Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

AD 15.05.2020

Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014.

Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Telegraaf 20.05.2020

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Leonid Chartsjenko ‘preventief’ gevangen

MH17-verdachte Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit al twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart 2020 – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

Sleutelfiguur Andrei Ivanovitsj Burlaka

Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het gaat om Andrei Ivanovitsj Burlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne en daarom ook het licht op groen moet hebben gezet voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Kolonel-generaal Burlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj. Zijn ware identiteit is Andrei Ivanovitsj Burlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is Burlaka de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lager geplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over “de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie”.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat. Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees meer:
‘Het OM vervolgt vier verdachten van het neerhalen van MH17 voor moord’

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft vier verdachten met naam en toenaam genoemd in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Zij worden vervolgd wegens moord op 298 mensen

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

Op 8 juni 2020, wordt het proces hervat

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17-hoofdverdachte Girkin: ‘Ik ben indirect verantwoordelijk’

AD 19.05.2020 Hoofdverdachte in de zaak MH17 Igor Girkin acht zichzelf ‘indirect verantwoordelijk’ voor het neerschieten van het vliegtuig op 17 juli 2014. Ook kan hij zich voorstellen dat hij zich voor de rechter in Nederland zal moeten verantwoorden.

Girkin zegt dat tijdens een ruim 3,5 uur durend interview met de Oekraïense journalist Dmytro Gordon, dat integraal op YouTube is te zien. Het is voor het eerst dat Girkin, destijds minister van defensie van de pro-Russische, zelfverklaarde ‘Volksrepubliek’ Donetsk (DNR), toegeeft wel degelijk betrokken te zijn geweest bij de tragedie. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden – onder wie 196 Nederlanders – om het leven.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Medelijden met slachtoffers

Niettemin blijft Girkin tijdens het interview zijn mantra herhalen: ,,De opstandelingen hebben het vliegtuig niet neergeschoten.’’ De voormalige commandant suggereert daarmee eens temeer, dat militairen van het Russische leger de BUK-raket Oekraïne hebben binnen gebracht, maar de installatie niet hebben overhandigd aan de separatisten van de DNR.

Het is een aanname die ook het Britse journalistencollectief Bellingcat voorzichtig huldigt op basis van Girkins voortdurende herhaling over de onschuld van de rebellen.

In het interview vertelt Girkin dat hij medelijden heeft met de slachtoffers, maar dat hij geen twijfel erover heeft dat de Oekraïense kant ook heeft ‘deelgenomen’ aan het neerstorten van MH17.

Verdachte in megazaak

Girkin, die destijds de nom de guerre ‘Strelkov’ (‘schutter’, vrij vertaald) droeg, is samen met drie anderen aangeklaagd in de zaak-MH17. Die ging op 9 maart van start, maar geen van de vier verdachten was aanwezig. Eén van hen laat zich door Nederlandse advocaten bijstaan.

Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was, aldus Igor Girkin.

In het vraaggesprek met Gordon geeft Girkin ook toe dat in de zomer van 2014, toen de oorlog tussen de door Rusland militair gesteunde rebellen in de DNR en het Oekraïense leger in volle omvang losbarstte, hij bevel heeft gegeven tot executie van zeker vier Oekraïners.

Marteling

Ook heeft Girkin DNR-inwoners laten doodschieten voor plundering en marteling, vertelt hij. Een van hen heeft hij eigenhandig om het leven gebracht, erkent hij. ,,Soms begroeven we iemand, niet eens wetende wie het was’’, geeft de MH17-verdachte een inkijkje in de situatie in Oost-Oekraïne op dat moment.

‘MH17-verdachte vast in Donetsk’

NOS 14.05.2020 Een van de vier verdachten in de rechtszaak over het neerhalen van de MH17, Leonid Chartsjenko, is gearresteerd in zijn woonplaats Donetsk. De stad staat onder controle van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Dat meldt de Russische afdeling van de BBC. Hij zou al op 11 maart zijn opgepakt.

Waarom Chartsjenko is gearresteerd, is onduidelijk. De BBC voert bekenden van hem op, van wie er een zegt dat het om verboden wapenbezit gaat; een oude zaak uit 2014. Een ander beweert dat de leiding van de separatisten wil voorkomen dat de Oekraïense regering hem ontvoert. Dat gebeurde eerder met Vladimir Tsemach, die ook in verband wordt gebracht met het neerhalen van de MH17.

Volgens het Nederlandse Openbaar Ministerie was Chartsjenko betrokken bij het transport van de Buk-installatie waarmee de MH17 is neergeschoten. De Buk kwam volgens het Joint Investigation Team, dat het strafrechtelijk onderzoek doet, uit Rusland.

Het Joint Investigation Team laat weten dat het kennisgenomen heeft van het bericht over de arrestatie. Maar omdat het gebied niet toegankelijk is voor het JIT en de regering in Kiev, kan niet worden nagegaan of het klopt, zegt een woordvoerder.

Chartsjenko (48) was in het conflict in Oost-Oekraïne commandant van een afdeling die werd geleid door Oleg Poelatov, een van de andere drie verdachten die nog worden gezocht. Chartsjenko’s bijnaam was ‘de mol’.

De andere twee zijn Igor Girkin, die minister van Defensie was in het door separatisten bezette gebied, en Sergej Doebinski, die leiding gaf aan een verkennings- en spionage-eenheid.

Deze vier mannen worden niet verantwoordelijk gehouden voor het afschieten van de Buk-raket of voor het opdracht geven tot de aanval.

Meer aanhoudingen

Chartsjenko is niet de enige die is aangehouden. Al op 11 april verscheen er op de Russische Facebook-pagina van de separatisten een bericht over een groot aantal aanhoudingen. Onder de arrestanten zijn officieren van de veiligheidsdienst van de rebellen. Daarbij is ook Chartsjenko, ‘de mol’.

Ook Poelatov is een keer aangehouden, in de Oost-Oekraïense stad Loegansk. Hij is weer vrijgelaten en verblijft nu in Rusland.

BEKIJK OOK;

‘MH17-verdachte Chartsjenko zit in de cel’

MSN 14.05.2020 Leonid Chartsjenko, een van de vier MH17-verdachten, zit twee maanden in de cel. Dat meldt BBC Russian. De rebellen in Oost-Oekraïne zouden hem ‘preventief’ hebben opgepakt.

Leonid Chartsjenko (bijnaam: ‘de Mol’) woonde volgens de BBC rustig in zijn huis in Donetsk. Dat ligt in het Oost-Oekraïense rebellengebied waar in 2014 vlucht MH17 werd neergehaald. Chartsjenko wordt door justitie verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17.

Geruchten over zijn dood

De Oekraïner is, net als drie Russen, aangeklaagd voor moord. Chartsjenko kent het gebied goed. Hij zou de Buk-raket, het MH17-moordwapen, naar de lanceerlocatie hebben geleid.

Tot dusver leek Chartsjenko de dans te ontspringen. Het was onduidelijk waar hij zich bevond en er gingen zelfs geruchten dat hij dood zou zijn.

Nu meldt de doorgaans betrouwbare BBC Russian dat Chartsjenko op 11 maart van dit jaar bij zijn huis is opgepakt. Dat werd gedaan door de rebellen die het gebied met steun van Rusland in handen hebben. ‘De Mol’ zit volgens de bronnen van de BBC nog altijd in voorarrest, dat op 8 mei voor twee maanden zou zijn verlengd.

Reden van aanhouding

Officieel is Chartsjenko opgepakt voor een illegale huiszoeking in 2014 en verboden wapenbezit. Allemaal onzin, zeggen bronnen tegen de BBC. De mensen waarbij de huiszoeking plaatsvond, zouden geen klachten over hem hebben. En het wapen zou hij zelf in 2019 van de rebellen hebben gekregen om zich te verweren als iemand hem zou proberen te ontvoeren in verband met MH17.

Die angst voor ontvoering zou niet helemaal onterecht zijn: in 2019 werd een Vladimir Tsemach ontvoerd door de Oekraïense geheime dienst. Justitie ziet deze rebellencommandant als verdachte in de MH17-zaak, maar hij is nog niet aangeklaagd. Tsemachs ontvoering was een opvallende operatie, want hij woonde in het rebellengebied, achter vijandige linies. Later leverde Oekraïne hem uit aan Rusland, onder zware politieke druk van Moskou.

De rebellen hebben nog geen commentaar gegeven over Chartsjenko’s arrestatie.

‘Donetsk arresteert MH17-verdachte om hem te beschermen’

AD 14.05.2020 De autoriteiten van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) in Oost-Oekraïne hebben in maart Leonid Chartsjenko gearresteerd. Hij is een van de vier door het Nederlandse Openbaar Ministerie aangeklaagde verdachten in de zaak rond MH17.

Volgens bronnen van de Russische afdeling van de BBC is Chartsjenko al op 11 maart – twee dagen na het officiële begin van het proces in Nederland – opgepakt. Dat zou zijn gebeurd wegens betrokkenheid bij een illegale huiszoeking in 2014 in Donetsk en verboden wapenbezit.

Maar volgens een anonieme oud-collega van Chartsjenko (de enige Oekraïner onder de vier verdachten, met als bijnaam ‘de mol’) is dat een merkwaardig verhaal: tegen de huiszoeking is geen klacht ingediend. En het ministerie van staatsveiligheid van de DNR heeft Chartsjenko zelf vorig jaar een pistool gegeven, juist vanwege zijn verdenking in de zaak MH17.

De DNR-autoriteiten zouden volgens de oud-collega met de arrestatie hebben willen voorkomen dat Oekraïense commando’s Chartsjenko, die als enige verdachte nog in de DNR woont, ontvoerden. Door hem nu gevangen te zetten, isoleren ze hem, aldus de bron van de BBC. Een soortgelijk scenario ontrolde zich afgelopen zomer, toen het Oekraïense leger diep in de DNR getuige (inmiddels officieel verdachte) Vladimir Tsemach ontvoerde en overbracht naar Kiev.

Lees ook;

Lees meer

Vreemde methode

Tsemach werd in september 2019 betrokken in een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland en naar Moskou gestuurd. Dat was opvallend, omdat hij officieel de Oekraïense nationaliteit heeft. De enige reden die Moskou kon hebben hem bij de gevangenenruil te betrekken, was dat hij op die manier niet kon getuigen in het MH17-proces.

Nadat de Nederlandse en Australische politie Tsemach aan de vooravond van de gevangenenruil in Kiev in allerijl hadden ondervraagd, vloog hij naar Moskou, waar vandaan hij direct terugkeerde naar de DNR.

,,Chartsjenko heeft tot het laatst rustig in Donetsk gewoond en nooit vermoed dat er zoiets met hem zou kunnen gebeuren’’, zegt de oud-collega tegen de BBC. ,,Misschien willen ze hem op deze harde manier beschermen, maar het is wel een heel vreemde methode om dat zo te doen.’’

BUK-raket

Chartsjenko was in 2014 commandant van een van de onderdelen van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in de DNR. Hij zou mogelijk aanwezig zijn geweest bij de lancering van de BUK-raket die MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neerschoot. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

De Oekraïense autoriteiten vaardigden al in juli 2015 een opsporingsbevel uit tegen Chartsjenko. Hij werd door Kiev verdacht van oprichting van een terroristische groep. Sinds de zomer van 2014 vechten pro-Russische opstandelingen in de Oost-Oekraïense regio’s Donetsk en Loehansk voor onafhankelijkheid van Oekraïne, nadat in februari van dat jaar een volksopstand de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj had verdreven.

In 2019 stelde het Nederlandse Openbaar Ministerie Chartsjenko officieel in staat van beschuldiging van betrokkenheid bij het neerschieten van MH17. Naast hem werden ook de Russen Igor (‘Strelkov’) Girkin, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov aangeklaagd.

Het drietal woont in Rusland en loopt daar vrij rond. Geen van allen is tot dusverre aanwezig geweest bij het proces op Schiphol. Alleen Poelatov laat zich juridisch bijstaan. De Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck hebben zijn verdediging ter hand genomen.

mei 16, 2020 Posted by | aanslag, Andrei Ivanovitsj Burlaka, australie, Bellingcat, BUK, Donetsk, Joint Investigation Team, Leonid Chartsjenko, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Wederom uitstel Proces MH-17 tot 08.06.2020

Het MH17-strafproces werd maandagochtend 23.03.2020, vanwege de coronacrisis, voorgezet zonder publiek en pers. Nabestaanden moesten de zitting thuis via een livestream volgen.

Telegraaf 24.03.2020

Stipt om 10.00 uur neemt rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis – via de livestream – thuis bij Rob en Silene Fredriksz het woord. Hij begint met de constatering dat wederom geen van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïener – die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 zijn verschenen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de woonkamer van het Rotterdamse echtpaar zitten bijna evenveel mensen als in de nagenoeg lege rechtszaal op het televisiescherm. In het Justitieel Complex Schiphol zitten slechts drie rechters, één griffier, één officier van justitie en één advocaat.

Normaal zouden Rob en Silene de rechtszaak in het congrescentrum in Nieuwegein volgen, samen met andere nabestaanden. Dat deden ze ook op de eerste twee procesdagen (9 maart en 10 maart 2020). Vanwege het coronavirus is dat afgeblazen en wordt de derde zitting in het proces zonder publiek en pers afgewerkt.

Hoewel alle rechtszaken tot zeker 6 april 2020 zijn stilgelegd, is het MH17-proces dusdanig urgent dat opschorten geen optie is. Dan maar in een lege zaal, waar ook de rechters en de griffier keurig gescheiden door een lege stoel op afstand van elkaar blijven. En dan maar thuis via de livestream kijken.

Begrijpelijk

,,Gezien de situatie is het begrijpelijk’’, zegt Silene. ,,We zijn allang blij dat deze zitting doorgaat. Natuurlijk is het prettiger om met met nabestaanden samen te zijn en dingen met elkaar te bespreken. In Nieuwegein is iemand van het OM aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.’’

Rob en Silene Fredriksz kijken thuis via de livestream naar het MH17 proces. © Frank de Roo

Ook al duurt de zitting kort en is de inhoud niet verrassend, de spanning is fysiek en mentaal voor aanvang van de zitting groot. Rob en Silene volgen het betoog van Steenhuis stil en geconcentreerd. De juridische taal is soms moeilijk te volgen, maar vriendin en advocaat Shiri Scheimann, die met hen meekijkt, geeft af en toe tekst en uitleg.

Naast het televisiescherm hangen zwart-wit foto’s van zoon Bryce Fredriksz en schoondochter Daisy Oehlers, twee van de 298 slachtoffers van vlucht MH17. Het is alsof ze meeluisteren naar de monoloog van Steenhuis.

Die legt uit dat de rechtbank de Nederlandse en Russische advocaten van verdachte Igor Poelatov meer tijd geeft om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende strafdossier. Op 8 juni 2020, als het proces wordt hervat, krijgen ze de gelegenheid om te reageren op de verzoeken van het Openbaar Ministerie.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis op televisie. Naast het scherm foto’s van Bryce en Daisy. © Frank de Roo

Vliegtuigwrak

Tot die tijd neemt de rechtbank geen besluit over de onderzoekswensen van het OM, zoals het horen van meer getuigen en deskundigen over tapgesprekken en beeldmateriaal. Justitie wil daarnaast dat de rechters zelf in een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen het gereconstrueerde vliegtuigwrak gaan bekijken. De rechtbank wil eerst weten wat dat toevoegt.

Natuurlijk wil je alles lezen, maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat prima, aldus Silene Fredriksz .

Ook moet volgens de rechtbank meer duidelijkheid komen over Amerikaanse satellietbeelden waarop het afschieten van de Buk-raket te zien zou zijn, en gegevens over pinbetalingen van verdachten in de periode rond de ramp.

Wel geeft de rechtbank gehoor aan het verzoek van het advocatenteam van nabestaanden om inzage in het strafdossier. Het OM verzet zich daartegen, uit angst dat stukken uitlekken. De advocaten krijgen nu van een deel van de stukken een kopie. Die mogen ze alleen met hun cliënten bespreken maar niet aan hen verstrekken.

Silene: ,,Natuurlijk wil je het liefst alles lezen en weten,maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat ook prima. We willen niet dat de media elk detail in het dossier gaan uitdiepen.’’

Daisy en Bryce © Frank de Roo

Bijna vijftig nabestaanden hebben aangegeven gebruik te willen maken van het spreekrecht van slachtoffers. Ook Rob en Silene. ,,Omdat ik alles wat ik mag en kan, ook wil doen’’, zegt Silene. ,,Ik doe het voor de kinderen, zodat ik  namens hun kan spreken.’’

Ze zijn tevreden over hoe het proces tot nu toe verloopt. Huilend hoorden ze op de eerste zittingsdag de officier van justitie twintig minuten lang alle namen van de slachtoffers opnoemen. ,,Je denkt dat je niet meer kunt huilen, maar op zo’n moment vloeien de tranen weer’’, zegt Silene.

Advocaat van de duivel

Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel

,,Ik probeerde neutraal naar de advocaten van de verdachte te luisteren, maar dat lukte niet. Ik voelde boosheid. Ik wil ze niet horen zeggen dat ze ook meeleven met de nabestaanden. Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel.’’

De harde taal van het OM richting Rusland, dat de nabestaanden verantwoordelijk houden voor de ramp, stemt Rob tevreden: ,,Ik heb niet zozeer het gevoel dat hier vier verdachten terechtstaan, maar dat Rusland terechtstaat. Dat voelt goed.’’

Rob en Silene Fredriksz. © Frank de Roo

Zaak al eerder onderbroken tot 23 maart 2020

De rechtbank ging zich beraden over de wensen van de verdediging, het Openbaar Ministerie en de advocaten van de nabestaanden. Op maandag 23 maart 2020 zou de zaak weer verder gaan en zou de rechtbank zich uit laten over de verzoeken.

Telegraaf 18.03.2020

Corona-virus

Wel was het nog onduidelijk of de komende zittingen in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 doorgaan. Dit in verband met het coronavirus, meldde de rechtbank Den Haag. Uiterlijk woensdag 18 maart 2020 zou de rechtbank besluiten of het proces zoals gepland op 23 maart 2020 verder zou gaan.

Het MH17-proces over het neerhalen van vlucht MH17 ging maandag 23.03.2020 uiteindelijk door. Nabestaanden, pers en belangstellenden zijn echter niet welkom bij deze zitting, dit in verband met het coronavirus.

Van de drie officieren van justitie zal er maar één in de zittingszaal zijn, ook worden minder advocaten verwacht. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten.

AD 18.03.2020

De rechtbank liet maandag 23 maart 2020 uiteindelijk weten wat de beslissingen zijn op de onderzoekswensen die door het Openbaar Ministerie en de advocaten zijn gedaan.

De eerst volgende zitting na 23 maart 2020 staat pas voor 8 juni 2020 op de agenda. Vermoedelijk duurt het proces tot in 2021.

Telegraaf 15.05.2020

OM: strafdossier (nog) niet naar nabestaanden

De advocaten van de nabestaanden hadden verzocht om het strafdossier. Volgens de raadslieden is dat nodig om het spreekrecht goed te kunnen uitoefenen en voor het effectief indienen van schadeclaims.

Het Openbaar Ministerie wil de feiten eerst op zitting bespreken, voordat dossierstukken aan de nabestaanden worden verstrekt. “Dit zorgt ervoor dat stukken niet eerder op straat kunnen komen te liggen. Anderzijds stelt het nabestaanden wat ons betreft beter in staat om te beslissen over welke stukken zij willen beschikken voor het uitoefenen van hun spreekrecht.”

Reactie Rusland

Vijf dagen na de ramp begon vliegtuigexpert Vadim Loekasjevitsj al openlijk kritiek te uiten op zijn eigen, Russische regering. Vadim was te gast bij een tv-zender om een Russische persconferentie over MH17 te becommentariëren. Het kostte de Rus uiteindelijk zijn baan. ‘De Russische leugens houden maar niet op’.

Nepnieuws

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft vrijdag 20.03.2020 een artikel van de Volkskrant als nepnieuws bestempeld. In het artikel wordt ingegaan op de veronderstelde Russische rol in het dwarsbomen van het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014.

In een persbericht laat het Russische ministerie weten dat het artikel dat op 5 maart 2020 verscheen gezien moet worden “als wederom een poging om de aandacht af te leiden van serieuze discrepanties in het blijkbaar alleen plausibele verhaal dat Rusland betrokken is bij de ramp”.

In de reconstructie van de Volkskrant wordt onder andere ingegaan op de rol van de GRU, de Russische militaire inlichtingendienst, en hun pogingen om het onderzoek te ondermijnen. Zo zouden twee Russische luchtvaartdeskundigen die meewerkten aan het onderzoek door de Onderzoeksraad (OVV) banden hebben met de GRU.

Het ministerie zegt dat het artikel in de Volkskrant, “waarvan bekend is dat het sterke banden heeft met de politie elite”, onderdeel is van een desinformatiecampagne tegen Rusland.

Ook OM haalde hard uit naar Rusland

De krant staat echter niet alleen in zijn beweringen. Ook het Openbaar Ministerie (OM) haalde tijdens de eerste dagen van het MH17-proces hard uit naar Rusland, wiens houding een schaduw over het proces zou werpen.

Het OM zegt dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt en dat de “Russische Federatie er alles aan doet om dit proces te dwarsbomen”.

Daarnaast schreef ook NU.nl over de discutabele rol van Rusland in het onderzoek naar de ramp met de MH17.

Zie ook: Het Kremlin en de MH17-ramp: Keihard ontkennen en zand in ogen strooien

Was er nieuws te horen?

Het MH17-proces startte onder grote internationale belangstelling, maar hield na twee dagen abrupt weer op. Wat hebben we van de eerste twee procesdagen geleerd?

Vijf vragen en antwoorden.

De eerste dagen van het MH17-proces hadden een ‘inventariserend karakter’ waarin de inhoud van het strafdossier niet op tafel kwam. Toch liet het Openbaar Ministerie zien waarom het zelfverzekerd is over het bewijsmateriaal. Het beschikt niet alleen over satelliet- en radarbeelden van de ramp, beeldbewijs van het vervoer van de Bukraket en afgeluisterde telefoongesprekken van pro-Russische separatisten, maar ook over verklaringen van tientallen getuigen.

Een belangrijke ooggetuige is ‘M58’, die anoniem blijft omdat hij represailles uit Rusland vreest. Hij stond vlakbij de lanceerlocatie van de Bukraket en claimt dat daar Russische militairen en agenten van de Russische geheime dienst FSB aanwezig waren. Vanwege zijn belastende verklaringen valt M58 in de zwaarste beschermingscategorie. Behalve M58 zijn er tientallen andere anonieme getuigen die vrezen voor hun leven.

Van de verdachten (de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko) verscheen er niet één op de zitting. Een opsteker voor het Openbaar Ministerie was dat de rechtbank vond dat het OM genoeg pogingen had gedaan de vier te bereiken. Zij mogen bij verstek worden veroordeeld, waardoor het proces verder kan.

Het OM haalde fel uit tegen de ‘cynische desinformatiecampagne’ die Rusland voert en legde in weinig diplomatieke termen uit waarom Rusland zelf niet te vertrouwen is. ,,Wij hebben ons afgevraagd (…) hoe serieus wij de Russische beschuldigingen nog kunnen nemen na alle aantoonbare onwaarheden die de Russische autoriteiten hebben verkondigd.” Bellingcatonderzoeker Christo Grozev zei over die uitspraak: ,,Alleen Nederlanders kunnen het zo lomp zeggen.”

Hoe reageren nabestaanden?

Opgelucht. Met de start van het proces nam de spanning toe. Nabestaande Silene Fredriksz was blij ‘dat de kop eraf is’. Vooral het oplezen van de 298 namen van slachtoffers maakte veel emoties los. Zowel in de rechtszaal als in een congrescentrum in Nieuwegein, waar nabestaanden samenkwamen om het proces te volgen, vielen tranen.

Opluchting was er ook omdat het Openbaar Ministerie stelling durft te nemen tegen Rusland. Sommige nabestaanden twijfelden of het OM vanwege geopolitieke belangen wel durfde door te pakken. Dat vertrouwen is nu gegroeid. ,,Opzienbarend”, zei Piet Ploeg, die door de MH17-ramp drie familieleden verloor. ,,Ik heb grote bewondering dat het OM zo’n duidelijk standpunt inneemt ten opzichte van de Russische staat.”

Hoe kijkt het buitenland naar het proces?

Afgezien van Rusland, waar journaals het proces politiek en vooringenomen noemen, benadrukken buitenlandse media vooral de genoemde Russische desinformatiecampagne. ABC News citeert hoofdinspecteur David Nelson uit Australië, die vindt dat de Russische propaganda vooral de nabestaanden schoffeert. ,,Dat helpt de nabestaanden niet. Ik denk niet dat dit ze helpt bij hun rouwverwerking en kennis van de feiten.”

Hoe zit dat met de verdediging van de verdachte?

Verdachte Oleg Poelatov, dus niet aanwezig op het proces, is de enige die zich laat bijstaan door advocaten. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine Doesschate van het Haagse advocatenkantoor Sjöcrona. Zij werken samen met de Russische advocate Elena Koetina, die niet als zodanig het woord mag voeren in een Nederlandse rechtbank. De drie hebben het strafdossier kortgeleden in handen gekregen en vragen extra tijd om de 36.000 pagina’s door te nemen. Poelatovs verdediging wordt gefinancierd door een stichting in Moskou. Wie die stichting financiert, zegt Van Eijck nog niet te weten.

Telegraaf 29.04.2020

Hoe gaat het proces verder?

Maandag 23 maart reageert de rechtbank op verschillende verzoeken van het Openbaar Ministerie, de verdediging van Poelatov en de nabestaanden. Het Openbaar Ministerie heeft onder meer gevraagd om een schouw van het gereconstrueerde MH17-wrak in Gilze-Rijen en het opnieuw horen van meerdere getuigen. De nabestaanden willen het strafdossier tot hun beschikking krijgen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op de inhoudelijke behandeling. Met alle verzoeken die nog kunnen worden ingediend, wordt die niet voor de zomer verwacht.

Terugblik

Plan veiligstellen rampgebied MH17 Oekraïne

Defensie had een plan voorbereid om de Luchtmobiele Brigade met ondersteunend personeel naar het crashgebied van vlucht MH17 in Oekraïne te sturen, bevestigt de Landmacht aan NU.nl na berichtgeving van De Telegraaf. De militairen hadden het crashgebied, dat werd beheerst door rebellen, veilig moeten stellen.

Enkele dagen nadat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten en terecht was gekomen in rebellengebied in Oost-Oekraïne kreeg de landmacht de opdracht een operatie te plannen. ,,De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Wijnen uit in het dagblad.

Ook via internet zijn de zittingen te volgen, onder meer op de speciale MH17-site van het Openbaar Ministerie.

Dossier MH17 NRC

dossier MH17 Trouw

Meer: MH17-vliegramp OM

Lees meer over: MH17 NU

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog NU

meer: MH17-proces NOS

meer: MH17-proces RTL

Alle verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in het AD dossier.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 houden een stil protest voor de ambassade van Rusland. De groep zet 298 lege stoelen neer voor de ambassade. Foto ANP

Belangrijke figurant in het onderzoek naar vlucht MH17 blijkt een hoge generaal

NRC 28.04.2020 Een belangrijk figuur bij het neerhalen van de MH17 is door Bellingcat en de BBC geïdentificeerd als generaal Andrej Boerlaka.

Een belangrijke figurant in het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17 blijkt een hoge generaal te zijn van de Russische geheime dienst FSB, zo melden zowel het onderzoekscollectief Bellingcat als de BBC. Het gaat om generaal Andrej Boerlaka, het plaatsvervangend hoofd van de operationale dienst van de FSB-grenstroepen.

Lees ook deze artikelen;

Anonieme verklaringen bedreigde getuigen toegestaan in MH17-proces

Moskou manipuleert MH17-proces met hulp van blogger ‘Max uit Nederland’

De schaduw van de Russische regering hangt over het proces

‘Rusland probeert waarheidsvinding MH17 te verstoren’

Zonder verdachten gaat het MH17-proces van start

Raad voor de Journalistiek mengt zich in informatieoorlog MH17

Eliot Higgins van opensource onderzoeksorganisatie Bellingcat tijdens een eerdere persconferentie over bevindingen in het onderzoek naar MH17.Beeld ANP

Bellingcat: ‘Russische generaal sleutelfiguur bij neerhalen MH17’

Trouw 28.04.2020 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Het gaat om Andrei Ivanovitsj Burlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne en daarom ook het licht op groen moet hebben gezet voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Kolonel-generaal Burlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj. Zijn ware identiteit is Andrei Ivanovitsj Burlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is Burlaka de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lager geplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over “de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie”.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat. Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees meer:
‘Het OM vervolgt vier verdachten van het neerhalen van MH17 voor moord’

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft vier verdachten met naam en toenaam genoemd in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Zij worden vervolgd wegens moord op 298 mensen

‘Een ongekende stap: Nederland stelt Rusland als land aansprakelijk voor MH17-ramp’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, en zal Rusland mogelijk voor het Internationaal Gerechtshof dagen. Samen met Australië wil Nederland Rusland als land verantwoordelijk houden voor de gebeurtenissen die ertoe leidden dat 298 passagiers van de fatale vlucht de dood vonden.

dossier MH17 Trouw

Meer over; economische sector economie, business en financiën misdaad, recht en justitie Andrei Ivanovitsj Burlaka Australië Bellingcat Buk FSB MH17 ANP

Bellingcat: Russische generaal geïdentificeerd die toezag op verplaatsen Buk

NOS 28.04.2020 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat zegt dat het een hoge Russische militair van de veiligheidsdienst heeft geïdentificeerd die een belangrijke rol zou hebben gespeeld bij de plaatsing van een lanceerinstallatie voorafgaand aan het neerhalen van vlucht MH17 in Oekraïne in 2014. Het gaat om generaal Andrej Ivanovitsj Boerlaka, die een prominente functie binnen de geheime dienst FSB bekleedt.

Het Joint Investigation Team, het internationale team dat de toedracht van de ramp onderzoekt, was op zoek naar de identiteit van de generaal en vroeg daarbij al eerder hulp van het publiek. Desgevraagd geeft het JIT geen reactie op de bevindingen van Bellingcat.

Boerlaka hield volgens Bellingcat toezicht op het transport van Russische wapens vanuit Rusland naar het strijdgebied van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. In die hoedanigheid zou hij ook de supervisie hebben gehad over de verplaatsing van de installatie die is gebruikt voor de lancering van de Bukraket die het passagiersvliegtuig naar de grond haalde. Daarbij kwamen 298 mensen om, onder wie 196 Nederlanders.

Wie is Andrej Ivanovitsj Boerlaka?

Andrej Boerlaka werd geboren in 1965 in het havenstadje Sovjetskaja Gavan, in het uiterste oosten van Rusland. In 1986 studeerde hij af aan de Grensschool van de FSB in Moskou en werd vervolgens uitgezonden om als grensofficier te dienen. Daarna maakte hij snel carrière binnen de geheime dienst FSB en werd in 2007 door Vladimir Poetin aangesteld als hoofd van de FSB-kustgrensdienst in Sachalin, een eiland boven Japan. Daarna werd hij overgeplaatst naar Moskou, waar hij opklom tot een van de hoogste bestuurders bij de grensdienst van de FSB.

Hoewel er geen openbare informatie is over zijn betrokkenheid bij de oorlog in Oost-Oekraïne, blijkt uit reisgegevens die Bellingcat in handen kreeg dat hij regelmatig naar dat gebied reisde en daar ook was op 17 juli 2014, de dag dat vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten. Volgens Bellingcat zou Boerlaka in zijn functie van kolonel-generaal toestemming hebben moeten geven voor de verplaatsing van de Russische Buk-raketwerper die het Maleisische lijnvliegtuig uit de lucht schoot.

Andrej Boerlaka was als kolonel-generaal van de FSB een van de hoogste officieren van de FSB en slechts twee posities verwijderd van de directeur van de FSB, die onder direct bevel van president Poetin staat.

Bellingcat

Het JIT publiceerde eerder 23 telefoongesprekken die dateren uit de dagen voor het neerhalen van vlucht MH17. Die gesprekken wezen sterk in de richting van Russische betrokkenheid bij de strijd in Oost-Oekraïne en leveranties van Russische wapens aan de rebellen. In die gesprekken werd vaak verwezen naar iemand die werd aangeduid als Vladimir Ivanovitsj. Volgens Bellingcat heeft onderzoek uitgewezen dat het gaat om generaal Boerlaka.

In maart is in Nederland een rechtszaak begonnen over het neerhalen van vlucht MH17. Daar staan vier verdachten terecht: drie Russen en een Oekraïner. Zij waren volgens het Openbaar Ministerie hoofdrolspelers bij het plaatsen en weghalen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig werd neergeschoten.

Bekijk ook;

OSCE-onderzoekers op de rampplek. Ⓒ REUTERS

Nabestaanden MH17-ramp: ’Ware toedracht komt dichterbij’

Telegraaf 28.04.2020 Opnieuw beweert het onderzoekscollectief Bellingcat een grote vis in het MH17-drama te hebben geïdentificeerd. Onafhankelijk daarvan heeft BBC Rusland dezelfde naam achterhaald.

Het gaat om de mysterieuze Russische topmilitair met codenaam ‘Vladimir Ivanovich’, die veel in afgeluisterde gesprekken terugkwam voor 17 juli 2014, toen de Maleisische vlucht MH17 van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur boven het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten door een Russische Buk-raket. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Het proces tegen vier verdachten van deze moordaanslag is begin maart begonnen in de rechtbank Schiphol en wordt in juni voortgezet.

Ook het Nederlandse Openbaar Ministerie en het internationale opsporingsteam JIT vroegen volgens een woordvoerster vorig jaar al om getuigen die Vladimir Ivanovich kennen om ‘de commandostructuur naar boven’ te kunnen achterhalen.

Geheime dienst

Het blijkt volgens de gezaghebbende Bellingcat en BBC om de 55-jarige generaal Andrey Burlaka van geheime dienst FSB te gaan, die nauwe banden had met het Kremlin en destijds volgens deze bronnen de hoogste in rang zijnde Rus was die de ‘Volksrepubliek Donetsk’ militair aanstuurde en ook bevel zou hebben gegeven voor wapenleveranties aan de separatisten, waaronder de Buk-installatie.

,,Dat moet natuurlijk nog wel bewezen worden, maar dat is iets waar OM en JIT zich over moeten buigen. Als de aannames kloppen, wordt de betrokkenheid van de Russische staat steeds duidelijker”, zeggen Piet Ploeg en Anton Kotte van de Stichting Vliegramp MH17 in een reactie. Ze hebben vertrouwen in de bevindingen van Bellingcat. ,,Tot nu toe hebben ze het meestal bij het rechte eind. Hopelijk komt de ware toedracht hiermee weer een stap dichterbij.”

Ook het OM juicht de inspanningen van Bellingcat en andere serieuze onderzoekers toe. ,,We kijken met belangstelling naar hun resultaten en conclusies, maar we kunnen in dit stadium geen namen bevestigen. We moeten juridisch onze eigen koers varen en bouwen het dossier op”, aldus de zegsvrouw.

Burlaka zou volgens het Bellingcat-rapport in 2014 op drie posities van de Russische president Poetin hebben gestaan en onder meer belast zijn met grensveiligheid. ,,Het was toen een belangrijke man in het gewapende conflict in Oost-Oekraïne.”

’Grote baas uit Moskou’

Het JIT wil niet alleen de verantwoordelijken in de top boven water krijgen, maar ook de bemanning van de Buk-installatie die de raket afvuurde welke MH17 vernietigde. De vier verdachten, drie Russen en een Oekraïener, die nu zijn gedagvaard, behoorden tot het ‘middenkader’ die de aanvoer begeleidden en belangrijke posities innamen in Donetsk.

Volgens de BBC was Burlaka ten tijde van het neerhalen van MH17 in het Russische Rostov in het grensgebied met Oekraïne. ,,Hij werd gezien als de grote baas uit Moskou, die overal toestemming voor moest geven. Op 18 juli vloog hij weer terug. Zijn stem is herkend.”

Bekijk meer van; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident politiek strafonderzoek conflicten, oorlog en vrede Andrei Ivanovitsj Burlaka Bellingcat Malaysia Airlines-vlucht 17

Russische kolonel-generaal mogelijk sleutelfiguur bij MH17-ramp

AD 28.04.2020 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een Russische kolonel-generaal van veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in juli 2014.

Het gaat om Andrej Ivanovitsj Boerlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne. Volgens het onderzoekscollectief is het aannemelijk dat Boerlaka groen licht heeft gegeven voor het overbrengen van de Buk-raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Opnames

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van 23 opgenomen telefoongesprekken door het Joint Investigation Team (JIT), het internationale onderzoeksteam dat door Nederland geleid wordt. Op de opnames van de gesprekken, die in de dagen voor de ramp plaatsvonden, zou te horen zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen. Russische betrokkenheid bij de strijd in Oost-Oekraïne en het leveren van Russische wapens aan rebellen lijken daarmee waarschijnlijk.

De naam Vladimir Ivanovitsj kwam in de telefoongesprekken vaak naar voren. Volgens Bellingcat is dit een valse identiteit en zou het eigenlijk gaan om kolonel-generaal Boerlaka, die een toppositie bekleedde binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. De kolonel-generaal zou zich bezig hebben gehouden met het transport van Russische wapens vanuit Rusland voor de pro-Russische separatisten naar het strijdgebied in Oekraïne. Hij zou daarnaast groen licht hebben gegeven voor het overbrengen van de raket die MH17 uit de lucht schoot, stelt het onderzoekscollectief.

Het onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lagergeplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen om informatie te leveren over ‘de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie’. Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat.

Proces

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven. In maart vonden al drie procesdagen plaats voor de zaak tegen de drie Russen en de Oekraïner die worden verdacht van medeplichtigheid. Die zaak is nu tot juni uitgesteld. Volgens de rechtbank moest de verdediging de tijd krijgen om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende dossier, daarom wordt het proces op 8 juni hervat.

Bellingcat identificeert hoge Russische generaal, ‘betrokken bij neerhalen MH17’

MSN 28.04.2020 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft een generaal van de Russische veiligheidsdienst FSB geïdentificeerd als een mogelijke leidinggevende sleutelfiguur bij het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in juli 2014.

Het gaat om Andrei Ivanovitsj Boerlaka, die volgens Bellingcat een cruciale rol speelde bij de verplaatsing van wapens van Rusland naar Oekraïne. Hij zou het licht op groen moeten hebben gezet voor het overbrengen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten.

Ware identiteit

Kolonel-generaal Boerlaka bekleedde een toppositie binnen de Russische veiligheidsdienst FSB. In telefoongesprekken uit de periode vóór het neerschieten van MH17 wordt naar hem verwezen als Vladimir Ivanovitsj.

Zijn ware identiteit is dus Andrei Ivanovitsj Boerlaka, stelt het onderzoeksteam van Bellingcat. Volgens de onderzoekers is hij de hoogstgeplaatste Rus die in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het vliegtuig een rol zou kunnen gaan spelen.

Lees ook: Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Wat een gekke weken’

De onderzoekers van Bellingcat achterhaalden eerst het telefoonnummer van de generaal door op de naam te zoeken in een gelekte database met telefoonnummers. Daarop stuitten ze ook op de naam ‘Boerlak’. Die naam kwam overeen met een hooggeplaatste FSB-generaal. Een stemanalyse moest vaststellen of het daadwerkelijk om Andrei Boerlaka ging. De doorbraak kwam nadat de onderzoekers een interview met de man waren tegengekomen op een lokaal tv-station. De stemmen bleken overeen te komen.

Afgetapte telefoontjes

Het onderzoek van Bellingcat volgde op de publicatie van een reeks opnames van de telefoongesprekken door het door Nederland geleide, internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team (JIT). Het gaat om opnames waarop te horen zou zijn hoe pro-Russische opstandelingen in Oost-Oekraïne telefonisch overleggen met Russische functionarissen.

Lees ook: Nationale herdenking MH17 voortaan eens in de vijf jaar: ‘Behoefte is veranderd’

Onderzoek van het JIT heeft inmiddels geleid tot een strafzaak tegen drie lagergeplaatste Russen en een Oekraïner, die bij het neerhalen van vlucht MH17 betrokken zouden zijn geweest. In november deed het JIT een oproep aan getuigen informatie te leveren over ‘de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie’.

Het Openbaar Ministerie zegt dat het de bevindingen van Bellingcat grondig zal bestuderen, maar onthoudt zich verder van commentaar op de conclusies omdat het om lopend onderzoek gaat.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie bijna 200 Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

ANP / RTL Nieuws; Bellingcat MH17 MH17-proces Rusland Oekraïne

Grote herdenking MH17-ramp vindt voortaan elke vijf jaar plaats

NU 08.04.2020 Stichting Vliegramp MH17 heeft besloten voortaan iedere vijf jaar een grote herdenking te houden. In de tussenliggende jaren zullen de herdenkingen kleiner en bescheidener van aard zijn, zegt voorzitter Piet Ploeg woensdag tegen NU.nl na berichtgeving van RTL Nieuws.

Volgens Ploeg is de behoefte onder de nabestaanden om jaarlijks een grote herdenking te houden afgenomen. De stichting heeft ook een enquête onder de nabestaanden gehouden, waaruit blijkt dat ongeveer twee derde er zo over denkt.

De eerstvolgende grote herdenking zal op 17 juli 2024 bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen zijn. Daar zullen net als in voorgaande jaren diverse regeringsleiders en ambassadeurs bij aanwezig zijn.

In de tussenliggende jaren gaat het herdenken gewoon door, benadrukt Ploeg. “Met het voorlezen van alle namen en een minuut stilte, alleen zonder toespraken.” Ook zullen dit voortaan open en geen besloten bijeenkomsten zijn.

‘Aantal nabestaanden bij herdenking nam langzaam af’

Bij de laatste herdenking, vorig jaar zomer, was het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 neerstortte. Daarna is volgens Ploeg het moment gekomen om de vraag te stellen: “Hoe gaan we nu verder? Kunnen we dit elk jaar volhouden? Zo’n grote herdenking vraagt heel veel van vrijwilligers en kost veel tijd. Ook moet je denken aan beveiligings- en veiligheidseisen en dat soort zaken.”

“Bovendien zagen we dat het aantal nabestaanden dat elk jaar kwam langzaam begon af te nemen. Dat is op zich een goede zaak, want dat betekent dat ze ook met andere dingen bezig zijn dan alleen de ramp. Of ze kiezen ervoor om op een eigen moment of plaats te herdenken.”

Overigens is het doorgaan van de komende herdenking nog onzeker vanwege het coronavirus.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Fred Westerbeke krijgt onderscheiding op initiatief van MH17-nabestaanden

NOS 01.04.2020 Op initiatief van de nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 is Fred Westerbeke benoemd tot Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau. De hoge onderscheiding kreeg hij in het bijzonder voor zijn werk in de zaak over het neerhalen van MH17 en zijn werk als hoofdofficier van justitie bij het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie.

“Je hebt voor de nabestaanden gedaan wat je kon, dat hebben ze herkend en daar willen ze je voor eren”, zei minister Grapperhaus bij het toekennen van de onderscheiding. “Een hogere eer lijkt mij nauwelijks denkbaar. In je zoektocht naar de waarheid over de ramp met vlucht MH17 heb je je door niets of niemand laten intimideren of tegenhouden.”

“ Hij was gedreven en begaan, dat voelde je”, aldus Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17.

“Hier hadden honderden mensen moeten en kunnen zitten”, vertelde Grapperhaus. “We hadden ze graag uitgenodigd en ze waren zeker gekomen. Maar de huidige coronacrisis staat het niet toe. Als het niet kan zoals het moet, dan moet het zoals het kan.”

Volgens Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 is de onderscheiding dubbel en dwars verdiend. “Fred was er voor de nabestaanden als zij hem nodig hadden. Niet alleen in Nederland, maar internationaal. Hij stelde zich kwetsbaar op, maar vertelde de boodschap. Hij was gedreven en begaan, dat voelde je.”

Afscheid als hoofdofficier

Westerbeke was sinds 2014 hoofdofficier van justitie van het Landelijk Parket en in die rol onder meer verantwoordelijk voor het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17.

Gisteren had Westerbeke zijn afscheid als hoofdofficier en kreeg hij de onderscheiding van Grapperhaus. Vandaag start hij als de nieuwe politiechef van de eenheid Rotterdam.

Bekijk ook;

Rechtbank gunt verdediging meer tijd voor eerlijke procesvoering MH17

NU 23.03.2020 De rechtbank Den Haag heeft maandag in het MH17-proces laten weten dat de verdediging de tijd moet krijgen om zich het dossier eigen te maken voor een eerlijke procesvoering. Er werden daarom nog geen beslissingen genomen over onderzoekswensen van het Openbaar Ministerie (OM).

Het onderzoeksdossier over het neerhalen van MH17 op 17 juli 2014 beslaat ruim 36.000 pagina’s en vele multimediabestanden. De rechtbank besloot daarom de verdediging meer tijd te gunnen zodat er sprake is van een eerlijk proces. “Vooropstaat een eerlijke en onpartijdige behandeling van de zaak en hiervoor heeft de verdediging tijd en ruimte nodig”, aldus de rechtbank.

Het OM had op de tweede zittingsdag in het MH17-proces op 10 maart 2020 onder meer gevraagd om het nader horen van deskundigen over geluid en beeldmateriaal in het dossier. Ook deed het OM een verzoek aan de rechtbank een schouw te houden.

De advocaten van Oleg Pulatov, de enige van de vier verdachten die wordt vertegenwoordigd door advocaten, lieten weten geen reactie te kunnen geven op de onderzoekswensen omdat ze het dossier pas net in handen hadden.

De verdediging krijgt tot aan de volgende reeks van zittingen die op 8 juni 2020 begint de tijd om het dossier te bestuderen.

Over het houden van een schouw wil de rechtbank nadere motivering van het OM “op welke vragen dit antwoord zou kunnen bieden”, aldus de rechter. Een schouw is normaal een bezichtiging van de plaats delict, maar in dit geval zou het gaan om het bekijken van de restanten van het toestel van Malaysia Airlines.

Advocaten nabestaanden krijgen deels inzicht in dossier

De advocaten van de nabestaanden hadden om inzage van het hele strafdossier gevraagd, maar dit werd geweigerd door het OM om uitlekken te voorkomen.

De rechtbank heeft besloten dat de processen verbaal, gemaakt aan de hand van het dossier en dienend als een soort samenvatting, moeten worden verstrekt aan de advocaten van de nabestaanden. Die mogen de advocaten echter niet delen met hun cliënten.

Zie ook: MH17-verdachte Pulatov: de man die het vervoer van de buk-installatie overzag

Lees meer over: MH17

MH17-proces in juni verder, advocaten moeten zich eerst inlezen

NOS 23.03.2020 Het MH17-proces wordt uitgesteld tot juni. De verdediging moet eerst de tijd krijgen om het dossier te lezen, vindt de rechtbank.

“De enorme voorsprong in dossierkennis die het Openbaar Ministerie na jaren onderzoek heeft, noopt tot het creëren van tijd en ruimte om de verdediging voor te bereiden”, zei de rechtbank vandaag tijdens een korte zitting in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

Het proces ging twee weken geleden van start. Het OM vroeg de rechtbank toen om alvast na te denken over het horen van bepaalde getuigen. Ook wilde het OM dat de advocaten in de zaak zouden aangeven of hun cliënt verhoord kan worden en of hij op bepaalde tapgesprekken te horen was.

Maar de rechtbank vindt dat de advocaten zich eerst moeten kunnen verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende dossier. Ze hoeven daarom pas in juni op de verzoeken te reageren.

Het Openbaar Ministerie had de rechtbank ook gevraagd om zelf te gaan kijken bij de wrakstukken van MH17. Die liggen op de luchtmachtbasis in Gilze-Rijen. Ook over zo’n schouw wilde de rechtbank nog niet beslissen. Het OM moet eerst uitleggen waarom een schouw noodzakelijk is.

Dossier

De rechtbank bepaalde verder dat de advocaten van nabestaanden een deel van het strafdossier krijgen, om zich voor te bereiden op het spreekrecht. Ze mogen de inhoud met nabestaanden bespreken, maar de stukken niet laten lezen of meegeven. Dat moet het risico op uitlekken voorkomen, zei de rechtbank.

Als stukken nog tijdens het onderzoek in de openbaarheid komen, zou dat getuigen kunnen beïnvloeden en daarmee de bewijswaarde van hun verklaringen. “Dat is in het belang van geen enkele procespartij”, aldus de rechtbank.

Corona

In verband met het coronavirus mocht bij de zitting vandaag geen pers en geen publiek aanwezig zijn. In de zaal zat naast een deel van de rechtbank alleen een officier van justitie, een advocaat namens de nabestaanden en een persrechter. De rechtbank zendt het proces integraal uit via internet.

De rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 begon twee weken geleden onder grote internationale belangstelling. Er staan vier verdachten terecht: drie Russen en een Oekraïner. Zij waren volgens het Openbaar Ministerie hoofdrolspelers bij het neerzetten en weghalen van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig werd neergeschoten. Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Nabestaanden Bryan en Lisa Clancy uit Australie arriveren bij de rechtszaal in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, waar het internationale MH17-proces zal plaatsvinden. Ⓒ ANP

Rechtbank stelt beslissingen over MH17-proces maanden uit

Telegraaf 23.03.2020 De rechtbank beslist in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 pas over een paar maanden over veel van de verzoeken die door het Openbaar Ministerie zijn gedaan. De advocaten van verdachte Oleg Poelatov moeten eerst de kans krijgen om het omvangrijke dossier – van ten minste 36.000 pagina’s – te kunnen bestuderen. De raadslieden beschikken pas sinds kort over het dossier en moeten hun achterstand op het OM, dat al jaren onderzoek doet, zo goed mogelijk kunnen inlopen, vindt de rechtbank.

Dat liet de rechter maandag weten. Zijn uitspraak was via livestream te volgen. In verband met het coronavirus was pers en publiek niet welkom in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Alleen drie rechters, één griffier, de officier van justitie en een advocaat waren in de zaal. De rechters zaten op de voorgeschreven afstand van elkaar, de twee reserverechters bleven weg.

Monsterproces in juni voortgezet

Het monsterproces gaat vanaf 8 juni 2020 verder. Vanaf dan krijgt de verdediging van Poelatov kans om te reageren op de verzoeken van het OM. Justitie had onder meer gevraagd om het horen van getuigen en deskundigen om meer te kunnen vertellen over tapgesprekken en beeldmateriaal.

Het OM heeft de rechtbank gevraagd de wrakstukken van het neergehaalde toestel van vlucht MH17 te gaan bekijken, tijdens een zogeheten schouw. Het vliegtuig is voor zover mogelijk gereconstrueerd in een hangar van de luchtmachtbasis Gilze-Rijen. De rechtbank wil eerst weten wat zo’n schouw toevoegt en hoe deze vorm moet krijgen.

Het advocatenteam van de nabestaanden heeft verzocht om een kopie van het strafdossier. Het OM heeft zich daar tot dusver tegen verzet, omdat het bang is dat het uitlekken van stukken het onderzoek kan doorkruisen. De rechtbank heeft bepaald dat de advocaten een beperkt aantal stukken moeten krijgen, die zij strikt binnen de muren van hun eigen kantoor moeten houden.

Vanaf juni bekijkt de rechtbank ook hoe het proces verdergaat. Voor de rechtszaak zijn diverse blokken van data gereserveerd, tot en met maart volgend jaar. De verwachting is dat de zaak langer dan dat zal duren.

Het proces is op 9 maart begonnen in het Justitieel Complex Schiphol. Van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïner – laat alleen Poelatov zich door advocaten vertegenwoordigen. De andere drie lieten niets horen.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

BEKIJK MEER VAN; misdaad Oleg Poelatov Saskia Belleman Den Haag Malaysia Airlines-vlucht 17 MH17-proces

Nabestaanden volgen MH17-proces noodgedwongen thuis: ‘We zijn al blij dat het doorgaat’

AD 23.03.2020 Het MH17 strafproces werd vanochtend 23.03.2020, vanwege de coronacrisis, voorgezet zonder publiek en pers. Nabestaanden moesten de zitting thuis via een livestream volgen.

Stipt om 10.00 uur neemt rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis – via de livestream – thuis bij Rob en Silene Fredriksz het woord. Hij begint met de constatering dat wederom geen van de vier verdachten – drie Russen en een Oekraïener – die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 zijn verschenen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de woonkamer van het Rotterdamse echtpaar zitten bijna evenveel mensen als in de nagenoeg lege rechtszaal op het televisiescherm. In het Justitieel Complex Schiphol zitten slechts drie rechters, één griffier, één officier van justitie en één advocaat.

Normaal zouden Rob en Silene de rechtszaak in het congrescentrum in Nieuwegein volgen, samen met andere nabestaanden. Dat deden ze ook op de eerste twee procesdagen (9 en 10 maart). Vanwege het coronavirus is dat afgeblazen en wordt de derde zitting in het proces zonder publiek en pers afgewerkt.

Hoewel alle rechtszaken tot zeker 6 april zijn stilgelegd, is het MH17-proces dusdanig urgent dat opschorten geen optie is. Dan maar in een lege zaal, waar ook de rechters en de griffier keurig gescheiden door een lege stoel op afstand van elkaar blijven. En dan maar thuis via de livestream kijken.

Begrijpelijk

,,Gezien de situatie is het begrijpelijk’’, zegt Silene. ,,We zijn allang blij dat deze zitting doorgaat. Natuurlijk is het prettiger om met met nabestaanden samen te zijn en dingen met elkaar te bespreken. In Nieuwegein is iemand van het OM aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden.’’

Rob en Silene Fredriksz kijken thuis via de livestream naar het MH17 proces. © Frank de Roo

Ook al duurt de zitting kort en is de inhoud niet verrassend, de spanning is fysiek en mentaal voor aanvang van de zitting groot. Rob en Silene volgen het betoog van Steenhuis stil en geconcentreerd. De juridische taal is soms moeilijk te volgen, maar vriendin en advocaat Shiri Scheimann, die met hen meekijkt, geeft af en toe tekst en uitleg.

Naast het televisiescherm hangen zwart-wit foto’s van zoon Bryce Fredriksz en schoondochter Daisy Oehlers, twee van de 298 slachtoffers van vlucht MH17. Het is alsof ze meeluisteren naar de monoloog van Steenhuis.

Die legt uit dat de rechtbank de Nederlandse en Russische advocaten van verdachte Igor Poelatov meer tijd geeft om zich te verdiepen in het 36.000 pagina’s tellende strafdossier. Op 8 juni, als het proces wordt hervat, krijgen ze de gelegenheid om te reageren op de verzoeken van het Openbaar Ministerie.

Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis op televisie. Naast het scherm foto’s van Bryce en Daisy. © Frank de Roo

Vliegtuigwrak

Tot die tijd neemt de rechtbank geen besluit over de onderzoekswensen van het OM, zoals het horen van meer getuigen en deskundigen over tapgesprekken en beeldmateriaal. Justitie wil daarnaast dat de rechters zelf in een hangar op vliegbasis Gilze-Rijen het gereconstrueerde vliegtuigwrak gaan bekijken. De rechtbank wil eerst weten wat dat toevoegt.

Natuurlijk wil je alles lezen, maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat prima, aldus Silene Fredriksz .

Ook moet volgens de rechtbank meer duidelijkheid komen over Amerikaanse satellietbeelden waarop het afschieten van de Buk-raket te zien zou zijn, en gegevens over pinbetalingen van verdachten in de periode rond de ramp.

Wel geeft de rechtbank gehoor aan het verzoek van het advocatenteam van nabestaanden om inzage in het strafdossier. Het OM verzet zich daartegen, uit angst dat stukken uitlekken. De advocaten krijgen nu van een deel van de stukken een kopie. Die mogen ze alleen met hun cliënten bespreken maar niet aan hen verstrekken.

Silene: ,,Natuurlijk wil je het liefst alles lezen en weten,maar als het OM dat niet wil in het belang van de rechtszaak, vinden wij dat ook prima. We willen niet dat de media elk detail in het dossier gaan uitdiepen.’’

Daisy en Bryce © Frank de Roo

Bijna vijftig nabestaanden hebben aangegeven gebruik te willen maken van het spreekrecht van slachtoffers. Ook Rob en Silene. ,,Omdat ik alles wat ik mag en kan, ook wil doen’’, zegt Silene. ,,Ik doe het voor de kinderen, zodat ik  namens hun kan spreken.’’

Ze zijn tevreden over hoe het proces tot nu toe verloopt. Huilend hoorden ze op de eerste zittingsdag de officier van justitie twintig minuten lang alle namen van de slachtoffers opnoemen. ,,Je denkt dat je niet meer kunt huilen, maar op zo’n moment vloeien de tranen weer’’, zegt Silene.

Advocaat van de duivel

Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel

,,Ik probeerde neutraal naar de advocaten van de verdachte te luisteren, maar dat lukte niet. Ik voelde boosheid. Ik wil ze niet horen zeggen dat ze ook meeleven met de nabestaanden. Voor mij zijn zij de advocaat van de duivel.’’

De harde taal van het OM richting Rusland, dat de nabestaanden verantwoordelijk houden voor de ramp, stemt Rob tevreden: ,,Ik heb niet zozeer het gevoel dat hier vier verdachten terechtstaan, maar dat Rusland terechtstaat. Dat voelt goed.’’

Rob en Silene Fredriksz. © Frank de Roo

maart 24, 2020 Posted by | Bellingcat, BUK, JIT, Malaysia Airlines, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces

Start MH17-proces

Op 9 maart 2020 begon het strafproces tegen 4 verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. De start van het proces is een belangrijke mijlpaal die waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden weer een stap dichterbij brengt.

Maandag leest de officier van justitie Dedy Woei-a-Tsoi de aanklacht voor !!

Na jarenlange voorbereiding begint dan eindelijk de rechtszaak tegen de 4 verdachten in het MH17-proces. Een dag waar lang naar uit is gekeken door vooral de nabestaanden van de vliegramp. Om 10 uur in de ochtend start het MH17-proces. De zaak zal gevolgd worden door honderden journalisten van over de hele wereld.

AD 09.03.2020

Ook via internet zijn de zittingen te volgen, onder meer op de speciale MH17-site van het Openbaar Ministerie.

Wie we vrijwel zeker niet zullen zien in de rechtszaal, zijn de verdachten. Het gaat om drie Russen en iemand uit Oekraïne:

► rebellenleider Igor Girkin

► zijn rechterhand Sergej Doebinski

► diens assistent Oleg Poelatov

► garnizoenscommandant Leonid Ghartsjenko

Dit zijn de moordverdachten van de MH17-ramp;

Bekijk deze video op RTL XL

Op een rij: de vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij de aanslag op vlucht MH17. Het OM legt hun moord op de 298 inzittenden ten laste.

Nederland heeft ook namens de andere landen in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië en Oekraïne – de VN-Veiligheidsraad geïnformeerd over de start van het proces.

AD 07.03.2020

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in juni vorig jaar het besluit genomen de 4 personen te vervolgen, met unanieme steun van de opsporingsautoriteiten van de andere landen in het JIT.

Het strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van andere personen gaat nog steeds door. Daarom roept Nederland in lijn met de VNVR resolutie 2166 alle landen, inclusief de Russische Federatie, op om volledig mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek van het JIT.

Het strafrechtelijk proces is en blijft een zaak van lange adem en veel geduld. Het kabinet heeft veel respect voor de manier waarop de nabestaanden daar mee omgaan. Stap voor stap komen we dichterbij het achterhalen van de waarheid, bij het opsporen en vervolgen van de verantwoordelijken voor het neerhalen van vlucht MH17.

Dat blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. De dood van 298 onschuldige mensen van 17 verschillende nationaliteiten kan en mag niet onbestraft blijven. Daar blijven we keihard aan werken, samen met de landen van het JIT, en met brede steun van de internationale gemeenschap.

AD 03.03.2020

298 mensen werden gedood, onder wie 196 Nederlanders, toen vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten. Dat gebeurde boven rebellengebied in Oekraïne, op 17 juli 2014.

Vanaf maandag 09.03.2020 staan vier verdachten terecht in het eerste strafproces na de ramp met MH17. Dat gebeurt in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Kijk nu hoe het er daar uitziet.

Zes vragen over het MH17-proces;

Wat is de aanklacht?

De (vooralsnog) vier verdachten worden officieel vervolgd voor ‘het doen verongelukken’ van de MH17 ‘met de dood van alle inzittenden tot gevolg’, danwel ‘moord’ op de inzittenden. Welk van de twee aanklachten het Openbaar Ministerie zal kiezen, hangt ervan af of aangetoond kan worden dat er met voorbedachte raden is gehandeld. Dat wil zeggen dat er een moment van kalm beraad was voordat de raket werd gelanceerd.

AD 10.03.2020

Hoe gaat het proces eruit zien?

Het enige wat zeker is: de eerste zitting begint maandag om 10.00 uur. ,,De eerste zittingsdagen zullen vooral inventariserend van karakter zijn’’, stelt de rechtbank. Het Openbaar Ministerie zal vertellen hoe ver het onderzoek is en wat er nog moet gebeuren. Andere partijen (de verdachten of hun advocaten) kunnen onderzoeksvragen neerleggen.

AD 11.03.2020

Telegraaf 11.03.2020

AD 11.03.2020

Wanneer de inhoudelijke behandeling van start gaat, is nog niet te zeggen. De rechtbank heeft een reeks data gereserveerd: de hele komende week, daarna nog een week verderop in maart en dan nog in juni, september, oktober, november en in februari en maart 2021. Er wordt 54 miljoen euro uitgetrokken voor het proces. Het gaat dan om kosten voor getuigenbescherming, de inzet van de rechtbank en kosten die het Openbaar Ministerie maakt voor het onderzoek. Ook de andere landen die slachtoffers te betreuren hadden, springen bij in de kosten.

Waarom wordt het proces in Nederland gehouden?

Ons land was in eerste instantie voorstander van berechting door een speciaal VN-tribunaal, maar dat werd door Rusland geblokkeerd. Een speciaal tribunaal van de vijf betrokken landen werd te ingewikkeld omdat de rechtssystemen van bijvoorbeeld Nederland, Maleisië en Oekraïne veel verschillen. Daarop besloten de betrokken landen te kiezen voor berechting in Nederland. De Nederlandse wet werd daarvoor (een beetje) aangepast zodat delen van het proces in het Engels gevoerd kunnen worden.

Telegraaf 09.03.2020

Waarom komen de verdachten niet?

Er zijn vier verdachten: drie Russen en een Oekraïner. Igor Girkin, in 2014 de hoogste in rang van de vier verdachten, heeft tegen deze krant gezegd geen schuld te hebben aan het neerhalen van MH17 en niet naar de rechtbank te zullen komen. Ook verdachte Sergej Doebinsk heeft dat laten weten. De andere twee verdachten, Oleg Poelatov en Leonid Kharchenko, hebben überhaupt niet gereageerd.

De vier oppakken en dwingen is geen optie, want Rusland levert geen onderdanen uit. Rusland bestempelt het onderzoek sowieso als oneerlijk en partijdig. Voor zover bekend zal er namens één verdachte, Poelatov, een advocaat aanwezig zijn.

Wat is de waarde van het proces?

Openbare waarheidsvinding. Wat is er nu precies gebeurd op 17 juli 2014 en de dagen ervoor? Wie was er verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17? Een dergelijk drama verdient een openbare afwikkeling voor het oog van de wereld. Het geeft ook de nabestaanden (een beetje) genoegdoening. En wie weet veranderen de geopolitieke verhoudingen nog wel eens zodanig, dat er toch nog mensen achter de tralies verdwijnen.

Wat zijn de bewijzen?

Het Joint Investigation Team, geleid door het Nederlandse OM, heeft al wat uit het onderzoek prijsgegeven. Zo zeggen ze overtuigend bewijs te hebben dat MH17 is neergehaald door een Buk-raket die toebehoorde aan de Russische 53ste luchtafweerbrigade uit Koersk. De raket is, volgens het JIT, afgeschoten vanuit een weiland in Oost-Oekraïne dat op die dag onder controle van pro-Russische rebellen stond. De aanklacht tegen de vier verdachten is moord en doodslag omdat ze opzettelijk een vliegtuig in gevaar hebben gebracht.

Welke rol spelen de nabestaanden?

De nabestaanden van de passagiers van MH17 hebben spreekrecht. Tot nu toe hebben zo’n vijftig mensen aangegeven daar gebruik van te willen maken. Het is nog niet duidelijk wanneer zij aan het woord komen tijdens de inhoudelijke behandeling, maar dat is pas veel later in het proces.

AD 11.03.2020

Zaak onderbroken tot 23 maart 2020

De rechtbank gaat zich beraden over de wensen van de verdediging, het Openbaar Ministerie en de advocaten van de nabestaanden. Op maandag 23 maart 2020 gaat de zaak weer verder en laat de rechtbank zich uit over de verzoeken.

Telegraaf 18.03.2020

Corona-virus

Wel is het nog onduidelijk of de komende zittingen in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 doorgaan. Dit in verband met het coronavirus, meldt de rechtbank Den Haag vrijdag. Uiterlijk woensdag 18 maart 2020 besluit de rechtbank of het proces als gepland op 23 maart 2020 verder gaat.

Het MH17-proces over het neerhalen van vlucht MH17 gaat maandag toch door. Nabestaanden, pers en belangstellenden zijn echter niet welkom bij deze zitting, in verband met het coronavirus.

Van de drie officieren van justitie zal er maar één in de zittingszaal zijn, ook worden minder advocaten verwacht. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten.

AD 18.03.2020

De rechtbank laat maandag 23 maart 2020 tevens weten wat de beslissingen zijn op de onderzoekswensen die door het Openbaar Ministerie en de advocaten zijn gedaan. Dat is via livestream te volgen.

De eerst volgende zitting na 23 maart 2020 staat pas voor 8 juni 2020 op de agenda. Vermoedelijk duurt het proces tot in 2021.

OM: strafdossier (nog) niet naar nabestaanden

De advocaten van de nabestaanden hadden verzocht om het strafdossier. Volgens de raadslieden is dat nodig om het spreekrecht goed te kunnen uitoefenen en voor het effectief indienen van schadeclaims.

Het Openbaar Ministerie wil de feiten eerst op zitting bespreken, voordat dossierstukken aan de nabestaanden worden verstrekt. “Dit zorgt ervoor dat stukken niet eerder op straat kunnen komen te liggen. Anderzijds stelt het nabestaanden wat ons betreft beter in staat om te beslissen over welke stukken zij willen beschikken voor het uitoefenen van hun spreekrecht.”

Was er nieuws te horen?

Het MH17-proces startte onder grote internationale belangstelling, maar hield na twee dagen abrupt weer op. Wat hebben we van de eerste twee procesdagen geleerd?

Vijf vragen en antwoorden.

De eerste dagen van het MH17-proces hadden een ‘inventariserend karakter’ waarin de inhoud van het strafdossier niet op tafel kwam. Toch liet het Openbaar Ministerie zien waarom het zelfverzekerd is over het bewijsmateriaal. Het beschikt niet alleen over satelliet- en radarbeelden van de ramp, beeldbewijs van het vervoer van de Bukraket en afgeluisterde telefoongesprekken van pro-Russische separatisten, maar ook over verklaringen van tientallen getuigen.

Een belangrijke ooggetuige is ‘M58’, die anoniem blijft omdat hij represailles uit Rusland vreest. Hij stond vlakbij de lanceerlocatie van de Bukraket en claimt dat daar Russische militairen en agenten van de Russische geheime dienst FSB aanwezig waren. Vanwege zijn belastende verklaringen valt M58 in de zwaarste beschermingscategorie. Behalve M58 zijn er tientallen andere anonieme getuigen die vrezen voor hun leven.

Van de verdachten (de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko) verscheen er niet één op de zitting. Een opsteker voor het Openbaar Ministerie was dat de rechtbank vond dat het OM genoeg pogingen had gedaan de vier te bereiken. Zij mogen bij verstek worden veroordeeld, waardoor het proces verder kan.

Het OM haalde fel uit tegen de ‘cynische desinformatiecampagne’ die Rusland voert en legde in weinig diplomatieke termen uit waarom Rusland zelf niet te vertrouwen is. ,,Wij hebben ons afgevraagd (…) hoe serieus wij de Russische beschuldigingen nog kunnen nemen na alle aantoonbare onwaarheden die de Russische autoriteiten hebben verkondigd.” Bellingcatonderzoeker Christo Grozev zei over die uitspraak: ,,Alleen Nederlanders kunnen het zo lomp zeggen.”

Hoe reageren nabestaanden?

Opgelucht. Met de start van het proces nam de spanning toe. Nabestaande Silene Fredriksz was blij ‘dat de kop eraf is’. Vooral het oplezen van de 298 namen van slachtoffers maakte veel emoties los. Zowel in de rechtszaal als in een congrescentrum in Nieuwegein, waar nabestaanden samenkwamen om het proces te volgen, vielen tranen.

Opluchting was er ook omdat het Openbaar Ministerie stelling durft te nemen tegen Rusland. Sommige nabestaanden twijfelden of het OM vanwege geopolitieke belangen wel durfde door te pakken. Dat vertrouwen is nu gegroeid. ,,Opzienbarend”, zei Piet Ploeg, die door de MH17-ramp drie familieleden verloor. ,,Ik heb grote bewondering dat het OM zo’n duidelijk standpunt inneemt ten opzichte van de Russische staat.”

Hoe kijkt het buitenland naar het proces?

Afgezien van Rusland, waar journaals het proces politiek en vooringenomen noemen, benadrukken buitenlandse media vooral de genoemde Russische desinformatiecampagne. ABC News citeert hoofdinspecteur David Nelson uit Australië, die vindt dat de Russische propaganda vooral de nabestaanden schoffeert. ,,Dat helpt de nabestaanden niet. Ik denk niet dat dit ze helpt bij hun rouwverwerking en kennis van de feiten.”

Hoe zit dat met de verdediging van de verdachte?

Verdachte Oleg Poelatov, dus niet aanwezig op het proces, is de enige die zich laat bijstaan door advocaten. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine Doesschate van het Haagse advocatenkantoor Sjöcrona. Zij werken samen met de Russische advocate Elena Koetina, die niet als zodanig het woord mag voeren in een Nederlandse rechtbank. De drie hebben het strafdossier kortgeleden in handen gekregen en vragen extra tijd om de 36.000 pagina’s door te nemen. Poelatovs verdediging wordt gefinancierd door een stichting in Moskou. Wie die stichting financiert, zegt Van Eijck nog niet te weten.

Hoe gaat het proces verder?

Maandag 23 maart reageert de rechtbank op verschillende verzoeken van het Openbaar Ministerie, de verdediging van Poelatov en de nabestaanden. Het Openbaar Ministerie heeft onder meer gevraagd om een schouw van het gereconstrueerde MH17-wrak in Gilze-Rijen en het opnieuw horen van meerdere getuigen. De nabestaanden willen het strafdossier tot hun beschikking krijgen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op de inhoudelijke behandeling. Met alle verzoeken die nog kunnen worden ingediend, wordt die niet voor de zomer verwacht.

Terugblik

Plan veiligstellen rampgebied MH17 Oekraïne

Defensie had een plan voorbereid om de Luchtmobiele Brigade met ondersteunend personeel naar het crashgebied van vlucht MH17 in Oekraïne te sturen, bevestigt de Landmacht aan NU.nl na berichtgeving van De Telegraaf. De militairen hadden het crashgebied, dat werd beheerst door rebellen, veilig moeten stellen.

Enkele dagen nadat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten en terecht was gekomen in rebellengebied in Oost-Oekraïne kreeg de landmacht de opdracht een operatie te plannen. ,,De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Wijnen uit in het dagblad.

AD 03.03.2020

Bataljonscommandant Cas Schreurs brieft op donderdag 24 juli 2014 zijn militairen over de aanstaande missie. ,,Ik had er vertrouwen in”, zegt hij. ,,Iedereen was goed getraind; ik had supersoldaten.” Een deel van de eenheid was toen nog in Portugal voor een oefening.

Zij werden versneld teruggehaald naar Nederland. Op dat moment besloot Den Haag de missie af te blazen, nadat stoffelijke resten door de rebellen waren overgedragen aan de Oekraïense regering.

Aldus

Het Nederlandse leger stond in de startblokken om te worden ingezet in Oekraïne voor de repatriëring van MH17-slachtoffers. Duizend militairen, bewapend en wel, waren klaar om in transportvliegtuigen te stappen en richting rampgebied te gaan. Op het allerlaatste moment werd de operatie afgeblazen. Voor het eerst geeft defensie openheid van zaken.

De krijgsmacht komt vrijwel meteen in beeld wanneer donderdag 17 juli 2014 het nieuws uit het rampgebied in Nederland begint door te dringen. Op de eerste beelden uit Oost-Oekraïne is te zien hoe pro-Russische rebellen, die het gebied beheersen waar Malaysia Airlines vlucht MH17 is neergekomen, sollen met stoffelijke overschotten, kostbaarheden achteroverdrukken en voor het onderzoek naar de oorzaak van het drama essentiële sporen uitwissen. Premier Rutte veroordeelt het de volgende dag in scherpe bewoordingen. „Het is ronduit walgelijk”, aldus de eerste minister.

Zomerhitte

Publiek oogt Rutte machteloos, want die zaterdag en zondag komt er geen verbetering in de situatie. De opstandelingen hebben de stoffelijke resten uit de brandende zomerhitte gehaald en in koelwagons opgeslagen. Ze zetten de stoffelijke overschotten nu alleen in als onderhandelingsmiddel.

Terwijl de rebellen die streven naar de zelfstandige volksrepubliek Donetsk en de Oekraïense regering touwtrekken over de inhoud van de koeltrein, groeit in Nederland de maatschappelijke druk om militairen te sturen die een einde aan deze vreselijk pijnlijke situatie kunnen maken. Er komt zelfs een hashtag op sociale media: #bringthemhome. Vanuit het ministerie van Defensie blijft het stil.

Achter de schermen wordt in het geheim koortsachtig gewerkt aan een militaire interventie. Op het hoofdkwartier van de landmacht zit vanaf zondag 20 juli een staf bij elkaar om een operatie te plannen. De landmacht heeft van Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp het verzoek gekregen met opties te komen.

„De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Commandant Landstrijdkrachten Martin Wijnen uit.

Slippers

Zijn voorganger Mart de Kruif gaat die zondag naar de Oranjekazerne in Schaarsbergen om met de leiding van 11 Luchtmobiele Brigade te overleggen. Deze eenheid moet de klus klaren omdat ze is opgericht om binnen korte tijd waar ook ter wereld te opereren. De Kruif komt binnenlopen op slippers. De lichtheid van de stralende zomerdag en de zware taak waar zijn mensen voor staan, vormen een groot contrast.

Het plan dat De Kruif ontvouwt, gaat uit van duizend Nederlandse militairen die lichtbewapend en met alleen wat in hun rugzak past het gebied in zullen gaan. De militairen zullen posities innemen en die zelfstandig een paar dagen vasthouden rond het 35 vierkante kilometer grote gebied waar delen van de Malaysia Airlines Boeing 777 en de passagiers neer zijn gekomen.

De militairen moeten hulpverleners en forensisch onderzoekers in staat stellen hun werk te doen. Ze krijgen steun van evenzoveel Australische collega’s. Australië verliest bij de MH17-ramp 27 staatsburgers.

Improvisatie

Het is volgens Martin Wijnen een plan met een duidelijk einddoel, maar om dat te bereiken is veel improvisatie nodig. Hoe gaat het bataljon op de rampplek komen? Er is nog geen idee. De commandant zal ter plekke trucks of bussen moeten regelen. De grootste onzekerheid waarmee hij te maken krijgt, is de extreem onstabiele situatie in het rampgebied.

Dat is in handen van separatisten. Hoe voorkom je dat Nederlandse militairen met hen in gevecht raken? Militair kunnen onze goed getrainde landgenoten en Australiërs hen aan. Maar zo’n confrontatie kan tot escalatie leiden. Niet wat je wil met een grote, zwaarbewapende Russische troepenmacht vlakbij aan de andere kant van de grens.

De Luchtmobiele Brigade begint zondag 20 juli met alles te verzamelen wat nodig is voor zo’n missie. Dat gaat van groot tot klein. Zo stuurt de staf iemand richting een boekwinkel om aan kaarten van het operatiegebied te komen. De nieuwste Lonely Planet blijkt de beste te bevatten.

Hoewel de ramp midden in de vakantietijd gebeurt, is voldoende personeel krijgen geen probleem. Vanuit alle hoeken van de wereld melden zich militairen. Zelfs vanuit de Zuid-Amerikaanse jungle komt een telefoontje. „Tegen hem werd gezegd dat hij daar wel mocht blijven”, vertelt Wijnen. „Anderen boekten al voor ze het verzoek hadden gekregen zich te melden tickets vanuit IJsland en Thailand.

Op nogal wat campings draaiden mensen de pootjes van de caravan weer in en reden terug naar huis. Als ze uitlegden dat papa vanwege MH17 aan het werk moest, snapte hun gezin het altijd wel.”

