrisis nog nauwelijks met hun cliënt te hebben kunnen overleggen. Poelatov wordt ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij het vervoer van de BUK-raket.

Bij de crash van vlucht MH17, onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur in Maleisië, kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Volgens het Openbaar Ministerie is het vliegtuig neergehaald door een buk-raket die werd afgeschoten vanaf grondgebied dat in handen was van door Rusland gesteunde Oekraïense separatisten. De lanceerinstallatie zou, volgens de onderzoeker, afkomstig zijn van de 53e Russische luchtafweerbrigade.

Tweets door ‎@cyrilrosman

juni 22, 2020 Posted by | aanslag, Bellingcat, Boudewijn van Eijck, BUK, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Leonid Ghartsjenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Rusland, Sabine ten Doesschate, Sergei Doebinski | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

AD 08.06.2020

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

AD 08.06.2020

Op 8 juni 2020, is het proces hervat

Op het Justitieel Complex Schiphol is maandag 08.06.2020 het derde zittingsblok begonnen van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli 2020.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart 2021. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart 2020 begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s.

Vanaf maandag 08.06.2020 krijgen de advocaten van Oleg Poelatov – de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces – de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

AD 09.06.2020

Terugblik eerste zittingsdag 08.06.2020

Op het Justitieel Complex Schiphol begon vanochtend het 3e zittingsblok van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli. De advocaat van een MH17-verdachte zei in de rechtszaal een kennisachterstand van zes jaar te hebben van het strafdossier.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart 2020 begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s. Drie Russen en een Oekraïner zijn aangeklaagd, maar geen van hen is in de rechtszaal aanwezig.

Vanaf vandaag krijgen de advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces, de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

‘Een illusie’

De advocaat van Poelatov noemde het vanochtend ‘een illusie’ om te denken dat het verdedigingsteam het omvangrijke dossier in de strafzaak heeft kunnen voorbereiden. ,,Het Openbaar Ministerie doet al zes jaar onderzoek. Wij hebben drie maanden gekregen sinds de vorige zitting”, zei advocaat Sabine ten Doesschate.

De coronacrisis heeft veel roet in het eten gegooid bij de voorbereiding, aldus Ten Doesschate. Contact met Poelatov is de afgelopen tijd niet mogelijk geweest. ,,Wij waren na de vorige zittingen, begin maart, van plan om ongeveer twee weken naar Rusland te gaan. Dat kon door de lockdown niet doorgaan.” Meer dan oppervlakkig contact, via tussenpersonen, is volgens haar de afgelopen tijd niet mogelijk geweest.

Telegraaf 09.06.2020

Officier van justitie Dedy Woei-A-Tsoi snapt de grote behoefte aan informatie over wat er met vlucht MH17 is gebeurd.

Vaart in proces blijven

De rechtbank hervatte vandaag op het Justitieel Complex Schiphol de strafzaak, de vorige zittingen waren in maart. Tijdens dit zittingsblok is het onder meer de bedoeling dat de verdediging met onderzoekswensen komt. Ten Doesschate gaf de rechtbank aan daar zo goed mogelijk gehoor aan te geven, maar ze wil ook na dit blok de mogelijkheid nog hebben. Het Openbaar Ministerie vindt dat de vaart in het proces moet blijven.

De komende dagen geeft het OM een toelichting op het opsporingsonderzoek, zoals het forensisch onderzoek en de analyse van telecomgegevens in de regio. Het onderzoek is voor een groot deel afgerond.

Volgens justitie is vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten boven Oost-Oekraïne. Daar woedde op dat moment een oorlog. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven. De afgelopen jaren presenteerde het internationale onderzoeksteam (Joint Investigation Team) al een aantal keer de onderzoeksbevindingen.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

In het derde zittingsblok van het MH17-proces werden maandag 08.06.2020 beelden vertoond van forensisch onderzoek van bagage van slachtoffers.

zie hier:–> OM deelt beelden van tests met exploderende BUK-raket

Terugblik zittingsdag 09.06.2020

In het onderzoek naar de ramp met MH17 zijn ook alternatieve scenario’s onder de loep genomen, zoals een meteorietinslag, een aanval door een gevechtsvliegtuig of een explosie van binnenuit. Maar steeds kwam het onderzoeksteam terug op dezelfde conclusie. MH17 is vanaf de grond neergeschoten door een BUK-raket.

De inhoudelijke behandeling van de strafzaak is nog ver weg. Het Openbaar Ministerie heeft vandaag de hele dag toelichting gegeven op de stand van het onderzoek in een pro-formazitting.

Telegraaf 10.06.2020

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag op de tweede zittingsdag van deze week laten weten dat het nog niet heeft kunnen achterhalen met welke reden vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten. Het vermoeden is dat een militair vliegtuig het echte doelwit was.

“Natuurlijk is het wenselijk voor de nabestaanden meer duidelijkheid te krijgen over de aanleiding van het neerschieten van MH17”, stelden de officieren van justitie. Het staat vervolging van de vier verdachten in dit proces echter niet in de weg.

Volgens het OM zijn Igor Girkin, Sergey Dubinskiy, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko wel de aangewezen personen die duidelijkheid kunnen bieden over de reden van het neerhalen van MH17, maar zij hebben die tot op de dag van vandaag niet gegeven.

De officier voegde hieraan toe dat er nog altijd onderzoek loopt naar wie de bemanning was van de buk-TELAR die op 17 juli 2014 om 16.19 uur op de knop drukte en het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoot.

Onderzoek naar Russische satellietbeelden. (Foto: LP)

Telegraaf 10.06.2020

OM verklaart uitkomst hoofdscenario neerhalen MH17

Op de zittingsdag werd wederom uitgebreid uit de doeken gedaan hoe men binnen het Joint Investigation Team (JIT) tot dit “hoofdscenario” is gekomen. Een scala aan radarbeelden, satellietgegevens, beeldmateriaal en getuigenverklaringen leiden tot de conclusie van het OM dat vanuit een landbouwveld bij Pervomaiskyi een buk-raket is afgevuurd op MH17.

Voor alternatieve scenario’s zoals een ontploffing van binnenuit, het neerhalen van MH17 door een gevechtsvliegtuig of het neerschieten van het toestel door de Oekraïense strijdkrachten zijn volgens het OM geen bewijzen gevonden of juist contra-indicaties.

Bewijzen voor deze scenario’s werden onder meer aangeleverd door Rusland, maar konden volgens de officieren weerlegd worden. Zo bleken aangeleverde satellietbeelden vanuit Rusland niet te kloppen en dat leidde tot herhaling van openlijke twijfels aan de intenties van de Russische Federatie.

Terugblik zittingsdag 10.06.2020

Woensdag 10.06.2020 ging het proces weer verder en werd er onder andere ingegaan op de rol van eerder genoemde verdachten. Ook wordt dan duidelijk waarom de verdachten volgens het OM geen zogenoemde combattanten-immuniteit toekomt.

Telegraaf 11.06.2020

De vier verdachten in het MH17-ramp kunnen zich niet beroepen op de zogeheten combattantenimmuniteit. Dat betoogde het Openbaar Ministerie bij de rechtszaak tegen de verdachten Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko.

Het Openbaar Ministerie heeft voorlopig geen andere verdachten van vliegramp MH17 in het vizier. Om de huidige vier verdachten in MH17-proces te vervolgen, is volgens de aanklagers genoeg bewijs voorhanden.

Voordat hij zijn betoog afsteekt, waarschuwt officier van justitie Ward Ferdinandusse de aanwezigen in de rechtszaal: wie geen specialist in het oorlogs- en humanitair recht is, krijgt een taai stuk voorgeschoteld. En inderdaad, zijn verhandeling over de zogeheten ‘combattantenimmuniteit’, ‘krijgstuchtelijke systemen’ en ‘de Geneefse conventie’ is voor slechte slapers beslist het herlezen waard.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Toch is dit droge juridische gedeelte van cruciaal belang voor het MH17-proces. Onder bepaalde voorwaarden kunnen deelnemers aan een gewapend conflict namelijk een beroep doen op die combattantenimmuniteit. Dat betekent dat een andere staat ze niet mag vervolgen. Het zou een uitweg zijn voor Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko om strafvervolging in Nederland te ontlopen.

Martelingen en executies

Maar het Openbaar Ministerie komt tot de slotsom dat géén van de vier verdachten in aanmerking komt voor zo’n vrijbrief uit het MH17-proces. Want de immuniteit geldt alleen onder strikte voorwaarden.

Zo moeten deelnemers van het conflict handelen naar het oorlogsrecht en daar was in het bezette gebied in Oost-Oekraïne geen sprake van, stelt officier van justitie Ferdinandusse, die spreekt van ‘duizenden gevallen van plundering, vrijheidsberoving van burgers, martelingen, onmenselijke behandeling en executies van burgers en krijgsgevangenen’.

Meerdere leidinggevenden van de Volksrepubliek Donetsk, onder wie DNR-legerbevelhebber Igor Girkin, hebben toegegeven betrokken te zijn geweest bij standrechtelijke executies. Het MH17-onderzoek heeft informatie opgeleverd dat DNR-strijders gevangenen mishandelden, vernederden en martelden.

Zo werden ze bewerkt met messen en ijzeren staven en kregen elektrische schokken. Gruweldaden die je niet terugvindt in de internationale oorlogsafspraken van de Geneefse conventie.

Voorbedachten rade

Dus zegt het OM te kunnen overgaan tot het vervolgen van de vier verdachten voor het neerhalen van vlucht MH17, waarbij 298 passagiers omkwamen. Natuurlijk, er zijn nog genoeg vragen onbeantwoord over de vliegramp, zo geeft ook het OM aan. Zoals wie op de knop van de Buk-lanceerinstallatie drukte bijvoorbeeld. Maar die informatie is niet nodig om de opdrachtgevers te vervolgen, betoogt officier van justitie Thijs Berger.

Het is zelfs niet van belang dat de separatisten waarschijnlijk niet van plan waren een burgervliegtuig uit de lucht te schieten. ,,De voorbedachte raad bij moord is gericht op het doden van een ander, niet op de identiteit van de slachtoffers. Daarom is het ook mogelijk veroordeeld te worden voor de moord op een willekeurig slachtoffer.”

Wat het Openbaar Ministerie betreft moet er voortgang worden gemaakt in het proces en mogen de advocaten van Oleg Poelatov, die maandag om uitstel vroegen, niet te lang dralen. ,,Dat lijkt ons noodzakelijk om recht te doen aan de nabestaanden.”

Hervatting van het proces is op 22 juni 2020.

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

Lees hier de tweets van onze verslaggever Koen Voskuil. Tweets door ‎@KoenVoskuil

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Theo’s levenswerk: nabestaanden MH17 behoeden voor nóg meer pijn

RTL 21.06.2020 Eigenlijk zou hij al met pensioen zijn geweest, maar rechercheur Theo Vermeulen (65) werkt stug door. Altijd met een telefoon – een oude Nokia – op zak. Want de MH17-nabestaanden mogen hem altijd bellen. “Ik ken al die vijfhonderd mensen bij naam.”