In Nederland regelen ondersteunende eenheden met grote haast munitie, water en rantsoenen. De bijbehorende procedures blijken ineens razendsnel te kunnen worden doorlopen. Binnen 48 uur is de eenheid klaar voor vertrek. Op woensdagavond 23 juli wordt de stand-by status officieel. De dag erop brieft bataljonscommandant Cas Schreurs zijn mensen.

De overste kan een speld horen vallen als hij zijn verhaal begint. Het is nog niet zo lang na Uruzgan. Een missie waaraan 11 Luchtmobiel veel militairen leverde. Afghanistan-veteranen ondergaan het moment geroutineerd. Bij nieuwkomers is de spanning zichtbaarder.

„Maar we wilden het allemaal vooral gaan doen omdat de omvang van deze ramp grote indruk had gemaakt op iedere militair”, vertelt de officier. „Ik had er vertrouwen in. Iedereen was goed getraind; ik had supersoldaten.”

Terwijl Schreurs zijn verhaal doet, is zijn club nog niet compleet. Een deel van de eenheid zit in Portugal voor een oefening. Defensie besluit de militairen versneld terug te halen zodat ze direct door kunnen naar Oekraïne. Terwijl ze in de lucht hangen, valt in Den Haag het besluit de missie af te blazen. Er zit beweging in de zaak.

Koeltrein

De rebellen hebben maandag na een weekend lang ruzie maken met de Oekraïense regering de koeltrein met stoffelijke resten laten vertrekken vanuit het plaatsje Torez. Hij komt dinsdag 22 juli aan in regeringsgebied, in Charkov.

Een dag later kunnen de eerste vliegtuigen met gekiste menselijke restanten per Hercules van de Koninklijke Luchtmacht richting Nederland. In Oost-Oekraïne resteert het forensisch onderzoek. Dat kan met minder massieve bewaking, oordeelt het kabinet. Het besluit veertig onbewapende marechaussees te sturen.

Partjes informatie over de Oekraïne-missie die er nooit kwam, lekten in de loop van de tijd uit. Bij defensie sprak niemand er publiekelijk over. Volgens landmachtbaas Martin Wijnen is dat omdat de periode iets dubbels had en houdt. ,,We zijn trots op wat onze mensen hebben neergezet”, zegt de generaal. „Tegelijkertijd past borstklopperij niet tegen de achtergrond van al het leed.”

Op de pagina /mh17 vind je al het nieuws en achtergrond over het MH17-proces.

Meer: MH-17 0mroepWest

Meer: MH17-vliegramp OM

Al onze verhalen over MH17, de verdachten en de nabestaanden lees je in ons dossier

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog. NU

MH17-proces NOS

meer: MH17-proces 

MH17-proces RTL

lees: Alles wat je moet weten over het MH17-proces in De Ochtend Show to go AD

lees: Strafzaak MH17 van start, volg de zaak in ons liveblog RTL

lees: Extra uitzending: MH17-proces van start, dit gaat er gebeuren RTL

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

MH17: deze Russische vliegtuigexpert gaat tegen Kremlin in”‘Mijn land heeft mij verraden’

RTL 22.03.2020 Je zou het door de coronacrisis bijna vergeten, maar het MH17-proces gaat morgen 23.03.2020 weer verder. Vijf dagen na de ramp begon vliegtuigexpert Vadim Loekasjevitsj al openlijk kritiek te uiten op zijn eigen, Russische regering. Vadim was te gast bij een tv-zender om een Russische persconferentie over MH17 te becommentariëren. Het kostte de Rus uiteindelijk zijn baan. ‘De Russische leugens houden maar niet op’.

Meer: MH17 MH17-proces Rechtszaak

Rusland beschuldigt de Volkskrant van nepnieuws inzake MH17-onderzoek

NU 20.03.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft vrijdag een artikel van de Volkskrant als nepnieuws bestempeld. In het artikel wordt ingegaan op de veronderstelde Russische rol in het dwarsbomen van het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014.

In een persbericht laat het Russische ministerie weten dat het artikel dat op 5 maart verscheen gezien moet worden “als wederom een poging om de aandacht af te leiden van serieuze discrepanties in het blijkbaar alleen plausibele verhaal dat Rusland betrokken is bij de ramp”.

In de reconstructie van de Volkskrant wordt onder andere ingegaan op de rol van de GRU, de Russische militaire inlichtingendienst, en hun pogingen om het onderzoek te ondermijnen. Zo zouden twee Russische luchtvaartdeskundigen die meewerkten aan het onderzoek door de Onderzoeksraad (OVV) banden hebben met de GRU.

Het ministerie zegt dat het artikel in de Volkskrant, “waarvan bekend is dat het sterke banden heeft met de politie elite”, onderdeel is van een desinformatiecampagne tegen Rusland.

Ook OM haalde hard uit naar Rusland

De krant staat echter niet alleen in zijn beweringen. Ook het Openbaar Ministerie (OM) haalde tijdens de eerste dagen van het MH17-proces hard uit naar Rusland, wiens houding een schaduw over het proces zou werpen.

Het OM zegt dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt en dat de “Russische Federatie er alles aan doet om dit proces te dwarsbomen”.

Daarnaast schreef ook NU.nl over de discutabele rol van Rusland in het onderzoek naar de ramp met de MH17.

Zie ook: Het Kremlin en de MH17-ramp: Keihard ontkennen en zand in ogen strooien

Lees meer over: MH17

Hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke: ‘De facto zit bij het MH17-proces het Russische bewind in de beklaagdenbank’

NRC 20.03.2020 Interview Fred Westerbeke Bij het OM leidde hij de belangrijkste strafrechtelijke onderzoeken, zoals naar het neerhalen van vlucht MH17. Nu wordt Fred Westerbeke politiebaas in Rotterdam.

Al bijna veertig jaar is Fred Westerbeke (57) misdaadbestrijder. Hij begon zijn loopbaan als politieman, stapte na een avondstudie rechten over naar het Openbaar Ministerie, keerde terug bij de politie, werd wederom officier van justitie en gaat nu voor de derde keer een blauwe pet dragen. Over een week wordt hij de politiebaas van de eenheid Rotterdam.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 21 maart 2020

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 21 maart 2020

Meer:

MH17-zitting gaat door ondanks coronacrisis

Telegraaf 17.03.2020 Het MH17-proces gaat gewoon door, maar zonder pers en publiek. De eerst volgende zitting staat komende maandag gepland.

De Raad voor de Rechtspraak maakte onlangs bekend dat, vanwege de coronacrisis, de meeste zittingen op de lange baan gaan. Voor urgente zittingen wordt een uitzondering gemaakt, en ook het MH17-proces kan niet wachten.

Dat betekent dat er op maandag 23 maart om 10 uur wel gewoon een zitting is, maar dat lang niet alle zogenoemde procespartijen daarbij aanwezig zijn. Zo zijn niet de gebruikelijke drie officieren van justitie aanwezig, maar slechts één. Pers en publiek zijn niet welkom en ook nabestaanden kunnen de zitting niet volgen vanuit de gebruikelijke locatie in Nieuwegein.

Daar konden zij bij het begin van het proces de zaak volgen via een live-verbinding. Dat kan nog steeds, maar dan thuis, net zoals andere belangstellenden dat kunnen.

Sinds begin deze maand, ruim vijf jaar na de ramp met vlucht MH17, loopt het proces tegen vier mannen die ervan worden verdacht een cruciale rol te hebben gespeeld bij het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Het is het omvangrijkste proces ooit op Nederlandse bodem wat betreft slachtoffers en nabestaanden. Bij de ramp kwamen 298 mensen om.

De eerst volgende zitting na 23 maart 2020 staat pas voor 8 juni 2020 op de agenda. Vermoedelijk duurt het proces tot in 2021.

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving transport proces lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Amsterdam MH17-proces Malaysia Airlines-vlucht 17

MH17-proces gaat door, maar zonder publiek

AD 17.03.2020 De volgende zitting in het MH17-strafproces, op 23 maart, gaat door. Maar dan zonder pers en publiek. Ook zal maar één van de drie officieren van justitie aanwezig zijn. Die maatregel in verband met het coronavirus maakt de rechtbank vandaag bekend.

Het proces tegen drie Russen en een Oekraïner, die verdacht worden van medeplichtigheid op de moord van 298 inzittenden van vlucht MH17, begon vorige week maandag in het Justitieel Complex Schiphol. Na een paar zittingsdagen werd de zaak geschorst tot 23 maart.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De rechtbank heeft besloten dat die zitting wel doorgaat, maar met beperkte aanwezigheid van betrokken partijen. Er zullen geen journalisten en nabestaanden in de zaal zitten. Ook het congrescentrum NBC in Nieuwegein, waar nabestaanden het proces via een livestream kunnen volgen, blijft die dag dicht. De zitting begint om 10 uur.

Rechtbanken dicht

Alle rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges zijn vanaf vandaag dicht tot ten minste 6 april vanwege het coronavirus, behalve voor urgente zaken. Dit zijn zaken waar een rechterlijke beslissing niet achterwege kan blijven omdat het bijvoorbeeld raakt aan de rechten van verdachten of rechtszoekenden. Hieronder valt dus ook het MH17-proces.

Ook de uitspraak tegen de Utrechtse tramschutter Gökmen Tanis, de man die op 18 maart vorig jaar een aanslag pleegde op een tram op het 24 Oktoberplein, gaat vrijdag gewoon door. Hoe dat zal gaan en wie er bij mogen zijn, is nog niet bekend, meldde een woordvoerder eerder.

MH17-proces gaat maandag door, zonder pers en publiek

MSN 17.03.2020 Het proces over het neerhalen van vlucht MH17 gaat maandag door. Nabestaanden, pers en belangstellenden zijn echter niet welkom bij deze zitting, in verband met het coronavirus.

Van de drie officieren van justitie zal er maar één in de zittingszaal zijn, ook worden minder advocaten verwacht. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten.

De rechtbank laat maandag 23 maart weten wat de beslissingen zijn op de onderzoekswensen die door het Openbaar Ministerie en de advocaten zijn gedaan. Dat is via livestream te volgen. De eerstvolgende zitting hierna is begin juni.

Schutter, Adder, Chagrijn en Mol

Bekijk deze video op RTL XL

Dit zijn de verdachten van de MH17-ramp.

Het proces is op 9 maart begonnen in het Justitieel Complex Schiphol. De rechtszaak heeft veel deelnemers en trekt grote belangstelling, onder meer van pers uit binnen- en buitenland. Om de zaak te kunnen volgen is naast het complex een tijdelijk perscentrum gebouwd, waar honderden journalisten hun werk kunnen doen. Ook dit perscentrum blijft volgende week dicht, net als de locatie in Nieuwegein waar nabestaanden eerder deze maand het proces samen konden volgen.

Drie Russen en een Oekraïner zijn de verdachten in de zaak. Zij zijn niet bij het proces aanwezig. De rechtszaak zal volgens de planning tot ver in 2021 gaan duren.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, kwamen daarbij om het leven.

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Gek genoeg voel ik me euforisch’

RTL Nieuws; MH17-proces  MH17

meer: MH17-proces  RTL

Nabestaande Lockerbie-ramp vreest dat waarheid MH17 niet naar buiten komt

Nabestaande Lockerbie-ramp over MH17-proces: ‘Voor nabestaanden is dit loodzwaar’

Teruglezen: tweede dag van strafproces MH17, mogelijk vrijgeleide voor Poelatov

Alle 23 artikelen Created with Sketch.

Doorgaan proces MH17 op losse schroeven

OmroepWest 13.03.2020 Het is nog onduidelijk of de komende zittingen in het proces over het neerhalen van vlucht MH17 doorgaan. Dit in verband met het coronavirus, meldt de rechtbank Den Haag vrijdag. Uiterlijk woensdag 18 maart besluit de rechtbank of het proces als gepland op 23 maart verder gaat.

Het proces is afgelopen maandag begonnen in het Justitieel Complex Schiphol. De rechtszaak heeft veel deelnemers en trekt grote belangstelling, onder meer van pers uit binnen- en buitenland. Om de zaak te kunnen volgen is naast het complex een tijdelijk perscentrum gebouwd, waar honderden journalisten hun werk kunnen doen.

LEES OOK: Vader slachtoffer: ‘MH17-proces gaat om gerechtheid’

Meer over dit onderwerp: CORONAVIRUS MH17

Alle ogen op MH17-proces: ‘lompe’ Nederlandse uithaal veelbesproken

AD 11.03.2020 Het MH17-proces startte onder grote internationale belangstelling, maar hield na twee dagen abrupt weer op. Wat hebben we van de eerste twee procesdagen geleerd? Vijf vragen en antwoorden.

Was er nieuws te horen?

De eerste dagen van het MH17-proces hadden een ‘inventariserend karakter’ waarin de inhoud van het strafdossier niet op tafel kwam. Toch liet het Openbaar Ministerie zien waarom het zelfverzekerd is over het bewijsmateriaal. Het beschikt niet alleen over satelliet- en radarbeelden van de ramp, beeldbewijs van het vervoer van de Bukraket en afgeluisterde telefoongesprekken van pro-Russische separatisten, maar ook over verklaringen van tientallen getuigen.

Een belangrijke ooggetuige is ‘M58’, die anoniem blijft omdat hij represailles uit Rusland vreest. Hij stond vlakbij de lanceerlocatie van de Bukraket en claimt dat daar Russische militairen en agenten van de Russische geheime dienst FSB aanwezig waren. Vanwege zijn belastende verklaringen valt M58 in de zwaarste beschermingscategorie. Behalve M58 zijn er tientallen andere anonieme getuigen die vrezen voor hun leven.

Van de verdachten (de Russen Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en de Oekraïner Leonid Chartsjenko) verscheen er niet één op de zitting. Een opsteker voor het Openbaar Ministerie was dat de rechtbank vond dat het OM genoeg pogingen had gedaan de vier te bereiken. Zij mogen bij verstek worden veroordeeld, waardoor het proces verder kan.

Het OM haalde fel uit tegen de ‘cynische desinformatiecampagne’ die Rusland voert en legde in weinig diplomatieke termen uit waarom Rusland zelf niet te vertrouwen is. ,,Wij hebben ons afgevraagd (…) hoe serieus wij de Russische beschuldigingen nog kunnen nemen na alle aantoonbare onwaarheden die de Russische autoriteiten hebben verkondigd.” Bellingcatonderzoeker Christo Grozev zei over die uitspraak: ,,Alleen Nederlanders kunnen het zo lomp zeggen.”

Hoe reageren nabestaanden?

Opgelucht. Met de start van het proces nam de spanning toe. Nabestaande Silene Fredriksz was blij ‘dat de kop eraf is’. Vooral het oplezen van de 298 namen van slachtoffers maakte veel emoties los. Zowel in de rechtszaal als in een congrescentrum in Nieuwegein, waar nabestaanden samenkwamen om het proces te volgen, vielen tranen.

Opluchting was er ook omdat het Openbaar Ministerie stelling durft te nemen tegen Rusland. Sommige nabestaanden twijfelden of het OM vanwege geopolitieke belangen wel durfde door te pakken. Dat vertrouwen is nu gegroeid. ,,Opzienbarend”, zei Piet Ploeg, die door de MH17-ramp drie familieleden verloor. ,,Ik heb grote bewondering dat het OM zo’n duidelijk standpunt inneemt ten opzichte van de Russische staat.”

Hoe kijkt het buitenland naar het proces?

Afgezien van Rusland, waar journaals het proces politiek en vooringenomen noemen, benadrukken buitenlandse media vooral de genoemde Russische desinformatiecampagne. ABC News citeert hoofdinspecteur David Nelson uit Australië, die vindt dat de Russische propaganda vooral de nabestaanden schoffeert. ,,Dat helpt de nabestaanden niet. Ik denk niet dat dit ze helpt bij hun rouwverwerking en kennis van de feiten.”

Hoe zit dat met de verdediging van de verdachte?

Verdachte Oleg Poelatov, dus niet aanwezig op het proces, is de enige die zich laat bijstaan door advocaten. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine Doesschate van het Haagse advocatenkantoor Sjöcrona. Zij werken samen met de Russische advocate Elena Koetina, die niet als zodanig het woord mag voeren in een Nederlandse rechtbank. De drie hebben het strafdossier kortgeleden in handen gekregen en vragen extra tijd om de 36.000 pagina’s door te nemen. Poelatovs verdediging wordt gefinancierd door een stichting in Moskou. Wie die stichting financiert, zegt Van Eijck nog niet te weten.

Hoe gaat het proces verder?

Maandag 23 maart reageert de rechtbank op verschillende verzoeken van het Openbaar Ministerie, de verdediging van Poelatov en de nabestaanden. Het Openbaar Ministerie heeft onder meer gevraagd om een schouw van het gereconstrueerde MH17-wrak in Gilze-Rijen en het opnieuw horen van meerdere getuigen. De nabestaanden willen het strafdossier tot hun beschikking krijgen, zodat ze zich kunnen voorbereiden op de inhoudelijke behandeling. Met alle verzoeken die nog kunnen worden ingediend, wordt die niet voor de zomer verwacht.

Teruglezen: tweede dag van strafproces MH17, mogelijk vrijgeleide voor Poelatov

RTL 10.03.2020 Op de tweede zittingsdag van het MH17-proces gaf het Openbaar Ministerie een toelichting op de stand van zaken van het opsporingsonderzoek. Wij hielden een liveblog bij van de zaak, lees die hier terug.

Zaak onderbroken tot 23 maart 2020

De rechtbank gaat zich beraden over de wensen van de verdediging, het Openbaar Ministerie en de advocaten van de nabestaanden. Op maandag 23 maart 2020 gaat de zaak weer verder en laat de rechtbank zich uit over de verzoeken.

OM: strafdossier (nog) niet naar nabestaanden

De advocaten van de nabestaanden hadden verzocht om het strafdossier. Volgens de raadslieden is dat nodig om het spreekrecht goed te kunnen uitoefenen en voor het effectief indienen van schadeclaims.

Het Openbaar Ministerie wil de feiten eerst op zitting bespreken, voordat dossierstukken aan de nabestaanden worden verstrekt. “Dit zorgt ervoor dat stukken niet eerder op straat kunnen komen te liggen. Anderzijds stelt het nabestaanden wat ons betreft beter in staat om te beslissen over welke stukken zij willen beschikken voor het uitoefenen van hun spreekrecht.”

OM: roep Poelatov op als getuige

Het Openbaar Ministerie vraagt de rechtbank om Oleg Poelatov op te roepen als getuige. “Dan kan hij later zelf beslissen of hij gebruik wil maken van die mogelijkheid, of niet.”

Poelatov is de enige van de vier verdachten die zich laat vertegenwoordigen door een advocaat bij dit proces.

Advocaat Poelatov: waarom vraagt Nederland Rusland dan om hulp?

De advocaat van Poelatov vraagt zich af waarom Nederland wel medewerking vraagt aan Rusland, als het dat land ook beschuldigt van het verspreiden van desinformatie. De verdediging noemt twee voorbeelden. Nederland heeft Rusland om hulp gevraagd bij het uitvaardigen van de dagvaardingen en  Nederland heeft Rusland om medewerking verzocht aan onderzoek naar het luchtruim boven en rond Oekraïne.

Verder vraagt de verdediging om voorbereidingstijd. “Het kan niet zo zijn dat de verdediging constant achter de feiten aanloopt. Wij moeten de tijd krijgen om naar het dossier te kijken.”

Dit moet je weten over tweede dag MH17-proces: OM haalt keihard uit naar Rusland

AD 19.03.2020 Getuigen in het MH17-proces vrezen represailles vanuit Rusland en zijn zelfs bang geliquideerd te worden. Daarnaast voert Rusland ‘een cynische campagne van desinformatie’, zo stelde het Openbaar Ministerie (OM) vandaag in een harde uithaal naar de Russische Federatie. Lees hieronder wat je moet weten van dag twee in het MH17-proces en lees onderaan het liveblog over de zitting terug.

Wat gebeurde er vandaag?

Gisteren werd de zaak officieel ‘uitgeroepen’. Vandaag gaf het OM een inkijkje in de stand van zaken van het onderzoek: wie zijn er allemaal verhoord? Welk bewijs is er in de vorm van videobeelden en geluidsfragmenten? Wat is er allemaal gedaan om te controleren of die beelden en afgeluisterde gesprekken wel echt zijn en niet gemanipuleerd? En welk onderzoek moet nog gedaan worden? Voor dat verhaal had het OM ruim twee uur nodig.

Meerdere getuigen in het MH17-proces hebben aangegeven anoniem te willen blijven omdat ze anders vrezen voor hun veiligheid. Dat zegt officier van justitie Thijs Berger (links). Daarnaast de andere twee officieren van justitie. © videostill

Was er nieuws?

Jazeker. Opvallend was de felle uithaal van het OM naar Rusland. Dat land is officieel geen partij in het proces, maar is wel van grote invloed. Al was het maar omdat drie van de vier verdachten uit Rusland komen, ze daar ook verblijven en Rusland ze niet uitlevert.

Justitie stelde dat verschillende getuigen vrezen voor hun leven. Daarom worden ze in dit proces anoniem gehouden. Officier van justitie Thijs Berger: ,,Getuige S24 verklaart bang te zijn dat hij geliquideerd wordt, bang voor represailles van de Russische Federatie. Anderen willen volgens hem voorkomen dat de waarheid naar boven komt.”

De vrees is niet vreemd, vindt Berger. De inlichtingendiensten van de Russische Federatie spelen overduidelijk een rol in Oost-Oekraïne en zijn betrokken geweest bij meerdere moorden in het buitenland, aldus de officier. ,,In afgetapte telefoongesprekken wordt ook gesproken van ‘groen licht uit Moskou’ om iemand te liquideren.”

De rechtbank in het MH17-proces. © EPA

Voor een andere getuige, M58, zijn ‘specifieke maatregelen’ genomen, stelde het OM. Dat zou kunnen inhouden dat hij inmiddels elders in de wereld woont. Het gaat om een Russische vrijwilliger die zich had aangesloten bij de separatisten en die op 17 juli, de dag van de crash, een kruispunt bij Snizhne in Oost-Oekraïne bewaakte, in de buurt van de plek waar MH17 neerstortte.

Hij beschrijft hoe separatisten in eerste instantie juichten dat er een vliegtuig was neergeschoten, maar bij terugkeer van de rampplek niet langer blij waren: het bleek een burgervliegtuig. De getuige stelt ook gehoord te hebben dat er Russische militairen en leden van geheime dienst FSB aanwezig waren op de plek. Er zijn videobeelden van zijn verhoor, daarop is de getuige onherkenbaar gemaakt.

Had het OM verder nog iets tegen Rusland?

Justitie ging nog even door en stond ook stil bij wat ze een ‘cynische desinformatiecampagne’ van Rusland noemt. Ze doelde daarmee op de verschillende scenario’s die de Russen de afgelopen jaren naar voren hebben gebracht over de crash van MH17: eerst was het een ander vliegtuig dat had geschoten, daarna zou de Buk niet van Rusland, maar van Oekraïne zijn geweest. Het was aantoonbaar onjuist, maar de Russen bleven het herhalen.

Meer recent, vorige week nog, verschenen er via een Twitteraccount dat wordt gevuld door twee zelfbenoemde onderzoekers uit Rusland en Nederland plots artikelen gebaseerd op documenten van het Joint Investigation Team (waarin Nederland, Maleisië, Australië, België en Oekraïne samen onderzoek doen). In die vergaderverslagen wordt gesproken over de twijfels over zogenoemde metadata van enkele foto’s in het dossier.

,,Maar dat in diezelfde verslagen staat dat die twijfels inmiddels zijn verdwenen, staat niet in de artikelen die geschreven worden”, aldus het OM. Justitie vermoedt dat de documenten zijn verkregen door de Russische inlichtingendienst GROe, mogelijk bij een hack van de Maleisische politie, en door die dienst zijn gelekt aan de ‘onderzoekers’ om twijfel te zaaien over het onderzoek.

Wat zeggen de nabestaanden over de verklaringen van het OM?

De nabestaanden waren blij dat het OM zo ongeremd tegen Rusland durfde uit te halen. ,,Het OM heeft de vloer aangeveegd met alle desinformatie van Russische zijde”, zei Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, tevreden. Hij noemde het optreden van de officieren van justitie dapper. ,,Het OM heeft een heleboel gezegd over de manipulatie van bewijsmateriaal, de desinformatie en het bedreigen van getuigen.”

De advocaten van verdachte Poelatov (de enige verdachte namens wie er advocaten zijn, de vier verdachten zijn sowieso niet aanwezig) waren minder blij. ,,Het OM zeilt scherp aan de wind met haar uitlatingen over de veiligheid van de getuigen. Dat doet ze voor het oog van internationale media. En als de Russische Federatie structureel misleidende informatie verspreidt? Waarom vraagt Nederland dan wel om medewerking van Rusland als het Nederland uitkomt? Zoals bij uitreiken van de tenlastelegging aan de verdachten?”

Hoe gaat de zaak nu verder?

De zitting is geschorst tot maandag 23 maart 10.00 uur. Dan beslist de rechtbank over een aantal zaken, zoals wanneer de nabestaanden inzicht krijgen in het dossier en welke getuigen er nogmaals gehoord moeten worden. Daarna volgt in juni een zogenoemde regiezitting, waarop vooral de advocaten nog met vragen kunnen komen. De inhoudelijke behandeling van de zaak zal vermoedelijk pas in 2021 plaatsvinden.

Gisteren kende het MH17-proces een emotionele start, het OM las in de rechtbank de namen van alle 298 inzittenden van de vlucht voor. De vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) waren niet aanwezig. Lees alles over gisteren in onze samenvatting van dag één.

Behandeling strafzaak MH17 niet eerder dan 2021

Telegraaf 10.03.2020 De inhoudelijke behandeling van de strafzaak over het neerschieten van vlucht MH17 is waarschijnlijk niet eerder dan „in de loop van 2021.” Dat zei de officier van justitie dinsdag tijdens de tweede zittingsdag van het proces. De megazaak is momenteel nog in de voorbereidende en inventariserende fase.

De officier houdt er rekening mee dat het noodzakelijke aanvullende onderzoek niet voor het einde van dit jaar klaar is. Pas daarna kan de zaak inhoudelijk worden behandeld. De rechtbank heeft inmiddels blokken van zittingsdagen tot en met maart volgend jaar gereserveerd in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

Het Openbaar Ministerie heeft „sterke aanwijzingen” dat de Russische overheid het onderzoek naar het neerhalen van MH17 wil dwarsbomen. „Daarbij wordt de inzet van veiligheidsdiensten niet geschuwd.” Dat zei de officier van justitie dinsdag aan het begin van de tweede dag van het strafproces. Het OM geeft de tweede zittingsdag een toelichting op de stand van zaken van het opsporingsonderzoek.

De rechtszaak kan rekenen op grote nationale en internationale belangstelling, van nabestaanden, waarnemers en journalisten. Tijdens de eerste zittingsdag schetste de voorzitter van de rechtbank hoe het proces er de komende maanden ongeveer uit zal gaan zien. Er zijn blokken van zittingsdagen tot en met maart volgend jaar ingeruimd. Het is niet duidelijk hoeveel daarvan gebruikt gaan worden en of het voldoende is.

Monsterproces

Het monsterproces over het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines begon maandag op het Justitieel Complex Schiphol. Het toestel werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Een van de officieren van justitie las tijdens de eerste zittingsdag de namen op van alle slachtoffers. Het was toen muisstil in de zittingszaal.

Het OM vervolgt Oleg Poelatov (53), Sergej Doebinski (57), Igor Girkin (49) en Leonid Chartsjenko (48) voor het neerhalen van vlucht MH17, met de dood van alle inzittenden tot gevolg, en van de moord op alle inzittenden. De eerste drie verdachten zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner. Poelatev laat zich als enige vertegenwoordigen door advocaten. Zij lieten namens hem weten dat hij ontkent er iets mee te maken te hebben.

Separatist heeft verklaard over afvuren buk ten tijde van neerhalen MH17

NU 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag laten weten dat er verklaringen zijn afgelegd door een getuige die in 2014 in de buurt was van de veronderstelde afvuurlocatie van de buk-raket waarmee vlucht MH17 is neergehaald. De persoon was als Russische vrijwilliger actief in een separatistische eenheid in Oost-Oekraïne.

Volg hier ons liveblog over de tweede zittingsdag in het MH17-proces

De getuige, die wordt aangeduid als M58, zegt dat hij op de dag dat vlucht MH17 werd neergehaald (17 juli 2014) in de buurt van een buk was toen een raket werd gelanceerd.

M58 heeft verklaard dat het zijn taak was om met anderen het terrein waar de buk gestationeerd stond te bewaken en dat er ook andere pro-Russische separatisten aanwezig waren. Het OM gaat ervan uit dat een landbouwveld in de buurt van Pervomaisk de lanceerlocatie is geweest.

De getuige zegt dat aanwezigen in eerste instantie verheugd reageerden, omdat een militair transportvliegtuig zou zijn neergeschoten. Toen de eerste mensen terugkwamen van de crashsite, vertelden zij echter dat het om een burgervliegtuig ging.

De verklaring van M58 bij de rechter-commissaris is in oktober vastgelegd op video. Vanwege de aard van zijn verklaring is hij onherkenbaar gemaakt en wordt zijn naam afgeschermd. Het OM wil de getuige graag nog nader horen en kan zich voorstellen dat ook de verdediging dit wil.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Getuige verklaart over vervoeren buk

M58 is niet de enige aan de kant van de separatisten die verklaringen heeft afgelegd. Ook getuige S21 zegt destijds in een militaire eenheid die onder leiding stond van verdachte Leonid Karchenko te hebben gediend.

Deze getuige zegt dat hij op de dag waarop MH17 is neergeschoten samen met een aantal anderen ’s avonds werd ingeschakeld om een buk-TELAR te vervoeren vanuit Snizhne in Oost-Oekraïne en uiteindelijk weer over te dragen.

De verklaringen kunnen van belang zijn voor het scenario waar het OM van uitgaat: dat vlucht MH17 in juli 2014 met een buk-raket is neergehaald boven gebied dat in handen was van separatisten.

De vier verdachten die worden vervolgd, zijn volgens het OM verantwoordelijk voor het binnenhalen van de buk vanuit Rusland, het bewaken van het afweergeschut en het vervoer terug naar Rusland.

De officier van justitie deed dinsdag op de tweede zittingsdag een dringend beroep op Igor Girkin (49), zijn rechterhand Sergey Dubinskiy (57), diens assistent Oleg Pulatov (53) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (48) om een verklaring af te leggen over waar zij van worden verdacht.

Zie ook: MH17-verdachte Kharchenko: de man die het neerhalen rapporteerde

Lees meer over: MH17

Nieuwe getuigen in zaak MH17, onderzoek bijna klaar

NOS 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie heeft op de tweede dag in het MH17-proces nieuwe getuigen gepresenteerd. Een van hen is een Rus die aanwezig zou zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket. Ook zei het OM dat het onderzoek bijna is afgerond.

De nieuwe getuige had zich volgens het OM als vrijwilliger bij de separatisten aangesloten. Hij bewaakte het terrein waar de Buk-raket werd afgeschoten. Volgens de man waren de aanwezigen blij dat er een militair transportvliegtuig was neergehaald, tot ze er achter kwamen dat het om een passagiersvliegtuig ging.

Volgens het OM is het voor de man te gevaarlijk om hem op een zitting te horen en moet dat in het geheim gebeuren. Hij heeft eerder wel in vermomming gesproken met de rechter-commissaris.

De tweede dag van het MH17-proces is te volgen via deze livestream.Ook tientallen andere getuigen lopen volgens het OM het risico om te worden bedreigd door Russische veiligheidsdiensten. De identiteit van deze mensen wordt met toestemming van de rechter-commissaris geheim gehouden. Meer getuigen hebben gezegd dat ze bang zijn voor vergelding of zelfs moord.

Filmer bedreigd

Die angst is niet onterecht, zei officier van justitie Thijs Berger. “Een van de mensen die een filmpje hebben gestuurd, kreeg twee keer bezoek van gewapende mensen. Daarna is hij gevlucht.” Op zijn opnames is de Buk-raket in Oost-Oekraïne te zien.

De dreiging komt volgens het OM van gewapende groepen in Oost-Oekraïne en van de geheime dienst in Rusland. “Dit werpt een donkere schaduw over dit proces. Er zijn veel aanwijzingen dat Russische veiligheidsdiensten het proces proberen te dwarsbomen.” De officier wees erop dat de diensten eerder in verband zijn gebracht met moorden.

Volgens het Openbaar Ministerie is het onderzoek naar de vier verdachten bijna klaar. Het OM zegt nog strenger dan anders te hebben beoordeeld of bewijsmateriaal in de MH17-zaak authentiek is.

Een deel van het bewijs komt uit tapgesprekken van de Oekraïense geheime dienst. Het OM heeft gecontroleerd of die gesprekken echt zijn, bijvoorbeeld door ze naast telecomgegevens te leggen. Het internationale Joint Investigation Team (JIT) heeft ook verschillende mensen op de tapgesprekken gesproken, die erkennen dat zij inderdaad te horen zijn.

Controle beelden

Ook foto’s en filmpjes zijn uitgebreid door het JIT gecheckt, onder meer door na te gaan of de plek op de beelden ook de werkelijke locatie was. Waar mogelijk zijn camera’s en geheugenkaarten onderzocht en het KNMI is gevraagd of het weer op de beelden overeenkomt met het weerbeeld van die dag.

Als voorbeeld van het zorgvuldig handelen door het JIT noemde het Openbaar Ministerie een foto waarop de Buk-installatie te zien was, samen met een donker busje met zwaailichten. Dat busje kwam ook op andere beelden voor. De telefoons van mensen die op de foto te zien waren, bleken inderdaad contact te hebben gehad met masten in de buurt van de locatie.

Volgens het Openbaar Ministerie is extra onderzoek naar beeldmateriaal en tapgesprekken niet nodig. Verwijten uit Rusland dat die zijn gemanipuleerd blijken keer op keer niet waar, benadrukte het OM. Verder wil justitie dat de rechtbank gaat kijken bij de wrakstukken van MH17. Die staan op de luchtmachtbasis in Gilze-Rijen.

Misleidende informatie

Het Openbaar Ministerie herhaalde dat de Rusland constant misleidende informatie verspreidt en ook afluister- en hackoperaties uitvoert om het MH17-onderzoek te verstoren.

Pas in de loop van volgend jaar zal de zaak inhoudelijk worden behandeld, is de verwachting, bij voorkeur opgedeeld per thema. “Tot die tijd zal de desinformatiecampagne ongetwijfeld doorgaan”, zegt het OM.

De aanklagers willen verder zo snel mogelijk weten of een van de verdachten, de Rus Poelatov, bereid is een verklaring af te leggen. Dat kan schriftelijk, op een opgenomen video of in Rusland. Het OM wil ook kijken of hij in Nederland door de rechter verhoord kan worden, zonder dat hij gearresteerd wordt. Geen van de vier mannen die terechtstaan zijn bij het proces komen opdagen.

Onder druk gezet

Maar de advocaten van Poelatov zeggen op zijn vroegst pas in juni te kunnen bepalen welk onderzoek zij nodig achten. Zij vinden de opmerkingen van het Openbaar Ministerie over de veiligheidsrisico’s voor een aantal getuigen ongepast. Daardoor zouden andere getuigen beïnvloed kunnen worden, zei advocaat Boudewijn van Eijck.

Hij uitte ook kritiek op de uitspraken over misleiding door Rusland. “Als dat zou kloppen, vraag ik me af waarom het OM Rusland wel om hulp heeft gevraagd. De rechtshulpverzoeken zijn allemaal keurig uitgevoerd.”

Of hun cliënt Poelatov een verklaring wil afleggen weten de advocaten nog niet. De verdediging voelt zich door justitie onder druk gezet. “Wij moeten nu de tijd krijgen om in het dossier te duiken.”

De zaak gaat op 23 maart 2020 verder. Dan bepaalt de rechtbank hoe het proces verder zal verlopen.

Bekijk ook;

OM: Dreiging vanuit Rusland richting getuigen MH17-proces reëel scenario

NU 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) heeft dinsdag benadrukt dat de dreiging vanuit Rusland ten opzichte van getuigen in het MH17-proces zeer reëel is. Het is daarom van groot belang dat zij anoniem blijven.

De tweede dag in het MH17-proces stond in het teken van de stand van het onderzoek. De officier van justitie haalde nog maar eens hard uit naar Rusland wiens houding “een schaduw over dit proces werpt”.

Maandag stelde het OM al dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt en dinsdag werd herhaald dat de “Russische Federatie er alles aan doet om dit proces te dwarsbomen”.

Daarbij zou volgens het OM de inzet van Russische veiligheidsdiensten niet worden geschuwd. Dat zij proberen de identiteit van de nu nog anonieme getuigen te achterhalen is volgens de officier “een reëel scenario”.

Een getuige die beeldopnamen heeft gemaakt van de buk waarmee MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht is geschoten, zegt te zijn gevlucht toen er tot tweemaal toe gewapende mannen aan zijn deur stonden. Een ander zegt te vrezen voor zijn leven als zijn naam bekend wordt.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

‘Veiligheidsdiensten betrokken bij gewapende strijd’

Het OM zei op zitting dat het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) duidelijke aanwijzingen heeft opgeleverd dat diezelfde Russische veiligheidsdiensten FSB en GRU ook nauw betrokken zijn bij het gewapend conflict in Oekraïne.

Om de risico’s zoveel mogelijk te beperken heeft de rechter-commissaris besloten dat van tientallen getuigen de identiteit moet worden afgeschermd. Een kleiner aantal is als bedreigde getuige gehoord. “Op die manier hebben zij een verklaring kunnen afleggen zonder onverantwoorde risico’s te lopen”, aldus de officier van justitie.

Zie ook: Het Kremlin en de MH17-ramp: Keihard ontkennen en zand in ogen strooien

Lees meer over: MH17

© Foto Koen van Weel/ANP Advocaten Sabine ten Doesschate (midden) en Boudewijn van Eijck van verdachte Oleg Poelatov, dinsdag in de rechtszaal van het Justitieel Complex

‘Rusland probeert waarheidsvinding MH17 te verstoren’

MSN 10.03.2020 Het Nederlandse Openbaar Ministerie beschikt over een getuige die zegt dat er Russische militairen waren op de locatie van de Boek-raketinstallatie op de locatie waarvandaan vlucht MH17 werd neergehaald. Separatisten vertelden de getuige dat de mannen hoorden bij de Russische geheime dienst FSB.

De verklaring van anonieme ‘getuige M58’ vormt een nieuwe aanwijzing dat Rusland direct betrokken was bij het neerschieten van het toestel in 2014.

Maandag begon het MH17-proces tegen drie Russen en een Oekraïner in de rechtszaal op Schiphol. Zij worden verdacht van moord en het vernietigen van een burgervliegtuig. Op de tweede zittingsdag is het OM begonnen met een overzicht van de stand van het onderzoek. Daaruit blijkt dat het OM veel informatie heeft over de rol die Rusland speelde in Oost-Oekraïne. Zo heeft het onderzoek „duidelijke aanwijzingen’’ opgeleverd dat de Russische veiligheidsdiensten FSB en GROe „nauw betrokken zijn bij het gewapend conflict in Oekraïne”. Zo zouden separatisten in afgeluisterde telefoongesprekken spreken over „groen licht uit Moskou om iemand te executeren” en over „een bevel uit Moskou om iemand neer te schieten”.

Getuigenverklaring Girkin

Geen van de vier verdachten is aanwezig bij het proces in het Justitieel Complex op Schiphol. In de rechtbank laat alleen verdachte Oleg Poelatov zich vertegenwoordigen door advocaten. Hoofdverdachte Igor Girkin blijkt wel een getuigenverklaring te hebben afgelegd in Rusland. Daarin vertelt de voormalige separatistenleider dat hij tien minuten na het neerstorten van MH17 de melding kreeg dat de ‘luchtverdediging’ een Oekraïens gevechtsvliegtuig had neergeschoten. Later zou hij te horen hebben gekregen dat het in werkelijkheid om een burgervliegtuig ging.

Volgens het OM zijn er „duidelijke aanwijzingen” dat Russische inlichtingendiensten proberen „de waarheidsvinding naar het neerschieten van vlucht MH17 te verstoren”. Officier van justitie Thijs Berger noemde in dat kader een poging om de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) te hacken en pogingen om in te breken in de computersystemen van de Maleisische justitie.

‘Donkere schaduw over proces’

Ook binnen Rusland zouden de autoriteiten proberen burgeronderzoek naar de toedracht te smoren. Een getuige die vanuit Rusland onderzoek deed naar de ramp, verklaarde dat zijn computer in beslag werd genomen en dat hij werd gezocht door de Russische inlichtingendienst FSB.

De getuigen die tegenover het Nederlandse OM een verklaring hebben afgelegd, lopen volgens Berger daarom een groot risico wanneer hun identiteit bekend wordt. Hij verwees naar verschillende aanslagen die zijn gepleegd door Russische diensten, zoals de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal in het Britse Salisbury in 2018. „De optelsom van al deze feiten werpt een donkere schaduw over dit proces”, aldus de officier van justitie.

Advocaat: mogelijk spreekt verdachte Poelatov tijdens MH17-proces

Telegraaf 09.03.2020  De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov sluiten niet uit dat hij zijn mond open gaat doen tijdens de strafzaak tegen hem en drie andere verdachten. De kans is echter klein dat hij naar Nederland komt. Mogelijk zal hij bijvoorbeeld via een videoverbinding spreken. Dat zei zijn advocaat Boudewijn van Eijck in het programma Nieuwsuur.

Er is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Rus. „Dat is geen stimulans om naar Nederland te komen”, aldus Van Eijck. De verdediging van Poelatov wordt betaald door een Russische stichting. Hoe die stichting aan het geld komt, weet Van Eijck niet.

De Rus wordt bijgestaan door hem en collega Sabine ten Doesschate. Poelatov is de enige die zich door advocaten laat verdedigen. De andere drie verdachten hebben geen gehoor gegeven aan de oproep om naar het Justiteel Complex Schiphol te komen of advocaten te sturen.

Ten Doesschate liet aan Nieuwsuur weten dat ze haar cliënt in Rusland heeft ontmoet. „Hij wil betrokken zijn bij zijn verdediging. Hij vindt het belangrijk dat daar werk van wordt gemaakt.” Hij ontkent iedere betrokkenheid bij de ramp.

BEKIJK OOK:

Reconstructie MH17: Die ene zomerdag dat alles gitzwart kleurde

’Laf gedrag’

„Ze hebben alles geprobeerd om de dagvaarding te ontlopen en onvindbaar te zijn voor het OM. Uitermate laf gedrag”, zegt nabestaande Silene Fredriksz tegen De Telegraaf over de drie verdachten. Ze is blij dat de strafzaak ’eindelijk is begonnen’. „Dat gaf maandag ook wel een ontlading bij velen van ons. De kop is eraf. We houden er rekening mee dat een lange adem nodig is.”

Vlucht MH17 werd bijna zes jaar geleden uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Maandag begon de strafzaak hierover.

BEKIJK OOK:

’Er schuilt stukje hoop in strafproces MH17’

BEKIJK OOK:

’OM maakte fout door Russen vroegtijdig buitenspel te zetten in MH17-proces’

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving proces moord/doodslag transport lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Oleg Poelatov Boudewijn van Eijck Nederland

OM geeft tweede zittingsdag toelichting op MH17-onderzoek

MSN 10.03.2020 Het Openbaar Ministerie geeft dinsdag, de tweede zittingsdag van het MH17-proces, een toelichting op de stand van zaken van het opsporingsonderzoek. Dat wil zeggen dat het OM de rechtbank vertelt hoe ver het onderzoek is en wat er nog moet gebeuren voordat de zaak wat justitie betreft inhoudelijk behandeld kan worden.

De rechtszaak kan rekenen op grote nationale en internationale belangstelling, van nabestaanden, waarnemers en journalisten. Tijdens de eerste zittingsdag schetste de voorzitter van de rechtbank hoe het proces er de komende maanden ongeveer uit zal gaan zien. Er zijn blokken van zittingsdagen tot en met maart volgend jaar ingeruimd. Het is niet duidelijk hoeveel daarvan gebruikt gaan worden en of het voldoende is.

Het monsterproces over het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines begon maandag op het Justitieel Complex Schiphol. Het toestel werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. Een van de officieren van justitie las tijdens de eerste zittingsdag de namen op van alle slachtoffers. Het was toen muisstil in de zittingszaal.

Het OM vervolgt Oleg Poelatov (53), Sergej Doebinski (57), Igor Girkin (49) en Leonid Chartsjenko (48) voor het neerhalen van vlucht MH17, met de dood van alle inzittenden tot gevolg, en van de moord op alle inzittenden. De eerste drie verdachten zijn Russen, Chartsjenko is een Oekraïner. Poelatev laat zich als enige vertegenwoordigen door advocaten. Zij lieten namens hem weten dat hij ontkent er iets mee te maken te hebben.

Advocaat: mogelijk spreekt verdachte Poelatov tijdens MH17-proces

MSN 09.03.2020 De advocaten van MH17-verdachte Oleg Poelatov sluiten niet uit dat hij zijn mond open gaat doen tijdens de strafzaak tegen hem en drie andere verdachten. De kans is echter klein dat hij naar Nederland komt. Mogelijk zal hij bijvoorbeeld via een videoverbinding spreken. Dat zei zijn advocaat Boudewijn van Eijck in het programma Nieuwsuur.

Er is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Rus. “Dat is geen stimulans om naar Nederland te komen”, aldus Van Eijck. De verdediging van Poelatov wordt betaald door een Russische stichting. Hoe die stichting aan het geld komt, weet Van Eijck niet.

De Rus wordt bijgestaan door hem en collega en Sabine ten Doesschate. Poelatov is de enige die zich door advocaten laat verdedigen. De andere drie verdachten hebben geen gehoor gegeven aan de oproep om naar het Justiteel Complex Schiphol te komen of advocaten te sturen.

Ontmoeting

Ten Doesschate liet aan Nieuwsuur weten dat ze haar cliënt in Rusland heeft ontmoet. “Hij wil betrokken zijn bij zijn verdediging. Hij vindt het belangrijk dat daar werk van wordt gemaakt.” Hij ontkent iedere betrokkenheid bij de ramp.

De beide raadslieden hebben maandag in de rechtszaal betoogd dat het destijds niet sluiten van het luchtruim boven Oekraïne ten onrechte geen onderdeel is van het strafrechtelijk onderzoek. Zij hebben aangekondigd die kwestie te zullen opvoeren in hun verdediging. In Nieuwsuur zei hoofdofficier van justitie Digna van Boetzelaer dat het Openbaar Ministerie daarvan “de relevantie” niet ziet. “Dat is andere kwestie dan het neerhalen van MH17, waar de verdachte van beschuldigd wordt.”

Vlucht MH17 werd bijna zes jaar geleden uit de lucht geschoten boven oostelijk Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwam om het leven. Maandag begon de strafzaak hierover.

LIVE Advocaat Poelatov: ’OM laat sluiten luchtruim achterwege in onderzoek MH17’

Telegraaf 09.03.2020  De verdediging van Oleg Poelatov zegt dat het Openbaar Ministerie ten onrechte het niet sluiten door Oekraïne van het luchtruim achterwege heeft gelaten in het strafrechtelijk onderzoek.

Advocaat Boudewijn van Eijck suggereerde dat dat wellicht te maken heeft met het feit dat Oekraïne deel uitmaakt van het Joint Investigation Team JIT, en invloed heeft uitgeoefend om uit de wind te worden gehouden. „De onderste steen is nog lang niet boven”, aldus de advocaat van verdachte Oleg Poelatov.

Verslaggever Saskia Belleman is in de beveiligde rechtbank op Schiphol. Volg het MH17-proces via haar tweets onderaan dit artikel.

De rechtbank tijdens de eerste zittingsdag in het MH17-proces. Ⓒ AFP

Van Eijck en zijn collega Sabine ten Doesschate kondigden aan dat de kwestie van het luchtruim een belangrijk onderdeel van hun verdediging zal zijn. Van Eijck vindt het onterecht dat er aan de 12 luchtverkeersleiders die in 2015 en 2016 door het JIT zijn gehoord, geen vragen zijn gesteld over het waarom van het niet sluiten van het luchtruim.

BEKIJK OOK:

Dit zijn de vier verdachten van de massamoord op vlucht MH17

BEKIJK OOK:

Muisstil in rechtszaal tijdens oplezen namen slachtoffers MH17

Door de Oekraïnse autoriteiten werd voor burgerluchtvaart een ’veilige’ grens van 32.000 voet aangehouden. Die grens was drie dagen voor het neerhalen van MH17 nog opgehoogd. Een reden daarvoor werd niet gegeven. MH17 vloog op 33.000 voet.

Op 16 juli 2014 werden er door de Russische autoriteiten zogenoemde ’Notice to airmen’ – Notams – uitgevaardigd voor het gebied dat grensde aan Oost-Oekraïne. De Russen gaven als laagste veilige vlieghoogte 53.000 voet aan, 6 kilometer hoger dan MH17 vloog. Die Notams gingen over Russisch grondgebied, maar verwezen duidelijk naar de reden: het gewapende conflict op de grond in Oost-Oekraïne.

Het vliegplan van MH17 voorzag niet in die hogere grens. Van Eijck en Ten Doesschate vinden het onterecht dat het onderzoek zich niet mede richt op het „opmerkelijke feit” dat het luchtruim boven Oekraïne niet dicht was. Volgens Van Eijck „overheersten militaire belangen, en werden er ten onrechte geen maatregelen genomen om civiele vliegtuigen te beschermen.”

BEKIJK OOK:

Op deze indrukwekkende manieren werden bewijzen MH17 verzameld

Van Eijck en Ten Doesschate kaartten de kwestie van het luchtruim aan op de eerste dag van het strafproces tegen 4 verdachten van het neerhalen van MH17, en de moord op 298 inzittenden. Ten Doesschate benadrukte het belang van een goede verdediging van verdachte Poeletov voor een eerlijk proces. „De drang om een schuldige aan te wijzen kan daaraan in de weg staan. Als die wens te sterk wordt, dan kan dat ten koste gaan van de waarheidsvinding.”

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving rechterlijke macht lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Boudewijn van Eijck Johan Frederik ten Doesschate Oleg Poelatov Oekraïne Joined Investigation Team JIT Openbaar Ministerie Malaysia Airlines-vlucht 17

Openbaar Ministerie: Buk-installatie had nooit in Oekraïne mogen zijn

NU 09.03.2020 Strafrechtelijk gezien had de buk-installatie waarmee MH17 uit de lucht is geschoten nooit in Oekraïne mogen zijn, en had het daar nooit een raket mogen afvuren. Dat heeft het Openbaar Ministerie (OM) maandag duidelijk gemaakt in het openingswoord van het proces rond het neergehaalde vliegtuig.

Dit is volgens de officier van belang omdat het deze zaak “wezenlijk anders maakt dan gevallen waarbij inschattingsfouten tijdens een rechtmatige militaire actie leiden tot burgerdoden”.

Volgens het OM hebben de vier verdachten Igor Girkin (49), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (57), diens assistent Oleg Pulatov (53) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (48) een hoofdrol gespeeld bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014, waarbij 298 mensen omkwamen. Ook al hebben zij geen van vieren op de knop gedrukt.

Het OM zegt dat het “goed denkbaar” is dat het bedoeling van de verdachten was “om een vliegtuig van de Oekraïense strijdkrachten uit de lucht te laten schieten”. In 2014 woedde er een strijd tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger. Maar volgens de officier sluit dit “vergissingsscenario” de strafbaarheid van de verdachten niet uit. “Al is het aan de rechtbank om hierover te oordelen”.

Namen van 298 MH17-slachtoffers voorgelezen tijdens zitting

OM benoemt tegenwerken Rusland

Het OM benoemde in het openingswoord dat Rusland het strafrechtelijk onderzoek actief heeft tegengewerkt. De officier sprak ook zijn verwachting uit dat er de komende tijd “rookgordijnen opgeworpen worden om de aandacht van de feiten af te leiden”.

De officier zei echter dat er een solide dossier is opgebouwd op basis van onder andere tientallen getuigen, die hebben verteld wat zij hebben meegemaakt op 17 juli 2014, en in de periode daaromheen.

Vanuit Rusland aangeleverde stukken, voorzien van een analyse van het OM, zijn eveneens opgenomen in het dossier. “Ook beschuldigingen van manipulatie van tapgesprekken en beeldmateriaal in open bronnen hebben wij serieus genomen en voorgelegd aan onafhankelijke deskundigen.”

Zie ook: Dit was de eerste dag van het MH17-proces

Geen van verdachten aanwezig

Het OM hoopt nog steeds op een actieve bijdrage vanuit de verdachten. Geen van de vier mannen verscheen maandag op de openingsdag van het proces en de verwachting is niet dat dit zal veranderen.

Alleen Pulatov wordt vertegenwoordigd door een Russische en twee Nederlandse advocaten, Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate. Laatstgenoemde liet weten dat hun cliënt alle betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 ontkent.

Van Eijck zegt zich te hebben verbaasd dat er strafrechtelijk gezien maar weinig onderzoek is gedaan naar de rol van Oekraïne en het openhouden van het luchtruim, terwijl er sprake was van een gewapend conflict. Volgen het OM speelt dat geen rol in deze strafzaak, maar daar is de verdediging het niet mee eens.

Lees meer over: MH17

Dag één MH17-proces: 49 nabestaanden willen spreekrecht, verdachte ontkent

NOS 09.03.2020 In het Justitieel Complex Schiphol, de extra beveiligde rechtbank waar bijzondere rechtszaken worden gevoerd, is onder grote internationale belangstelling het strafproces begonnen tegen vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014.

De drie Russen en een Oekraïner zouden hebben meegewerkt aan het transport en in stelling brengen van de Buk-raket waarmee het passagiersvliegtuig van maatschappij Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne werd neergehaald.

De verdachten waren zoals verwacht niet aanwezig bij het strafproces. Wel laat een van hen zich vertegenwoordigen door Nederlandse advocaten. Het Openbaar Ministerie verwacht op korte termijn in deze complexe zaak, waarvan het dossier 36.000 pagina’s telt, geen nieuwe verdachten te vervolgen. De inhoudelijke behandeling gaat pas eind dit jaar van start. Het proces gaat naar verwachting jaren duren.

Hoofdrolspelers

Vandaag werd duidelijk dat van de nabestaanden er 49 gebruikmaken van hun spreekrecht. Dat wil zeggen dat ze aan het eind van het proces voor de rechtbank het woord willen voeren. 82 zijn van plan het bij een schriftelijke verklaring te houden, 84 mensen willen een vordering indienen.

De vier verdachten die nu terechtstaan, worden door het OM als ‘hoofdrolspelers’ getypeerd. Maar tientallen mensen hebben een rol gespeeld bij het vervoeren en bewaken van de raketinstallatie, zei officier van justitie Ferdinandusse, alleen is niet iedereen geïdentificeerd en sommige betrokkenen zijn overleden. Tegen anderen is geen of te weinig bewijs te leveren.

Vanochtend las officier van justitie Dedy Woei-a-Tsoi de aanklacht voor.

Namen MH17-slachtoffers voorgelezen in de rechtszaal

Het OM ziet het als “een van de grootste opgaven” om om te gaan met misleiding. “Het is zaak goed onderscheid te maken tussen de rookgordijnen die worden opgeworpen en waar het in dit proces werkelijk om gaat”, zei officier van justitie Ferdinandusse. Rusland heeft bij herhaling gezegd dat het bewijsmateriaal van het internationale onderzoeksteam is vervalst, maar het OM hoopt die beschuldigingen te kunnen weerleggen.

Verder onderzocht

Er is maar één verdachte, Oleg Poelatov (53), die zich door (Nederlandse) advocaten laat verdedigen. Zij benadrukten dat ze evenzeer als iedereen geschokt zijn door de ramp, maar ze vinden het ook belangrijk dat de waarheid boven tafel komt

Poelatov geldt als plaatsvervangend commandant van de eenheid die de Buk-raket bediende en hij zou vlak bij het wapen zijn geweest toen vlucht MH17 werd neergehaald. Als de wens naar het aanwijzen van een schuldige en bestraffing sterker worden, “kan dat ook ten koste gaan van waarheidsvinding”, sprak advocate Sabine ten Doesschate.

De verdediging wil verder in de zomer terugkomen op punten die verder onderzocht zouden moeten worden, zoals de vraag waarom het luchtruim boven Oekraïne ten tijde van de ramp maar beperkt gesloten was. Dat zou erop kunnen wijzen dat Kiev maar beperkt rekening hield met de risico’s voor passagiersvliegtuigen.

Verslaggever Kees van Dam viel op dat alle procespartijen “op kousevoeten” om het lot van de nabestaanden heen lopen. “Hun is iets verschrikkelijks overkomen, en alle partijen voelen dat zo: de rechter, het OM en de advocaten van de verdachte.”

Vooral de verdediging van Poelatov moet zoeken naar evenwicht: ook die beseft heel goed wat de nabestaanden is aangedaan, maar ze willen ook dat het een eerlijk proces wordt. Dat zal soms wrijving geven, zegt Van Dam. “Maar het medeleven met de nabestaanden, dat stond bij alle partijen centraal. In dat opzicht is dit echt een uniek proces. Hoe vaak die uitdrukking ook wordt gebruikt: hier gaat dat echt op.”

Meer lezen over de eerste dag van het MH17-proces? Het liveblog van vandaag vind je hier.

Bekijk ook;

Rechtbank: Impact MH17-ramp op nabestaanden nauwelijks voor te stellen

NU 09.03.2020 De rechtbank Den Haag stelde maandag vast dat de impact van het neerhalen van vlucht MH17 op de nabestaanden van de slachtoffers nauwelijks is voor te stellen. De rechter merkte dit op nadat de officier van justitie de namen van alle 298 slachtoffers had voorgelezen.

Volg de eerste zittingsdag in het MH17-proces via ons liveblog.

Het noemen van de namen zorgde voor de nodige emoties bij nabestaanden in de zittingszaal. “Stilte en bezinning is nu passend”, sloot de voorzitter van de rechtbank het eerste deel van de zittingsdag af.

Maandag begon het proces tegen vier verdachten van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Zij worden verdacht van het laten verongelukken van het vliegtuig met de dood van de inzittenden tot gevolg dan wel de moord op alle 298 personen aan boord van het toestel van Malaysia Airlines.

Het gaat om de Russen Igor Girkin (49), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (57), diens assistent Oleg Pulatov (53) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (48).

Verantwoordelijk voor binnenhalen dodelijk wapen

“In de ogen van het Openbaar Ministerie hebben zij bewerkstelligd dat een dodelijk wapen, een buk-TELAR, Oost-Oekraïne is binnengebracht en naar een positie is gebracht vanwaar het toestel van Malaysia Airlines is neergehaald”, aldus de officier van justitie.

Na het voorlezen van de verdenking volgde een indrukkende voordracht van alle namen van de slachtoffers uit diverse landen. 196 van hen kwamen uit Nederland.

Het eerste gedeelte van zittingsdag stond vooral in het teken van “inventarisering”, aldus de rechtbank. Belangrijk is dat de rechter van oordeel is dat Girkin, Dubinsky en Kharchenko zonder aanwezigheid kunnen worden vervolgd.

Alleen Pulatov laat zich bijstaan door een Russische advocaat en twee Nederlandse advocaten. Van alle verdachten is bekend dat zij enige betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 ontkennen.

Zie ook: Vlucht MH17 van minuut tot minuut: ‘Malaysia 17, how do you read me?’

Lees meer over: MH17 Binnenland

Rusland reageert sceptisch na eerste dag rechtszaak: journaal wijdt één minuut aan MH17

AD 09.03.2020 In Rusland is – zoals verwacht – met veel scepsis gereageerd op de opening van het proces tegen de verdachten van betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in 2014. De Nederlandse autoriteiten zouden onder meer ‘druk uitoefenen’ op de rechtszaak.

Het OM stelde vandaag dat het de vier verdachten Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko verdenkt van betrokkenheid bij het vervoeren van de Buk-raket die MH17 neerhaalde op 17 juli 2014. Daarmee zijn ze verantwoordelijk voor de moord op de 298 inzittenden. Er was nog geen inhoudelijke behandeling van de zaak. Het zal nog maanden duren voordat het proces daaraan toe is.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het journaal van de Russische staatstelevisie opende met de ontwikkelingen rond het coronavirus en presenteerde vervolgens de rechtszaak die vandaag begon op Schiphol. ,,Er is een massa zwakke punten in de bewijsvoering’’, trapt de nieuwslezer af. ,,Er zijn dertien anonieme getuigen van wie volgens Nederlandse media de meerderheid pas vorig jaar is gehoord.

Vijf jaar na dato’’, smaalt de presentatrice van Ruslands belangrijkste nieuwsprogramma. ,,Daarnaast bestaat er een enorme hoeveelheid vragen over de methodiek en de kwaliteit van het onderzoek.’’

Rusland werd niet opgenomen in de onderzoeks­groep en alle informatie die we doorgaven heeft het Nederland­se OM genegeerd, aldus Nieuwslezer op het journaal in Rusland.

Zo wilde Rusland volgens het Russische journaal een niet-vooringenomen onderzoek waaraan alle partijen konden meedoen. ,,Maar Rusland liep letterlijk tegen een muur aan: ons land werd niet opgenomen in de onderzoeksgroep en alle informatie die we doorgaven over een natuurgetrouwe proef met een Buk en gegevens over radarstations, heeft het openbaar ministerie gewoonweg genegeerd.’’

Daarna volgt een litanie over het feit dat Oekraïne niet het luchtruim op tijd heeft gesloten en dat Kiev wel is toegelaten tot de het Joint Investigation Team (JIT) dat de aanslag op MH17 de afgelopen 5,5 jaar heeft onderzocht. ,,Daardoor had Kiev de mogelijkheid het onderzoek te manipuleren.’’

Het item wordt na 1 minuut en 16 seconden alweer afgesloten met de opmerking dat ‘in onze media meermalig is vermeld dat de Nederlandse autoriteiten druk uitoefenen op de rechtszaak’. Met diezelfde opmerking kwam woordvoerster Maria Zacharova van het ministerie van Buitenlandse Zaken afgelopen vrijdag ook al, zonder concrete voorbeelden van die druk te noemen.

Russische soevereiniteit

De Russische regeringskrant Izvestia gooit het over een andere boeg en schrijft dat er documenten zijn opgedoken die aantonen dat het JIT de ‘Russische soevereiniteit zou hebben geschonden’. De onderzoekers zouden hebben geprobeerd getuigen van de MH17-aanslag in Rusland te horen, zonder de Russische autoriteiten daarover te informeren.

,,Ze zeggen openlijk dat ze volledig onverschillig staan tegenover de wetten van de Russische Federatie. Ze zijn bereid om de wet te overtreden om bewijs te vinden’’, citeert persbureau TASS de woorden van de Nederlandse MH17-onderzoeker Max van der Werff. Die zet al jaren grote vraagtekens bij het JIT-onderzoek en wordt er door critici van bejegend zich door het Kremlin te laten misbruiken.

Senator en buitenlandspecialist Frants Klintsevitsj reageerde op de Russische televisie ook op de ontdekking van de documenten. ,,Welnu, het gaat daar (bij het JIT, red.) allemaal niet zo goed met de bewijsgronden. Al hun handelingen gaan over de schreef. Deze bekent dit, die zei dat (…) Informatie halen ze van internet’’, zei Klintsevitsj misprijzend op de Russische tv.

Ook hij hekelde het feit dat de getuigen (uit veiligheidsoverwegingen) anoniem hun verhaal mogen doen tijdens de rechtszitting op Schiphol. ,,Het onderzoeksteam voegt brandstof toe aan de situatie, voor de afronding van het proces’’, aldus de senator.

Het zwaarbeveiligde tribunaal op Schiphol. © Getty Images

Nabestaande na eerste dag MH17-proces: ‘Het was heel indrukwekkend’

OmroepWest 09.03.2020 ‘Ik ben bekaf, het was indrukwekkender dan ooit.’ Hans de Borst uit Monster was maandag bij de eerste dag van het MH17-proces. Zijn dochter Elsemiek kwam op 17 juli 2014 om het leven toen vlucht MH17 boven Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Na jaren van onderzoek begon maandag de rechtszaak tegen vier mannen die verantwoordelijk worden gehouden voor het neerschieten van het toestel.

‘We zaten allemaal te snotteren’, zegt Hans. ‘Zeker toen de namen werden voorgelezen door de officier van justitie. Dat kwam heel dik aan’. Eigenlijk zou Hans de zaak maandag volgen in een speciaal ingericht centrum in Nieuwegein, maar op het laatste moment kreeg hij toch een plekje in de rechtszaal op Schiphol.

‘Ik ben blij hoe het allemaal gegaan is. De officier van justitie met zijn verhaal en natuurlijk zijn de verzoeken van de advocaten van de verdachten om extra onderzoek. Ja, hij zegt een achterstand te hebben en probeert zich zo veel mogelijk in te lezen, maar ik ga ervan uit dat ze morgen om uitstel gaan vragen.’ In de auto terug naar huis probeert het allemaal een plekje te geven. ‘We moesten als nabestaanden echt alle zeilen bijzetten, het was heel indrukwekkend.’

De verdachten zijn er niet

Hans de Borst is ook blij met de uitleg over de vier verdachten. Die waren er niet. De rechter legde uit hoe ze alles in het werk hebben gesteld om de mannen te bereiken. ‘Ze kunnen echt niet meer zeggen dat ze niet wisten dat dit proces eraan kwam. Het OM heeft echt alles gedaan om ze te bereiken. Daar ben ik heel blij mee.’

Dit moet je weten over eerste dag MH17-proces: ‘Er was nog een Buk, maar die vloog in brand’

AD 09.03.2020 In de rechtbank bij Schiphol is vanmorgen het MH17-proces begonnen. Waarom werd de vlucht van Malaysian Airlines op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten en door wie? ,,Velen hebben lange tijd uitgekeken naar deze dag. Ten gevolge van de verschrikkelijke ramp in juli 2014 zijn 298 mannen, vrouwen en kinderen om het leven gekomen”, opende rechter Hendrik Steenhuis de zitting. Dit moet je weten van dag één.

Wat gebeurde er vandaag?

Vandaag was de officiële aftrap van het proces. Voor de eerste keer verzamelden rechters, Openbaar Ministerie (OM), advocaten, nabestaanden en pers zich in de rechtbank. Ruim vijf jaar na de ramp werd het begin van de strafzaak ‘uitgeroepen’.

Het OM stelde dat het de vier verdachten Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko verdenkt van betrokkenheid bij het vervoeren van de Buk-raket die MH17 neerhaalde. Daarmee zijn ze verantwoordelijk voor de moord op de 298 inzittenden. Er was nog geen inhoudelijke behandeling van de zaak. Het zal nog maanden duren voordat het proces daaraan toe is. Maar interessant was het vandaag wel.

Waren er verdachten aanwezig?

Nee, zoals verwacht kwam geen van de vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) opdagen. Namens een van hen, Oleg Poelatov, waren wel twee advocaten aanwezig. De rechtbank las uit het dossier voor wat het Nederlandse OM allemaal heeft geprobeerd om de verdachten duidelijk te maken dat het proces vandaag zou beginnen en waarvan ze verdacht worden.

Dat is belangrijk in een proces: een verdachte heeft het recht zichzelf te verdedigen. Daarvoor werden onder andere de Oekraïense en Russische autoriteiten ingeschakeld, die schoven officiële brieven onder de deuren door van de verdachten. Want die deuren bleven dicht. Ook stuurde het OM berichten via Skype, VK (de Russische Facebook) en WhatsApp.

Die appjes werden wel gelezen, maar niet beantwoord. Een verdachte die wel zijn telefoon opnam, zei dat hij iemand anders was. Ook omdat zeker twee verdachten in de media hebben aangegeven niet te zullen komen, oordeelde de rechtbank dat het OM genoeg geprobeerd heeft, dat de verdachten er blijkbaar niet bij willen zijn en dat de rechtszaak dus door kan gaan.

Was er nieuws vandaag?

Ja, dat zat hem vooral in wat het OM vertelde over de mensen die niet worden vervolgd. Eerder in het onderzoek werden er afgeluisterde telefoongesprekken openbaar gemaakt waarin pro-Russische rebellen met codenamen als Orion en Delfin spraken over het ‘hebben van een Buk’.

Volgens het OM is na onderzoek gebleken dat er in die periode meerdere rebellengroepen probeerden zo’n raketinstallatie te krijgen en ging dit gesprek vermoedelijk over een andere Buk. ,,Er is nog een andere Buk-Telar de Russische grens over Oekraïne in gegaan, maar die is in brand gevlogen voordat hij gebruikt kon worden.”

Ook werd duidelijk dat de separatist Igor Bezler niet wordt vervolgd. In een afgeluisterd gesprek op de dag van de crash zei een ‘spotter’ tegen hem ‘dat er een vogeltje aan komt gevlogen’. Dat ‘vogeltje’, vermoedden de onderzoekers eerder, zou weleens MH17 geweest kunnen zijn.

,,Maar de tijd tussen dit gesprek en het neerschieten van MH17 was zo kort, dat het maar de vraag is of dit gesprek aan de crash heeft kunnen bijdragen”, aldus officier van justitie Ward Ferdinandusse. Het OM zei ook niet te verwachten op korte termijn nog nieuwe verdachten te zullen aankondigen.

De rechtbank in het MH17-proces. In het midden voorzitter Hendrik Steenhuis. © ANP

Was er nog iets opvallends?

De strategie die de Nederlandse advocaten van verdachte Oleg Poelatov kozen. Zij begonnen hun verhaal door te zeggen dat ook zij de crash van MH17 een tragedie vinden. Maar ze zeiden ook: ,,Het gevaar dat sluimert, is echter niet de zoektocht naar de waarheid als zodanig. Het gevaar zit in de wens om een schuldige aan te kunnen wijzen en te kunnen laten bestraffen.”

Het gevaar zit in de wens om een schuldige aan te kunnen wijzen en te kunnen laten bestraffen, aldus Advocaat van Oleg Poelatov.

Poelatov ontkent ook maar iets te maken te hebben met de crash van MH17. Een van de twee advocaten van Poelatov gaf al direct een inkijkje in hun strategie. Hij kondigde aan veel vragen te gaan stellen over het feit dat het Oekraïense luchtruim ten tijde van de ramp nog gewoon open was voor de burgerluchtvaart. Oftewel: in hoeverre is Oekraïne verantwoordelijk voor de ramp? Het OM stelde dat deze rechtszaak daar nu juist níet over gaat. Ook de advocaten van de nabestaanden hebben het liever over de schuldigen.

Was het een emotionele dag?

Zeker. In de zittingzaal waren dertien nabestaanden van slachtoffers aanwezig. Tientallen anderen keken in een congrescentrum in Nieuwegein via een livestream naar het proces. Indrukwekkend was het toen officier van justitie Dedy Woei-A-Tsoi de namen van alle 298 slachtoffers voorlas. Daar was ze een kwartier mee bezig.

Dit was erg indrukwek­kend. Heel waardig, aldus Piet Ploeg.

Direct gingen er zakdoekjes rond onder de nabestaanden in de rechtszaal, net als glazen water. Enkelen knepen elkaar even in de schouder. ,,Dit was erg indrukwekkend. Heel waardig”, vatte Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, het samen.

Piet Ploeg, nabestaande en voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, staat de pers te woord tijdens een schorsing van het internationale MH17-proces © ANP

Hoe nu verder?

Het MH17-proces gaat morgen om 10.00 uur verder. Dan zal het OM een update geven over de stand van zaken van het onderzoek. Het zal interessant zijn te horen hoeveel getuigen er precies hebben verklaard en ook wat het OM nog verder wil onderzoeken. Ook woensdag, donderdag en vrijdag kunnen er nog zittingen zijn. Verderop in maart is er nog een week gepland. Daarna gaat het proces in mei weer verder.

De rechtbank in de MH17-zaak © ANP

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Verdachte MH17 ontkent betrokkenheid: ‘Onderste steen nog lang niet boven’

RTL 09.03.2020 Bijna zes jaar na de ramp met vlucht MH17 is vandaag in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol het strafproces van start gegaan. Geen van de vier verdachten heeft plaatsgenomen in het beklaagdenbankje, wel heeft één van hen een team advocaten in de arm genomen.

De advocaat van Oleg Poelatov erkende het grote leed voor de nabestaanden, maar wees ook op het belang van de verdediging van haar cliënt. “Het gevaar van dit proces zit in de wens om een schuldige aan te wijzen. Die wens kan onderdeel uitmaken van een zoektocht naar de waarheid, maar kan ook ten koste gaan van de waarheidsvinding.”

Op geen enkele manier verantwoordelijk

Poelatov wordt gezien als de tweede man van de inlichtingendienst van de pro-Russische separatisten. Hij zou hebben geholpen bij het binnenhalen en weer wegmaken van de BUK Telar die werd gebruikt om vlucht MH17 neer te halen, maar ontkent zelf iedere betrokkenheid bij de zaak. “Hij is niet verantwoordelijk, op geen enkele manier, in geen enkele hoedanigheid, voor het neerhalen van vlucht MH17 en de gevolgen daarvan”, betoogde zijn advocaat

  • Tenlastelegging

De vier verdachten worden verdacht van:

  • Het doen verongelukken van vlucht MH17 met de dood van alle inzittenden tot gevolg
  • De moord op 298 inzittenden van vlucht MH17

De andere drie verdachten laten zich niet vertegenwoordigen. Het Openbaar Ministerie heeft ook geen hoop dat zij zich nog vrijwillig melden bij de rechtbank.

Het OM verwacht niet dat er op korte termijn nog extra verdachten worden aangeklaagd. “Wij zien deze vier mannen als hoofdrolspelers bij het neerschieten van MH17. Zij hebben de BUK Telar overgenomen uit de Russische Federatie met als doel om een vliegtuig neer te schieten. Zij hebben daarop aangestuurd. Zij bespraken opgetogen dat er een vliegtuig was neergeschoten. En zij hebben ervoor gezorgd dat de BUK Telar weer werd afgevoerd naar de Russische Federatie”, aldus de officier van justitie.

Lees ook:

Teruglezen: eerste dag van strafproces MH17, advocaat verdachte ontkent schuld

In de zaak zullen de verklaringen langskomen van tientallen getuigen, de meeste anoniem. Volgens het OM moet dat omdat zij anders gevaar lopen, aangezien hun verklaringen als verraad kunnen worden gezien.

Onderste steen nog lang niet boven

De verdediging van Poelatov krijgt in juni gelegenheid om onderzoekswensen in te dienen. Die heeft al laten weten ontevreden te zijn over het onderzoek naar het niet-sluiten van het luchtruim boven Oekraïne ten tijde van de ramp. Waarom is dat niet zorgvuldig onderzocht, vroeg de verdediging zich af. “Welke rol heeft Oekraïne gespeeld – als lid van het internationale onderzoeksteam – om geen onderzoek in te stellen naar het eigen luchtruim? De onderste steen is nog lang niet boven.”

De zaak gaat morgenochtend om 10.00 uur verder met het bespreken van de stand van het onderzoek.

MH17-verdachte Girkin niet van plan naar proces te komen

Bekijk deze video op RTL XL

Tegenwoordig woont Igor Girkin in Moskou, waar onze correspondent hem op straat vroeg of hij ook naar de rechtszaak wil komen.

RTL Nieuws / Mitch van Helvert; MH17 MH17-proces

MH17-verdachte Poelatov: ik heb er niets mee te maken

MSN 09.03.2020 De Rus Oleg Poelatov, een van de verdachten in het MH17-proces, zegt dat hij op geen enkele manier betrokken is geweest bij het neerhalen van het vliegtuig, met de dood van de 298 inzittenden als gevolg.

Dat zei een van zijn advocaten maandag in haar openingsbetoog, in de rechtbank op Schiphol. Poelatov (53) is de enige van de vier verdachten die zich in het proces laat vertegenwoordigen door advocaten. “Poelatov zegt dat hij niet verantwoordelijk is, op geen enkele manier, in geen enkele hoedanigheid”, aldus advocaat Sabine van Doesschate. “Hij stelt, in simpel Nederlands, dat hij met het neerhalen van MH17 niets te maken heeft.”

Poelatov is voormalig militair en was in 2014 plaatsvervangend hoofd van de inlichtingendienst van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk en één van de plaatsvervangers van medeverdachte Sergej Doebinski.

Namen van alle 298 slachtoffers voorgelezen bij begin proces vlucht MH17

NOS 09.03.2020 In het Justitieel Complex Schiphol, de extra beveiligde rechtbank waar bijzondere rechtszaken worden gevoerd, is onder grote internationale belangstelling het proces begonnen tegen vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014.

De drie Russen en een Oekraïner zouden hebben meegewerkt aan het transport en in stelling brengen van de Buk-raket waarmee het passagiersvliegtuig van maatschappij Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne werd neergehaald.

De verdachten zijn zoals verwacht niet aanwezig bij het strafproces. Wel laat een van hen zich vertegenwoordigen door advocaten van het Rotterdamse kantoor Sjöcrona Van Stigt. Omdat het proces in Nederland is, kunnen er alleen Nederlandse advocaten optreden in deze complexe zaak, waarvan het dossier 36.000 pagina’s telt.

Links geopend in e-mails

Drie verdachten hebben dus geen verdediging. Het is niet gelukt hun een dagvaarding te overhandigen, al heeft het Openbaar Ministerie op allerlei manieren geprobeerd om hen te bereiken. Ze kwamen niet opdagen bij de rechtbank om de stukken in ontvangst te nemen en zouden niet meer op adressen wonen die bij het OM bekend waren.

Ook pogingen om via Facebook, Skype of e-mail contact te leggen mislukten, al is bij twee verdachten wel duidelijk dat ze links hebben geopend in e-mails van het internationale onderzoeksteam. Overigens gaat de rechter ervan uit dat de verdachten allemaal op de hoogte zijn van de aanklachten tegen hen, en dat ze afzien van hun recht om bij de behandeling van de zaak aanwezig te zijn.

Ze kunnen daarom bij verstek terechtstaan en veroordeeld worden. Een van de verdachten, Sergej Doebinski, is gebeld. Degene die opnam ontkende dat hij Doebinski was, maar rechercheurs herkenden wel zijn stem.

Namen van alle slachtoffers

De rechtbank legde de zitting vanochtend na een half uur stil, omdat de livestream van het proces werd onderbroken. Onduidelijk was hoe dat kwam. Afgesproken is dat de rechtbank de zaak schorst als de livestream het niet doet, omdat veel nabestaanden en andere betrokkenen de zaak via internet volgen.

Later las een van de officieren van justitie de aanklacht voor. “Zij hebben bewerkstelligd dat er een dodelijk wapen naar Oost-Oekraïne is gebracht naar de locatie waar een Buk-raket is afgevuurd, die de MH17 heeft geraakt. Ook hebben ze ervoor gezorgd dat het wapen daarna werd afgevoerd.”

De officier noemde nog eens de officiële verdenking: het neerhalen van een vliegtuig en moord op alle inzittenden.

Namen MH17-slachtoffers voorgelezen in de rechtszaal

Nabestaanden staken na afloop hun duim op naar de officieren van justitie en zeiden het liefst te hebben willen applaudisseren.Daarna werd de zitting geschorst, omdat de president van de rechtbank “een moment van stilte en bezinning” gepast vond.

Gebruikmaken van spreekrecht

Deze week zijn er verder zogenoemde regiezittingen, waarin de zaak nog niet inhoudelijk wordt behandeld, maar waarin afspraken worden gemaakt over werkwijze en procedures. De inhoudelijke behandeling gaat pas eind dit jaar van start. Het proces gaat naar verwachting jaren duren.

In de rechtszaal zijn twintig nabestaanden aanwezig. Maar de meeste nabestaanden, van wie er ook veel uit het Australië en Maleisië komen, zijn in een congrescentrum in Nieuwegein, waar ze al vaak bijeen zijn gekomen om te worden bijgepraat over het onderzoek. De nabestaanden worden er ondersteund door familierechercheurs, Slachtofferhulp en mensen van het Openbaar Ministerie. Ze worden bij de rechtszaak vertegenwoordigd door negen advocaten.

Van de nabestaanden willen er 49 gebruik maken van hun spreekrecht, dat wil zeggen dat ze aan het eind van het proces voor de rechtbank het woord willen voeren. 82 zijn van plan het bij een schriftelijke verklaring te houden, 84 mensen willen een vordering indienen.

Ongeveer 450 journalisten uit binnen- en buitenland hebben zich aangemeld om verslag te doen van het proces, van wie er maar vijftien in de zittingszaal kunnen. De rest volgt de zaak vlak bij in een perscentrum.

Russisch veto

De rechtszaak wordt in Nederland gehouden omdat het door een Russisch veto niet mogelijk was een VN-tribunaal op te zetten. Nederland heeft het voortouw genomen in het onderzoek, het internationale Joint Investigation Team (JIT) staat onder Nederlandse leiding en de meeste slachtoffers zijn Nederlands.

Voorzitter van de rechtbank Den Haag, waarvoor het proces wordt gevoerd, is Hendrik Steenhuis. Hij is ook bekend van de ‘Minder Marokkanen’-zaak tegen PVV-leider Wilders. Steenhuis riep de partijen ertoe op elkaar in de loop van het proces met fatsoen en respect te bejegenen.

Bekijk ook;

Vader slachtoffer: ‘MH17-proces gaat om gerechtheid’

OmroepWest 09.03.2020 Bij de extra beveiligde rechtbank op Schiphol is het proces begonnen rond het neerschieten van vlucht MH17. Vier verdachten staan terecht. Nabestaanden van de slachtoffers hopen dat de waarheid over de vliegramp duidelijk wordt. Het dossier bestaat uit 36.000 pagina’s en veel multimediabestanden, zei de rechtbank maandagmorgen. De zaak wordt behandeld door de Haagse rechtbank, maar die is voor dit proces uitgeweken naar Schiphol.

Nabestaanden van de 298 slachtoffers hebben het recht om tijdens het proces hun verhaal te doen. Daarvoor zijn volgend jaar meerdere weken uitgetrokken door de rechtbank.

Zondag was er een herdenking van de ramp bij de Russische ambassade. Nabestaanden hebben toen 298 witte stoelen voor het gebouw neergezet. 24 Slachtoffers kwamen uit onze regio.

Nabestaanden volgen zaak op de voet

Een van de nabestaanden die het proces volgt is Hans de Borst uit Monster. Zijn dochter Elsemiek kwam om toen het vliegtuig op 17 juli 2014 neerstortte. Elsemieke zat met haar moeder, broertje en stiefvader in het toestel van vliegmaatschappij Malaysia Airlines.

In eerste instantie zou Hans de eerste zittingsdag volgen vanuit een speciaal ingerichte zaal in Nieuwegein. Daar komen nabestaanden samen die niet in de rechtszaal op Schiphol kunnen zijn. Zondag werd duidelijk dat hij toch naar Schiphol kon. Daar is hij maandagochtend naartoe gereden.

‘Het gaat om gerechtigheid’

‘Ik verwacht dat duidelijk wordt wat er is gebeurd. Wie mijn kind heeft vermoord’, zegt Hans de Borst. ‘Dan is het niet eens zo relevant dat de verdachten niet naar Nederland komen, dan gaat het gewoon om gerechtigheid.’

Het Openbaar Ministerie heeft vier verdachten aangeklaagd voor moord op 298 passagiers. Het zijn Sergej Doebinski, Oleg Poelatov, Igor Girkin, Leonid Chartsjenko. Drie russen en een man uit Oekraïne. Het is zeer de vraag of ze tijdens het proces naar Nederland komen. Maandag werd wel duidelijk dat Oleg Poelatov twee advocaten heeft aangesteld.

Meer over dit onderwerp: MH17 RECHTZAAK

‘De vier MH17-verdachten zijn slechts medeplichtig’

AD 09.03.2020 Hij was de baas van radiostations door heel Europa, tot de ramp met MH17 hem de onderzoeksjournalistiek introk. De bewierookte Bellingcat-onderzoeker Christo Grozev heeft zo zijn eigen theorie over het vliegtuigdrama. ,,De verantwoordelijkheid gaat tot aan de Russische minister van Defensie.”

Christo Grozev was in zijn zomerverblijf aan de kust van Bulgarije toen hij hoorde dat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten. Niet lang daarna bracht de Oekraïense geheime dienst SBOe afgeluisterde telefoongesprekken naar buiten die zouden bewijzen dat pro-Russische rebellen achter de aanslag zaten. Vanaf dat moment was de audio-expert niet meer achter zijn computer weg te slaan.

,,Bij sommige gesprekken stonden telefoonnummers. Die heb ik gebeld, maar niemand nam op. Tot ik mijn caller-ID heb veranderd, waardoor het leek of ik uit Moskou belde. Ineens kreeg ik ‘Grek’ aan de lijn, een separatist die meteen na de ramp had getelefoneerd. Hij was verbaasd dat hij een journalist aan de lijn had. Toen ik hem een tweede keer belde, had hij zijn verhaal compleet veranderd. Die paniekreactie was de eerste aanwijzing dat het afgeluisterde gesprek authentiek kon zijn.”

Carrièreswitch

Grozev (50) kon toen nog niet weten dat hij een carrièreswitch zou maken die hem in 2019 een Europese prijs voor onderzoeksjournalistiek zou opleveren. Hij was immers al een kwart eeuw verbonden aan de radiobranche. Hij richtte commerciële radiostations op in Rusland, Oekraïne, de Baltische Staten, Finland en zelfs Nederland, waar hij aan de wieg stond van 100% NL en Slam!

Blogs die hij schreef over de strijd in Oekraïne en de aanslag op MH17 brachten hem in 2014 in contact met Eliot Higgins, de burgerjournalist die op dat moment onderzoeksgroep Bellingcat oprichtte. Grozev sloot zich bij Bellingcat aan en schreef mee aan opzienbarende rapporten.

Hoe raakte u ervan overtuigd dat de afgeluisterde telefoongesprekken authentiek zijn? Valt de Oekraïense geheime dienst SBOe wel te vertrouwen?

,,In een oorlog is alles geoorloofd, dus ook propaganda. Maar vergeet niet dat het heel moeilijk is om authentiek over te komen. Fakegesprekken klinken vaak als toneelstukjes. Deze gesprekken niet: je hoort het gevloek en de paniek in de stemmen. Een andere aanwijzing was dat de SBOe niet volledig waardeerde wat ze in handen had.

In de haast identificeerden ze sommige bellers verkeerd, die in werkelijkheid veel belangrijker bleken te zijn. Zo hoor je verdachte nummer één Igor Girkin bellen met Konstantin Malofejev, een machtige zakenman met directe toegang tot het Kremlin. Dat had de Oekraïense geheime dienst zelf nog niet uitgedokterd.”

In het MH17-dossier gaf Bellingcat een nieuwe invulling aan het begrip onderzoeksjournalistiek. Door open bronnen slim te combineren reconstrueerde de onderzoeksgroep de vermoedelijke route van de Buk-raket die het vliegtuig neerhaalde. Via een foto van de rookpluim van de raket bepaalde Bellingcat met behulp van geolocatie de lanceerplek. En door duizenden telefoongesprekken te analyseren, bracht de onderzoeksgroep de vermoedelijke hoofdrolspelers naar buiten.

In hoeverre hebben jullie het Joint Investigation Team (JIT), dat MH17 onderzoekt, geholpen?

,,Het is eenrichtingsverkeer. Wij presenteren daar onze bewijzen. Soms glimlachen ze aan de andere kant van de tafel, en soms niet. Dat is de enige reactie die wij krijgen.”

Lachen ze vaak?

,,Af en toe wel ja. Verder is onze rol natuurlijk beperkt. Wij schrijven een rapport in een paar maanden, maar het kost jaren om het strafrechtelijk bewijs rond te krijgen. Dat is het verschil.”

Bent u 100 procent overtuigd dat Rusland is betrokken bij het neerhalen van vlucht MH17?

,,Ja. Dat bewijs is inmiddels zo overtuigend. Zie het ook zo: als het niet waar was, had Rusland geen miljoenen gestoken in het manipuleren van het MH17-verhaal. Elke mogelijke getuige die wij hebben benaderd was door Rusland gewaarschuwd om niet te verklaren. Dat hoef je allemaal niet te doen als je verhaal klopt.”

Het JIT sleept vier verdachten voor de rechter: Igor Girkin, leider van het leger van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) en zijn ondergeschikten Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Kharchenko. Zijn dat volgens u de werkelijke daders?

,,Ze zijn misschien medeplichtig, maar niet de hoofddader. Het was roekeloos om een standalone BUK-Telar te gebruiken, zonder een centrale radar die veel nauwkeuriger alle vliegbewegingen in kaart brengt. Die roekeloosheid alleen al is een oorlogsmisdrijf. Maar de verantwoordelijkheid daarvoor gaat in mijn ogen veel verder omhoog, tot aan de Russische minister van Defensie.”

Waarom heeft het JIT deze vier dan uitgekozen?

,,Mijn persoonlijke theorie is dat de vervolging van deze vier een openingsschot is. De enige onderhandeling die het JIT Rusland te bieden heeft, is niet meteen naar de top van de keten te gaan. Deze vier zijn geen onderdeel van het establishment, dus Rusland kan ze zo laten vallen als dat beter uitkomt. Zo geeft het JIT Rusland nog de kans om schuld te bekennen. Als Rusland niet beweegt, vermoed ik dat er een tweede golf van vervolgingen komt. Dan zullen we figuren als Delfin en Orion zien opduiken in het proces.”

Delfin en Orion zijn volgens Bellingcat bijnamen van door het Kremlin gestuurde militaire officieren. Ze zouden in het voorjaar van 2014 de opdracht hebben gekregen om diverse los van elkaar opererende milities in Oost-Oekraïne tot één leger te smeden.

Volgens jullie staan Delfin en Orion hoger in de bevelketen dan Igor Girkin, de bevelhebber van het separatistenleger?

,,We hebben veel geleerd over de hiërarchie in een ander onderzoek, dat draaide om de bombardementen op de Oekraïense havenstad Marioepol in januari 2015, een half jaar na MH17. We hebben honderden ruwe telefoongesprekken beluisterd, waardoor we gingen begrijpen wie aan wie rapporteert. Zelfs Igor Girkin heeft toegegeven dat Delfin en Orion hoger in de hiërarchie stonden dan hij.”

Dus eigenlijk trok het Kremlin aan de touwtjes binnen de DNR?

,,Het is ondenkbaar dat in die periode een Buk-raket kon worden binnengebracht zonder de directe wetenschap en aansturing van de minister van Defensie. En je begrijpt wat dat betekent. Dat moet ook goedgekeurd worden door de president.”

Christo Grozev. © Marco Okhuizen

Ruim 2000 dagen na de ramp gaat strafzaak MH17 eindelijk beginnen

NOS 09.03.2020 Het is vrijdagmiddag 18 juli 2014. Premier Mark Rutte spreekt deze woorden uit: “De onderste steen moet boven. Als het een aanslag is, moeten de daders worden opgespoord en hun gerechte straf krijgen. Eerder zullen we niet rusten. Daar hebben de slachtoffers en hun nabestaanden recht op.”

Ruim vijfenhalf jaar later wordt een deel van die belofte ingelost. Vandaag start het strafproces tegen de eerste vier verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. “Eindelijk”, verzuchten veel nabestaanden. Maar ze moeten opnieuw geduld hebben, want de rechtszaak gaat naar verwachting jaren duren.

‘Onderste steen boven’

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines was in de middag van 17 juli 2014 op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, met 298 inzittenden aan boord. Tegen half vier verdween het toestel van de radar en stortte het neer in Oost-Oekraïne, in oorlogsgebied, waar Russisch gezinde separatisten strijden met Oekraïense regeringssoldaten. Niemand overleefde de ramp.

Al snel werd gedacht aan de mogelijkheid dat het passagiersvliegtuig was neergehaald door een luchtafweerraket van de separatisten, al dan niet per ongeluk. Rusland opperde de theorie dat een Oekraïens gevechtsvliegtuig het had gedaan, met als doel om Rusland de schuld te geven. In Nederland deed premier Rutte zijn beroemde “onderste steen-uitspraak” en gaf daarmee het startschot voor een strafrechtelijk onderzoek dat moest leiden tot berechting van de schuldigen.

Drie weken na de ramp vormden Nederland, België, Oekraïne, Australië en Maleisië het zogenoemde Joint Investigation Team (JIT), dat onder leiding van Nederland de crash onderzoekt. Vanaf dat moment zoekt een team van circa 100 rechercheurs en officieren van justitie naar de schuldigen en bewijzen die stand houden voor de rechter.

De JIT-landen vonden dat een speciaal VN-tribunaal de beste plek zou zijn voor een rechtszaak, maar Rusland sprak in juli 2015 in de Veiligheidsraad een veto uit. Als alternatief kozen de landen ervoor om het proces dan maar in Nederland te houden, naar Nederlands recht.

Bewijzen en verdachten

In de loop der jaren heeft het JIT verschillende keren bewijzen gepresenteerd dat Russische en pro-Russische militairen betrokken waren bij de ramp. Zo werd vastgesteld dat vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-luchtafweerraket, afgeschoten vanaf een landbouwveldje in separatistengebied. De Buk-installatie was afkomstig van de 53e luchtafweerbrigade uit het Russische Koersk en vanuit die stad naar Oost-Oekraïne gereden. Daags na de lancering is hij via Loegansk teruggebracht naar Rusland. Het JIT zegt zo’n honderd betrokkenen in beeld te hebben.

In juni 2019 werden vier personen officieel als verdachten aangemerkt: Igor Girkin, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov uit Rusland en de Oekraïner Leonid Chartsjenko. Zij worden verdacht van samenwerking om de Buk-installatie naar het strijdgebied te halen en hem in stelling te brengen, met als doel om een vliegtuig neer te schieten. Ze worden aangeklaagd voor het “uit de lucht schieten van een vliegtuig met de dood tot gevolg” en moord op 298 inzittenden. De mannen kunnen daar levenslang voor krijgen. Oleg Poelatov is vooralsnog de enige die Nederlandse advocaten heeft ingehuurd.

De kans dat de verdachten na veroordeling hun straf daadwerkelijk ondergaan is uiterst klein. Ze wonen in Rusland, zijn niet van plan te verschijnen en worden niet uitgeleverd. Als ze worden veroordeeld, zal Rusland die uitspraak naast zich neerleggen.

Rusland erkent rechtszaak niet

Rusland heeft de conclusies en bewijzen van het JIT steevast afgewezen: de beschuldigingen zouden ongegrond zijn, het bewijs vervalst of niet concreet, het onderzoek niet transparant en alleen maar bedoeld om Rusland in diskrediet te brengen. Moskou erkent de rechtszaak dan ook niet.

Het land heeft in de afgelopen jaren talloze alternatieve theorieën opgeworpen, volgens het JIT vooral bedoeld om verwarring te stichten. De Russische geheime dienst heeft op verschillende manieren geprobeerd het onderzoek te beïnvloeden en te bespioneren.

Mogelijk uitstel

De rechtszaak begint weliswaar vandaag officieel, voorlopig zal het niet over de inhoud gaan. De eerste procesdagen zijn inventariserend van aard: wie is er verschenen, is de dagvaarding uitgereikt, zijn de advocaten gemachtigd, is het dossier compleet, hebben procespartijen nog onderzoekswensen en willen nabestaanden gebruik maken van hun spreekrecht?

Belangrijk is ook wat de verdediging doet. De advocaten van Poelatov zijn pas sinds een paar weken bij de zaak betrokken en hebben nog niet veel tijd gehad om het dossier van 35.000 pagina’s tot zich te nemen. Deskundigen gaan er vanuit dat de verdediging om uitstel van de zaak zal vragen.

‘Interessante zaak’

Strafrechtdeskundige Marieke de Hoon beklemtoont dat het een goede zaak is dat er advocaten bij zijn: “Daarmee wordt het een echt proces. Volgens het Nederlands recht kun je ook een proces voeren zonder aanwezigheid van verdachten en verdediging, maar dat snappen ze in het buitenland misschien niet. Dit is beter.”

Zij vermoedt dat de verdediging argumenten zal zoeken in verschillende rechtsgebieden. Naast strafrecht ook volkenrecht, mensenrechten en oorlogsrecht. “Ook daarom wordt het een heel interessante rechtszaak”.

Het proces gaat naar verwachting jaren duren. De inhoudelijke behandeling begint op zijn vroegst dit najaar, misschien pas volgend jaar. Waarschijnlijk worden gaandeweg meer verdachten toegevoegd aan het proces. Het kabinet heeft er tot 2023 in totaal 54 miljoen euro voor opzij gezet.

Een deel daarvan is besteed aan werkruimte voor de 450 journalisten uit binnen- en buitenland die verslag zullen doen van het proces. Van hen passen er maar vijftien in de zittingszaal. De rest kan de zaak volgen in een speciaal gebouwd perscentrum naast de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol.

© ANP Het justitieel complex op Schiphol, het toneel van het MH17-proces.

Uitkomst ongewis, één ding is zeker: MH17-proces gaat lang duren

MSN 09.03.2020 Vandaag, 2062 dagen nadat vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne werd neergehaald, begint in de rechtbank op Schiphol het proces tegen vier verdachten. Eén ding staat vast: het gaat lang duren. Maar wat mogen we verder verwachten?

Het dossier van het Openbaar Ministerie in de MH17-zaak telt op dit moment ongeveer 36.000 pagina’s. Daarnaast wordt in het dossier verwezen naar duizenden video’s, foto’s en websites: bij elkaar meer dan 6000 bestanden.

In een periode van ruim een jaar, tot en met maart 2021, zijn voor het proces liefst 25 weken uitgetrokken. Of dat te weinig is of juist te veel, zal de komende tijd moeten blijken. Het proces wordt gevoerd voor de rechtbank in Den Haag, maar heeft plaats in het justitieel complex op Schiphol.

400 journalisten

De ligging daarvan is gunstiger voor de vele internationale bezoekers die worden verwacht en er is meer ruimte dan in de Haagse rechtbank zelf. Ruim 400 journalisten uit meer dan twintig landen hebben zich aangemeld. Voor hen is naast de rechtbank een perscentrum opgetrokken waar de zittingen kunnen worden gevolgd.

In de rechtszaal is steeds plek voor een handjevol journalisten. Verslaggever Rik Konijnenbelt, die het proces voor RTL Nieuws zal volgen, geeft hier een inkijkje in de rechtszaal:

Nabestaanden kunnen het proces volgen vanuit een aparte plek in Nieuwegein. Ze krijgen tijdens het proces ook de kans gebruik te maken van hun spreekrecht. Het is nog niet duidelijk hoeveel mensen dat straks ook daadwerkelijk zullen doen.

‘Ik lust jullie rauw’

Eén van de nabestaanden, Ria van der Steen, houdt voor ons een blog bij over het proces. Zij verloor haar vader en stiefmoeder bij de ramp. Ze is er vandaag ook bij. “Ik wil er gewoon zijn”, schrijft ze in de eerste aflevering van haar blog, “in tegenstelling tot sommige familieleden die het niet aankunnen.”

Sommigen willen liever op een afstand meekijken en kunnen weglopen als het te veel wordt, schrijft ze. “Ik dus niet. Ik wil het zien, horen, voelen. Soort van: kom maar op, ik lust jullie rauw.”

Lees ook:

Nabestaande Ria blogt over het MH17-proces: ‘Ik wil het zién, hóren, vóelen’

Ook via internet zijn de zittingen te volgen, onder meer op de speciale MH17-site van het Openbaar Ministerie.

Wie we vrijwel zeker niet zullen zien in de rechtszaal, zijn de verdachten. Het gaat om drie Russen en iemand uit Oekraïne:

► rebellenleider Igor Girkin

► zijn rechterhand Sergej Doebinski

► diens assistent Oleg Poelatov

► garnizoenscommandant Leonid Ghartsjenko

Dit zijn de moordverdachten van de MH17-ramp;

Bekijk deze video op RTL XL

Op een rij: de vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij de aanslag op vlucht MH17. Het OM legt hun moord op de 298 inzittenden ten laste.

Ze worden onder meer verdacht van het vervoeren van de Buk-lanceerinstallatie naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, van waaruit vlucht MH17 werd neergeschoten. Ghartsjenko is de enige Oekraïense verdachte. Alleen Poelatov laat zich bij de rechtszaak door advocaten vertegenwoordigen, twee Nederlandse raadslieden die samenwerken met een Russische collega.

“De tactiek van de verdediging”, zegt verslaggever Rik Konijnenbelt, “komt waarschijnlijk neer op: vertragen, vertragen, vertragen.” Iedereen is erop voorbereid, zegt hij – de nabestaanden incluis: “Dit wordt geen proces van maanden, maar van jaren.”

De uitkomst is ongewis en hangt mede af van de stevigheid van het door het Openbaar Ministerie verzamelde bewijsmateriaal. Daarover zal de eerste dagen van het proces, die vooral dienen als inventarisatie, meer naar buiten komen.

‘Zeg nooit nooit’

Maar ook als het OM erin slaagt de verdachten veroordeeld te krijgen voor moord op de 298 inzittenden van vlucht MH17, met mogelijk een levenslange gevangenisstraf als uitkomst, is de kans ‘ongeveer nul’ dat ze ooit in een Nederlandse cel zullen belanden, zegt Konijnenbelt. “Zeg nooit nooit. Maar ik sluit uit dat ze zich vrijwillig gaan melden.”

In 3 minuten: hier gaat het MH17-proces over;

Bekijk deze video op RTL XL

Verslaggever Rik Konijnenbelt over de belangrijkste punten van het MH17-proces.

Lees ook:

Waarschuwing voor nepnieuws aan nabestaanden MH17

RTL Nieuws; Openbaar Ministerie  Joint Investigation Team JIT  MH17-proces  MH17

 

‘Alles om ons zwart te maken’, hoe Rusland kijkt naar het MH17-proces

NOS 08.03.2020 Groot nieuws in Rusland vandaag: het internationale onderzoeksteam dat de ramp met de MH17 onderzoekt, zou serieus hebben overwogen om stiekem getuigen te horen. In Rusland. Zonder toestemming van de autoriteiten. En dat zou een flagrante schending zijn van de Russische soevereiniteit.

Of het bericht klopt, doet eigenlijk niet zoveel ter zake. Er wordt niet gemeld of de onderzoekers de aan hen toegeschreven overweging daadwerkelijk hebben uitgevoerd. Het lijkt een zoveelste poging om verwarring te zaaien over de vraag wie er verantwoordelijk moet worden gehouden voor het neerhalen van de Boeing 777 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014.

Maar verder is het in de Russische media oorverdovend stil aan de vooravond van het MH17-proces, dat morgen begint. Er zijn vrijwel geen berichten over de inhoud van het proces, of over de Russische verdachten die worden berecht in Nederland. Het gaat vooral over het coronavirus. Ook Internationale Vrouwendag en het huwelijksaanzoek van een vrouw aan president Poetin staan hoog op de agenda.

‘Rusland zwart maken’

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat Russische kijkers, lezers en luisteraars de afgelopen jaren niets te horen hebben gekregen over de ramp die zich op 17 juli 2014 voltrok. Er is eindeloos over bericht, beschouwd, geanalyseerd en gediscussieerd in kranten, op de radio, op de televisie en online. Maar het Kremlin houdt door de jaren heen vol niet verantwoordelijk te zijn voor het neerschieten van MH17.

Een van de gezichten die telkens terugkeerden in de media was dat van Maria Zacharova, woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij had vanaf het begin maar één boodschap: het onderzoek van het internationale Joint Investigation Team (JIT) en de conclusie die het Nederlandse Openbaar Ministerie eruit trok dat drie Russen (en een Oekraïner) verantwoordelijk zijn, zijn “bevoordeeld”, “politiek gemotiveerd” en “er enkel en alleen op gericht om Rusland zwart te maken”.

Rusland heeft, met andere woorden, volgens haar niets te maken met de MH17-ramp. Het heeft geen Buk-installatie naar Oost-Oekraïne gebracht, vanwaar de Boeing van Malaysia Airlines werd neergehaald. Laat staan dat die installatie gebruikt kan zijn om het vliegtuig uit de lucht te schieten. Daarbij schroomt Zacharova niet om grote woorden te gebruiken, die overigens meestal niet of nauwelijks te controleren zijn.

‘Veel mensen in Rusland hebben geen idee dat MH17-proces morgen begint’

Afgelopen week nog beweerde ze dat de Nederlandse autoriteiten “zware druk” uitoefenen op de Haagse rechtbank in een “groteske poging” om vooral maar tot een politiek gewenst vonnis te komen, berichtte het staatskanaal Rossija 24.

Toen de Nederlandse officier van justitie Fred Westerbeke twee weken geleden in het Amerikaanse tv-programma 60 minutes bekendmaakte over ten minste één ooggetuige te beschikken, verklaarde Zacharova daar “met walging” kennis van te hebben genomen. “Ze hebben een farce gemaakt van een tragedie.”

Rusland doet er alles aan om verwarring te zaaien over de gang van zaken op 17 juli 2014. Er zijn verhalen geweest over een Oekraïens gevechtsvliegtuig dat de MH17 zou hebben neergehaald, inclusief computeranimaties en ooggetuigenverslagen.

De producent van de Buk-raketten, Almaz Antey, zette een hele test op touw die zou moeten bewijzen dat de Boeing alleen kon zijn afgevuurd vanaf grondgebied dat onder controle stond van het Oekraïense leger. Rusland verweet het JIT dat het niet mee mocht doen aan het onderzoek, dat Russische informatie niet serieus werd genomen.

Gretig verspreid

Al die mist werd en wordt gretig verspreid door de Russische media, de door de staat gefinancierde netwerken RT en Sputnik voor de internationale markt en door vrijwel alle media in Rusland zelf.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat maar een piepklein percentage Russen het eigen land verantwoordelijk houdt voor de tragedie met de MH17; slechts 2 procent gelooft dat Rusland schuld heeft, bleek onlangs uit een opinieonderzoek van het Levada Centrum in opdracht van de Universiteit Leiden en de website Raam op Rusland. Meer dan de helft van de ondervraagden legt de schuld bij Oekraïne.

Toch slikt niet iedereen in Rusland de door de staat aangeleverde informatie voor zoete koek. Ruim een kwart van de ondervraagden zegt dat ze niet zeker weten wie verantwoordelijk is voor de tragedie.

Protest nabestaanden MH17 bij Russische ambassade aan vooravond proces

NOS 08.03.2020 Nabestaanden van de MH17-ramp hebben vanmorgen geprotesteerd voor de Russische ambassade in Den Haag. Er werden 298 lege stoelen geplaatst, dat het aantal mensen symboliseert dat bij de MH17-ramp is omgekomen.

De stoeltjesactie werd georganiseerd door de Werkgroep Waarheidsvinding MH17, die protesteert tegen de houding van de Russische overheid. De werkgroep benadrukt dat Rusland onder meer de waarheid verdraait, valse bewijzen in omloop brengt en getuigen afschermt. Moskou ontkent alle betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel, op 17 juli 2014.

In mei 2018 concludeerde het Joint Investigation Team (JIT), dat het onderzoek doet naar de ramp, dat het vliegtuig uit de lucht is geschoten door een Buk-raket die afkomstig was van een Russische brigade.

298 stoeltjes als protest tegen Rusland

Het is de derde keer dat er een stil stoeltjesprotest voor de ambassade van Rusland wordt georganiseerd. De werkgroep benadrukt dat er niet namens alle nabestaanden actie wordt gevoerd.

Morgen is de eerste zitting tegen vier verdachten in het MH17-proces. Er wordt van uitgegaan dat geen van de verdachten bij het proces aanwezig zal zijn.

Bekijk ook;

Demonstratie bij Russische ambassade voor MH17-slachtoffers

AD 08.03.2020 Vlakbij de ambassade van de Russische Federatie, op de Andries Bickerweg, wordt op dit moment een demonstratie gehouden. De demonstranten vragen aandacht voor de slachtoffers van MH17.

Op het grasveld naast de ambassade zijn tientallen witte klapstoeltjes neergezet. Eerder werd er op deze plek ook al gedemonstreerd door nabestaanden van de slachtoffers. Het proces van MH17 gaat maandag van start in een speciale rechtbank bij Schiphol.

Lees ook;

 

 

Begin MH17-strafzaak doet Anton Kotte deugd

Lees meer

Lees meer;

Dag voor start MH17-proces opnieuw stoelenprotest

OmroepWest 08.03.2020 Een dag voor het begin van de strafzaak over het neerhalen van vlucht MH17 zijn in Den Haag opnieuw 298 stoelen geplaatst tegenover de Russische ambassade. De lege stoelen zijn een stil protest tegen de houding van Rusland dat volgens de initiatiefnemers het onderzoek naar de ramp doelbewust tegenwerkt.

De 298 stoelen vertegenwoordigen de 298 slachtoffers van de MH17. Van hen kwamen er 24 uit onze regio. Het is zondag de derde keer dat de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 de actie organiseert. De werkgroep stelt dat Rusland onder meer de waarheid verdraait, liegt, met valse bewijzen komt en getuigen afschermt. ‘Is dit nou de manier waarop we met elkaar omgaan?’, vraagt woordvoerder Sander van Luik zich af.

Maandag begint de strafzaak in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol. Er zijn vier verdachten: drie Russen en een man uit Oekraïne. De kans is groot dat geen van de verdachten aanwezig zal zijn bij het proces.

Geen reactie

Eerder deze week schreef de Volkskrant dat Rusland de militaire inlichtingendienst inzette om het onderzoek naar de ramp te saboteren. Ook stuurde het een elite-eenheid naar Rotterdam, de plaats van het onderzoek. ‘Het onderschrijft wat wij staan te betogen’, zegt Van Luik. Hij laat weten dat Rusland tot nog toe niet heeft gereageerd op de protestacties.

MH17-protest: 298 lege stoelen bij Russische ambassade

LEES OOK: Vijf jaar na de MH17-ramp: Hoe Oud Ade zich staande hield na verlies Erik en Truike

Meer over dit onderwerp: MH17 PROTEST STOELEN RUSSISCHE AMBASSADE DEN HAAG

Een terugblik op de gebeurtenissen en zeven vragen over het proces

AD 07.03.2020 Maandag begint het proces over de aanslag op de MH17 waarbij 298 doden vielen, onder wie 196 Nederlanders. We blikken terug op de belangrijkste gebeurtenissen en kijken vooruit naar het proces. Wat zijn de bewijzen en hoe gaat het eruit zien?

Op de pagina /mh17 vind je al het nieuws en achtergrond over het MH17-proces.

Hier gaat het gebeuren: een bijzonder kijkje in de rechtszaal

AD 07.03.2020 Het proces van MH17 gaat maandag van start in een speciale rechtbank bij Schiphol. Wie zijn de hoofdrolspelers? En wie zit waar? Bekijk de video waarin verslaggever Yelle Tieleman je rondleidt in de rechtszaal en scroll naar beneden voor een interactieve plattegrond.

Lees ook;

Lees meer

‘Defensie stond klaar om in te grijpen na MH17-ramp’

Lees meer

De speciale rechtszaal

Klik hier voor een optimale mobiele weergave. 

Wie zit waar?

Een interactief overzicht van de rechtszaal bij Schiphol. 

Beweeg over de illustratie en klik voor meer informatie op bijvoorbeeld de rechters of de verdachten.

Zes vragen over het MH17-proces;

Wat is de aanklacht?

De (vooralsnog) vier verdachten worden officieel vervolgd voor ‘het doen verongelukken’ van de MH17 ‘met de dood van alle inzittenden tot gevolg’, danwel ‘moord’ op de inzittenden. Welk van de twee aanklachten het Openbaar Ministerie zal kiezen, hangt ervan af of aangetoond kan worden dat er met voorbedachte raden is gehandeld. Dat wil zeggen dat er een moment van kalm beraad was voordat de raket werd gelanceerd.

Hoe gaat het proces eruit zien?

Het enige wat zeker is: de eerste zitting begint maandag om 10.00 uur. ,,De eerste zittingsdagen zullen vooral inventariserend van karakter zijn’’, stelt de rechtbank. Het Openbaar Ministerie zal vertellen hoe ver het onderzoek is en wat er nog moet gebeuren. Andere partijen (de verdachten of hun advocaten) kunnen onderzoeksvragen neerleggen.

Wanneer de inhoudelijke behandeling van start gaat, is nog niet te zeggen. De rechtbank heeft een reeks data gereserveerd: de hele komende week, daarna nog een week verderop in maart en dan nog in juni, september, oktober, november en in februari en maart 2021. Er wordt 54 miljoen euro uitgetrokken voor het proces. Het gaat dan om kosten voor getuigenbescherming, de inzet van de rechtbank en kosten die het Openbaar Ministerie maakt voor het onderzoek. Ook de andere landen die slachtoffers te betreuren hadden, springen bij in de kosten.

Waarom wordt het proces in Nederland gehouden?

Ons land was in eerste instantie voorstander van berechting door een speciaal VN-tribunaal, maar dat werd door Rusland geblokkeerd. Een speciaal tribunaal van de vijf betrokken landen werd te ingewikkeld omdat de rechtssystemen van bijvoorbeeld Nederland, Maleisië en Oekraïne veel verschillen. Daarop besloten de betrokken landen te kiezen voor berechting in Nederland. De Nederlandse wet werd daarvoor (een beetje) aangepast zodat delen van het proces in het Engels gevoerd kunnen worden.

Waarom komen de verdachten niet?

Er zijn vier verdachten: drie Russen en een Oekraïner. Igor Girkin, in 2014 de hoogste in rang van de vier verdachten, heeft tegen deze krant gezegd geen schuld te hebben aan het neerhalen van MH17 en niet naar de rechtbank te zullen komen. Ook verdachte Sergej Doebinsk heeft dat laten weten. De andere twee verdachten, Oleg Poelatov en Leonid Kharchenko, hebben überhaupt niet gereageerd.

De vier oppakken en dwingen is geen optie, want Rusland levert geen onderdanen uit. Rusland bestempelt het onderzoek sowieso als oneerlijk en partijdig. Voor zover bekend zal er namens één verdachte, Poelatov, een advocaat aanwezig zijn.

Wat is de waarde van het proces?

Openbare waarheidsvinding. Wat is er nu precies gebeurd op 17 juli 2014 en de dagen ervoor? Wie was er verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17? Een dergelijk drama verdient een openbare afwikkeling voor het oog van de wereld. Het geeft ook de nabestaanden (een beetje) genoegdoening. En wie weet veranderen de geopolitieke verhoudingen nog wel eens zodanig, dat er toch nog mensen achter de tralies verdwijnen.

Wat zijn de bewijzen?

Het Joint Investigation Team, geleid door het Nederlandse OM, heeft al wat uit het onderzoek prijsgegeven. Zo zeggen ze overtuigend bewijs te hebben dat MH17 is neergehaald door een Buk-raket die toebehoorde aan de Russische 53ste luchtafweerbrigade uit Koersk. De raket is, volgens het JIT, afgeschoten vanuit een weiland in Oost-Oekraïne dat op die dag onder controle van pro-Russische rebellen stond. De aanklacht tegen de vier verdachten is moord en doodslag omdat ze opzettelijk een vliegtuig in gevaar hebben gebracht.

Welke rol spelen de nabestaanden?

De nabestaanden van de passagiers van MH17 hebben spreekrecht. Tot nu toe hebben zo’n vijftig mensen aangegeven daar gebruik van te willen maken. Het is nog niet duidelijk wanneer zij aan het woord komen tijdens de inhoudelijke behandeling, maar dat is pas veel later in het proces.

Kabinet informeert VN Veiligheidsraad over MH17-proces

RO 06.03.2020 Op 9 maart 2020 begint het strafproces tegen 4 verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. De start van het proces is een belangrijke mijlpaal die waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden weer een stap dichterbij brengt.

Nederland heeft ook namens de andere landen in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië en Oekraïne – de VN-Veiligheidsraad geïnformeerd over de start van het proces.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in juni vorig jaar het besluit genomen de 4 personen te vervolgen, met unanieme steun van de opsporingsautoriteiten van de andere landen in het JIT.

Het strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van andere personen gaat nog steeds door. Daarom roept Nederland in lijn met de VNVR resolutie 2166 alle landen, inclusief de Russische Federatie, op om volledig mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek van het JIT.

Het strafrechtelijk proces is en blijft een zaak van lange adem en veel geduld. Het kabinet heeft veel respect voor de manier waarop de nabestaanden daar mee omgaan. Stap voor stap komen we dichterbij het achterhalen van de waarheid, bij het opsporen en vervolgen van de verantwoordelijken voor het neerhalen van vlucht MH17.

Dat blijft de hoogste prioriteit voor het kabinet. De dood van 298 onschuldige mensen van 17 verschillende nationaliteiten kan en mag niet onbestraft blijven. Daar blijven we keihard aan werken, samen met de landen van het JIT, en met brede steun van de internationale gemeenschap.

Zie ook;

Verantwoordelijk;

Laatste poging tot identificatie MH17-slachtoffers

Telegraaf 05.03.2020  Het Nederlands Forensisch Instituut doet dit voorjaar een laatste poging om twee Nederlandse slachtoffers van MH17 te identificeren. „We gebruiken daarvoor de allernieuwste dna-technieken”, zegt NFI-deskundige Arnoud Kal.

Van de 298 bij de raketaanslag omgekomen inzittenden van vlucht MH17 op 17 juli 2014 is er alleen van de 16-jarige Gary Slok en Alex Ploeg (58) tot nu toe niets teruggevonden. „We hebben nog steeds botfragmenten van de rampplek, waar we toen geen dna uit konden halen. Mogelijk nu wel.”

BEKIJK OOK:

’Alsof ik beschikte over leven en dood’

’Duizenden monsters van weefsel en splinters’

Kal was destijds – na die massamoord in het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne – al nauw betrokken bij de identificatie van stoffelijke resten. „We kregen duizenden monsters binnen van weefsel en splinters, maar ook persoonlijke spullen waar dna op kan zitten. Het is niet makkelijk om dan afstand te nemen. Ook bij ons zijn er emoties, maar het is dankbaar werk.”

“We geven niet op”

Defensie was volgens Kal de instantie om slachtoffers terug naar Nederland te halen. Via vliegbasis Eindhoven werden ze naar een kazerne in Hilversum gebracht en onderzocht. „Het is cruciaal in het rouwproces van nabestaanden dat hun dierbaren daarna ook worden geïdentificeerd. Op twee mensen na is ons dat gelukt. We geven niet op”, aldus Kal.

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

Alex’ broer Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, is aan de ene kant verheugd dat er een ultieme poging wordt gedaan door het NFI. „100% identificatie is belangrijk, maar ik heb een dubbel gevoel. Stel dat hij alsnog kan worden geïdentificeerd, maar de hoeveelheid lichamelijk materiaal is zo miniem, dat we als familie toch niks van hem overhouden?”

“Stoffelijke resten horen thuis bij de families”

Het is volgens Ploeg erg ingewikkeld voor nabestaanden om zeker te weten dat Alex en Gary dood zijn, „hoewel niemand daaraan twijfelt”, en dan toch niemand fysiek kunnen begraven. „Stoffelijke resten horen thuis bij de families. Als dat in de praktijk onmogelijk blijkt, is dat extra bezwarend.” Gary Slok en zijn moeder Petra van Langeveld werden vlak na de MH17-crash bekend van de laatste selfie aan boord (’daar gaan we’), vlak voor het vertrek op Schiphol naar Kuala Lumpur, waar de Maleisische Boeing 777 nooit zou aankomen.

BEKIJK OOK:

’Levenslang na MH17 geen rare straf’

BEKIJK MEER VAN; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident strafonderzoek Arnoud Kal Gary Slok Oekraïne Nederlands Forensisch Instituut Malaysia Airlines-vlucht 17

Dit voorjaar laatste poging om twee MH17-slachtoffers te identificeren

NU 05.03.2020 Onderzoekers van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en de International Commission on Missing Persons (ICMP) gaan komend voorjaar een laatste poging doen om twee slachtoffers van vlucht MH17 te identificeren.

Bij de vliegtuigramp kwamen 298 mensen om het leven. Van een jongen van 16 jaar en een man van 58 is tot nu toe geen DNA gevonden; zij zijn tot op heden ook nog niet geïdentificeerd.

“We hebben nog steeds botfragmenten van de rampplek, waar we toen geen DNA uit konden halen. Mogelijk nu wel”, vertelt Arnoud Kal van het NFI aan De Telegraaf. Daarvoor gaat het NFI samenwerken met de ICMP, die een speciale techniek heeft ontworpen om het DNA-materiaal opnieuw te testen.

“We hopen op deze manier een ultieme poging te doen om de slachtoffers te kunnen identificeren”, vertelt een woordvoerder van het NFI aan NU.nl.

Maandag 9 maart is in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol de eerste zitting in het MH17-proces tegen drie Russen en één Oekraïner. Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergeschoten boven Oekraïne. Het Joint Investigation Team stelde vast dat het vliegtuig werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

De verdachten hebben volgens justitie onder meer bijgedragen aan het vervoer van de raket.

Lees meer over: MH17 Binnenland

Nieuwe aanwijzingen voor bemoeienis Russische GROe met MH17-onderzoeken

NOS 05.03.2020 Rusland heeft vanaf het moment dat vlucht MH17 neerstortte geprobeerd de onderzoeken daarnaar te hinderen, te beïnvloeden en te saboteren. Dat was deels bekend, maar de Volkskrant brengt vandaag, een paar dagen voor de start van het MH17-proces, nieuwe details naar buiten over hoe Rusland en vooral de Russische geheime dienst GROe te werk ging.

Direct na het neerstorten van de vlucht, in juli 2014, begon de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) een onderzoek naar de oorzaak. Er werd contact gelegd met de Russische tegenpool, het Russische Interstatelijke Luchtvaart Comité (MAK), waarmee de verhoudingen goed waren.

Na een paar dagen bleek dat het MAK was vervangen door een vijfkoppige staatscommissie, met een teamleider die eerder voor een beveiligingsdienst van het Kremlin werkte. Vermoedelijk wilde de Russische regering greep op het onderzoek krijgen.

Toestel MH17 van de Maleisische luchtvaartmaatschappij Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 tijdens een vlucht van Amsterdam naar Kuala Lumpur boven strijdgebied in Oost-Oekraïne neergehaald door een Buk-raket. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder wie 196 Nederlanders.

Het Joint Investigation Team (JIT) dat het strafrechtelijk onderzoek doet, is tot de conclusie gekomen dat de gebruikte Buk afkomstig was van een Russisch legeronderdeel.

Maandag is de eerste zittingsdag in het proces. Er zijn vier verdachten gedagvaard: drie Russen en een Oekraïner. De Russen hebben allen banden met Russische geheime diensten. Ze zijn aangeklaagd voor moord en het doen verongelukken van het toestel, met de dood van de inzittenden tot gevolg.

Een paar weken na de ramp kwamen Maleisische piloten naar Nederland om de gesprekken te vertalen die hun Maleisische collega’s in het ramptoestel met elkaar hadden gevoerd. In diezelfde periode waren twee leden van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in Nederland, zo bleek later.

Het waren leden van een beruchte eenheid, die later betrokken was bij een poging tot vergiftiging van een Bulgaarse wapenhandelaar (2015), een mislukte staatsgreep in Montenegro (2016) en de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal (2018) in Groot-Brittannië. Een van de leden die in Nederland waren, is de leider van de eenheid. Wat de twee in Nederland deden is niet bekend. “Maar een relatie met MH17 ligt voor de hand”, zegt een bron van de Volkskrant.

Beïnvloeding Maleisiërs

Een half jaar later bleken twee voormalige GROe-leden deel uit te maken van de Russische staatscommissie waarmee de OVV samenwerkt. Een van hen is een generaal van het Russische leger die kort na de ramp in een interview zei dat het onwaarschijnlijk is dat het toestel door een Russische Buk-raket is neergehaald.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD observeerde de twee toen ze in Nederland waren voor overleg met onderzoeksteams uit andere landen. Na elke vergadering belden ze met een telefoonnummer in het Kremlin, volgens de MIVD om het onderzoek van binnenuit te frustreren. Volgens de krant hielden ze zich vooral bezig met het “bewerken” van leden van het Maleisische onderzoeksteam.

De toenmalige Maleisische premier Mahatir zei vorig jaar dat er geen harde bewijzen waren dat Rusland verantwoordelijk was voor het neerhalen van het toestel.

Jonge vrouwen

Er zijn meer voorbeelden van pogingen tot beïnvloeding van het onderzoek en de onderzoekers. Zo werden leden van de OVV en Nederlandse politiemensen tijdens een bezoek aan Oekraïne bij hun hotel opvallend vaak aangesproken door jonge vrouwen, ook in het Nederlands. Ook werden hun hotelkamers opvallend vaak schoongemaakt, soms wel drie keer per dag. Privételefoons van marechaussees bleken na terugkeer in Nederland besmet met malware.

In de zomer van 2015 hielden zich verdachte personen op rond het OVV-kantoor in Den Haag. Uit een auto van een medewerker van de politie werd een tas met gespreksverslagen gestolen en in 2016 werden bij een inbraak bij een Defensie-fotograaf usb-sticks gestolen.

Verder is er bij de OVV ten minste één hackpoging bekend van de aan de GROe gelinkte hackersgoep Fancy Bear. Een OVV-medewerker kreeg in 2015 een mail met een verzoek opnieuw in te loggen op een website die op de OVV-website leek.

De GROe-leden die in 2018 Nederland uit zijn gezet Ministerie van Defensie

Naar de Volkskrant nu bekendmaakt, zijn de GROe-leden die in 2018 probeerden het computernetwerk van het OPCW-kantoor in Den Haag binnen te dringen, eerst in Rotterdam geweest in de buurt van het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie. Daar vindt het strafrechtelijk onderzoek naar de MH17-ramp plaats.

De MIVD nam apparatuur van de GROe-leden in beslag. Op een laptop vond de dienst informatie waaruit bleek dat het team in 2017 in Maleisië was geweest om een operatie op te zetten tegen het Maleisische onderzoeksteam.

Geen succes, wel ingewikkelder

De Nederlandse onderzoekers zijn ervan overtuigd dat de Russische beïnvloeding en sabotage geen succes hebben gehad. Het onderzoek werd er ingewikkelder van, er was ruis en wantrouwen, maar het heeft de conclusies niet beïnvloed, zeggen de onderzoekers in de Volkskrant.

Bekijk ook

Russische manipulatie en sabotage in MH17-onderzoek

VK 05.03.2020 Nadat vlucht MH17 is neergestort in Oost-Oekraïne begint een venijnige strijd om de waarheid. Moskou zet onder meer zijn beruchte militaire veiligheidsdienst GROe in, bewerkt leden van het onderzoeksteam en stuurt een eliteteam naar Rotterdam.

Meteen na de ramp met vlucht MH17 in 2014 ontkent Rusland elke betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig. En als komende maandag de rechtszaak tegen drie Russen en een Oekraïner begint ­wegens hun aandeel in de crash, zal Rusland dat volhouden.

Dat terwijl er twee onderzoeksrapporten over de ramp zijn, met details over de Buk-raket die afgeschoten werd uit een gebied in Oekraïne dat in handen was van pro-Russische separatisten. Een raket die werd afgevuurd van een Buk-­installatie die afkomstig was uit Rusland en na de ramp weer werd teruggebracht naar hetzelfde land.

Naast de publieke ontkenningen heeft Rusland de afgelopen jaren achter de schermen ook geprobeerd de onderzoeken naar de toedracht van de aanslag op vlucht MH17 te frustreren en te saboteren. Uit gesprekken die de Volkskrant voerde met direct betrokkenen blijkt dat het land daarvoor onder meer leden van de beruchte militaire veiligheidsdienst GROe inzette.

Dat leverde ingewikkelde ­situaties op voor de Nederlandse onderzoekers, de betrokken politiemensen en de inlichtingendiensten. Want terwijl zij greep probeerden te krijgen op de steeds wisselende Russische tactieken, moesten ze ook samenwerken met Rusland, elk in een eigen rol.

Video: AP

Chaos bij de politie: wie doet onderzoek?

De top van de Landelijke Recherche neemt op donderdag 17 juli 2014 afscheid van een collega in een stijlvol restaurant aan de rivier de Linge als de telefoons van de aanwezigen beginnen te trillen. Ze hebben net het voorgerecht op als er een persalarm binnenkomt.

Een vliegtuig is neergestort. Het aantal doden loopt snel op: 21, 43. De telefoons van de aanwezigen blijven afgaan. ­Nederlandse slachtoffers, een toestel dat uit Amsterdam vertrok, wellicht meervoudige moord: dit is een zaak voor de Nederlandse politie. Ter plekke wordt een verdeling van taken gemaakt. Het dessert sturen ze terug; geen tijd meer voor.

De politie gaat in de offensieve stand. Honderden politiemensen melden zich, ze proberen zo veel mogelijk materiaal te verzamelen. De strijd om de waarheid rond MH17 begint direct. In de vroege ochtend van 18 juli, om 6.15 uur, zet de Oekraïense geheime dienst afgeluisterde gesprekken van Russische separatisten online. ‘Wat voor vliegtuig? ­Wapens?’, valt te horen. ‘Nee, niets van dat. Burgerlijke spullen. Toiletpapier, medische spullen, handdoeken, dat soort rotzooi.’

Vanuit een pand in Sint-Petersburg plaatsen jonge Russen in de eerste drie dagen na de ramp meer dan 100 duizend tweets over MH17 om de schuld bij ­Oekraïne te leggen. Russische militairen die in Oekraïne zijn, beginnen Facebookposts en Twitterberichten te verwijderen. Op 25 juli wordt op de Wikipedia-­pagina van de ramp de hoogte van een Buk-raket aangepast van de correcte ruim 10 kilometer naar 7 kilo­meter. Het ip-adres verwijst naar het Kremlin.

Het antwoord van de ­politie in Nederland volgt ook snel. Op de tweede dag vraagt de politie specialisten van het Team High Tech Crime en de inlichtingendienst AIVD een ‘foto’ van het internet te nemen. Alles opslaan wat Russischtalig is.

350 miljoen webpagina’s van sociale media en fora waarop ook hoge Russische militairen compromitterende gegevens delen die ze later verwijderen. Dit is het krachtenveld waarin de Nederlandse onderzoekers hun werk moeten gaan doen: een ramp in een conflictgebied waarbij twee landen recht ­tegenover elkaar staan en elkaar de schuld geven van het neergestorte vliegtuig.

Voor het lezen en uitwerken van al die Russische berichten heeft de politie dringend Russische vertalers nodig. Op een oproep via het eigen intranet reageren twintig politiemedewerkers – de AIVD zal ze screenen. In de politietop ­bestaan al in de eerste dagen zorgen over dergelijke voortvarendheid.

Is de organisatie zich wel bewust van de risico’s op Russische ondermijning? Valt zo’n oproep via intranet niet teveel op? Niet alle politiemedewerkers die meedoen aan het MH17-onderzoek hebben een A-screening. Later zal blijken dat überhaupt onduidelijk is wie allemaal aan het onderzoek hebben meegedaan: als de politie dankpenningen wil uit­delen, bestaat er geen compleet overzicht van de naar schatting 450 politiemensen die hielpen met het MH17-­onderzoek.

De politiemedewerkers die meteen na de ramp naar Kiev gaan, werken samen met de Oekraïense SBU – opsporings- én inlichtingenorganisatie in één. Complicerend is dat de SBU voortkomt uit de oude KGB: iedereen boven de 40 jaar heeft een verleden bij de beruchte geheime dienst van de Sovjet-Unie.

Dat de Nederlandse politiemedewerkers in ­Oekraïne een telefoon van de SBU krijgen om op kantoor mee te bellen, versterkt de achterdocht bij sommige politiebetrokkenen. Maar bij de politie is daar nauwelijks aandacht voor, daarvoor is de nood te groot.

Een betrokkene: ‘In de eerste maanden was niemand bij de politie echt bezig met het beschermen van het onderzoek.’ Typerend: hoofd van de Landelijke Recherche ­Wilbert Paulissen is vóór MH17 nog op een conferentie in Moskou geweest en nam zijn eigen telefoon mee. Zorgen over mogelijke hackpogingen wuifde hij weg.

Het Kremlin zet leden van elite-eenheid 29155 in

Terwijl een dag na de ramp de bloemenzee bij Vertrekhal 3 op Schiphol aanzwelt, zitten drie leden van de Onderzoeksraad al in het vliegtuig naar de ­Oekraïense hoofdstad Kiev voor het technische onderzoek naar de ramp. Het is, naast het strafrechtelijk onderzoek, het tweede officiële onderzoek naar MH17.

De leden van de Onderzoeksraad staan vanaf het eerste moment ook in contact met collega’s van het MAK, het Russisch Interstatelijk Luchtvaart Comité. Deze experts kennen elkaar al jaren en vertrouwen elkaar. Een Nederlandse betrokkene: ‘De integriteit van de leden van het MAK staat niet ter discussie.’ Direct na aankomst vraagt de Onderzoeksraad om de radarbeelden op het moment dat het MH17 neerstortte. Er komt geen reactie.

Al tijdens de eerste dagen merkt de Onderzoeksraad dat MH17 politiek beladen is. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) krijgt te horen dat de medewerkers van het MAK worden vervangen door een vijfkoppige Russische ‘staatscommissie’. De nieuwe teamleider is Oleg Storchevoy, voormalig piloot van de Russische dienst die de president en overheidsmedewerkers beveiligt. Later is hij hoofd van Rosaviation, toezichthouder op de luchtvaart. Wéér vraagt de Onderzoeksraad om de radarbeelden.

De groep onderzoekers ontmoet elkaar op 18 juli op het ministerie van Transport in Kiev. Er zijn luchtvaart­onderzoekers uit Nederland, Australië, Oekraïne, het Verenigd Koninkrijk, er is een Maleisische delegatie en een uit Rusland.

Doel van dit eerste gesprek is kennismaken, afstemmen van de taakverdeling en in het rampgebied komen. Na twee weken treffen ze elkaar weer op het Oekraïense ministerie. Ze wisselen in een standaard conferentiekamer – flesje water, kop koffie, aantekeningenblok op donkerhouten tafels –praktische zaken uit. De Nederlanders weten dan nog niet dat ze later wéér met andere Russen te maken krijgen.

Op 11 augustus keren de leden van de Onderzoeksraad terug naar Den Haag. Ze werken hard aan een rapport met eerste bevindingen, dat ze begin september moeten publiceren. Op 22 juli krijgt het onderzoeksteam de beschikking over de flight recorder en de cockpitvoicerecorder van de neergehaalde Boeing.

De gegevens op de apparaten worden twee ­dagen later uitgelezen in Groot-Brittannië in het bijzijn van vertegenwoordigers van het internationale onderzoeksteam. Daarna zijn de knaloranje kastjes naar Nederland gekomen en in een speciale kluis in het pand van de Onderzoeksraad aan de Anna van Saksenlaan in Den Haag opgeborgen.

Om de recorder voor alle zekerheid nogmaals uit te luisteren, vraagt de Onderzoeksraad ­Maleisische piloten om naar Den Haag te komen. Onderlinge cockpitgesprekken tussen piloten worden in de eigen taal gevoerd. Alleen kenners van het Maleis en van de luchtvaart kunnen de gesprekken en het gebruikte slang uitwerken.

In dezelfde periode komen twee leden van unit 29155, een onderdeel van de ­militaire GROe, ook naar Nederland. 29155 is een beruchte eenheid met oorlogsveteranen die de afgelopen jaren betrokken is geweest bij verschillende ­destabiliserende operaties in Europa – zoals de poging tot vergiftiging van een Bulgaarse wapenhandelaar in 2015, een mislukte coup in Montenegro in 2016 en de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal in 2018 in Londen met het zenuwgas novitsjok. Eenheid 29155 staat onder leiding van Andrei Averyanov, een onderscheiden Russische militair.

Twee van de vier verdachten: Igor Girkin (links) en Leonid Chartsjenko.

Uit data die onderzoekscollectief Bellingcat met de Volkskrant heeft gedeeld, blijkt dat Averyanov op vrijdag 22 augustus in Nederland landt met vlucht 2550. Hij reist met collega Sergey Pavlov, als lid van 29155 betrokken bij de vergiftiging van de Bulgaarse wapenhandelaar. Drie dagen zijn ze in Nederland, voordat ze weer terugvliegen. Wat ze in Nederland doen, is niet bekend. De Nederlandse geheime diensten missen hun komst. Een inlichtingenbron zegt later: ‘Maar een relatie met MH17 ligt voor de hand.’

Een half jaar later, als het onderzoek in volle gang is, melden zich twee nieuwe leden bij het Russische onderzoeksteam. Het gaat om twee mannen, Zakhar Omarov en Mikhail Krush, die beiden een verleden hebben bij de militaire dienst GROe en daar nog steeds goede contacten hebben. Krush is een generaal in het Russische leger, die kort na de ramp met de MH17 ook in het nieuws was.

In interviews liet hij weten dat het onwaarschijnlijk was dat het vliegtuig door een Buk-­raket was neergehaald. ‘Er zijn geen getuigen die de lancering van een Buk die dag hebben gezien.’ Omarov is een onopvallende, kleine man, van wie weinig bekend is over zijn loopbaan. Hij reist vaker door Europa, getuige zijn toeristenvisum dat al is afgegeven vóór de MH17-ramp.

Als de namen van de Russische delegatie bekend zijn, gaan de alarmbellen af bij de militaire inlichtingendienst MIVD. Die dienst houdt militaire spionnen in de gaten en waarschuwt de Onderzoeksraad voor de twee GROe-leden.

Ook stuurt de MIVD een observatieteam om de mannen te volgen. Ze peilen ook de telefoongesprekken uit. De onopvallende Omarov blijkt, net als het hoofd van de delegatie, na elke vergadering met een telefoonnummer in het Kremlin te bellen. Uit het observeren van de mannen blijkt verder dat ze intensief contact zoeken met de Maleisische onderzoekers.

De MIVD registreert pogingen om ‘het ongevalsonderzoek van binnenuit de frustreren’, zoals een bron het noemt. Later zou de ­Maleisische premier het internationale onderzoek naar MH17 afdoen als ‘politiek gemotiveerd’ en gebaseerd op ‘geruchten’.

https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2020/russische-manipulatie-en-sabotage-in-mh17-onderzoek~v335877/media/e8474b8364288822d73ff069cfa9ff4c.mp4

Krush komt één keer naar Nederland, Omarov twee keer. Hij is ook aanwezig in de hangar op luchtmachtbasis Gilze-Rijen op 11 augustus 2015 als de internationale onderzoekers het vliegtuigwrak – bestaande uit duizenden grote en kleinere stukken – vanaf een hoogwerker bekijken.

Aan die wrakstukken kleeft een geschiedenis. De Onderzoeksraad wil de technische oorzaak van de ramp achterhalen en heeft daarvoor zo veel mogelijk materiaal nodig. Brokstukken gaan vanuit het conflictgebied per trein naar Charkov en vervolgens in containers op vrachtwagens naar ­Nederland.

Tussen de brokstukken zitten ook raketdelen die informatie bevatten over het gebruikte wapensysteem. De Onderzoeksraad wil deze veiligstellen maar is bang dat lokale partijen er lucht van krijgen. ‘De informatie over wapensystemen en in welke container die zat, hebben we bewust in een zo klein mogelijk groep gedeeld’, zegt een betrokkene.

Toch wordt bij de grens die ene vrachtwagen aangehouden waarin de raketdelen zitten en door lokale grenswachten onderzocht – er blijkt een lek in het kleine comité dat op de hoogte is van het ­gevoelige transport.

Bij aankomst in Gilze-Rijen worden de onderdelen alsnog veiliggesteld. Dat veroorzaakt ook in Nederland nog discussie: de inlichtingendiensten willen de raketdelen zelf analyseren; de Onderzoeksraad wil ze gebruiken als bewijsmateriaal.

De raad trekt aan het langste eind. Uiteindelijk ­komen er bijna 8.000 kleine en grotere brokstukken naar Gilze-Rijen. Daar wordt de cockpit van de Boeing 777-200 minutieus gereconstrueerd. De linkerkant is met honderden ‘hoogenergetische deeltjes’ uit een ­raketkop doorboord.

Inbraken en mannen in zwarte jassen

Dat hun werk speciale aandacht trekt, is zowel de Onderzoeksraad als de politie snel duidelijk. Van 3 tot 8 augustus 2014 zijn zes leden van de raad in Charkov en Soledar, op zo’n twee uur van de rampplek. Ze worden ’s avonds na het werk in het hotel opvallend vaak aangesproken door jonge vrouwen. Sommigen spreken Nederlands.

De politiemensen overkomt hetzelfde in Kiev. Achter leden van de ­Onderzoeksraad die foto- en videomateriaal verzamelen en afspraken hebben met ­internationale delegaties lopen standaard ‘types in zwarte leren jas’. Die blijven op zo’n vijftig meter afstand. Een betrokkene: ‘Geen onredelijke ­figuren hoor.’

Verder valt het de Nederlanders op dat de hotelkamers in het oosten van Oekraïne erg vaak worden schoongemaakt – soms wel drie keer per dag. De leden van de Onderzoeksraad wisselen dagelijks van simkaart en spreken telefonisch niet over de inhoud van het onderzoek.

Aanwezige marechaussee zijn minder zorgvuldig: ondanks advies van de militaire veiligheidsdienst nemen sommige militairen hun eigen telefoon mee. Als ze ­terugkeren blijken enkele telefoons besmet met malware – de telefoons worden vernietigd.

In de zomer van 2015 is er lichte paniek bij de politie als een medewerker gespreksverslagen over MH17 kwijtraakt. Hij heeft zijn auto op de parkeerplaats bij het Van der Valk Hotel De Bilt neergezet en is vergeten zijn koffer eruit te halen.

Als hij terugkomt van de lunch is zijn raam ingeslagen en is de koffer verdwenen. De politie onderzoekt de inbraak, maar komt tot de conclusie dat het om een ‘normale’ inbraak gaat. Er is bij meerdere auto’s ingebroken en er zou geen relatie met MH17 zijn.

Een paar maanden later is het wéér raak. Een radarspecialist van de Onderzoeksraad is al een tijd achterdochtig. Hij ziet meerdere keren verdachte personen bij het kantoor van de Onderzoeksraad in Den Haag en maakt daar intern melding van.

We worden in de gaten gehouden, zegt hij tegen collega’s. Op 10 februari 2016 ziet een medewerker van de Onderzoeksraad dat het raam van zijn auto is ingeslagen. De inbrekers hebben zijn auto doorzocht en hebben de boordcomputer met navigatie­gegevens eruit gehaald.

In dezelfde periode wordt óók ingebroken bij een fotograaf van Defensie. De inbrekers nemen bij hem diverse usb-sticks mee.

De twee overige verdachten: Sergej Doebinski (links) en Oleg Poelatov.

Russische Hackers zoeken doelwit

Ook digitaal moeten de Nederlandse onderzoekers op hun hoede zijn, blijkt in het najaar van 2015. Het rapport van de Onderzoeksraad is bijna klaar als de raad een waarschuwing krijgt van de MIVD over het aflopende contract met Fox-IT. Het Delftse beveiligingsbedrijf doet de monitoring van het netwerk, maar het contract loopt tot 1 september 2015, terwijl de raad een paar weken later het eindrapport wil publiceren. Een risicovolle situatie, vindt de MIVD.

De Onderzoeksraad wil het contract met Fox-IT verlengen maar aanbestedingsregels verhinderen dat. Dus neemt een nieuwe partij (OnSight) de beveiliging vanaf 1 oktober over – Fox-IT blijft nog een maand langer. Op 29 september om 10.31 uur in de ochtend krijgt een medewerker van de

Onderzoeksraad een Engelstalige mail van een collega die hem verzoekt opnieuw in te loggen. De mail stuurt hem door naar sftp.onderzoekraad.nl; een geldig lijkend domein. De man logt opnieuw in met zijn wachtwoord en gebruikersnaam. Meteen daarna krijgt hij argwaan en slaat intern alarm. De Onderzoeksraad past alle wachtwoorden aan en informeert de MIVD.

Die actie voorkomt net op tijd dat de Russische hackers van Fancy Bear (ook wel APT28) hun toegang tot de Onderzoeksraad misbruiken. Fancy Bear had het domein onderzoekraad.nl aangemaakt, zonder ‘s’ zoals in de officiële naam. De Onderzoeksraad doet geen aangifte van de inbraakpoging: de organisatie wil de politie niet toelaten op de computersystemen waarop onderzoeksinformatie staat.

Drie jaar later is er opnieuw een hackpoging, maar dit keer gaat het minder subtiel. Het is het voorjaar van 2018 als op Schiphol vier Russen landen: twee hackers van Fancy Bear en twee GROe-leden.

Ze gaan naar Den Haag en proberen daar met specialistische apparatuur in de kofferbak van hun auto de OPCW te hacken. De MIVD betrapt ze op heterdaad. Een persconferentie later van minister van Defensie Ank Bijleveld met de directeur van de MIVD gaat de wereld over.

Maar wat Bijleveld tijdens de persconferentie niet vertelt is dat de Russen in de vier dagen dat ze in Nederland zijn ook naar Rotterdam gaan. Daar komen ze in de buurt van het Landelijk Parket waar óók het onderzoek naar MH17 plaatsvindt.

In hun auto ligt apparatuur om wifinetwerken te hacken. De MIVD volgt de GROe-leden maar grijpt niet in, volgens bronnen omdat de Russen aan de overkant van de Maas blijven. Te ver om het netwerk van de politie te kunnen hacken.

De interesse in het MH17-onderzoek blijkt ook uit de laptop van Serebriakov – een van de betrapte GROe-hackers. In zijn computer vindt de MIVD wifi-gegevens van een hotel in Kuala Lumpur, Maleisië, waar hij een kleine week verbleef en in december 2017 een operatie opzette tegen de leden van het Maleisische onderzoeksteam.

Vertraging en verwarring

Voor de buitenwereld houdt Rusland de schijn van een soepele samenwerking op. Neem de radarbeelden waar de Onderzoeksraad direct na de ramp bij de staatscommissie om vraagt. In eerste instantie ontkent Rusland dat er radarbeelden zijn.

Die zouden al gewist zijn. Als diverse Russen eind augustus 2014 naar Nederland komen, spreken ze over ‘videobeelden’ van het radarscherm. Die bestaan nog wel. En later krijgt de Onderzoeksraad inderdaad een video van de ­radarbeelden. Het is onmogelijk de echtheid ervan te controleren.

Als de Onderzoeksraad om de ruwe data blijft vragen, overhandigt Rusland daarna alsnog radarbeelden. Maar als specialisten van de raad ernaar kijken, blijkt dat de data niet corresponderen met het te verwachten format. Normaal bestaan radarbeelden uit 64 bits, maar de data die de Russen overhandigen zijn 32 bits. ‘Dan weet je dat er wat mist’, aldus een van de betrokkenen.

Of neem de interpretatie van de feiten. De leden van het internationale onderzoeksteam zitten tijdens besprekingen vaak op één lijn met hun Russische collega’s – zolang het over technische details gaat. Totdat er een conclusie moest komen, zegt een van de betrokkenen. ‘Unaniem werd vastgesteld dat MH17 met een Buk-raket was neergehaald, maar de Russische delegatie bleef strak in de leer: de Buk kwam uit een andere richting.’

Had Moskou succes met zijn acties?

Zijn de Russische pogingen succesvol? Vraag het betrokken onderzoekers en ze zeggen: nee, uiteindelijk niet. Het onderzoek werd er ingewikkelder van, er was ruis en wantrouwen maar het heeft de conclusies niet beïnvloed.

Op een andere manier zijn de pogingen wel succesvol. Vlak voor het begin van de rechtszaak, ­komende maandag, duiken op diverse websites officiële documenten op uit 2016 die door een hack of lek zijn buitgemaakt. Daaronder ook ambtsberichten van militaire inlichtingendienst MIVD. Hoewel de context ontbreekt en het om enkele stukken gaat uit een gigantisch dossier leiden de documenten tot verwarring – bij justitie dat zich afvraagt waar ze vandaan komen en bij personen die het onderzoek kritisch volgen.

Door Russische media worden de documenten enthousiast geciteerd, om nogmaals te onderbouwen wat de Russische overheid al sinds de ramp stelt: Rusland heeft er niets mee te maken.

Hacks, manipulatie en diefstal: Rusland deed alles om het MH17-onderzoek te dwarsbomen

VK 05.03.2020 Rusland heeft jaren geprobeerd de twee officiële onderzoeken naar de ramp met de MH17 te saboteren. Moskou zette zijn militaire inlichtingendienst in, bewerkte leden van het onderzoeksteam en stuurde een elite-eenheid naar Rotterdam, de plaats van het onderzoek.

Een man temidden van de wrakstukken van vlucht MH17. Beeld AFP

Dit blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant, waarvoor is gesproken met diverse betrokkenen.

Vlak voor het begin van het proces zijn nu ook documenten opgedoken uit het officiële onderzoek, die verkregen zijn na een hack of een lek. Deze documenten – die authentiek zijn – zijn gepubliceerd op pro-Russische websites en voorzien van vertalingen; de publicatie moet de indruk wekken dat Rusland niet verantwoordelijk kan zijn voor het neerhalen van vlucht MH17.

Hackpogingen

De afgelopen jaren waren er verschillende incidenten met personen die betrokken waren bij de MH17-onderzoeken. Er is ingebroken bij een medewerker van de Onderzoeksraad, bij een fotograaf van Defensie en in de auto van een politiemedewerker. Daarnaast waren er hackpogingen, werden onderzoekers gevolgd en bleek er kwaadaardige software geïnstalleerd op telefoons van marechaussees die in Oekraïne waren geweest.

De Russische militaire inlichtingendienst GROe speelt een belangrijke rol in de ondermijning van het onderzoek. Twee van de Russische luchtvaartdeskundigen die meewerkten aan het onderzoek door de Onderzoeksraad (OVV), bleken banden te hebben met de GROe. De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD observeerde de twee tijdens hun verblijf in Nederland. Zij hielden zich vooral bezig met het bewerken van de Maleisische leden van het onderzoeksteam. Na OVV-vergaderingen belde één van hen met het Kremlin voor ruggespraak.

Ook kwamen er na het neerhalen van de MH17 twee leden van GROe-eenheid 29155 naar Nederland, blijkt uit data die onderzoekscollectief Bellingcat heeft gedeeld met de Volkskrant. Unit 29155 is berucht en bestaat uit oorlogsveteranen die de afgelopen jaren bij verschillende moordaanslagen in Europa betrokken waren. Dit tweetal was drie dagen in Nederland. In dezelfde periode kwamen de flight recorder en cockpit voice recorder van vlucht MH17 naar de Onderzoeksraad in Den Haag.

Proces

Volgende week begint het strafproces tegen vier verdachten van betrokkenheid  bij het neerhalen van de MH17. Van de documenten die nu zijn opgedoken op pro-Russische websites, wordt de echtheid door bronnen bij justitie en in de inlichtingenwereld niet betwist. Die stellen dat het om een bewust lek of een hack gaat.

De documenten, waarschijnlijk uit 2016, worden gebruikt om het officiële onderzoek in diskrediet te brengen. Bronnen vermoeden dat de stukken zijn buitgemaakt in Maleisië. Russische hackers waren in december 2017 in Maleisië voor een operatie gericht tegen het MH17-onderzoek.

De documenten staan op drie websites die allemaal gelinkt zijn aan de Nederlandse blogger Max van der Werff – een zelfbenoemd MH17-onderzoeker die de betrokkenheid van Rusland bij het neerhalen van het passagiersvliegtuig in twijfel trekt. Hij was, samen met FvD-voorman Thierry Baudet, een van de ondertekenaars van een brief aan de Amerikaanse president Donald Trump waarin werd gevraagd om nieuw onderzoek naar de ramp met de MH17, omdat het OVV-onderzoek ‘noch onafhankelijk, noch overtuigend’ zou zijn.

Ambtsbericht

Hoe Van der Werff aan de documenten komt, is onbekend. Tussen de stukken zit onder andere een ambtsbericht van de militaire veiligheidsdienst MIVD uit 2016 over de posities van grondgebonden luchtafweersystemen ten tijde van de ramp. Het is een van de berichten die de MIVD heeft opgesteld over Oekraïense en Russische wapensystemen.

Van der Werff stelt op basis van het document dat er volgens de MIVD geen enkele Russische BUK-raket in Oekraïne was die de MH17 kon neerhalen. Die conclusie valt op basis van het gelekte document niet te trekken en klopt niet, maar wordt wel overgenomen door Russische media, onder meer bij staatspersbureau Tass en Sputnik.

Het Openbaar Ministerie wil niet inhoudelijk reageren op het lek. Bronnen wijzen erop dat het om enkele stukken gaat uit een zeer omvangrijk dossier, die worden gebruikt om vlak voor het proces verwarring te zaaien.

LEES VERDER

Nadat vlucht MH17 is neergestort in Oost-Oekraïne begint een venijnige strijd om de waarheid. Moskou zet onder meer zijn beruchte militaire veiligheidsdienst GROe, bewerkt leden van het onderzoeksteam en stuurt een eliteteam naar Rotterdam. Lees onze reconstructie van de Russische manipulatie en sabotage van het MH17-onderzoek hier.

MEER OVER; MH17 MISDAAD, RECHT EN JUSTITIE POLITIEK MISDAAD COMPUTERCRIMINALITEIT TOM KRELING EN HUIB MODDERKOLK

Laatste poging tot identificatie MH17-slachtoffers

MSN 05.02.2020 Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) doet dit voorjaar een laatste poging om twee Nederlandse slachtoffers van MH17 te identificeren. “We hebben nog steeds botfragmenten van de rampplek, waar we toen geen dna uit konden halen. Mogelijk nu wel”, zegt NFI-deskundige Arnoud Kal in De Telegraaf. “We gebruiken daarvoor de allernieuwste dna-technieken.”