Het is nooit stil in het kantoor van Theo Vermeulen. Altijd klinkt de radio. Nu op de zender: Acda en de Munnik, Lopen tot de zon komt.

“Ik kan niet zonder”, zegt Theo. De rechercheur houdt van de willekeur. Dat hij niet weet welk liedje er na dit liedje komt. Van het geklets van de dj’s, af en toe een goeie grap, en om het halfuur het journaal.

Zelfs ’s nachts luistert hij ernaar – zijn vrouw hoort het al niet meer, die slaapt erdoorheen. “Zonder radio ga ik naar mijn gedachten luisteren.”

Theo op zijn vaste stekkie op het bureau in Hoofddorp.

En dan in specifieke zin: de dingen die hij hoorde van nabestaanden van de MH17. Informatie die over de slachtoffers naar buiten komt. De namen van de omgekomen passagiers. De spanning die onder de nabestaanden in de rechtszaal voelbaar is nu het proces weer begint.

De angst om details te horen die ze niet wíllen horen. De woede die ze voelen als ze tóch details horen die ze niet willen horen. Maar ook: hun gevoel van ‘hè hè, eindelijk’.

In mijn kop

“Het zit allemaal in mijn kop”, zegt Theo, terwijl hij zijn hand op zijn voorhoofd legt. 

Theo is één van de twee contactpersonen binnen de politie van alle nabestaanden van de Nederlandse slachtoffers van MH17. Vanaf het moment dat Theo hoorde dat er een passagiersvliegtuig was neergestort – op ‘zijn’ radio, nota bene – wist hij: dit gaat druk worden voor ons.

Een helse puzzel

Theo, destijds voorzitter van de landelijke werkgroep familierechercheurs, ging samen met zijn collega’s ‘als een malle aan de slag’. Zodra er duidelijkheid was over de passagierslijst, werden familierechercheurs naar alle gezinnen van de MH17-slachtoffers gestuurd. Theo stuurde de boel aan vanuit het politiebureau.

“Ik sliep daar zo ongeveer. Anderhalve maand lang ben ik amper thuis geweest. Het was een gekkenhuis. Alles buitelde over elkaar heen. Het eerste probleem was dat we niet precies wisten welke naasten bij welke slachtoffers hoorden. Niet iedereen heeft dezelfde achternaam. En je kan geen fouten maken. Het was een helse puzzel.”

Onvoorstelbaar

Het staat nu, bijna zes jaar later, nog steeds in Theo’s computer, al die informatie. “Wel in tekst, niet in foto’s. Het klinkt heel hard, maar zodra ik gezichten bij de namen heb, kan ik mijn werk minder goed doen.”

De ‘MH17-administratie’, zoals hij het zakelijk noemt, is uitermate zorgvuldig bijgehouden. En er komt steeds meer bij. Het begon net na de ramp met welke nabestaanden bij welk slachtoffer horen, welke bezittingen er zijn gevonden.

“Ik heb een paar keer met een collega een koffer bij nabestaanden thuisgebracht. Onvoorstelbaar. Kom je daar aan, met kleren en knuffels van mensen die nooit meer thuiskomen.”

Waar is mijn kind?

“Iedereen was in de rouw, alle Nederlanders zo’n beetje, maar ik niet. Klinkt misschien gek, maar ik was aan het werk. Mensen hadden vragen. Waar is mijn vader? Zoon? Zus? Kind? Waarom komen de lichamen niet terug? Is de koffer van mijn geliefde teruggevonden?”

Theo steekt zijn hand even op om te zwaaien, er loopt een collega voorbij. Hij kent iedereen hier. Dit kantoor, op het politiebureau in Hoofddorp, is nu Theo’s vaste stekkie. Aan zijn muur hangt een groot vel papier, met daarop data: de momenten waarop het grote MH17-proces plaatsvindt, en de aantallen buitenlandse nabestaanden. Boven die lijst hangen vakantiefoto’s, er staat een vaas met bloemen in de linkerhoek, in de rechterhoek staat een waterkoker. “Je moet het toch een beetje huiselijk maken, hè.”

De lijst met data die in Theo’s kantoor hangt.

Niets ongedaan maken

Dan kijkt hij weer serieus. “Weet je, we konden niets ongedaan maken, dat vliegtuig wás nou eenmaal neergestort. Daar moesten we ons snel bij neerleggen, om ons te focussen op onze taak: de nabestaanden van kloppende informatie voorzien. Je wilt voorkomen dat deze mensen met al hun shit ergens aan de balie van een politiebureau moeten wachten.”

Een familierechercheur moet, zegt Theo, de nabestaanden behoeden voor nog meer pijn.

Dit was heftig

Wat Theo nog bijstaat, van die eerste dagen? Dat er lijsten moesten worden ingevuld met uiterlijke kenmerken van de slachtoffers, voor de identificatie.

“Dan kom je als familierechercheur in amper drie dagen tijd heel dicht bij het slachtoffer. Je moet alles weten: moedervlekken, haarkleur, ringen, tatoeages, littekens, kleur shirt, schoenmaat, cupmaat. Je gaat naar de huisarts om te vragen of het slachtoffer in het verleden operaties heeft gehad, je gaat naar de tandarts om de gebitsfoto’s te krijgen.”

Even is Theo stil. U2 klinkt op de radio, Beautiful day. “Ja. Die lijsten invullen, ik hoorde van alle rechercheurs terug: dit was heftig.”

In het kantoor van Theo staat het MH17-herdenkingsboekje.

In Theo’s systeem staat ook wat er van de lichamen is teruggevonden. “We weten allemaal dat veel lichamen in fragmenten zijn teruggebracht. Dat is onmenselijk, ja, informatie die je niet wil weten, maar als het je kind is, of je man, wil je het wél weten. Maar nabestaanden mogen ook kiezen om het níét te horen, als er na een paar maanden of zelfs een paar jaar nog wat is gevonden.”

Ook dat meldt Theo dan netjes in zijn systeem.

Niet in de steek laten

De nieuwste informatie heeft vooral met de rechtszaak te maken. “Ik heb één ding geleerd: iedereen doet het anders. Iedereen doet het goed.” Als er nieuwe informatie komt over bijvoorbeeld het rechtsproces, of bijeenkomsten, stelt Theo met zijn directe collega Sylvia – die vaak aan het bureau tegenover hem zit – een mail op. “Zodra die mail binnenkomt, stoppen de meeste nabestaanden ‘m in een mapje. Dan kunnen ze ‘m lezen zodra ze eraan toe zijn.”

Inmiddels zijn alle andere familierechercheurs gestopt – ze blijven doorgaans een jaar in contact met de familie. Eigenlijk zou Theo ook al met pensioen moeten zijn, maar hij wil het nu nog niet. “Ik wil die mensen niet in de steek laten.”

“Deze ramp was buitenproportioneel.”

© ANP

Dus werkt hij officieel twee dagen in de week, of ‘wanneer het nodig is’. Alleen Theo en Sylvia zijn namelijk nog aanspreekpunt.

Hij staat op en loopt naar zijn jas. Hij haalt een telefoon uit de zak, een oude Nokia. “Mijn kinderen snappen het niet, dat ik dat ouwe ding nog heb. Met die kleine knopjes. Mijn vingers zijn er eigenlijk te dik voor. Maar ik kan ermee bellen, voicemails afluisteren. Werkt prima.”

Je kan me altijd bellen

Er zit een grote sticker op de achterkant. ‘MH17, calamiteiten’ staat erop. Sylvia en Theo dragen hem om beurten bij zich, tijdens kantooruren. Nabestaanden hebben het nummer allemaal in hun mobieltje staan.

“Soms belt iemand om te vragen wanneer het proces ook al weer verder gaat. En af en toe, vooral in de beginjaren, heb ik iemand aan de lijn die het allemaal effe niet meer weet. Dan gaan we erheen.”

Mensen vragen Theo weleens: vind je het niet moeilijk om met dat verdriet bezig te zijn? Daar kan Theo maar één antwoord op geven: het is werk. “Ik ben geen machine, maar ik laat het niet te dichtbij komen. Thuis heb ik soms wel een ‘afzaktijdje’ nodig, zo noem ik dat dan, maar het belemmert me niet.”

Meerdere vliegrampen

Zijn ervaring is de afgelopen jaren zijn redding geweest, zegt Theo. In het verleden was hij betrokken bij grote vliegrampen. De Bijlmerramp in 1992, waarbij een vliegtuig in de Amsterdamse Bijlmer neerstortte. De ramp van Turkish Airlines in 2009, waarbij negen inzittenden omkwamen vlak bij Schiphol, en de Tripoliramp in 2010, waarbij één Nederlands jongetje overleefde.

“De ontreddering, de wanhoop, het ongeloof: ze zijn bij elke vliegramp aanwezig. En voelbaar zodra je bij zo’n familie de woonkamer in stapt.”

En dan is het altijd zaak om de meest rationele persoon, die op dat moment het minst in zijn emoties zit, in die woonkamer te vinden. “Dat familielid wordt dan vaak aanspreekpunt van de familierechercheur.”

“Dit verdriet blijft.”

© ANP

Dertien foto’s, dertien gezichten

Het fenomeen ‘familierechercheur’ bestaat pas sinds 2005. Theo heeft er jarenlang voor gepleit. Hij kwam op het idee toen hij bij het Landelijk Team Kindermoord werkte. Hij wijst naar de muur. Er hangt een A4’tje. Dertien foto’s. Dertien gezichten.

“Mijn kinderen”, zegt Theo erover. Sommigen glimlachen de camera in, anderen kijken ernstig – alsof ze al wisten wat hun lot was. Het zijn allemaal kinderen die zijn vermoord of vermist en soms nooit zijn gevonden, of zijn vermoord zonder dat ooit een dader is opgepakt.

De vijand

Theo mocht de zaken zo’n vijftien jaar geleden opnieuw bekijken, en dankzij de informatie die zijn coldcaseteam vond, werden de meeste zaken heropend, en voor meer dan de helft opgelost.

De ‘kinderen’ van Theo Vermeulen.

Wat hij van die zaken leerde: dat families vaak negatieve ervaringen hadden met de politie. De politie was zo een beetje de vijand. Kon hen nooit helpen. Was nooit bereikbaar. “Toen bedachten we als team: er moet een rechercheur komen voor de familie. Die niets met het onderzoek te maken heeft, die geen huiszoekingen doet of vervelende vragen hoeft te stellen. Iemand die er alléén voor de achterblijvers is.”

Grijze haren

Het heeft Theo een aantal jaren ‘en grijze haren’ gekost, maar uiteindelijk mocht hij veertig familierechercheurs in Amsterdam opleiden. “Het werkte”, zegt hij zelf. Hij wijst naar een paar berenknuffeltjes op zijn bureau. Naar de fles wijn in de vensterbank (onaangebroken, dat moet gezegd).

“Allemaal cadeautjes van nabestaanden. Dat raakt me. De achterblijvers hebben zó veel shit meegemaakt. En dan geven ze me een knuffel! Of een schouderklop! Die oprechte dankbaarheid verwondert me. Want ik denk dan: je hebt geen ene moer aan me, ik kan je dierbaren niet terugbrengen.”

Alhoewel, dat is misschien een beetje te simpel uitgedrukt, zegt Theo even later. “Want ik weet ook wel, in al mijn bescheidenheid, dat bijvoorbeeld de MH17-nabestaanden het fijn vinden dat ze een vertrouwd gezicht zien in de rechtszaal. Ik zie ze soms om zich heen kijken, een beetje onzeker en zodra ze ons zien, zie ik ze soms ontspannen. Zo van: ah, Theo en Sylvia zijn er.”

“De rechtbank kan voor nabestaanden best intimiderend zijn.”

© ANP

En Theo is er altijd. Elke zitting is hij in de rechtszaal op Schiphol – zijn collega Sylvia is in Nieuwegein, waar ook een grote groep meekijkt op een beeldscherm. “Ik weet hoe een strafproces werkt, deze mensen niet. Ze zien ineens allemaal advocaten, officieren, journalisten, in zo’n immense zaal.”

Een blik van: kom maar op

De paniek en ontreddering die er in het eerste jaar na de ramp was, is niet meer voelbaar, merkt Theo. “Ik zie de familieleden vooral rechtop zitten bij de belangrijke momenten in de rechtszaal. Met een blik van: kom maar op. Dit is het proces waar ze zes jaar – zés jaar, hè – op hebben gewacht.”

Maar het is groots. Allesomvattend. Slepend ook wel, want dit proces gaat járen in beslag nemen. “Daarom moesten we de nabestaanden goed voorbereiden.” Theo heeft op vijf politiebureaus in Nederland met alle aanspreekpunten van de families contact gehad voordat zij in gesprek gingen met een officier van justitie. “We vingen ze op met een lekkere bak koffie en bokkenpootjes.”

Had-ie zelf meegenomen. Doet-ie vaker, bij dit soort bijeenkomsten. “Op een gegeven moment hebben mensen zoiets van: komt-ie weer, met z’n bokkenpootjes. Zoiets kleins, maar het zorgt toch voor een glimlach op zo’n moment.”

Een welkome glimlach, want zo’n voorbereiding op de rechtszaak is ‘zwaarder dan je je kunt voorstellen’. “Mensen beseften tijdens zo’n gesprek door welke shit ze heen zijn gegaan.”

“Ik wil ook altijd bij de herdenkingen zijn.”

© ANP

Pijnlijke details

Ze krijgen ook te horen dat ze details gaan horen die ze niet wíllen horen. “Tijdens het proces wordt bijvoorbeeld besproken hoe de identificatie heeft plaatsgevonden. Alles moet namelijk worden getoetst op rechtsgeldigheid.”

Daarom ging Theo ook naar het buitenland, om ook de nabestaanden uit andere landen voor te bereiden. Hij ging eerst naar Engeland, daarna zou hij naar Australië gaan. Maar er kwam een kinkje in de kabel. Een ‘trombosepoot’, zoals-ie het zelf noemt. “Ik mocht niet vliegen.”

“Het is mijn zwakke plek. En ik voelde me moe, want die voorbereidende gesprekken waren pittig. Ik ga normaal altijd door, maar nu mocht het even niet.” Er is wel een delegatie van het Openbaar Ministerie (OM), Slachtofferhulp Nederland (SHN) en politie naar Australië gegaan.

Ondertussen zat Theo thuis te balen. “Dat mag je best weten. Ik wil er altijd bij zijn.” Hij slaat zachtjes met zijn hand op het bureaublad. “Altijd.”

“Al die mensen, ze zitten in m’n kop.”

Maar vraag Theo tot wanneer hij dit volhoudt, en hij lijkt minder strijdvaardig. Heeft niets met zijn trombosepootje te maken, dat is allang over, maar: volgend jaar bereikt hij de AOW-leeftijd. “Ik moet eruit. Staat in de CAO.”

Ik kán niet anders

Inmiddels heeft hij zich er wel bij neergelegd. “Sowieso gaat het proces langer door dan ik werken kan. Misschien ook wel langer dan ik leef, wie zal het zeggen.”

In april 2021 zwaait hij af. Wil hij nog niet aan denken. Maar, aan de andere kant, is hij al wel voorzichtig plannen aan het maken voor zijn werkloze bestaan. Hij wijst naar de foto’s aan zijn muur. Portretten (‘Ik hou van koppen’) van mensen uit Indonesië, Mongolië.

Rugzak op en gáán

“Mijn vrouw en ik hebben met onze rugzak de hele wereld bereisd zodra de kinderen uit huis waren. En als ik met pensioen ben, gaan we Europa doen.” Een jongensachtige glimlach verschijnt op zijn gezicht. “Ik heb een camper gekocht. Een mooie. Ik verheug me niet om het werk achter me te laten, maar wel om op pad te gaan.

“Als ik op pad ben met de camper, gaat mijn werktelefoon uit.”

Gedachten uit

Nu gaat hij al af en toe met zijn vrouw weg. “Laatst was de zitting om 16.00 uur afgelopen, ik appte mijn vrouw: ‘Over een uurtje kunnen we gaan’. Om 17.00 uur stond de camper voor de deur.”

Dan gaat de werktelefoon uit. Net als zijn gedachten. Het is een voorproefje op wat komen gaat. “Hoezeer ik ook verweven ben met het proces, met de nabestaanden, en postuum met de slachtoffers, ik moet accepteren dat ik straks niet meer in ‘mijn’ systeem kan. Dat ik straks niet meer in die rechtszaal zit.”

En tegelijkertijd zal hij al die mensen, al die verhalen, met zich meenemen. “Dit is zo groot, dit krijg ik niet uit mijn hart hoor. En ook niet uit mijn kop.” Hij grijnst even. “Hoeveel radio ik ook luister.”

RTL Nieuws; Zondaginterview MH17 Link in bio Familie

Aanklagers: geen immuniteit voor verdachten van de MH17-ramp

NOS 10.06.2020 De vier verdachten in het MH17-proces kunnen zich niet beroepen op de zogeheten combattantenimmuniteit. Dat betoogde het Openbaar Ministerie bij de rechtszaak tegen de verdachten Girkin, Doebinski, Poelatov en Chartsjenko.

Combattantenimmuniteit is een juridische vrijwaring van vervolging voor strijders in een internationaal gewapend conflict tussen staten. Omdat de Volksrepubliek Donetsk en de Russische Federatie zelf steevast hebben ontkend dat er sprake was van een gezagsrelatie, kunnen ze nu geen beroep doen op deze vorm van immuniteit. De strijders waren immers niet in dienst van een staat, zegt het OM.

Ook aan een ander belangrijk criterium, krijgstuchtelijk toezicht, is niet voldaan. “Wel zien we grootschalige schendingen van het oorlogsrecht, zoals standrechtelijke executies, martelingen, plunderingen en het plaatsen van verboden landmijnen, zei officier van justitie Ward Ferdinandusse.

Getuigen

Het OM vertelde dat de verdachten vooral zijn geïdentificeerd op basis van de getapte telefoongesprekken. Daarin gebruiken ze weliswaar verschillende namen, maar het OM heeft op basis van openbare bronnen en met behulp van getuigen rondom de verdachten kunnen vaststellen om wie het ging. Ook werd duidelijk hoe de hiërarchische verhoudingen waren: Girkin was duidelijk de hoogste man. Daaronder kwamen respectievelijk Doebinski, Poelatov en Chartsjenko.

Oleg Poelatov wordt als enige verdachte vertegenwoordigd door Nederlandse advocaten. Die hebben hem mede door de coronacrisis nog niet kunnen ontmoeten. Het Openbaar Ministerie vreest dat de rechtszaak daardoor vertraging kan oplopen.

Maar, zo zegt het OM, ook Poelatov zelf lijkt er niet veel werk van te maken. Officier van justitie Thijs Berger: “Poelatov heeft niet geprobeerd om met zijn raadslieden te communiceren over het dossier en heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheden om zijn verdediging vorm te geven. Het lijkt de keuze van Poelatov om alleen oppervlakkig en via tussenpersonen contact te houden met zijn advocaten.”

Apart behandelen

Het OM meent dat de zaken van Girkin, Doebinski en Chartsjenko klaar zijn voor inhoudelijke behandeling in het najaar. Als de zaak-Poelatov meer tijd vergt, moet de rechtbank misschien beslissen die zaak apart te behandelen, suggereerde Berger.

“Het is geen onwil van Poelatov om niet met ons te communiceren”, reageerden zijn advocaten. “Wij willen dat niet, want het is niet veilig.” Ze doelen daarmee op het risico dat digitale communicatie kan worden afgeluisterd.

De verdediging stoort zich ook aan de toenemende druk: “We zijn in een trein gestapt met op kop het OM als stoomlocomotief en daarachter drie wagonnetjes met circa honderd OM-medewerkers. In wagon 4 zit de rechtbank en de advocaten in wagonnetje 5, dat pas vier maanden geleden is aangekoppeld. Die trein gaat steeds harder rijden, daarom trekken wij aan de handrem”, aldus advocaat Van Eijck.

De zitting wordt hervat op maandag 22 juni 2020. Dan zullen de advocaten van Poelatov vertellen welke onderzoekswensen zij hebben, alvorens de rechtszaak echt inhoudelijk kan worden behandeld.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraïne woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekraïne. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders. Alle inzittenden kwamen om.

BEKIJK OOK;

OM: ’MH17-verdachten kunnen geen beroep doen op immuniteit’

Telegraaf 10.06.2020 De vier verdachten die terechtstaan voor het neerschieten van vlucht MH17 in 2014, kunnen geen beroep doen op zogenoemde combattanten immuniteit. Dat zei officier van justitie Ward Ferdinandusse woensdag tijdens de derde dag van de uitleg van het Openbaar Ministerie over het onderzoek naar de ramp.

Combattanten immuniteit vrijwaart strijders in een gewapend conflict voor vervolging. Met die uitspraak nam Ferdinanusse alvast een voorschot op een verweer dat de advocaten van de Rus Oleg Poelatov wellicht gaan voeren. De raadslieden Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck denken dat Poelatov zich kan beroepen op die vorm van immuniteit.

Volgens officier Ferdinandusse moet er aan vijf voorwaarden zijn voldaan om te worden uitgezonderd van strafvervolging. Poelatov, de twee andere Russen Igor Girkin en Sergei Doebinski en de Oekraïner Leonid Ghartsjenko voldoen daar niet aan.

Zo moet er onder meer sprake zijn van een internationaal gewapend conflict, militairen van wie duidelijk is bij welke partij ze horen, er moet sprake zijn van een partij aan wie de strijders verantwoording moeten afleggen, er moet sprake zijn van een intern krijgsrechtelijk systeem en de strijders moeten zich houden aan de regels van het oorlogsrecht, vastgelegd in de Conventie van Geneve.

Of er sprake was van een internationaal gewapend conflict in Oost-Oekraïne is lastig vast te stellen, vond Ferdinandusse, maar het lijkt er wel op. Er werden strijders geworven en betaald door de Russische Federatie die ook wapens en materieel leverde en luchtsteun gaf.