Van de 298 bij de raketaanslag omgekomen inzittenden van vlucht MH17 op 17 juli 2014 is alleen van de 16-jarige Gary Slok en Alex Ploeg (58) tot nu toe niets teruggevonden. Defensie was volgens Kal de instantie om slachtoffers terug naar Nederland te halen. Via vliegbasis Eindhoven werden ze naar een kazerne in Hilversum gebracht en onderzocht. “Het is cruciaal in het rouwproces van nabestaanden dat hun dierbaren daarna ook worden geïdentificeerd. Op twee mensen na is ons dat gelukt. We geven niet op”, zegt de deskundige.

Familierechercheurs MH17 kijken terug: ‘Als zo’n ramp gebeurt, dan ben je er’

NOS 04.03.2020 Hij wil het eigenlijk nooit meer meemaken. Theo Vermeulen zat op 17 juli 2014 in de auto toen hij hoorde over een neergestort vliegtuig in Oost-Oekraïne. Het bleek te gaan om vlucht MH17.

Als coördinator van een team familierechercheurs, beheerste de vliegramp de afgelopen jaren zijn leven: “Je wil zo’n telefoontje niet krijgen. Maar als het dan gebeurt, dan ben je er”.

Op het hoogtepunt hadden Vermeulen en zijn team van 120 speciaal opgeleide rechercheurs contact met meer dan 500 nabestaanden van de vliegramp. Vermeulen en zijn collega’s waren vlak na de ramp vaak de eerste personen met wie nabestaanden spraken over de gebeurtenissen. “Je komt enorm binnen in hun emotie en onzekerheid. Dat maakt het werk niet makkelijk”, vertelt hij.

Hechte banden

De banden met de nabestaanden zijn hecht, legt Vermeulen uit. “Wij zijn dat vaste baken, die ze niets uit hoeven te leggen.” Toch is het volgens hem ook belangrijk om zakelijk te blijven, want naast het bijstaan van nabestaanden moesten de familierechercheurs voor de identificatie ook informatie verzamelen over de slachtoffers. Bijvoorbeeld over tatoeages, ringen en andere kenmerken. “We zitten daar met een opdracht: ervoor zorgen dat ze snel hun geliefde terugkrijgen. Dat is soms lastig.”

Ook al is de ramp inmiddels bijna zes jaar geleden, Vermeulen heeft nog dagelijks contact met veel nabestaanden. Dat gebeurt voornamelijk via de mail of telefonisch. “Maar als het dichtbij komt en het persoonlijk is, maken we een afspraak met ze.”

Familierechercheur kijkt terug op MH17-ramp: ‘Een zware, maar mooie opdracht’

Nu de rechtszaak rond de vliegramp volgende week begint, gaat ook het contact tussen de familierechercheurs en nabestaanden een nieuwe fase in. “Zo krijgen we de laatste tijd veel vragen van nabestaanden over wat ze kunnen verwachten van de eerste zittingsdag”, vertelt Vermeulen.

Nabestaanden mogen aanwezig zijn in de rechtbank bij het proces tegen de vier verdachten, dat aanstaande maandag begint. Ook is er een speciale bijeenkomst in Nieuwegein waar ze het proces met extra uitleg kunnen volgen. Volgens Vermeulen zijn veel nabestaanden van plan om te komen, al is dat niet voor iedereen makkelijk: “Een hele dag met de vliegramp bezig zijn, is voor sommige mensen een hele opgave”.

Vermeulen en zijn collega Sylvia van Braak proberen nabestaanden in aanloop naar het proces zo goed mogelijk voor te bereiden. “We proberen ze vooral mee te geven dat het verloop heel onvoorspelbaar is”, vertelt Vermeulen. Ook leggen ze uit hoe het rechtssysteem in Nederland precies werkt, vooral aan de buitenlandse nabestaanden.

Zwaar maar betekenisvol

Het contact met de nabestaanden maakt nog altijd veel indruk op de familierechercheur. Vermeulen kwam afgelopen jaren geregeld moe en met een ‘vol hoofd’ thuis. “Ik probeer dan wel even naar een voetbalwedstrijd te zappen voor de afleiding. Het werk gaat je niet in de koude kleren zitten.”

Trots is Vermeulen zeker. “Ik kijk terug op een tijd met veel emoties, maar ook een tijd waarin we iets voor de nabestaanden hebben kunnen betekenen.”

Nabestaanden van MH17-slachtoffers, maar ook de chauffeur van de rouwstoet en een Oekraïense reddingswerker deelden eerder hun verhaal in deze bijzondere special:

Vijf jaar MH17: ‘door de ogen van’

Bekijk ook

Defensie wilde Luchtmobiele Brigade naar crashgebied MH17 sturen

NU 03.03.2020 Defensie had een plan voorbereid om de Luchtmobiele Brigade met ondersteunend personeel naar het crashgebied van vlucht MH17 in Oekraïne te sturen, bevestigt de Landmacht aan NU.nl na berichtgeving van De Telegraaf. De militairen hadden het crashgebied, dat werd beheerst door rebellen, veilig moeten stellen.

Het voornaamste doel van de missie was het thuisbrengen van de Nederlandse slachtoffers. Toen de Oekraïense rebellen zelf de lichamen van de slachtoffers overdroegen, werd besloten de missie af te blazen.

Naast de repatriëring van slachtoffers, wilde Defensie onder meer ook mogelijk bewijsmateriaal voor het onderzoek veiligstellen.

De operatie zou uitgevoerd zijn in samenspraak met de regering van Oekraïne en was al grotendeels gepland. Militairen waren in deze periode op vakantie of in opleiding, maar zij werden teruggehaald ter voorbereiding van de actie.

Het zou gaan om een groep van 1.000 militairen. Ongeveer de helft daarvan zou van de Luchtmobiele Brigade zijn, de andere helft ondersteunend personeel “om te zorgen dat de Brigade er zo lang als nodig kon blijven”.

Uiteindelijk werd de missie van de Luchtmobiele Brigade afgeblazen en gingen er alleen Nederlandse forensisch experts en marechaussees naar het crashgebied.

Verdachten MH17 vanaf 9 maart 2020 voor de rechter

Vanaf 9 maart staan vier verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 voor de rechter. Zij worden verdacht van de moord op de 298 inzittenden van het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergeschoten boven Oekraïne. Het Joint Investigation Team stelde vast dat het vliegtuig werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

De verdachten die in maart terechtstaan, hebben volgens justitie onder meer bijgedragen aan het vervoer van de raket.

Lees meer over: Defensie MH17 Buitenland

Flarden van informatie over de voorgenomen operatie lekten destijds uit, maar het is voor het eerst dat defensie officieel openheid van zaken geeft over de missie die er niet kwam. Ⓒ ANP

Plan invasie MH17-gebied last-minute afgeblazen

Telegraaf 03.03.2020 Het Nederlandse leger had een uitgewerkt plan klaar om de rampplek van MH17 met duizend eigen en evenzoveel Australische militairen te omsingelen. Zo moest de locatie worden beveiligd om de berging van stoffelijke resten en forensisch onderzoek mogelijk te maken.

Dat vertelt Commandant Landstrijdkrachten Martin Wijnen in een exclusief interview met De Telegraaf aan de vooravond van het MH17-proces. De militairen stonden klaar voor vertrek en waren door hun commandant al gebriefd.

Lees via onderstaande link hoe ver de voorbereidingen al waren en waarom de geheime missie op het allerlaatste moment toch werd afgelast.

BEKIJK OOK:

Bataljonscommandant over geheime MH17-operatie: ’Ik had supersoldaten’

BEKIJK MEER VAN; krijgsmacht Martin Wijnen Amsterdam Schaarsbergen Oekraïne Malaysia Airlines-vlucht 17 MH17-proces

‘Defensie stond klaar om in te grijpen na MH17-ramp’

AD 03.03.2020 Vlak na de ramp met MH17 stond Nederland klaar om militair in te grijpen om de slachtoffers te kunnen repatriëren. Duizend militairen van de Luchtmobiele Brigade stonden stand-by om naar Oekraïne te reizen om het rampgebied veilig te stellen, zodat hulpverleners en forensische onderzoekers hun werk konden doen. Dat vertelt Commandant Landstrijdkrachten Martin Wijnen aan De Telegraaf.

De Nederlandse militairen zouden daarbij steun krijgen van evenzoveel Australische collega’s. Het is voor het eerst dat Defensie over de missie naar buiten treedt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Enkele dagen nadat vlucht MH17 uit de lucht was geschoten en terecht was gekomen in rebellengebied in Oost-Oekraïne kreeg de landmacht de opdracht een operatie te plannen. ,,De vraag was: we hebben een crashsite waar we niet bij komen, hoe zou je die kunnen beveiligen zodat repatriëring van de stoffelijke overschotten mogelijk wordt? Je werkt verschillende soorten operaties uit. Van voorzichtig tot heel zwaar”, legt Wijnen uit in het dagblad.

Bataljonscommandant Cas Schreurs brieft op donderdag 24 juli zijn militairen over de aanstaande missie. ,,Ik had er vertrouwen in”, zegt hij. ,,Iedereen was goed getraind; ik had supersoldaten.” Een deel van de eenheid was toen nog in Portugal voor een oefening. Zij werden versneld teruggehaald naar Nederland. Op dat moment besloot Den Haag de missie af te blazen, nadat stoffelijke resten door de rebellen waren overgedragen aan de Oekraïense regering.

maart 8, 2020 Posted by | aanslag, BUK, JIT, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, Uncategorized | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces

Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

Staat de verhouding Nederland-Rusland en de rest van de wereld weer op scherp ???

Het kabinet kiest voor een koersvast en realistisch Ruslandbeleid. De afgelopen vijf jaar is de relatie met Rusland complex gebleven. Nederland ziet daarom geen reden om de huidige houding tegenover Rusland, die te karakteriseren valt als een combinatie van druk en selectieve samenwerking, ingrijpend te wijzigen. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer, waarin hij reflecteert op het Nederlandse Ruslandbeleid.

De brief is een reactie op een motie van de D66-Kamerlid Verhoeven en Stoffer van de SGP, die door de hele Kamer werd gesteund. De twee Kamerleden hadden om een Ruslandstrategie gevraagd. Eerder dit jaar kwam het kabinet ook al met een Chinastrategie.

Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met Westerse mogendheden. Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland.

De minister wijst erop dat Rusland doelbewust desinformatie verspreidt en spioneert. “Rusland beschikt over een offensief cyberprogramma.” Hij noemt als voorbeelden desinformatie over MH17 en de poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken.

Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten’, aldus Blok.

Het kabinet hecht aan samenwerking met partners vis-a-vis Rusland. Het belang van die internationale samenwerking blijkt ook uit de internationale steun die Nederland en de andere landen van het Joint Investigation Team krijgen voor de inzet voor gerechtigheid na het neerhalen van vlucht MH17.

AD 24.12.2019

Het is de vraag of de door Blok gewenste harde koers op de langere termijn internationaal nog op veel steun kan rekenen. Vooral de Franse president Emmanuel Macron heeft zich de afgelopen maanden, onder andere in NAVO-verband, opgeworpen als pleitbezorger van dialoog met Rusland.

Door hem geïnitieerde vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne, eerder deze maand, liepen op weinig uit. En ook Duitsland vaart met de omstreden Nord Stream-gasdeals een eigen koers die tot verdeling leidt tussen Oost-en West-Europa.

De machtspolitiek in de VN, de steun aan de Syrische dictator Assad. Het schenden van het INF-verdrag, waarmee Europa opeens weer beducht moet zijn voor Russische kruisraketten. „Op heel veel vlakken is er eerder een verslechtering. Als je de laatste state of the union hoort van Poetin. De taal die hij uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend.”

“De taal die Poetin uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend”

Uitgerekend tegen deze achtergrond zoekt de Franse president Macron openlijk toenadering tot Rusland. Zo zag de Fransman in de gevangenenruil met Oekraïne een teken dat Poetin zijn agressieve buitenlandbeleid aan het veranderen was.

Blok weet beter: de onwettig aangehouden Oekraïense marinemannen die Rusland vrijliet, waren makkelijk wisselgeld tegen die Russische gevangenen. Onder hen was immers Vladimir Tsemach, een Oekraïner die tijdens de aanslag op MH17 de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne.

Hij is verdachte in het proces dat in maart begint. Na de ruil heeft Rusland hem niet uitgeleverd, zoals Nederland had gevraagd, maar hem weer laten terugkeren naar Oost-Oekraïne. Daarmee is de kans verkeken dat Tsemach terecht zal staan – Rusland en Oekraïne leveren immers volgens hun eigen grondwetten geen onderdanen uit. Bovendien heeft Oekraïne in het oosten nog altijd weinig te zeggen.

Wat doet dit voor de steun die Nederland zo nodig heeft voor het proces tegen de MH17-verdachten?

„Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd. Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde. Zolang wij het op de agenda blijven zetten, merk ik dat wij steun krijgen. Zouden we ermee ophouden, dan zouden andere landen denken: dan gaan wij het ook niet doen.”

Sancties blijven toch een lastig instrument. We kunnen wel vaststellen dat ze niet helpen Rusland op andere gedachten te brengen. Hoe lang moet je er nog mee doorgaan?

„Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten. Er is altijd een reden voor die sancties. Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties. Daar moet je standvastig in zijn. Je merkt wel steeds twijfel bij andere landen wanneer we sancties verlengen. Gelukkig hebben we de Europese landen afgelopen week toch nog op één lijn gekregen.”

Goed, die sancties zijn verlengd. Maar Rusland trekt zich er niks van aan. Tijd voor iets anders, zou je zeggen.

„Sancties zijn ook niet de enige drukmiddelen. Na de moord op Skripal hebben met we, net als een hoop andere Europese landen, Russische diplomaten uitgewezen. Na de hack bij de OPCW hebben we samen met de Britten gewerkt aan een Europees sanctieregime voor cyberaanvallen. Een doorbraak. Vorige week is daar ook nog een sanctiemechanisme tegen mensenrechtenschendingen bij gekomen.”

Die gevangenis is gebouwd, maar er zitten nog geen gevangenen in. Wie moeten op die sanctielijst?

„We zijn nu bezig daar namen onder te krijgen. Daar hebben we zeker gedachten over, maar het helpt in deze fase niet als ik die namen noem.”

Toch is het niet alleen een vijandsbeeld dat het kabinet schetst in zijn nieuwe Ruslandaanpak.

„Rusland is en blijft een grote buur, een kernwapenstaat. We moeten in gesprek blijven, al is het alleen maar om nucleaire ongelukken te voorkomen. Niet voor niets is Nederland voorstander van overleg tussen de NAVO en Rusland.”

Behalve een niet te negeren machtsfactor is Rusland ook een economische macht waarmee Nederland een stevige handelsrelatie heeft. Ons land is na China en Duitsland de derde handelspartner van Rusland.

Zo’n vierhonderd Nederlandse bedrijven zijn in Rusland gevestigd. Ongeveer drieduizend Nederlandse ondernemingen zijn actief op de Russische markt. De vraag naar Nederlandse technologie voor de Russische landbouw is de afgelopen jaren gestegen.

Nord stream 2

Dan is er ook nog Nord Stream 2, de pijplijn die Russisch gas via de Baltische zee en Duitsland naar Europa brengt. Het project nadert de eindfase.

Nordstream 2 is eigendom van het Russische staatsgasbedrijf Gazprom, maar de aanleg wordt medegefinancierd door westerse bedrijven, waaronder het Brits-Nederlandse Shell. Jaarlijks zal er tot 55 miljard kubieke meter Russisch gas doorheen gaan stromen. Daar zit een duidelijke strategie achter.

Momenteel exporteert Gazprom al zo’n 170 miljard kubieke meter per jaar naar Europa. Maar driekwart daarvan stroomt via pijpleidingen door Polen en Oekraïne. Met dat laatste land is Moskou verwikkeld in een burgeroorlog (Oost-Oekraïne). In 2014 annexeerde het bovendien de Krim.

Het Nordstream 2-project is een geopolitieke splijtzwam. Duitsland noemt de import van Russisch gas een economische noodzaak om de afstoot van kolen- en kernenergie te kunnen opvangen. Ook Nederland steunt het project. Maar veel andere Europese lidstaten vrezen juist een veiligheidsprobleem.

“We maken onszelf veel te afhankelijk van Rusland”, meent de Duitse Europarlementariër Manfred Weber. De voorzitter van de Europese Christendemocraten heeft op het punt van Nordstream 2 felle kritiek op zijn eigen regering in Berlijn. “Economische motieven spelen hier geen rol.

Dit is een puur politieke kwestie. Dat de Duitse oud-bondskanselier Gerhard Schröder voorzitter is van het bestuur van Nordstream, zegt al genoeg. Europa kan zijn gasinkopen beter uitspreiden over verschillende leveranciers. Je moet jezelf niet afhankelijk maken van Moskou.”

De Amerikaanse president Trump heeft inmiddels sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken.

Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet.

Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

Lees ook: Nord Stream 2 is bijna klaar, debat over Russisch gas nog niet

Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag 23.12.2019. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

Daarom wil Rusland dat de aanleg van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding gewoon verder gaat. En daarvoor zegt het land een speciaal schip achter de hand te hebben. Door sancties van Amerika heeft de aanleg al enige vertraging opgelopen.

Pijplegschip

Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van twee schepen, schortte het werk op om Amerikaanse sancties te voorkomen. President Vladimir Poetin wil dat door de inzet van het schip de bouw van de leiding kan worden voortgezet.

Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

zie ook: Over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 10 – nasleep

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

Pers

Rusland zal maatregelen nemen tegen Britse media die actief zijn op Russisch grondgebied. Het gaat om een vergelding voor maatregelen van Britse autoriteiten tegen Russische journalisten.

Kruisraketten

Rusland kan sinds kort een wapen inzetten dat het land volgens president Poetin weer op de top van de apenrots zet als het gaat om militaire slagkracht. De hypersonische Avangard-raket vliegt 27 keer sneller dan het geluid richting zijn doel en kan onderweg van koers veranderen, waardoor geen afweersysteem het uit de lucht kan halen, claimt Moskou.

Rusland heeft al eerder in 2018 op staatstelevisie reeds beelden getoond van het afvuren van een hypersonische raket, de kinzjal (dolk). Een MiG-31 straaljager schoot het projectiel af, dat volgens het Kremlin met 12.000 kilometer per uur, tien keer de snelheid van het geluid, op zijn doel af vliegt.

Tegenaanval

De wapens zullen volgens de president niet gebruikt worden om andere landen aan te vallen. Wel stelt Poetin dat het gebruik van kernwapens op Rusland of haar bondgenoten, gezien zal worden als een aanval die vraagt om een onmiddelijke reactie in de vorm van een tegenaanval.

De dreigende taal van de Russische president Vladimir Poetin aan het adres van NAVO-landen is ”onacceptabel’’ voor het militaire bondgenootschap. Zijn uitlatingen zijn contraproductief, stond toen in een NAVO-verklaring.

”We willen geen nieuwe Koude Oorlog of een nieuwe wapenwedloop’’, aldus de NAVO. De alliantie voegde eraan toe dat de raketafweersystemen in Europa niet zijn gericht op Rusland, maar dienen als verdediging tegen dreigingen van verder weg.

Washington maakte duidelijk dat de VS begint met onderzoek, ontwikkeling en het ontwerpen van nieuwe raketsystemen en Moskou zal nu hetzelfde doen, kondigde minister van Defensie Sergej Sjojgoe aan. Het gaat om een op land gestationeerde kruisraket, gebaseerd op een bestaande versie voor schepen, de Kalibr.

Rusland zet vaart achter de ontwikkeling van twee nieuwe op land gestationeerde raketsystemen. Dit gebeurt in reactie op de terugtrekking door Washington uit het nucleair wapenbeheersingsverdrag INF. De systemen moeten in 2021 operationeel zijn, meldt het Russische ministerie van Defensie.

China, Rusland en Iran beginnen vrijdag aan gezamenlijke marineoefeningen in de Golf van Oman. Het Chinese ministerie van Defensie maakte dat donderdag bekend. Het testen duurt tot en met maandag.

Volgens het ministerie is de oefening „niet noodzakelijk verbonden met de regionale situatie.” De gezamenlijke test komt in een periode van oplopende spanningen tussen de VS en Iran.

Ook gaat Moskou werken aan hypersonische raketten voor de langere afstand. Die zullen minstens vijf keer de snelheid van het geluid bereiken, aldus de Russen.

Moskou beschuldigt de Verenigde Staten ervan valse voorwendselen te bedenken om het INF-verdrag te verlaten, waar ze toch al wilden uitstappen.

Dat heeft mogelijk ook gevolgen voor ons land. Nederland huisvest zeer waarschijnlijk zo’n twintig kernwapens op vliegbasis Volkel. F-16’s kunnen deze bommen afgooien, maar recent barstte hier een discussie los of de opvolger van dit toestel, de Joint Strike Fighter (JSF), dit ook moet kunnen. D66-leider Rob Jetten maakte bekend dat zijn partij dit niet wil, wat hem niet erg in dank werd afgenomen door coalitiepartners VVD en CDA.

Kortom, staat er al weer een kernwapenwedloop op stapel ?? Of Zijn we inmiddels op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ook in Nederland ?? Zie nog meer en nog veel meer !!!!

lees: kamerbrief met kabinetsreactie op aiv-adviesrapport kernwapens in een nieuwe geopolitieke werkelijkheid 18.04.2019

lees: Rusland geeft beelden vrij van test met hypersonische raket NU 11.03.2018

lees: NAVO noemt dreigende taal president Poetin onacceptabel NU 02.03.2018

zie ook: JSF-gedonder gewoon nog verder !!!! – deel 3

zie ook: JSF-gedonder gaat gewoon verder !!!! – deel 2

zie ook: JSF-gedonder gaat gewoon verder !!!! – deel 1

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag CyberhackSpy

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland Skrypal

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 3

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 2

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 1

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Of Russische superraket werkt of niet, ‘in VS en China zijn ze geschrokken’

NOS 28.12.2019 Rusland kan sinds gisteren een wapen inzetten dat het land volgens president Poetin weer op de top van de apenrots zet als het gaat om militaire slagkracht. De hypersonische Avangard-raket vliegt 27 keer sneller dan het geluid richting zijn doel en kan onderweg van koers veranderen, waardoor geen afweersysteem het uit de lucht kan halen, claimt Moskou.

Of de raket echt zo baanbrekend is als de Russen beweren, moeten nog blijken, zegt wapendeskundige Sico van der Meer van onderzoeksinstituut Clingendael. “Een wapenwedloop is namelijk ook deels bluf”, aldus Van der Meer. “Maar reken maar dat ze hier in Washington en Peking van zijn geschrokken.”

Van der Meer zegt dat de Russen al decennia op zoek zijn naar een manier om dreigender te worden op het wereldtoneel sinds de Amerikanen onder president Bush aankondigden een raketschild te bouwen. “De Russen leunden vooral op hun kernraketten om internationaal druk uit te oefenen, maar die zijn waardeloos met zo’n schild. Met deze nieuwe raket zijn ze op papier weer net zo sterk als de Amerikanen.”

Propaganda en bangmakerij

Wapenexperts betwijfelen of de Russen de raket daadwerkelijk in gebruik hebben genomen. Het kan ook om een vergevorderde testfase gaan, zoals bijvoorbeeld de defensie-expert van de BBC schrijft.

Van der Meer deelt die twijfels. “Het is ook elkaar bang maken en het is propaganda richting zowel de Amerikanen als de eigen bevolking. Poetin kondigde tijdens een persconferentie vorig jaar naast deze raket bijvoorbeeld ook allerlei andere sciencefictionwapens aan die waarschijnlijk nog lang geen werkelijkheid zijn, zoals een raket op kernenergie die in theorie oneindig kan rondvliegen.”

Toch denkt hij wel dat de Russen in het geval van de Avangard voorloper zijn als het gaat om dergelijke geavanceerde wapens. “Ze zijn er al jaren mee bezig en andere landen zoals de VS, China en India werken hier ook aan. Hypersonische wapens zijn een beetje het nieuwste snufje op de wapenmarkt. Om hun claims te onderbouwen, zullen ze nu een arsenaal moeten opbouwen en via testen moeten aantonen dat de raketten structureel werken.”

Wapenwedloop

Eerder dit jaar zegde de Amerikaanse president Trump nog een belangrijk verdrag met Rusland op over wapenbeheersing. Of een nieuwe versie van dat zogenoemde INF-verdrag inmiddels een utopie is met de hypermoderne Russische raket? Van der Meer durft het niet te zeggen.

“Nu er zo veel geld in nieuwe wapens wordt gepompt, lijkt zo’n nieuw verdrag onlogisch. En Trump is bijvoorbeeld volop bezig met zijn Space Force, dus de wedloop speelt op verschillende fronten”, zegt hij, doelend op het nieuwe Amerikaanse legeronderdeel dat buitenaardse militaire operaties gaat coördineren.

“Aan de andere kant kunnen landen bij zo’n snelle wapenwedloop de kans op escalatie als te groot beschouwen of het wordt te duur, waardoor er misschien wel nieuwe afspraken komen. Het hangt boven alles af van de wereldleiders. Dat zag je in de Koude Oorlog met Reagan en Gorbatsjov, die een vertrouwensband ontwikkelden wat in 1987 uiteindelijk leidde tot het INF-verdrag.”

“Bij dit soort wapens heb je niet meer de tijd om een foutje te herstellen”, aldus Clingendael-onderzoeker Sico van der Meer.

Hoe dan ook is de nieuwe raket van de Russen slecht nieuws voor de mondiale veiligheid, zegt Van der Meer. Hij wordt er als Europeaan “best somber” van. “Wij zitten precies tussen al die wereldmachten in en de kans op escalatie wordt alleen maar groter. Als zo’n wapen per ongeluk wordt afgevuurd, heb je eigenlijk meteen een wereldoorlog. Zo’n hypersonisch wapen is niet meer af te remmen.”

De gevolgen zijn dan meteen gigantisch, zegt Van der Meer. Daarbij verwijst hij naar een recent onderzoek van de Amerikaanse Princeton-universiteit. Onderzoekers simuleerden daar een situatie waarin Rusland een raket met kernkop als waarschuwing had gelanceerd. In de vijf daaropvolgende uren zouden in de VS, Rusland en NAVO-landen meer dan 91 miljoen doden en gewonden vallen.

“Bij dit soort wapens heb je niet meer de tijd om een foutje te herstellen”, zegt Van der Meer. “Het zijn allemaal leuke ontwikkelingen voor de wapenindustrie, maar het is slecht nieuws voor de rest van de wereld.”

Bekijk ook;

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn gesprek met de Russische militaire leiders dinsdag in het nationale defensie-controlecentrum in Moskou.

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn gesprek met de Russische militaire leiders dinsdag in het nationale defensie-controlecentrum in Moskou. © AP

Rusland neemt hypersonisch wapen in gebruik

AD 28.12.2019 Het Russische leger heeft vrijdag een nieuw, hypermodern intercontinentaal kernwapen in gebruik genomen dat vliegt met 27 keer de snelheid van het geluid. Volgens de Russische president Vladimir Poetin is de hypersonische Avangard-raket een technologische doorbraak die is te vergelijken met de lancering van de eerste satelliet door de Sovjet-Unie in 1957 en plaatst de raket Rusland op eenzame hoogte in de mondiale wapenwedloop.

De nieuwe generatie Russische kernwapens kunnen vrijwel iedere plek ter wereld bereiken en ook het Amerikaanse raketschild ontwijken, aldus Poetin.

Lees ook;

Lees meer

,,Vandaag hebben we een unieke situatie in onze nieuwe en recente geschiedenis. Andere landen proberen ons in te halen. Geen ander land heeft de beschikking over hypersonische wapen, laat staan hypersonische wapens die over continentale afstand reiken’’, aldus Poetin.

De Avangard wordt gelanceerd bovenop een intercontinentale ballistische raket en kan kernwapens dragen tot 2 megaton. Waar een reguliere raket doorgaans een voorspelbare route volgt, kan de Avangard door een ‘glijsysteem’ scherpe en onverwachte manoeuvres maken richting zijn doel. Daardoor is het moeilijker de raket te onderscheppen.

De Russische minister van Defensie Sergei Shoigu bracht Poetin vrijdag de mededeling dat de eerste raketeenheid die is uitgerust met de Avangard gevechtsklaar is. ,,Ik feliciteer u met deze mijlpaal voor het leger en de gehele natie’’, zei Shoigu later in een conference call met de hoogste militaire leiders van het Russische leger.

Poetin onthulde de ontwikkeling van de Avangard en andere moderne wapensystemen in zijn state-of-the-nation speech in maart 2018. Toen sprak hij al over de moeilijk te pareren vliegbewegingen van de raket. ,,Hij gaat als een meteoriet op zijn doel af, als een vuurbal’’, aldus de Russische leider destijds.

China en VS

Ook China heeft zijn eigen hypersonische raket inmiddels getest. Die zou vijf keer sneller gaan dan het geluid. De VS werkt sinds 2000 aan de ontwikkeling van hypersonische wapens, blijkt uit een onderzoek van het Congres dat in juli van dit jaar werd gepubliceerd. Het Pentagon liet in een reactie weten dat het ,,niet ingaat op Russische claims’’ over de Avangard.

Defensieminister Mark Esper zei in augustus dat hij gelooft dat ,,het waarschijnlijk een kwestie is van een paar jaar’’ voordat de VS ook over een dergelijke raket beschikt. Hij noemde de ontwikkeling van een hypersonische raket toen ,,een prioriteit’’.

Een door het Russische ministerie van Defensie vrijgegeven foto van de lancering van een intercontinentale ballistische raket. © AP/Ministerie van Defensie Rusland

Rusland claimt ingebruikname van hypersonische nucleaire raket

NU 28.12.2019 Rusland zegt dat het vrijdag zijn eerste hypersonische nucleaire raketten in gebruik heeft genomen. Het Russische ministerie van Defensie maakte niet bekend waar de raketten zich op dit moment bevinden.

President Vladimir Poetin kondigde het nieuwe raketsysteem, genaamd Avangard, vorig jaar aan. Volgens het Kremlin kunnen de wapens bijna elk punt op de aarde raken en raketschilden van Amerikaanse makelij ontwijken. Ook kunnen de raketten andere nucleaire en conventionele wapens afschieten.

Ondanks de oorlogszuchtige propaganda van de Russen, trekken westerse experts in twijfel hoe geavanceerd het wapenprogramma daadwerkelijk is. Volgens het Pentagon is Rusland niet zo superieur als het land zich nu voordoet, omdat de Amerikanen al sinds 2000 over hypersonische wapens beschikken.

Hypersonische raketten worden met behulp van conventionele ballistische raketten naar een hoogte tussen de 40 en 100 kilometer gestuwd. Vervolgens komt de gestroomlijnde kop los en glijdt deze op zijn doel af.

De objecten kunnen vanwege hun vorm een onvoorspelbare koers volgen. Ook volgen de raketten een veel lager en directer pad dan de gebogen koers van een ballistische raket. Volgens experts zijn de wapens hierdoor moeilijker te traceren via de radar, waardoor raketafweergeschut minder tijd heeft om te reageren.

Poetin overziet test van ‘onzichtbare’ kernraket in Rusland

Lees meer over: Rusland  Buitenland

Rusland neemt raket in gebruik die afweersystemen ‘nutteloos’ maakt

NOS 27.12.2019 Rusland heeft na jaren testen een raket in gebruik genomen waarmee andere landen het nakijken hebben als het gaat om moderne wapens, aldus president Poetin.

Minister van Defensie Sjojgoe liet Poetin weten dat de raket vandaag is ondergebracht bij een eenheid in de zuidelijke Oeral. Hij sprak daarbij over een “mijlpaal voor het leger en het hele land”. Poetin beschouwt de raket als een technologische doorbraak die vergelijkbaar is met de lancering van de eerste Sovjet-satelliet in 1957.

Hypersonisch

De Avangard-raket is volgens de Russen in staat om hypersonische snelheden te bereiken, oftewel minimaal vijf keer de snelheid van het geluid (zo’n 6200 kilometer per uur).

Het wapen vliegt na lancering net als andere intercontinentale raketten tot hoog in de atmosfeer. Bij terugkeer naar het aardoppervlak ‘glijdt’ de kernkop vervolgens met een enorme snelheid naar het doel, waarbij hij ondertussen scherpe manoeuvres kan maken.

Volgens Poetin is de raket daardoor praktisch niet neer te halen. Afweersystemen zijn nutteloos, zei hij in maart vorig jaar tijdens een persconferentie, toen hij de raket aankondigde.

Nieuwe wapenwedloop

Bij een test een jaar geleden vloog de raket volgens een onderminister van Defensie zelfs 27 keer sneller dan het geluid. Daarbij werd een doel geraakt dat zo’n 6000 kilometer verderop lag, op het schiereiland Kamtsjatka.

De ronkende woorden uit Rusland over de Avangard passen in de opgelaaide wapenwedloop tussen de VS en Rusland. In februari zegde de Amerikaanse president Trump een belangrijk verdrag over wapenbeheersing tussen de twee landen op.

Dat zogenoemde INF-verdrag stamde uit de Koude Oorlog. Het werd in 1987 ondertekend in Washington door de Amerikaanse president Reagan en Sovjetleider Gorbatsjov.

Na 31 jaar kwam in augustus definitief een einde aan het INF-verdrag:

Sinds het opzeggen van het verdrag test zowel Rusland als de VS weer geregeld raketten en investeren de landen volop in nieuwe rakettechnologie. Zo is de VS ook bezig hypersonische raketten te ontwikkelen.

Bekijk ook;

Opvarenden van een ​​speciaal pijplegschip werken aan de aanleg van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding. Beeld © AFP

Rusland wil aanleg omstreden gasleiding voortzetten

MSN 26.12.2019 Rusland wil dat de bouw van de omstreden Nord Stream 2-gasleiding verder gaat. Daarvoor zegt het land een speciaal schip achter de hand te hebben. Door sancties van Amerika heeft de aanleg al enige vertraging opgelopen.

Pijplegschip

Het Zwitsers-Nederlandse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van twee schepen, schortte het werk op om Amerikaanse sancties te voorkomen. President Vladimir Poetin wil dat door de inzet van het schip de bouw van de leiding kan worden voortgezet.

© Aangeboden door RTL Z

In 2016 kocht de Russische energiereus Gazprom een ​​speciaal pijplegschip genaamd Academic Cherskiy dat als laatste redmiddel kon worden gebruikt als Europese bedrijven stopten met werken aan Nord Stream 2.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Amerika is tegen de aanleg van de gasleiding. Het land vreest dat Europa daardoor te afhankelijk wordt van Russisch gas.

Het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas, dat de pijpleiding legde met behulp van de schepen Pioneering Spirit en Solitaire, schortte het werk daarop op om Amerikaanse maatregelen te voorkomen.

Lees ook: Nederlands bedrijf stopt werk aan omstreden gaspijpleiding na dreiging sancties

 

Nieuwe gasdeal met Oekraïne is een overwinning voor Moskou

Trouw 24.12.2019 Moskou en Kiev hebben op de valreep een deal gesloten over het transport van Russisch gas door Oekraïne naar Europa. Ondanks een ogenschijnlijk compromis, trekt Rusland op meerdere fronten aan het langste eind.

De timing van de gasdeal tussen Oekraïne en Rusland had voor Moskou niet beter gekund. Vlak voor de aankondiging van de overeenkomst kondigden de Verenigde Staten sancties af tegen aannemers die betrokken zijn bij de aanleg van de Nord Stream 2-pijpleiding.

Hierdoor loopt deze nieuwe gasleiding, die Russisch gas via de Oostzee zonder tussenkomst van Oekraïne direct naar Europa moet vervoeren, vertraging op tot de tweede helft van 2020.

Tegelijkertijd liep de bestaande gasdeal van beide landen per 1 januari af. Om te voorkomen dat de export van gas naar Europa vrijwel stil zou vallen, was Moskou er veel aan gelegen om voor het einde van het jaar een nieuwe overeenkomst met Kiev te sluiten.

Oekraïne wilde op zijn beurt uitkomen op een langdurig contract, zodat het zich ook de komende jaren verzekerd weet van inkomsten voor de doorvoer van Russisch gas.

De deal die onlangs werd gesloten, heeft op eerste gezicht veel weg van een compromis. Het Russische gasbedrijf Gazprom stuurde oorspronkelijk aan op een overeenkomst voor de korte termijn om de periode tot voltooiing van het Nord Stream 2-project te overbruggen.

Daarna zou het bedrijf de vrije hand hebben om gas direct naar Europa te transporteren zonder tussenkomst van Kiev. Daar zag Oekraïne geen heil in. De regering in Kiev wilde het liefst een deal van tien jaar met een jaarlijkse doorvoer van 65 miljard kubieke meter gas.

Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa

De uiteindelijke overeenkomst is vijf jaar geldig. In 2020 zal Moskou nog 65 miljard kubieke meter gas door Oekraïense leidingen transporteren, maar in de jaren daarna wordt de hoeveelheid teruggeschroefd naar 40 miljard kubieke meter.

Daarmee lijkt Moskou aan het langste eind te trekken. Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa terwijl Nord Stream 2 wordt afgebouwd en kan daarna de kraan iets dichtdraaien om deze op den duur naar eigen goeddunken verder af te sluiten.

Een ander belangrijk punt van de deal is de afwikkeling van diverse juridische geschillen tussen de twee landen. Volgens het akkoord betaalt Rusland eenmalig drie miljard dollar aan Oekraïne naar aanleiding van een conflict over de hoeveelheid gas die Moskou in de afgelopen jaren aan Kiev leverde.

Ondanks de fikse som die Gazprom aan de Oekraïense evenknie Naftogaz moet betalen, staat daar tegenover dat Kiev de overige miljardenclaims laat vallen. Daarmee trekt Moskou ook in de juridische strijd aan het langste eind.

Lees ook:
Waarom de VS de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijp willen voorkomen

Amerika probeert met sancties de aanleg van Nord Stream 2 te verhinderen. Dat is rijkelijk laat: de gaspijpleiding is bijna af.

MEER OVER; MOSKOU ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN OEKRAÏNE EUROPA KIEV ECONOMISCHE SECTOR GAZPROM ENERGIE EN HULPBRONNEN JARRON KAMPHORST

Blok wil ‘steeds assertiever’ Moskou temmen met Ruslandstrategie

Elsevier 23.12.2019 Nederland moet druk blijven zetten op Rusland, dat steeds ‘assertiever’ wordt. Dat schrijft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) in een brief aan de Tweede Kamer, waarin staat dat het kabinet een ‘koersvast en realistisch Ruslandbeleid’ moet blijven voeren. Sinds vijf jaar geleden de Krim werd bezet en vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, waarbij Moskou nog altijd elke betrokkenheid ontkent, zijn Nederland en veel andere westerse landen de koers van president Vladimir Poetin steeds meer gaan wantrouwen. Wat wil Nederland?

‘Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met westerse mogendheden,’ schrijft Blok in de brief, die hij stuurt op verzoek van Kamerleden Kees Verhoeven (D66) en Chris Stoffer (SGP). Namens de gehele Tweede Kamer hadden zij de minister gevraagd met een Rusland-strategie te komen, in navolging van zijn China-strategie van begin oktober.

Het Nederlandse Ruslandbeleid: koersvast en realistisch. Druk uitoefenen als het moet, en selectief samenwerken in het Nederlands belang.

Lees hier meer: https://t.co/eVC8TdKNkA

 © ANP Foto pic.twitter.com/AwrIdUOrFG

Net als de Chinezen vormen ook de Russen voor het kabinet en voor veel coalitie- en oppositiepartijen een bron van zorg, bijvoorbeeld wat betreft veiligheid en mensenrechten. ‘We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden,’ schrijft Blok. Dat doet Nederland volgens de minister door te investeren in defensie, cyberveiligheid. Ook ‘laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan,’ zegt de minister.

Sinds MH17 leven Nederland en Rusland op gespannen voet

De relatie tussen Nederland en Rusland kwam op scherp te staan nadat op 17 juli 2014 vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten boven Hrabove in Oost-Oekraïne, waarbij de 298 inzittenden omkwamen, onder wie 196 Nederlanders. Nederland en de andere landen uit het onderzoeksteam JIT (Joint Investigation Team) geloven dat Rusland daarvoor verantwoordelijk is, maar de Russische regering in Moskou ontkent elke betrokkenheid.

Lees ook het commentaar van Eric Vrijsen terug: Moskou zwijgt, maar net rond MH17-verdachten sluit zich

In juni maakte het Openbaar Ministerie bekend drie Russen en één Oekraïner te vervolgen voor de ramp, maar mede door gebrekkige Russische medewerking lijkt de kans klein dat de verdachten ooit voor de rechter zullen verschijnen. Vooral bij de Oekraïner Vladimir Tsemach, die ten tijde van de ramp de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne, lijkt dat uitgesloten omdat Rusland hem heeft laten terugkeren naar Oost-Oekraïne.

Dat frustreert Blok, maar om het recht te doen zegevieren, is het volgens hem toch noodzakelijk dat Nederland aandacht voor de vervolging van de daders blijft vragen. ‘Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd,’ zegt Blok maandag in gesprek met De Telegraaf. ‘Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde.’

‘Desinformatie’ om verkiezingen te beïnvloeden? Bewijs is er niet

In zijn brief aan de Tweede Kamer haalt Blok ook het onderwerp ‘desinformatie’ aan. Rusland zou bewust onjuistheden verspreiden, onder meer over de MH17-ramp, om twijfel te zaaien over de Russische betrokkenheid.

De minister verwijst naar een brief die de – tijdelijk teruggetreden – minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren in oktober aan de Kamer stuurde. Online verspreide desinformatie zou zijn bedoeld om verkiezingsuitslagen te manipuleren, zoals bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 zou zijn gebeurd.

Uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam waarvoor Ollongren opdracht gaf, blijkt echter dat ‘geen Nederlandstalige buitenlandse desinformatiecampagne of nep-actiegroepen gevonden (…) rond Provinciale Staten- en Europese parlementsverkiezingen van 2019’.

Ook onderzocht NRC vorig jaar de invloed van Russische ‘trollen’ die via berichten op Twitter op grote schaal nepnieuws zouden verspreiden in Nederland. Uiteindelijk vond de krant minstens 940 Nederlandstalige tweets die in 2016 en 2017 waren verstuurd en waarmee anonieme accounts afkomstig uit de Russische stad Sint-Petersburg een ‘anti-islamsentiment’ zouden hebben geprobeerd aan te wakkeren. Bewijs dat het Kremlin hierbij was betrokken, had het avondblad overigens niet.

Serieuzer van aard is de poging, in april vorig jaar, van de Russische geheime dienst GROe om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. Spionnen probeerden zo geheime informatie over de affaire rond de in het Britse Salisbury vergiftigde dubbelspion Sergej Skripal te verkrijgen. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) maakte in oktober 2018 bekend dat deze poging was mislukt, mede door een aantal elementaire fouten van de kant van de Russische spionnen.

Lees ook het commentaar van Eric Vrijsen terug: Russische spionnen leverden broddelwerk

Ondanks het mislukken van de hackpoging is het kabinet daardoor nog meer op zijn hoede, schrijft Blok. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten.’

Diplomatieke rel na vergiftiging Skripal

Met Skripal is direct een van de grootste internationale diplomatieke rellen met Rusland van de laatste jaren genoemd. De Verenigde Staten en de meeste EU-landen hielden Moskou verantwoordelijk voor een aanval met zenuwgas op 4 maart in het Engelse Salisbury. Daardoor belandden de Russische dubbelspion en zijn dochter Julia in het ziekenhuis.

Ruim twintig landen, waaronder de Verenigde Staten, Australië, Canada, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië en ook Nederland, zetten als reactie op de vergiftiging van Skripal zo’n 150 Russische diplomaten uit. Rusland betaalde met gelijke munt terug door evenzoveel staatsambtenaren uit die landen uit te wijzen. In die periode werd ook wel gesproken van een mogelijke nieuwe Koude Oorlog, onder anderen door secretaris-generaal Antonio Guterres van de Verenigde Naties.

Lees ook deze blog van Bram Boxhoorn: Praat met Rusland, zonder te zwijgen over MH17 en Krim

De diplomatieke rel kwam allerminst uit het niets. In juli 2014 stelde de Europese Unie sancties in tegen Rusland, waardoor zakendoen met ondernemers uit dat land moeilijker is geworden. Deze sancties werden opgelegd omdat Rusland in het voorjaar van dat jaar het Oekraïense schiereiland de Krim bezette.

Sindsdien vechten Oekraïne en pro-Russische rebellen die zich van het land willen afscheiden een oorlog uit in de Oost-Oekraïense regio Donbas. Hoewel de Russische president Poetin en de Oekraïense president Volodomir Zelensky begin deze maand met elkaar in gesprek gingen, lijkt het einde van de strijd nog niet aanstaande.

Blok wil doorgaan met sancties tegen Rusland: ‘Er is altijd een reden’

De sancties die zowel de EU als de Verenigde Staten de afgelopen jaren hebben ingesteld, lijken Rusland niet op andere gedachten te hebben gebracht. ‘Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten,’ antwoordt Blok op een vraag van De Telegraaf  hoe zinvol de strafmaatregelen zijn. ‘Er is altijd een reden voor die sancties.

Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties.’ Sterker nog: in een toespraak kondigde Blok twee weken geleden een nieuw EU-mechanisme aan om sancties te kunnen opleggen aan ‘mensenrechtenschenders waar dan ook ter wereld’, en dus ook aan Rusland.

Dat is hard nodig, vindt het kabinet. In de brief van Blok is een uitgebreide passage opgenomen over mensenrechten. ‘De ruimte voor onafhankelijke NGO’s om in Rusland te werken is de afgelopen jaren gekrompen,’ schrijft de minister.

Nederland zal Russische non-gouvernementele organisaties in Rusland blijven steunen, en Nederlandse diplomaten zullen ‘indien nodig als waarnemer aanwezig zijn bij rechtszaken’. De VVD-minister noemt als voorbeelden van geschonden rechten in Rusland de vervolging van lhbti’s (lesbiennes, homo’s, biseksuelen, transgenders en interseksuelen) in Tsjetsjenië, godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting voor de oppositie.

Rusland op het wereldtoneel: steun aan Assad, militaire investeringen

Ook op het wereldtoneel zijn de Russische inspanningen zorgwekkend, vindt Blok. ‘In Syrië schaarde Rusland zich sinds 2015 achter het regime van Assad door op grote schaal militaire middelen in te zetten, inclusief tegen de Syrische burgerbevolking,’ wijst de minister op de rol van het regime van president Poetin in de Syrische burgeroorlog.

‘Mede daardoor heeft president Assad in militair opzicht het initiatief naar zich toe kunnen trekken.’ Ruslands steun aan de socialistische dictator Nicolas Maduro in Venezuela is voor het kabinet evenmin een goed teken. Nederland steunt net als de rest van de EU en de Verenigde Staten oppositieleider Juan Guaidó, die zich uitriep tot president. Na een golf van protesten onder de Venezolaanse bevolking in het voorjaar, lijkt Maduro mede door Russische steun de macht weer steviger in handen te hebben gekregen.

Dichter bij huis ziet Blok grote Russische investeringen in ‘militaire capaciteiten en afschrikking’, wat vooral in het Europese deel van Rusland heeft geleid tot een grotere en sterkere Russische krijgsmacht.

De minister wijst onder meer op de ontwikkeling van een ‘nieuw grondgelanceerd kruisvluchtwapen (dat ook met een nucleaire lading kan worden uitgerust), hetgeen leidde tot het einde van het INF-verdrag’. In combinatie met de retoriek van Poetin, volgens de minister ‘borstklopperij (…), heel dreigend’, is het extra belangrijk dat Nederland en andere NAVO-leden hun defensie-uitgaven opschroeven.

Witte Huis zet Europa onder druk om afstand te nemen van Rusland

De minister volgt daarin de lijn van de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra. Laatstgenoemde vraagt het kabinet voortdurend – zo ook op Het Grote Defensiedebat van Elsevier Weekblad in oktober – om meer geld uit te geven aan militaire middelen, deels om zich zo nodig tegen Rusland te kunnen verweren.

Meer over dit onderwerp: Russische gaspijp splijt het Westen en Poetin profiteert

Ook in economisch opzicht wil het Witte Huis de Russen treffen. Vrijdag ondertekende president Donald Trump, die Moskou al meermaals sancties oplegde, een wet om Europese bedrijven sancties op te leggen die meewerken aan de aanleg van de Russische gaspijplijn Nord Stream 2.

Washington is van mening dat Europa zich te afhankelijk maakt van Rusland als het op grote schaal Russisch gas importeert. Blok is het met Trump en Hoekstra oneens: ‘Het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan hebben,’ zegt hij tegen De Telegraaf. Daarnaast vindt hij dat niet westerse landen niet te hard moeten zijn: ‘Waar Rusland over de schreef gaat, moeten we maatregelen nemen, zoals sancties; maar daarnaast wil ik ook een normale relatie.’

Kabinet wil normale relatie: ‘Rusland is méér dan het Kremlin’

Die relatie is volgens het kabinet nodig omdat Rusland een buurland is van de EU ‘en een geostrategische speler met wie Nederland een eeuwenlange geschiedenis’ en ‘aanzienlijke economische, maatschappelijke en culturele banden’ deelt.

Minister Stef Blok;

‘We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering. Als we niet in gesprek blijven, kunnen we ook niet voor onze belangen opkomen. Open lijnen met de Russen zijn bijvoorbeeld nodig om militaire ongelukken en een nieuwe wapenwedloop te voorkomen. (…)

Rusland is méér dan het Kremlin. Daarom is het belangrijk niet alleen met machthebbers in Moskou te spreken, maar ook met andere groepen in de samenleving.’

Gerelateerde artikelen;

Ruslandstrategie van Blok: we blijven in gesprek met ‘assertief’ Rusland

NOS 23.12.2019 Rusland probeert waar mogelijk EU-lidstaten tegen elkaar uit te spelen, keert zich steeds verder af van de internationale rechtsorde en treedt steeds repressiever op tegen bedreigingen voor de gevestigde orde. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer.

De minister wijst erop dat Rusland doelbewust desinformatie verspreidt en spioneert. “Rusland beschikt over een offensief cyberprogramma.” Hij noemt als voorbeelden desinformatie over MH17 en de poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken.

“Het strategische belang van de Nederlandse politiek en rechtspraak is voor Rusland sterk toegenomen sinds het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Blok. Dat aansprakelijk stellen gebeurde vorig jaar.

Nucleaire strijdkrachten

Maar de dreiging is niet alleen digitaal. “Rusland is de afgelopen jaren voortgegaan met op grote schaal te investeren in militaire capaciteiten en afschrikking”, schrijft Blok. Met name in het Europese deel van Rusland zijn de Russische conventionele en nucleaire strijdkrachten daardoor, zowel kwantitatief als kwalitatief, sterk verbeterd.”

De Russische “assertiviteit” leidt er volgens Blok toe dat de veiligheidssituatie van de Europese Unie minder voorspelbaar, minder stabiel en minder veilig is geworden.

Ook de situatie in Rusland zelf baart Blok zorgen. De staat heeft volgens hem de greep op de politiek, media en maatschappij verder verstevigd. “Daardoor is de mensenrechtensituatie de afgelopen jaren, ook op de bezette Krim, verslechterd.”

Belangrijke geostrategische speler

Ondanks alles pleit de minister ervoor om in gesprek te blijven met Rusland en om vooral op economische gebied te blijven samenwerken. Beide landen zijn belangrijke handelspartners van elkaar.

“Als Rusland onze (veiligheids)grenzen overschrijdt, zal Nederland, zoveel mogelijk in internationaal verband, stelling nemen en op gepaste wijze optreden”, concludeert Blok. “Tegelijkertijd is Rusland een belangrijke geostrategische speler op het Europese continent. Daarom is het cruciaal met Rusland in gesprek te blijven.”

De brief is een reactie op een motie van de D66-Kamerlid Verhoeven en Stoffer van de SGP, die door de hele Kamer werd gesteund. De twee Kamerleden hadden om een Ruslandstrategie gevraagd. Eerder dit jaar kwam het kabinet ook al met een Chinastrategie.

Daarop kwam flinke kritiek vanuit de Kamer, zegt politiek verslaggever Wilco Boom, omdat daarin beperkt aandacht werd besteed aan de mensenrechtensituatie in het land. “Maar deze Ruslandstrategie lijkt aanmerkelijk kritischer, dus zal waarschijnlijk beter in de smaak vallen”, zegt Boom.

“De Russen willen met iedereen praten. De vraag is wat de resultaten zijn van die gesprekken”, aldus Correspondent David-Jan Godfroid.

Dat de minister benadrukt in gesprek te willen blijven met de Russen begrijpt hij wel. “Want hij weet dat Nederland te klein is om in zijn eentje veel te kunnen doen.”

Correspondent David-Jan Godfroid beaamt dat. “Nederland doet er in het geopolitieke machtsspel niet veel toe in Rusland. Alleen MH17 is in het land politiek gezien een graat in de keel”, zegt hij.

Toch denkt hij dat Rusland wel bereid is om de tafel te gaan met Blok. “De Russen willen namelijk met iedereen praten. Dat doen ze ook voortdurend. De vraag is wat de resultaten zijn van die besprekingen. Nederland heeft bijvoorbeeld een keer gesproken met de Russen over de aansprakelijkheidsstelling rond MH17. Niemand weet of er daarna meerdere gesprekken zijn gevoerd en of het iets heeft opgeleverd.”

Bekijk ook;

Blok over bewogen jaar: van ‘ideale flexkracht van kabinet’ naar ‘die man moet weg’

Nederland koersvast richting Rusland

RO 23.12.2019 Het kabinet kiest voor een koersvast en realistisch Ruslandbeleid. De afgelopen vijf jaar is de relatie met Rusland complex gebleven. Nederland ziet daarom geen reden om de huidige houding tegenover Rusland, die te karakteriseren valt als een combinatie van druk en selectieve samenwerking, ingrijpend te wijzigen. Dat schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Kamer, waarin hij reflecteert op het Nederlandse Ruslandbeleid.

Rusland is de afgelopen jaren doorgegaan op de ingeslagen weg van confrontatie met Westerse mogendheden. Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland.

Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland. ‘De cyberoperatie tegen de OPCW hier op Nederlandse bodem vorig jaar, maar ook de aanslag op de voormalige Russische dubbelspion Skripal bij onze Britse buren, drukken ons met de neus op de feiten’, aldus Blok.

‘We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden. Daarom investeren we in de Nederlandse defensie, in onze cyberveiligheid en laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan.’

Het kabinet hecht aan samenwerking met partners vis-a-vis Rusland. Het belang van die internationale samenwerking blijkt ook uit de internationale steun die Nederland en de andere landen van het Joint Investigation Team krijgen voor de inzet voor gerechtigheid na het neerhalen van vlucht MH17.

Rusland is een buurland van de EU en een geostrategische speler met wie Nederland een eeuwenlange geschiedenis deelt. Ook hebben onze landen aanzienlijke economische, maatschappelijke en culturele banden.

Daarom vindt het kabinet het belangrijk de kanalen open te houden. ‘We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering.

Als we niet in gesprek blijven, kunnen we ook niet voor onze belangen opkomen. Open lijnen met de Russen zijn bijvoorbeeld nodig om militaire ongelukken en een nieuwe wapenwedloop te voorkomen’, aldus minister Blok.

De minister stelt ten slotte: ‘Rusland is méér dan het Kremlin. Daarom is het belangrijk niet alleen met machthebbers in Moskou te spreken, maar ook met andere groepen in de samenleving’. Waar mogelijk geeft het kabinet de maatschappelijke dialoog tussen Nederlanders en Russen steun in de rug.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken naast zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, bij een persconferentie in Moskou vorig jaar.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken naast zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov, bij een persconferentie in Moskou vorig jaar. Foto EPA/MAXIM SHIPENKOV

‘Dialoog met Rusland is enorm verschraald’

NRC 23.12.2019 Ruslandstrategie – Minister Blok bepleit een voortzetting van de strenge koers jegens Moskou. Onder ambtenaren en zakenmensen klinkt kritiek op dit beleid. „Nederland ziet dialoog als beloning.”

„Helderheid” over de relatie met Rusland en een „toekomstgerichte” strategie, dat is waar de Tweede Kamer precies een jaar geleden per motie op aandrong bij minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD). Met zijn zondagavond gepubliceerde ‘Ruslandstrategie’ gaf Blok gehoor aan dat verzoek. Zijn boodschap: het „realistische” beleid van „druk en dialoog” dat Nederland sinds 2015 voert blijft onveranderd.

Bloks inspanningen zijn er vooral op gericht om ‘MH17’ bovenaan de agenda te houden, zo liet hij maandag weten aan De Telegraaf. Zowel bij de Russen als in internationaal verband, waar de politieke steun voor een harde lijn ondanks aanhoudende sancties lijkt af te brokkelen.

De vraag is hoeveel vruchten de Nederlandse druk tot nog toe heeft afgeworpen. Ondanks veel bewijs ontkent Moskou nog altijd iets met MH17 te maken te hebben en weigert het medewerking aan het MH17-onderzoek. „Vliegtuig? Wat voor vliegtuig? Ik begrijp er niets van”, reageerde president Vladimir Poetin vorig jaar gevraagd naar een reactie op onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT).

Onlangs liet Moskou de bij een Russisch-Oekraïense gevangenenruil vrijgekomen MH17-verdachte Volodymyr Tsemach ontkomen naar de Donbas. In maart 2020 begint bij de rechtbank op Schiphol het MH17-proces, waarbij zijn getuigenis van groot belang zou zijn geweest.

Ook internationaal lijken politieke druk en harde woorden weinig uit te halen. Met een keur aan acties – van militaire interventies in Oekraïne en Syrië tot het Olympische dopingschandaal en de hack vorig jaar bij de OPCW in Den Haag – toont Moskou dat het vooralsnog geen millimeter toegeeft.

Ondanks de vastberaden woorden klinkt in Den Haag dan ook kritiek op het Nederlandse Ruslandbeleid. De indruk bestaat zelfs dat de minister het gesprek met Moskou liever uit de weg gaat.

„De dialoog met Rusland is de laatste jaren enorm verschraald, dat komt omdat Nederland dialoog ziet als beloning”, aldus de reactie van een Haagse betrokkene, die niet met naam genoemd wil worden. „Je kunt veel creatiever invulling geven aan de relatie met Rusland dan Nederland nu doet”.

Ook het Europese optreden krijgt kritiek. „Er is op dit moment geen EU-Rusland-dialoog. Europa moet harder nadenken over de relatie met Rusland”, zei de eerder dit jaar uit Moskou vertrokken ambassadeur Renée Jones-Bos op een internationale ambassadeursbijeenkomst in Brussel.

Kleinste schouders

Ook het Nederlandse bedrijfsleven ziet gebrek aan politieke wil en interesse tot samenwerking met Rusland, buiten de politieke pijnpunten om. „Het is een feit dat Nederland de sanctieregels strenger uitlegt dan andere landen.

Begrijpelijk, maar het midden- en kleinbedrijf heeft daaronder te lijden, terwijl de Russische gasleveranties aan Nederland juist enorm zijn toegenomen”, zegt ondernemer Jeroen Ketting van zakelijk dienstverlener Lighthouse Group in Moskou. „Je kunt je afvragen of de kleinste schouders die zware last moeten dragen.”

Lees ook: Duitsland in het nauw om aanleg gaspijpleiding

Het is de vraag of de door Blok gewenste harde koers op de langere termijn internationaal nog op veel steun kan rekenen. Vooral de Franse president Emmanuel Macron heeft zich de afgelopen maanden, onder andere in NAVO-verband, opgeworpen als pleitbezorger van dialoog met Rusland.

Door hem geïnitieerde vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne, eerder deze maand, liepen op weinig uit. En ook Duitsland vaart met de omstreden Nord Stream-gasdeals een eigen koers die tot verdeling leidt tussen Oost-en West-Europa.

Lees ook dit onderzoeksverhaal over de Russische ambassade in Den Haag als zenuwcentrum voor spionage

Lees ook deze artikelen;

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken): „Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we de sancties voortzetten. Daar moet je standvastig in zijn.” Ⓒ ERAN OPPENHEIMER

Minister Stef Blok: ’MH17 staat altijd bovenaan’

Telegraaf 23.12.2019 Nederland gaat niets veranderen aan zijn houding tegenover Rusland. Dat is opvallend, in een Europa waar immers stemmen opgaan voor een meer ontspannen band met Moskou. „In Europa lijken hier en daar wat openingen te ontstaan”, zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). „Wij drukken de andere kant op.”

Redenen genoeg waarom Nederland druk blijft zetten op Rusland, zo meldt Blok in de ’Ruslandbrief’ die maandag naar de Tweede Kamer gaat. Aan het gedrag van Rusland is niks verbeterd, stelt Blok. Al in 2015 kon het kabinet vaststellen dat de relaties met Rusland over de hele linie moeilijker waren geworden.

Rusland voerde oorlog in Oost-Oekraïne, nam de Krim in en had de hand in de aanslag op het burgervliegtuig MH17. Nog altijd ontkent Moskou zijn rol bij die aanslag, zaait het twijfel over het onderzoek en werkt het gerechtigheid tegen.

Er waren politieke moorden op Brits en Duits grondgebied. Er was de heterdaad in Den Haag bij de poging om het netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken en de moord op spion Skripal in Engeland te verdoezelen.

De machtspolitiek in de VN, de steun aan de Syrische dictator Assad. Het schenden van het INF-verdrag, waarmee Europa opeens weer beducht moet zijn voor Russische kruisraketten. „Op heel veel vlakken is er eerder een verslechtering. Als je de laatste state of the union hoort van Poetin. De taal die hij uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend.”

“De taal die Poetin uitsloeg, de borstklopperij, het was heel dreigend”

Uitgerekend tegen deze achtergrond zoekt de Franse president Macron openlijk toenadering tot Rusland. Zo zag de Fransman in de gevangenenruil met Oekraïne een teken dat Poetin zijn agressieve buitenlandbeleid aan het veranderen was.

Blok weet beter: de onwettig aangehouden Oekraïense marinemannen die Rusland vrijliet, waren makkelijk wisselgeld tegen die Russische gevangenen. Onder hen was immers Vladimir Tsemach, een Oekraïner die tijdens de aanslag op MH17 de leiding had over de luchtafweer in Oost-Oekraïne.

Hij is verdachte in het proces dat in maart begint. Na de ruil heeft Rusland hem niet uitgeleverd, zoals Nederland had gevraagd, maar hem weer laten terugkeren naar Oost-Oekraïne. Daarmee is de kans verkeken dat Tsemach terecht zal staan – Rusland en Oekraïne leveren immers volgens hun eigen grondwetten geen onderdanen uit. Bovendien heeft Oekraïne in het oosten nog altijd weinig te zeggen.

Wat doet dit voor de steun die Nederland zo nodig heeft voor het proces tegen de MH17-verdachten?

„Voor ons staat in de verhouding met Rusland MH17 bovenaan. Altijd. Het is ook nodig dat Nederland hier steeds de leiding blijft nemen. Bij elke gelegenheid waar we internationaal optreden, stellen we het aan de orde. Zolang wij het op de agenda blijven zetten, merk ik dat wij steun krijgen. Zouden we ermee ophouden, dan zouden andere landen denken: dan gaan wij het ook niet doen.”

Sancties blijven toch een lastig instrument. We kunnen wel vaststellen dat ze niet helpen Rusland op andere gedachten te brengen. Hoe lang moet je er nog mee doorgaan?

„Zolang er geen ander gedrag is van Rusland zullen we die sancties voortzetten. Er is altijd een reden voor die sancties. Zolang die reden geldt, gelden wat mij betreft ook de sancties. Daar moet je standvastig in zijn. Je merkt wel steeds twijfel bij andere landen wanneer we sancties verlengen. Gelukkig hebben we de Europese landen afgelopen week toch nog op één lijn gekregen.”

Goed, die sancties zijn verlengd. Maar Rusland trekt zich er niks van aan. Tijd voor iets anders, zou je zeggen.

„Sancties zijn ook niet de enige drukmiddelen. Na de moord op Skripal hebben met we, net als een hoop andere Europese landen, Russische diplomaten uitgewezen. Na de hack bij de OPCW hebben we samen met de Britten gewerkt aan een Europees sanctieregime voor cyberaanvallen. Een doorbraak. Vorige week is daar ook nog een sanctiemechanisme tegen mensenrechtenschendingen bij gekomen.”

Die gevangenis is gebouwd, maar er zitten nog geen gevangenen in. Wie moeten op die sanctielijst?

„We zijn nu bezig daar namen onder te krijgen. Daar hebben we zeker gedachten over, maar het helpt in deze fase niet als ik die namen noem.”

Toch is het niet alleen een vijandsbeeld dat het kabinet schetst in zijn nieuwe Ruslandaanpak.

„Rusland is en blijft een grote buur, een kernwapenstaat. We moeten in gesprek blijven, al is het alleen maar om nucleaire ongelukken te voorkomen. Niet voor niets is Nederland voorstander van overleg tussen de NAVO en Rusland.”

Behalve een niet te negeren machtsfactor is Rusland ook een economische macht waarmee Nederland een stevige handelsrelatie heeft. Ons land is na China en Duitsland de derde handelspartner van Rusland.

Zo’n vierhonderd Nederlandse bedrijven zijn in Rusland gevestigd. Ongeveer drieduizend Nederlandse ondernemingen zijn actief op de Russische markt. De vraag naar Nederlandse technologie voor de Russische landbouw is de afgelopen jaren gestegen.

Dan is er nog Nord Stream 2, de pijplijn die Russisch gas via de Baltische zee en Duitsland naar Europa brengt. Het project, dat de eindfase nadert, wordt deels gefinancierd door het Nederlandse Shell.

BEKIJK OOK: 

Rel om Nord Stream 2 raakt Nederland ook 

De Verenigde Staten, onze machtigste bondgenoot, vinden dat wij ons hiermee uitleveren aan de Russen. Ze dreigen met sancties voor westerse bedrijven die zich met het project inlaten. Wat vindt u daarvan?

„De mening ken ik. Dit is een nationale beslissing waar we zelf over gaan. Nederland moet voor zijn energieleveranties niet afhankelijk zijn van één land. De VS levert ook graag LNG (vloeibaar gemaakt aardgas). Er staat een grote LNG-terminal in Rotterdam. Ze zijn welkom, maar het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan halen.”

Maar we máken ons toch afhankelijker van Rusland? Het kabinet erkent zelf dat gas een geopolitiek wapen is.

„Daarom staat onze LNG-terminal ook open voor gas uit de VS, uit Algerije en Qatar. Daarom zetten we in Europa in op alternatieve energiebronnen. Bovendien is de Amerikaanse aanname verkeerd. Die gaat uit van de redenering dat het verbreken van handelsrelaties zou helpen de spanningen te verminderen. Juist niet. Waar Rusland over de schreef gaat, moeten we maatregelen nemen, zoals sancties; maar daarnaast wil ik ook een normale relatie.”

Dat is toch dubbel? Zo van: ik vind je gevaarlijk, maar heb je nodig.

„Omdat er grote veiligheidsbelangen spelen, moet je in gesprek blijven. Een land volkomen isoleren, maakt de mogelijkheid van akkoorden sluiten over ontwapening kleiner.”

Het helpt dan wel als die uitnodigende hand ook een vuist kan maken. Waarom voldoet Nederland dan nog steeds niet aan zijn NAVO-verplichtingen?

„We hebben in het regeerakkoord en daarna afspraken gemaakt over verhoging van de defensie-uitgaven en daar houden we ons aan. Het gaat de goede kant op, maar we zijn er inderdaad nog niet. Bij een volgend kabinet moet er nog een schep bovenop.”

Hoe staat het met de steun van de VS voor MH17?

„Die is op dit punt onvoorwaardelijk. Het dwingt ook respect af zoals we ons opstellen: een land van 17 miljoen inwoners dat het toch maar opneemt tegen het grote Rusland. Maar ook hier geldt: als wij er niet meer om zouden vragen, zou het ook bij de VS van de radar verdwijnen.”

BEKIJK MEER VAN; overheid internationale betrekkingen Stef Blok Rusland Nederland Oekraïne Malaysia Airlines-vlucht 17

Blok presenteert ‘nieuwe’ Ruslandstrategie: ‘We blijven selectief verbinding zoeken’

AD 23.12.2019 Het kabinet past de houding richting Rusland niet aan, hoewel het land zich steeds meer afkeert van de internationale wereldorde. Als dat in het Nederlandse belang is, blijft het kabinet ‘selectief’ verbinding zoeken.

Dat schrijft minister Stef Blok aan de Tweede Kamer, die hem unaniem om een Ruslandstrategie had verzocht. Maar van een nieuwe strategie is geen sprake: het beleid van de afgelopen jaren, ‘druk en dialoog’, blijft ook de komende jaren in stand.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Wel zijn er zorgen, vooral over de manier waarop Rusland de lidstaten van de Europese Unie uit elkaar probeert te spelen. In sommige Europese landen, Hongarije bijvoorbeeld, wordt gepleit voor meer ontspanning in de relatie met Europa – iets wat Rusland zelf ook zou willen.

Tegelijkertijd, zo constateert Blok, streeft het land naar ‘een veiligheidsarchitectuur in Europa waarin de rol van de Navo aanzienlijk is verzwakt of is uitgespeeld’.

MH17

De diplomatieke spanning met het land begon met de Russische annexatie van het Oekraïense schiereiland de Krim. Daarna bemoeide Rusland zich actief met de oorlog in het oosten van Oekraïne, waarboven vlucht MH17 werd neergehaald.

‘Waarheidsvinding’ en Rusland ‘aanspreken’ op de verplichting volledig mee te werken aan het strafrechtelijke onderzoek blijven voor Nederland prioriteit ‘ook in de toekomst’.

Rusland verspreidt daarnaast nepnieuws, stelt zich dreigend en intimiderend op tegen de Baltische Staten en Polen en maakt zich schuldig aan spionage. Dat laatste ook op Nederlands grondgebied, getuige de verijdelde Russische hack bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018.

Rusland gebruikte volgens onderzoek een chemisch wapen op Brits grondgebied om de dubbelspion Sergej Skripal uit te schakelen.

Wissel getrokken

Dat alles ‘bemoeilijkt de samenwerking met Rusland’, stelt de VVD-bewindsman, en ‘heeft een wissel getrokken op stabiliteit en veiligheid in Europa’.

Toch is Nederland ‘gebaat bij een economische dialoog met Rusland’, omdat ‘de staat’ voor het grootste deel de Russische economie bepaalt. Tegelijkertijd is de Russische blik als gevolg van de westerse sancties meer gericht op economische samenwerking met Aziatische landen, met name China.

Minister Blok: Rusland blijft het Westen confronteren

NU 23.12.2019 Volgens buitenlandminister Stef Blok is de relatie met Rusland de afgelopen vijf jaar “complex gebleven”. Hij schrijft aan de Tweede Kamer dat Rusland de afgelopen jaren onverminderd is doorgegaan met het opzoeken van confrontaties met “westerse mogendheden”.

“Dat leidt tot zorgen over veiligheid in veel Europese landen, waaronder Nederland”, licht Blok toe. “Die zorgen zijn er ook over de aantasting van de mensenrechten in Rusland.”

Als voorbeeld noemt Blok onder meer de cyberoperatie tegen de in Den Haag gevestigde toezichthouder OPCW van vorig jaar en ook de aanslag op het leven van de voormalige Russische spion Sergei Skripal in het Verenigd Koninkrijk.

“We kunnen niet naïef zijn over onze veiligheid en we moeten pal staan voor onze waarden. Daarom investeren we in de Nederlandse defensie en in onze cyberveiligheid en laten we ons horen als de mensenrechten onder druk staan.”

Kabinet kiest voor ‘druk en selectieve samenwerking’

Volgens Blok zal het kabinet kiezen voor een combinatie van “druk en selectieve samenwerking” als Ruslandbeleid.

Blok schrijft wel in contact te willen blijven met het land, omdat er nog altijd gezamenlijke belangen zijn. “We delen belangen in het bestrijden van terrorisme, georganiseerde misdaad en proliferatie van kernwapens, maar ook het tegengaan van klimaatverandering.”

Strategie uitgewerkt op verzoek van Kamer

De Ruslandstrategie van Bloks ministerie is uitgewerkt op verzoek van de Tweede Kamer. Een motie daarover werd vorig jaar tijdens het debat over de cyberoperatie tegen de OPCW door de hele Kamer gesteund.

In 2015 kwam het toenmalige kabinet ook met een beleidsbrief ten aanzien van Rusland. Destijds werd geschreven dat Rusland zich openlijk leek af te keren van de internationale rechtsorde, mensenrechten en Europese veiligheid.

“De afgelopen jaren heeft deze trend zich doorgezet”, aldus Blok. “Dat leidt tot meer onzekerheid en onvoorspelbaarheid.”

Lees meer over: Rusland Politiek

Nederland kiest voor harde diplomatieke koers richting Rusland

Trouw 23.12.2019 De nieuwe diplomatieke strategie van het kabinet ten opzichte van Rusland laat nauwelijks ruimte voor toenadering. MH17 domineert de relatie, en ook over tal van andere zaken heeft Den Haag klachten.

Het kabinet zet in op een harde diplomatieke koers richting Rusland. Mogelijkheden voor een betere relatie met Moskou zijn er nauwelijks, zo oordeelt minister van buitenlandse zaken Stef Blok in een op verzoek van de Kamer opgestelde Ruslandstrategie.

Deels komt dat door een lijst aan onderwerpen waarover Rusland met meer Westerse landen botst. Het gaat dan om de agressie tegen Oekraïne, de steun aan president Assad in Syrië, aanslagen op naar Europa gevluchte dissidenten en digitale spionage.

Toen Russische spionnen vorig jaar betrapt werden bij een poging de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag te hacken, sloeg Nederland publiekelijk terug door hun namen te noemen en gezichten te tonen.

Nog belangrijker voor Nederland is MH17. In De Telegraaf zei Blok maandag dat dit onderwerp ‘altijd bovenaan’ staat in de Nederlandse verhouding met Rusland. In maart begint het proces tegen een aantal Russische verdachten en het Openbaar Ministerie heeft bij het vervolgonderzoek hoge figuren in het Kremlin in het vizier.

De aandacht voor MH17 betekent dat Nederland op het wereldtoneel diplomatiek krediet inzet om medestanders tegen Rusland te vinden. Den Haag klaagt dat Moskou niet meewerkt aan het strafproces, iets wat volgens een resolutie van de VN-Veiligheidsraad wel moet.

Blok vindt dat hij ook in gesprekken met andere landen telkens over MH17 moet beginnen, zodat die zien hoe belangrijk het voor Nederland is en ze diplomatieke rugdekking blijven geven.

Druk houden op Rusland

Hieruit volgt dat Nederland binnen de Europese Unie een belangrijke plek inneemt in de groep landen die via economische sancties druk op Rusland willen houden. Blok herhaalt dat de strafmaatregelen van kracht moeten blijven zolang Rusland de steun aan strijdgroepen in het oosten van Oekraïne niet staakt.

Er zijn ook landen, zoals Hongarije of Italië, die wel van de sancties af willen om weer ongestoord handel te kunnen drijven met Rusland.

Met de Ruslandstrategie neemt Nederland nadrukkelijk afstand van de Franse president Emmanuel Macron. Die zei in november dat hij samen met Hongarije toenadering tot Rusland probeert te zoeken, omdat het land een belangrijke partner kan zijn in de strijd tegen islamitisch terrorisme.

Begin dit jaar stelde defensie de auto tentoon die Russische spionnen gebruikten bij een poging de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens te hacken. Beeld ANP

Volgens Macron heeft Moskou baat bij een betere relatie met Europa. Niet alleen omdat terrorisme een bedreiging vormt voor Rusland, ook omdat het land door de Europese sancties afhankelijker wordt van China. Door goede banden met Europa te onderhouden, kan Rusland voorkomen dat de opkomende Aziatische grootmacht te veel invloed over hem krijgt.

Nederland gaat niet mee in deze analyse van Macron. De strategie besteedt nauwelijks aandacht aan wat de opkomst van China betekent en beschrijft vooral de onderwerpen waar Nederland met Rusland van mening over verschilt. In gesprekken met Rusland wil het kabinet die punten nog eens herhalen.

Blok erkent dat dialoog in de Navo-Rusland de afgelopen jaren weinig heeft opgeleverd. Deze ontmoetingen komen er vooral op neer dat beide partijen een lijst met klachten over de ander voorlezen. Toch pleit Blok niet voor een andere aanpak.

Het kabinet erkent wel het belang van handel met Rusland, omdat het land een van de belangrijkste handelspartners van Nederland buiten de EU is. Toch wordt deze handelsrelatie niet gebruikt als een aanknopingspunt om ook aan een betere diplomatieke band te werken.

Nederland heeft sinds 2014 geen minister meer op handelsmissie naar Rusland gestuurd en in de nieuwe strategie staat geen voornemen om dat te doen. In gesprekken over handel wil het kabinet ook klagen over oneerlijke handelspraktijken en corruptie in Rusland. Zo blijft de politieke relatie waarschijnlijk nog jaren ijzig.

Lees ook: 

Waarom de VS de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijp willen voorkomen

Amerika probeert met sancties de aanleg van de Nord Stream 2 te verhinderen. Dat is rijkelijk laat: de gaspijpleiding is al bijna af.