’Debielen’

Maar of de strijders van de Ruslandgezinde Donetsk People’s Republic verantwoording moesten afleggen aan Rusland, hebben ze zelf steeds ontkend. In een brief aan de ’niet-geachte Nederlandse debielen’ schrijft Girkin op zijn Russische facebooksite dat hij ’een eigen staf’ had. ,,Mijn eigen. Die door mij persoonlijk werd geleid. Waarmee ik de gevechten tegen de Oekro-straftroepen leidde.”

Andere deelnemers aan de strijd zeiden in interviews dat ze vrijwilligers waren die aan niemand verantwoording aflegden en niet werden gestuurd door de Russische Federatie. Geen van de vier verdachten heeft tot nu toe een beroep gedaan op immuniteit.

Ook Poelatov zelf niet, die via zijn advocaten allang helderheid had kunnen geven over zijn status, aldus Ferdinandusse. ,,Anders is hij de eerste ter wereld die er pas na jaren achter komt dat hij al die tijd in het leger heeft gezeten”, merkte de officier cynisch op.

’Rule of violence’

Ook aan de voorwaarde dat strijders zich dienen te houden aan de regels van het internationaal oorlogsrecht, is volgens het OM niet voldaan. De Verenigde Naties concludeerde in een rapport dat de ’rule of law’ in Oost-Oekraïne had plaatsgemaakt voor de ’rule of violence’. DPR-strijders voerden een schrikbewind, niemand was veilig.

Mensen werden gemarteld, geïntimideerd en standrechtelijke geëxecuteerd. Alle regels van het oorlogsrecht werden met voeten getreden. Er is volgens het OM dan ook geen sprake van dat de vier verdachten zich kunnen beroepen op combattanten immuniteit.

Tweets by ‎@SaskiaBelleman

BEKIJK MEER VAN; misdaad Ward Ferdinandusse Oleg Poelatov

OM houdt het voorlopig bij vier verdachten in MH17-proces

AD 10.06.2020 Het Openbaar Ministerie heeft voorlopig geen andere verdachten van vliegramp MH17 in het vizier. Om de huidige vier te vervolgen, is volgens de aanklagers genoeg bewijs voorhanden.

Voordat hij zijn betoog afsteekt, waarschuwt officier van justitie Ward Ferdinandusse de aanwezigen in de rechtszaal: wie geen specialist in het oorlogs- en humanitair recht is, krijgt een taai stuk voorgeschoteld. En inderdaad, zijn verhandeling over de zogeheten ‘combattantenimmuniteit’, ‘krijgstuchtelijke systemen’ en ‘de Geneefse conventie’ is voor slechte slapers beslist het herlezen waard.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Toch is dit droge juridische gedeelte van cruciaal belang voor het MH17-proces. Onder bepaalde voorwaarden kunnen deelnemers aan een gewapend conflict namelijk een beroep doen op die combattantenimmuniteit. Dat betekent dat een andere staat ze niet mag vervolgen. Het zou een uitweg zijn voor Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko om strafvervolging in Nederland te ontlopen.

Martelingen en executies

Maar het Openbaar Ministerie komt tot de slotsom dat géén van de vier verdachten in aanmerking komt voor zo’n vrijbrief uit het MH17-proces. Want de immuniteit geldt alleen onder strikte voorwaarden.

Zo moeten deelnemers van het conflict handelen naar het oorlogsrecht en daar was in het bezette gebied in Oost-Oekraïne geen sprake van, stelt officier van justitie Ferdinandusse, die spreekt van ‘duizenden gevallen van plundering, vrijheidsberoving van burgers, martelingen, onmenselijke behandeling en executies van burgers en krijgsgevangenen’.

Meerdere leidinggevenden van de Volksrepubliek Donetsk, onder wie DNR-legerbevelhebber Igor Girkin, hebben toegegeven betrokken te zijn geweest bij standrechtelijke executies. Het MH17-onderzoek heeft informatie opgeleverd dat DNR-strijders gevangenen mishandelden, vernederden en martelden.

Zo werden ze bewerkt met messen en ijzeren staven en kregen elektrische schokken. Gruweldaden die je niet terugvindt in de internationale oorlogsafspraken van de Geneefse conventie.

Voorbedachten rade

Dus zegt het OM te kunnen overgaan tot het vervolgen van de vier verdachten voor het neerhalen van vlucht MH17, waarbij 298 passagiers omkwamen. Natuurlijk, er zijn nog genoeg vragen onbeantwoord over de vliegramp, zo geeft ook het OM aan. Zoals wie op de knop van de Buk-lanceerinstallatie drukte bijvoorbeeld. Maar die informatie is niet nodig om de opdrachtgevers te vervolgen, betoogt officier van justitie Thijs Berger.

Het is zelfs niet van belang dat de separatisten waarschijnlijk niet van plan waren een burgervliegtuig uit de lucht te schieten. ,,De voorbedachte raad bij moord is gericht op het doden van een ander, niet op de identiteit van de slachtoffers. Daarom is het ook mogelijk veroordeeld te worden voor de moord op een willekeurig slachtoffer.”

Wat het Openbaar Ministerie betreft moet er voortgang worden gemaakt in het proces en mogen de advocaten van Oleg Poelatov, die maandag om uitstel vroegen, niet te lang dralen. ,,Dat lijkt ons noodzakelijk om recht te doen aan de nabestaanden.”

Hervatting van het proces is op 22 juni 2020.

OM hakt in op Russisch ‘bewijs’ in MH17-zaak

AD 09.06.2020 In een urenlang betoog heeft het Openbaar Ministerie korte metten gemaakt met voornamelijk Russische pogingen het MH17-bewijsmateriaal te ondergraven.

Internet staat er vol mee: ‘bewijzen’ dat vlucht MH17 niet met een Bukraket uit de lucht is geschoten. Foto’s zouden onomstotelijk aantonen dat een explosie van binnenuit de Boeing 777 van Malaysia Airlines heeft opengereten. Anderen stellen dat een boordkanon van een jachtvliegtuig het vliegtuig heeft doorzeefd.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Op de tweede dag van de hervatting van het MH17-proces nam het OM de tijd om die alternatieve scenario’s, die niet zelden uit de koker van Rusland komen, onder de loep te nemen. Eén voor één fileerde het OM ze, om ze daarna met harde feiten te kunnen afserveren.

Direct na het neerstorten van MH17 waren separatisten nog ervan overtuigd dat ze een militair vrachtvliegtuig hadden neergehaald. Trots werden die berichten verspreid. Toen bleek dat het om een passagiersvliegtuig ging, sloeg de berichtgeving om en werden alternatieve scenario’s verspreid.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis (l). © EPA

Zo beweerde Rusland vier dagen na de ramp op een persconferentie dat op radarbeelden een jachtvliegtuig is te zien vlakbij vlucht MH17, daarmee suggererend dat die de Boeing uit de lucht heeft geschoten. Maar in een uitgebreide analyse van radarbeelden komt het JIT tot de conclusie dat er geen jachtvliegtuig in de buurt te bespeuren viel.

Microfoons

Een explosie van binnenuit kan ook worden uitgesloten, zegt het OM. Microfoons in de cockpit hebben onhoorbaar kort, maar wel meetbaar, een explosie van buiten opgenomen. Bovendien zijn gesmolten glasdeeltjes van de cockpitruit gevonden in de lichamen van de piloten.

Met een stortvloed aan dit soort onderzoeksbevindingen maakt het OM korte metten met alle complottheorieën rond de MH17-ramp. Zo kan het OM zich morgen focussen op de enige toedracht die overeind blijft: een 27 jaar oude Bukraket die het passagiersvliegtuig met 298 passagiers neerhaalde.

Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck, de advocaten van verdachte Oleg Pulatov. © AP

De vraag blijft waarom MH17 in 2014 uit de lucht werd geschoten

NU 09.06.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag op de tweede zittingsdag van deze week laten weten dat het nog niet heeft kunnen achterhalen met welke reden vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht is geschoten. Het vermoeden is dat een militair vliegtuig het echte doelwit was.

“Natuurlijk is het wenselijk voor de nabestaanden meer duidelijkheid te krijgen over de aanleiding van het neerschieten van MH17”, stelden de officieren van justitie. Het staat vervolging van de vier verdachten in dit proces echter niet in de weg.

Volgens het OM zijn Igor Girkin, Sergey Dubinskiy, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko wel de aangewezen personen die duidelijkheid kunnen bieden over de reden van het neerhalen van MH17, maar zij hebben die tot op de dag van vandaag niet gegeven.

De officier voegde hieraan toe dat er nog altijd onderzoek loopt naar wie de bemanning was van de buk-TELAR die op 17 juli 2014 om 16.19 uur op de knop drukte en het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoot.

Onderzoek naar Russische satellietbeelden. (Foto: LP)

OM verklaart uitkomst hoofdscenario neerhalen MH17

Op de zittingsdag werd wederom uitgebreid uit de doeken gedaan hoe men binnen het Joint Investigation Team (JIT) tot dit “hoofdscenario” is gekomen. Een scala aan radarbeelden, satellietgegevens, beeldmateriaal en getuigenverklaringen leiden tot de conclusie van het OM dat vanuit een landbouwveld bij Pervomaiskyi een buk-raket is afgevuurd op MH17.

Voor alternatieve scenario’s zoals een ontploffing van binnenuit, het neerhalen van MH17 door een gevechtsvliegtuig of het neerschieten van het toestel door de Oekraïense strijdkrachten zijn volgens het OM geen bewijzen gevonden of juist contra-indicaties.

Bewijzen voor deze scenario’s werden onder meer aangeleverd door Rusland, maar konden volgens de officieren weerlegd worden. Zo bleken aangeleverde satellietbeelden vanuit Rusland niet te kloppen en dat leidde tot herhaling van openlijke twijfels aan de intenties van de Russische Federatie.

Woensdag gaat het proces weer verder en zal er onder andere worden ingegaan op de rol van eerder genoemde verdachten. Ook wordt dan duidelijk waarom de verdachten volgens het OM geen zogenoemde combattanten-immuniteit toekomt.

MH17-proces gaat verder: dit weten we van de vier verdachten

Lees meer over: MH17 

 

Alles, echt álles is onderzocht bij ramp MH17 – met steeds dezelfde conclusie

RTL 09.06.2020 In het onderzoek naar de ramp met MH17 zijn ook alternatieve scenario’s onder de loep genomen, zoals een meteorietinslag, een aanval door een gevechtsvliegtuig of een explosie van binnenuit. Maar steeds kwam het onderzoeksteam terug op dezelfde conclusie. MH17 is vanaf de grond neergeschoten door een BUK-raket.

De inhoudelijke behandeling van de strafzaak is nog ver weg. Het Openbaar Ministerie heeft vandaag de hele dag toelichting gegeven op de stand van het onderzoek in een pro-formazitting.