Macron neemt Trump’s rol van onruststoker bij de Navo over

De Franse president schopt zijn bondgenoten al wekenlang hard tegen de schenen. Daardoor komt er weinig terecht van een hechtere Europese defensiesamenwerking.

Meer over; Rusland politiek internationale betrekkingen Nederland internationale organisaties Marno de Boer

Niet iedereen wordt nerveus van de Amerikaanse gassancties

MSN 23.12.2019 De Amerikaanse president Trump heeft sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken. Acht vragen over de sancties en de gevolgen.

  1. Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet. Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

  1. Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

  1. Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

  1. Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

  1. Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

  1. Hoe reageert Shell op de perikelen bij Nord Stream 2?

Shell behoort met vier andere westerse concerns tot de medefinanciers van de pijpleiding. Het olie- en gasconcern heeft een lening uitstaan van 285 miljoen dollar. Verder voorziet Shell het project van 665 miljoen dollar via een combinatie van leningen en garanties.

Het bedrijf zegt in een reactie de Amerikaanse sancties te betreuren. De pijpleiding is volgens Shell „een belangrijk project”, omdat de gasproductie in Europa afneemt. Het bedrijf bekijkt momenteel de implicaties van de Amerikaanse maatregelen. Het concern is een van de belangrijkste afnemers van Amerikaans vloeibaar gas.

  1. Wat zijn de gevolgen voor andere Nederlandse bedrijven?

Drie Nederlandse bedrijven bouwen mee aan Nord Stream 2. Het Delftse Allseas van Edward Heerema, statutair gevestigd in Zwitserland, en baggeraars Van Oord uit Rotterdam en Boskalis uit Papendrecht.

Halverwege 2017 tekenden de baggeraars een contract voor ongeveer 250 miljoen euro. Voor dat geld zouden ze met valpijpschepen en grind de zeebodem onder de pijpleiding effenen. Overheidskredietverzekeraar Atradius DSB was bereid om de klus te dekken, maar de bedrijven zetten de kredietaanvraag niet door. De aangekondigde sancties zijn niet direct gericht tegen deze werkzaamheden, laat een woordvoerder van Van Oord weten.

Allseas wordt wel direct getroffen. Een woordvoerder laat weten dat het offshorebedrijf de werkschepen inmiddels heeft weggehaald. De sancties komen niet onverwacht. „Sinds het moment dat dit traject is gaan lopen, zijn we met de klant in gesprek over deze situatie.”

Over wat het stoppen Allseas gaat kosten, wil de woordvoerder niks zeggen. „Maar de sancties hebben veel meer gevolgen dan alleen dit werk. Als ons personeel de VS niet meer in en uit mag en wij niet meer voor Amerikaanse bedrijven kunnen werken, zoals voor ExxonMobil, dan heeft dat heel veel impact.”

  1. Wat deed Allseas daar precies?

Allseas had de klus gekregen om twee parallelle gaspijpleidingen in de Oostzee te leggen over een lengte van 1.200 kilometer. Het bedrijf had daartoe twee van z’n grootste schepen naar de Oostzee gevaren.

Dat waren de Pioneering Spirit, met 382 meter lengte en 571 opvarenden het grootste schip ter wereld in zijn soort, en de Solitaire, dat dit record had tot de oplevering van de Pioneering Spirit in 2014. In de Duitse territoriale wateren heeft Allseas leidingen gelegd met het schip Audacia.

De sancties zijn specifiek gericht tegen het werk van Allseas. De woordvoerder: „Wat wij kunnen met deze schepen is uniek in de wereld. Als je wil dat dit project stopt, dan moet je deze sancties afkondigen.”

Inspectie van pijpen voor Nord Stream 2 in 2016. President Trump dreigde al langer met sancties tegen deelnemers aan het project.

Inspectie van pijpen voor Nord Stream 2 in 2016. President Trump dreigde al langer met sancties tegen deelnemers aan het project. Foto Jens Buettner/EPA

Niet iedereen wordt nerveus van de Amerikaanse gassancties

NRC 23.12.2019 Acht vragen Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project krijgen te maken met Amerikaanse sancties. Waarom is het project zo omstreden?

De Amerikaanse president Trump heeft sancties aangekondigd tegen bedrijven die meewerken aan de aanleg van de gaspijpleiding Nord Stream 2 die van Rusland naar Duitsland loopt. Veel bedrijven dreigen te worden getroffen, waaronder het Nederlands-Zwitserse offshoreconcern Allseas van de Nederlander Edward Heerema.

Dat heeft inmiddels zijn werkzaamheden voor Nord Stream 2 gestaakt. Ook olieconcern Shell en baggeraars Van Oord en Boskalis zijn bij het project betrokken. Acht vragen over de sancties en de gevolgen.

1. Wat wil president Trump bereiken met de sancties?

Trump dreigt al langer met sancties tegen de Europese deelnemers aan het omstreden Nord Stream-project. Volgens de Amerikaanse president maakt Europa zich met de intensieve gasimport tot „gijzelaar” van Rusland. „Wij beschermen Duitsland, Frankrijk en al deze landen, en dan sluiten enkele landen een pijpleidingdeal met Rusland en betalen zo miljarden aan de Russische schatkist.”

Maar de president houdt ook de eigen handelsbelangen goed voor ogen, waarbij het de vraag is hoe realistisch die zijn. Trump ziet graag dat Amerikaanse gasbedrijven meer vloeibaar aardgas (lng) gaan afzetten in Europa, iets waar Rusland voor dekomende jaren ook op inzet. Vooralsnog ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse lng-export echter in Zuid-Amerika en Azië, waar bedrijven meer gas goedkoper kunnen afzetten. De details van de sancties moeten nog bekend worden.

2. Waarom ligt Nord Stream 2 zo gevoelig?

De pijpleidingen (Nord Stream 2 is een aanvulling op een eerdere, parallelle Nord Stream-pijp) zorgen al jaren voor verdeeldheid binnen Europa. Tegenstanders in vooral Oost-Europa beschouwen het als een geopolitiek instrument waarmee Rusland Oost-Europese landen politiek en financieel kan afknijpen.

Nu moet Rusland nog veel gas exporteren via de pijplijn die door Oekraïne loopt. Voorstanders zien in de naar schatting 10 miljard euro kostende pijp liever een commercieel project, dat op termijn kan voorzien in een kwart van de Europese gasvraag en een schoner alternatief biedt voor vervuilende steenkool.

Lees ook: Nord Stream 2 is bijna klaar, debat over Russisch gas nog niet

3. Hoe reageert Rusland op de sancties?

„Dergelijke stappen zullen niet zonder gepaste reactie blijven”, zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov maandag. Hij wilde niet zeggen welke maatregelen Moskou overweegt. De Russische Buitenlandminister Sergej Lavrov zei dat na invoering van de sancties „geen enkel land ter wereld nog zal twijfelen aan de onbetrouwbaarheid van de VS als partner”.

4. Kan dit gevolgen hebben voor de Nederlandse gasvoorziening?

Nederland is al ruim anderhalf jaar geen (netto)exporteur meer van aardgas. Door de aardbevingsproblemen in Groningen loopt de binnenlandse productie snel terug. In 2022 wordt de Groningse productie mogelijk al beëindigd. Dan is Nederland nog niet helemaal afhankelijk van buitenlands gas.

Op dit moment komt de helft van de Nederlandse gasproductie van de zogeheten kleine velden, die deels in de Noordzee liggen. Maar ook de productie van die kleine gasvelden neemt af, vooral omdat veel velden geleidelijk uitgeput raken.

Al met al wordt de import van aardgas elk jaar belangrijker. Vorig jaar werd voor zo’n 38 miljard kubieke meter gas gebruikt, en naar schatting zo’n 5 miljard daarvan kwam uit Rusland. Die Russische import neemt zonder meer toe, is de verwachting van experts.

Toch lijkt niemand nog nerveus. Eventuele vertraging bij Nord Stream 2 zal niet snel tot problemen in Nederland leiden. Van prijsstijgingen is geen sprake. Integendeel, door een deal vorige week tussen Rusland en Oekraïne over de doorvoer van Russisch gas, dalen de prijzen juist. Gas via Nord Stream 1 is door de nieuwe afspraken voor in elk geval vijf jaar verzekerd.

5. Heeft Nederland een alternatief voor Russisch gas?

Naast Rusland is ook Noorwegen een grote gasexporteur in Europa, maar qua productie zit dat land aan zijn maximum. De import van vloeibaar gas, lng, zou een beter alternatief kunnen zijn voor Russisch gas. Lng kan met tankers uit het Midden-Oosten, zoals uit Qatar, komen, en ook de Verenigde Staten – een grote producent van schaliegas – exporteren lng.

Nadeel van lng is dat het duurder is dan Russisch en Noors aardgas dat – niet vloeibaar – via pijpleidingen Nederland binnenkomt. De beschikbaarheid van lng zorgt er in elk geval voor dat Rusland de prijs van aardgas de komende jaren niet onbeperkt kan verhogen.

Lees meer over Russisch gas in Nederland

6. Hoe reageert Shell op de perikelen bij Nord Stream 2?

Shell behoort met vier andere westerse concerns tot de medefinanciers van de pijpleiding. Het olie- en gasconcern heeft een lening uitstaan van 285 miljoen dollar. Verder voorziet Shell het project van 665 miljoen dollar via een combinatie van leningen en garanties.

Het bedrijf zegt in een reactie de Amerikaanse sancties te betreuren. De pijpleiding is volgens Shell „een belangrijk project”, omdat de gasproductie in Europa afneemt. Het bedrijf bekijkt momenteel de implicaties van de Amerikaanse maatregelen. Het concern is een van de belangrijkste afnemers van Amerikaans vloeibaar gas.

7. Wat zijn de gevolgen voor andere Nederlandse bedrijven?

Drie Nederlandse bedrijven bouwen mee aan Nord Stream 2. Het Delftse Allseas van Edward Heerema, statutair gevestigd in Zwitserland, en baggeraars Van Oord uit Rotterdam en Boskalis uit Papendrecht.

Halverwege 2017 tekenden de baggeraars een contract voor ongeveer 250 miljoen euro. Voor dat geld zouden ze met valpijpschepen en grind de zeebodem onder de pijpleiding effenen. Overheidskredietverzekeraar Atradius DSB was bereid om de klus te dekken, maar de bedrijven zetten de aanvraag niet door. De aangekondigde sancties zijn niet direct gericht tegen deze werkzaamheden, laat een woordvoerder van Van Oord weten.

Allseas wordt wel direct getroffen. Een woordvoerder laat weten dat het offshorebedrijf de werkschepen inmiddels heeft weggehaald. De sancties komen niet onverwacht. „Sinds het moment dat dit traject is gaan lopen, zijn we met de klant in gesprek over deze situatie.”

Over wat het stoppen Allseas gaat kosten, wil de woordvoerder niks zeggen. „Maar de sancties hebben veel meer gevolgen dan alleen dit werk. Als ons personeel de VS niet meer in en uit mag en wij niet meer voor Amerikaanse bedrijven kunnen werken, zoals voor ExxonMobil, dan heeft dat heel veel impact.”

8. Wat deed Allseas daar precies?

Allseas had de klus gekregen om twee parallelle gaspijpleidingen in de Oostzee te leggen over een lengte van 1.200 kilometer. Het bedrijf had daartoe twee van z’n grootste schepen naar de Oostzee gevaren. Dat waren de Pioneering Spirit, met 382 meter lengte en 571 opvarenden het grootste schip ter wereld in zijn soort, en de Solitaire, dat dit record had tot de oplevering van de Pioneering Spirit in 2014. In de Duitse territoriale wateren heeft Allseas leidingen gelegd met het schip Audacia.

De sancties zijn specifiek gericht tegen het werk van Allseas. De woordvoerder: „Wat wij kunnen met deze schepen is uniek in de wereld. Als je wil dat dit project stopt, dan moet je deze sancties afkondigen.”

Lees ook deze artikelen;

’Nord Stream 2-leiding eind 2020 klaar’

Telegraaf 23.12.2019 De aanleg van de omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2, die loopt vanuit Rusland naar Duitsland via de Oostzee, moet in de tweede helft van 2020 zijn voltooid. Dat meldde een hoge Duitse ambtenaar die namens de Berlijn de coördinatie over het project heeft.

De eerder door de VS ingestelde sancties zorgen voor een vertraging van enkele maanden. Dit omdat het Nederlands-Zwitserse bedrijf Allseas na die aankondiging zijn werkzaamheden aan de pijpleiding stillegde. Met het Russisch-Duitse project was een bedrag van 10 miljard euro gemoeid. Door de beslissing van Allseas valt het project iets duurder uit.

Bekijk ook: 

Rel om Nord Stream 2 raakt Nederland ook 

De Amerikaanse president Donald Trump tekende eerder wetgeving, waarmee de VS strenge economische sancties opleggen aan ondernemingen die zijn betrokken bij de aanleg. Washington is tegen de pijpleiding, omdat het Kremlin daarmee meer invloed in West-Europa zou krijgen.

december 24, 2019 Posted by | 2e kamer, aanslag, aardgaswinning, BUK, dreiging, Erdogan, EU, europa, Gaswinning, Gazprom, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Nederland, Nord Stream 2, novitsjok, Oekraïne, opcw, Poetin, politiek, President Tayyip Recep Erdogan, Rusland, Sergej Skripal, Tayyip Recep Erdogan, turkije | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Deze foto van vlucht MH17 en een straaljager boven het vliegveld van Donetsk blijkt dus nep – Eerste Kanaal Russische staatsomroep

Het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald is nep !!!

De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds „een fout” is gemaakt.

Het item, uitgezonden in november 2014:

De bewuste satellietfoto is te zien vanaf 2 minuut 17

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

De authenticiteit van de beelden werden echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buitenkwam, zegt Konstantin: „Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.”

Luchtverkeersleider ook nep

Russische media maakten destijds ook gewag van een ‘luchtverkeersleider’ die op zijn post in Kiev zou hebben gezien dat er gevechtsvliegtuigen bij de MH17 vlogen. Ook dat bericht klopte niet. De man bleek een Spaanse oplichter te zijn die in Roemenië woonde.

Telegraaf 29.02.2020

Telegraaf 18.02.2020

AD 03.02.2020

‘Nederlands onderzoek onprofessioneel’

Rusland ontkent elke betrokkenheid. De Russische staatsmedia hebben allerlei verschillende theorieën over MH17 verspreid, waarin Oekraïne altijd de schuldige is. Ook de vervalste satellietfoto met de straaljager werd voor zo’n theorie gebruikt. In het item zegt de presentator dat in de buurt van MH17 vliegtuigen werden gezien, maar ‘dat waren zeker geen Russische vliegtuigen’. Daarmee wordt gezinspeeld op een Oekraïense straaljager die MH17 uit de lucht zou hebben geschoten. Een theorie waar Rusland later weer van afstapte.

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Dertien getuigen MH17-proces blijven anoniem vanwege ‘aanzienlijke risico’s’

NOS 25.02.2020 Van dertien getuigen in de MH17-zaak zal de identiteit geheim blijven. Volgens de rechter-commissaris hebben ze recht op bescherming, omdat ze zich bedreigd kunnen voelen en de gezondheid of veiligheid van de getuige in gevaar kan zijn. Volgens het Openbaar Ministerie zijn er “aanzienlijke risico’s voor de getuigen”.

Dat blijkt uit documenten die Nieuwsuur in handen heeft. Ook de officiële tenlastelegging, die de vier verdachten op 2 oktober 2019 kregen opgestuurd, is in het bezit van Nieuwsuur. Daaruit blijkt dat de verdachten moord en doodslag ten laste wordt gelegd, omdat ze opzettelijk een vliegtuig in gevaar hebben gebracht.

Zij hebben, volgens het OM, de “commandant(en) en de bemanning” van de Buk-raket voorzien van telefoons en informatie gegeven over de juiste locatie voor het afschieten van de raket. Daarnaast hebben de verdachten het transport begeleid en waren ze betrokken bij het verbergen van de Buk en de bemanning.

Wie zijn de verdachten?

Het OM vervolgt Igor Girkin, Sergej Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Chartsjenko. Onder de verantwoordelijkheid van Girkin, minister van Defensie, werd een speciale inlichtingen- en spionagedienst opgericht, onder leiding van Doebinski. Zijn plaatsvervanger was Poelatov en daaronder viel Chartsjenko die een aparte spionage-eenheid leidde. Chartsjenko is een Oekraïner, de anderen zijn Russen.

Op 9 maart is de eerste zitting in het MH17-proces, dat wordt gehouden in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. De dagvaarding en de tenlastelegging daarvan zijn naar de bij justitie bekende adressen gestuurd. Onzeker is of de verdachten daar ook daadwerkelijk wonen. Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat een van de verdachten, Leonid Chartsjenko, al jaren niet meer gezien is op zijn adres in Oekraïne.

Een zaak tegen Chartsjenko in Oekraïne is door de rechtbank aangehouden omdat onzeker is of hij op de hoogte is van de procedure tegen hem. Twee weken geleden besloot de officier van justitie daar om die zaak terug te trekken.

In een reactie zegt een woordvoerder van het Nederlands Openbaar Ministerie: “Het OM moet zijn uiterste best doen om een verdachte te bereiken, zodat die weet dat hij op de zitting moet verschijnen. Dat kan via de post, maar er zijn natuurlijk meer methodes om met iemand in contact te komen.”

“Of dat juist is verlopen en of het proces door kan gaan, ondanks de eventuele afwezigheid van een verdachte: dat zijn vragen die aan het begin van het proces aan de orde zullen komen. Hierover zal de rechtbank een beslissing moeten nemen. Hierbij gelden dus de Nederlandse regels. Bij Oekraïense zaken geldt het Oekraïense recht.”

Nummering van de getuigen

Uit de documenten blijkt dat bij één getuige het verzoek om de identiteit geheim te houden, is afgewezen. De rechter-commissaris vindt wel dat deze getuige zich door zijn verklaring bedreigd zou kunnen voelen, maar het zou praktisch gezien onmogelijk zijn om de anonimiteit van de getuige te waarborgen.

De getuigen die bescherming krijgen, zijn aangeduid met code X en een reeks nummers met daarvoor een V. In een reactie zegt justitie dat de nummering niets zegt over het aantal getuigen.

Opvallend is dat de getuigen die bescherming krijgen in de meeste gevallen pas gehoord zijn in 2019. Het gaat om negen personen in totaal. De overige in 2018 en één in 2016.

Wil je weten wat de verdachten precies ten laste wordt gelegd? Klik hier voor een overzicht.

Bekijk ook;

Grapperhaus: weinig gevolgen vervanging Oekraïense aanklagers MH17

NOS 18.02.2020 Minister Grapperhaus denkt dat de gevolgen van de vervanging door Oekraïne van de officieren van justitie in het MH17-proces beperkt zijn. In het vragenuur in de Tweede Kamer zei hij dat hij vertrouwen heeft in de procesgang: “Het onderzoeksdossier is up-to-date.” Volgens Grapperhaus blijft Oekraïne een betrokken partner van het Joint Investigation Team (JIT) en doet de personele wisseling daar niets aan af.

Zondag kwam naar buiten dat de Oekraïense aanklagers die betrokken waren bij het MH17-onderzoek uit hun functie zijn gezet. Onder hen zijn ook de twee officieren die namens Oekraïne in het JIT zitten.

Betekenis voor het onderzoek

De regeringspartijen CDA en D66 maken zich zorgen over de gevolgen van die maatregel voor de voortgang van het proces. CDA-Kamerlid Van Dam zei dat “dit toch betekenis moet hebben voor het onderzoek.” Van Dam had het nieuws liever ook van de minister zelf gehoord. Nu kwam het naar buiten via NRC.

Grapperhaus zei dat een van de twee Oekraïense officieren als bijzonder adviseur bij het JIT betrokken blijft en dat daarin nog twee andere mensen worden aangesteld. Hij erkende dat Justitie al eerder van de wisseling op de hoogte is gebracht, maar omdat de Oekraïeners zeiden dat de continuïteit van het MH17-proces gewaarborgd zou blijven, is dat niet apart aan de Kamer gemeld.

De minister benadrukte dat Oekraïne in het onderzoek tot nu toe “een voorbeeldige rol” heeft gespeeld. Het openbare proces in Nederland tegen de MH17-verdachten begint op 9 maart.

Bekijk ook;

Rutte lobbyde in Davos voor aanklagers in MH17-proces

AD 18.02.2020 Premier Mark Rutte heeft in Davos, tijdens het jaarlijkse congres van wereldleiders, bij Oekraïne gelobbyd om enkele officieren van justitie uit dat land betrokken te houden bij het MH17-proces. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus vandaag gezegd in de Tweede Kamer.

Vorige week bleek, na publicaties in NRC, dat vijf van de zes officieren van justitie die zich in Oekraïne bezighielden met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17, waren ontslagen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Volgens Grapperhaus heeft Nederland, toen dit in het najaar duidelijk begon te worden, er bij de Oekraïense regering voor gepleit dat de aanklagers betrokken zouden blijven. Nederland wil dat vanwege hun ‘historisch besef’ van de ramp en voor de ‘continuiteit’ bij het onderzoek en de strafzaak.

Om die reden drong premier Rutte hier nog eens op aan bij de regering van het land, tijdens het jaarlijkse World Economic Forum in Davos, eind januari.

Wat dit teweeg heeft gebracht is onduidelijk. Het ontslag van de vijf is niet afgewend, maar één belangrijk geachte aanklager, Oleh Peresada, blijft wel verbonden aan het JIT-team. Hij mag zich alleen geen officier van justitie meer noemen.

Hervorming

Het vertrek van de andere officieren was deel van een grote hervorming binnen het OM in Oekraïne. Onder de noemer corruptiebestrijding werden ruim 700 van de 1300 officieren ontslagen. De hervorming was een van de beloften van president Zelensky toen hij in mei vorig jaar aan de macht kwam.

Grapperhaus zegt dit slechts te kunnen volgen. ,,Ik heb daar geen invloed op. De wetgeving in dat land is veranderd, maar ik speel daar geen rol in. Ik wil wel zeggen dat Oekraïne tot dusver een voorbeeldige rol heeft gespeeld in het onderzoek naar de MH17 en het proces.”

Volgens de minister hebben de ontslagen ‘zo beperkt mogelijke gevolgen’ voor het proces dat start op 9 maart. Het OM in Nederland zei dit eerder ook al, juist omdat Peresada aanblijft.

In de Tweede Kamer, vooral bij CDA en D66, is er niettemin twijfel dat het proces niet geraakt zal worden. ,,Vijf van de zes officieren van justitie weg. Je kunt toch uittekenen dat dit gevolgen heeft,” zegt Chris van Dam (CDA), zelf oud-officier van justitie. Bovendien vindt hij dat dit eerder aan de Tweede Kamer gemeld had moeten worden.

Bij de vliegramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Grapperhaus verdedigt MH17-samenwerking met Oekraïne

MSN 18.02.2020 Minister Grapperhaus (Veiligheid en Justitie, CDA) heeft nog altijd vertrouwen in het MH17-proces, ondanks het ontslag van betrokken Oekraïense officieren van justitie. Volgens de minister is het „onderzoeksdossier up-to-date” en zijn „de gevolgen zo beperkt mogelijk” voor het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat onderzoek doet naar het neerschieten van het vliegtuig. Grapperhaus moest tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer dinsdag kritiek van CDA en D66 pareren.

Uit onderzoek van NRC bleek zondag dat alle Oekraïense aanklagers die betrokken waren bij het proces uit hun functie zijn ontheven, onder wie twee officieren die deel uitmaakten van het JIT. Vijf van de zes officieren in de Oekraïense MH17-sectie werden ook ontslagen.

De zuivering maakte deel uit van een grote hervorming van het Oekraïense openbaar ministerie onder president Zelensky. Het MH17-proces begint al op 8 maart. Nieuwe aanklagers moeten daarom in korte tijd het complexe dossier zich eigen maken.

‘Onbegrijpelijk’

Kamerlid Chris van Dam (CDA) noemde het dinsdag in de Tweede Kamer het „onbegrijpelijk” dat de betrokken aanklagers een maand voor het proces van de zaak blijken te zijn afgehaald. Sjoerd Sjoerdsma (D66) viel hem bij, en wees daarbij ook op de kwestie rond Volodymyr Tsemach.

Deze belangrijke getuige in het MH17-onderzoek werd afgelopen zomer vrijgelaten door Oekraïne tijdens een gevangenenruil tussen Moskou en Kiev, ondanks een oproep van Nederland om hem binnen het bereik van het JIT te houden.

Bovendien concludeert Sjoerdsma dat de minister toegeeft dat de zuivering wel degelijk consequenties heeft voor het MH17-onderzoek. „De minister spreekt van zo beperkt mogelijke gevolgen, maar daarmee zegt hij feitelijk dat er gevolgen zijn.”

Volgens Grapperhaus blijft één van de uit de functie ontheven officieren als „bijzonder adviseur” betrokken bij het JIT. Oekraïense collega’s hebben verder beloofd dat „de continuïteit gewaarborgd blijft”.

Verder wijst de minister erop dat Oekraïne tot nu toe in het MH17-onderzoek een „voorbeeldige rol” heeft gespeeld. De vliegramp boven separatistengebied in Oost-Oekraïne in juli 2014 kostte 298 mensen het leven.

Oekraïnse MH17-officieren ontslagen: wat betekent dat voor het proces?

AD 17.02.2020 Vijf van de zes officieren van justitie die zich in Oekraïne bezig hielden met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17 zijn ontslagen. Wat houdt dat in voor het grote MH17-proces dat over drie weken in Nederland begint?

De officieren zijn het slachtoffer van een grote hervorming binnen het Openbaar Ministerie in Oekraïne. Onder de vlag van corruptiebestrijding werden bij het landelijk parket ruim 700 van de 1300 officieren ontslagen, zo meldde NRC Handelsblad gisteren. De hervorming was een van de beloften van president Zelensky toen hij in mei vorig jaar aan de macht kwam.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Onder de 700 ontslagen medewerkers zaten vijf van de zes ‘MH17-officieren’. ,,Het is een zware slag voor het onderzoek, het duurt zeker een jaar voordat opvolgers zijn ingelezen in het dossier”, zegt een van de officieren tegen NRC.

Een zonnebloem steekt uit boven het puin en de wrakstukken in het rampgebied van de MH17. © ANP

De Oekraïnse leden van het JIT zijn betrouwba­re personen. We willen de kennis van Peresada graag behouden, aldus Nederlands Openbaar Ministerie.

Wat gebeurde er met MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

In maart 2020 start de rechtszaak over de vliegramp, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Wie zaten er achter het neerhalen?

Verdachten MH17

Klik hier om de foto te vergroten

De zesde onderzoeker, Oleh Peresada, mag zich geen officier van justitie meer noemen, maar is nog wel in dienst en werkt nog aan het onderzoek. Peresada maakte ook, samen met Nederlandse officieren van Justitie, onderdeel uit van het Joint Investigation Team waarin de vijf betrokken landen onderzoek doen naar het neerschieten van MH17.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie maakte zich bij de Oekraïners sterk om Peresada betrokken te houden voor het onderzoek. ,,De Oekraïnse leden van het JIT zijn betrouwbare personen. We willen de kennis van Peresada graag behouden”, stelt een woordvoerder.

Oekraïense geheime dienst

Oleksi Melnyk.

MH17 werd in 2014 boven Oost-Oekraïne neergeschoten. Volgens Justitie is dat gebeurd door een Russische BUK-raket, die afgeschoten werd vanuit door pro-Russische rebellen gecontroleerd gebied. De vier verdachten die vanaf 9 maart terecht staan in Nederland werd onder meer achterhaald door door de Oekraïnse geheime dienst afgeluisterde telefoongesprekken.

De dossiers voor die zaken zijn al afgerond, informatie vanuit Oekraïne is al binnen en gecontroleerd. De behandeling in de rechtbank in maart zal door Nederlandse officieren worden gedaan. Onduidelijk blijft wel wat de invloed van het ontslag van de Oekraïnse MH17-officieren zal zijn op het vervolg van het onderzoek: als er eventuele verdachten in beeld moeten komen die dichter bij het Kremlin zijn betrokken.

Oleksi Melnyk, MH17-deskundige van de Razoemkov-denktank in Kiev , denkt niet dat het ontslag van de zes officieren betrokken waren grote impact zal hebben op het lopende onderzoek. ,,Het is te prematuur daar vanuit te gaan.” Ook vermoedt hij geen opzet achter het moment van het ontslag, zo vlak voor het begin van het proces.

Gevangenruil

In Oekraïne zien tegenstanders president Volodymyr Zelensky als pro-Russisch, die te veel tegemoet komt aan de verlangens van het Kremlin. Zo willigde hij in september 2019 de eis van Moskou in, om MH17-verdachte Vladimir Tsemach te laten gaan, zodat een gevangenenruil met Rusland kon slagen.

Tsemach zat gevangen in Kiev, maar kon vrijelijk naar Moskou vertrekken en was enkele dagen later weer terug in de zogeheten volksrepubliek Donetsk.

Melnyk: ‘’Moskou heeft geprobeerd het MH17-onderzoek op verschillende manier geprobeerd te ondermijnen, met weinig succes tot nu toe. Wat mij meer zorgen baart is de houding van het Westen ten aanzien van Rusland. Een aantal leiders, zoals de Franse president Macron, veranderen hun positie ten aanzien van Rusland radicaal en tonen flexibiliteit om de relaties met Moskou te verbeteren. MH17 is in dat opzicht natuurlijk een heel gevoelig onderwerp.’’

In Nederland leefde vooral de vrees dat MH17 geen prioriteit meer zou hebben in het Oekraïnse beleid. De vooraanstaande Oekraïense politicoloog Volodymyr gelooft niet dat hun ontslag te maken heeft met een geste van Zelensky aan Rusland. ‘’Het is niet verbonden met Rusland, Zelensky doet geen unilaterale concessies aan Rusland. Oekraïne doet geen concessies omtrent MH17.’’

Video

Nabestaande MH17: Ik ga elke dag naar de rechtszaak

‘Gevolgen reorganisatie OM Oekraïne op MH17-proces niet groot’

MSN 17.02.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) verwacht niet dat de reorganisatie bij justitie in Oekraïne grote invloed zal hebben op het MH17-proces in Nederland dat in maart begint. NRC meldt dat alle Oekraïense MH17-aanklagers uit hun functie zijn ontheven. Ook zijn de twee officieren vervangen die namens Oekraïne zitting hadden in het Joint Investigation Team (JIT), het internationale samenwerkingsverband dat de ramp onderzoekt.

Volgens het OM is Nederland op de hoogte gebracht van de wisselingen. Hoofdofficier Fred Westerbeke, de onderzoeksleider van het JIT, is toen voor overleg naar Kiev gereisd. Hij heeft de garantie gekregen dat de uit zijn functie gezette aanklager Oleh Peresada verbonden blijft aan het JIT. Hij zou zich alleen geen officier van justitie meer mogen noemen.

“Dat was voor ons belangrijk omdat hij veel kennis van zaken heeft”, aldus een woordvoerster van het OM. “We weten niet wat het voor de toekomst betekent, maar we gaan ervan uit dat de wisselingen niet heel veel invloed zullen hebben op het proces in Nederland omdat dit dossier al klaar is.”

Bij de vliegramp met vlucht MH17 op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

‘MH17-onderzoek getroffen door ontslag Oekraïense aanklagers’

NU 17.02.2020 Alle Oekraïne aanklagers die de MH17-vliegramp onderzochten, zijn bij een reorganisatie uit hun functie ontheven, schrijft NRC maandag. Ook twee officieren die namens Oekraïne deelnamen aan het Joint Investigation Team (JIT), het internationale samenwerkingsverband dat de ramp onderzoekt, zijn ontslagen.

De aanklagers en officieren zijn ontslagen aan de vooravond van het MH17-proces, dat volgende maand van start gaat in de zwaarbeveiligde rechtbank op Schiphol.

Vijf van de zes officieren die namens Oekraïne onderzoek naar de vliegramp deden, zijn ontslagen. De zesde aanklager is officieel niet ontslagen, maar mag zich geen officier meer noemen. Volgens het Landelijk Parket blijft deze onderzoeker, Oleh Peresada, wel betrokken bij het onderzoek.

De ontslagen zijn het gevolg van een reorganisatie binnen het Oekraïense openbaar ministerie en onderdeel van president Volodymyr Zelensky’s strijd tegen corruptie. 710 van de 1.339 officieren van justitie in het parket-generaal zijn volgens NRC uit hun functie ontheven.

Volgens de krant blijkt uit gesprekken met Oekraïense officieren dat de reorganisatie erop was gericht om zoveel mogelijk aanklagers weg te krijgen.

‘Niemand kent het dossier dat wij in vijf jaar hebben opgebouwd’

Hun ontslag zou grote gevolgen kunnen hebben voor het vervolgonderzoek. MH17-onderzoeker Roman Hosjovsky schat in dat de opvolgers van de aanklagers zeker een jaar nodig zullen hebben om zich in te lezen. “Niemand kent het dossier dat wij hier in vijf jaar hebben opgebouwd”, zegt Hosjovsky.

Er kunnen pas op 8 maart nieuwe aanklagers worden benoemd, omdat dan de JIT-overeenkomst tussen Nederland, Oekraïne, Australië, België en Maleisië verlengd wordt.

Nederlands Openbaar Ministerie maakt zich zorgen

Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) vreest volgens NRC voor de continuïteit van het onderzoek. Volgens het Landelijk Parket heeft Kiev echter beloofd dat de kennis en ervaring van officier van justitie Peresada behouden blijven. De officiers hebben hun dossiers daarnaast al afgerond en daarom zullen de gevolgen voor de huidige strafzaak volgens betrokkenen meevallen.

Op 9 maart 2020 begint het proces in de MH17-zaak. Drie Russen en één Oekraïner staan terecht. Ze worden verdacht van de moord op de 298 inzittenden van het toestel. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines neergeschoten boven Oekraïne. Het JIT heeft vastgesteld dat het toestel werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

Lees meer over: Oekraïne  MH17  Buitenland

Alle Oekraïense MH17-aanklagers uit functie ontheven na reorganisatie

NOS 17.02.2020 In Oekraïne zijn de zes officieren van justitie die de MH17-ramp onderzochten uit hun functie ontheven. Onder hen zijn ook de twee officieren die namens Oekraïne in het Joint Investigation Team (JIT) zaten. De regering-Zelensky wil met de reorganisatie de corruptie binnen justitie aanpakken.

De reorganisatie komt op een opvallend moment: volgende maand begint het MH17-proces in Nederland. “Maar het ontslag lijkt voorlopig geen gevolgen te hebben voor dat proces”, zegt correspondent David Jan Godfroid. “De betrokken officieren hadden hun onderzoek al afgerond en de zaak wordt in Nederland door een Nederlandse officier van justitie gedaan.”

Als gevolg van de reorganisatie zijn er van de 1339 officieren in het Oekraïense parket-generaal inmiddels 710 weg. “Het Oekraïense OM is berucht vanwege corruptie”, zegt Godfroid.

Jaar nodig voor inlezen

Van de zes officieren die de MH17-ramp onderzochten, zijn er vijf ontslagen. Een van de zes, Oleh Peresada, is nog betrokken bij het onderzoek, maar is geen officier van justitie meer. Het Landelijk Parket zegt in NRC dat Nederland de garantie heeft gekregen dat Peresada verbonden blijft aan het JIT. “Daarmee is het historisch besef van dit onderzoek gewaarborgd”, zegt het Landelijk Parket tegen de krant. Olesja Skrypnyk, die sinds 2016 betrokken is bij het JIT, is wel ontslagen.

MH17-onderzoeker Roman Hosjovsky zegt tegen NRC dat zijn opvolgers zeker een jaar nodig zullen hebben om zich in te lezen. “Niemand kent het dossier dat wij in vijf jaar hebben opgebouwd.”

Munitie voor advocaten

David Jan Godfroid denkt dat de advocaten van de verdachten het ontslag van de officieren zullen gebruiken in het proces. “Als ik advocaat was, dan wist ik het wel. Zij kunnen zeggen dat de aangeleverde stukken zijn samengesteld door mensen die blijkbaar onbetrouwbaar waren.”

Het JIT laat weten dat het zich geen zorgen maakt over de gevolgen. Het benadrukt dat “de validatie van het bewijs vooropstaat. Dat leunt altijd op verschillende bronnen, waaronder technisch bewijs en getuigenverklaringen. Oekraïne heeft alle ruimte gegeven om eigen materiaal door de andere JIT-landen te laten toetsen. Op die manier blijft het onderzoek kritisch en onafhankelijk.”

Op 8 maart verlengen Nederland, Oekraïne, Australië, België en Maleisië de JIT-overeenkomst, waarna nieuwe Oekraïense aanklagers kunnen worden benoemd. Een dag later begint in de zwaarbeveiligde rechtbank in Schiphol het MH17-proces. Drie Russen en een Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel in juli 2014.

Bekijk ook;

‘Alle Oekraïense aanklagers MH17-onderzoek uit functie gezet’

AD 17.02.2020 Alle officieren van justitie die in Oekraïne de vliegramp met de MH17 onderzochten, zijn uit hun functie gezet of ontslagen. Dat meldt NRC. Ook de twee Oekraïense officieren die deel uitmaken van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale samenwerkingsverband dat de ramp onderzoekt, zijn hun baan kwijt.

Van de zes officieren van justitie die samen de Oekraïense MH17-sectie vormden, zijn er vijf ontslagen, aldus de krant. Van de zes is Oleh Peresada nog wel betrokken bij het onderzoek, maar geen officier van justitie meer. Het Landelijk Parket zegt in een reactie aan NRC dat Nederland de garantie heeft gekregen dat Peresada verbonden blijft aan het JIT. ,,Daarmee is het historisch besef van dit onderzoek gewaarborgd’’, aldus het Landelijk Parket.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

De cockpit van de MH17. © AFP

Volgens de betrokken officieren is hun vertrek een zware klap voor het verdere onderzoek naar de ramp met vlucht MH17 van Malaysia Airlines. Op 9 maart begint in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol het MH17-proces. Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het toestel op 17 juli 2014. De vier worden verdacht van moord.

Betrokkenen stellen in NRC dat de schade voor het komende proces zal meevallen, aangezien de officieren hun dossiers afgelopen zomer al hebben afgerond. Voor het onderzoek naar nieuwe verdachten kan de reorganisatie wel een probleem vormen. Onderzoeker Roman Hosjovsky zegt in de krant dat zijn opvolgers minstens een jaar nodig hebben om zich in te lezen: ,,Niemand kent het dossier dat wij in vijf jaar hebben opgebouwd.’’

Reorganisatie

Het ontslag van de officieren is het gevolg van een grootscheepse reorganisatie bij het openbaar ministerie in Oekraïne. Die wordt uitgevoerd onder de noemer van corruptiebestrijding, een van de belangrijkste thema’s van de regering van president Volodymyr Zelensky. Inmiddels zijn 710 van de 1339 officieren in het parket-generaal weg. NRC schrijft dat ‘uit gesprekken met Oekraïense officieren blijkt dat de reorganisatie niet eerlijk verliep en erop gericht was om zoveel mogelijk aanklagers te laten afvloeien’.

Bij de ramp met vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 193 Nederlanders.

Peiling: Kleine meerderheid Russen bereid MH17-smartengeld te betalen

NU 14.02.2020 Een kleine meerderheid van Russische burgers is het ermee eens dat Rusland smartengeld aan de MH17-nabestaanden moet betalen als uit internationaal onderzoek blijkt dat Rusland verantwoordelijk is voor de ramp met het passagiersvliegtuig. Dat schrijft Trouw op basis van een opiniepeiling in opdracht van de Universiteit Leiden en kennisplatform Raam op Rusland.

Uit de steekproef, waaraan zestienhonderd Russen meededen, blijkt dat ongeveer 55 procent van de ondervraagden het ‘eens’ of zelfs ‘helemaal eens’ is met de stelling. Ook blijkt dat een kwart van de Russen vindt dat niet bewezen is wie er schuldig is aan de MH17-ramp.

Een meerderheid, zo’n 53 procent, denkt dat het leger van Oekraïne schuld draagt. Wel neemt het aantal Russen dat vermoedt dat Rusland schuldig is toe. In 2015 dacht zo’n 2 procent van de Russen dat het land schuldig was; inmiddels denkt zo’n 10 procent dat, schrijft Trouw.

Drie kwart van de ondervraagde Russen steunt de politieke koers van de regering, ondanks Europese sancties. Wel vindt een kwart van hen dat Rusland smartengeld zou moeten betalen in ruil voor opheffing van de sancties.

De Europese Unie legde Rusland na de ramp sancties op, omdat het land in Oekraïne en op de Krim het internationale recht zou hebben geschonden.

Rusland ontkent betrokkenheid bij MH17-ramp

Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines neergeschoten boven Oekraïne. Het internationale onderzoeksteam JIT heeft vastgesteld dat het toestel werd neergehaald door een buk-raket die afkomstig was van het Russische leger.

Op 9 maart begint het proces in de MH17-zaak. Drie Russen en één Oekraïner staan terecht. Ze worden verdacht van de moord op de 298 inzittenden van het toestel. Onder hen waren ook 196 Nederlanders.

Rusland heeft betrokkenheid altijd ontkend en is het niet eens met de conclusies van het JIT. Het land weigert daarom de verdachten aan Nederland uit te leveren.

Lees meer over: Rusland MH17 Buitenland

Russische burgers zijn voorstander van betalen smartegeld in MH17-zaak

NOS 14.02.2020 Rusland moet smartegeld betalen als het land volgens de internationale gemeenschap schuldig wordt bevonden aan de MH17-ramp. Dat blijkt uit een representatief onderzoek onder 3200 Russen door het onafhankelijke bureau Levada, in opdracht van de Universiteit Leiden en de Nederlandse website Raam op Rusland.

Bijna 60 procent van de ondervraagde Russen vindt dat slachtoffers smartegeld moeten krijgen als de Russische schuld wordt vastgesteld. Van de jongeren tussen 18 en 25 jaar is ruim driekwart voorstander.

De resultaten worden vanmiddag in Den Haag officieel bekendgemaakt op een symposium over de relatie tussen Nederland en Rusland.

Sancties

Europa heeft na de MH17-ramp sancties tegen Rusland ingesteld, maar dat lijkt op Moskou niet veel indruk te maken. De meerderheid van de ondervraagden vindt het goed dat het Kremlin vasthoudt aan de eigen politieke koers, ondanks de sancties. Een kwart van de ondervraagden vindt dat Rusland smartegeld moet betalen als daardoor de sancties worden opgeheven.

Ruslandkenner en oud-correspondent Hubert Smeets van Raam op Rusland: “Buigen voor het buitenland wordt gezien als schuldbekentenis en – zolang de schuld niet vaststaat – als een teken van zwakte”.

Russische betrokkenheid

De meerderheid van de Russen (60 procent) denkt overigens nog steeds dat Oekraïne schuldig is aan de MH17-ramp. 10 procent zegt dat ‘de Russische zijde’ schuldig is. Daarmee worden de Russische krijgsmacht, pro-Russische separatisten en Russische vrijwilligers in Oost-Oekraïne bedoeld. De rest vindt het “moeilijk te zeggen”.

Hubert Smeets vindt vooral die 10 procent opvallend. “Dat is een stuk meer dan de enige peiling die Levada ooit eerder heeft gedaan.” In 2015 stelde Levada een enigszins vergelijkbare vraag. Toen zei 2 procent dat de ramp het gevolg is van de Russische steun aan de rebellen in Oekraïne. Van de (studerende) jongeren denkt nu 21 procent dat Rusland medeschuldig is.

Op 9 maart begint in de rechtbank op Schiphol het strafproces rond de MH17-ramp. Drie Russen en een Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines in juli 2014. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om.

Bekijk ook;

’Russische burgers bereid tot smartengeld MH17’

Telegraaf 14.02.2020 Russische burgers vinden dat hun land smartegeld moet betalen aan MH17-nabestaanden, als uit internationaal onderzoek blijkt dat Rusland verantwoordelijk is voor de ramp, schrijft Trouw.

Zo’n 55 procent van de Russen is het ‘eens’ of ‘helemaal eens’ met deze stelling. Het is een van de opmerkelijke uitkomsten van het eerste opinieonderzoek in Rusland dat specifiek over Nederland is gehouden, in opdracht van de Universiteit Leiden en kennisplatform Raam op Rusland.

Door Moskou is veel desinformatie verspreid over de ramp. Dat heeft waarschijnlijk ook zijn weerslag gehad op het kwart van de Russen die het op dit moment ‘moeilijk te zeggen’ vinden wie er achter de ramp steekt. Een meerderheid van de Russen (53 procent) is ervan overtuigd dat het Oekraïense leger de schuldige is. Wel groeit het aantal Russen dat het eigen leger, Russische vrijwilligers of pro-Russische rebellen aanwijst als de daders. Een jaar na de ramp was dit bij een vergelijkbare onderzoeksvraag 2 procent, ditmaal 10 procent.

Bekijk ook:

Rusland wil MH17-verdachten zelf berechten

Bekijk ook:

Russische ambassadeur Shulgin op matje bij Tweede Kamer: ’Gelijk oversteken’

Bekijk meer van; vervoersongeval/-incident strafonderzoek misdaad politiek Rusland

Knuffels bij een herdenkingsmonument nabij de rampplek met vlucht MH17 in Oekraïne. Beeld ANP

Russische burgers zijn bereid smartegeld te betalen voor MH17

Russen oordelen anders over Nederland dan het Kremlin, blijkt uit onderzoek. 

Trouw 14.02.2020 Russische burgers vinden dat hun land smartegeld moet betalen aan MH17-nabestaanden, als uit internationaal onderzoek blijkt dat Rusland verantwoordelijk is voor de ramp.

Zo’n 55 procent van de Russen is het ‘eens’ of ‘helemaal eens’ met deze stelling. Het is een van de opmerkelijke uitkomsten van het eerste opinieonderzoek in Rusland dat specifiek over Nederland is gehouden, in opdracht van de Universiteit Leiden en kennisplatform Raam op Rusland. Zeker in het licht van het MH17-proces, dat op 9 maart begint. Hiervoor zijn drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd. Die worden verdacht van moord op de 298 inzittenden van het Maleisische passagiersvliegtuig op 17 juli 2014. Onder hen waren 196 Nederlanders.

De Russische regering heeft altijd iedere betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17 ontkend. Het land weigert daarom verdachten uit te leveren. Ook verwerpt het de conclusies van het internationale onderzoeksteam JIT. Dat eerder vaststelde dat het wapen een Buk-raket was, afkomstig van het Russische leger. Door Moskou is veel desinformatie verspreid over de ramp.

Wie is de schuldige?

Dat heeft waarschijnlijk ook zijn weerslag gehad op het kwart van de Russen die het op dit moment ‘moeilijk te zeggen’ vinden wie er achter de ramp steekt. Een meerderheid van de Russen (53 procent) is ervan overtuigd dat het Oekraïense leger de schuldige is. Wel groeit het aantal Russen dat het eigen leger, Russische vrijwilligers of pro-Russische rebellen aanwijst als de daders. Een jaar na de ramp was dit bij een vergelijkbare onderzoeksvraag 2 procent, ditmaal 10 procent.

Onderzoek onder Russen door onafhankelijk sociologisch instituut Levada uit Moskou, in opdracht van universiteit van Leiden en kennisplatform Raam op Rusland.Beeld Brechtje Rood

Steun krijgt de Russische regering van haar bevolking (75 procent) bij het vasthouden aan de eigen ‘politieke koers’ ondanks de Europese sancties. Die werden ingesteld na de ramp, naar aanleiding van schendingen van het internationale recht door Rusland in Oekraïne en op de Krim. Al vindt een kwart van de Russen dat Rusland smartegeld moet betalen, als daardoor de sancties worden opgeheven. De Russische bevolking lijdt niet direct onder deze sancties, wel onder handelsembargo’s op gangbare importproducten die Moskou als vergelding instelde.

Hoopvolle uitkomst

Kamerleden noemen deze uitkomsten van het onderzoek ‘hoopvol’ en ‘bemoedigend’. “Russen begrijpen hoe belangrijk dit is voor nabestaanden, ondanks de slechte informatie die ze over deze ramp krijgen”, aldus CDA-Kamerlid Chris van Dam. Hij wijst op de hulp die Nederland destijds verleende bij de berging van de gezonken Russische atoomonderzeeër Koersk in 2000. Die hulp werd in Rusland destijds zeer gewaardeerd. Ook D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma moest aan de Koersk denken. Hij noemt de uitkomsten ‘impliciet een steun in de rug van het MH17-proces’. “Bemoedigend dat Russen hardop durven zeggen dat in deze diep menselijke tragedie recht moet worden gedaan.”

VVD-Kamerlid Sven Koopmans vallen vooral de verschillen op tussen wat Russen vinden en wat hun regering officieel vindt. “Dat onderscheid moeten we blijven maken.” Desondanks denkt hij dat manipulatie door de Russische propaganda niet helemaal kan worden voorkomen. “Transparantie en openheid tijdens het proces zijn daarom van groot belang.” Dat Rusland Nederland hierin vooringenomenheid verwijt, laat hij ‘aan de Russische regering’.

Van Dam stelt dat Nederland zich meer zou kunnen inspannen voor betere informatieverspreiding richting Rusland. “Bijvoorbeeld op het dark­web, buiten bereik van de Russische internetcensuur.” Sjoerdsma pleit ervoor dat bij de livestream vanuit de rechtbank ook simultaan vertaling naar het Russisch beschikbaar is. Dat is nu nog niet geregeld.

Hoe zien de Russen ons? Voor het eerst zijn ze geënquêteerd over Nederlanders. Hun oordeel is opvallend positief – maar niet over homorechten en nederwiet, schrijven de Russische onderzoekers in Letter&Geest. Daarin geeft ook de Nederlandse oud-ambassadeur in Moskou Ron Keller zijn ongezouten mening over het Nederlandse Ruslandbeleid.

Morgen in Letter & Geest meer over dit onderzoek. 

‘Land van tulpen en fietsen’

Het opinieonderzoek beperkt zich niet tot MH17. De onderzoekers van het enige onafhankelijke sociologische instituut Levada ondervroegen eind 2019 ruim 1600 Russen (aan huis omdat Russen argwanend staan tegenover online onderzoek) hoe zij over Nederland denken. Positief tot zeer positief, zegt zeventig procent. Al sieren clichés als ‘land van tulpen’ dit beeld. Waardering krijgen de goede sociale voorzieningen. Russen roemen Nederlandse vrijheden, behalve als het gaat om homorechten of het softdrugsbeleid. Slechts 5 procent is uitgesproken negatief over Nederland.

Nederland wordt door de Russen als vijfde genoemd in het rijtje landen waarmee Rusland een vriendschapsrelatie zou moeten onderhouden, na China, Duitsland, de VS en Frankrijk. De diplomatieke relatie is daarentegen kil. Zeker nadat Moskou onlangs Kamerlid Sjoerdsma een visum weigerde. Daarop blies de Tweede Kamer een gepland bezoek af.

Lees ook:

Kamerlid Sjoerdsma: Laat MH17-proces live vertalen in het Russisch

De Russen moeten zelf een oordeel kunnen vellen, zegt de D66’er na een enquête onder Russische burgers.

Grapperhaus: Rusland wilde MH17-verdachten zelf berechten

De Russische autoriteiten hebben ­Nederland in oktober aangeboden om de drie Russische verdachten in het MH17-proces in Rusland zelf te berechten.

MH17-proces volgend jaar integraal te volgen via livestream

Het strafproces over de ramp met vlucht MH17 zal wereldwijd live te volgen zijn via internet. Dat heeft de rechtbank Den Haag laten weten tijdens een briefing voor de media.

MEER OVER; RUSLAND POLITIEK NEDERLAND ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN MISDAAD, RECHT EN JUSTITIE WENDELMOET BOERSEMA

Knuffels bij een herdenkingsmonument nabij de rampplek met vlucht MH17 in Oekraine. Op het monument staat: Ter herinnering aan 298 mensen die stierven, Onschuldige slachtoffers, Van een burgeroorlog. Op 9 maart is de eerste zitting in het MH17-proces. Beeld ANP

Grapperhaus: Rusland wilde MH17-verdachten zelf berechten

Trouw 12.02.2020 De Russische autoriteiten hebben ­Nederland in oktober aangeboden om de drie Russische verdachten in het MH17-proces in Rusland zelf te berechten.

Minister Ferd Grapperhaus van justitie en veiligheid schrijft dit aan de Tweede Kamer. Nederland heeft dit verzoek niet in overweging genomen. “De overdracht van strafvervolging is geen optie”, stelt de ­minister in de brief.

In de brief praat Grapperhaus de Kamer bij over de voorbereidingen van het proces tegen de verdachten in de MH17-zaak. De strafzaak tegen vier verdachten, onder wie drie Russen, begint op 9 maart in een speciale rechtszaal op Schiphol. Grapperhaus heeft het verzoek om de strafvervolging naar Rusland te verhuizen afgewezen, maar tegelijk de Russen wel gevraagd of Nederland een vonnis aan de Russische autoriteiten kan overdragen.

Eventuele straffen kunnen dan in Rusland worden uitgevoerd. Grapperhaus hoopt daarmee ‘straffeloosheid te voorkomen’. De minister vermeldt niet of er een antwoord is gekomen op die vraag uit Den Haag.

Het strafproces in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol wordt via internet (een livestream) integraal uitgezonden. De minister: “De rechtbank van Den Haag heeft aangegeven zoveel mogelijk mensen wereldwijd in de gelegenheid te willen stellen het proces te volgen.”

Een van de Russische verdachten is Oleg Poelatov. Hij was tweede man van de inlichtingendienst van de separatisten in Donetsk, de hoofdstad van de gelijknamige rebellenrepubliek. Zijn baas Sergej Doebinski gold als de rechterhand van separatistenleider Igor Girkin. Zij zijn de andere twee Russische verdachten. De vierde is Leonid Chartsjenko, een Oekraïense garnizoenscommandant.

Justitie verdenkt hen ervan nauw te hebben samengewerkt om de Buk-raket in stelling te brengen, waardoor vlucht MH17 werd getroffen. De verdachten worden vervolgd voor moord op de 298 inzittenden. Het is vrijwel zeker dat de vier verdachten niet bij het proces aanwezig zullen zijn.

Met het proces is de MH17-zaak niet ten einde, wat Nederland betreft. Verder onderzoek van het OM richt zich op ‘de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie’. Het OM deed in november nog een getuigenoproep voor meer informatie.

Lees ook:

MH17-verdachte neemt Nederlandse advocaten

In de komende rechtszaak over het neerschieten van vlucht MH17 staan de Nederlandse advocaten Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate de verdachte Oleg Poelatov bij. Zij werken voor het Rotterdamse kantoor Sjöcrona Van Stigt.

Meer over; Ferd Grapperhaus Nederland misdaad, recht en justitie Rusland OM MH17 Den Haag Oleg Poelatov Jelle Brandsma

Rusland wil verdachten MH17 zelf berechten

RTL 12.02.2020 De Russische autoriteiten hebben aan Nederland gevraagd om de vervolging van drie Russische verdachten van het MH17-proces, over te dragen aan Rusland. Dat heeft minister Grapperhaus laten weten in een brief aan de Tweede Kamer.

De vraag van Rusland om zelf de drie verdachten te vervolgen is half oktober aan het ministerie van Justitie en Veiligheid gesteld. Nu komt deze informatie pas naar buiten.

Nederland: Niet ingaan op het verzoek

Nederland zal niet ingaan op het verzoek van de Russen, laat de minister weten. Hij schrijft dat het geen optie is en dat het ook niet eens in overweging is genomen om de vervolging aan Rusland over te dragen.

Lees ook:

MH17-verdachte doet via advocaat toch mee aan proces

Wel wil Nederland dat, mocht er een uitspraak komen in het MH17-proces en ook een gevangenisstraf voor de Russische verdachten, dat deze mannen daadwerkelijk hun straf uitzitten. Daarom heeft minister Grapperhaus aan Rusland gevraagd of ze ervoor willen zorgen dat wanneer de verdachten straf krijgen, dat ze die dan daadwerkelijk moeten uitzitten.

Kritiek

Het is voor het eerst dat Rusland aanbiedt om een deel van het onderzoek zelf te doen. Tot nu toe had Moskou vooral kritiek op het onderzoek. Het JIT, dat het onderzoek namens alle getroffen landen doet, heeft altijd gezegd dat Rusland onvoldoende meewerkt en dat er nog altijd hulpverzoeken open staan.

Het MH17-proces start op maandag 9 maart 2020 in de beveiligde rechtbank op Schiphol.

Rampvlucht MH17

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder hen waren 196 Nederlanders. Het gebeurde boven een oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen uit Moskou.

Uit internationaal onderzoek bleek dat het vliegtuig was neergehaald met een Buk-raket uit Rusland. Moskou heeft altijd ontkend en, met verschillende theorieën, steeds Oekraïne beschuldigd.

Rowen (12) kwam om bij MH17-ramp, zijn groep 8 komt nu weer samen

Bekijk deze video op RTL XL

RTL Nieuws; MH17-proces

Grapperhaus: Rusland wilde verdachten in MH17-zaak zelf vervolgen

NU 12.02.2020 Russische autoriteiten vroegen Nederland of ze drie Russische verdachten in de MH17-zaak zelf mogen vervolgen, blijkt woensdag uit een brief van minister Ferd Grapperhaus aan de Tweede Kamer.

Grapperhaus zei in een reactie op het verzoek dat het overdragen van de vervolging “geen optie” is, schrijft hij aan de Kamer. Hij vroeg de Russische autoriteiten wel of ze bereid waren om het uiteindelijke vonnis over te nemen en de straffen zelf uit te voeren. Het is niet duidelijk of Rusland hierop geantwoord heeft .

Drie van de vier mannen die worden vervolgd voor hun aandeel in het neerhalen van MH17, hebben de Russische nationaliteit. Het gaat om Igor Girkin (48), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (56) en diens assistent Oleg Pulatov (52). De vierde verdachte Leonid Kharchenko (47) is een Oekraïner.

De rechtszaak tegen de vier begint op 9 maart in de zittingszaal van het Justitieel Complex bij Schiphol. Het proces zal online live te volgen zijn. Waarschijnlijk zullen de verdachten niet bij de zitting aanwezig zijn. Rusland land weigert ze uit te leveren.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2015 boven Oekraïne neergehaald. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, om het leven. De vier mannen zouden onder meer de buk-raket hebben vervoerd waarmee het toestel was beschoten.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

MH17-verdachte Sergej Dubinsky ANP

Rusland wilde MH17-verdachten zelf berechten

NOS 12.02.2020 Rusland heeft Nederland in een brief gevraagd de vervolging van de drie Russische MH17-verdachten over te dragen aan Rusland. Minister Grapperhaus schrijft aan de Tweede Kamer dat hij Moskou heeft geantwoord dat dat geen optie was.

Volgens Grapperhaus kwam het Russische verzoek op 17 oktober 2019 bij zijn ministerie binnen. Van de vier mannen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig, hebben er drie de Russische nationaliteit. Als het proces tegen hen op 9 maart op Schiphol begint, zullen ze vrijwel zeker niet aanwezig zijn. Waarschijnlijk verblijven ze in Rusland, dat hen niet wil uitleveren.

Voorkomen van straffeloosheid

In zijn antwoord aan de Russische autoriteiten heeft Grapperhaus nog wel gevraagd of de Russen bereid zijn om een opgelegd vonnis over te nemen en eventuele straffen in Rusland tot uitvoering te brengen. “In het kader van het voorkomen van straffeloosheid.” Het is niet duidelijk wat Moskou daarop heeft gezegd.

Een van de Russische verdachten heeft een Nederlandse advocaat. Het proces zal via een livestream integraal te volgen zijn. Nabestaanden van de ramp kunnen de zittingen in besloten kring volgen. Daarbij zullen ook vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie, familierechercheurs en Slachtofferhulp Nederland aanwezig zijn.

Bekijk ook;

Rusland wil MH17-verdachten zelf berechten

Telegraaf 12.02.2020  Rusland wil de drie Russische verdachten in het MH17-proces zelf berechten. Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid schrijft dat in een brief over het aanstaande proces aan de Tweede Kamer.

Het verzoek om „de strafvervolging van de drie Russische verdachten aan Rusland over te dragen”, is afgelopen oktober gedaan. Grapperhaus heeft geantwoord dat dat „geen optie is” en laat de Kamer weten dat het ook niet in overweging is genomen.

De minister is wel bereid om de eventuele straf die de verdachten in Nederland krijgen in Rusland te laten uitzitten. Grapperhaus wil op die manier voorkomen dat de verdachten helemaal de dans ontspringen. Hij heeft Rusland gevraagd of het bereid is te overleggen „over de mogelijkheden” daartoe.

Vervolging

Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het toestel op 17 juli 2014. De vier worden verdacht van moord. Op 9 maart is de eerste zitting van het proces in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

BEKIJK OOK:

’Levenslang na MH17 geen rare straf’

BEKIJK OOK:

MH17-nabestaanden eisen vliegverbod boven crisisgebied

BEKIJK OOK:

Russische ambassadeur Shulgin op matje bij Tweede Kamer: ’Gelijk oversteken’

BEKIJK MEER VAN; moord/doodslag rechtbank politiek rechtshandhaving Ferd Grapperhaus Rusland

Rusland wil MH17-verdachten zelf berechten

AD 12.02.2020 Rusland wil de drie Russische verdachten in het MH17-proces zelf berechten. Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid schrijft dat in brief over het aanstaande proces aan de Tweede Kamer.

Het verzoek om ‘de strafvervolging van de drie Russische verdachten aan Rusland over te dragen’, is afgelopen oktober gedaan. Grapperhaus heeft geantwoord dat dat ‘geen optie is’ en laat de Kamer weten dat het ook niet in overweging is genomen.

Overleggen

De minister is wel bereid om de eventuele straf die de verdachten in Nederland krijgen in Rusland te laten uitzitten. Grapperhaus wil op die manier voorkomen dat de verdachten helemaal de dans ontspringen. Hij heeft Rusland gevraagd of het bereid is te overleggen ‘over de mogelijkheden’ daartoe.

Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het toestel op 17 juli 2014. De vier worden verdacht van moord. Op 9 maart is de eerste zitting van het proces in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

MH17-verdachte Igor Girkin: Ik heb geen dagvaarding gekregen

AD 04.02.2020 Igor Girkin heeft naar eigen zeggen geen dagvaardiging ontvangen van het Nederlandse openbaar ministerie. Ook heeft de verdachte in de zaak rond het neerhalen van vlucht MH17 geen advocaat, die hem zal vertegenwoordigen als op 9 maart het proces tegen de vier hoofdverdachten begint.

Girkin zei dat dinsdagochtend op de Russische radiozender Kommersant FM. De oud-officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe was minister van defensie van de zelfverklaarde ‘volksrepubliek’ Donetsk in Oost-Oekraïne, toen MH17 daar op 17 juli 2014 werd neergeschoten. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

,,Ik erken de rechtsgang in Nederland niet, dus heb ik me tot geen enkele advocaat gewend’’, verklaarde Girkin tegenover Kommersant FM. Het is vrijwel uitgesloten dat hij, noch de drie andere verdachten aanwezig zullen zijn tijdens het strafproces in Nederland. Rusland, dat altijd heeft ontkend dat het iets te maken heeft met de aanslag op MH17, levert geen landgenoten uit aan derden.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Gisteren werd bekend dat de Russische advocate Jelena Koetjina van het Moskouse advocatenkantoor Kovljor & partners de Russische verdachte Oleg Poelatov zal bijstaan samen met het Nederlandse advocatenkantoor Sjöcrona Van Stigt uit Rotterdam. Tegenover het Russische persbureau Tass verklaarde Koetjina, dat het Nederlandse OM de vier verdachten inmiddels heeft aangeklaagd en hen heeft opgeroepen voor onderzoek. Het OM wil dat niet bevestigen en pas tijdens de eerste rechtszitting bekendmaken.

Diepste respect

Ik erken de rechtsgang in Nederland niet, dus heb ik me tot geen enkele advocaat gewend, aldus Igor Girkin, MH17-verdachte.

Koetjina voegde eraan toe, dat het werk van de groep advocaten ‘zal worden uitgevoerd in overeenstemming met alle internationale wetgeving’. ,,Bij het verdedigen zullen we deze zaak beschouwen met het diepste respect voor de gevoelens van de families van de slachtoffers, rekening houdend met het basisprincipe van strafrechtelijke vervolging: het uitgaan van onschuld (totdat schuld is bewezen, red.). We hopen dat de behandeling van de zaak voor de Nederlandse rechtbank onafhankelijk en objectief zal zijn’’, aldus Koetjina.

Op 19 juni 2019 maakte het Nederlandse OM bekend dat het vier hoofdverdachten in de zaak-MH17 op de korrel heeft. Naast de Russen Girkin (krijgsnaam ‘Strelkov’, de schutter) en Poelatov (‘Gjoerza’, de adder) zijn dat de Rus Oleg Doebinski (‘Chmoeri’, de humeurige) en de Oekraïner Leonid Chartsjenko (‘Krot’, de mol). Volgens het OM kunnen er in de toekomst nog meer verdachten bijkomen.

Nederlandse advocaten staan Russische MH17-verdachte bij

NOS 03.02.2020 De Rotterdamse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck zullen in het MH17-proces de Russische verdachte Oleg Poelatov verdedigen. Poelatov was lid van een speciale eenheid van de Russische militaire inlichtingendienst. Hij zou betrokken zijn geweest bij de bescherming van de Buk-lanceerinstallatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald.

Bij de start van het proces over vijf weken zullen vrijwel zeker geen verdachten aanwezig zijn. Rusland wil hen niet uitleveren. Lange tijd was het onduidelijk of er advocaten zouden optreden namens de verdachten. Ten Doesschate en Van Eijck zijn de eerste en tot nu toe enige advocaten die zich gemeld hebben. Ze werken samen met een Russische advocate.

In het Advocatenblad vertellen de twee Nederlandse raadslieden welke overwegingen hebben meegespeeld bij het aannemen van deze zaak. “Wij begrijpen dat deze verschrikkelijke vliegramp voor veel emoties zorgt”, zeggen ze. “Tegelijk is het cruciaal in een rechtsstaat dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces.”

De advocaten zijn nagegaan of er onder de 298 slachtoffers bekenden van hun kantoorgenoten waren. Dat kan een reden zijn om een zaak niet aan te nemen. Of ze contact hebben met hun cliënt en hoe de verdediging eruit gaat zien, is niet bekend. De advocaten waren vanmiddag niet bereikbaar.

Het MH17-proces gaat op 9 maart 2020 van start. Er staan vooralsnog vier verdachten terecht.

Bekijk ook;

Rotterdams advocatenkantoor staat MH17-verdachte bij

RTL 03.02.2020 Een van de vier verdachten van de ramp met MH17 wordt tijdens de rechtszaak bijgestaan door twee Nederlandse strafrechtadvocaten. Dat zeggen de advocaten in het Advocatenblad. Ze noemen het ‘cruciaal in een rechtsstaat’ dat ook hij recht heeft op een eerlijk proces.

Het proces tegen de vier verdachten van het neerhalen van het passagiersvliegtuig begint op 9 maart. De Nederlandse advocaten gaan bij de verdediging samenwerken met een Russische advocate, Elena Koetina.

Welke verdachte ze bijstaan, willen Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate in het Advocatenblad nog niet zeggen. Maar Koetina laat aan de Russischtalige site TASS weten dat het gaat om Oleg Poelatov, een assistent van Sergej Doebinski, de rechterhand van rebellenleider Igor Girkin.

Met respect behandelen

De advocaten zeggen te snappen dat de zaak veel emoties oproept. “Wij vinden het belangrijk te benadrukken dat we de zaak voor de nabestaanden met respect zullen behandelen. Er zijn 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders, omgekomen bij deze ramp. Dat is een zeer gevoelig gegeven in deze zaak. Dat beseffen wij donders goed.”

Lees ook:

MH17-verdachte doet via advocaat toch mee aan proces

Oleg Poelatov © Opsporingsfoto politie

Wel vinden ze dat iedereen recht heeft op een eerlijke verdediging, dus ook de verdachte die zij bijstaan. “Het is cruciaal in de rechtsstaat dat elke verdachte juridische bijstand krijgt. (…) Juist ook in zo’n beladen zaak is het van belang dat verdachten een onafhankelijke en objectieve advocaat krijgen. Die hun kant van de zaak belicht.”

Geen bekenden omgekomen

De twee hebben eerst uitgezocht of een van hun collega’s iemand kent die bij de ramp is omgekomen. Dat is niet het geval.

Naast Poelatov staan ook Girkin en Doebinski terecht. De vierde verdachte is garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko. Hoe lang de zaak gaat duren, is nog onduidelijk.

Lees ook:

MH17-proces vanwege grote belangstelling te volgen via livestream

Ook Koetina belooft tegenover TASS dat de verdediging de zaak respectvol zal behandelen. “Wij zullen met de allergrootste respect voor de gevoelens van de familieleden van de slachtoffers deze zaak aangaan, maar we gaan ook uit van het basisprincipe van het strafrecht, namelijk het vermoeden van onschuld.”

Objectieve rechtsgang

Koetina vervolgt dat ze vooral willen dat er een eerlijk proces komt. “We hopen op een onafhankelijke en objectieve rechtsgang.” Volgens de website van het Russische advocatenkantoor Kovler en Partners, waar Koetina werkzaam is, vertegenwoordigt de firma grote Russische bedrijven maar ook medewerkers van het Russische ministerie van Binnenlandse Zaken en het Russisch openbaar ministerie.

RTL Nieuws; MH17-proces  Rechtszaak  Rusland  Oekraïne  Nederland

Nederlandse advocaten voor Russische MH17-verdachte: ‘Iedereen heeft recht op eerlijk proces’

AD 03.02.2020 Twee Rotterdamse strafrechtadvocaten gaan de de Russische MH17-verdachte Oleg Poelatov bijstaan. Zij vormen samen met een Russische advocaat een verdedigingsteam.

Igor Girkin één van de verdachten in het MH17-proces. © Joël van Houdt

Dat zeggen de twee tegen Advocatenblad.nl. Het gaat om Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate van het kantoor Sjöcrona Van Stigt. In een toelichting zeggen ze te begrijpen dat het verdedigen van de MH17-verdachten gevoelig ligt. ,,Wij begrijpen dat deze verschrikkelijke vliegramp voor veel emoties zorgt. Tegelijk is het cruciaal in een rechtsstaat dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces.’’

De twee willen nog niet zeggen of ze überhaupt contact hebben met hun cliënt. ,,Helaas kunnen wij geen mededelingen doen over de vraag of dit contact er inmiddels is.’’ Ook willen ze niet zeggen of Poelatov zelf contact heeft gelegd met de Nederlandse advocaten.

Het MH17-proces start op 9 maart. In principe staan dan vier verdachten terecht. Het gaat naast Poelatov om Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Khartsjenko. De drie Russen en de Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht Malaysia Airlines MH17 op 17 juli 2014. Zodoende worden ze verdacht van moord op de 298 passagiers.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Geen van de verdachten is uitgeleverd aan Nederland. Rusland levert geen onderdanen uit. Het is daarom onwaarschijnlijk dat één van de vier het proces zal bijwonen.

We zijn niet van plan in allerlei talkshows te gaan optreden, aldus Boudewijn van Eijck, advocaat.

Volgens advocate Ten Doesschate bestaat het dossier in de zaak al uit zo’n 30.000 pagina’s. Zij hebben dat nog niet ontvangen, stellen ze. Hun betrokkenheid kwam tot stand via de Russische advocate Elena Kutina. Van Eijck zegt hierover in het vraaggesprek: ,,We vormen samen een verdedigingsteam. Kutina mag hier niet optreden namens de verdachte, wel levert zij relevante informatie aan voor onze verdediging.’’

Terughoudend

Het advocatenkantoor Sjöcrona Van Stigt Advocaten is al 28 jaar actief. Het stond in het verleden ook van misdrijven verdachte politieagenten, zoals in de zaak van Mitch Henriquez. De advocaten van het kantoor zijn altijd erg terughoudend in de media. Dat zeggen de raadslieden nu ook te zijn rond het MH17-proces. ,,We zijn niet van plan veelvuldig in allerlei talkshows te gaan optreden. De zaak gaat naar verwachting jaren duren, maar wij zullen in die tijd nauwelijks in de media zichtbaar zijn. Wij willen ons laten zien in de rechtszaal, bij het uitoefenen van ons vak’’, zegt Van Eijck.

Nederlandse advocaten verdedigen MH17-verdachte

Telegraaf 03.02.2020 Een Nederlands advocatenkantoor is via een tussenpersoon benaderd door de Rus Oleg Poelatov, één van de vier verdachten van het MH17-strafproces, dat 9 maart in de rechtbank Schiphol van start gaat.

Strafrechtadvocaten Boudewijn van Eijck (57) en Sabine ten Doesschate (39) van Sjöcrona Van Stigt (SVS) hebben de klus volgens een woordvoerder gekregen „vanwege hun goede internationale reputatie en naamsbekendheid.” De twee Nederlanders trekken in deze strafzaak op met een Russische collega Elena Kutina uit Moskou.

Pulatov is door het internationale opsporingsteam JIT onder leiding van het Nederlandse Openbaar Ministerie gedagvaard wegens betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17bijna zes jaar geleden boven het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne. Hij wordt moord op de 298 inzittenden ten laste gelegd, waaronder 196 Nederlandse passagiers.

Poelatov was destijds plaatsvervangend hoofd van de inlichtingendienst in de zelfverklaarde volksrepubliek Donetsk. Hij zal volgens de zegsman van Van Eijck en Ten Doesschate overigens niet zelf tijdens het proces in Nederland verschijnen, maar zich door zijn advocaten laten vertegenwoordigen.

Bekijk ook: 

Dit zijn de vier MH17 moordverdachten 

MH17 werd op 17 juli 2014 op grote hoogte uit de lucht geschoten door een Russische Buk-raket. Het vliegtuig, een Maleisische Boeing 777, was op weg van Schiphol naar Kuala Lumpur.

De Nederlandse advocaten laten weten eerst het strafdossier zorgvuldig te gaan verkennen. „We beseffen heel goed dat het een zeer gevoelige en beladen zaak is, die voor veel emoties zorgt. Respect voor de nabestaanden staat dan ook bij ons voorop. Iedere verdachte heeft echter recht op juridische bijstand door onafhankelijke en objectieve advocaten.”

Bekijk ook: 

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’ 

Bekijk meer van; moord/doodslag rechtshandhaving proces Oleg Poelatov Igor Girkin Doesschate Leonid Chartsjenko Boudewijn van Eijck Den Haag Openbaar Ministerie

© ANP Nabestaanden leggen bloemen voor de slachtoffers van de MH17-ramp in Hilversum.

Rotterdams advocatenkantoor staat MH17-verdachte bij

MSN 03.02.2020 Een van de vier verdachten van de ramp met MH17 wordt tijdens de rechtszaak bijgestaan door twee Nederlandse strafrechtadvocaten. Dat zeggen de advocaten in het Advocatenblad. “Het is cruciaal in een rechtsstaat dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces.”

Het proces tegen de vier verdachten van het neerhalen van het passagiersvliegtuig begint op 9 maart. De Nederlandse advocaten gaan bij de verdediging samenwerken met een Russische advocate. Welke verdachte ze bijstaan, willen Boudewijn van Eijck en Sabine ten Doesschate in het Advocatenblad nog niet zeggen.

Met respect behandelen

De advocaten zeggen te snappen dat de zaak veel emoties oproept. “Wij vinden het belangrijk te benadrukken dat we de zaak voor de nabestaanden met respect zullen behandelen. Er zijn 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders, omgekomen bij deze ramp. Dat is een zeer gevoelig gegeven in deze zaak. Dat beseffen wij donders goed.”

Wel vinden ze dat iedereen recht heeft op een eerlijke verdediging, dus ook de verdachte die zij bijstaan. “Het is cruciaal in de rechtsstaat dat elke verdachte juridische bijstand krijgt. (…) Juist ook in zo’n beladen zaak is het van belang dat verdachten een onafhankelijke en objectieve advocaat krijgen. Die hun kant van de zaak belicht.”

Geen bekenden omgekomen

De twee hebben wel eerst uitgezocht of een van hun collega’s iemand kent die bij de ramp is omgekomen. Dat is niet het geval.

De verdachten die vanaf maart terechtstaan, zijn drie Russen en een Oekraïner: rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko. Hoe lang de zaak gaat duren, is nog onduidelijk.

Een of meer verdachten neerhalen vlucht MH17 hebben advocaat

NOS 27.01.2020 Een of meerdere verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 en moord op de 298 inzittenden worden bijgestaan door een advocatenkantoor, meldt de rechtbank Den Haag. Welk advocatenkantoor dat is en om welke verdachte(n) het gaat wordt niet vrijgegeven.

“Daarmee is het strafproces nu dus echt een zaak geworden”, zegt verslaggever Gert-Jan Dennekamp. “Tot nu toe leek het een eenzijdig proces te worden omdat de verdachten weigerden de rechtbank te erkennen of zeiden dat ze niets te maken hebben met de zaak.”