Alternatieve scenario’s

Tijdens het onderzoek naar de ramp hebben verschillende getuigen beweerd dat MH17 werd neergeschoten door een Oekraïens gevechtsvliegtuig. Die verklaringen zijn zorgvuldig onderzocht, zegt het OM, maar uit het bewijs blijkt dat ze niet kunnen kloppen. De schade aan het wrak, afgeluisterde gesprekken en radarbeelden spreken die beweringen tegen.

Ook voor een explosie van binnenuit heeft het OM geen serieuze aanwijzingen kunnen vinden. Een Russische krant schreef na de ramp over een complot tussen de Amerikaanse CIA en de Nederlandse geheime dienst waarbij een bom aan boord zou zijn geplaatst. De manier waarop het wrak is geperforeerd en gedeukt wijst op een explosie van buiten, evenals roet aan de buitenkant van het vliegtuig. Verder werd materiaal van het vliegtuig aangetroffen in de lichamen van de piloten, wat eveneens wijst op een explosie buiten het vliegtuig.

Lees ook:

Teruglezen: OM noemt Rusland ‘niet te goeder trouw’ in onderzoek MH17

Rusland niet te goeder trouw

Het internationale onderzoek naar de ramp is op verschillende manieren tegengewerkt door Rusland. Volgens het OM is Rusland niet te goeder trouw. Bewijsmateriaal zou zijn vervalst en getuigen geïnstrueerd of zelfs betaald in ruil voor valse verklaringen. Er werd door het OM gesproken over de ‘theoretische mogelijkheid’ dat radargegevens zijn vervalst en deskundigenrapporten zouden op zijn minst nogal wankel zijn.

Thijs Berger en Ward Ferdinandusse, de officieren van justitie die vandaag de hele dag aan het woord waren. © ANP

“De reden dat er nu al zo uitvoerig wordt ingegaan op de verschillende mogelijkheden voor de ramp, is omdat het OM aan de rechtbank moet verantwoorden waarom ze zich tijdens de inhoudelijke behandeling op maar één scenario focussen. Namelijk het neerschieten van het vliegtuig met een BUK-raket”, zegt Marieke de Hoon, universitair docent internationaal recht aan de Vrije Universiteit. “Daarvoor moet het OM dan wel eerst aantonen dat het bewijs voor de andere scenario’s niet geloofwaardig is. En dat gebeurt nu.”

Uitzonderlijke zaak

De Hoon noemt de rechtszaak ‘uitzonderlijk’. “Zoiets hebben we nog niet eerder gemaakt. Denk aan de uitvoerige bespreking van de alternatieve scenario’s, maar ook de hoeveelheid en verscheidenheid aan video’s, audio, foto’s, reconstructies, satellietbeelden, radargegevens, documenten en voorwerpen.”

Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen op 17 juli 2014 alle 298 inzittenden aan boord om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

OM deelt beelden van tests met exploderende BUK-raket

Gisteren toonde het Openbaar Ministerie deze beelden uit 2016 van tests met een BUK-raket.

RTL Nieuws / Mitch van Helvert; MH17-proces

De vraag blijft waarom MH17 in 2014 uit de lucht werd geschoten

MSN 09.06.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag op de tweede zittingsdag van deze week laten weten dat het nog niet heeft kunnen achterhalen met welke reden vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht is geschoten. Het vermoeden is dat een militair vliegtuig het echte doelwit was.

“Natuurlijk is het wenselijk voor de nabestaanden meer duidelijkheid te krijgen over de aanleiding van het neerschieten van MH17”, stelden de officieren van justitie. Het staat vervolging van de vier verdachten in dit proces echter niet in de weg.

Volgens het OM zijn Igor Girkin, Sergey Dubinskiy, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko wel de aangewezen personen die duidelijkheid kunnen bieden over de reden van het neerhalen van MH17, maar zij hebben die tot op de dag van vandaag niet gegeven.

De officier voegde hieraan toe dat er nog altijd onderzoek loopt naar wie de bemanning was van de buk-TELAR die op 17 juli 2014 om 16.19 uur op de knop drukten en het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoten.

Onderzoek naar Russische satellietbeelden. (Foto: LP)

OM verklaart uitkomst hoofdscenario neerhalen MH17

Op de zittingsdag werd wederom uitgebreid uit de doeken gedaan hoe men binnen het Joint Investigation Team (JIT) tot dit “hoofdscenario” is gekomen. Een scala aan radarbeelden, satellietgegevens, beeldmateriaal en getuigenverklaringen leiden tot de conclusie van het OM dat vanuit een landbouwveld bij Pervomaiskyi een buk-raket is afgevuurd op MH17.

Voor alternatieve scenario’s zoals een ontploffing van binnenuit, het neerhalen van MH17 door een gevechtsvliegtuig of het neerschieten van het toestel door de Oekraïense strijdkrachten zijn volgens het OM geen bewijzen gevonden of juist contra-indicaties.

Bewijzen voor deze scenario’s werden onder meer aangeleverd door Rusland, maar konden volgens de officieren weerlegd worden. Zo bleken aangeleverde satellietbeelden vanuit Rusland niet te kloppen en dat leidde tot herhaling van openlijke twijfels aan de intenties van de Russische Federatie.

Woensdag gaat het proces weer verder en zal er onder andere worden ingegaan op de rol van eerder genoemde verdachten en zal het OM duidelijk maken waarom zij volgens hen geen zogenoemde combattanten-immuniteit toekomt.

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Beelden waren pijnlijk om te zien’

RTL 08.06.2020 Deze week is het MH17-proces hervat. Ria van der Steen, die haar vader en stiefmoeder bij de ramp verloor, volgt de zaak op de voet. Voor RTL Nieuws houdt ze een blog bij. Dit is de vierde in de serie. “Ik zie van alles voor me wat ik niet wil zien.”

Vandaag was de eerste dag van het tweede blok zittingen. Toen ik gisteren even stilstond bij de rechtszaak merkte ik wel dat het anders voelde dan de vorige keren.

Toen zat ik met verschillende emoties en reed haast euforisch naar de rechtbank. Ik voel me nu gelaten. Ik denk te weten wat me te wachten staat: een monoloog van de verdediging om aan te geven dat ze meer tijd nodig hebben.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Wat een gekke weken’

Ik kom aan om iets voor 09.00 uur. Het is stil. Weinig auto’s, geen pers, geen mensen. Lekker rustig. Vandaag hebben nabestaanden een andere plek binnen het gebouw om gezamenlijk de zitting te volgen, namelijk op het balkon.

Het is een tribune. Op de stoelen staan rode kruisen. We zitten meer dan 1,5 meter van elkaar vandaan.

Ik zit onderaan bij het raam. Ik kijk zo op de rechters, officieren en de advocaten van de verdediging. Het is wel een vreemd gezicht, al die schotten tussen de rechters en officieren.

De verdediging zit wel gewoon dicht bij elkaar.

Jan van der Steen en Neeltje Voorham, de vader en stiefmoeder van Ria, kwamen om bij de ramp met de MH17. © Ria van der Steen

De voorzitter trapt af en geeft een samenvatting van hetgeen is gezegd of afgesproken in het eerst blok. Het is goed te volgen.

Dan krijgt de verdediging het woord. Ik ga nog verder voorover zitten zodat ik ze nét kan zien. Bijna met mijn neus tegen het glas. Wanneer heb ik dat voor het laatst gedaan? Ik vraag het mij af.

Mijn voorspelling komt uit. De verdediging voert tijd, capaciteit, complexiteit, benodigde juridische en technische deskundigheid, taalbarrière en het niet fysiek contact kunnen hebben met hun cliënt op, als reden dat ze meer tijd nodig hebben.

De reactie van het OM hierop doet me deugd; de argumenten worden in ieder geval deels tegengesproken en dat gaat niet met een glimlach. Die heb ik nu wel.

“Sommige onderdelen zijn pijnlijk om te zien.”

De glimlach verdwijnt even later weer. We zijn inmiddels bij de toelichting van het OM op de onderzoeken die zijn gedaan. De toelichting wordt ondersteund met beeldmateriaal. Sommige onderdelen zijn pijnlijk om te zien.

Foto’s van testexplosies, vliegtuigwrakstukken, plattegronden, een koffer, ik kan ze hebben. Maar dan… een foto van forensisch onderzoek, met een toelichting die zó beeldend is dat ik van alles voor me zie. Ik zie dingen voor me die ik niet wil zien en sluit even mijn ogen.

Ik voel me ineens ver weg en denk aan het moment dat ik de koffer van mijn vader terugkreeg. Leeg, maar het bracht hém weer even dichtbij. Net als nu, maar dit keer voelt het anders.

Het OM deelde onder andere beelden van tests met exploderende BUK-raket

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Gek genoeg voel ik me euforisch’

RTL Nieuws / Ria van der Steen; Ria van der Steen MH17-proces MH17

Testontploffing Buk-raketten bij MH17-onderzoek

NOS 08.06.2020 Bij een nieuwe zitting in het MH17-proces heeft het Openbaar Ministerie uiteengezet hoe uitgebreid het MH17-onderzoek de afgelopen jaren is geweest. Tot en met een raketontploffingstest aan toe.

Nieuw bewijs presenteerde het OM vandaag niet. Opnieuw wezen officieren van justitie op de tegenwerking van Rusland: zo zou het land mensen hebben betaald om vals bewijsmateriaal te verspreiden.

Het OM toonde beelden van de test. Op een grasvlakte in Oekraïne worden in het najaar van 2016 twee Buk-raketten tot ontploffing gebracht. Hogesnelheidscamera’s registreerden hoe metalen deeltjes zich in de aluminium platen boorden die naast de raket waren opgesteld.

De test werd uitgevoerd in opdracht van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale politie- en justitieteam dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17. De rechercheurs wilden weten welke impact een Buk-raket heeft op het materiaal waar ook vliegtuigen van worden gemaakt.

De test met Buk-raketten in Oekraïne was bedoeld om het doorboorde metaal te kunnen vergelijken met de “kraters en perforaties” op de wrakstukken van MH17. Ze bleken sterk overeen te komen. Voor het JIT wéér een aanwijzing dat het vliegtuig inderdaad is neergeschoten met een Buk-raket en er bijvoorbeeld geen explosie aan boord is geweest.

JIT testte hoe Buk-raketten ontploffen voor MH17-onderzoek

Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd in 2014 neergeschoten boven oorlogsgebied. In Oost-Oekraïne werd toen gevochten tussen het Oekraïense leger en verschillende gewapende groepen.

Deze separatisten bestonden volgens het OM voor een groot deel uit Russen. Van de vier verdachten in het MH17-proces zijn er ook drie Russisch. De vier worden verdacht van het neerschieten van het vliegtuig boven Oekraïne in 2014 en de moord op alle 298 inzittenden.

Aan de hand van de rakettest in Oekraïne en de gaten en inslagen die zijn teruggevonden op de MH17, zijn berekeningen gemaakt om te bepalen vanaf waar de Buk is afgevuurd. Zo kwam het JIT uit midden in rebellengebied.

Omdat het te gevaarlijk was om op de rampplek forensisch onderzoek te doen, zijn de brokstukken later in Nederland onderzocht, net als de lichamen van de slachtoffers en hun bagage. In totaal zijn 370 aangetroffen metaaldeeltjes vergeleken met onderdelen van Buk-raketten, waardoor het JIT ook kon vaststellen welk type is gebruikt.

Bagage en lichamen MH17-slachtoffers uitvoerig onderzocht

Het OM ging ook in op de afgeluisterde gesprekken van de Oekraïense geheime dienst die in de zaak als bewijs dienen. Er is geen aanwijzing dat die gemanipuleerd zijn, zei de officier van justitie. Onder andere op basis van zendmastgegevens concludeert het OM juist dat ze authentiek zijn.

Ander bewijs, zoals foto’s en video’s, is steeds beoordeeld op echtheid. Verder heeft het OM getuigen verhoord, van wie een aantal om veiligheidsredenen anoniem blijft. In één geval blijkt een procedurele fout gemaakt. Die verklaring mag niet langer worden gebruikt.

Ook de advocaten van verdachte Oleg Poelatov kwamen vandaag aan het woord. Zij vroegen meer tijd om zich voor te bereiden op de zaak. Zij zeiden slechts sporadisch contact te hebben gehad met hun cliënt. Door de coronamaatregelen konden ze niet naar Rusland om het dossier met hem te bespreken.

Later deze maand zal de verdediging toelichten welk onderzoek nog nodig is. De komende dagen zal het OM verder schetsen waarom een aanval met een Buk-raket het meest waarschijnlijk is en hoe het rechercheonderzoek naar de vier verdachten heeft geleid.

Eerder hebben Nederlandse onderzoekers in Finland al Buk-raketten getest voor het MH17-onderzoek.

BEKIJK OOK;

Advocaten MH17-verdachte Pulatov uiten zorgen over verloop proces

NU 08.06.2020 De advocaten van Oleg Pulatov, een van de mannen die terechtstaat in het MH17-proces, hebben maandag hun zorgen uitgesproken over de moeizaam verlopende voorbereiding op de rechtszaak. Dit is een gevolg van het de coronacrisis en de complexiteit van het dossier.

Advocaat Sabine ten Doesschate hield de rechtbank voor dat zij sinds maart van dit jaar slechts beperkt contact hebben gehad met hun cliënt.

Pulatov bevindt zich in Rusland. De verdediging bestaat naast Ten Doesschate uit advocaat en kantoorgenoot Boudewijn van Eijck. Het was de bedoeling om naar Rusland af te reizen, maar door reisbeperkingen opgelegd als gevolg van de coronacrisis bleek dit niet mogelijk.

Met diezelfde reden is het niet gelukt om internationale experts te horen. Daarnaast zorgt de complexiteit van het dossier dat 41.000 pagina’s beslaat voor extra vertraging.

Verdediging twijfelt over ontvankelijkheid OM

De verdediging weet dan ook niet of het gaat bepleiten dat het Openbaar Ministerie (OM) niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging van Pulatov. Mogelijk komt de man die aan de kant van de pro-Russische separatisten vocht in Oost-Oekraïne, immuniteit toe omdat handelingen van een militair vallen onder het oorlogsrecht.

Het OM heeft al duidelijk gemaakt dat er geen sprake was van een rechtmatige militaire actie. De advocaten van Pulatov zeggen meer tijd nodig te hebben om dit te onderzoeken.

De advocaten hopen op 22 juni alsnog met enkele onderzoekswensen te kunnen komen. Zij willen eerst het verhaal van het OM horen, zodat zij hun verzoeken daarop kunnen baseren.

MH17-proces gaat verder: de vier verdachten

OM bespreekt gedetailleerd verloop van onderzoek

De officieren van justitie gebruiken de komende zittingsdagen namelijk voor een toelichting op het onderzoek dat is verricht naar het de ramp met het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014.

In een gedetailleerde omschrijving vertelden de officieren dat er is gekeken naar alternatieve scenario’s, zoals een ontploffing van binnenuit of het neerhalen van het toestel door een ander vliegtuig ten opzichte van het neerhalen van MH17 door een buk-raket.

Het OM gaat uit van het laatste scenario, maar bewaart de bespreking van de conclusies voor de inhoudelijke behandeling. Het is nog niet bekend wanneer die plaats gaat vinden.

De schade aan een deel van het toestel van MH17. (Foto: LP)

Lees meer over: MH17 

Advocaten MH17-verdachte hebben meer tijd nodig, alleen nog oppervlakkig contact met Poelatov

RTL 08.06.2020 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov zijn nog lang niet klaar met het bestuderen van het omvangrijke onderzoeksdossier. Verder hebben ze nog maar nauwelijks met hun cliënt kunnen spreken door de coronamaatregelen, zei advocate Sabine ten Doesschate vandaag in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol.

Het onderzoeksdossier telt inmiddels ruim 40.000 pagina’s. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft ruim zes jaar de tijd gehad om dat tot zich te nemen, de advocaten van Poelatov moeten van ver komen. “Wij hebben drie maanden gekregen sinds de vorige zitting”, zei Ten Doesschate. Ze vroeg de rechtbank om extra tijd voor het indienen van onderzoekswensen namens de verdediging.

Contact op afstand is geen optie

Vanwege de coronacrisis is het voor de verdediging nog niet mogelijk geweest om Poelatov te ontmoeten, zei Ten Doesschate. De maatregelen maken het onmogelijk om naar Rusland te reizen. Voor de advocaten van Poelatov is contact via telefoon of internet geen optie. “Voordat je goed contact kunt hebben, over zaken die gevoelig liggen, moet je een bepaalde relatie opbouwen met elkaar. Dat is op die manier niet mogelijk”, zei Ten Doesschate.

Liveblog:

Teruglezen: strafproces MH17 hervat, verdachten hadden speciaal beveiligde telefoons

Het Openbaar Ministerie besprak vanmiddag enkele onderdelen uit het onderzoek naar de ramp, zoals de oorzaak. Er is onderzoek gedaan naar alternatieve scenario’s zoals een explosie van binnenuit of een aanval door een gevechtsvliegtuig, maar voor het OM staat vast dat het vliegtuig is neergeschoten met een BUK-raket.

In het onderzoek naar de ramp zijn in 2016 onder meer tests gedaan met een vergelijkbaar projectiel. De beelden daarvan werden getoond in de rechtszaal.

OM deelt beelden van tests met exploderende BUK-raket

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. Behalve Poelatov zijn dat Igor Girkin, Sergej Doebinski en Leonid Chartsjenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

‘Coronacrisis gooit roet in het eten bij voorbereiding monsterproces MH17’

AD 08.06.2020 Op het Justitieel Complex Schiphol begon vanochtend het derde zittingsblok van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli. De advocaat van een MH17-verdachte zei in de rechtszaal een kennisachterstand van zes jaar te hebben van het strafdossier.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s. Drie Russen en een Oekraïner zijn aangeklaagd, maar geen van hen is in de rechtszaal aanwezig.

Vanaf vandaag krijgen de advocaten van Oleg Poelatov, de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces, de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

‘Een illusie’

De advocaat van Poelatov noemde het vanochtend ‘een illusie’ om te denken dat het verdedigingsteam het omvangrijke dossier in de strafzaak heeft kunnen voorbereiden. ,,Het Openbaar Ministerie doet al zes jaar onderzoek. Wij hebben drie maanden gekregen sinds de vorige zitting”, zei advocaat Sabine ten Doesschate.

De coronacrisis heeft veel roet in het eten gegooid bij de voorbereiding, aldus Ten Doesschate. Contact met Poelatov is de afgelopen tijd niet mogelijk geweest. ,,Wij waren na de vorige zittingen, begin maart, van plan om ongeveer twee weken naar Rusland te gaan. Dat kon door de lockdown niet doorgaan.” Meer dan oppervlakkig contact, via tussenpersonen, is volgens haar de afgelopen tijd niet mogelijk geweest.

Officier van justitie Dedy Woei-A-Tsoi snapt de grote behoefte aan informatie over wat er met vlucht MH17 is gebeurd.

Vaart in proces blijven

De rechtbank hervatte vandaag op het Justitieel Complex Schiphol de strafzaak, de vorige zittingen waren in maart. Tijdens dit zittingsblok is het onder meer de bedoeling dat de verdediging met onderzoekswensen komt. Ten Doesschate gaf de rechtbank aan daar zo goed mogelijk gehoor aan te geven, maar ze wil ook na dit blok de mogelijkheid nog hebben. Het Openbaar Ministerie vindt dat de vaart in het proces moet blijven.

De komende dagen geeft het OM een toelichting op het opsporingsonderzoek, zoals het forensisch onderzoek en de analyse van telecomgegevens in de regio. Het onderzoek is voor een groot deel afgerond.

Volgens justitie is vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten boven Oost-Oekraïne. Daar woedde op dat moment een oorlog. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven. De afgelopen jaren presenteerde het internationale onderzoeksteam (Joint Investigation Team) al een aantal keer de onderzoeksbevindingen.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

In het derde zittingsblok van het MH17-proces werden maandag beelden vertoond van forensisch onderzoek van bagage van slachtoffers.

Lees hier de tweets van onze verslaggever Koen Voskuil. Tweets door ‎@KoenVoskuil

Advocaten MH17-verdachte hebben veel meer tijd nodig

Telegraaf  08.06.2020 Ze vroegen en kregen drie maanden de tijd om het dossier van 40.000 pagina’s over de ramp met vlucht MH17 te lezen, maar de advocaten van verdachte Oleg Poelatov hebben veel meer tijd nodig.

De coronacrisis en de omogelijkheid om naar Rusland te vliegen voor overleg met hun cliënt spelen de verdediging van de enige verdachte die zich door raadslieden laat bijstaan parten. Dat bleek maandag tijdens de hervatting van het mega-strafproces in het Justititeel Complex Schiphol. De andere drie verdachten, de Russen Igor Girkin en Sergei Doebinski en de Oekraïner Leonid Ghartsjenko waren daar evenals tijdens het eerste zittingsblok in maart, niet bij.

Volgens advocate Sabine ten Doesschate is het vanwege de coronabeperkingen niet mogelijk om naar Rusland te vliegen om persoonlijk met Poelatov te kunnen overleggen over de aantijgingen en over onderzoekswensen. Het opbouwen van een vertrouwensband is eveneens onmogelijk.

Dat is wel nodig, aldus Ten Doesschate. Poelatov wordt voor ernstige feiten vervolgd door een land dat volgens de Russische autoriteiten desinformatie verspreid, door advocaten die uit dat land komen en die hij niet kent.

Het Openbaar Ministerie toonde geen enkel begrip. Dat er slechts oppervlakkig contact via tussenpersonen is geweest tussen de advocaten en de Rus, is volgens officier van justitie Ward Ferdinandusse „een keus van Poelatov.” Hij benadrukte het belang van een voortvarende procesgang over vlucht MH17, die 6 jaar geleden met 298 mensen aan boord boven Oekraïne werd neergeschoten.

Daarmee gaat Ferdinandusse volgens de verdediging wel erg makkelijk voorbij aan wat het OM zelf nog zei in maart. Toen meldden de officieren dat er van de kant van Rusland sprake is van „een klassieke en cynische desinformatiecampagne die nu al 5 jaar duurt en waarvan we het einde nog niet hebben gezien.” En ook zou sprake zijn geweest van hackpogingen en het afluisteren van vertrouwelijke gesprekken.