Niet vrijwillig

Nederland maakte in juni vorig jaar bekend dat vier verdachten worden vervolgd. Het gaat om Leonid Chartsjenko uit Oekraïne en Oleg Poelatov, Igor Girkin en Sergej Doebinski uit Rusland.

Igor Girkin (ook bekend onder de naam Strelkov) heeft vandaag tegen Nieuwsuur gezegd dat hij niet degene is die zich laat vertegenwoordigen, omdat hij de rechtbank niet erkent.

  Gert-Jan Dennekamp @gjdennekamp

Tegen Nieuwsuur zegt Igor Strelkov, een van de verdachten, dat hij zich niet laat vertegenwoordigen: ik erken de rechtbank niet …. https://t.co/eQKMHC99TR

Doebinski liet eerder al aan het Russische persbureau Interfax weten niet vrijwillig te zullen verschijnen in de rechtszaal, omdat hij naar eigen zeggen niks te maken heeft met de MH17-ramp. Over Poelatov en Chartsjenko is niets bekend.

Kijk hieronder naar een overzicht van de vier mannen die vervolgd worden.

1/4 Leonid Chartsjenko NOS

2/4 Oleg Poelatov NOS

3/4 NOS

4/4 NOS

Het is gebruikelijk dat voor aanvang van het proces geen gegevens worden verstrekt over de aanwezigen. In strafzaken ligt de informatie over een proces uiterlijk een week voor de zitting onder embargo ter inzage voor journalisten. Pas op het moment dat de openbare behandeling van de zaak begint, mogen die gegevens openbaar worden gemaakt.

Voor de behandeling van de rechtszaak tegen de MH17-verdachten wordt ruim een jaar uitgetrokken. De rechtbank Den Haag meldt dat tussen maart 2020 en april 2021 een aantal periodes is gereserveerd in het Justitieel Complex Schiphol. De eerste zitting is op 9 maart.

Bekijk ook;

Nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 tijdens de onthulling van het Nationaal Monument MH17. © ANP

Eerste advocaat verdachten meldt zich in MH17-proces

AD 27.01.2020 In het MH17-proces, dat 9 maart van start gaat, heeft zich voor het eerst een advocatenkantoor gemeld namens één of meerdere verdachten. Dat heeft de Haagse rechtbank bekendgemaakt in antwoord op vragen van deze site.

Het gaat volgens bronnen om een Nederlands kantoor. De Haagse rechtbank, die de MH17-zaak zal behandelen, maakt vooralsnog niet openbaar welk advocatenkantoor de verdediging op zich neemt. ,,Dat is de gebruikelijke gang van zaken bij een rechtszaak”, stelt de rechtbank. Ook is niet bekend namens welke verdachte of verdachten het kantoor zal optreden.

In het MH17-proces zijn tot nu toe vier verdachten bekendgemaakt. Het gaat om Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Khartsjenko. De drie Russen en een Oekraïner worden verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht Malaysia Airlines MH17 op 17 juli 2014. Zodoende worden ze verdacht van moord op de 298 passagiers.

Vorm van verdediging

Geen van de verdachten is uitgeleverd aan Nederland. Rusland levert geen onderdanen uit. Het is daarom onwaarschijnlijk dat één van de vier het proces zal bijwonen. Tot nu toe was ook onbekend of er advocaten namens de verdachten zullen optreden. Dat zich een advocatenkantoor heeft gemeld, betekent dat er een vorm van verdediging zal zijn.

De Haagse rechtbank stelt dat het aan het advocatenkantoor zelf is om wel of niet naar buiten te treden. Ook bij reguliere rechtszaken wordt de naam van de advocaat officieel pas ter zitting bekend. Het proces zal behandeld worden in de beveiligde rechtbank op Schiphol.

MH17-verdachte doet via advocaat toch mee aan proces

MSN 27.01.2020 Bij de rechtbank Den Haag heeft zich een advocaat gemeld namens een of meerdere MH17-verdachten. Om welke verdachte(n) het gaat, is onduidelijk. De bekendste verdachte, Igor Girkin, zegt tegen RTL Nieuws dat hij het in ieder geval niet is.

Dat er nu minstens één verdachte via een advocaat meedoet aan het proces, is opmerkelijk. Tot dusver wilden de verdachten op geen enkele manier aan de strafzaak in Nederland meedoen. De MH17-strafzaak begint op 9 maart 2020 in Nederland. Het Openbaar Ministerie heeft vier verdachten aangeklaagd voor betrokkenheid bij de ramp.

Onbekende advocaat

Het inhuren van een advocaat betekent overigens niet dat de verdachten in de Nederlandse rechtbank zullen verschijnen of hun straf zullen accepteren. Wel zullen de belangen van zeker een verdachte dus worden verdedigd via een advocaat. Om welke Nederlandse advocaat het gaat, is nog niet bekend.

Lees ook:

Oekraïne levert MH17-verdachte uit aan Rusland

De bekendste van de vier MH17-verdachten Igor Girkin zegt tegen RTL Nieuws dat hij in ieder geval niet degene is die zich juridisch laat bijstaan: “Ik ben er niet van op de hoogte dat ik een advocaat heb. Misschien is hij aan mij toegewezen, zoals dat in Rusland gebeurt?”

Erkenning rechtbank

Igor Girkin, die ook wel bekend staat onder zijn bijnaam Igor Strelkov, blijft de Nederlandse strafzaak afwijzen: “Hoe dan ook: het kan me helemaal niets schelen of ik een advocaat ga krijgen of niet. Ik erken de bevoegdheid van de Nederlandse rechtbank niet. En zelfs als ik op een of andere manier voor dat gerecht beland, ga ik niet meedoen aan het proces. En niemand kan mij dwingen om te gaan staan op bevel van jullie rechters.”

Rampvlucht MH17

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder hen waren 196 Nederlanders. Het gebeurde boven een oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen uit Moskou.

Uit internationaal onderzoek bleek dat het vliegtuig was neergehaald met een Buk-raket uit Rusland. Moskou heeft altijd ontkend en, met verschillende theorieën, steeds Oekraïne beschuldigd.

Twee andere verdachten, Sergej Doebinski en Oleg Poelatov, reageerden niet meteen op een verzoek tot commentaar.

‘Kremlin-link’ met MH17 vertrekt als adviseur van Poetin

AD 25.01.2020 Vjatseslav Soerkov, presidentsadviseur van de Russische president Vladimir Poetin, stapt op. Soerkov zou in juli 2014 mogelijk met de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne hebben onderhandeld over de levering van de BUK-installatie, die diezelfde maand vlucht MH17 neerschoot. Die rebellen noemden hem ‘onze man in het Kremlin’.

Tijdens de persconferentie op 19 juni 2019, waarin het Joint Investigation Team (JIT) vier verdachten bekend maakte van de aanslag op de Boeing van Malaysia Airlines, liet het openbaar ministerie ook een onderschept telefoonfragment horen. Daarin overlegt Soerkov volgens het JIT met de toenmalige rebellenleider Aleksandr Borodaj over militaire hulp aan de rebellen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Grijze kardinaal

Borodaj verklaart tijdens het gesprek, dat de door het Oekraïense leger ingesloten rebellen het niet langer dan een week kunnen volhouden. Soerkov, ook wel een ‘grijze kardinaal’ in het Kremlin genoemd, antwoordt dat hij met ‘de hoogste kringen’ heeft overlegd om hulp te bieden. Zes dagen later volgde de tragedie met MH17, waarbij alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, om het leven kwamen. Het toestel werd uit de lucht geschoten door een BUK-raket die werd aangevoerd vanuit Rusland, zo stelt het JIT.

Het JIT wil de hele commandostructuur die de BUK naar Oost-Oekraïne heeft vervoerd blootleggen. De kans is groot dat Soerkov, die geen militaire achtergrond heeft, daarbij is betrokken geweest. Borodaj noemde hem destijds ‘onze man in het Kremlin’.

Contact

Borodaj erkende afgelopen zomer in een interview met deze site, dat hij in 2014 geregeld contact had gehad met Soerkov. Maar hij noemde het bewuste telefoongesprek met de adviseur van Poetin ‘nep’. ,,Dat bewuste gesprek heeft nooit plaatsgevonden. Veiligheidsdiensten zijn in staat telefoongesprekken zo te verknippen, dat ze niet van echt zijn te onderscheiden. Het telefoontje laat ook niet zien dat we het concreet over wapens hebben. Het is een algemene conversatie’’, zei Borodaj over de telefoontap van het JIT.

Het vertrek van Soerkov werd bekend gemaakt door een bevriende Russische politicoloog, die het meldde op Telegram. Soerkov zou het niet eens zijn met de koers die het Kremlin ten aanzien van Oekraïne is gaan varen.

De rechtszaak over het neerschieten van MH17 begint op 9 maart in de rechtbank bij Schiphol. Het Openbaar Ministerie heeft 4 verdachten op het oog, drie Russen en een Oekraïner. Soerkov is geen verdachte.

Vjatseslav Soerkov © EPA

Minister Blok over MH17: Rusland voelt zich ongemakkelijk

Telegraaf 17.01.2020 Rusland voelt zich ongemakkelijk omdat het land door Nederland is opgeroepen om aansprakelijkheid voor de aanslag op vlucht MH17 te erkennen.

Dat zegt minister Blok (Buitenlandse Zaken) na een felle uithaal van zijn Russische ambtgenoot minister Lavrov. „Uit de heftige reactie blijkt dat mijn oproep luid en duidelijk is aangekomen”, zegt de VVD-bewindsman. „Het geeft aan dat ze het ongemakkelijk vinden.”

Bekijk ook: 

Blok: Rusland kan voorbeeld nemen aan Iran 

Rusland blijft ontkennen dat het een rol heeft gespeeld in het neerhalen van vlucht MH17, waarbij 193 Nederlanders omkwamen. Minister Blok riep Rusland deze week op om aansprakelijkheid te erkennen, zoals Iran wél deed. Dat land gaf vorige week toe verantwoordelijk te zijn voor het neerschieten van een Oekraïens passagiersvliegtuig bij Teheran.

Bekijk ook: 

Iran geeft toe Oekraïens toestel neer te hebben gehaald 

Bekijk ook: 

Iran: oorzaak vliegtuigcrash nooit willen verbergen 

Geconfronteerd met een vraag daarover haalde de Russische minister Lavrov fel uit naar Nederland, bericht RTL Nieuws. De Russische minister van Buitenlandse Zaken uitte harde kritiek op het Nederlandse MH17-onderzoek tijdens zijn jaarlijkse persconferentie. „Is dit gedrag van een echte vent? Ik denk het niet.”

„Wij willen helderheid over MH17”, zei Lavrov. „Ik wil u herinneren aan een paar dingen die onze Nederlandse collega’s verzwijgen.” Lavrov blijft beweren dat Rusland actief meewerkt aan het onderzoek naar Russische betrokkenheid bij neerhalen van MH17. Volgens Blok klopt die uitspraak helemaal niet. „Er is een aantal vragen niet beantwoord.”

Bekijk meer van; terreurdaad overheid lucht- en ruimtevaartongeval/-incident misdaad Blok Rusland Den Haag Nederland Iran Malaysia Airlines-vlucht 17

Rusland haalt uit naar Nederland: ‘Zijn jullie nou een echte vent?’

MSN 17.01.2020 Moskou haalt vandaag hard uit naar Nederland over de MH17-zaak. Minister Lavrov van Buitenlandse Zaken uit harde kritiek op het Nederlandse MH17-onderzoek tijdens zijn jaarlijkse persconferentie. “Is dit gedrag van een echte vent? Ik denk het niet.”

De vraag over MH17 kwam van een journalist van de Britse krant The Independent. Die vergeleek de recente vliegramp in Iran (waarbij het Iraanse regime bekent) met de MH17-ramp (waarbij Rusland ontkent). “Handelde Iran in dit geval als een vent, in tegenstelling tot Rusland?”

Toon gezet

“Bent u van The Independent?”, schamperde Lavrov over de naam van de krant, die ‘onafhankelijk’ betekent. “Onafhankelijk van wie?” Daarmee hintte de Russische minister erop dat de Britse journalist aan de leiband van de Britse overheid loopt.

De toon was gezet, want Lavrov begon een harde aanval op de manier waarop Nederland omgaat met de MH17-ramp. “Wij willen helderheid over MH17,” zei Lavrov. “Ik wil u herinneren aan een paar dingen die onze Nederlandse collega’s verzwijgen.”

Lees ook:

Blok roept Rusland op voorbeeld Iran te volgen: ‘Erken aansprakelijkheid MH17’

Wat volgde was een hele trits aan kritiekpunten die al eerder door Moskou zijn geuit. Lavrov zei bijvoorbeeld dat Rusland actief meewerkt aan het onderzoek: “Ze willen Rusland niet in het internationale onderzoeksteam hebben, maar toch hebben wij alles aangeleverd wat aan ons was gevraagd.”

Oproep minister Blok

Nederland heeft echter moeten vaststellen dat Moskou niet heeft gereageerd op verschillende rechtshulpverzoeken. Om deze reden heeft Nederland diplomatieke stappen tegen Rusland genomen. Minister Blok van Buitenlandse Zaken riep Rusland gisteren nogmaals op om aansprakelijkheid voor de MH17-ramp te erkennen. Juist omdat Iran dit bij een vergelijkbare vliegramp wel heeft gedaan.

Lees ook:

PS752 en MH17: Buigen of Barsten

Een bekentenis uit Moskou zit er voorlopig niet in. Lavrov ging wel in op de gesprekken die Nederland en Australië voeren met Rusland over staatsaansprakelijkheid voor de ramp. “Wij gingen akkoord onder voorwaarde dat we ook gaan praten over alle vragen die ons interesseren. We gaan dus op hun vragen aanvullend antwoord geven, maar we willen ook al onze punten bespreken.”

‘Echte vent? Ik denk het niet’

Volgens Lavrov willen Nederland en Australië echter al die punten ontwijken: “Ze zeggen dat het strafrechtelijk onderzoek nog niet is afgelopen, maar ze zeggen al wel dat wij schuldig zijn. Is dit gedrag van een echte vent? Ik denk het niet.”

Lees ook:

Wat leren de nieuwe MH17-taps ons? ‘Net rondom Kremlin sluit zich’

Moskou heeft al langer kritiek op het feit dat Nederland en Australië een staatsaansprakelijkheidszaak hebben gestart tegen Rusland, terwijl het strafrechtelijk onderzoek naar de MH17-ramp nog loopt. Toch vinden Nederland en Australië dat er nu al genoeg bewijs is om Rusland als staat aansprakelijk te stellen.

‘Highly likely’

Het bewijs dat tegen Rusland wordt aangevoerd, vindt Lavrov te dun: “Weet u, als ze gaan praten in de trant van ‘highly likely’ (hoogstwaarschijnlijk), dan is er geen internationaal recht, maar dan maken ze regels die ze zelf comfortabel vinden en dwingen ze anderen om daarin te geloven.”

Rampvlucht MH17

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om, onder hen waren 196 Nederlanders. Het gebeurde boven een oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen uit Moskou.

Uit internationaal onderzoek bleek dat het vliegtuig was neergehaald met een Buk-raket uit Rusland. Moskou heeft altijd ontkend en, met verschillende theorieën, steeds Oekraïne beschuldigd.

In maart 2020 staan vier verdachten terecht

Bekijk deze video op RTL XL

RTL Nieuws; Sergej Lavrov  MH17  Rusland

De Oekraïense minister Vadym Prystaiko en minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken (VVD) spreken met de pers. Ⓒ ANP

Blok: Rusland kan voorbeeld nemen aan Iran

Telegraaf 16.01.2020 Rusland moet het voorbeeld van Iran volgen en schuld erkennen voor de dood van de 298 inzittenden van vlucht MH17. Dat zei minister Blok (Buitenlandse Zaken) in Londen bij een bijeenkomst over het neerschieten van een Oekraïens passagiersvliegtuig door Iran.

„Het voorbeeld van Iran zou voor Rusland een reden moeten zijn om de stap nu ook te zetten om aansprakelijkheid te erkennen en voor genoegdoening voor de nabestaanden te zorgen”, zei Blok.

Bij de bijeenkomst in Londen stond de vraag centraal welke lessen zijn te trekken uit MH17 voor vlucht PS752, die vorige week door Iran werd neergeschoten. Na aanvankelijke ontkenning gaf Iran toe het passagiersvliegtuig van Ukraine International Airlines met luchtafweer per abuis te hebben neergehaald. Alle 176 inzittenden van vlucht PS752 kwamen om het leven, vooral Iraniërs en Canadezen.

Bekijk ook: 

Europa laat Iran vallen 

Advies Nederland

Nederland adviseert vijf landen die slachtoffers hebben te betreuren (Canada, Oekraïne, Zweden, Afghanistan en Verenigd Koninkrijk) hoe om te gaan met de nasleep van zo’n aanslag.

„In Nederland hebben we geleerd de nabestaanden voorop te stellen”, zei Blok. „Vanuit dat oogpunt moet je eerst zorgen dat de lichamen naar huis komen, de stoffelijke overschotten identificeren, zorgen dat Iran zorgt voor genoegdoening.” Ook het zoeken van internationale steun, om, in het geval van MH17, druk op Rusland te houden, is essentieel.

Het strafproces tegen de verdachten van de aanslag op MH17 begint op 9 maart op de speciale rechtbank op Schiphol. Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner.

Bekijk ook: 

Israël heeft plannen voor aanval op nucleaire faciliteiten Iran 

Bekijk ook: 

Iraans regime heeft in eigen doel geschoten 

Bekijk ook: 

’Geen opzet, maar een vergissing van Iran’ 

Bekijk meer van; politiek lucht- en ruimtevaartongeval/-incident transport misdaad Iran Rusland Malaysia Airlines-vlucht 17

Rusland ontkent opnieuw betrokkenheid bij MH17

NOS 15.01.2020 Rusland heeft gereageerd op de klachtenprocedure die nabestaanden van vlucht MH17 bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg hebben aangespannen. Het land heeft laten weten dat de nabestaanden bij Rusland aan het verkeerde adres zijn, omdat het naar eigen zeggen geen effectieve controle had over Oost-Oekraïne, het gebied waar de MH17 in juli 2014 is neergeschoten. Om dezelfde reden kan ook niet van Rusland verlangd worden onderzoek te doen naar de ramp.

De klacht tegen Rusland is in 2018 namens enkele honderden nabestaanden uit veertien landen ingediend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. De klagers willen dat Rusland door het Hof veroordeeld wordt voor het neerhalen van het passagiersvliegtuig en het frustreren van het onderzoek naar de ramp.

Zoals steeds wijst Rusland ook nu alle verantwoordelijkheid voor de ramp af. Toch gaat het land in een document van negentig pagina’s uitvoerig in op de zaak zelf. Volgens Rusland is de verdenking gebaseerd op vervalst bewijs en slecht onderzoek.

Videobeelden

Zo beweert Rusland dat verschillende video’s waarop de Buk-installatie te zien is, vervalst zijn. Het zou gaan om beelden waarop de Buk-raket gefilmd is als hij onderweg is naar de lanceerplek en als hij een dag later wordt teruggebracht naar Rusland. Ook de door het Joint Investigation Team vrijgegeven telefoongesprekken tussen verschillende Russische militairen en separatisten zouden zijn vervalst.

Daarnaast herhaalt Rusland een eerder gebruikte lezing dat MH17 niet door Rusland kan zijn neergehaald omdat het Russische leger een ander type Buk-raketten zou gebruiken.

Ten slotte wordt gesteld dat Rusland vaker slachtoffer is van een internationale lastercampagne door NGO’s. In dat verband beschuldigt Rusland onderzoekscollectief Bellingcat van het verspreiden van nepnieuws.

Iran

Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, zegt dat de Russische reactie hem niet verbaast, maar wel weer teleurstelt. “Kijk eens naar de vliegramp in Iran. Daar is tenminste toegegeven dat het vliegtuig is neergeschoten door afweergeschut. Voor nabestaanden is het heel belangrijk dat schuld wordt erkend”.

De advocaten van de nabestaanden hebben tot eind maart om hun reactie te formuleren op het Russische document. Vervolgens moet het Europees Hof een beslissing nemen over de voortgang van de zaak.

De procedure in Straatsburg staat los van de strafrechtszaak die in maart begint in de rechtbank op Schiphol. Die richt zich concreet op de vervolging van de daders. Vooralsnog zijn drie Russen en een Oekraïner aangemerkt als verdachten. Het is uiterst onwaarschijnlijk dat zij bij die zaak aanwezig zullen zijn.

‘Moskou zal in zaak-MH17 geen voorbeeld nemen aan Iran’

AD 11.01.2020 De erkenning door Iran, dat het afgelopen dinsdag per ongeluk een Oekraïens vliegtuig bij Teheran heeft neergeschoten, zal er niet toe leiden dat Rusland de betrokkenheid bij MH17 sneller zal toegeven. Dat vrezen experts. Die crash is namelijk het bewijs van weer andere leugens.

Het is opvallend: na de schuldbevestiging van Teheran trekken gebruikers van sociale media collectief de vergelijking met het gedraai van Moskou in de zaak-MH17. ‘Dus nu weten we: de moellahs zijn moediger dan Poetin’, reageert een van hen op Twitter.

Ook Pavel Kanygin, journalist van de Russische oppisitiekrant Novaja Gazeta en nauw betrokken bij de verslaggeving rond MH17, doet een duit in het zakje. ‘De Iraniërs hebben meer ballen dan zij in het Kremlin. Ze erkennen de aanval op de Oekraïense Boeing en realiseren zich, dat het beter is dat meteen te doen, dan na vele jaren van schaamte (misschien hebben ze lering getrokken van de fout van de kameraden in Moskou)’, schrijft Kanygin op Facebook.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Voorbeeld

Eliot Higgins (midden) tijdens een persconferentie van Bellingcat over MH17 in 2018. De onderzoekers maakten daar de namen van enkele (vermoedelijk) betrokken bij de crash bekend. © EPA

Nederlandse nabestaanden van de MH17-slachtoffers zeiden vanochtend nog ‘dat de Russen een voorbeeld kunnen nemen aan Iran’. Maar tot een snellere erkenning van de schuld in de zaak-MH17 door Moskou zal het niet leiden, denkt Eliot Higgins van onderzoekscollectief Bellingcat, dat zich intensief met het onderzoek rond de tragedie bezighoudt.

,,Deels omdat de Russische autoriteiten naar de wereld en de Russische bevolking altijd hebben ontkend dat ze troepen en wapens naar Oost-Oekraïne stuurden’’, verklaart Higgins. ,,Het neerhalen van MH17 was het bewijs dat ze logen in de vreselijkste omstandigheden die je maar kunt bedenken. Daarom kunnen ze het nu nog steeds niet toegeven.”

Higgins heeft weinig hoop dat Moskou nu bijdraait. ,,Ik betwijfel het ten zeerste. Ze liegen er al meer dan vijf jaar over en ik denk niet dat dat snel zal veranderen . Maar ik zou prettig verrast zijn als dat wel zo was.’’

Dat denkt ook Vadim Loekasjevitsj. De enige Russische luchtvaartexpert die van meet af aan openlijk heeft gezegd dat MH17 waarschijnlijk met Russische BUK-raket is neergeschoten, heeft lage verwachtingen. ,,Iran moest wel toegeven: er waren satellietbeelden en er zijn stukken van een raket in het wrak van het Oekraïense vliegtuig gevonden’’, zegt hij.

Niet op eigen bodem

Bij Rusland en MH17 ligt dat anders. Het is een veel belangrijker land binnen de wereldgemeenschap dan Iran en kan zich daarom meer permitteren, stelt Loekasjevitsj. Belangrijk is volgens hem ook, dat Iran het ongeluk beging op eigen bodem, terwijl Rusland de BUK die MH17 neerschoot waarschijnlijk naar buurland Oekraïne heeft gebracht.

,,Dat vergroot de verantwoordelijkheid van Rusland in vergelijking met Iran. Teheran kan nog zeggen: we verdedigden onszelf tegen Amerikaanse aanvallen. Moskou zou door MH17 toe te geven ook erkennen betrokken te zijn bij de oorlog in een buurland. Dat maakt het allemaal veel lastiger voor de Russische autoriteiten om de schuld voor MH17 te erkennen.”

Dat de Oekraïense Boeing waarschijnlijk is neergeschoten door een Russische Tor-M1-raket, maakt het voor Moskou nog pijnlijker, erkent Loekasjevitsj. ,,Maar het speelt geen rol in het verdere proces. De verkoper van een pistool is niet verantwoordelijk voor een dodelijk ongeluk daarmee. Wel kun je zeggen dat Rusland wapens verkoopt aan groeperingen die in het Westen te boek staat als ‘terroristisch’. En wij bewapenen hen.’’

Voorzitter MH17-stichting: Russen kunnen voorbeeld nemen aan Iran

AD 11.01.2020 De Iraanse regering deed vandaag wat Rusland sinds 2014 weigert: verantwoordelijkheid erkennen voor het neerhalen van een passagiersvliegtuig. En dat is belangrijk, zegt Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17.

Wat vindt u ervan, dat Iran nu schuld bekent?

,,Ik heb geen zin om Iran complimenten te geven, maar dit is een goede stap. Rusland heeft bij de MH17-ramp steevast ontkend dat ze verantwoordelijkheid dragen voor wat er is gebeurd. Wat dat betreft kunnen de Russen een voorbeeld nemen aan Iran. Voor nabestaanden is het heel belangrijk dat ze erkenning krijgen voor hun leed. Dat is iets waar wij als nabestaanden al 5,5 jaar voor vechten.”

Hoe voelt dat, als de schuld ontkend wordt?

,,Het geeft je een heel machteloos gevoel. Ik vergelijk het wel eens met een medische misser. Als een arts een grote fout maakt, maar dat vervolgens niet toegeeft, is dat voor slachtoffers of nabestaanden ook niet te verkroppen. Je bent niet uit op wraak, maar je wil gewoon dat er verantwoording wordt afgelegd.

Zo is het bij MH17 ook. Als dan de partij die in jouw ogen de dader is maar blijft ontkennen, of anderen de schuld geeft, dan word je daar razend van. Het is niet respectvol, en het zorgt ervoor dat nabestaanden niet verder komen in hun rouwproces. Het bekennen van schuld en het aanbieden van excuses zou voor ons ontzettend belangrijk zijn. Ik ben totaal niet jaloers op de nabestaanden van de vliegramp in Iran, maar op dit punt hebben ze het beter getroffen dan wij, hoe stom dat nu ook klinkt.”

Was dit voor MH17-nabestaanden een extra moeilijke week?

,,Ja, zeker. Omdat wat er gebeurde zo vreselijk veel leek op wat onze geliefden is overkomen.  We hebben als stichting veel hevig ontdane reacties van nabestaanden binnengekregen. Aan mezelf merk ik sowieso dat elk vliegtuig dat neerstort veel meer met me doet dan voor 2014. En als het dan ook nog eens zo identiek lijkt te zijn aan de MH17-ramp, is het helemaal vreselijk. De hele film van toen komt weer voorbij, je ziet wrakstukken, bodybags.”

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Welke conclusies trekt u uit wat er in Iran is gebeurd?

,,Dat de wereld nog niets geleerd heeft. Het luchtruim bleef gewoon open nadat het vliegtuig was neergestort. Passagiersvliegtuigen bleven er overheen vliegen. Bedenk je eens wat er allemaal had kunnen gebeuren, onvoorstelbaar.”

OM spreekt met nabestaanden MH17: ‘Fijn dat we gehoord worden’

NOS 24.12.2019 In aanloop naar het MH17-proces, dat in maart 2020 begint, heeft het Openbaar Ministerie de afgelopen weken tientallen gesprekken gevoerd met nabestaanden. Doel was om van hen te horen welke invloed de MH17-ramp en alles wat daar mee samenhangt op hun leven heeft.

Verspreid over negen dagen – vaak op zaterdag – zijn in totaal 75 gesprekken gevoerd met familieleden van de 196 Nederlandse slachtoffers van vlucht MH17. Dat gebeurde op politiebureaus in meerdere steden. Begin deze maand is bovendien een delegatie van het Openbaar Ministerie, de politie en Slachtofferhulp in Australië geweest om daar te spreken met nog eens vijftig nabestaanden van Australische slachtoffers.

Dankbaar

Zo’n gesprek met een officier van justitie is een wettelijk recht voor slachtoffers. Nabestaanden konden zelf beslissen of ze daarvan gebruik wilden maken. Plaatsvervangend hoofdofficier van justitie Digna van Boetzelaer zegt: “Sommige mensen zeiden dat het meer naar boven brengt dan ze hadden verwacht. Maar ze waren na afloop ook heel dankbaar en zeiden: ik heb mijn verhaal kunnen vertellen, en er zit iemand die luistert naar mij, naar mijn verhaal.”

Wim van der Graaff – hij verloor zijn zoon Laurens (30) en diens vriendin Karlijn – is blij met het gesprek dat hij in Hoofddorp had met een officier van justitie: “Het was heel bijzonder, omdat het hier gaat om een aandeel in de officiële aanklacht van wat ons is overkomen. Het is heel fijn dat we zo persoonlijk gehoord werden. Dat is een heel goed gevoel geweest.”

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne neergehaald door een uit Rusland afkomstige Buk-raket. In Oost-Oekraïne woedde destijds een hevige oorlog tussen Russisch-gezinde separatisten en regeringstroepen van Oekraïne. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur en had 298 mensen aan boord. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Op 9 maart begint in de rechtbank op Schiphol een rechtszaak tegen drie Russen en een Oekraïner die verdacht worden van betrokkenheid bij de aanslag. Dat proces gaat naar verwachting jaren duren.

Voor het OM zijn de gesprekken op meerdere niveaus waardevol, zegt Van Boetzelaer. “Tot nu toe hebben we de nabestaanden vooral als groep toegesproken. Nu was het moment dat zij in een kleinere setting tegen ons konden praten. Als OM is het goed om zo’n een-op-eencontact te hebben.”

Uitspraken en opvattingen van nabestaanden kunnen ook een rol spelen in de rechtszaak. “Als de nabestaanden dat willen en goed vinden, kan de officier van justitie straks citaten van hen gebruiken. Ze kunnen ook zelf in de zittingzaal spreken of een schriftelijke verklaring indienen. Hun verhaal kan dus op verschillende manieren een plek krijgen in de zaak.” De gespreksverslagen maken geen deel uit van het dossier.

Nabestaande Van der Graaff hoopt dat de gesprekken uitmonden in wat hij noemt “een gemeenschappelijke samenvatting van wat ons als nabestaanden de afgelopen vijf jaar zowel lichamelijk als geestelijk is overkomen”.

Impact

Toen het OM eerder dit jaar officieren van justitie zocht voor het voeren van de gesprekken, meldden heel veel officieren zich aan. Uiteindelijk zijn er 24 uitgekozen. Zij waren vooral onder de indruk van de impact die de MH17-ramp nog altijd heeft.

Van Boetzelaer: “Als OM voeren we natuurlijk vaker slachtoffergesprekken, maar meestal volgen die veel sneller. Hier spreek je met een grote groep mensen en zie je hoe groot de impact ook na vijfenhalf jaar nog is. Een impact die overal zit, die invloed heeft op heel praktische dingen, op mensen, op hun relaties.”

Spreekrecht

Als het over het MH17-proces gaat, tempert Wim van der Graaff bewust zijn verwachtingen. “Ik denk dat het proces laat zien dat men de zaak niet laat liggen, dat men er alles aan doet om tot rechtvaardigheid te komen. Of dat op termijn iets gaat opleveren, daar heb ik mijn vraagtekens bij. Ik ben voorbereid op een teleurstelling.”

Toch levert hij graag zijn bijdrage. “Ik ga gebruikmaken van mijn spreekrecht in het proces. Dat is voor mij de enige manier om het gevoel te krijgen dat ik er iets aan doe”.

Bekijk ook;

Deze foto van vlucht MH17 en een straaljager boven het vliegveld van Donetsk blijkt dus nep – Eerste Kanaal Russische staatsomroep

Rusland erkent dat satellietfoto van neerhalen MH17 nep was

NOS 11.12.2019 De satellietfoto waarop te zien zou zijn dat een Oekraïens gevechtsvliegtuig vlucht MH17 neerhaalt, is nep. De baas van het Eerste Kanaal van de Russische staatsomroep, Konstantin Ernst, geeft dat toe in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker.

Het Eerste Kanaal kwam in november 2014, vier maanden na de ramp met het vliegtuig, met de foto en dacht daarmee de toen al geldende theorie te weerleggen dat de MH17 uit de lucht was geschoten met een raket. Al snel kwam er enorme kritiek. Het was overduidelijk een trucage.

Ernst erkent nu dat dat klopt. Het zou “een simpele fout” zijn. “Ja, wij zijn menselijk, we hebben een fout gemaakt, maar niet expres,” zegt hij in The New Yorker.

Luchtverkeersleider ook nep

Russische media maakten destijds ook gewag van een ‘luchtverkeersleider’ die op zijn post in Kiev zou hebben gezien dat er gevechtsvliegtuigen bij de MH17 vlogen. Ook dat bericht klopte niet. De man bleek een Spaanse oplichter te zijn die in Roemenië woonde.

De erkenning van Ernst betekent niet dat Rusland nu de opvatting van het internationale opsporingsteam JIT en het Nederlandse Openbaar Ministerie aanvaardt. Die houdt in dat de MH17 is neergehaald met een Buk-installatie die vanuit Rusland naar het conflictgebied in Oost-Oekraïne is gebracht en dat de raket is afgevuurd vanaf grondgebied dat onder controle stond van pro-Russische separatisten. Rusland ontkent dat en blijft erbij dat het JIT-onderzoek bevooroordeeld is.

Bekijk ook;

Omroepbaas Rusland: satellietfoto MH17 was nep

Telegraaf 11.12.2019 De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds „een fout” is gemaakt.

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

De authenticiteit van de beelden werden echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buitenkwam, zegt Konstantin: „Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.”

Omroepbaas Rusland: satellietfoto MH17 was nep

AD 11.12.2019 De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds ‘een fout’ is gemaakt.

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een Buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De authenticiteit van de beelden werd echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buiten kwam, zegt Konstantin: ,,Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.’’

Russische omroepbaas erkent dat satellietfoto van neerhalen MH17 nep was

NU 11.12.2019 De baas van de Russische staatsomroep Channel One heeft in een interview met The New Yorker toegegeven dat de satellietfoto die door het land werd verspreid na het neerhalen van MH17 nep was. Op het beeld was te zien dat een gevechtstoestel van Oekraïne de vlucht zou hebben doen crashen.

Het was al vrij snel duidelijk dat er was gesjoemeld met het beeld. Zo bleken de echte beelden veel ouder te zijn en er was ook geknipt.

“Ja, we zijn maar mensen en we hebben een fout gemaakt. Maar niet expres”, zo stelt Konstantin Ernst in het interview. Overigens blijven de Russen bij het standpunt dat ze niet betrokken waren bij het neerhalen van de vlucht.

Onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) heeft eerder uitgewezen dat de buk-raket waarmee MH17 uit de lucht is geschoten, vanuit Rusland naar het conflictgebied is vervoerd. Vier verdachten, onder wie drie Russen, worden vervolgd voor hun betrokkenheid. Het proces tegen hen begint op 9 maart bij het justitieel complex bij Schiphol.

Het gaat om de Rus Igor Girkin (48), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (56) en diens assistent Oleg Pulatov (52) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (47). Zij hebben onder meer een aandeel gehad in het vervoeren van de buk-raket. De zittingen zijn live mee te kijken via een stream.

Lees meer over: Rusland  MH17  Buitenland

Omroepbaas Rusland: satellietfoto MH17 was nep

MSN 11.12.2019 De Russische staatszender Eerste Kanaal erkent dat het bewijs dat een Oekraïense straaljager MH17 zou hebben neergehaald, nep is. Ernst Konstantin, de baas van de omroep die de theorie de wereld in hielp, zegt in een interview met het Amerikaanse blad The New Yorker dat er destijds “een fout” is gemaakt.

In november 2014 verkondigde de Russische staatszender dat het vliegtuig zou zijn geraakt door een raket van een Oekraïense straaljager en niet door een buk-raket. Om dat te bewijzen kwam de zender met satellietbeelden die van Britse of Amerikaanse inlichtingendiensten zouden zijn.

De authenticiteit van de beelden werden echter al snel in twijfel getrokken. Verschillende mensen beweerden dat de beelden nep waren, omdat bijvoorbeeld de belettering op het vliegtuig niet overeenkwam met die van een Maleisisch vliegtuig. Gevraagd waarom het Eerste Kanaal hier toch mee naar buitenkwam, zegt Konstantin: “Ja, we zijn menselijk, we maakten een fout, maar niet expres.”

Baas staats-tv Rusland geeft toe: ons MH17-satellietbeeld klopte niet

RTL 11.12.2019 De chef van de Russische staatstelevisie doet een opvallende ontboezeming. In een interview geeft hij toe dat zijn kanaal een satellietfoto van MH17 heeft gebruikt die niet echt was. Het was een ‘fout’.

Het waren ‘sensationele beelden’, zei de presentator destijds. Een satellietfoto met vlucht MH17 en iets verderop een straaljager die een raket op MH17 afvuurt. De beelden werden vertoond op het bestbekeken tv-kanaal van Rusland: de staatszender Channel One.

Aantoonbaar vervalst

Het probleem was: de desbetreffende satellietfoto was aantoonbaar vervalst. De tijdsaanduiding klopte niet met het tijdstip van de ramp, er bleek oud satellietbeeld te zijn gebruikt en het passagiersvliegtuig op de ‘satellietfoto’ zag er anders uit dan het MH17-toestel van Malaysia Airlines. Dat werd al snel duidelijk door onderzoek van journalisten.

Het item, uitgezonden in november 2014:

De bewuste satellietfoto is te zien vanaf 2 minuut 17

De baas van de tv-zender, Konstantin Ernst, geeft nu toe dat zijn zender een valse satellietfoto heeft gebruikt. Dat doet Ernst in een interview met het Amerikaans tijdschrift The New Yorker. “Ja, we zijn ook maar mensen, we hebben een fout gemaakt, maar niet expres.” Het is voor het eerst dat een Russische tv-baas in functie toegeeft dat nepbeeld van MH17 is gebruikt.

Konstantin Ernst is al 20 jaar de baas van de Russische staatszender © TASS

De uitzending met de gewraakte satellietfoto was op 14 november 2014, vier maanden na de MH17-ramp. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden van vlucht MH17 om het leven, onder wie 196 Nederlanders. De ramp vond plaats boven een oorlogsgebied, waar het Oekraïense regeringsleger vecht tegen rebellen die steun krijgen van Rusland. Uit het internationale strafrechtelijk onderzoek bleek later dat MH17 uit de lucht werd geschoten door een Russische Buk-raket.

‘Nederlands onderzoek onprofessioneel’

Rusland ontkent elke betrokkenheid. De Russische staatsmedia hebben allerlei verschillende theorieën over MH17 verspreid, waarin Oekraïne altijd de schuldige is. Ook de vervalste satellietfoto met de straaljager werd voor zo’n theorie gebruikt. In het item zegt de presentator dat in de buurt van MH17 vliegtuigen werden gezien, maar ‘dat waren zeker geen Russische vliegtuigen’. Daarmee wordt gezinspeeld op een Oekraïense straaljager die MH17 uit de lucht zou hebben geschoten. Een theorie waar Rusland later weer van afstapte.

Ondanks het vervalste satellietbeeld blijft tv-baas Ernst bij zijn pro-Kremlin standpunt: “Jij gelooft dat het Nederlandse onderzoek waar is”, zegt hij tegen de New Yorker, “en ik geloof dat het Nederlandse onderzoek onprofessioneel is”. Ernst zegt nog steeds achter de antiwesterse koers van zijn zender te staan.

RTL Nieuws; Joint Investigation Team JIT  MH17  Oekraïne  Rusland

december 12, 2019 Posted by | BIJ1, BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, Rusland, veiligheid | , , , , , , | 1 reactie

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

De Stichting MH17 eist dat de Maleisische premier Mahathir stopt met verdeeldheid te zaaien over de vliegramp.

In een persoonlijke brief aan de premier wordt zijn houding bekritiseerd. De brief volgt op een kritisch congres over de vliegramp, georganiseerd door een stichting waar Mahathir voorzitter van is.

“Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet. Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier”, staat in de brief, die het AD gepubliceerd heeft.

De volledige brief van de Stichting Vliegramp MH17 aan de Maleisische premier:

Brief Stichting Vliegramp MH17. © Stichting Vliegramp MH17

Verdeeldheid zaaien

Mahathir zei in juni te twijfelen aan het bewijs dat vlucht MH17 is neergehaald door een Russische Buk-raket. Hij zei dat de ramp meteen tot een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken nog voor de start van het onderzoek. Die opmerkingen leidden al tot protest van de nabestaanden en de Nederlandse regering.

“Ook toen hebben we een brief naar hem geschreven”, zegt Ria van der Steen van Stichting MH17 in het NOS Radio 1 Journaal. “We kregen daarop een bericht van de Maleisische ambassade. Daarin zeiden ze juist dat alle JIT-leden het eens waren. Daarmee kwam de premier alleen te staan.”

Telegraaf 30.11.2019

AD 30.11.2019

Telegraaf 09.09.2019

In diskrediet brengen, aldus Stichting Vliegramp MH17.

Het onderzoeksteam meldde op een persconferentie in juni dat het vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) gaat vervolgen op verdenking van betrokkenheid bij het neerschieten van het toestel. Volgens het JIT is vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne geraakt door een Buk-raket die afkomstig was van het Russische leger. Bij die persconferentie zat ook een hoge vertegenwoordiger van het Maleisische openbaar ministerie achter de tafel. Deze onderschreef de bevindingen van de onderzoekers.

Lees ook;

Lees meer

Toch stelde premier Mahathir (94) niet veel later dat het bewijs dat het JIT presenteerde over Russische betrokkenheid, ‘alleen maar van horen zeggen is’. Ook zei hij dat het onderzoek ‘vanaf het begin al politiek is, waarin Rusland de schuld moet krijgen’. Het was niet de eerste keer dat de Maleisische leider liet blijken te twijfelen aan de schuld van Rusland.

De Stichting Vliegramp MH17, waarin honderden nabestaanden zich hebben verenigd, noemde de opmerkingen van de premier al ‘een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden’. Nu schrijven ze Mahathir persoonlijk aan. Het bestuur wijst hem op eerdere brieven en VN-resoluties waarin Maleisische autoriteiten zich wél achter het JIT-onderzoek scharen. ,,Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien, bovendien dient u de belangen van de nabestaanden zeker niet.’’

De MH17-nabestaanden hebben een uitgebreide brief aan de Maleisische premier Mahathir Mohamad gestuurd. © AFP (montage AD)

Congres was de laatste druppel

De laatste druppel waardoor de Stichting besloot de brief te schrijven, was een congres twee weken geleden in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur.  Het onderwerp van dat congres was ‘MH17, de zoektocht naar gerechtigheid’.

Meer in het bijzonder: de twijfels over het onderzoek naar de oorzaak van de crash van het Maleisische toestel. Op een beeldscherm werden onder meer foto’s van het wrak van het vliegtuig getoond, met cirkeltjes getrokken om schade aan bepaalde delen. ‘Dit kan nooit door een Buk-raket zijn veroorzaakt’, stond erbij.

Er kwamen zo’n dertig mensen op het congres af, maar opvallender was de organisatie ervan. Die lag in handen van drie maatschappelijke organisaties. Een van deze organisaties, de Perdan Global Peace Foundation, heeft een bijzondere voorzitter: de premier van Maleisië, Mahathir Mohamad.

De eindconclusie van de conferentie, overgenomen door enkele Maleisische media, luidde: schort het proces tegen de vier verdachten, dat volgend jaar van start moet gaan, voorlopig op ‘omdat heel veel belangrijke vraagstukken nog niet zijn opgelost’. Het opschorten van het proces zou, volgens de organisaties, moeten worden besproken op een bijeenkomst tussen de Nederlandse premier Rutte en de Maleisische minister-president Mahathir zelf.

AD 04.12.2019

Telegraaf 15.11.2019

AD 15.11.2019

Telegraaf 08.11.2019

De conferen­tie had geen ander doel dan het onderzoek

Die oproep schoot de nabestaanden van vlucht MH17, verenigd in de Stichting Vliegramp MH17, in het verkeerde keelgat.  ,,Gezien de sprekers en de publicaties ná de conferentie kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat de conferentie geen ander doel had dan het onderzoek en de bevindingen van het door uw eigen justitieapparaat en uw eigen regering gesteunde JIT in diskrediet te brengen’’, schrijft de stichting, die ook nabestaanden van de 43 Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt, aan de regeringsleider.

,,Die conferentie was de laatste druppel, helemaal omdat in het oorspronkelijke programma ook Maleisische nabestaanden als sprekers werden opgevoerd, die dat helemaal niet wilden’’, zegt een woordvoerder van het bestuur in een nadere toelichting. Eerder schreef de stichting al een brief aan de Maleisische ambassadeur in Nederland. ,,Dat leverde toen een andere houding bij de premier op.’’

Telegraaf 03.12.2019

AD 03.12.2019

AD 02.09.2019

Kroongetuige Vladimir Tsemach

Rusland zou de mogelijke kroongetuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, willen toevoegen aan de lijst van gevangenen, die Oekraïne en Rusland komende week waarschijnlijk gaan uitruilen.

Dat melden drie verschillende bronnen: de Oekraïense parlementariër Moestafa Najem, de Oekraïense hoofdredacteur Joeri Boetoesov van Tsenzor.net en de onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider.

Telegraaf 06.09.2019

Reactie OM-hoofdofficier Fred Westerbeke

OM-hoofdofficier Fred Westerbeke heeft vrijdag 30.08.2019 een brief aan het Oekraïense OM gestuurd, waarin hij schrijft dat het “van het hoogste belang” is dat MH17-getuige Vladimir Tsemach beschikbaar blijft voor het internationale onderzoeksteam.

AD 06.09.2019

Westerbeke verzoekt het land daarmee Tsemach niet in te zetten in een op handen zijnde gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Westerbeke is de onderzoeksleider van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. In de brief, die in handen is van de Oekraïense nieuwssite theBabel, schrijft hij dat op basis van “recente informatie” Tsemach inmiddels als een verdachte wordt gezien door het Nederlandse OM. Westerbeke heeft de informatie nog niet gedeeld met het JIT.

AD 09.09.2019

‘Figuur van belang’

Vladimir Tsemach zit sinds eind juni in een Oekraïense cel, nadat hij door de Oekraïense geheime dienst was ontvoerd uit rebellengebied. Tijdens de ramp met de MH17 ruim vijf jaar geleden zou hij commandant van de luchtverdediging zijn geweest bij de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne.

Het JIT zegt in een reactie alleen dat Tsemach een “figuur van belang” kan zijn voor het MH17-dossier en wil daarom dat hij ter beschikking van het onderzoek blijft.

Tsemach stond ruim een maand geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Mogelijk heeft het getouwtrek rond  Vladimir Tsemach ervoor gezorgd dat een grote gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne nog niet door is gegaan. Moskou zou met die ruil Tsemach, een Oekraïens staatsburger, naar Rusland willen halen. Dat zou het onderzoek tegen hem bemoeilijken. Rusland is partij in het conflict. Het JIT houdt het land medeverantwoordelijk voor het neerhalen van de MH17.

De gevangenenruil is ook belangrijk voor de Oekraïense president Zelenski. Hij ziet dat als een eerste stap om het conflict in het oosten van Oekraïne te beëindigen. Bij zijn aantreden vorig jaar beloofde hij een eind te maken aan dat conflict.

Nieuws over Mh17 bing.com/news

dossier “Vlucht MH17” AD

lees: De ruil van MH17 RTL 09.09.2019

lees ook: Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17 19.06.2019

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17  25.05.2018

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

zie ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2019 – 5 jaar verder

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018

zie ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Nationale herdenkingsdag 10 november 2014 MH17

zie ook: Stille tocht 17.08.2014 Hilversum – herdenking slachtoffers MH17

zie ook:  Stil protest Spui Amsterdam 19.07.2014 – slachtoffers vliegtuigcrash Oekraïne

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

Ook Oekraïne zoekt Tsemach nu als verdachte in zaak MH17

AD 03.12.2019 Ook de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe heeft Vladimir Tsemach op een lijst geplaatst van personen die verdacht worden van betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

Dat meldt het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken dinsdag op zijn website. Tsemach was commandant van de luchtafweer van de zelfverklaarde ‘volksrepubliek’ Donetsk (DNR) op het moment dat de Maleisische Boeing 777 werd neergehaald. Daarbij lieten de bijna driehonderd inzittenden het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Oekraïense commando’s ontvoerden Tsemach eind juni uit zijn woonplaats Snizjne in de DNR en voerden hem af naar de Oekraïense hoofdstad Kiev. Aanvankelijk verdacht Oekraïne hem van deelname aan een terroristische organisatie. Daar is nu aan toegevoegd de verdenking van ‘een terroristische daad die tot de dood heeft geleid’.

Gevangenenruil

De stap van de SBOe is in zoverre opmerkelijk, omdat Oekraïne Tsemach op 7 september zelf vrijliet bij een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Moskou had zijn vrijlating geëist, anders zou de hele deal niet doorgaan.

Tsemach was voor het Joint Investigation Team (JIT) aanvankelijk een belangrijke getuige in het proces rond MH17, dat in maart in Nederland begint. In september brandmerkte het Nederlandse Openbaar Ministerie hem als verdachte.

Tsemach verklaart in een video-opname uit 2015, dat hij heeft geholpen de Buk-installatie die het passagiersvliegtuig waarschijnlijk heeft neergeschoten, te verbergen en terug te brengen naar Rusland. Het JIT vermoedt dat de Buk daar vandaan kwam en in handen is gegeven van de pro-Russische rebellen die tegen de Oekraïense regeringstroepen vechten voor behoud van hun republiek.

Getuigen

Nadat hij begin september in Moskou aankwam, heeft zijn dochter Tsemach vrijwel direct mee teruggenomen naar Snizjne. Daar verblijft hij tot op heden. Onlangs gaf Tsemach aan te willen getuigen in het MH17-proces, maar alleen vanuit Donetsk.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft om uitlevering van Tsemach door Rusland gevraagd. Maar Moskou heeft daar doelbewust niet aan meegewerkt, meldde het OM maandag.

Oekraïne liet MH17-verdachte vrij, maar wil hem nu toch weer hebben

RTL 03.12.2019 Oekraïne heeft een opsporingsbevel uitgevaardigd voor Vladimir Tsemach, de man die wordt verdacht van betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17. Opmerkelijk, want de Oekraïeners lieten de man afgelopen september zelf vrij. Ruslandcorrespondent Eva Hartog legt uit hoe dat zit.

Het opsporingsbevel staat op de website van het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken en komt van de geheime dienst, de SBOe, zegt Hartog. “Tsemach zou zich verschuilen voor de Oekraïense autoriteiten en verdacht worden van terrorisme en het samenwerken met een terroristische organisatie. Daarmee wordt verwezen naar zijn banden met de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne.”

In het opsporingsbevel wordt gezegd dat Tsemach sinds 23 september dit jaar ‘vermist’ wordt. “Eerder die maand ging hij van Oekraïne naar Rusland”, zegt Hartog, “omdat hij deel uitmaakte van een grote gevangenenruil. Waarschijnlijk refereert de SBOe hier aan de dag dat Tsemach vermoedelijk Russisch grondgebied verliet en terugkeerde naar zijn woonplaats in Oost-Oekraïne.”

Vreemd toch, een opsporingsbevel voor iemand die je zelf een paar maanden geleden hebt vrijgelaten bij een gevangenenruil?

“Dit is deel van een veel groter schaakspel. In september was het voor de Oekraïense president vooral zaak om die gevangenenruil te laten doorgaan. Hij was bereid daarvoor Tsemach op te offeren. Volgens sommige commentatoren was de Oekraïense geheime dienst daar toen al niet blij mee.”

Lees ook:

‘Verdachte commandant Tsemach wil getuigen in MH17-proces’

Waarom doet Oekraïne dit?

“Het is niet duidelijk op welk niveau dit besluit is genomen. Misschien handelt de geheime dienst hier op eigen initiatief en heeft de president er weinig mee te maken. In ieder geval is de timing wel opmerkelijk. Gisteren beschuldigde het Openbaar Ministerie in Nederland Rusland ervan Tsemach te hebben laten ontsnappen, in plaats van hem op te pakken en aan Nederland uit te leveren. Er wordt dus vooral naar Rusland gewezen. Voor Oekraïne een mooi moment om daarop in te springen.”

Maandag zijn ook de zogenoemde Normandiëgesprekken, over vrede tussen Rusland en Oekraïne. Duitsland en Frankrijk zullen er ook bij zijn. Hartog: “Het is zaak voor Oekraïne om zo sterk mogelijk aan die onderhandelingen te beginnen, en elk beetje telt mee. Het ontsnappen van Tsemach wordt nu door het Nederlandse OM juist Rusland in de schoenen geschoven, dat versterkt potentieel ook de positie van Oekraïne.”

In juni heeft Oekraïne Tsemach gevangen genomen door een speciale commandomissie te sturen naar het oosten van het land, waar een oorlog wordt uitgevochten met pro-Russische separatisten. Hartog denkt niet dat zoiets nu weer staat te gebeuren.

Wat kunnen we verwachten van die top in Normandië?

“Het is onwaarschijnlijk dat er een enorme doorbraak komt, daarvoor duurt de oorlog al te lang en is het conflict te complex. De Oekraïense president wil namelijk vooral vrede in oost-Oekraïne, maar moet ervoor zorgen dat zijn critici niet denken dat hij capituleert voor Rusland.

Rusland wil daarentegen juist vooral invloed blijven uitoefenen in het gebied. En toch zullen Rusland en Oekraïne het willen presenteren als een succes dat überhaupt voor het eerst in drie jaar op dit niveau gepraat wordt. Sinds 2016 is dat namelijk niet gelukt.”

Lees ook:

MH17-verdachte Tsemach: ‘Nederland bood mij paspoort en huis aan’

RTL Nieuws; Vladimir Tsemach  MH17  Oekraïne  Rusland

OM: Rusland leverde verdachte MH17 bewust niet uit en schond verdrag

NU 02.12.2019 Het Openbaar Ministerie (OM) beschuldigt de Russische autoriteiten ervan MH17-verdachte Volodymyr Tsemach bewust niet uitgeleverd te hebben. Dat is een schending van het Europees uitleveringsverdrag, bevestigt justitie in gesprek met NU.nl na berichtgeving van RTL Nieuws.

Volgens het OM had Rusland alle signalen dat Tsemach van plan was de Russische Federatie te verlaten en is dit bewust toegelaten. Hij is nu in Oost-Oekraïne, vanuit die plek kan hij niet worden uitgeleverd.

De man maakte eerder dit jaar deel uit van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. “Om te verhinderen dat hij zich aan het onderzoek zou onttrekken, is direct om zijn aanhouding ten behoeve van uitlevering naar Nederland gevraagd. De Russische Federatie levert geen onderdanen uit, maar omdat de heer Tsemach de Oekraïense nationaliteit heeft, waren er geen belemmeringen voor zijn uitlevering”, zo legt het OM uit.

Wat volgde, was een aanhoudingsverzoek dat via “diplomatieke en politieke kanalen” meermaals tevergeefs kracht is bijgezet. Volgens het OM wordt uiteindelijk gemeld dat “niet bekend is of Tsemach” in de Russische Federatie verblijft. Op dat moment is al via mediaberichten bekend geworden dat de man al naar Oost-Oekraïne is gegaan.

“Het OM is tot de conclusie gekomen dat Rusland bewust heeft toegelaten dat de heer Tsemach de Russische Federatie heeft verlaten en geen uitvoering heeft willen geven aan het Nederlandse verzoek. Dat had op basis van het Europees uitleveringsverdrag wel moeten gebeuren.”

MH17-verdachte: ‘Ze boden me Nederlands paspoort en huis aan’

Mislukte uitlevering geen invloed op proces

Tsemach was ten tijde van het neerschieten van MH17 als commandant van de luchtafweer aanwezig in de plaats Snizjne. Dat ligt enkele kilometers van de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 het vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergeschoten.

Overigens heeft dit incident geen invloed op de strafzaak tegen de vier verdachten van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17. Eén van hen is Igor Girkin, het hoofd van de pro-Russische strijdkrachten in Oekraïne. Dit proces zal in maart volgend jaar beginnen bij het justitieel complex bij Schiphol.

Lees meer over: MH17 Binnenland

OM: Rusland frustreerde uitlevering MH17-verdachte Tsemach aan Nederland

NOS 02.12.2019 Rusland heeft MH17-verdachte Vladimir Tsemach bewust niet aangehouden en uitgeleverd aan Nederland en dat had op basis van het Europese uitleveringsverdrag wel moeten gebeuren. Dat heeft het Openbaar Ministerie laten weten aan de Russische autoriteiten.

Vladimir Tsemach wordt door het OM als verdachte aangemerkt, omdat hij ten tijde van de MH17-ramp commandant zou zijn geweest van de luchtverdediging van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne.

Tsemach zat in Oekraïne vast voor een ander strafbaar feit. Daarnaast werd zijn rol onderzocht bij het neerhalen van vlucht MH17. Hij is daarover door het Joint Investigation Team (JIT) meerdere malen ondervraagd.

Uitlevering

Voordat dat onderzoek was afgerond, werd Tsemach vrijgelaten als onderdeel van een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne en vervolgens overgebracht naar de Russische Federatie. Om te voorkomen dat hij zich aan het onderzoek zou onttrekken, heeft Nederland direct om zijn uitlevering gevraagd.

Rusland bevestigde de ontvangst van dit verzoek, maar ging niet over tot een directe aanhouding van Tsemach. Ook niet nadat daar meermalen om was gevraagd, bijvoorbeeld door minister Blok in een persoonlijke ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Lavrov.

Extra informatie

Wel vroeg Rusland tot tweemaal toe extra informatie. Die heeft het Openbaar Ministerie naar eigen zeggen verstrekt, hoewel die informatie volgens het OM niet van belang was voor de beslissing om Tsemach aan te houden.

Op 19 november kreeg het OM bericht uit Rusland dat het verzoek tot aanhouding niet uitgevoerd kon worden, omdat Tsemach niet in Rusland verbleef. Hij was toen, zoals door Nederland al gevreesd werd, teruggekeerd naar zijn woonplaats in Oost-Oekraïne.

In dat gebied, dat in handen is van de pro-Russische separatisten, hebben de Oekraïense autoriteiten geen zeggenschap. Tsemach kan daarom niet meer aan Nederland worden uitgeleverd.

Bekijk ook;

Rusland weigert weer medewerking MH17

Telegraaf 02.12.2019 Niet verrassend, wel frustrerend: Rusland heeft MH17-verdachte Tsemach bewust niet uitgeleverd aan Nederland, ondanks meerdere verzoeken daartoe. Rusland lapt daarmee het Europees uitleveringsverdrag aan z’n laars, zo concludeert het Openbaar Ministerie (OM) maandag in een brief aan de nabestaanden.

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. In september werd hij echter uitgeleverd aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Dat terwijl het OM Kiev wel had gevraagd Tsemach beschikbaar te houden voor Nederland en het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17. Het gemeenschappelijk opsporingsteam JIT, waarin de OM’s van de getroffen landen (waaronder ook Oekraïne) samenwerken, heeft Tsemach nog wel in de gevangenis kunnen horen.

De Russen mogen volgens hun eigen grondwet geen onderdanen uitleveren, maar omdat Tsemach de Oekraïense nationaliteit heeft, had dat geen belemmering hoeven zijn, stelt het OM. Ook heeft Nederland gewezen op vluchtgevaar van Tsemach. Op verzoek van de Russische justitie heeft het OM nog een paar keer extra informatie gegeven.

Uitlevering

Het OM en minister Blok (Buitenlandse Zaken) hebben Rusland meermaals gevraagd om uitlevering, maar Moskou antwoordde onlangs dat het niet weet waar Tsemach nu verblijft. Wat toen al werd gevreesd, lijk nu gebeurd: Tsemach zou weer terug zijn in Oost-Oekraïne, waar Kiev feitelijk geen macht heeft. Sowieso is uitlevering vanuit Oekraïne niet mogelijk, aangezien ook de Oekraïense grondwet uitlevering van onderdanen verbiedt.

Het onderzoek naar de rol van Tsemach bij de ramp loopt nog. Het OM heeft nog geen beslissing genomen of het hem al dan niet voor de rechter wil brengen. „Het kabinet staat paraat om, als het OM daarom vraagt, de verzoeken van het OM richting Rusland kracht bij te zetten.”

MH17-strafzaak

Tsemach is niet een van de vier hoofdverdachten. Volgens het OM heeft zijn kwestie dan ook geen invloed op het begin van de MH17-strafzaak, die is gepland op 9 maart bij de rechtbank op Schiphol. De vier hoofdverdachten zijn opgeroepen om te verschijnen. Ze zijn waarschijnlijk in Rusland.

Bekijk meer van; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident rechterlijke macht misdaad politiek Tsemach Rusland Openbaar Ministerie

’Moskou frustreerde uitlevering MH17-verdachte Vladimir Tsemach’

Telegraaf 02.12.2019 Rusland heeft een verdachte van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 bewust niet aangehouden en uitgeleverd aan Nederland, ondanks meerdere verzoeken daartoe. Rusland handelde daarmee in strijd met het Europees uitleveringsverdrag, concludeert het Openbaar Ministerie maandag in een brief aan de nabestaanden.

De betrokkene, Vladimir Tsemach, zat eerst in Oekraïne vast vanwege een ander strafbaar feit. In september werd hij uitgeleverd aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Het Joint Investigation Team (JIT) kon dat niet voorkomen maar had hem wel al enkele keren ondervraagd in Kiev.

De betrokkene, Vladimir Tsemach, zat eerst in Oekraïne vast vanwege een ander strafbaar feit. In september werd hij uitgeleverd aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Het Joint Investigation Team (JIT) kon dat niet voorkomen maar had hem wel al enkele keren ondervraagd in Kiev.

Bekijk ook: 

Dochter Tsemach dolblij: ’Poetin eeuwige dank verschuldigd’ 

De Russen leveren geen onderdanen uit, maar omdat de betrokkene de Oekraïense nationaliteit heeft, had dat geen belemmering hoeven te zijn voor zijn uitlevering, stelt het OM. Ook heeft Nederland gewezen op vluchtgevaar van Tsemach. Op verzoek van de Russische justitie heeft het OM nog een paar keer extra informatie gegeven.

Stef Blok druk bezig

Het OM en minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken hebben meerdere keren Rusland gevraagd om uitlevering maar Moskou antwoordde onlangs dat het niet weet waar Tsemach nu verblijft. Hij is mogelijk weer naar Oost-Oekraïne teruggegaan en van daaruit kan hij niet meer worden uitgeleverd, schrijft het OM.

Bekijk ook: 

Blok: ’Uitlevering MH17-verdachten ijskoude douche voor Nederland’ 

Het onderzoek naar de rol van Tsemach bij de ramp loopt nog. Het OM heeft nog geen beslissing genomen of het hem al dan niet voor de rechter wil brengen.

De gevangenenruil werd internationaal met veel goedkeuren onthaald. Europese leiders onder wie Angela Merkel reageerden vol lof. Een eerste stap naar vrede, klonk het. Nederland was echter des duivels vanwege Tsemach, die onderdeel uitmaakte van de deal. Vanwege Tsemach was de deal niet alleen een pr-overwinning voor de Oekraïense president Zelensky, maar ook voor zijn Russische ambtsgenoot Poetin.

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk ook: 

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland 

’Strafzaak niet aangetast’

Tsemach is een oud-rebellenleider die informatie zou hebben over het transport van de Boek-raket naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne in de zomer van 2014. Hij geldt niet als een van de hoofdverdachten.

Volgens het OM heeft zijn kwestie dan ook geen invloed op het begin van de MH17-strafzaak, die is gepland op 9 maart om 10.00 uur, bij de rechtbank op Schiphol. De vier hoofdverdachten zijn opgeroepen om te verschijnen. Ze zijn waarschijnlijk in Rusland.

Bekijk meer van; rechtbank misdaad rechtshandhaving lucht- en ruimtevaartongeval/-incident politiek Vladimir Tsemach Rusland Openbaar Ministerie

Vladimir Tsemach werd in september vrijgelaten uit zijn voorlopige hechtenis in Kiev om te worden geruild met Oekraïense gevangenen in Rusland. Beeld AFP

Vladimir Tsemach weet misschien wie de Buk-raket heeft afgevuurd

Trouw 02.12.2019 Een Oekraïense verdachte die het MH17-onderzoeksteam heel graag in Nederland had willen zien, ontglipte hen door toedoen van Rusland. Moskou heeft het onderzoek gedwarsboomd, vindt het OM.

Rusland heeft in strijd gehandeld met het Europees uitleveringsverdrag door een belangrijke Oekraïense verdachte bewust niet uit te leveren, schrijft het Openbaar Ministerie maandag in een brief aan de nabestaanden van de ramp met de MH17. Vladimir Tsemach wordt verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Rusland levert geen onderdanen uit, maar omdat Tsemach Oekraïner is had dat geen beletsel hoeven te zijn, stelt het OM.

De Oekraïner is niet een van de vier hoofdverdachten. Het onderzoek naar hem loopt nog, en het OM heeft nog niet besloten of het hem voor de rechter zal brengen tijdens het proces dat op 9 maart volgend jaar begint.

Het verhaal van Vladimir Tsemach leest als een thriller. Tsemach had vermoedelijk het bevel over de luchtafweer van de pro-Russische rebellen in het deel van Oost-Oekraïne waarvandaan MH17 met een Buk-raket werd neergeschoten.

Waardevolle getuige

Dat maakt hem voor het Joint Investigation Team Jit een zeer waardevolle getuige, en wellicht ook verdachte. Mogelijk weet Tsemach wie de Buk-raket precies heeft afgevuurd, de rebellen of de Russische bemanning. En in een video-opname uit 2015 waarin hij te zien is, lijkt hij toe te geven dat hij de Buk-raketinstallatie na de lancering enige tijd heeft verstopt, voordat die terug naar Rusland werd gereden.

De tevredenheid was dan ook groot toen Tsemach afgelopen juni ineens in een cel in de Oekraïense hoofdstad Kiev bleek te zitten, na een gewaagde geheime operatie door een Oekraïense commando-eenheid in het rebellengebied.

De vier hoofdverdachten die het OM al heeft aangewezen. Vladimir Tsemach is nog niet formeel aangemerkt als verdachte, alleen als getuige. Beeld REUTERS

De commando’s gingen afgelopen juni naar Tsemachs huis in Snizjne, niet ver van de plaats waarvandaan de Buk werd afgevuurd. Ze zouden hem hebben gedrogeerd en vermomd als een oude, zieke man. In een rolstoel zouden ze hem toen de gevaarlijke frontlijn over hebben gesmokkeld, die door de rebellen scherp gecontroleerd wordt.

Met Tsemach in een cel leek de weg vrij voor het Jit om hem uitgebreid aan de tand te kunnen voelen over zijn betrokkenheid bij het neerschieten van MH17. Maar voor hij uitgebreid kon getuigen wist Rusland op het laatste moment een spaak in het wiel te steken.

Uitruil van gevangenen

Ten tijde van de geheime operatie waren al maanden onderhandelingen aan de gang tussen Oekraïne en Rusland over een uitruil van gevangenen. Daar was al zo goed als overeenstemming over, toen Rusland in augustus ineens met een extra eis kwam: Vladimir Tsemach moet onderdeel uitmaken van de deal, anders gaat de hele gevangenenruil niet door.

Dat plaatst Oekraïne voor een groot dilemma, want het wil de beloofde 35 gevangenen heel graag terug. Uiteindelijk weet Kiev de deal na grote druk van het Nederlandse Openbaar Ministerie nog iets te vertragen, zodat het Jit getuige Tsemach toch nog kan spreken. Naar verluidt heeft het OM hem in totaal twee keer gesproken voordat hij naar Rusland verdwijnt. Of hij bruikbare informatie heeft gegeven is niet bekendgemaakt.

Nabestaanden van MH17-slachtoffers reageerden woedend dat de man die mogelijk veel licht kan laten schijnen over wie precies de Buk-raket heeft afgevuurd, uitgerekend naar Rusland verdwijnt. Het Nederlandse OM dient meteen een uitleveringsverzoek in, maar Moskou houdt hem niet aan.

Rusland heeft onlangs laten weten dat het niet weet waar Tsemach nu verblijft, maar het lijkt onwaarschijnlijk dat de Russische geheime dienst FSB niet op de hoogte zou zijn van zijn huidige verblijfplaats. Mogelijk is dat weer Oost-Oekraïne, waar hij woonde. Zijn dochter heeft eerder laten weten dat hij weer terug is en bedankte ‘onze president Vladimir Poetin’.

Tsemachs Russische advocaat liet onlangs via het Russische persbureau Tass weten dat hij bereid is te getuigen tijdens het MH17-proces, maar alleen vanuit de rebellenrepubliek Donetsk (DNR). “Hij wil getuigen voor zowel de Nederlandse als de Oekraïense onderzoekers, om zijn goede naam te beschermen”, aldus advocaat Anatoli Koetsjerena, die eraan toevoegde dat Tsemach “bang is en het erg moeilijk heeft met wat hem is overkomen”.

Lees ook:

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte aan Rusland uitlevert

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vreest dat een mogelijk belangrijke getuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, naar Rusland wordt gestuurd.

Vrijlating MH17-verdachte zet de relatie tussen Nederland en Oekraïne onder druk

Slecht nieuws voor het Openbaar Ministerie: MH17-verdachte Vladimir Tsemach is door Oekraïne aan Rusland overgedragen, als onderdeel van een gevangenenruil. De kans dat de man zich ooit in Nederland zal moeten verantwoorden voor zijn rol in de vliegramp is daardoor uiterst klein.

MH17  Dossier

Meer over; Rusland misdaad drugshandel misdaad, recht en justitie drugscriminaliteit OM MH17 Gert Jan Rohmensen

OM kwaad op Rusland: MH17-verdachte bewust niet uitgeleverd

AD 02.12.2019 Rusland heeft niet meegewerkt aan de uitlevering van MH17-verdachte Vladimir Tsemach, ondanks herhaalde verzoeken van het Openbaar Ministerie en minister Blok van Buitenlandse Zaken. Dat schrijft het Openbaar Ministerie in een brief aan de nabestaanden van de vliegramp.

Rusland schendt daarmee het Europees uitleveringsverdrag, stelt het Openbaar Ministerie in een vandaag uitgebracht bericht. Het OM had gevraagd om de uitlevering van Tsemach, omdat hij mogelijk betrokken is geweest bij het neerhalen van vlucht MH17.

Lees ook;

Lees meer

,,Het OM is tot de conclusie gekomen dat Rusland bewust heeft toegelaten dat de heer Tsemach de Russische Federatie heeft verlaten en geen uitvoering heeft willen geven aan het Nederlandse verzoek”, stelt het OM. ,,Dat had op basis van het Europese uitleveringsverdrag wel gemoeten. Het OM heeft deze conclusie gedeeld met de Russische autoriteiten.”

Het OM zegt meermaals nadrukkelijk te hebben gevraagd om zijn uitlevering, en te hebben gewezen op het vluchtgevaar. ,,Er waren indicaties dat de heer Tsemach terug wilde keren naar Oost-Oekraïne.” Ook minister Blok zou dit persoonlijk aan de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov hebben meegedeeld.

,,Op 19 november is bericht ontvangen van de Russische autoriteiten dat het verzoek tot aanhouding niet uitgevoerd kon worden, omdat ze er niet mee bekend zijn dat Tsemach in de Russische Federatie verblijft. Uit mediaberichten kan worden opgemaakt dat de heer Tsemach toen al was teruggekeerd naar zijn woonplaats in Oost-Oekraïne. Van daaruit kan hij niet meer worden uitgeleverd.”

Tsemach is al maandenlang onderwerp van een diplomatiek steekspel tussen Nederland, Rusland en Oekraïne. Hij is belangrijk voor het proces omdat hij op filmopnamen vijf jaar geleden heeft gezegd dat hij de Buk-raket verstopte waarmee MH17 werd neergehaald. Nederland ziet hem

Tsemach heeft de Oekraïense nationaliteit en is begin september naar Rusland vertrokken, als onderdeel van een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Proces tegen verdachten in zaak-MH17 wordt live uitgezonden

NU 29.11.2019 Het proces tegen de vier mannen die worden vervolgd voor hun aandeel in het neerstorten van MH17, zal integraal worden uitgezonden via de website courtMH17. Dit is vrijdag bekendgemaakt tijdens een briefing over de zaak.

In de zittingszaal van het Justitieel Complex bij Schiphol, zijn vijf camera’s geïnstalleerd die elke hoek zullen filmen.

De eerste zitting is op 9 maart volgend jaar. Het zal dan nog niet gaan om de inhoudelijke behandeling, maar een inleidende zitting.

Wanneer de inhoudelijke behandeling plaats gaat vinden, is nog niet bekend en hangt ook af van of de verdachten en/of hun advocaten op komen dagen. De zaak tegen hen kan bij verstek worden voortgezet. De zittingszaal en de bijbehorende voorzieningen zijn tot en met 26 maart 2021 gereserveerd.

Deze zomer werd bekendgemaakt dat vier verdachten, drie Russen en één Oekraïner, worden vervolgd voor hun aandeel in het doen laten neerstorten van de vlucht. Het gaat om de Rus Igor Girkin (48), zijn rechterhand Sergey Dubinsky (56) en diens assistent Oleg Pulatov (52) en de Oekraïner Leonid Kharchenko (47). Zij hebben onder meer een aandeel gehad in het vervoeren van de buk-raket.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Perscentrum voor vijfhonderd journalisten

De rechtbank in Den Haag behandelt het proces. De verwachting is dat er honderden journalisten op af zullen komen, en daarom is er nabij de zittingszaal een perscentrum in de maak.

In dit gebouw, dat op 1 februari 2020 af moet zijn, wordt plek gemaakt voor vijfhonderd journalisten. Zij kunnen hier het proces ook op afstand volgen.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven Oekraïne neergehaald, met als gevolg de dood van alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders.

Lees meer over: MH17  Binnenland

Het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp met vlucht MH17 ANP

 

MH17-proces zal live worden uitgezonden

NOS 29.11.2019 Het volledige MH17-proces zal via een livestream wereldwijd te volgen zijn. Dat bevestigde de Haagse rechtbank vandaag op een bijeenkomst over de zaak, die in maart van start gaat.

De rechtbank verwacht grote internationale belangstelling voor het proces, dat wordt gehouden in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. De rechtbank houdt er rekening mee dat er duizend mensen per zittingsdag zullen zijn.

Omdat niet iedereen in het justitieel complex past, gaat de rechtbank alle zittingen uitzenden.

Ook voor nabestaanden is de ruimte beperkt. Zij kunnen de zaak volgen vanuit een congrescentrum in Nieuwegein.

Omgekocht

Volgende week begint de rechtbank met de bouw van een perscentrum, met werkplekken voor 300 journalisten. De publieke tribune bij de zittingszaal is gereserveerd voor internationale waarnemers.

De rechtbank deed vandaag nog geen inhoudelijke mededelingen over het proces. Een verslaggeefster uit Oekraïne wilde weten of het risico bestaat dat de rechters worden omgekocht. Daar is geen sprake van, verzekerde de rechtbank.

Het Joint Investigation Team (JIT) brengt vier verdachten voor de rechter wegens het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines in juli 2014. Zij worden verdacht van moord op de 298 inzittenden.

Deze vier verdachten worden vervolgd:

De verdachten zijn de minister van Defensie van de rebellen, Igor Girkin, en zijn plaatsvervanger en hoofd van de lokale inlichtingendienst Doebinski. Ook een man die weer onder diens leiding stond, rebellencommandant Chartsjenko, wordt vervolgd. De laatste verdachte is het plaatsvervangend hoofd inlichtingen, Poelatov. Drie van hen zijn Russisch, een is Oekraïens.

De rechtbank heeft tot het voorjaar van 2021 een groot aantal zittingsdagen gereserveerd voor het proces. Of al die dagen nodig zijn, is nog niet bekend.

Naast de drie rechters die de zaak behandelen, zijn ook twee reserverechters aangesteld. Die kunnen hun collega’s bij uitval vervangen.

Wat gebeurt er op de eerste zittingsdagen?

Eerst wordt gekeken of verdachten en hun advocaten aanwezig zijn. Als die er niet zijn, kunnen de rechters beslissen dat de zaak zonder hen verder gaat.

Mochten er wel advocaten van verdachten verschijnen, dan krijgen zij de mogelijkheid om onderzoekswensen in te dienen. Ook vraagt de rechtbank hoe ver het JIT is met het opsporingsonderzoek en of het dossier compleet is.

Daarnaast inventariseert de rechtbank hoeveel nabestaanden gebruik willen maken van hun spreekrecht. Mochten getuigen verklaringen willen afleggen, dan kan dat ook via een videoverbinding vanuit Oekraïne.

De kans dat de verdachten zullen verschijnen, is klein. Twee van de vier hebben al aangegeven dat ze niet naar de rechtszaak komen. Of ze wel een advocaat sturen, is nog onbekend. Rusland noemt alle beschuldigingen van betrokkenheid ongegrond.