Communiceren met Poelatov via de de telefoon of Skype vinden de advocaten Ten Doesschate en Boudewijn van Eijck daarom geen optie. „Je weet nooit wie er meeluistert.” Telefonisch overleg wordt ook bemoeilijkt doordat Poelatov alleen Russisch spreekt, en nuances door gezichtsuitdrukkingen en gebaren zo gaan. Poelatov beschikt bovendien slechts over een vertaalde samenvatting van 150 pagina’s van de 40.000 pagina’s strafdossier. „Het is ondoenlijk om een dossier van die omvang en dit kaliber via de telefoon te bespreken.”

Ook zeggen de advocaten vanwege de coronabeperkingen deskundigen in het buitenland niet te kunnen raadplegen over het dossier.

De advocaten maakten al wel duidelijk vragen te willen stellen over de vraag of Poelatov mogelijk een beroep kan doen op immuniteit voor ’combattanten’ die tijdens een gewapend conflict oorlogshandelingen verrichten. Ook vragen ze zich af of Nederland wel het recht heeft om de vier verdachten te vervolgen, omdat het toestel neerstortte in Oekraïne.

In maart wierpen Ten Doesschate en Van Eijck al de kwestie op van het niet sluiten van het luchtruim door Oekraïne en hun vermoeden dat dat element niet is onderzocht, omdat het land deel uitmaakt van het Joined Investigation Team. In de week van 22 juni zullen ze de onderzoekswensen die ze tot nu toe hebben op tafel leggen. „We zullen niet terughoudend zijn”, kondigde Ten Doesschate aan.

Maandagmorgen werd ook bekend dat de verklaring van 1 getuige die anoniem blijft vanwege zijn veiligheid, mogelijk uit het dossier wordt gehaald. De verklaring ging over een verdachte die niet met naam en toenaam werd aangeduid. Poelatov heeft daardoor niet de mogelijkheid gekregen om erop te reageren. De verklaringen van 12 andere anonieme bedreigde getuigen mogen wel worden gebruikt, zo oordeelde de rechtbank Den Haag in april.

De coronacrisis en de omogelijkheid om naar Rusland te vliegen voor overleg met hun cliënt spelen de verdediging van de enige verdachte die zich door raadslieden laat bijstaan parten. Dat bleek maandag tijdens de hervatting van het mega-strafproces in het Justititeel Complex Schiphol. De andere drie verdachten, de Russen Igor Girkin en Sergei Doebinski en de Oekraïner Leonid Ghartsjenko waren daar evenals tijdens het eerste zittingsblok in maart, niet bij.

Volgens advocate Sabine ten Doesschate is het vanwege de coronabeperkingen niet mogelijk om naar Rusland te vliegen om persoonlijk met Poelatov te kunnen overleggen over de aantijgingen en over onderzoekswensen. Het opbouwen van een vertrouwensband is eveneens onmogelijk.

Dat is wel nodig, aldus Ten Doesschate. Poelatov wordt voor ernstige feiten vervolgd door een land dat volgens de Russische autoriteiten desinformatie verspreid, door advocaten die uit dat land komen en die hij niet kent.

Het Openbaar Ministerie toonde geen enkel begrip. Dat er slechts oppervlakkig contact via tussenpersonen is geweest tussen de advocaten en de Rus, is volgens officier van justitie Ward Ferdinandusse „een keus van Poelatov.” Hij benadrukte het belang van een voortvarende procesgang over vlucht MH17, die 6 jaar geleden met 298 mensen aan boord boven Oekraïne werd neergeschoten.

Daarmee gaat Ferdinandusse volgens de verdediging wel erg makkelijk voorbij aan wat het OM zelf nog zei in maart. Toen meldden de officieren dat er van de kant van Rusland sprake is van „een klassieke en cynische desinformatiecampagne die nu al 5 jaar duurt en waarvan we het einde nog niet hebben gezien.” En ook zou sprake zijn geweest van hackpogingen en het afluisteren van vertrouwelijke gesprekken.

Communiceren met Poelatov via de de telefoon of Skype vinden de advocaten Ten Doesschate en Boudewijn van Eijck daarom geen optie. „Je weet nooit wie er meeluistert.” Telefonisch overleg wordt ook bemoeilijkt doordat Poelatov alleen Russisch spreekt, en nuances door gezichtsuitdrukkingen en gebaren zo gaan.

Poelatov beschikt bovendien slechts over een vertaalde samenvatting van 150 pagina’s van de 40.000 pagina’s strafdossier. „Het is ondoenlijk om een dossier van die omvang en dit kaliber via de telefoon te bespreken.”

Ook zeggen de advocaten vanwege de coronabeperkingen deskundigen in het buitenland niet te kunnen raadplegen over het dossier.

De advocaten maakten al wel duidelijk vragen te willen stellen over de vraag of Poelatov mogelijk een beroep kan doen op immuniteit voor ’combattanten’ die tijdens een gewapend conflict oorlogshandelingen verrichten. Ook vragen ze zich af of Nederland wel het recht heeft om de vier verdachten te vervolgen, omdat het toestel neerstortte in Oekraïne.

In maart wierpen Ten Doesschate en Van Eijck al de kwestie op van het niet sluiten van het luchtruim door Oekraïne en hun vermoeden dat dat element niet is onderzocht, omdat het land deel uitmaakt van het Joined Investigation Team. In de week van 22 juni zullen ze de onderzoekswensen die ze tot nu toe hebben op tafel leggen. „We zullen niet terughoudend zijn”, kondigde Ten Doesschate aan.

Maandagmorgen werd ook bekend dat de verklaring van 1 getuige die anoniem blijft vanwege zijn veiligheid, mogelijk uit het dossier wordt gehaald. De verklaring ging over een verdachte die niet met naam en toenaam werd aangeduid. Poelatov heeft daardoor niet de mogelijkheid gekregen om erop te reageren. De verklaringen van 12 andere anonieme bedreigde getuigen mogen wel worden gebruikt, zo oordeelde de rechtbank Den Haag in april.

Lees de tweets van verslaggever Saskia Belleman hier terug; Tweets by ‎@SaskiaBelleman

Verdediging bij hervatting MH17-proces: corona en tijdgebrek spelen ons parten

NOS 08.06.2020 Nadat het enkele maanden had stilgelegen, is vanochtend bij de rechtbank op Schiphol het MH17-proces verder gegaan. In maart werd het uitgesteld om de verdediging in staat te stellen zich in het dossier in te lezen. De rechtbank wees er toen op dat het Openbaar Ministerie “een enorme voorsprong” had qua dossierkennis. Op die achterstand hamerde de verdediging vanochtend, zoals ze dat in de aanloop naar vandaag in de media ook al had gedaan.

De advocaten, Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate, verklaarden dat ze zich nog niet goed genoeg hebben kunnen voorbereiden op de zaak. Deels heeft dat te maken met tijdgebrek: de advocaten moesten het ruim 40.000 pagina’s tellende dossier in een paar maanden tijd lezen.

Dat is niet gelukt, zei Ten Doesschate. “Het is ingewikkelde materie. Je hebt soms technische deskundigheid nodig, zoals welke munitiedeeltjes van welk wapen afkomstig kunnen zijn, hoe radarsystemen werken of van welk type raket een rookspoor af kan komen.”

Sporadisch contact met cliënt

Ook de uitbraak van het coronavirus werkte belemmerend. Zo konden ze niet naar Rusland om het dossier met hun cliënt, de Rus Oleg Poelatov, te bespreken. Op afstand communiceren is volgens de verdediging niet te doen. Een tolk moet alles vertalen en het zou ook niet veilig zijn om vertrouwelijke informatie telefonisch te bespreken.

Ze hebben dan ook maar sporadisch contact gehad met Poelatov, die destijds plaatsvervangend hoofd van de inlichtingendienst van de rebellenrepubliek Donetsk was.

Het lijstje met punten dat volgens de advocaten nog onderzocht moet worden, is dan ook verre van compleet. Ze weten ook nog niet of ze de rechtbank gaan vragen het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te verklaren, nog voor de zaak goed en wel begonnen is.

De advocaten zeiden zo’n verzoek te overwegen, omdat de verdachte destijds in een militaire strijd verwikkeld was en om die reden mogelijk helemaal niet vervolgd zou kunnen worden. Nu is het volgens de advocaten te vroeg om in te gaan op eventuele immuniteit, omdat nog niet duidelijk is wat de rol van Poelatov precies was.

De advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate ANP

Vanmiddag zal het OM meer inzicht geven in het onderzoek naar de vier verdachten die nu terechtstaan. De rechtbank wil ook graag weten of het OM nog andere verdachten op het oog heeft. Tegen 12.00 uur werd de zitting geschorst, om 13.00 uur gaat het verder.

Normaal gesproken wordt een strafdossier maar kort besproken als de verdachten er zelf niet bij zijn, zoals in deze zaak. Toch vindt de rechtbank dat het dossier nu uitgebreid besproken moet worden, vanwege de grote belangstelling voor het MH17-proces.

Vanwege het coronavirus zijn er in de rechtszaal overigens maatregelen genomen. De rechters, griffiers en officieren van justitie in de zaal zijn individueel gescheiden met plastic schotten tussen hen in. Het is er nu een stuk rustiger dan in maart, zegt verslaggever Remco Andringa. In het perscentrum, met werkplekken voor honderden journalisten, mogen maximaal dertig mensen naar binnen.

“Ook in de zittingszaal is het aantal plaatsen zeer beperkt. Een klein groepje nabestaanden mag de zaak op Schiphol bijwonen op de voor hen vrijgehouden publieke tribune. Verder is het proces helemaal online te volgen.”

 CourtMH17@CourtMH17

Dit is de link naar de Nederlandse livestream: https://t.co/bJ6Erq09kS, #CourtMH17 #MH17

Poelatovs advocaten zeiden in de aanloop naar vandaag al dat de coronamaatregelen hun voorbereidingen in de weg hebben gestaan. “Iedereen wil natuurlijk dat dit proces zo snel mogelijk zijn beloop krijgt, dat willen wij ook, maar we moeten nu helaas concluderen dat dat absoluut niet mogelijk is en dat dat toch tot veel vertraging zal gaan leiden”, zei advocaat Boudewijn van Eijck tegen Nieuwsuur.

Anoniem

De kans dat Poelatov zelf naar Nederland komt lijkt erg klein. Rusland zal daar niet aan meewerken, ook omdat er nog een apart proces tegen Rusland loopt.

Los van wat de verdediging de komende dagen te berde zal brengen, zal het OM voort willen maken. Justitie zal een toelichting geven op de onderzoeken die tot nu toe zijn gedaan naar bijvoorbeeld foto’s, video’s en satellietbeelden.