Langslepend proces

Marieke de Hoon, internationaal strafrechtdeskundige van de Vrije Universiteit, verwacht dat het een langdurig proces gaat worden. “We staan echt aan het begin van iets dat waarschijnlijk 5 of 10 jaar of misschien nog wel langer gaat duren. Het duurt lang om bewijs te vergaren en mogelijk worden er nog meer verdachten vervolgd.”

Dat de verdachten er niet bij zijn, maakt voor het proces niet uit: “Zelfs als de verdachten niet komen opdagen, kunnen ze veroordeeld worden. Dan zijn ze misschien wel veilig in Rusland, maar kunnen ze op andere plekken in de wereld worden aangehouden en uitgeleverd.”

De Hoon verwacht dat de verdachten wel een advocaat sturen: “Die kunnen dan alles vertragen, overal bezwaar tegen maken, de rechters wraken en er een heel circus van maken.”

Bekijk ook;

MH17-proces vanwege grote belangstelling te volgen via livestream

RTL 29.11.2019 De volledige strafzaak over de ramp met vlucht MH17 wordt uitgezonden via een livestream. Het proces is daardoor overal ter wereld, zonder vertraging, te volgen. Dat is vandaag gemeld tijdens een bijeenkomst over de zaak die op 9 maart volgend jaar begint.

Het proces vindt plaats op het Justitieel Complex Schiphol (JCS), vlak bij de luchthaven. De zittingen zijn in de grootste zaal, de andere drie zalen zijn voor belangstellenden. Nabestaanden kunnen het proces volgen vanaf een eigen, aparte locatie. Waar dat precies is, is nog niet bekendgemaakt.

Lees ook:

MH17-verdachte Tsemach: ‘Nederland bood mij paspoort en huis aan’

Naast het JCS wordt een groot perscentrum gebouwd, waar vijfhonderd journalisten in kunnen. De rechtbank houdt ook rekening met veel buitenlandse journalisten en cameraploegen.

Proces

Het Openbaar Ministerie vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

Hoe lang de zaak gaat duren, is nog onduidelijk. Het begint met voorbereidende zittingen. Dan wordt onder meer bekeken of de verdachten en/of hun advocaten in de rechtbank verschijnen of willen verschijnen. Met Oekraïne is de afspraak gemaakt om eventueel via een videoverbinding getuigen te verhoren, met Rusland is dat niet afgesproken.

Ook wordt gekeken hoeveel onderzoek het Openbaar Ministerie nog nodig heeft en hoeveel nabestaanden gebruik willen maken van hun spreekrecht.

Lees ook:

Minister Blok: ‘Oekraïne gaat meewerken aan MH17-onderzoek’

De rechtbank heeft verschillende datablokken gereserveerd tot en met maart 2021. Wanneer de zaak inhoudelijk wordt behandeld, is nu nog niet te voorspellen.

Uit de lucht geschoten

Vlucht MH17, onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Dat gebeurde boven het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische separatisten vochten tegen het Oekraïense regeringsleger. De Boeing 777 werd geraakt door een Buk-raket van het Russische leger. Alle 298 mensen aan boord kwamen om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders.

Dit zijn de moordverdachten van de MH17-ramp

Bekijk deze video op RTL XL

Het Openbaar Ministerie gaat drie Russen en een Oekraïner aanklagen voor betrokkenheid bij de MH17-ramp.

RTL Nieuws / ANP; MH17  MH17-proces  Vliegtuigongeluk  Vliegrampen

Proces MH17-drama integraal te volgen via livestream

Telegraaf 29.11.2019 De volledige strafzaak over de ramp met vlucht MH17 wordt integraal uitgezonden via een livestream. Het proces is daarmee dus overal ter wereld, zonder vertraging te volgen. Dat is vrijdag gemeld tijdens een bijeenkomst over de zaak die 9 maart volgend jaar begint.

Het proces is van de rechtbank Den Haag maar vindt plaats op het Justitieel Complex Schiphol, vlakbij de luchthaven. De zittingen zijn in de grootste van de vier zalen, de andere drie zijn voor belangstellenden. Nabestaanden kunnen het proces volgen vanaf een eigen, aparte locatie.

Hoe lang deze zaak gaat duren, is nog onduidelijk. Het begint met voorbereidende zittingen. Dan wordt onder meer bekeken of de verdachten en/of hun advocaten in de rechtbank verschijnen of willen verschijnen. Ook wordt gekeken hoeveel onderzoek het Openbaar Ministerie nog nodig heeft en hoeveel nabestaanden gebruik willen maken van hun spreekrecht.

De rechtbank heeft verschillende datablokken gereserveerd tot en met maart 2021. Wanneer de zaak inhoudelijk behandeld wordt, is nu nog niet te voorspellen.

Vijfhonderd journalisten

Naast het JCS wordt een groot perscentrum gebouwd, daar kunnen vijfhonderd journalisten in. De rechtbank houdt ook rekening met veel buitenlandse journalisten en cameraploegen.

Het OM vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

Vlucht MH17, onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Dat gebeurde boven het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische separatisten vochten tegen het Oekraïense regeringsleger. De Boeing 777 werd geraakt door een Buk-raket van het Russische leger. Alle 298 mensen aan boord kwamen om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders.

Bekijk meer van; rechtbank misdaad lucht- en ruimtevaartongeval/-incident Luchthaven Schiphol Malaysia Airlines-vlucht 17

Rechtbank geeft kijkje in de keuken: proces rond MH17-drama wordt ongekend groot

AD 29.11.2019 Het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol in Badhoevedorp wordt vanaf 9 maart de basis van het internationale MH17-proces. Het hele proces is straks rechtstreeks te volgen. De Haagse rechtbank, die over de vliegramp met 298 doden zal oordelen, geeft alvast een kijkje in de keuken.

In een betonnen kolos op een winderige uithoek van Schiphol verzamelt zich vanaf 9 maart komend jaar een klein leger van juristen, bezoekers en journalisten om het proces rond de aanslag op vlucht MH17 te volgen. De rechtbank Den Haag – die zich over de zaak buigt – is al druk bezig met de logistieke puzzel rond het proces, zegt projectleider Jan van Steen, senior rechter bij de Haagse rechtbank, maar niet inhoudelijk betrokken.

Bij de raketaanslag op de vlucht van Malaysian Airways op 17 juli 2014 kwamen 298 mensen om van tien nationaliteiten. Het MH17-proces wordt dan ook geen proces zoals alle andere. Anders dan gebruikelijk wordt het hele proces door een regisseur in beeld gebracht. Via een livestream op courtmh17.com is alles integraal te volgen. Nabestaanden krijgen allen spreekrecht, maar kunnen ervoor kiezen niet in beeld te komen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Enorme toestroom

Omdat het Paleis van Justitie in de hofstad de toestroom niet aankan, worden de zittingen in Badhoevedorp gehouden. Er moet zelfs een perscentrum naast de rechtbank worden gebouwd om internationale media te kunnen ontvangen. Daar wordt ruimte ingericht voor 500  journalisten en komen 300 werkplekken. In de persruimte zijn de zittingen op een groot scherm te volgen.

Zittingszaal D van het zwaarbeveiligde complex wordt de plek van de rechters, het Openbaar Ministerie (OM), advocaten, verdachten (indien aanwezig), nabestaanden en een beperkt aantal journalisten. Bij de zittingen zullen ook internationale waarnemers aanwezig zijn. Wie de zittingen wil bijwonen, moet om de veiligheid te kunnen waarborgen door een zogenoemde scanstraat.

De extra beveiligde rechtbank op Schiphol. © ANP

Nieuwe wetten

Om de verdachten van het drama in Nederland te kunnen berechten, moesten nieuwe wetten worden aangenomen. Vanwege het internationale karakter kunnen rechters nu bijvoorbeeld toestaan dat delen van het proces in het Engels worden gevoerd, zoals wanneer buitenlandse nabestaanden van hun spreekrecht gebruikmaken. Ook kan er videoconferentie worden ingezet, wanneer getuigen niet fysiek aanwezig zijn.

In totaal zullen drie rechters en twee reserverechters zich buigen over de aanklacht: het laten verongelukken van vlucht MH17 en daarmee de moord op de bijna 300 inzittenden van het toestel. Tussen maart 2020 en maart 2021 zijn verschillende periodes gereserveerd voor de zittingen. Te weten 9 tot en met 13 maart, 23 tot en met 27 maart, 8 juni tot en met 3 juli, 31 augustus tot en met 13 november, en 1 februari tot en met 26 maart 2021.

Moordverdachten

De eerste zittingen zullen inventariserend zijn. In die fase wordt gekeken welke verdachten er ter zitting zullen verschijnen, welke advocaten er zullen optreden, wat zij vinden van de beschuldigingen en hoe het staat met het opsporingsonderzoek van het OM. Vervolgens wordt gekeken hoeveel nabestaanden zich willen uitspreken en hoeveel vorderingen er zijn te verwachten. Pas daarna kan een inhoudelijke behandeling van start gaan.

Onderzoek door Nederland, Maleisië, België en Oekraïne, naar de oorzaak van de ramp met de MH17 bracht een viertal verdachten in beeld. Het OM vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van het passagierstoestel. Allen worden verdacht van moord. Het gaat om rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

Het OM vervolgt drie Russen en een Oekraïner voor het neerhalen van vlucht MH17. © REUTERS

De Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe op vakantie met premier Vladimir Poetin. Foto Alexy Druzhinin

Poetins kroonprins is altijd loyaal

NRC 17.11.2019 Sergej Sjojgoe, de minister van Defensie, is de op een na populairste politicus van Rusland. Zijn naam duikt nu op in het MH17-onderzoek.

Hij is de man achter de beroemde foto’s waarop Poetin pronkt met zijn naakte, gespierde torso.

Net als de Russische president houdt Sergej Sjojgoe van actieve doevakanties in de ruige natuur. En als voormalig hoofd van het Russische ministerie voor de Reddingsdiensten beschikt hij over de vliegtuigen en helikopters waarmee zelfs de meest afgelegen gebieden van de Russische Federatie kunnen worden ontsloten. In de afgelopen twintig jaar, zo schrijft journalist Michail Zygar, is Sjojgoe Poetins „persoonlijke touroperator” geworden.

Het was tijdens een visvakantie in 2007 op Sjojgoe’s geboortegrond Toeva, op de grens met Mongolië, dat Poetin voor het oog van de camera’s voor het eerst zijn shirt uittrok. En het was Sjojgoe die in 2009 op het idee kwam van de beroemde foto van Poetin te paard, met ontbloot bovenlijf en cowboyhoed.

De gezamenlijke vakanties geven Sergej Sjojgoe exclusieve toegang tot de Russische president. Op 7 oktober vierde Poetin zijn 67ste verjaardag in het gezelschap van zijn minister van Defensie, in de ruige bergen van Siberië. De beelden van Sjojgoe die paddestoelen zoekt met de Russische president, voeden de geruchten dat de minister van Defensie (hoewel zelf al 64) een kroonprins is.

Volgens opiniepeilingen is Sjojgoe de op een na populairste politicus van Rusland, zij het op grote afstand van Poetin. „Bij een ordelijke machtsoverdracht komt hij niet in aanmerking”, zegt politicoloog Valeri Solovej: „Maar in het geval van een grote politieke crisis kan Sjojgoe president worden.” Sergej Sjojgoe zal daarom onaangenaam getroffen zijn door de getuigenoproep van het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt.

Vorige week publiceerde het JIT afgeluisterde telefoongesprekken waarin ook de naam van Ruslands minister van Defensie valt. Het JIT wil daarom weten of die betrokken was „bij de inzet van een Boek-Telar (lanceerinstallatie) op 17 juli 2014 (de dag van de ramp).” Volgens Solovej is het uitgesloten dat het wapensysteem is overgedragen aan de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne zonder de expliciete toestemming van Sjojgoe.

Lees ook: MH17-onderzoeksteam richt pijlen op vertrouwelingen Poetin

Niet minder corrupt

Niet dat de minister van Defensie graag knopen doorhakt. Sjojgoe, zo zegt Solovej, was geen voorstander van de militaire operatie in Oost-Oekraïne. De voormalige baas van de Russische brandweer is een behoedzame man. „Hij houdt zich het liefste verre van grote en onomkeerbare beslissingen”, zegt Solovej.

Het is een van de kwaliteiten die ervoor heeft gezorgd dat Sergej Koezjoegetovitsj Sjojgoe al bijna dertig jaar aan de top staat – veel langer dan Poetin zelf. De president heeft zijn carrière zelfs te danken aan zijn minister van Defensie.

In 1999 stond het kamp van de zieke president Jeltsin onder druk van zowel de communisten als van de conservatieve partij ‘Vaderland’ van de Moskouse burgemeester Joeri Loezjkov. Het was Sjojgoe, die als lijsttrekker van de nieuwe partij ‘Eenheid’ een sterk resultaat wist te behalen bij de belangrijke verkiezingen voor het Russische parlement.

Het Jeltsin-kamp sloot een deal met Loezjkov, de twee partijen fuseerden tot ‘Verenigd Rusland’ en de communisten stonden buitenspel. In het voorjaar van 2000 werd de 47-jarige interim-president Poetin met een grote meerderheid gekozen. Sergej Sjojgoe was toen al bedankt voor zijn bewezen diensten en had zonder morren afstand van de partijleiding.

„Sjojgoe is altijd loyaal”, zegt de Russische politicologe Maria Snegovaja. „En hij slaagt erin om zijn eigen ambities altijd zorgvuldig verborgen te houden.” 

Schandalen gleden van hem af

Sergej Sjojgoe werd geboren in 1955 in Tsjadan, in de autonome Sovjetrepubliek Toeva. Zijn vader was Toevaans, zijn moeder was van Oekraïense afkomst. Sjojgoe studeerde af in de bouwkunde en maakte carrière in de sovjet-bouwindustrie en in de communistische partij. In 1991, nog voor het einde van de Sovjet-Unie, werd hij benoemd tot het hoofd van de reddingsdiensten. In 1994 werd hij minister van het nieuwe departement voor ‘Burgerscherming’ waaronder de brandweer en de Russische reddingsdiensten werden geschaard.

Achttien jaar lang gaf Sjojgoe leiding aan het departement, dat hij omvormde tot een haast militaire organisatie, met een eigen luchtmacht. Bij bosbranden of overstromingen verscheen de energieke minister voor de camera’s om de crisis te bezweren. Schandalen gleden van hem af. In 2009 kwamen er 156 mensen om bij een brand in een nachtclub in Perm. Bij controles had de lokale brandweer tegen betaling een oogje dichtgeknepen. Brandveiligheid is nog steeds een enorm probleem in Rusland, maar op de een of andere manier rekent niemand dat Sjojgoe aan.

In 2012 werd minister van Defensie Anatoli Serdjoekov ontslagen vanwege een enorm corruptieschandaal waarin de maîtresse van de minister een hoofdrol speelde. Om de rust op het ministerie te herstellen, benoemde Poetin zijn trouwe vazal Sjojgoe. Niet dat deze minder corrupt is. De enorme villa die hij liet neerzetten buiten Moskou – in Aziatische stijl – kost tenminste 18 miljoen dollar, zo stellen de corruptieonderzoekers van oppositieleider Aleksej Navalny.

Uit onderzoek van de Russische website The Insider blijkt dat Sjojgoes minnares, de voormalige stewardess Jelena Sjeboenova, tientallen miljoenen verdiende met bouwprojecten voor het ministerie van Defensie. „Sjojgoe steelt net zoveel als de rest”, zegt Maria Snegovaja, „maar op de een of andere manier wordt zijn reputatie er niet door geschaad.”

Uitgebrande jeeps van IS

Het was zijn voorganger Serdjoekov die de grote hervormingen in gang zette die ervoor hebben gezorgd dat de Russische strijdkrachten zich tegenwoordig kunnen meten met het Westen. Maar het is Sjojgoe die het succes van de militaire interventie in Syrië maximaal wist uit te buiten. De uitgebrande jeeps van de Islamitische Staat werden op een speciale trein gezet die een tour maakte door heel Rusland.

Het ministerie van Defensie bouwde een militair pretpark buiten Moskou en opende winkels met kinderkleding in camouflagekleuren. Anno 2019 zijn de strijdkrachten het instituut dat het meest vertrouwd wordt door de Russische bevolking. Ook dat is het succes van Sjojgoe.

Afgelopen september mocht hij in de gezagsgetrouwe krant Moskovski Komsomolets uitleggen hoe hij het leger had ‘gered’. Het was zijn eerste interview in zeven jaar, volgens sommige Kremlinwatchers de bevestiging van Sjojgoes status als kroonprins. „De wedergeboorte van het leger was een langdurig proces”, zei hij. „Het begon allemaal in 1999 (…). Toen nam premier Vladimir Vladimirovitsj Poetin het principebesluit.” Sjojgoe weet hoe de hazen lopen in het Kremlin.

Correctie (17 november): in een eerdere versie stond in het fotobijschrift dat Sjojgoe minister van Buitenlandse Zaken was. Dat moet zijn: minister van Defensie.

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 18 november 2019

Lees ook deze artikelen;

 

Deze Rus zegt dat zijn land achter de MH17-ramp zit – en dat kostte hem zijn baan

AD 15.11.2019 De Russische luchtvaartexpert Vadim Loekasjevitsj heeft van meet af aan geloofd dat een Russische BUK-raket MH17 op 17 juli 2014 neerschoot boven Oost-Oekraïne. En dat blijft hij zeggen. Het kostte hem zijn baan. ,,Ze zeiden: je bent de vijfde colonne, de vijand.’’

“Moet je kijken’’, zegt Vadim Loekasjevitsj, terwijl hij naar zijn computerscherm tuurt. ,,Ik verzamel foto’s van de slachtoffers. En zoek er hun levensgeschiedenissen bij. Ik wil er een boek van maken.’’

Het illustreert de betrokkenheid van de luchtvaartexpert, die niet alleen het technische dossier van de aanslag op MH17 zonder aflatende energie volgt, maar er ook emotioneel door is geraakt.

De luchtvaarexpert weet waarover hij praat. In 1985 voltooit hij zijn studie Luchtvaarttechniek aan het Polytechnisch Instituut in Komsomolsk aan de Amoer. Later promoveert hij op een proefschrift over hoe je het best gevechtsvliegtuigen kunt ontwerpen om ze van een vliegdekschip aanvallen te laten uitvoeren.

Lees ook;

Impeachment-verhoren Trump: weinig vuurwerk bij politiek gevecht van het decennium

Impeachment-verhoren Trump: weinig vuurwerk bij politiek gevecht van het decennium

Lees meer

Onderzoeksteam MH17 op zoek naar Russische topfunctionarissen

Onderzoeksteam MH17 op zoek naar Russische topfunctionarissen

Lees meer

Straaljager

Jarenlang werkt Loekasjevitsj daarna voor Soechoj, de belangrijkste leverancier van gevechtsvliegtuigen in de voormalige Sovjet-Unie. ,,Ik kan nog altijd aan elk type straaljager aanwijzen dat ik heb ontworpen’’, glimlacht hij minzaam. ,,Ik was een goed ontwerper, denk ik.’’

Maar de USSR valt in 1992 uiteen, met als gevolg veel minder geld voor de wapenindustrie. Loekasjevitsj vindt in verschillende bedrijven emplooi en belandt in 2011 uiteindelijk bij de hightech-universiteit Skolkovo. Dan volgt op 17 juli 2014 de aanslag op MH17. Het vliegtuig wordt neergeschoten boven Oost-Oekraïne, de Donbass. De bijna driehonderd inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, komen om. In maart 2020 begint in Nederland de strafzaak tegen de vier hoofdverdachten. Ook dat proces volgt Loekasjevitsj op de voet.

U heeft vanaf het begin gezegd, dat er een Buk-raket is gebruikt. Hoe wist u dat zo zeker?

,,Het Russische ministerie van Defensie suggereerde direct dat de Boeing was neergeschoten door een Oekraïense Soe-25. Maar ik begreep als aviatiek-ingenieur: dat is technisch niet mogelijk. Die raketten zijn te klein. Ze brengen hooguit schade toe aan het toestel, waardoor het hoogte verliest en uiteindelijk neerstort. MH17 is al op 10 kilometer hoogte uit elkaar gevallen. Dus als het geen vliegtuig kon zijn, dan was het zeker een grond-luchtraket. Voor mij en andere experts was dat meteen duidelijk.’’

U bent vanwege uw standpunt ontslagen van de hightech-universiteit Skolkovo. Wat bent u toen gaan doen?

,,Het bestuur van Skolkovo vond me een probleem worden. Toen ze me wegstuurden, kreeg ik te horen dat er druk ‘van boven’ was geweest om dat te doen. Ik heb nog gesolliciteerd, maar niemand nam me meer in dienst. Met de reden dat ik ‘onbetrouwbaar’ ben. De veiligheidsdienst van Roskosmos (de Russische evenknie van NASA, red.), zei tegen me: jij komt er niet door, want je behoort tot de vijfde colonne, jij bent de vijand. Ik ben nu freelancer. Als scenarist en consultant. Ook schrijf ik artikelen.’’

‘In 2015 had ik het heel moeilijk.’

‘In 2015 had ik het heel moeilijk.’ © Joel van Houdt

Kunt u daarvan rondkomen?

,,Het lukt, zij het met moeite. Maar ik vind de mogelijkheid om te zeggen wat ik denk en te praten met wie ik wil veel belangrijker. Niet alle boemerangen keren terug, een aantal kiest voor de vrijheid.’’

De autoriteiten zullen niet blij zijn met uw werk?

,,Nee, natuurlijk niet. Maar ik zeg alleen wat allang bekend is door het onderzoek. Ik zal u eerlijk zeggen dat ik het in 2015 heel moeilijk had. Het onderzoek liep, maar er waren nog geen resultaten. En ik was praktisch de enige in Rusland, die zei waar het op stond. Maar toen in oktober de OVV openbaarde dat het inderdaad een Buk was uit het gebied dat de separatisten onder controle hadden, bleek ik het bij het juiste eind te hebben gehad.’’

Zitten de autoriteiten u op een of andere manier dwars?

,,Dat mijn telefoon wordt afgeluisterd, weet ik zeker. Maar het probleem voor de Russische autoriteiten is niet Loekasjevitsj. Het is niet gelukt jullie Nederlanders de mond te snoeren. Júllie zijn het belangrijkste probleem.’’

Ik ben niet het probleem voor de Russische autoritei­ten. Jullie Nederlan­ders zijn het belangrijk­ste probleem, aldus Vadim Loekasjevitsj, Luchtvaartdeskundige in Rusland.

Bijna een jaar na de tragedie met MH17 liet Rusland de theorie over de Soe-25 plotseling los. Het zou toch om een Buk-raket gaan, maar eentje die was gelanceerd vanuit Zarosjtsjenske, een dorp in de Donbass dat volgens Rusland op dat moment in handen was van het Oekraïense leger. Een paar maanden later deed de Russische Buk-leverancier Almaz-Antej een test, waaruit dat moest blijken. Het plaatste een cockpit op het testterrein en liet daarnaast een Buk-raket ontploffen.

Kunt u eenvoudig uitleggen waarom volgens u de test van de Buk-leverancier niet deugde?

,,Professioneel gezien was de test van Almaz-Antej een schoolvoorbeeld van hoe je een serieus experiment niet moet doorvoeren. Want in plaats van een Boeing-cockpit gebruikte het bedrijf de cockpit van een Il-86. Dat is gewoon een ander vliegtuig. Verder is het heel lastig een situatie van twee vliegende objecten in de lucht na te bootsen op de grond. De meest bezopen fout: ze hebben de windrichting verward.

In werkelijkheid kwam die uit het zuidwesten en Almaz-Antej zegt in het experiment: uit het noordoosten. Dat heeft consequenties voor de hoek van de inslag, omdat het vliegtuig bij verschillende windrichtingen anders in de lucht hangt. Daarnaast koersen vliegtuigen op een kompas, dat altijd het noorden aanwijst. Daarmee wordt in de luchtvaart het ‘magnetische noorden’ bedoeld en niet het geografische noorden, dat Almaz-Antej hanteert. Daarin zit een verschil van zo’n zes graden.’’

U veronderstelt dat de Buk-leverancier toerekent naar de gewenste uitkomt?

Ja, het geeft een maand na de eerste publicatie in de zomer van 2015 ineens andere graden aan van de inslaghoek van de Buk en MH17. Daardoor moet de afvuurlocatie drastisch naar het oosten worden verlegd. Maar niet voor Almaz-Antej, voor hen blijft het Zarosjtsjenske. De uitkomst van hun onderzoek stond van tevoren vast. In plaats van te onderzoeken en dan tot een conclusie te komen.”

Brokstukken van vlucht MH17, kort nadat het neerstortte in Oekraïne.
Brokstukken van vlucht MH17, kort nadat het neerstortte in Oekraïne. © AFP

In september 2018 toonde het Russische ministerie van Defensie plots speciaal gedeclassificeerde documenten van een Buk-fragment, die het Joint Investigation Team (JIT) in mei van dat jaar had laten zien. Het nummer erop herleidde het ministerie tot een raket die al in 1986 aan Oekraïne was geleverd en daar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie was gebleven. Het bewijs dat Oekraïne achter het neerschieten van MH17 zat.

Wat vindt u van die ‘bewijsvoering’?

,,Van het raketfragment dat het JIT heeft getoond, heeft het nooit gezegd: dit is de raket die het vliegtuig heeft neergeschoten. Daarnaast weten we niet hoe dat fragment in handen is gekomen van het JIT. Het zegt daar niets over. Ook heeft het ministerie van Defensie gezegd, dat volgens bepaalde aktes de bewuste Buk-raket naar Oekraïne is gegaan, maar heeft het die aktes niet getoond. Dat is heel raar.’’

Twee jaar geleden schreef u in de Russische editie van Forbes, dat Rusland aan de vooravond van de aanslag plotseling een vliegbeperking oplegde boven de Russsische regio Rostov (dat grenst aan het gebied in Oost-Oekraïne waar MH17 werd neergehaald). Wat is er toen precies gebeurd?

,,Middernacht van 16 op 17 juli 2014 heeft Rusland het luchtruim van het naburige Rostov aan de Don gesloten. Het is een opmerkelijk toeval dat dezelfde dag MH17 wordt neergeschoten. Je zou kunnen denken dat de Russische luchtvaartdienst Rosaviatsia wist dat het gevaarlijk was om er te vliegen, omdat Rusland diezelfde dag een Buk-raketsysteem Oost-Oekraïne had binnengebracht.

Maar het gekke is wel, dat Rusland zelf de vliegrestrictie niet heeft niet nageleefd en gewoon vliegtuigen heeft doorgelaten. In mijn artikel in Forbes probeer ik daarom heel voorzichtig te zijn. Ik heb het recht niet conclusies te trekken. Het detail staat evenwel ook vermeld in het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV). De Nederlandse onderzoekers hebben Rosaviatia gevraagd waarom die vliegbeperking was ingesteld. Maar juist over deze kwestie heeft de raad nooit een antwoord gekregen.’’

96 procent

De Tweede Kamer heeft onlangs ook besloten tot een onderzoek naar de vraag waarom Oekraïne het luchtruim niet heeft gesloten. Maar dat hoort niet thuis in het strafrechtelijke onderzoek, vindt Loekasjevitsj. ,,Die vraag is al uitgebreid en nauwkeurig beantwoord in het technische onderzoek van de OVV.’’

Evengoed was er achteraf gezien alle reden voor. Er is immers een passagiersvliegtuig uit de lucht geschoten.

,,Ja, er was reden voor. Maar het was niet verplicht. Daarom draagt Oekraïne een morele, ethische en menselijke verantwoordelijkheid. Geen juridische. In het OVV-onderzoek komt ook naar voren dat er boven twintig andere conflictgebieden op geen enkel moment op wat voor manier dan ook het luchtruim is gesloten. De hele regelgeving over wanneer luchtruimen moeten worden gesloten, is nog niet vastgelegd.’’

Maar voor Rusland toont het niet sluiten van het luchtruim op 17 juli 2014 de schuld van Oekraïne aan.

,,Je moet zaken niet door elkaar halen. Natuurlijk draagt Oekraïne verantwoordelijkheid, maar veel belangrijker zijn de vragen: van wie was de Buk? Hoe kwam hij daar terecht? Wie heeft hem geleverd? Wie heeft de opdracht gegeven hem te gebruiken? Wie waren de mensen die op de knop hebben gedrukt?’’

Hebt u de afgelopen vijf jaar in uw eigen omgeving gemerkt dat mensen anders over MH17 zijn gaan denken?

,,Absoluut niet. Nog altijd is 96 procent van de Russen ervan overtuigd dat Rusland niets met MH17 te maken heeft. Dat het allemaal wordt gedaan om Rusland zwart te maken en de hele wereld tegen ons is. En dat de beschuldiging aan het adres van Rusland een gevolg is daarvan. Niet omdat we schuldig zijn, maar omdat niemand van ons houdt.’’

JIT: Rusland en separatisten hadden voor MH17-ramp dagelijks contact

NOS 14.11.2019 De Russische invloed in Oost-Oekraïne voorafgaand aan de MH17-ramp ging verder dan het leveren van militaire steun aan rebellen alleen. Dat zegt het Joint Investigation Team (JIT), dat vandaag een nieuwe getuigenoproep doet.

Uit nader onderzoek, waaronder telefoongesprekken tussen rebellenleden en Russische overheidsfunctionarissen, kan worden afgeleid dat de Russische veiligheidsdienst FSB dagelijks contact had met de rebellen over bestuurlijke, financiële en militaire zaken.

Rebellen gebruikten naast normale telefoons ook vergrendelde vormen van communicatie. Het lijkt erop dat Rusland de communicatiemiddelen niet alleen aan de rebellen gaf, maar dat hooggeplaatste Russische functionarissen via die lijnen ook dagelijks contact hadden met de rebellen. Het JIT wil weten welke personen deze nummers gebruikten.

Bekijk hier een deel van de getuigenoproep.

Getuigenoproep JIH voor meer MH17-getuigen

De Nederlandse en Australische politie doen de woordvoering over de oproep, omdat het gaat over het opsporingsgedeelte in de zaak.

Uit de vorige getuigenoproep, in juni 2019, was al naar voren gekomen dat de top van de ‘Volksrepubliek Donetsk’ (DPR) contact had met Russische overheidsfunctionarissen over militaire steun in Oost-Oekraïne.

‘Mandaat van Sjojgoe’

In een van de gesprekken die de separatisten met Russische functionarissen voerden, zegt een DPR-commandant dat “mannen komen met een mandaat van Sjojgoe”. Sergej Sjojgoe is de Russische minister van Defensie. Volgens de commandant zouden deze mannen “lokale krijgsheren uit hun eenheden schoppen” en “mensen uit Moskou” zouden het bevel overnemen.

Ook getuigen van de DPR, die het JIT heeft gesproken, bevestigen dat de top van de separatisten werd aangestuurd door Rusland. Hun getuigenis wordt bevestigd door opgenomen telefoongesprekken.

 David Jan Godfroid @djmoskou

@NOS Voor zover ik kan overzien, kun je hier niet direct uit afleiden dat Rusland (direct) betrokken was bij het neerhalen van de MH17. Wel wordt eens te meer duidelijk dat Rusland, ondanks talloze ontkenningen, een hele dikke vinger in de pap had in Oost-Oekraïne.

Het JIT wil onder meer weten wie separatistenleiders Aleksandr Borodaj en Igor Girkin orders gaven in de zomer van 2014. Ook wil het onderzoeksteam weten welke rol Vladislav Soerkov (hooggeplaatste Russische overheidsfunctionaris), Sergej Aksjonov (door Rusland benoemde leider van de Krim), Aleksandr Bortnikov (directeur FSB) en de eerdergenoemde Sjojgoe hebben gespeeld. Hun namen worden in de telefoongesprekken genoemd.

Daarnaast wil het JIT weten wie Vladimir Ivanovitsj is en welke rol hij heeft gespeeld in Oost-Oekraïne in de zomer van 2014. Een man die zich met die naam voorstelt, voerde meerdere telefoongesprekken met de separatistenleiders.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een reactie dat de vrijgegeven tapgesprekken deels vals zijn en onbevestigd. Een woordvoerder zei dat ze de afgelopen jaren al veel ‘bewijzen’ naar buiten heeft zien komen, maar dat die altijd meer vragen oproepen dan antwoorden geven. Volgens Rusland is het onderzoek niet transparant, bevooroordeeld en er vanaf het begin op gericht om Rusland de schuld in de schoenen te schuiven.

Nieuwe getuigenoproep

Het JIT doet nu een nieuwe getuigenoproep in het strafrechtelijke onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Het onderzoeksteam wil meer getuigen horen om te achterhalen wie de opdracht gaf voor het afvuren van de Buk-raket waarmee het vliegtuig op 17 juli 2014 werd neergeschoten.

De oproep, die in het Engels en Russisch is verspreid, richt zich op de hiërarchie in de bevelslijn tussen de Oost-Oekraïense separatisten van de DPR en Rusland. Het JIT maakt een reeks opgenomen telefoongesprekken openbaar en stelt er vragen over.

De getuigenoproep staat los van de rechtszaak tegen vier verdachten, onder wie separatistenleider Girkin, die het Nederlandse OM gaat vervolgen voor hun betrokkenheid bij de MH17-ramp. Dat proces begint op 9 maart.

Bekijk ook;

JIT wil meer informatie opdrachtgevers MH17

Telegraaf 14.11.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) zoekt nieuwe getuigen over het neerhalen van vlucht MH17, vooral om meer informatie te krijgen over de „opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie.”

Het JIT gaat ervan uit dat de Russische invloed verder ging dan het leveren van militaire steun alleen. Dat maakt het team op uit gesprekken die rebellenleiders voerden met hoge functionarissen binnen de Russische overheid.

Het JIT publiceert donderdag op http://www.jitmh17.com een aantal tapgesprekken van Russische separatisten in Oost-Oekraïne, waarin onder andere de namen van de Russische minister van Defensie en het hoofd van de Russische geheime dienst FSB worden genoemd.

De separatisten en Russische functionarissen onderhielden volgens het JIT contact via beveiligde communicatiemiddelen die waarschijnlijk waren verstrekt door de FSB. Er was via die nummers dagelijks contact over bestuurlijke, financiële en militaire zaken. Het JIT wil achterhalen wie de nummers gebruikten.

Bekijk ook: 

Kabinet wil naar rol Oekraïne bij MH17 kijken 

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 met een Buk-raket neergehaald boven Oekraïne, waardoor de 298 inzittenden om het leven kwamen.

Het proces over het neerhalen van de MH17 begint op 9 maart in de rechtbank op Schiphol. Eerder dit jaar wees het JIT vier verdachten aan: rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko.

De vier zijn verantwoordelijk voor het binnenhalen van de Buk-raket in het conflictgebied maar hebben niet zelf op de knop gedrukt, zegt het JIT. De raket is volgens het team neergehaald door de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

In het onderzoeksteam werkt Nederland samen met Australië, België, Maleisië en Oekraïne.

’Nepnieuws’

De tapgesprekken die onderzoekers van de MH17-vlucht hebben vrijgegeven, zijn deels vals en onbevestigd. Dit zegt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in een reactie.

Woordvoerster Maria Zakharova van het Russische ministerie zei op een persbriefing in Moskou dat de wereld overspoeld wordt met wat zij nepnieuws noemde. Daardoor is het van vitaal belang om de echtheid van dergelijke opnames te testen, voegde ze toe.

 Bekijk ook: 

 Rutte krijgt Australische onderscheiding voor optreden na MH17 

Bekijk meer van; lucht- en ruimtevaartongeval/-incident strafonderzoek politiek Oekraïne JIT Malaysia Airlines-vlucht 17

JIT: Naam Russische minister genoemd in gesprekken rond neerhalen MH17

NU 14.11.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) heeft telefoongesprekken ontdekt waarin Russische separatisten in Oost-Oekraïne praten over MH17 en hierbij de namen noemen van hoge functionarissen binnen de Russische overheid. Het gaat onder meer om de naam Sergey Shoygu, de Russische minister van Defensie. Het JIT heeft donderdag een getuigenoproep verspreid.

“Het JIT zoekt naar informatie over de opdrachtgevers in de bestuurlijke en militaire hiërarchie, die het mogelijk hebben gemaakt dat MH17 in Oost-Oekraïne kon worden neergeschoten door de BUK TELAR.”

“Uit nader onderzoek, waaronder getuigenverhoren van voormalige DPR-leden, kan worden afgeleid dat de Russische invloed verder ging dan het leveren van militaire steun alleen. Dit kan ook blijken uit opgenomen gesprekken die DPR-leiders voerden met hoge functionarissen van de Russische overheid.”

Een voorbeeld van een gesprek;

  • A.: We hebben je drie keer gebeld. Samengevat, hij heeft al een bevel gegeven aan ‘watiszijnnaamookalweer’. Ze zijn akkoord met het leveren van … nadat zij een bevel hebben gekregen van een persoon wiens naam begint met ‘sh’. Ken je hem?
  • B.: Nee, ik ken hem niet. Wie is dat?
  • A.: Nou, het gaat om Shoygu.

A. in dit bovenstaande gesprek is een van de verdachten die volgend jaar vervolgd zal worden: Sergey Dubinsky.

Telefoongesprekken openbaar gemaakt door JIT

De nabestaanden van de slachtoffers zijn donderdag op de hoogte gesteld. Een reeks gesprekken wordt openbaar gemaakt op de website van het JIT. Ook worden details genoemd over de beveiligde communicatiemiddelen “waarmee DPR-strijders en Russische functionarissen” volgens het JIT communiceerden. “De telefoonnummers komen uit dezelfde reeks en lijken verstrekt te zijn door de Russische veiligheidsdienst FSB”, aldus het onderzoeksteam.

“Er was destijds dagelijks contact tussen deze nummers over bestuurlijke, financiële en militaire zaken in de DPR. Het JIT wil weten welke personen deze nummers gebruikten.” Volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de telefoongesprekken deels nep.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Rechtszaak tegen verdachten begint in maart 2020

Deze zomer heeft het JIT bekendgemaakt dat vier mannen, te weten Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko, vervolgd zullen worden voor het neerschieten van MH17. Zij zouden onder meer de buk-raket hebben vervoerd. Het proces begint op 9 maart 2020 op het Justitieel Complex bij Schiphol.

Vijf jaar geleden vertrok het vliegtuig vanaf Amsterdam naar Kuala Lumpur. Boven Oekraïne werd de vlucht neergehaald door een buk-raket van pro-Russische separatisten. De 298 inzittenden zijn allen omgekomen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Zie ook: Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: MH17 Buitenland

Onderzoeksteam MH17 op zoek naar Russische topfunctionarissen

AD 14.11.2019 Het MH17-onderzoeksteam doet een nieuwe getuigenoproep in het strafrechtelijk onderzoek. Het Joint Investigation Team (JIT) zoekt informatie over politieke en militaire topfunctionarissen uit Rusland, die mogelijk opdracht hebben gegeven tot het neerhalen van het toestel. In afgeluisterde telefoongesprekken uit 2014, die nu zijn vrijgegeven, zeggen rebellen in Oost-Oekraïne onder meer ‘dat onze orders direct uit Moskou komen’.

Uit de vorige getuigenoproep van juni 2019 kwam al naar voren dat de top van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk’ (DNR) contact onderhield met Russische overheidsfunctionarissen over militaire steun in Oost-Oekraïne. Uit nader onderzoek, waaronder getuigenverhoren van voormalig DNR-leden en opgenomen telefoongesprekken, blijkt dat de Russische invloed verder ging dan het leveren van militaire steun alleen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Het JIT heeft een aantal afgeluisterde gesprekken op internet gepubliceerd. Ook worden details bekendgemaakt over de beveiligde communicatiemiddelen waarmee de rebellen en Russische functionarissen communiceerden. De telefoonnummers komen uit dezelfde reeks en lijken verstrekt te zijn door de Russische veiligheidsdienst FSB. Dagelijks was er contact tussen partijen over bestuurlijke, financiële en militaire zaken.

Zo heeft het JIT  nu telefoongesprekken gepubliceerd tussen onder meer de toenmalige leider van de separatisten, Alexander Borodai, die tegen een onbekende persoon zegt:  ,,Ik voer orders uit en bescherm de belangen van maar één staat: de Russische federatie. Daar gaat het om.’’

Mandaat

In een ander afgeluisterd gesprek, van begin juli 2014, zegt een DNR-lid tegen een lokale commandant dat ‘er mensen komen met een mandaat van Shoygu’. Sergey  Shoygu is de minister van Defensie van Rusland. ,,Mensen uit Moskou zullen het commando overnemen.’’

In een derde gesprek, tussen twee rebellen, wordt verwezen naar twee Russische inlichtingendiensten: de FSB en de GRU. ,,We krijgen de orders direct uit Moskou’’, zeggen ze daarin beide. Dat gesprek wordt gevoerd op de dag na het neerhalen van MH17.

Zeker in de eerste helft van juli 2014 was er dagelijks telefonisch contact tussen de rebellen en de Russische Federatie over militaire operaties. Bovendien blijkt dat bijna het hele budget van de DNR afkomstig is van Russische fondsen. Bovendien bepaalden de Russen voor een belangrijk deel de bestuurlijke organisatie in Donetsk.

Volgens de stichting Vliegramp MH17 geven de gesprekken een steeds duidelijker beeld van de betrokkenheid van Moskou bij het neerhalen van de MH17. ,,Nu lijkt er ook een relatie te zijn tussen de levering van de Buk-raketten en Moskou’’, zegt voorzitter Piet Ploeg namens de nabestaanden. ,,Dat is meer dan alleen een vingerwijzing.’’

Ploeg noemt het ‘hartstikke goed’ dat het onderzoeksteam vasthoudend op zoek blijft naar de verantwoordelijken voor het neerhalen van het vliegtuig. ,,Het JIT zoek naar degenen die op de knoppen hebben gedrukt en naar betrokkenen bij de Russische regering. Blijkbaar is er zoveel informatie dat het de moeite waard is om nieuwe getuigen te zoeken.’’

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een reactie dat de tapgesprekken deels vals en niet bevestigd zijn.

Oorlog

Igor Girkin. © AFP

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een Buk-raket uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders kwamen daarbij om het leven. Uit onderzoek van het JIT bleek dat de Buk-raket – inclusief het personeel – uit Rusland kwam en in Oost-Oekraïne werd ingezet om pro-Russische separatisten te ondersteunen in de oorlog.

In juni maakte het Openbaar Ministerie bekend voldoende bewijs te hebben om vier verdachten te vervolgen voor moord. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner. Hoofdofficier van Justitie Fred Westerbeke sprak toen van een ‘gedenkwaardige dag’. ,,We hadden de nabestaanden beloofd te achterhalen wie verantwoordelijk zijn voor de dood van hun geliefden. Ik ben trots dat we die belofte kunnen nakomen.’’

Een van de verdachten is Igor Girkin, destijds leider van het pro-Russische separatistenleger. Hij zou de Buk-raket in Rusland hebben besteld. Daarnaast gaat het om de Russische inlichtingenbazen Sergei Doebinski en Oleg Poelatov en de Oekraïense garnizoenscommandant Leonid Kharchenko.

Zinloos

Het proces tegen de verdachten begint op 9 maart volgend jaar in de rechtbank van Schiphol. De kans dat de vier in Nederland worden berecht, is minimaal. Zowel Girkin als Doebinski lieten vanuit Rusland weten niet te zullen opdagen. Nederland heeft niet om uitlevering van de verdachten gevraagd, omdat dat zinloos is. Zowel de Russische als de Oekraïense grondwet verbiedt het om onderdanen uit te leveren.

Het JIT wil verder uitzoeken welke militairen de Buk-raket bedienden en wie in Rusland het bevel gaf om de raket naar Oekraïne te brengen. De aanklagers sluiten niet uit dat in de aanloop naar het proces meer verdachten in beeld komen.

Territorium 

Een van die verdachten, Vladimir Tsemach, zei onlangs bereid te zijn te getuigen tijdens de rechtszaak. Maar hij wil dat alleen doen vanuit de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR) in Oost-Oekraïne. ,,Hij is bang en heeft het erg moeilijk met datgene wat hem is overkomen’’, verklaarde zijn advocaat Anatoli Koetsjerena tegenover het Russische persbureau TASS. ,,Niettemin wil hij getuigen aan zowel de Nederlandse als de Oekraïense onderzoekers, om zijn goede naam te beschermen. Maar hij wil dat alleen doen op het territorium van de DNR.’’

Tsemach kan een belangrijke getuige zijn in het proces. Hij was destijds als commandant van de luchtafweer van de DNR in Snizjne mogelijk betrokken bij het verbergen van de bewuste lanceerinstallatie na de aanslag. Volgens het JIT is de Buk-raket vanuit Snizjne gelanceerd.

Tsemach werd eind juni door Oekraïense commando’s ontvoerd uit zijn huis in Snizjne. Hij werd overgebracht naar een gevangenis in Kiev, maar begin september overgedragen aan Rusland als onderdeel van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Voordat hij werd overgedragen hebben Nederlandse onderzoekers hem nog kunnen verhoren over zijn rol.

Vladimir Tsemach. © Privéfoto

Minister van defensie Sergej Sjojgoe tijdens een wapenbeurs in 2018, waar hij een toespraak geeft. Beeld EPA

Openbaar Ministerie heeft Russische defensieminister op het oog rond MH17

Trouw 14.11.2019 Nieuwe informatie na een eerdere getuigenoproep in juni leidt tot de conclusie dat hoge Russen nauw betrokken waren bij militaire operaties in Oekraïne ten tijde van de vliegramp met MH17.

Het Openbaar Ministerie onderzoekt of hooggeplaatste Russen een rol hadden bij de inzet van de luchtafweerraket die vlucht MH17 op 17 juli 2014 neerschoot. Donderdag bracht het OM samen met andere leden van het internationale onderzoeksteam JIT een nieuwe getuigenoproep uit. Daarin wordt onder meer naar informatie gevraagd over de rol van de Russische defensieminister Sergej Sjojgoe en die van Alexander Bortnikov, directeur van de veiligheidsdienst FSB.

Bij een eerdere oproep in juni vroeg het OM in meer algemene zin om informatie over de rol van Vladislav Soerkov. Dat is een belangrijke adviseur van president Poetin die in de zomer van 2014 in contact stond met de door Rusland gesteunde separatisten in het oosten van Oekraïne. Die zoektocht heeft nieuwe inzichten opgeleverd. “Russische invloed op de Volksrepubliek Donjetsk ging verder dan militaire steun, en de banden tussen Russische functionarissen en leiders van de Volksrepubliek Donjetsk blijken nauwer.”

Het OM baseert dit onder meer op telefoongesprekken van Alexander Borodaj, die in de zomer van 2014 premier van de separatisten was. Hij belde bijna dagelijks met een drietal telefoonnummers. De onderzoekers vermoeden nu dat dit zijn bazen in Moskou waren. Een van de gesprekspartners wordt een keer ‘een hoge baas’ genoemd, die is ‘overgevlogen vanuit Moskou’.

Zoektocht naar hoge Russen

Uit andere gesprekken blijkt dat de Russische geheime diensten zich vanaf begin juli directer gingen bemoeien met de strijdmacht van de separatisten. Ze wilden krijgsheren aan de kant schuiven om zelf de controle over operaties te hebben.

Het OM wil daarom nu weten welke rol Sjojgoe en Bortnikov hadden bij de planning en uitvoering van militaire operaties in de zomer van 2014 in Oekraïne. De tweede vraag is of zij betrokken waren bij de inzet van de Buk-raket die op 17 juli MH17 neerschoot. Dezelfde vragen leven ook rond Soerkov, en Sergej Aksyonov, de leider van de door Rusland geannexeerde Krim.

De nieuwe getuigenoproep is niet bedoeld voor het eerste MH17-proces. Dat begint in maart 2020 tegen een viertal mannen die een leidende rol hadden binnen de strijdmacht van de separatisten in juli 2014. Maar alleen al het feit dat de Buk-raket rechtstreeks van een Russische legereenheid kwam, maakt dat er nog meer betrokkenen moeten zijn. Het tweede deel van de zoektocht lijkt zich nu te richten op hoge Russen die mogelijk besloten tot de inzet van dit geavanceerde wapen in Oekraïne.

IJzige verhoudingen

Dat zet de relatie tussen Nederland en Rusland alleen maar verder onder druk. Minister van buitenlandse zaken Stef Blok zal eind dit jaar een Rusland-strategie presenteren. Een van de cruciale vragen is of het diplomatieke contact met Rusland weer geïntensiveerd moet worden, en zo ja hoe. De verhoudingen zijn al jaren ijzig.

Alleen Blok en premier Mark Rutte onderhouden contact met hun Russische collega’s, maar van handelsmissies door andere bewindspersonen is geen sprake. Bilaterale gesprekken op hoog niveau beperken zich dus tot moeilijke onderwerpen als MH17. Nu het Openbaar Ministerie haar pijlen richt op een Russische minister zal het voor Nederland niet eenvoudiger worden de komende tijd weer een bredere relatie met Moskou aan te gaan.

Lees ook: 

De zoektocht naar MH17-verantwoordelijken is openlijke confrontatie met de top van het Kremlin

De zoektocht naar de verantwoordelijken voor het neerschieten van vlucht MH17 is sinds juni 2019 een openlijke confrontatie tussen Nederland en de het Kremlin. Het Openbaar Ministerie richtte zich toen op een vertrouweling van president Poetin en op actief dienende Russische militairen.

Felle discussie in Oekraïne over ‘capitulatie’ tegenover Rusland

In Oekraïne woedt een hevig debat over concessies die president Zelenski deed om vredesbesprekingen met Poetin mogelijk te maken. Zowel voor- als tegenstanders van overleg zijn pessimistisch over de uitkomst ervan.

Dossier; MH17

Meer over; Oekraïne Rusland MH17 politiek OM MH17 Marno de Boer

Advocaat: ‘MH17-verdachte bereid verklaring af te leggen bij OM’

NU 08.11.2019 MH17-verdachte Volodymyr Tsemach is bereid om een verklaring af te leggen ten overstaan van de Oekraïense en Nederlandse justitie, meldt The Moscow Times vrijdag op basis van Tsemachs advocaat Anatoli Koetsjerena.

Tsemach zou echter alleen een verklaring willen afleggen op het pro-Russische separatistische grondgebied in Oost-Oekraïne, stelt Koetsjerena. Tsemach verblijft momenteel in de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk.

“Hij heeft het zwaar door wat hem is overkomen, maar hij is nog steeds klaar om bij zowel de Nederlandse als de Oekraïense onderzoekers zijn naam te zuiveren”, aldus de advocaat.

Koetsjerena zegt dat zowel Oekraïne als Nederland nog niet heeft gereageerd. Nog niemand zou Tsemach hebben benaderd om “verschillende ondervragingsvormen” aan te bieden.

MH17-verdachte: ‘Ze boden me Nederlands paspoort en huis aan’

Tsemach vrijgelaten bij gevangenenruil tussen Kiev en Moskou

In juni van dit jaar werd Tsemach ontvoerd door de Oekraïense geheime dienst en vastgezet. In september was de MH17-verdachte echter onderdeel van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland.

Na de ruil werd Tsemach in Rusland vrijgelaten, ondanks het Nederlandse verzoek om de verdachte gevangen te houden. Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) zegt in een reactie tegen NU.nl bij aankomst van Tsemach in Rusland een verzoek tot onmiddellijke aanhouding te hebben gedaan.

Het OM zegt verder dat het Joint Investigation Team (JIT) Tsemach graag in Nederland wil spreken en zegt dat er nog wordt gewacht op verdere afhandeling van het verzoek. De Nederlandse justitie heeft Tsemach wel al kunnen verhoren in Oekraïne voordat hij naar Rusland werd gebracht in het kader van de gevangenenruil.

Tsemach: ‘Nederland bood mij paspoort aan’

De MH17-verdachte zei in een na zijn vrijlating opgenomen interview dat Nederlandse en Australische autoriteiten hem een Nederlands paspoort en een huis in Nederland hadden aangeboden in ruil voor een getuigenis.

Het Nederlandse OM wil vier verdachten vervolgen voor de vliegramp met toestel MH17. Eén van hen is Igor Girkin, het hoofd van de pro-Russische strijdkrachten in Oekraïne. De rechtszaak tegen de vier verdachten begint in maart 2020.

Zie ook: Nederland vraagt Rusland om uitlevering MH17-verdachte Tsemach

Lees meer over:

Oekraïne Rusland MH17

‘MH17-verdachte Vladimir Tsemach wil getuigen’

NOS 08.11.2019 Vladimir Tsemach AFP

NOS Nieuws • Buitenland • Vandaag, 12:48

‘MH17-verdachte Vladimir Tsemach wil getuigen’

Bekijk ook;

Vladimir Tsemach in de rechtszaal in Kiev EPA

MH17-verdachte: Nederland bood me huis en pas aan

NOS 02.11.2019 Nederland zou MH17-verdachte Vladimir Tsemach tijdens verhoren in Kiev een Nederlands paspoort hebben aangeboden, bescherming en een huis. Dat zegt Tsemach in een interview met het Russische staatspersbureau RIA Novosti.

Volgens de Oekraïner waren de Nederlandse en ook de Australische rechercheurs die hem verhoorden bereid om ver te gaan in ruil voor zijn getuigenis over het neerhalen van vlucht MH17 in juli 2014. Tsemach ging niet in op het aanbod, naar eigen zeggen omdat hij niets te maken heeft met de ramp.

Het toestel van Malaysia Airlines, met 298 mensen aan boord, werd boven het strijdgebied in Oost-Oekraïne neergehaald door een Russische Buk-raket. Niemand overleefde de crash; onder de doden waren 196 Nederlanders.

Commandant bij de luchtverdediging

Vladimir Tsemach wordt door het Openbaar Ministerie als verdachte aangemerkt, omdat hij ten tijde van de MH17-ramp commandant zou zijn geweest van de luchtverdediging van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Afgelopen zomer werd hij door de Oekraïense geheime dienst gekidnapt en naar een cel in de hoofdstad Kiev overgebracht.

In weerwil van Nederlandse protesten werd Tsemach in het kader van een gevangenenruil met Rusland in september op een vliegtuig naar Moskou gezet. Vlak hiervoor vlogen justitiemedewerkers naar Kiev om Tsemach in de cel te ondervragen. Daar zou hem dus een getuigenbeschermingsprogramma zijn geboden, naast een paspoort en huisvesting in Nederland.

Dat zou helemaal niet gek zijn, zegt correspondent David Jan Godfroid vanuit Moskou. Vanwege zijn positie in 2014 zou hij een belangrijke getuige zijn en zo iemand verdient bescherming: “Rusland gaat niet zachtzinnig om met mensen die praten over dingen die ze in Moskou liever onder tafel houden. Als hij wel had meegewerkt, zou hij zijn leven niet zeker zijn geweest.”

Oncontroleerbaar

De uitspraken van Tsemach zijn echter volstrekt oncontroleerbaar, zegt Godfroid. “Ook omdat RIA Novosti niet bepaald bekend is vanwege zijn onafhankelijke journalistiek. In tegendeel: het loopt aan de leiband van het Kremlin.”

Godfroid noemt het opvallend dat de interviewer tot dezelfde groep gevangenen hoorde die werd geruild met Rusland als Tsemach. Hij vraagt Tsemach op geen enkel moment naar diens mogelijke verantwoordelijkheid voor het neerhalen van het toestel.

Het Openbaar Ministerie wil niet reageren op de Russische berichtgeving: “We gaan nooit in op wat er er tijdens verhoren wordt gezegd”.

In maart 2020 begint in Nederland het proces tegen de verdachten van de MH17-ramp. Rusland spreekt elke betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel tegen en levert naar verwachting niemand uit tegen wie het internationale onderzoeksteam een aanklacht heeft ingediend.

Bekijk ook;

Bijna een half jaar uitgetrokken voor zittingen zaak-MH17 op Schiphol

NOS 10.10.2019 Voor de behandeling van de rechtszaak tegen de MH17-verdachten is bijna een half jaar uitgetrokken. De rechtbank Den Haag meldt dat het tussen maart 2020 en april 2021 in totaal 25 weken heeft gereserveerd in het Justitieel Complex Schiphol (JCS).

De rechtszaak tegen de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 wordt een van de grootste en meest beladen Nederlandse strafprocessen ooit. Voor de zaak moest zelfs de wet worden aangepast: het is mogelijk gemaakt om delen van de strafzaak in het Engels te behandelen. En bij hoge uitzondering mogen verdachten de zaak ‘bijwonen’ via een videoverbinding met het buitenland.

Het internationale onderzoeksteam JIT denkt dat het Russische leger en zelfs een hoge functionaris in het Kremlin betrokken waren bij het leveren van de Buk-raket waarmee vlucht MH17 boven Oekraïne is neergehaald. Maar de Russische president Poetin heeft keer op keer ontkend dat zijn land betrokken was.

Oekraïense president zegt medewerking toe

Naast het juridische onderzoek naar de ramp, komt er ook een feitenonderzoek naar de rol van Oekraïne. Een belangrijke vraag is waarom het luchtruim open was. De Oekraïense president Zelensky heeft bij een bezoek van minister Blok van Buitenlandse Zaken vandaag de medewerking bij dit onderzoek toegezegd.

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt.

Tsemach stond ruim twee maanden geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder al dat de regering in Kiev het luchtruim boven het oostelijke strijdgebied had moeten sluiten. In het onderzoek wordt ook een deel van het Russische luchtruim meegenomen, liet Blok weten in een persverklaring.

Bekijk ook;

Blok: Oekraïne werkt mee aan MH17-onderzoek

AD 10.10.2019 Oekraïne zegt toe mee te werken aan een “feitenonderzoek” naar de rol van dat land bij het neerhalen van vlucht MH17. Dat zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken), die een bezoek brengt aan Kiev. Het onderzoek richt zich op de vraag waarom het luchtruim open was ten tijde van de ramp.

Blok heeft de kwestie uitgelegd in een gesprek met president Volodimir Zelenski, zegt hij telefonisch tegen het ANP. ,,Ik heb uitgelegd dat de nabestaanden dit al lang willen en dat de Kamer hierover een motie heeft aangenomen.” Zelenski heeft zijn medewerking toegezegd, aldus de minister.

Ook in het Oekraïense parlement leefden volgens Blok vragen over het onderzoek. ,,Daar was duidelijk een behoefte aan een toelichting.”

De Tweede Kamer nam begin deze maand met grote meerderheid een motie aan waarin om het onderzoek werd gevraagd. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder al dat de regering in Kiev het luchtruim boven het oostelijke strijdgebied had moeten sluiten.

Rutte krijgt Australische onderscheiding voor optreden na MH17

Telegraaf 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij vanwege zijn „voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap” na het neerhalen van vlucht MH17, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld.

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ’Honorary Companion’ in ’the Order of Australia’.

Bekijk meer van; Mark Rutte Scott Morrison Australië Malaysia Airlines-vlucht 17

Australië lauwert Rutte om ‘voortreffelijk leiderschap’ na MH17-ramp

AD 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij met name vanwege zijn ‘voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap’ nadat vlucht MH17 was neergehaald, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld. .

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ‘Honorary Companion’ in ‘the Order of Australia’.

Australië lauwert Rutte voor optreden na MH17

MSN 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij vanwege met name zijn “voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap” na het neerhalen van vlucht MH17, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld.

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ‘Honorary Companion’ in ‘the Order of Australia’.

Nabestaanden MH17 mogen Russische minister toespreken

AD 04.10.2019 MH17-nabestaanden krijgen de kans om bij de Raad van Europa onder meer de minister van Buitenlandse Zaken van Rusland en Oekraïne toe te spreken. De Franse onderminister voor Europese zaken Amélie de Montchalin beloofde dat na vragen van de Nederlandse politicus Pieter Omtzigt.

Omtzigt is deze week met nabestaanden van de slachtoffers van MH17 in Straatsburg geweest. Daar hebben ze meer dan 100 parlementariërs gesproken en presentaties gegeven. Er is onder meer met een Russische senator gesproken. Tijdens het vragenuurtje van de Raad van Europa heeft Omtzigt aan de voorzitter gevraagd of het Comité van Ministers (20 ministers van Buitenlandse Zaken) de nabestaanden in de toekomst wil ontvangen.

De Franse onderminister (Frankrijk is voorzitter) heeft dit nu volgens Omtzigt toegezegd. ,,Dan kunnen de nabestaanden nu dus voor het eerst de Minister van Buitenlandse Zaken van Rusland toespreken. Nu het land weer echt aanwezig is, kan het heel moeilijk aan dit soort gelegenheden ontkomen.’’

Oekraïense ambassadeur na oproep onderzoek: we hebben niets te verbergen

NOS 04.10.2019 Een onderzoek naar de rol van Oekraïne bij de ramp van MH17 en naar het niet sluiten van het luchtruim, zoals de Tweede Kamer wil, leidt af van het werkelijk onderzoek naar de schuldigen. Dat zegt de Oekraïense ambassadeur Vsevolod Chentsov.

Oekraïne werkt wel mee aan het onderzoek. “Wij hebben niets te verbergen”, aldus de ambassadeur. “Mijn regering is altijd bereid informatie te geven.” Chentsov waarschuwt wel dat het afleidt van een onderzoek naar de schuldigen. “De echte vraag is: wie deed dit en waarom?”

In 2015 oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat Oekraïne het luchtruim had moeten sluiten. Dan had vlucht MH17 een andere route naar Kuala Lumpur gekozen en was het toestel niet uit de lucht geschoten. Eerder deze week steunde een meerderheid in de Kamer een voorstel van SP en CDA voor een onderzoek naar de redenen van dat niet sluiten.

Het is ook belangrijk voor de nabestaanden, aldus CDA-Kamerlid Van Dam.

Minister Blok noemt het belangrijk dat Oekraïne open staat voor zo’n onderzoek. “Ik ben blij met deze toezegging van Oekraïne”, zei hij vanochtend. Eerder was Blok terughoudend over het onderzoek, maar toen bleek dat een meerderheid van de Kamer het wilde stemde hij ermee in.

Volgens het CDA is zo’n onderzoek belangrijk en dringt de tijd omdat geheugens en data verloren gaan. “Het is ook belangrijk voor de nabestaanden. Het gaat over het inzicht voor hen. Weten of er iets voorkomen had kunnen worden, snappen wat er gebeurd is”, betoogde CDA-Kamerlid Van Dam eerder deze week.

Gevangenenruil

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Tot woede van nabestaanden en anderen: daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt. Volgens de ambassadeur was de uitruil “noodzakelijk om Oekraïense gevangenen uit Rusland vrij te krijgen”. “Het was onze missie om levens te redden en mensen terug te brengen die veel geleden hebben in Rusland”, zei hij.

Oekraïne wil volgens de ambassadeur, net als Nederland, de schuldigen van de MH17-ramp voor het gerecht krijgen. De ambassadeur hoopt dat de samenwerking met Nederland niet vertroebelt.

Bekijk ook ;

Advocaten MH17 boos: Rusland frustreert procedure nabestaanden bij Europees Hof

AD 03.10.2019 Rusland vertraagt de klachtprocedure van MH17-nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). De Russen weigeren inhoudelijk te reageren en eisen dat de procedure wordt stilgelegd. Het internationale advocatenteam dat nabestaanden bijstaat, is boos. ,,Ze hebben geen enkel moreel besef.’’

Nabestaanden leggen bloemen bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen tijdens de vijfde nationale herdenking van de vliegramp met vlucht, afgelopen zomer © ANP

Honderden nabestaanden hebben Rusland in 2016 aangeklaagd bij het EHRM. Ze houden de Russen verantwoordelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, de dood van alle 298 inzittenden en het frustreren van het onderzoek naar de toedracht en de daders.

Het hof heeft de klacht begin april van dit jaar in behandeling genomen. Rusland moest voor 3 september inhoudelijk reageren op de klacht. Dat is niet gebeurd, tot woede van het internationale advocatenteam MH17, dat 304 Nederlandse en buitenlandse nabestaanden van 141 slachtoffers bijstaat.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Andere klachten

Rusland heeft gevraagd de zaak op te schorten. Het hof heeft dat verzoek afgewezen. Daarop hebben de Russen nieuwe juridische vragen ingediend over de procedure. Ze eisen dat die wordt stilgelegd in afwachting van enkele andere klachten die Oekraïne tegen Rusland bij het EHRM heeft ingediend. Die gaan niet over MH17, maar over de oorlog in Oost-Oekraïne, waaronder de inval in de Krim.

Rusland wil eventueel wel op ‘een deel’ van de klachten inhoudelijk reageren. Het land krijgt van het hof nu tot 9 december de tijd te reageren. ,,Ze trekken juridisch alles uit de kast en passen een vertragingstactiek toe’’, zegt Sander de Lang (SAP), advocaat van het kernteam MH17. ,,Dit is een tegenslag voor de nabestaanden. Dit betekent dat de procedure nóg langer gaat duren. Rusland heeft geen enkel moreel besef van hoe dit voor de nabestaanden is.’’

Interventie

© ANP

De advocaten beraden zich nog op een reactie op het uitstel. Ze hopen dat het EHRM de termijnen ‘strak’ houdt, zodat de klacht snel inhoudelijk behandeld kan worden.

De Nederlandse regering schaarde zich afgelopen mei al achter de klachtprocedure van nabestaanden bij het hof. Ze maakt gebruikt van het recht van ‘interventie’. Hiermee geeft een land aan de klagers te steunen. Dit gebeurt zelden.

Het kabinet wil de nabestaanden zo helpen ‘hun recht te halen’. ,,Dit past in ons gezamenlijk streven om degenen die verantwoordelijk zijn voor deze vreselijke daad aan te pakken’’, zei premier Mark Rutte.

Inmiddels hebben in navolging van Nederland ook de regeringen van Oekraïne en Canada zich aangesloten bij de procedure.

Blok moet (met tegenzin) onderzoek naar het luchtruim van Oekraïne doen

AD 01.10.2019 De regering moet nog eens kijken naar de rol van Oekraïne bij de ramp met de MH17. Dat heeft de Tweede Kamer afgedwongen bij minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) tijdens een debat over de vliegramp.

De Kamer wil onderzocht hebben waarom het luchtruim in de dagen van de aanslag niet gesloten was, terwijl er destijds een oorlog gaande was in het gebied. Om die reden was er eigenlijk voldoende aanleiding om het luchtruim te sluiten, oordeelde de Onderzoeksraad in 2015.

Het kabinet was tot dusver echter terughoudend om ook Oekraïne de maat te nemen, omdat het een bondgenoot was en is bij de berechting en het onderzoek naar de ramp. Oekraïne werd, anders dan Rusland, dan ook niet aansprakelijk’gehouden. Het kabinet zag daarvoor ‘geen bewijs’ en vond ‘geen onderzoek nodig’.

Ook in het debat zei Blok dat hij zo’n onderzoek ‘moeilijk’ acht, maar op last van de Kamer moet hij nu wel nader kijken naar de rol van Oekraïne, dat hij toch vooral als bondgenoot ziet.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Tsemach

De goede verstandhouding met Oekraïne is nu wel enigszins veranderd, omdat het land een belangrijke getuige en mogelijke verdachte in het MH17-proces heeft vrijgelaten. Deze Vladimir Tsemach was een commandant van de pro-Russische separatisten en had dus kunnen getuigen over de betrokkenheid van Rusland bij de aanslag.

Tsemach werd echter betrokken in een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Daardoor kwam hij in Rusland in vrijheid, tot ergernis van Nederland. Wel is Tsemach nog verhoord voordat hij werd uitgeruild, maar dat lijkt een schrale troost. Volgens minister Ferd Grapperhaus (Justitie) is ‘alles gedaan’ om de ruil met Tsemach te voorkomen. ,,Maar dat is niet gelukt.’’

Minister Blok benadrukte dat premier Mark Rutte eind augustus nog druk heeft gezet op Volodymyr Zelensky, de president van Oekraïne. Dat zorgde voor een week uitstel van de ruil, maar meer leverde dat niet op.

Het bood wel het Openbaar Minister de kans om Tsemach nog te verhoren, maar of dat toen nog iets heeft opgeleverd is niet bekend.

Grapperhaus zegt wel dat Oekraïne niet het verdrag heeft geschonden dat Nederland sloot met dat land. ,,Naar de letter gaat het over iets anders. Maar het is heel duidelijk dat de Nederlandse regering teleurgesteld is dat deze gevangenenruil heeft plaatsgevonden en Tsemach daar deel van heeft uitgemaakt. Het is zout in de wonden van de nabestaanden.”

Kamer wil onderzoek naar rol Oekraïne bij MH17

NOS 01.10.2019 De Tweede Kamer wil dat er een nader onderzoek komt naar de rol van Oekraïne bij de ramp met de MH17. Alle partijen die vanavond aanwezig waren bij een debat over de kwestie steunen een motie van het CDA en de SP. Het onderzoek moet vooral gaan over het niet sluiten van het luchtruim boven het oosten van Oekraïne, terwijl daar wel gevechten waren.

Minister Blok reageerde tijdens een debat in de Tweede Kamer aanvankelijk terughoudend. “Juridisch zien wij daar geen reden voor”, zei hij. Volgens Blok is zo’n onderzoek geen makkelijke opgave, omdat je ook de medewerking van Rusland nodig hebt. “Het gaat ook over hun luchtruim.” Maar de minister verzet zich niet tegen het inventariseren van de mogelijkheden van zo’n feitenonderzoek.

Volgens Kamerlid Chris van Dam van het CDA dringt de tijd: “Geheugens verbleken, data gaan verloren.” Het is ook belangrijk voor de nabestaanden, betoogde hij. “Het gaat over het inzicht voor de nabestaanden, weten of er iets voorkomen had kunnen worden, snappen wat er gebeurd is.”

In 2015 oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid al dat Oekraïne het luchtruim had moeten sluiten. Dan had vlucht MH17 een andere route naar Kuala Lumpur gekozen en was het toestel niet uit de lucht geschoten.

Tot nu toe heeft het kabinet geen stappen willen nemen tegen Oekraïne. In het kader van het internationale onderzoek naar de ramp vond het kabinet het belangrijk om de relatie met het land goed te houden.

Tsemach

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt.

Tsemach stond ruim twee maanden geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Minister Blok zei tot verbazing van de Kamer dat hij sinds die gevangenenruil nog geen contact heeft gehad met zijn Russische ambtgenoot Lavrov. De Kamer ging er vanuit dat Nederland Rusland op het hoogste niveau had aangesproken op de kwestie, maar in werkelijkheid is alleen de Russische zaakgelastigde in Nederland op het matje geroepen.

Blok heeft niet gebeld met Moskou, en ook bij de jaarvergadering van de VN, vorige week in New York, heeft hij Lavrov er niet over aangesproken. In het Kamerdebat zei Blok dat hij het juiste moment afwacht voor zo’n gesprek. Dat doet hij in overleg met het OM en het internationale onderzoeksteam JIT.

Bekijk ook;

Kabinet wil naar rol Oekraïne bij MH17 kijken

Telegraaf 01.10.2019 Het kabinet wil kijken of er verder onderzoek mogelijk is naar de rol van Oekraïne bij de ramp met vlucht MH17. Dat zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) in de Tweede Kamer. Een voorstel van het CDA en SP voor het onderzoek kreeg de steun van de hele Kamer.

Blok temperde wel direct de verwachtingen. Het gaat om het luchtruim van Oekraïne en Rusland. „Het is praktisch geen makkelijke opgave.”

Volgens Chris van Dam (CDA) is het onderzoek nodig om „te snappen wat er gebeurd is” op 17 juli 2014 toen vlucht MH17 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne werd neergehaald. Dat gebeurde volgens internationaal onderzoek door een Buk-raket die uit Rusland kwam.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder dat Oekraïne het luchtruim boven het strijdgebied had moeten sluiten.

De Tweede Kamer toonde zich verder verbaasd dat Blok nog geen contact heeft gehad met zijn Russische collega Sergei Lavrov sinds de uitlevering van de MH17-verdachte Vladimir Tsemach door Oekraïne aan Rusland. De Russische zaakgelastigde is op het matje geroepen, aldus de minister.

Gevangenenruil

Tsemach werd begin vorige maand aan de Russen overgedragen in een gevangenenruil met Oekraïne. Het Openbaar Ministerie had dat graag voorkomen omdat ze Tsemach ter beschikking wilde houden voor het MH17-onderzoek. Het kabinet zei teleurgesteld te zijn door het Oekraïense besluit.

Volgens Kamerleden had Blok eerder in de Kamer de indruk gewekt dat hij op hoog niveau contact met Rusland zou zoeken na de uitlevering om zijn ongenoegen kenbaar te maken. Waarom is geen contact gezocht tijdens de Algemene Vergadering van de VN, vroeg Lilianne Ploumen (PvdA). „Een belletje was op z’n plaats geweest”, meende Sjoerd Sjoerdsma (D66).

Het CDA vroeg zich af of het kabinet wel „scherp genoeg” in de zaak Tsemach is geweest. Oekraïne heeft de prioriteit gelegd bij de geopolitiek en niet bij gerechtigheid voor MH17, zei minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). Hij sprak van een „bittere werkelijkheid.” Hij noemde de ruil „zout in de wonde van Nederland en vooral de nabestaanden.”

Bekijk meer van; Stef Blok  Oekraïne  Malaysia Airlines-vlucht 17

Kabinet trekt 54 miljoen euro uit voor MH17-proces

AD 30.09.2019 Het kabinet trekt zeker 54 miljoen euro uit voor het proces rond de aanslag op de MH17. Het monsterproces kan wel tot vier jaar gaan duren.

Achter de schermen is de rechtbank van Den Haag volop bezig met het voorbereiden van de megazaak die in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol zal plaatsvinden..

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Zo wordt momenteel bekeken hoe en waar alle nabestaanden een plek kunnen krijgen, omdat de zittingszalen te klein zijn om iedereen te accommoderen. Daarnaast zal een perscentrum in de omgeving van de rechtbank worden opgetuigd voor ten minste 350 journalisten.

Om de kosten te kunnen dragen heeft het kabinet alvast ruim 54 miljoen gereserveerd tot het jaar 2023, blijkt uit begrotingsstukken van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Voor de komende jaren, inclusief dit jaar, gaat het steeds om 9 miljoen per jaar. Voor 2018 was al eenzelfde bedrag apart gezet.

Het gaat dan om de kosten voor getuigenbescherming, het geld dat gemoeid is met de rechtspraak en kosten die het Openbaar Ministerie maakt voor het onderzoek.

De overige kosten voor bijvoorbeeld de eventuele detentie van verdachten, de beveiliging en de uitgaven die gemaakt worden voor het inzetten van tolken zullen ‘gezamenlijk door de JIT-landen worden gefinancierd’, schrijft het kabinet. Het proces start op 9 maart.

Verdachten

Het Openbaar Ministerie wil in ieder geval een viertal verdachten voor de rechtbank brengen. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner, waaronder Igor Girkin, de militair commandant van de rebellen in Oekraïne. Hij stuurde na het neerhalen van de MH17 een triomfantelijk bericht de wereld in over de aanslag. Het wordt echter niet verwacht dat de verdachten naar Schiphol zullen komen. Rusland levert namelijk geen onderdanen uit.

Zware beveiliging door politie en Marechaussee bij de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, waar het proces rond de MH17 volgend jaar plaatsvindt © ANP

Bovendien glipte nog een MH17-verdachte Nederland door vingers. De 58-jarige Volodymyr Tsemach werd onlangs tegen de zin van ons land deel van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Tsemach was echter ten tijde van de MH17-crash leider van een luchtafweerbrigade vlakbij waar de buk-raket werd gelanceerd. Het OM wilde hem horen als getuige of mogelijk vervolgen, maar Rusland betrok hem in een ruil van gevangenen met Oekraïne, waardoor hij nu in vrijheid is. Het OM liet echter wel weten dat het Tsemach heeft kunnen verhoren voor zijn vrijlating.

De Tweede Kamer debatteert morgenavond over het MH17-proces.

Ongrijpbare MH17-verdachte Tsemach zit veilig in Oekraïne door Russische hulp

AD 14.09.2019 Het MH17-onderzoeksteam wil hem dringend spreken, maar Rusland kaapte hem weg via een gevangenenruil. Wie is de Oekraïense commandant Vladimir Tsemach en wat kan hij vertellen over de raketaanslag die 298 burgerslachtoffers maakte?

De bizarre ontvoering van Vladimir Borisovitsj Tsemach begint op donderdagmorgen 27 juni 2019, vlak nadat Tsemach zijn vrouw naar het werk heeft gebracht. Buren zeggen dat Tsemach op zijn hoofd wordt geslagen met een fles. Zijn dochter Maria vindt later die dag bloedvlekken in hun woning in Snizjne, een stad in de DNR, het door pro-Russische rebellen bezette deel in Oost-Oekraïne.

Tsemach na zijn arrestatie, met hoofdwond.

Tsemach na zijn arrestatie, met hoofdwond. © Bellingcat.com

Tsemachs ontvoerders zijn commando’s van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe, die opdracht hebben gekregen om Tsemach te ontvoeren, diep in vijandelijk gebied. De kleine groep glipt door een gaatje in de vuurlinie aan de grens. Ze kennen het terrein goed, omdat ze er eerder als soldaat hebben gevochten.