De verdachten in het MH17-proces

Er zijn vanaf vandaag procesdagen gereserveerd tot begin volgende maand. Daarna wordt het proces eind augustus weer voortgezet.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald. Er kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK;

Monsterproces MH17 wordt hervat

MSN 08.06.2020 Op het Justitieel Complex Schiphol begint maandag 08.06.2020 het derde zittingsblok van het monsterproces rond het neerhalen van vlucht MH17, nu bijna zes jaar geleden. De rechtbank bekijkt onder meer hoe de zaak de komende tijd verdergaat. Dit blok loopt tot begin juli.

Voor de zaak zijn diverse datareeksen gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De kans is echter groot dat de strafzaak, die op 9 maart begon, langer gaat duren. Het strafdossier omvat nu al meer dan 36.000 pagina’s.

Vanaf maandag krijgen de advocaten van Oleg Poelatov – de enige van de vier verdachten die zich door advocaten laat bijstaan tijdens het proces – de kans om te reageren op verzoeken die het Openbaar Ministerie afgelopen maart heeft gedaan. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Vier mannen zijn aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven het oosten van Oekraïne. De Rus Poelatov heeft een advocatenteam naar Nederland gestuurd. De andere drie hebben niets laten horen. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky en Leonid Kharchenko.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

juni 8, 2020 Posted by | australie, Bellingcat, BUK, Dick Schoof, Donetsk, dreiging, Igor Girkin, JIT, Joint Investigation Team, Justitieel Complex Schiphol, Leonid Kharchenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Oleg Poelatov, Poelatov, Poetin, politiek, rechtzaak, Sergey Dubinsky, tweede kamer | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

AD 15.05.2020

Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014.

Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Telegraaf 20.05.2020

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Leonid Chartsjenko ‘preventief’ gevangen

MH17-verdachte Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit al twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart 2020 – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

Sleutelfiguur Andrei Ivanovitsj Burlaka

Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het gaat om Andrei Ivanovitsj Burlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne en daarom ook het licht op groen moet hebben gezet voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Kolonel-generaal Burlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj. Zijn ware identiteit is Andrei Ivanovitsj Burlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is Burlaka de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lager geplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over “de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie”.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat. Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees meer:
‘Het OM vervolgt vier verdachten van het neerhalen van MH17 voor moord’

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft vier verdachten met naam en toenaam genoemd in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Zij worden vervolgd wegens moord op 298 mensen

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

Op 8 juni 2020, wordt het proces hervat

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17-hoofdverdachte Girkin: ‘Ik ben indirect verantwoordelijk’

AD 19.05.2020 Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Medelijden met slachtoffers

Niettemin blijft Girkin tijdens het interview zijn mantra herhalen: ,,De opstandelingen hebben het vliegtuig niet neergeschoten.’’ De voormalige commandant suggereert daarmee eens temeer, dat militairen van het Russische leger de BUK-raket Oekraïne hebben binnen gebracht, maar de installatie niet hebben overhandigd aan de separatisten van de DNR.

Het is een aanname die ook het Britse journalistencollectief Bellingcat voorzichtig huldigt op basis van Girkins voortdurende herhaling over de onschuld van de rebellen.

In het interview vertelt Girkin dat hij medelijden heeft met de slachtoffers, maar dat hij geen twijfel erover heeft dat de Oekraïense kant ook heeft ‘deelgenomen’ aan het neerstorten van MH17.

Verdachte in megazaak

Girkin, die destijds de nom de guerre ‘Strelkov’ (‘schutter’, vrij vertaald) droeg, is samen met drie anderen aangeklaagd in de zaak-MH17. Die ging op 9 maart van start, maar geen van de vier verdachten was aanwezig. Eén van hen laat zich door Nederlandse advocaten bijstaan.

Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was, aldus Igor Girkin.

In het vraaggesprek met Gordon geeft Girkin ook toe dat in de zomer van 2014, toen de oorlog tussen de door Rusland militair gesteunde rebellen in de DNR en het Oekraïense leger in volle omvang losbarstte, hij bevel heeft gegeven tot executie van zeker vier Oekraïners.

Marteling

Ook heeft Girkin DNR-inwoners laten doodschieten voor plundering en marteling, vertelt hij. Een van hen heeft hij eigenhandig om het leven gebracht, erkent hij. ,,Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was’’, geeft de MH17-verdachte een inkijkje in de situatie in Oost-Oekraïne op dat moment.

‘MH17-verdachte vast in Donetsk’

NOS 14.05.2020 Een van de vier verdachten in de rechtszaak over het neerhalen van de MH17, Leonid Chartsjenko, is gearresteerd in zijn woonplaats Donetsk. De stad staat onder controle van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Dat meldt de Russische afdeling van de BBC. Hij zou al op 11 maart zijn opgepakt.

Waarom Chartsjenko is gearresteerd, is onduidelijk. De BBC voert bekenden van hem op, van wie er een zegt dat het om verboden wapenbezit gaat; een oude zaak uit 2014. Een ander beweert dat de leiding van de separatisten wil voorkomen dat de Oekraïense regering hem ontvoert. Dat gebeurde eerder met Vladimir Tsemach, die ook in verband wordt gebracht met het neerhalen van de MH17.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie was Chartsjenko betrokken bij het transport van de Buk-installatie waarmee de MH17 is neergeschoten. De Buk kwam volgens het Joint Investigation Team, dat het strafrechtelijk onderzoek doet, uit Rusland.

Het Joint Investigation Team laat weten dat het kennisgenomen heeft van het bericht over de arrestatie. Maar omdat het gebied niet toegankelijk is voor het JIT en de regering in Kiev, kan niet worden nagegaan of het klopt, zegt een woordvoerder.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

De andere twee zijn Igor Girkin, die minister van Defensie was in het door separatisten bezette gebied, en Sergej Doebinski, die leiding gaf aan een verkennings- en spionage-eenheid.

Deze vier mannen worden niet verantwoordelijk gehouden voor het afschieten van de Buk-raket of voor het opdracht geven tot de aanval.

Meer aanhoudingen

Chartsjenko is niet de enige die is aangehouden. Al op 11 april verscheen er op de Russische Facebook-pagina van de separatisten een bericht over een groot aantal aanhoudingen. Onder de arrestanten zijn officieren van de veiligheidsdienst van de rebellen. Daarbij is ook Chartsjenko, ‘de mol’.

Ook Poelatov is een keer aangehouden, in de Oost-Oekraïense stad Loegansk. Hij is weer vrijgelaten en verblijft nu in Rusland.

BEKIJK OOK;

‘MH17-verdachte Chartsjenko zit in de cel’

MSN 14.05.2020 Leonid Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Nu meldt de doorgaans betrouwbare BBC Russian dat Chartsjenko op 11 maart van dit jaar bij zijn huis is opgepakt. Dat werd gedaan door de rebellen die het gebied met steun van Rusland in handen hebben. ‘De Mol’ zit volgens de bronnen van de BBC nog altijd in voorarrest, dat op 8 mei voor twee maanden zou zijn verlengd.

Reden van aanhouding

Officieel is Chartsjenko opgepakt voor een illegale huiszoeking in 2014 en verboden wapenbezit. Allemaal onzin, zeggen bronnen tegen de BBC. De mensen waarbij de huiszoeking plaatsvond, zouden geen klachten over hem hebben. En het wapen zou hij zelf in 2019 van de rebellen hebben gekregen om zich te verweren als iemand hem zou proberen te ontvoeren in verband met MH17.

Die angst voor ontvoering zou niet helemaal onterecht zijn: in 2019 werd een Vladimir Tsemach ontvoerd door de Oekraïense geheime dienst. Justitie ziet deze rebellencommandant als verdachte in de MH17-zaak, maar hij is nog niet aangeklaagd. Tsemachs ontvoering was een opvallende operatie, want hij woonde in het rebellengebied, achter vijandige linies. Later leverde Oekraïne hem uit aan Rusland, onder zware politieke druk van Moskou.

De rebellen hebben nog geen commentaar gegeven over Chartsjenko’s arrestatie.

‘Donetsk arresteert MH17-verdachte om hem te beschermen’

AD 14.05.2020 De autoriteiten van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) in Oost-Oekraïne hebben in maart Leonid Chartsjenko gearresteerd. Hij is een van de vier door het Nederlandse Openbaar Ministerie aangeklaagde verdachten in de zaak rond MH17.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Maar volgens een anonieme oud-collega van Chartsjenko (de enige Oekraïner onder de vier verdachten, met als bijnaam ‘de mol’) is dat een merkwaardig verhaal: tegen de huiszoeking is geen klacht ingediend. En het ministerie van staatsveiligheid van de DNR heeft Chartsjenko zelf vorig jaar een pistool gegeven, juist vanwege zijn verdenking in de zaak MH17.

De DNR-autoriteiten zouden volgens de oud-collega met de arrestatie hebben willen voorkomen dat Oekraïense commando’s Chartsjenko, die als enige verdachte nog in de DNR woont, ontvoerden. Door hem nu gevangen te zetten, isoleren ze hem, aldus de bron van de BBC. Een soortgelijk scenario ontrolde zich afgelopen zomer, toen het Oekraïense leger diep in de DNR getuige (inmiddels officieel verdachte) Vladimir Tsemach ontvoerde en overbracht naar Kiev.

Lees ook;

Lees meer

Vreemde methode

Tsemach werd in september 2019 betrokken in een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland en naar Moskou gestuurd. Dat was opvallend, omdat hij officieel de Oekraïense nationaliteit heeft. De enige reden die Moskou kon hebben hem bij de gevangenenruil te betrekken, was dat hij op die manier niet kon getuigen in het MH17-proces.

Nadat de Nederlandse en Australische politie Tsemach aan de vooravond van de gevangenenruil in Kiev in allerijl hadden ondervraagd, vloog hij naar Moskou, waar vandaan hij direct terugkeerde naar de DNR.

,,Chartsjenko heeft tot het laatst rustig in Donetsk gewoond en nooit vermoed dat er zoiets met hem zou kunnen gebeuren’’, zegt de oud-collega tegen de BBC. ,,Misschien willen ze hem op deze harde manier beschermen, maar het is wel een heel vreemde methode om dat zo te doen.’’

BUK-raket

Chartsjenko was in 2014 commandant van een van de onderdelen van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in de DNR. Hij zou mogelijk aanwezig zijn geweest bij de lancering van de BUK-raket die MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neerschoot. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

De Oekraïense autoriteiten vaardigden al in juli 2015 een opsporingsbevel uit tegen Chartsjenko. Hij werd door Kiev verdacht van oprichting van een terroristische groep. Sinds de zomer van 2014 vechten pro-Russische opstandelingen in de Oost-Oekraïense regio’s Donetsk en Loehansk voor onafhankelijkheid van Oekraïne, nadat in februari van dat jaar een volksopstand de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj had verdreven.

In 2019 stelde het Nederlandse Openbaar Ministerie Chartsjenko officieel in staat van beschuldiging van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17. Naast hem werden ook de Russen Igor (‘Strelkov’) Girkin, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov aangeklaagd.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

mei 16, 2020 Posted by | aanslag, Andrei Ivanovitsj Burlaka, australie, Bellingcat, BUK, Donetsk, Joint Investigation Team, Leonid Chartsjenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3