Volgens onbevestigde ooggetuigenverslagen spuiten ze Tsemach plat, vermommen hem en rijden hem weg in een rolstoel. Dan begint de terugweg langs de vuurlinies. Gehaast rennen ze door een mijnenveld. Te gehaast.

Soldaat Oleksandr Kolodjazjnyj glijdt uit en valt met zijn heup op een mijn, vertelt een anonieme commando aan Radio Free Europe. Een commando die hem probeert te helpen, stapt ook op een mijn. Kolodjazjnyj overlijdt aan zijn verwondingen en de andere commando verliest een been, maar de operatie slaagt: Vladimir Tsemach belandt in een cel in Oekraïne.

Lees ook;

‘MH17-verdachte werd meerdere keren verhoord met goedkeuring van Europese leiders’

Lees meer

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

Lees meer

Slechts een pion?

Dochter Maria Levtsjenko-Tsemach zegt niet te begrijpen waarom haar vader is ontvoerd. Hij is maar een pion in het leger van de Volksrepubliek Donetsk (DNR) beweert ze. Dat zien Oekraïne, maar ook het Nederlandse Joint Investigation Team dat de MH17-ramp onderzoekt, anders. Zij beschouwen Tsemach als het hoofd van de luchtafweerbrigade in de DNR ten tijde van de vliegramp. Als íemand iets kan vertellen over de Buk-raket die op 17 juli 2014 maar liefst 298 burgerslachtoffers maakte, is hij het.

Tsemach, geboren in 1961, is een specialist als het gaat om het neerschieten van vliegtuigen. Hij studeerde af aan de hogere militaire academie van Poltava als Luchtafweerraket Commandant. In de jaren ‘80 vocht hij voor het Sovjetleger in Afghanistan. Hij was één van de eerste mijnwerkers die zich in het voorjaar van 2014 aansloten bij de pro-Russische rebellen die Oost-Oekraïne innamen.

Tsemach leidde in juli 2014 de afdeling ZU-23 in Snizjne, die Oekraïense vliegtuigen en helikopters aanviel. Hij zegt het neerstorten van de Boeing van Malaysian Airlines met eigen ogen te hebben gezien.

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Lipleesonderzoek

In een videoreportage uit 2015 lijkt Tsemach er zelfs over op te scheppen dat hij de Buk-lanceerinstallatie heeft verborgen. Lachend verklaart hij: ,,Ik heb die <…> verstopt. Ik kan zelfs laten zien waar ik hem achtergelaten heb.” Hoewel het cruciale woord is weggepiept, concludeert onderzoekscollectief Bellingcat na onder meer lipleesonderzoek dat het moet gaan om het woord Buk.

En dan zijn er nog speculaties dat Tsemach kan bevestigen dat niet rebellen, maar de Russen zelf de bewuste raket hebben afgeschoten. Ondermeer omdat hij betrokken zou zijn geweest bij het afvoeren van een Russisch bemanningslid van de raketinstallatie.

Reden genoeg om Tsemach uitgebreid te verhoren, of zelfs te vervolgen. Maar Rusland vindt iets om de Nederlandse plannen te dwarsbomen. Al maanden werkt het land aan een gevangenenruil met Oekraïne. Elk land zal 35 gevangenen vrijlaten. Maar Rusland komt eind augustus onverwachts met een extra eis: ook Tsemach moet in de ruil worden betrokken.

Waarom zou Rusland interesse in hem hebben, behalve dat hij een belangrij­ke getuige kan zijn in het MH17-pro­ces?

‘Deal aangeboden’

Met het ongewone verzoek laat Rusland zich in de kaarten kijken. Tsemach is immers een Oekraïner en geen Rus. Waarom zou Rusland interesse in hem hebben, behalve dat hij een belangrijke getuige kan zijn in het MH17-proces?

Bij het JIT is de stemming niet best als het Russische verzoek om Tsemach uit te ruilen bekend wordt. Teamleider Fred Westerbeke smeekt Oekraïne om de commandant niet uit te leveren, of op zijn minst de gevangenenruil uit te stellen. De procureur-generaal van het Openbaar Ministerie in Oekraïne Joeri Loetsenko (die twee weken geleden is opgestapt) regelt uitstel, zodat het JIT in elk geval Tsemach kan spreken.

Dat lukt: het JIT spreekt twee keer met Tsemach. Volgens Loetsenko biedt het JIT Tsemach zelfs een deal aan, zo schrijft hij op social media. Of die deal bijvoorbeeld strafvermindering of een nieuw leven in het buitenland inhoudt, vermeldt hij er niet bij. Het doet er ook niet toe, ‘want hij weigerde de overeenkomst.’

‘Het is oorlog’

Onverrichter zake keert het JIT terug. Toch schrijft Westerbeke op 30 augustus nog een brief aan het Oekraïense Openbaar Ministerie om Tsemach niet uit te ruilen. Het JIT heeft recente informatie binnengekregen die van de Oekraïner een verdachte maakt. Wat die informatie precies behelst, wil het onderzoeksteam niet prijsgeven.

Westerbekes nieuwe smeekbede heeft geen effect. Al jaren demonstreert de bevolking voor vrijlating van gevangenen in Rusland, zoals de in 2014 gevangengenomen regisseur Oleg Sentsov. De gevangenenruil is te belangrijk voor Oekraïne. ‘Waarom een man uitruilen die belangrijk is voor het MH17-onderzoek? Het antwoord is duidelijk: het is oorlog’, schrijft procureur generaal Loetsenko. ‘De vrijlating van onze gevangenen in Rusland is een dure plicht van onze staat.’

De onlangs afgetreden procureur-generaal Joeri Lutsenko.

De onlangs afgetreden procureur-generaal Joeri Lutsenko. © REUTERS

Terug naar Oekraïne

En zo belandt Tsemach in een rechtszaal in Kiev, voorafgaand aan de gevangenenruil. Hij wordt gefilmd in een glazen cel en speelt wat met zijn bril. Hij oogt vermoeid, gebroken. Vlak voordat hij wordt afgevoerd, weet een journaliste hem nog een vraag te stellen: ‘Bent u verhoord?’De vraag lijkt te slaan op MH17. Tsemach ontwijkt de vraag en zegt alleen: ,,Ik voel me slecht.”

Tsemach wordt naar Moskou gebracht. Zijn dochter Maria reist per bus naar hem toe om hem op te halen. Op social media bedankt ze de Russische overheid en zegt ‘een onbetaalbare schuld te hebben’ bij ‘onze president Vladimir Poetin.’ Deze week keerde ze terug naar Chartsyzsk, een plaatsje vlakbij Snizjne, vertelt ze aan deze krant. Haar vader heeft geen advocaat nodig, zegt ze. ,,Hij heeft niets te verbergen.”

Dat Tsemach is teruggekeerd naar de DNR komt de Russen goed uit, denkt de Amerikaanse Oekraïne-correspondent Christopher Miller. ,,Zolang hij in Oekraïne zit, kunnen ze Tsemach niet uitleveren aan Nederland. En mocht hem iets overkomen, kan Rusland zeggen dat het in Oekraïne is gebeurd. Mensen die te veel weten, komen in de DNR op vreemde manieren aan hun einde.”

Dochter Tsemach dolblij: ’Poetin eeuwige dank verschuldigd’

Telegraaf 11.09.2019 Terwijl het Openbaar Ministerie hem nog steeds naar Nederland probeert te halen, keert MH17-verdachte Vladimir Tsemach in vrolijke stemming naar huis. Dat laat zijn dochter weten op sociale media, vergezeld van een selfie.

„Er bestaat toch geluk in het leven”, schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach op VK, ook bekend als VKontakte, een Russische variant op Facebook. „Gerechtigheid! Er zijn goede mensen! Het leven is veel makkelijker geworden! Hoera vrienden, we gaan naar huis!”

Maria en vader Vladimir zouden elkaar nu in Rusland hebben ontmoet. Dat ze ’naar huis’ gaan, zou betekenen dat Tsemach op weg is naar de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk, waar pro-Russische rebellen een stuk grondgebied in handen hebben dat formeel nog van Oekraïne is.

Tsemach woonde daar. Hij zou er de commandant van de luchtafweerbrigade zijn geweest ten tijde van het neerhalen van HM17. Het JIT noemt hem officieel enkel een ’figuur van belang’.

Gevangenenruil

Tsemach werd afgelopen zaterdag als onderdeel van een omvangrijke gevangenenruil van Oekraïne naar Rusland gehaald, terwijl anderen de omgekeerde weg bewandelden.

Wereldleiders als Merkel, Trump en EU-leider Tusk reageerden verheugd; een eerste stap richting vrede, hoopten zij. Maar Nederland was natuurlijk pislink. Het OM zag in Tsemach een belangrijke getuige en heeft nog een uitleveringsverzoek liggen in Rusland.

Poetin

Dochter Maria is in ieder geval verguld met de gevangenenruil. Ze bedankt de Russische regering, en specifiek ’onze president Vladimir Poetin’, tekent het AD op uit het bericht op sociale media, dat inmiddels is afgeschermd. „Ik ben hem eeuwige dank verschuldigd.”

Dochter MH17-verdachte Vladimir Tsemach: ‘Eeuwige dank aan Poetin’

AD 11.09.2019 Vladimir Tsemach, de man die het MH17-onderzoeksteam zo graag wil verhoren, keert vermoedelijk terug naar de Volksrepubliek Donetsk. Dat schrijft zijn dochter Maria op sociale media. ,,We zijn Poetin eeuwig dank verschuldigd.”

Maria Levtsenko is per bus aangekomen in Moskou om haar vader te zien. Die is afgelopen week vrijgekomen na een gevangenenuitruil tussen Rusland en Oekraïne. Volgens zijn dochter zijn de twee op weg ‘naar huis’. Dat zou betekenen dat ze terugkeren naar de zelfuitgeroepen Volkskrepubliek Donetsk in Oost-Oekraïne

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De vrijlating van Tsemach is een domper voor het MH17-onderzoeksteam JIT. Tsemach was ten tijde van de ramp in 2014 het hoofd van de luchtafweerbrigade van de Volksrepubliek Donetsk en beschikt daarom over interessante informatie voor het JIT. Zo zou hij in een video hebben toegegeven betrokken te zijn geweest bij het verbergen van de bewuste Buk-raketinstallatie.

Commando-eenheid

Tsemach werd eind juni in zijn woonplaats Snizjne ontvoerd door een commando-eenheid van de Oekraïense geheime dienst SBOe en belandde in de cel. Het JIT bezocht hem twee keer in een poging hem te verhoren. Daarna betrok Rusland hem in een gevangenenruil, waardoor Tsemach niet meer beschikbaar is voor het onderzoeksteam, dat hem op basis van recente informatie nu ook als verdachte beschouwt.

Het JIT had Rusland al gevraagd om zijn uitlevering, maar als Tsemach terugkeert naar de DNR (Volksrepubliek Donetsk), is dat uitgesloten. Zijn dochter Maria is blij haar vader weer te zien. Ze bedankt de Russische regering en ‘onze president Vladimir Poetin’. ,,Ik ben hem eeuwige dank verschuldigd.”

MH17-verdachte vermoedelijk al in rebellengebied, uitlevering lijkt onmogelijk

RTL 11.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach dreigt definitief uit het vizier van justitie te raken. Hij is volgens zijn dochter op weg naar huis. Daarmee lijkt Tsemach nu echt gevlogen, want zijn woonplaats is het door Rusland gesteunde rebellengebied in Oost-Oekraïne. Nederland had Rusland juist om zijn uitlevering gevraagd.

“Nou, er is toch nog geluk in het leven,” schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach (dochter ván) in een bericht op social media. “Er is gerechtigheid en er zijn goede mensen! Nu is het leven veel makkelijker geworden! Hoera, mijn vrienden! We gaan naar huis!”

Bij de tekst staat een selfie met haar vader, MH17-verdachte Vladimir Tsemach, aldus Luchtafweer-commandant.

‘Naar huis’ zou in dit geval betekenen dat Tsemach uit handen van het internationale onderzoeksteam (JIT) blijft. Zijn huis bevindt zich namelijk in het pro-Russische rebellengebied in Oost-Oekraïne.

Ten tijde van de MH17-ramp was Tsemach daar luchtafweer-commandant, niet ver van de plek waarvandaan MH17 met een Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Het JIT heeft Tsemach aangemerkt als verdachte.

Fragment waarin Tsemach bezit Buk-installatie bekent

Bekijk deze video op RTL XL

Dit is een oud fragment uit een interview met Vladimir Tsemach. Hier lijkt de MH17-verdachte zijn mond voorbij te praten. Uit onderzoek blijkt dat Tsemach hier ‘buk’ zegt.

Gevangenenruil

Uit dat door Rusland gesteunde rebellengebied werd Tsemach in juni 2019 ontvoerd, in een riskante operatie van de Oekraïense geheime dienst. Toch liet Oekraïne hem in september 2019 vrij, onder druk van Rusland.

Moskou eiste Tsemachs uitlevering als voorwaarde voor een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. De Oekraïense president ging uiteindelijk akkoord omdat hij het vredesproces met Rusland wilde laten doorgaan. Tsemach vertrok naar Moskou.

Dit zijn de beelden van de gevangenenruil

Bekijk deze video op RTL XL

Op de beelden is te zien dat Tsemach uit het vliegtuig komt.

Nabestaanden

Tsemachs dochter was na die uitlevering dolblij en dankbaar, liet ze via social media weten: “Ik kan de Russische regering en president Poetin niet genoeg bedanken! Ik sta oneindig in het krijt!”

De Nederlandse regering en de MH17-nabestaanden waren minder blij. Zij vreesden dat Tsemach niet meer beschikbaar zou zijn voor de MH17-strafzaak die in maart 2020 begint. Nu Tsemach volgens zijn dochter ‘naar huis’ is, lijkt die vrees terecht.

‘Rusland speelt dubieuze rol’

“Op zich viel dit te verwachten,” zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. “Tsemach is ontvoerd vanuit Shezjnoje, waar hij, zijn vrouw en volwassen dochter woonden. Dat hij, nu hij in vrijheid is, terug naar huis wil, is niet verbazingwekkend.”

“Wel onderstreept het de dubieuze rol die Rusland speelt in dit hele verhaal. Het Kremlin ontkent al jaren alle betrokkenheid bij het conflict in Oost-Oekraïne en bij MH17, maar vervolgens lobbyt het eerst keihard om Tsemach, een Oekraïens burger, uit Kiev naar Moskou te krijgen, om hem dan vermoedelijk via de Russische grens naar Oost-Oekraïne te laten verdwijnen alsof het hier om eigen grondgebied gaat.”

Volgens Hartog heeft Rusland nog op een andere manier baat bij een verhuizing van Tsemach naar Oost-Oekraïne. “Als justitie nu vraagt om Tsemach te horen of uit te leveren, zou Rusland kunnen zeggen dat Tsemach zich überhaupt niet meer op Russisch grondgebied bevindt, maar in Oekraïens rebellengebied.”

‘Den Haag kan weinig doen’

“In Nederland overheerst de teleurstelling over de gevangenenruil, maar Den Haag kan weinig doen,” zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Minister Blok van Buitenlandse Zaken sprak gisteren in het vragenuur over ‘een ijskoude douche’.”

“Blok zei dat hij zijn Russische collega zal aanspreken bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over enkele weken, maar niemand verwacht dat die poging iets van resultaat gaat opleveren.”

Lees ook:

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte uitlevert aan Rusland

meer:   Martijn Smiers Vladimir Tsemach  Joint Investigation Team JIT  MH17  Rusland  Oekraïne

MH17-verdachte vermoedelijk al in rebellengebied, uitlevering lijkt onmogelijk

MSN 11.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach dreigt definitief uit het vizier van justitie te raken. Hij is volgens zijn dochter op weg naar huis. Daarmee lijkt Tsemach nu echt gevlogen, want zijn woonplaats is het door Rusland gesteunde rebellengebied in Oost-Oekraïne. Nederland had Rusland juist om zijn uitlevering gevraagd.

“Nou, er is toch nog geluk in het leven,” schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach (dochter ván) in een bericht op social media. “Er is gerechtigheid en er zijn goede mensen! Nu is het leven veel makkelijker geworden! Hoera, mijn vrienden! We gaan naar huis!”

Bij de tekst staat een selfie met haar vader, MH17-verdachte Vladimir Tsemach.

Luchtafweer-commandant

‘Naar huis’ zou in dit geval betekenen dat Tsemach uit handen van het internationale onderzoeksteam (JIT) blijft. Zijn huis bevindt zich namelijk in het pro-Russische rebellengebied in Oost-Oekraïne.

Ten tijde van de MH17-ramp was Tsemach daar luchtafweer-commandant, niet ver van de plek waarvandaan MH17 met een Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Het JIT heeft Tsemach aangemerkt als verdachte.

Gevangenenruil

Uit dat door Rusland gesteunde rebellengebied werd Tsemach in juni 2019 ontvoerd, in een riskante operatie van de Oekraïense geheime dienst. Toch liet Oekraïne hem in september 2019 vrij, onder druk van Rusland.

Moskou eiste Tsemachs uitlevering als voorwaarde voor een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. De Oekraïense president ging uiteindelijk akkoord omdat hij het vredesproces met Rusland wilde laten doorgaan. Tsemach vertrok naar Moskou.

Nabestaanden

Tsemachs dochter was na die uitlevering dolblij en dankbaar, liet ze via social media weten: “Ik kan de Russische regering en president Poetin niet genoeg bedanken! Ik sta oneindig in het krijt!”

De Nederlandse regering en de MH17-nabestaanden waren minder blij. Zij vreesden dat Tsemach niet meer beschikbaar zou zijn voor de MH17-strafzaak die in maart 2020 begint. Nu Tsemach volgens zijn dochter ‘naar huis’ is, lijkt die vrees terecht.

‘Rusland speelt dubieuze rol’

“Op zich viel dit te verwachten,” zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. “Tsemach is ontvoerd vanuit Shezjnoje, waar hij, zijn vrouw en volwassen dochter woonden. Dat hij, nu hij in vrijheid is, terug naar huis wil, is niet verbazingwekkend.”

“Wel onderstreept het de dubieuze rol die Rusland speelt in dit hele verhaal. Het Kremlin ontkent al jaren alle betrokkenheid bij het conflict in Oost-Oekraïne en bij MH17, maar vervolgens lobbyt het eerst keihard om Tsemach, een Oekraïens burger, uit Kiev naar Moskou te krijgen, om hem dan vermoedelijk via de Russische grens naar Oost-Oekraïne te laten verdwijnen alsof het hier om eigen grondgebied gaat.”

Volgens Hartog heeft Rusland nog op een andere manier baat bij een verhuizing van Tsemach naar Oost-Oekraïne. “Als justitie nu vraagt om Tsemach te horen of uit te leveren, zou Rusland kunnen zeggen dat Tsemach zich überhaupt niet meer op Russisch grondgebied bevindt, maar in Oekraïens rebellengebied.”

‘Den Haag kan weinig doen’

“In Nederland overheerst de teleurstelling over de gevangenenruil, maar Den Haag kan weinig doen,” zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Minister Blok van Buitenlandse Zaken sprak gisteren in het vragenuur over ‘een ijskoude douche’.”

“Blok zei dat hij zijn Russische collega zal aanspreken bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over enkele weken, maar niemand verwacht dat die poging iets van resultaat gaat opleveren.”

Blok: ’Uitlevering MH17-verdachten ijskoude douche voor Nederland’

Telegraaf 10.09.2019 Dat MH17-verdachte Volodymyr Tsemach onderdeel is van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland is ’een ijskoude douche voor Nederland’. Dat zei minister Blok (Buitenlandse Zaken) tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer.

Tsemach was als commandant van de luchtafweer in Oost-Oekraïne betrokken bij het in stelling brengen van de Buk-raket die MH17 neerhaalde. Het Openbaar Ministerie had Oekraïne gevraagd de man beschikbaar te houden voor het strafproces, maar na de gevangenenruil bevindt de verdachte zich in Rusland. Moskou had Kiev onder druk gezet Tsemach bij de gevangenenruil te betrokken.

Bekijk ook: 

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach 

Bekijk ook: 

’MH17-verdachte uitgeruild met Russen’ 

Bekijk ook: 

Gemiste kans 

Bekijk ook: 

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland 

Voor Oekraïne was de ruil van belang omdat er 24 door Rusland gevangen genomen zeelieden deel van uitmaakten. „Uitermate wrang”, vindt Kamerlid Sjoerdsma (D66), die de bewindsman vroeg wat Nederland heeft gedaan om de overdracht van Tsemach aan Rusland te voorkomen.

Volgens Blok is ert ’tot op het hoogste niveau’ over Tsemach overlegd. De uitlevering is daarop wel met een week vertraagd, waardoor het OM de verdachte in elk geval nog heeft kunnen horen.

Tsemnach, een Oekraïner, bevindt zich inmiddels in Rusland. Het OM heeft Moskou inmiddels gevraagd om zijn uitlevering voor het MH17-proces. De Russische wet verbiedt de uitlevering van onderdanen aan andere landen, maar omdat Tsemach niet de Russische nationaliteit heeft, kan Rusland hem uitleveren.

„Al is er weinig hoop dat dit daadwerkelijk gebeurt”, erkent Sjoerdsma. Volgens GL-Kamerlid Van Ojik heeft Rusland door de eis aan Oekraïne om Tsemach over te dragen aan de internationale gemeenschap laten zien dat het de waarheid rond MH17 wil verdoezelen.

Volodimir Zelenski. Ⓒ Aangeleverde foto regering Oekraïne

’Gevangenenruil eerste stap richting vrede’

Telegraaf 07.09.2019 Beide landen hebben 35 gevangenen aan elkaar overgedragen. MH17-verdachte Vladimir Tsemach werd door Oekraïne overgedragen aan Rusland. Zijn komst naar Moskou was volgens het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBU een prioriteit voor Rusland. „Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend voor de onderhandelingen tussen Kiev en Moskou”, aldus Ivan Bakanov van de SBU.

De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is blij met de houding van Zelenski. „Hij heeft een degelijke aanpak en is bereid tot het sluiten van een compromis.”

Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel denkt dat de ruil een stap in de goede richting is. „Dit is een teken van hoop. Nu moeten we hard blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.” Duitsland is samen met Frankrijk nauw betrokken bij de vredesonderhandelingen.

Onthaald

De Oekraïense gevangenen zijn op het vliegveld onthaald door Zelenski. Onder meer filmmaker Oleg Sentsov en 24 matrozen zijn door Moskou overgedragen. De matrozen zaten sinds november vast, toen hun schip in beslag werd genomen in de Straat van Kertsj.

Sentsov werd in 2014 opgepakt nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen. Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme.

Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

Bekijk meer van; gevangenen rusland oekraïne volodimir zelenski

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland

MSN 07.09.2019 Wereldleiders en andere prominenten reageren positief op de gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder de MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die aan Rusland is uitgeleverd.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over „heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil „een teken van hoop.” Ook gaf ze aan dat het belangrijk is hard te blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.

De Oekraïense president Zelenski had het over een „eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne.” Daarnaast riep hij de Russische leider Vladimir Poetin op vanaf hier verder te gaan. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, is ook blij met de ontwikkelingen. Op Twitter zei hij opgelucht te zijn en gaf aan Rusland te blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren.

Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil „duidt op een teken van goede wil.” Ze moedigt de betrokken partijen aan hun inspanningen voort te zetten.

Ook Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt. De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger hebben sinds 2014 een gewapend conflict in het oosten van Oekraïne.

Nederland is niet blij met de gevangenenruil, omdat een van de mannen die van Oekraïne naar Rusland gaat, Vladimir Tsemach, een belangrijke rol had kunnen spelen in het MH17-proces.

Gevangenenruil Rusland-Oekraïne: Nederland verontwaardigd, wereldleiders hoopvol

NOS 07.09.2019 In Nederland wordt verontwaardigd gereageerd op de vrijlating van MH17-verdachte Vladimir Tsemach. De oud-commandant van de pro-Russische separatisten zat sinds juni vast in Oekraïne, maar arriveerde vandaag in Moskou als onderdeel van een omvangrijke gevangenenruil.

Regeringspartijen CDA en D66 noemen het uitleveren van Tsemach “bizar” en “ontgoochelend”. Ze willen dat minister Blok van Buitenlandse Zaken dinsdag in de Tweede Kamer tekst en uitleg komt geven over de situatie.

 Chris van Dam @ChrisvanDamCDA

Dinsdag vraag ik reeds toegewezen MH17-debat zsm in te plannen. Is Oekraïne nog een betrouwbare JIT-partner? Betekenis VNVR2166?? Waarom levert Oekraïne (nu) per saldo wél eigen onderdaan uit. Wat heeft Nederland (diplomatiek, internationaal) gedaan om dit te keren? Bizar ttps://t.co/ybygr1tgem

Ook de nabestaanden van de MH17-ramp snappen niets van de gevangenenruil, waarbij naast Tsemach nog 34 andere gedetineerden uit Oekraïne en 35 uit Rusland werden uitgeleverd. Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking van het onderzoek naar de ramp.

Het contrast met de internationale reacties op de gevangenenruil kan bijna niet groter. Zo feliciteert president Trump van de Verenigde Staten Rusland en Oekraïne op Twitter met de ruil. En de Duitse bondskanselier Merkel noemt de deal een “teken van hoop”. Duitsland sloot in 2015 samen met Frankrijk, Rusland en Oekraïne het akkoord van Minsk, over een wapenstilstand in het conflictgebied in Oost-Oekraïne.

  Donald J. Trump @realDonaldTrump

Russia and Ukraine just swapped large numbers of prisoners. Very good news, perhaps a first giant step to peace. Congratulations to both countries!

“Het is een kwestie van perspectief”, zegt verslaggever Gert-Jan Dennekamp. “Wij richten ons op 1 persoon, maar er zijn nog 69 anderen. De Oekraïense president krijgt grote namen terug, zoals regisseur Oleg Sentsov. En internationaal ligt de focus vooral op het verbeteren van de relatie tussen Rusland en Oekraïne.”

Na de Russische annexatie van de Krim in 2014 ontstond in Oost-Oekraïne een burgeroorlog tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger. Daarbij kwamen tot nu toe al meer dan 10.000 mensen om het leven.

“Men hoopt dat deze ruil bijdraagt aan meer rust en stabiliteit in het gebied”, aldus Dennekamp. Ruslandkenner Laura Starink deelt die analyse. “Het verschil tussen het Nederlandse en het internationale perspectief is heel duidelijk. Wat dat betreft staat het vlottrekken van de onderhandelingen over de burgeroorlog voor veel mensen boven het MH17-onderzoek.”

Breekpunt

De Oekraïense president Zelensky kon ook niet veel anders dan MH17-verdachte Tsemach meesturen naar Moskou, legt correspondent David-Jan Godfroid uit. “Volgens hem was dat een breekpunt voor de Russische president Poetin: zonder Tsemach zou de gevangenenruil helemaal niet doorgaan.”

Dat zou slecht nieuws zijn voor Oekraïne, aldus Godfroid, omdat Rusland dan niet meer zou willen meedoen aan toekomstige onderhandelingen over het conflict in Oost-Oekraïne. “Dat risico wilde Zelensky niet lopen.”

De Oekraïner werd eind juli gekozen als president en beloofde toen onder meer de betrekkingen met Rusland te stabiliseren en de oorlog in het oosten te beëindigen.

Zelensky is dan ook blij dat de gevangenenruil is gelukt, al was het wel lastig, zegt hij in deze video:

Video afspelen

‘Ik was bang dat de deal zou mislukken’

Nederland wilde juist voorkomen dat Tsemach vanuit Oekraïne naar Rusland zou gaan. Het Openbaar Ministerie heeft hem uiteindelijk nog wel kunnen ondervragen voordat hij vertrok, en inmiddels heeft justitie Rusland ook gevraagd om uitlevering van de MH17-verdachte, liet minister Blok vandaag weten.

Of dat verzoek kans van slagen heeft, is de vraag. Volgens Godfroid is het een “illusie” om te denken dat Tsemach ooit in een Nederlandse rechtszaal zal verschijnen als verdachte of getuige in de MH17-zaak.

Geen verplichting

Advocaat Mischa Wladimiroff, gespecialiseerd in internationaal strafrecht, wijst op het Europese verdrag inzake wederzijdse hulp in strafzaken. “Dat biedt een juridische basis om aan het Nederlandse verzoek om uitlevering te voldoen, maar van een onvoorwaardelijke verplichting is geen sprake. Of iemand echt moet worden uitgeleverd, blijft een vrij oordeel van de eigen rechterlijke macht, in dit geval de Russische.”

Een van de voorwaarden van het verdrag is dat het vragende land aan het uitleverende land moet beloven dat het een verdachte eerlijk zal berechten. “Rusland kan dan bijvoorbeeld zeggen dat Nederland bevooroordeeld is. Dat geluid hebben de Russen al eerder laten horen.”

Bekijk ook;

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland

Telegraaf 07.09.2019 Terwijl Nederland ermee in de maag zit, reageren wereldleiders en andere prominenten positief op de gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder de MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die aan Rusland is uitgeleverd.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over „heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil „een teken van hoop.” Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt.

De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger hebben sinds 2014 een gewapend conflict in het oosten van Oekraïne.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, zegt opgelucht te zijn. Hij wil Rusland blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren. Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil „duidt op een teken van goede wil.”

Nederland

Nederland is helemaal niet blij met de gevangenenruil, omdat een van de mannen die van Oekraïne naar Rusland gaat, Vladimir Tsemach, verdachte is in het MH17-proces. Wel heeft het Nederlandse OM hem ’nogmaals’ kunnen horen, aldus minister Blok. Daarvoor heeft Oekraïne de overdracht van de MH17-verdachte aan Rusland, na druk vanuit Nederland dus, enige tijd uitgesteld.

Bekijk ook: 

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach 

Nederland had echter liever gehad dat Tsemach helemaal niet was uitgeleverd. Ons land vreest dat de verdachte vanuit Rusland helemaal nooit meer tot verantwoording geroepen kan worden. Het kabinet heeft tevergeefs en ’tot op het hoogste niveau’, aldus Blok, geprobeerd Oekraïne er van te overtuigen dat Tsemach geen onderdeel moest zijn van een grotere uitruil van gevangenen.

Dat de MH17-verdachte niet zou worden betrokken in de ruil, was vermoedelijk onmogelijk. Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. „Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend van de onderhandelingen”, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe volgens Oekraïense media.

Trots

Oekraïne zelf reageert trots op de ruil. President Zelenski, een oud-komiek die op verbluffende wijze de verkiezingen won, had het over een „eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne.” Hij roept de Russische leider Vladimir Poetin op ’vanaf hier verder te gaan’. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

De Europese Unie betreurt het dat een belangrijke getuige in het proces rond vlucht MH17 naar Moskou is overgebracht. Daar is Tsemach inmiddels aangekomen. „Wij roepen Rusland op om volledig samen te werken met alle inspanningen om verantwoordelijkheid vast te stellen voor het tragische neerhalen van MH17”, laat een EU-woordvoerder weten aan het ANP.

De EU had vele malen aangedrongen op de vrijlating van onder anderen de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov en de 24 zeelieden die gevangen zaten in Rusland. Zij zijn „eindelijk” vrij en terug in hun land. „De EU verwacht van alle partijen dat ze voortbouwen op dit momentum”, aldus de EU-buitenlanddienst in een verklaring.

De NAVO noemt de vrijlating van Sentsov en de zeelui een „stap in de goede richting” en roept Rusland op zijn verplichtingen onder het Minsk-akkoord na te leven en alle gevangenen vrij te laten. Ook het militaire bondgenootschap benadrukt het belang van waarheid en rekenschap in de MH17-zaak. De alliantie verwijst naar de resolutie van de VN-Veiligheidsraad die alle landen verplicht hieraan mee te werken.

Bekijk meer van; gevangenen oekraïne rusland

Nederland vraagt Rusland om uitlevering MH17-verdachte Tsemach

NU 07.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) heeft Rusland gevraagd MH17-verdachte Volodymyr Tsemach uit te leveren. Dat heeft het OM de nabestaanden van de vliegramp laten weten. Tsemach maakte zaterdag deel uit van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland.

Ondanks dat het OM, volgens het kabinet na zware Nederlandse druk, de kans kreeg Tsemach nogmaals te verhoren voor hij zaterdag naar Rusland vertrok, betreurt Nederland het zeer dat Oekraïne de verdachte heeft overgedragen.

Tsemach zou een belangrijke rol kunnen spelen in het MH17-proces, omdat hij als commandant van de luchtafweer aanwezig was ten tijde van het neerschieten van MH17 in de plaats Snizjne. Dat ligt enkele kilometers van de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 het vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergeschoten.

Uit een video-interview uit 2015 zou ook mogelijke betrokkenheid van Tsemach blijken bij het afvoeren van de buk-lanceerinstallatie naar Rusland. Zo zou het woord ‘buk’ zijn weggepiept.

Het OM drong er al langer op aan dat de Oekraïense separatist beschikbaar zou blijven voor onderzoek. De Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking en obstructie door Tsemach te betrekken in de gevangenenoverdracht.

De overdracht van Tsemach heeft ook tot verontwaardiging geleid aan het Binnenhof. Regeringspartij CDA twijfelt of Nederland nog wel op Oekraïne kan rekenen bij het onderzoek naar de vliegramp. CDA-Kamerlid Chris van Dam en D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma willen snel in gesprek over de kwestie met minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Als Tsemach niet op lijst stond zou ruil niet doorgaan

Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. Als hij niet op de lijst had gestaan, dan had dat het einde betekend van de onderhandelingen over de grote gevangenenruil waar hij onderdeel van uitmaakte, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe in een interview met Interfax-Oekraïne.

SBOe-chef Ivan Bakanov noemde de Russische wens om de separatist in handen te krijgen “bevestiging van de Russische betrokkenheid bij het neerschieten van MH17”. Hij benadrukte dat alles zal worden gedaan om de daders te straffen, maar zei ook dat zijn regering niet het “morele recht” had de gevangenenruil langer uit te stellen.

De relatie tussen Moskou en Kiev is de afgelopen jaren verslechterd. Rusland annexeerde in 2014 het Oekraïense schiereiland De Krim en steunt de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Die hebben hun eigen ‘Volksrepublieken’ uitgeroepen en erkennen het gezag van de Oekraïense regering niet.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Proces begint volgend jaar

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Het proces tegen vier MH17-verdachten begint in maart van volgend jaar. Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko worden verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de raket.

Wereldleiders positief over de uitwisseling van gevangenen

Wereldleiders en andere prominenten reageren positief op de gevangenenruil, in algemene zin, tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag in totaal 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder Tsemach aan Rusland.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over “heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil “een teken van hoop”. Ook gaf ze aan dat het belangrijk is hard te blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had het over een “eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne”. Daarnaast riep hij de Russische leider Vladimir Poetin op vanaf hier verder te gaan. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, is ook blij met de ontwikkelingen. Op Twitter zei hij opgelucht te zijn en gaf aan Rusland te blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren. Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil “duidt op een teken van goede wil”. Ze moedigt de betrokken partijen aan hun inspanningen voort te zetten.

Ook Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt. De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne.

Oekraïense ex-gedetineerde komen aan in eigen land

Lees meer over: Oekraïne  Rusland  MH17  Buitenland

 

Nederland vraagt Rusland om MH17-verdachte

AD 07.09.2019 Het Openbaar Ministerie heeft Rusland gevraagd MH17-verdachte Vladimir Tsemach uit te leveren. Dat liet het OM de nabestaanden van de vliegramp vanmiddag weten. Nederland betreurt zeer dat Oekraïne de Oekraïense separatist überhaupt aan Rusland heeft overgedragen.

Tsemach kan mogelijk een belangrijke rol spelen in het onderzoek naar en de rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17, vijf jaar geleden. De rebellencommandant zou het bevel hebben gehad over de luchtafweer ter plaatse en de hand hebben gehad in het wegmaken van de fatale BUK-raketinstallatie..

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Oekraïne droeg MH17-verdachte Vladimir Tsemach vandaag over aan Rusland, ondanks waarschuwingen uit Nederland en de EU. Tsemach maakte deel uit van een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland.

Het OM kreeg, volgens het kabinet na zware Nederlandse druk, de kans Tsemach nog eens te verhoren voor hij naar Rusland vertrok. Dat land is betrokken bij het conflict in Oost-Oekraïne en heeft eerder kritiek geuit op het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) naar het neerhalen van MH17.

Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. “Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend van de onderhandelingen”, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe volgens Oekraïense media.

Nabestaanden

Nabestaanden van de Nederlandse slachtoffers van de vliegramp met de MH17 noemen het ‘onacceptabel’ dat Tsemach onderdeel was van de gevangenenruil. Vladimir Tsemach werd eerder deze week vrijgelaten door de Oekraïense autoriteiten.

Nederland drong er meermaals op aan om hem niet over te dragen aan Rusland. Tsemach zou commandant zijn van de luchtverdediging vlakbij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd die in 2014 vlucht MH17 neerhaalde en waarbij alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, om het leven kwamen.

Volgens het Joint Investigation Team (JIT) zou Tsemach mogelijk meer weten van het neerhalen van het toestel. Voor zijn vlucht naar Rusland hebben Nederlandse onderzoekers Tsemach nog wel kunnen ondervragen over zijn rol bij de aanslag, schrijft minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Wat dat gesprek precies heeft opgeleverd, is onduidelijk. Het OM heeft Rusland nu gevraagd om uitlevering van Tsemach, zo is gemeld aan nabestaanden. Omdat Tsemach geen Rus is, kan hij in theorie door Rusland uitgeleverd worden.

In de brief aan de Kamer hekelt het kabinet de druk van Rusland, dat erop zou hebben gestaan dat Tsemach deel uitmaakte van een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Blok brengt in herinnering dat Rusland heeft toegezegd mee te werken aan het onderzoek naar MH17. De tegenvaller betekent geen oponthoud voor het onderzoek en de rechtszaak, benadrukt de bewindsman in de brief. Die rechtszaak begint op 9 maart.

Vladimir Tsemach © privé

‘Onacceptabel’

Op 17 juli 2014 stortte vlucht MH17 van Malaysia Airlines neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders. Nabestaande Hans de Borst uit Monster noemt de overlevering van Tsemach ‘een slechte zaak’: ,,Het komt ook knullig over, de man verdwijnt nu in Rusland, misschien wordt hij daar wel een kopje kleiner gemaakt”, zegt De Borst die zijn dochter Elsemiek (17) verloor bij de aanslag. ,,De communicatie tussen Nederland en Oekraïne lijkt ook slecht.”

Voorzitter Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17, de organisatie van nabestaanden, noemt de kwestie ‘onacceptabel’: ,,Dit is obstructie van Rusland. Hij is verdachte, op deze manier houden ze hem weg van het onderzoek, zo werk je het JIT-onderzoek bewust tegen, dat is bijzonder kwalijk.”

Het verbaast de voorzitter dat Tsemach, een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten in de Oekraïne, als niet-Rus nu is overgedragen aan Rusland. ,,Het deugt niet en is voor de nabestaanden een heel slechte zaak dat een verdachte niet langer beschikbaar is.”

Ploeg zegt niet te weten wat het verhoor van MH17-verdachte Tsemach heeft opgeleverd alvorens hij aan Rusland werd overgedragen. “Dat kan ik niet beoordelen.” Hoewel hij de rol van Rusland bekritiseert, zegt hij de houding van Oekraïne nog enigszins te kunnen billijken. “Oekraïne zit in een lastig parket. Dat land heeft ook te maken met dertig onschuldige zeelieden die naar huis willen.”

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) eist tekst en uitleg van minister Blok. Hij vindt het een klap in het gezicht van iedereen die de waarheid boven tafel wil krijgen. ,,Ik vind het ontgoochelend dat Oekraïne deze verdachte heeft uitgeleverd aan Rusland, het land dat wij staatsaansprakelijk stellen voor het neerhalen van MH17.”

CDA-Kamerlid Chris van Dam wil van Blok weten of Oekraïne nog ‘de betrouwbare partner’ is: ,,Wat is de houding en intentie van de nieuwe regering in Oekraïne ten aanzien van MH17? Ook Oekraïne blijft gebonden aan de VN-resolutie én aan de onderlinge afspraken met de JIT-partners. Het is niet te begrijpen dat een land dat geen eigen onderdanen uitlevert toch een eigen onderdaan onderdeel maakt van een gevangenenruil.”

© EPA

Gevangenruil 

Tsemach maakt onderdeel uit van een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Beide landen hebben 35 gevangenen aan elkaar overgedragen. Rusland zet onder meer 24 Oekraïense bemanningsleden van een schip op het vliegtuig naar Kiev. Zij werden in november opgepakt door Rusland. Hun schip zou volgens de Russen illegaal de Russische wateren zijn binnengevaren bij de Straat van Kertsj.

Volgens de advocaat van de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov wordt hij ook overgedragen door Rusland. De Russische politie pakte Sentsov in 2014 op nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen.

Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme. De Oekraïense president Volodimir Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

In een reactie noemde de Oekraïense president Volodimir Zelenski de gevangenruil een eerste stap in de richting vrede in het oosten van Oekraïne. ,,Poetin, ik houd mijn beloftes. Vanaf hier moeten we verdergaan.” De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zei op zijn beurt blij te zijn met de houding van Zelenski. ,,Hij heeft een degelijke aanpak en is bereid tot het sluiten van een compromis.”

Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel vindt de ruil een stap in de goede richting is. ,,Dit is een teken van hoop. Nu moeten we hard blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.” Duitsland is samen met Frankrijk nauw betrokken bij de vredesonderhandelingen.

’MH17-verdachte uitgeruild met Russen’

Telegraaf 07.09.2019 Oekraïne en Rusland hebben zaterdag zeventig gevangenen aan elkaar overgedragen. Elk land liet 35 gevangenen naar het buurland vertrekken. De vliegtuigen vertrokken vanuit Kiev en Moskou en zijn allebei al geland in het buurland.

In Moskou stapte volgens persbureau AFP en meerdere Russische media onder meer MH17-verdachte Vladimir Tsemach uit. Hij werd eerder deze week vrijgelaten en is nu als onderdeel van deze ruil overgedragen aan Moskou. Rusland. Nederland wil Tsemach verhoren over zijn rol bij het neerschieten van de MH17. Als hij wordt overgedragen aan Rusland, is Nederland bang dat hij niet meer verhoord kan worden.

De Oekraïense gevangenen worden op het vliegveld onthaald door president Volodimir Zelenski. Onder meer filmmaker Oleg Sentsov en 24 matrozen zijn door Moskou overgedragen. De matrozen zaten sinds november vast, toen hun schip in beslag werd genomen in de Straat van Kertsj.

Sentsov werd in 2014 opgepakt nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen. Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme.

Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

Bekijk ook: 

’Rusland wil kroongetuige MH17 hebben’ 

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Bekijk ook: 

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij 

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Nederland verhoorde Oekraïense MH17-verdachte voor overdracht aan Rusland

NU 07.09.2019 Nederland heeft de Oekraïense MH17-verdachte Volodymyr Tsemach kunnen verhoren voor hij aan Rusland werd overgedragen. Toch betreurt het kabinet zijn vertrek naar Rusland zeer, zegt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. Tsemach maakte zaterdag deel uit van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) heeft Rusland om uitlevering gevraagd.

De twee landen hebben elk 35 gevangenen aan het buurland overgedragen. Het vliegtuig met Oekraïense gevangenen vertrok vanuit Moskou en het Russische vliegtuig vanuit Kiev.

Nederland heeft “meermaals en tot op het hoogste niveau overleg gevoerd” met Oekraïne om te voorkomen dat Tsemach deel zou uitmaken van de gevangenenruil met Rusland, schrijft Blok aan de Tweede Kamer.

Het Openbaar Ministerie drong er al langer op aan dat de Oekraïense separatist beschikbaar zou blijven voor het onderzoek naar het neerhalen van MH17. Nederland deed er nog een schepje bovenop toen medio augustus duidelijk werd dat Oekraïne Tsemach mogelijk aan Rusland zou overdragen. Oekraïne stelde de overdracht daarom wat uit, om het OM de gelegenheid te geven Tsemach “nogmaals” te verhoren, schrijft Blok.

Blok wijst Russen op toezegging over MH17-onderzoek

Het kabinet hekelt de druk van Rusland, dat erop zou hebben gestaan dat Tsemach deel uitmaakte van de ruil. Blok brengt nog maar eens in herinnering dat ook Rusland heeft toegezegd mee te werken aan het onderzoek naar MH17.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei bij de bekendmaking van de gevangenenruil al dat Nederlandse onderzoekers de gelegenheid hadden gekregen om Tsemach te verhoren. De verdachte werd eerder deze week vrijgelaten door Oekraïne en is zaterdag op het vliegtuig naar Moskou gezet als onderdeel van een uitruil van zeventig gevangenen.

De tegenvaller betekent geen oponthoud voor het onderzoek en de rechtszaak, schrijft Blok. De rechtszaak tegen verdachten Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko begint op 9 maart. Zij worden onder meer verantwoordelijk gehouden voor het transport van de raket waarmee MH17 werd neergeschoten.

Tsemach werd in juni opgepakt

Tsemach werd eind juni opgepakt door Oekraïense militairen. Hij was volgens sommige bronnen destijds commandant van de luchtverdediging vlak bij de plaats Snizhne, vanwaar de buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten. Volgens het Joint Investigation Team (JIT) weet Tsemach mogelijk meer over het neerhalen van MH17.

Uit een video-interview uit 2015 zou ook mogelijke betrokkenheid van Tsemach bij het afvoeren van de buk-lanceerinstallatie naar Rusland blijken. Zo zou het woord ‘buk’ zijn weggepiept.

Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines geraakt door een buk-raket boven Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders.

Nabestaanden MH17-slachtoffers woedend

De Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking en obstructie door Tsemach te betrekken in de gevangenenoverdracht tussen Oekraïne en Rusland.

“Als ik zie dat Tsemach geen Rus is en toch betrokken wordt in een gevangenenruil, dan moet de druk op Oekraïne erg groot geweest zijn”, zegt voorzitter Piet Ploeg van de organisatie van nabestaanden in een reactie. “Rusland pleegt obstructie en werkt het onderzoek van het Joint Investigation Team tegen door een verdachte weg te houden bij het strafrechtelijk onderzoek en de vervolging.”

Volgens Ploeg lapt Rusland ook resolutie 2.166 van de VN-Veiligheidsraad aan zijn laars. “Die resolutie verplicht de Russen om mee te werken aan het onderzoek.”

Het verbaast hem dat Tsemach, een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten in de Oekraïne, als niet-Rus nu is overgedragen aan Rusland. “Het deugt niet en is voor de nabestaanden een heel slechte zaak dat een verdachte niet langer beschikbaar is.”

Ploeg zegt niet te weten wat het verhoor van MH17-verdachte Tsemach heeft opgeleverd alvorens hij aan Rusland werd overgedragen. “Dat kan ik niet beoordelen.”

Hoewel hij de rol van Rusland bekritiseert, zegt hij de houding van Oekraïne nog enigszins te kunnen billijken. “Oekraïne zit in een lastig parket. Dat land heeft ook te maken met dertig onschuldige zeelieden die naar huis willen.”

MH17-verdachte Tsemach: ‘Ik heb die buk verstopt.’

Oekraïense zeelieden en journalist overgedragen

Rusland heeft 24 Oekraïense bemanningsleden van een schip op het vliegtuig naar Kiev gezet, zegt hun advocaat. Zij werden in november opgepakt door Rusland. Hun schip zou volgens de Russen illegaal de Russische wateren zijn binnengevaren bij de Straat van Kertsj.

Volgens de advocaat van de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov wordt hij ook overgedragen door Rusland. De Russische politie pakte Sentsov in 2014 op nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen. Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme.

De Oekraïense president Zelensky en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

Lees meer over: MH17  Buitenland

Tsemach in een rechtbank in Kiev, een aantal dagen geleden EPA

Verdachte MH17 voor gevangenenruil ondervraagd door Nederlandse justitie

NOS 07.09.2019 Onderzoekers van het Nederlandse Openbaar Ministerie hebben MH17-verdachte Vladimir Tsemach in Oekraïne verhoord voordat hij in het kader van een gevangenenruil met Rusland naar Moskou vertrok. De uitruil werd op verzoek van Nederland uitgesteld om het OM de gelegenheid te geven Tsemach nogmaals te horen, schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een Kamerbrief.

Bij de gevangenenruil zijn zeventig gedetineerden uitgewisseld. De ruil zou bedoeld zijn om de relatie tussen Rusland en Oekraïne te verbeteren. Nederland wilde voorkomen dat Tsemach naar Rusland zou worden overgebracht. Het OM heeft Rusland nu gevraagd om uitlevering van de MH17-verdachte, schrijft justitie aan de nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp.

Bekijk hier de beelden van de ruil. Tsemach is op deze beelden niet te zien:

Video afspelen

Oekraïense en Russische ex-gevangenen komen aan in hun land

Tsemach was commandant van de pro-Russische separatisten. Hij werd donderdag al vrijgelaten in Kiev en het internationale onderzoeksteam wilde hem graag verhoren vanwege de MH17-ramp.

De vrees was dat Tsemach zou verdwijnen in Rusland voordat justitie hem kon spreken, maar nu blijkt dat justitie hem toch heeft kunnen verhoren. Desalniettemin zegt het kabinet het te betreuren dat Tsemach “op deze manier onder druk van de Russische Federatie onderdeel is gemaakt van deze gevangenenruil”.

Lang was onduidelijk of Tsemach bij de ruil zou worden betrokken. Verslaggever Gert-Jan Dennekamp zei Tsemach eerder vandaag te hebben gezien op beelden van een vliegveld in Moskou. Ook Eliot Higgins, oprichter van het internationale onderzoekscollectief Bellingcat, zag Tsemach uit het vliegtuig stappen.

  Eliot Higgins @EliotHiggins

MH17 witness and suspect Vladimir Tsemakh disembarks in Moscow after being released from custody by a Ukrainian court. Hopefully those claiming reports he was being swapped were fake news or Russian propaganda will apologise.

Onder de gevangenen zijn ook 24 Oekraïense zeelieden die opgepakt werden toen ze in de Straat van Kertsj voeren. Ook de Oekraïense regisseur Oleg Sentsov, die in Rusland vastzat, was onderdeel van de ruil.

Een van de uitgeruilde gevangenen verlaat het vliegtuig in Kiev Reuters

Bekijk ook;

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach

MSN 07.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach is voordat hij door Oekraïne werd overgedragen aan Rusland verhoord door Nederlandse onderzoekers over zijn rol bij neerhalen van vlucht MH17. Dat heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenski gezegd in een verklaring op het vliegveld, meldt de BBC.

Tsemach werd eerder deze week vrijgelaten door Oekraïne en is zaterdag op het vliegtuig naar Moskou gezet als onderdeel van een uitruil van zeventig gevangenen.

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach

Telegraaf 07.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft Rusland gevraagd om MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die zojuist is overgedragen door Oekraïne in het kader van een gevangenenruil, alweer uit te leveren aan ons land. Tsemach had een belangrijke getuige kunnen zijn, maar de kans daarop is verkleind sinds hij terug mag naar Rusland. Wel is Tsemach nog verhoord door Nederlandse onderzoekers voordat hij aan de Russen is overgedragen.

Dat bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken in navolging van de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Het kabinet betreurt zeer dat de uitruil van gevangenen tussen Rusland en Oekraïne heeft plaatsgevonden.

Desondanks kan het kabinet wel meedelen dat het Nederlandse OM Tsemach ’nogmaals’ heeft kunnen horen, aldus minister Blok (Buitenlandse Zaken) in een Kamerbrief. Om dat verhoor mogelijk te maken, heeft Oekraïne na Nederlandse druk de overdracht van de MH17-verdachte aan Rusland enige tijd uitgesteld.

Nederland had echter liever gehad dat Tsemach helemaal niet was uitgeleverd. Ons land vreest dat de verdachte vanuit Rusland helemaal nooit meer tot verantwoording geroepen kan worden. Het kabinet heeft tevergeefs ’tot op het hoogste niveau’, aldus Blok, geprobeerd Oekraïne er van te overtuigen dat Tsemach geen onderdeel moest zijn van een grotere uitruil van gevangenen.

’Klap in gezicht’

Tsemach werd eerder deze week vrijgelaten door Oekraïne en is zaterdag op het vliegtuig naar Moskou gezet als onderdeel van de uitruil, waar in totaal zeventig gevangenen mee gemoeid zijn. Rusland gaf Oekraïne in ruil zeelieden die in weerwil van een internationale uitspraak daar werden vastgehouden.

Regeringspartij D66 reageert boos op de uitlevering. „Dit is een klap in het gezicht van iedereen die de waarheid boven tafel wil en de MH17-verdachten voor de rechtbank”, aldus Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. „Ik vind het ontgoochelend dat Oekraïne deze verdachte heeft uitgeleverd aan Rusland, het land dat wij staatsaansprakelijk stellen voor het neerhalen van MH17.” Het Kamerlid wil dat minister Blok dinsdag in de Kamer uitleg komt geven.

Bekijk ook: 

Grapperhaus: vrijlating MH17-verdachte akelig nieuws 

Nabestaanden ontstemd

De stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking en obstructie. „Als ik zie dat Tsemach geen Rus is en toch betrokken worden in een gevangenenruil, dan moet de druk op Oekraïne erg groot geweest zijn”, zegt voorzitter Piet Ploeg van de organisatie van nabestaanden in een reactie. „Rusland pleegt obstructie en werkt het onderzoek van het Joint Investigation Team tegen door een verdachte weg te houden bij het strafrechtelijk onderzoek en de vervolging.”

Volgens Ploeg lapt Rusland ook resolutie 2166 van de VN Veiligheidsraad aan zijn laars. „Die resolutie verplicht de Russen om mee te werken aan het onderzoek.”

Het verbaast hem dat Tsemach, een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten in de Oekraïne, als niet-Rus nu is overgedragen aan Rusland. „Het deugt niet en is voor de nabestaanden een heel slechte zaak dat een verdachte niet langer beschikbaar is.”

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk meer van; rusland oekraïne mh17

‘MH17-verdachte werd meerdere keren verhoord met goedkeuring van Europese leiders’

AD 07.09.2019 MH17-getuige en verdachte Vladimir Tsemach in het MH17-proces is meerdere keren en met goedvinden van Europese leiders verhoord, voordat hij naar Rusland is gestuurd tijdens de gevangenenruil van vandaag tussen Rusland en Oekraïne.

Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vandaag gezegd, aldus de Oekraïense nieuwssite Censor.net en Interfax-Oekraïne. ‘,,Tsemach is ondervraagd in overeenstemming met Europese partners’’, aldus Zelensky.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

,,Ze hebben hem ondervraagd en niet alleen vlak voor zijn vertrek. Ik zal geen namen noemen van Europese leiders met wie we hebben gepraat over de gerechtelijke handelingen. We hebben het allemaal gedaan. Alles wat van ons werd gevraagd. Het was moeilijk. Ik was bang dat door dit de uitruil zou kunnen afketsen’’, zei de Oekraïense president op de luchthaven Boryspil buiten Kiev.

Volgens Radio Liberty/Radio Free Europe hebben onderzoekers van het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar MH17, in Kiev geprobeerd al met Tsemach te praten. Of dat gelukt is, was vandaag nog niet duidelijk.

Belang

Tsemach kan een belangrijke en mogelijk de enige getuige zijn in het proces rond vlucht MH17, omdat hij op de locatie zou zijn geweest waar de Russische BUK-raket werd afgeschoten en hij geholpen zou hebben de BUK-installatie helpen verbergen, nadat de Boeing was neergeschoten.

Doordat hij nu naar Rusland is vertrokken, is het zeer onwaarschijnlijk dat hij nog tijdens de rechtszittingen die in maart in Nederland beginnen, zijn verhaal zal doen.

Dat hij gisteren daadwerkelijk aan boord was van het vliegtuig dat Russische gevangenen terug naar Moskou vloog, werd op Twitter bevestigd door een verslaggever van de pro-Kremlinkrant Komsomolskaja Pravda, die meevloog.

Russische betrokkenheid

Daarnaast gelooft hij dat de eis om Tsemach te krijgen, ook ‘een nieuw bewijs is dat Moskou betrokken is geweest bij het neerhalen van MH7′. Hij stelde vandaag dat alle gegevens van de gesprekken met Tsemach veilig zijn opgeslagen en dat de SBOE er alles aan zal doen de schuldigen van de aanslag op MH17 te straffen.

Maksim Joesin, internationaal commentator van de zakenkrant Kommersant, zegt tegen het AD dat hij verwacht dat Tsemach uiteindelijk in Rusland zal blijven. ,,Ze zullen hem niet terug brengen naar de Volksrepubliek Donetsk’’, zegt Joesin. ‘,,Want dan loopt hij de kans dat de Oekraïense geheime dienst hem opnieuw ontvoert.’’

Verdwijnen

Maar waar hij en hoe in Rusland zal verblijven, zullen we vermoedelijk nooit meer weten. Joesin denkt dat Rusland Tsemach ergens zal verstoppen, misschien in Siberië. ,,Het land is zo groot, hij kan overal verdwijnen. Met wellicht een nieuwe naam en een nieuw paspoort.’’

Vermoord zal hij niet worden, vermoedt Joesin. Die angst werd door sommige Oekraïense geuit, omdat Tsemach te veel dingen zou kunnen vertellen over het neerhalen van MH17 die Moskou schade zouden kunnen berokkenen.

‘,,Maar ik denk dat zijn rol als getuige wordt overdreven’’, zegt Joesin. ,,We weten toch allang dat de rebellen MH17 hebben neergeschoten. Daar is al bewijs genoeg voor. Wat zou Tsemach daaraan nou nog kunnen toevoegen?’’

Grapperhaus: vrijlating MH17-verdachte akelig nieuws

Telegraaf 05.09.2019 De vrijlating van MH17-verdachte Tsemach door Oekraïne is ’akelig nieuws’. Dat zegt minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). De CDA-bewindsman heeft zelfs nog hoop dat de vrijlating wordt teruggedraaid.

Het besluit dat de verdachte werd vrijgelaten viel Grapperhaus rauw op zijn dak. „Ik ben op de hoogte gesteld dat er een voornemen was daartoe. En ik ondersteun volledig dat het Openbaar Ministerie (OM) heeft gekeken wat kan daaraan gedaan worden.” Het was echter te laat om nog succesvol in te grijpen, vertelt de minister.

„We hebben het maar kort voor tevoren gehoord.” Toch hoopt de bewindsman dat de vrijlating alsnog wordt teruggedraaid. „Ik heb nog steeds de hoop niet opgegeven, maar ik blijf daarover op de vlakte om het OM niet in de weg te lopen.”

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk ook: 

Blok vaag over vrijlating MH17-verdachte 

Opvallend is dat waar Grapperhaus zich uitspreekt over de vrijlating zijn collega Blok er niks over zegt omdat dit niet goed zou zijn ’voor de uitkomst die wij willen: berechting van de daders’. Zelfs bevestigen dat de verdachte is vrijgelaten, wilde Blok niet.

Beschikbaar houden

Een Oekraïens gerechtshof liet gisteren MH17-verdachte Vladimir Tsemach vrij. Dat, terwijl Oekraïne lid is van het gemeenschappelijke opsporingsteam JIT, waarin de Openbaar Ministeries van de getroffen landen samenwerken. Het Nederlands OM vroeg Kiev onlangs nog per brief Tsemach beschikbaar te houden voor Nederland en het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17.

Terug naar rebellengebied

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. De veiligheidsdiensten in Oekraïne hadden hem geïdentificeerd als een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou leiding hebben gegeven aan een luchtverdedigingseenheid. Het hof liet Tsemach op borgtocht vrij. Tsemach moet beschikbaar blijven voor Oekraïense justitie, maar mag wel terug naar waar hij vandaan kwam. Omdat dit in pro-Russisch rebellengebied is in Oost-Oekraïne, lijkt het onwaarschijnlijk dat hij nog terugkeert naar de cel, laat staan dat hij tijdens het MH17-proces ter verantwoording wordt geroepen.

Gevangenenruil

Russische en Oekraïense media meldden onlangs dat Rusland Tsemach zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. De Russische president Vladimir Poetin zei donderdag dat de onderhandelingen tussen Moskou en Oekraïne over een grootschalige gevangenenruil in de afrondende fase verkeren.

Bekijk meer van; vrijlatingen oekraïne ferdinand grapperhaus

Blok vaag over vrijlating MH17-verdachte

Telegraaf 05.09.2019 Minister Blok (Buitenlandse Zaken) wil niets zeggen over de vrijlating van een MH17-verdachte door Oekraïne. De bewindsman wil zelfs niet bevestigen dat de man die van groot belang is voor het MH17-proces is vrijgelaten.

„We horen hier allerlei geluiden over. Die geluiden roepen vragen op.” Toch wil hij er in het openbaar geen oordeel over uitspreken. „Dat is niet goed voor de uitkomst die we willen. Het is van groot belang dat we zorgvuldig te werk gaan en geen nieuwe feiten creëren.”

Een Oekraïens gerechtshof liet gisteren MH17-verdachte Vladimir Tsemach vrij. Dat, terwijl Oekraïne lid is van het gemeenschappelijke opsporingsteam JIT, waarin de Openbaar Ministeries van de getroffen landen samenwerken. Het Nederlands OM vroeg Kiev onlangs nog per brief Tsemach beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17.

Bekijk ook: 

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij 

’Contact’

Blok wil niet zeggen op welke manier hij zich heeft ingespannen om de vrijlating van de verdachte te voorkomen. Hij zegt slechts dat hij over het onderwerp ’contact heeft’ met de Oekraïense autoriteiten, onder meer de ambassadeur.

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. De veiligheidsdiensten in Oekraïne hadden hem geïdentificeerd als een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou leiding hebben gegeven aan een luchtverdedigingseenheid.

Het hof liet Tsemach op borgtocht vrij. Tsemach moet beschikbaar blijven voor Oekraïense justitie, maar mag wel terug naar waar hij vandaan kwam,. Omdat dit in pro-Russisch rebellengebied is in Oost-Oekraïne, lijkt het onwaarschijnlijk dat hij nog terugkeert naar de cel, laat staan dat hij tijdens het MH17-proces ter verantwoording wordt geroepen.

Russische en Oekraïense media meldden onlangs dat Rusland Tsemach zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. De Russische president Vladimir Poetin zei donderdag dat de onderhandelingen tussen Moskou en Oekraïne over een grootschalige gevangenenruil in de afrondende fase verkeren.

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Vladimir Tsemach in bewaring.

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin

Telegraaf 05.09.2019 De betrekkingen tussen de gezworen vijanden Rusland en Oekraïne, sinds de annexatie van de Krim in 2014, is volgens sommige waarnemers belangrijker dan die tussen Kiev en Amsterdam. Vladimir Poetin lijkt met een op handen zijnde gevangenenruil vandaag zelfs een kleine zege te hebben behaald.

Koud een week nadat Hoofdofficier Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT) – dat het onderzoek naar de ramp met de MH17 leidt – de Oekraïense justitie in een brandbrief verzocht om MH17-verdachte Vladimir Tsemach niet uit te leveren aan Rusland, werd hij vanochtend door de rechter in Oekraïne op vrije voeten gesteld.

De rechter in Kiev verklaarde dat Tsemach, een oud-rebellenleider die informatie zou hebben over het transport van de Boek-raket naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne in de zomer van 2014, en misschien zelfs één van de daders is van de ramp, direct moet worden vrijgelaten in afwachting van het onderzoek.

Maar vriend en vijand gaan ervan uit dat de militair, die overigens een Oekraïens paspoort heeft, mogelijkerwijze snel het hazenpad zal nemen naar Rusland. Daarmee zou de mogelijkheid hem komend voorjaar te verhoren, wanneer het MH17-proces in Nederland van start gaat, vrijwel nul zijn. In Rusland is hij veilig.

Gevangenruil

De naam van Tsemach dook vorige week op bij de op handen zijnde grote gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne, waarbij de in Rusland vastzittende filmregisseur Oleg Sentso en 24 Oekraïense zeelieden die Moskou vorig jaar in de straat van Kertsj nabij de Krim arresteerden, zouden worden geruild voor Russische gevangenen in Oekraïne. Op het laatst kwam het Kremlin met de eis dat ook Tsemach moest worden vrijgelaten.

Tsemach werd eerder deze zomer bij een geheime operatie van commando’s van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe uit zijn huis in het stadje Snizjne ontvoerd en op bijna filmische wijze in een rolstoel langs controleposten van de pro-Russische separatisten naar Oekraïne gesmokkeld. Tsemachs was in de zomer van 2014 commandant van de luchtverdediging in Snizjne, in de buurt van de plek waar volgens het JIT-rapport de fatale Boek-raket werd afgevuurd op de Maleisische Boeing, waarbij alle 298 inzittenden werden gedood.

Bekijk ook: 

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij 

Kersverse premier

De nieuwe president Zelensky werd bij zijn verkiezing eerder dit jaar geprezen als een kandidaat van hoop, om zowel de corruptie in het eigen land als de betrekkingen met het Westen verder te verbeteren. Maar snel betere betrekkingen met Moskou, dat nog altijd de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne steunt, blijken evenzeer van belang. En heeft in dit geval mogelijkerwijze zelfs de doorslag gegeven.

De Russische staats-tv bracht het nieuws vanochtend als een stille triomf en zei dat de gevangenenruil nu zeer nabij is.

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Bekijk ook: 

’Het is zaak ons niet gek te laten maken’ 

Bekijk meer van; vrijlatingen gevangenen rusland oekraïne

Oekraïne laat MH17-verdachte Tsemach proces in vrijheid afwachten

NU 05.09.2019 MH17-verdachte Volodymyr Tsemach mag van een Oekraïense rechtbank zijn proces in vrijheid afwachten, meldt persbureau AFP donderdag. De 58-jarige Tsemach was in juni van dit jaar opgepakt en in voorlopige hechtenis genomen.

De man is mogelijk een belangrijke getuige van het neerhalen van MH17, omdat hij militair commandant van de luchtverdediging zou zijn geweest in de stad Snizjne. Dit is dicht bij de plek waar de buk-raket die het vliegtuig heeft getroffen is afgeschoten.

Woensdag drongen veertig Europese politici er bij de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op aan Tsemach niet uit te leveren aan Moskou. Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) vroeg Oekraïne vorige week al om hem beschikbaar te houden voor het onderzoek naar de crash.

Oekraïne en Rusland onderhandelen al weken over een grote gevangenenruil. Het overleg daarover loopt nog, al schreven Russische media vorige week dat er al een uitruil had plaatsgevonden.

Dit schijnt echter op het laatste moment niet door te zijn gegaan, omdat Rusland ook de overdracht van Tsemach eiste. Wanneer een nieuwe gevangenenruil op de planning staat, is niet bekend.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Vier mannen aangeklaagd wegens betrokkenheid MH17-ramp

De Nederlandse justitie vervolgt drie Russen en één Oekraïner voor het neerhalen van MH17. Die rechtszaak begin op 9 maart 2020. De mannen, Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko, hebben zelf niet op de knop gedrukt waarmee de buk-raket werd afgevuurd, maar worden wel verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de raket.

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Lees meer over: MH17

Semach links op een foto uit 2018, rechts na zijn arrestatie Onderzoekscollectief Bellingcat

MH17-verdachte vrijgelaten in Oekraïne

NOS 05.09.2019 Oekraïne laat een verdachte in het proces over het neerhalen van MH17 vrij. Het gaat om oud-commandant Vladimir Tsemach, die het internationaal justitieel onderzoeksteam (JIT) zou willen verhoren. Een rechtbank heeft hem vrijgelaten. Volgens Oekraïense media gebeurde dat zonder borgtocht of reisbeperking.

Tsemach zou in het kader van een omvangrijke gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne aan Rusland worden uitgeleverd. OM-hoofdofficier Fred Westerbeke zei maandag in een brief dat het van het hoogste belang is dat hij beschikbaar blijft voor de rechtszaak.

Uitlevering aan Rusland bemoeilijkt dit volgens het OM, omdat Rusland een partij is in het conflict. Veertig Europarlementariërs hebben zich in een brief uitgesproken tegen uitlevering van de militair aan Rusland. De Oekraïense justitie was fel gekant tegen de vrijlating omdat er gevreesd wordt dat hij zal vluchten naar de separatistenregio Donetsk of Rusland.

De dochter van Tsemach zegt tegen Russische media dat ze niet weet of haar vader terug zal keren naar Donetsk, “zonder geld en documenten”.

‘Een hoop vragen’

Nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 zijn niet blij met de vrijlating van Tsemach. “Het is voor ons van het grootste belang dat verdachten van het neerhalen van MH17 worden gehoord en eventueel ook berecht”, zegt Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17. “Ze zijn medeverantwoordelijk voor de dood van onze familieleden, en het kan niet zo zijn dat men daarmee wegkomt.”

Volgens minister Blok van Buitenlandse Zaken roept het nieuws over de vrijlating “een hoop vragen” op. De Nederlandse regering staat in nauw contact met de Oekraïense autoriteiten, zegt hij. “Maar wat we uiteindelijk allemaal willen, is dat de schuldigen berecht worden. Voor dat doel helpt het niet als ik nu inga op de inhoud van die contacten.”

 David Jan Godfroid @djmoskou

Sommigen zien dit als meesterzet van Oekraïne. Immers, als hij niet gevangen zit, kan hij ook geen deel uitmaken van een gevangenenruil. Met andere woorden: dan blijft hij in Oekraïne en dus beschikbaar voor MH17-zaak. De vraag is natuurlijk of die hele ruil dan nog doorgaat.

Tsemach zou tijdens de ramp met vlucht MH17 commandant zijn geweest bij de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij werd eind juni opgepakt door het Oekraïense leger in zijn woonplaats, de stad Snizhne ten oosten van Donetsk.

Vervolgens werd hij uit de separatistenregio weggevoerd en vastgezet op verdenking van lidmaatschap van een terroristische organisatie. Justitie denkt dat hij een belangrijk figuur kan zijn voor het MH17-dossier en wil hem graag spreken.

Achterdeur?

Het is onduidelijk wat de vrijlating betekent voor het proces en of Tsemach misschien via de achterdeur alsnog in Rusland belandt. Het JIT heeft nog geen reactie op de vrijlating.

De advocaat van Tsemach zegt tegen een Oekraïens televisiestation dat hij niet weet wat zijn cliënt van plan is. “Ik weet niet of hij ergens heengaat. Hij is verplicht om voor de rechter te verschijnen.”

Eind juli stond Tsemach voor de rechter in Oekraïne. Correspondent Gert-Jan Dennekamp was voor Nieuwsuur bij de zitting:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Bekijk ook;

Belangrijke MH17-verdachte vrijgelaten door Oekraïne

AD 05.09.2019 Een rechtbank in Oekraïne heeft Vladimir Tsemach vrijgelaten. De Oekraïner wordt door het Nederlandse Openbaar Ministerie, dat onderzoek doet naar het neerschieten van MH17, gezien als verdachte in de zaak. Tsemach is een oud-commandant van de pro-Russische separatisten.

Tsemach werd enkele weken geleden door de Oekraïners op spectaculaire wijze opgepakt in het door de separatisten bezette deel van het land.  Hij werd door de geheime dienst verdoofd en ontvoerd. Oekraïne wil hem berechten voor zijn rol in de burgeroorlog. Een rechter heeft nu besloten dat hij dat proces in vrijheid af mag wachten, zo melden Oekraïnse media. Hij krijgt geen elektronisch arm- of enkelband om.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Nederland wilde Tsemach ondervragen

Het Nederlandse OM had vorige week juist aan de Oekraïners gevraagd Tsemach langer vast te houden, zodat hij ondervraagd zou kunnen worden. ,,Die ondervraging is van groot belang”, aldus de Nederlandse onderzoeksleider Fred Westerbeke in een uitgelekte brief aan het Oekraïnse OM.

Justitie wil hem horen omdat hij waarschijnlijk meer weet van de route en de bemanning van de Buk-lanceerinstallatie die werd gebruikt om MH17 neer te schieten. ,,Op basis van nieuwe informatie beschouwen we Vladimir Tsemach nu als verdachte. We kunnen echter niet zeggen welke informatie dat is”, staat er in de brief.

Recent werd bekend dat Rusland Tsemach wilde betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. Dat is opvallend omdat Tsemach geen Rus, maar een Oekraïner is. Het onderzoeksteam MH17 stelt dat de Buk die het vliegtuig neerhaalde uit Rusland komt en merkte eerder drie Russen en een Oekraïner aan als verdachten in het onderzoek.

Tsemach was in 2014 de commandant van een luchtafweereenheid van de separatisten in de buurt van de plaats Snizjne. Vanuit die plek in Oost-Oekraïne werd de raket die vlucht MH17 in juli 2014 neerhaalde afgeschoten. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Een woordvoerder van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat onder Nederlandse leiding de crash onderzoekt, wilde vanochtend nog geen reactie geven op het vrijlaten van Tsemach.  Ook minister van Justitie Grapperhaus wil er geen mededelingen over doen.

Vraag is nu wat de Oekraïner gaat doen: blijft hij beschikbaar voor het onderzoek of duikt hij onder? De Oekraïnse aanklager Oleg Peresada zegt tegen website Hromadske ‘dat Tsemach terug zal keren naar het gebied dat niet onder controle staat van de Oekraïnse overheid’. Dat zou betekenen dat de verdachte terugkeert naar het separatistengebied.

Tsemach moest vandaag voorkomen omdat zijn termijn van een maand voorarrest erop zat. Het Oekraïnse OM stelde in de rechtbank hem langer vast te willen houden omdat ‘zijn leven anders gevaar kan lopen’. Tsemach zelf wilde in de rechtszaal geen vragen van journalisten over MH17 beantwoorden. Hij verliet de rechtbank als vrij man.

Vier verdachten in Rusland

Vier andere verdachten bevinden zich alle vier in Rusland. Dat land levert geen onderdanen uit. Hoofdverdachte Igor Strelkov liet eerder aan deze site al weten ook zelf niet van plan te zijn naar Nederland te komen voor het proces dat volgend jaar van start gaat.

In Oekraïne bestaat grote verwarring over de vrijlating van Tsemach. Sommigen zien hierin een voorbode van een vlucht van Tsemach naar Rusland, waardoor Kiev zou voldoen aan een van de Russische voorwaarden voor de gevangenenruil.

Anderen zien het eerder als een onderdeel van een machtsstrijd tussen justitie en de Oekraïnse president Zelensky: door Tsemach vrij te laten, is hij geen gevangene meer en kan hij dus ook niet worden uitgeruild.

,,Het klinkt alsof hij onderdeel kan worden van een gevangenenruil”, reageert PvdA-Europarlementariër Kati Piri. ,,Het is afwachten, ik hou mijn hart vast.”  Op initiatief van Piri stuurden veertig PvdA-Europarlementariërs deze week een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski om erop aan te dringen dat Tsemach niet aan Moskou wordt uitgeleverd als onderdeel van een door Moskou gewenste ruil.

‘Verkeerde kant op’

,,Dit beweegt de verkeerde kant op”, zegt ze over de vrijlating van de oud-commandant van de pro-Russische separatisten. Volgens haar is dit eerder al gebeurd met een Russische journalist. Zij begrijpt wel de ‘moeilijke’ positie waarin Oekraïne verkeert.

Ook de nabestaanden van de slachtoffers maken zich zorgen. ,,Ik weet niet of het nu goed of slecht nieuws is. Dit is schaken op heel hoog niveau”, reageerde Piet Ploeg, voorzitter stichting Vliegramp MH17. ,,Het is onduidelijk of dit mogelijk te maken heeft met een gevangenenruil. Dat zou heel slecht zijn.

En waar blijft hij nu hij is vrijgelaten? Ik ben er wel bezorgd over dat een belangrijke verdachte dan niet beschikbaar blijft voor het strafrechtelijke onderzoek van het internationaal justitieel onderzoeksteam (JIT). Het risico is groot dat hij dan niet voor de rechter zal verschijnen en dat is toch wat we allemaal willen.”

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) staat naar eigen zeggen in nauw contact met de Oekraïense autoriteiten. ,,We zitten er bovenop”, zei hij donderdag. Hij wil verder niet op de zaak ingaan.

Blok zei dat de berichten uit Kiev een hoop vragen oproepen. Hij wilde de vrijlating op borgtocht van Tsemach niet bevestigen, ook wilde hij niet kwijt of Nederland van tevoren op de hoogte was gesteld.

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij

Telegraaf 05.09.2019 Een gerechtshof in Oekraïne heeft MH17-verdachte Vladimir Tsemach vrijgelaten. Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne onlangs nog Tsemach beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de crash met de MH17.

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. De veiligheidsdiensten in Oekraïne hadden hem geïdentificeerd als een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou leiding hebben gegeven aan een luchtverdedigingseenheid. Het hof liet Tsemach op borgtocht vrij. Het onderzoek naar zijn mogelijke betrokkenheid bij de pro-Russische separatisten gaat door. Tsemach moet beschikbaar blijven voor Oekraïense justitie.

Gevangenenruil

Russische en Oekraïense media meldden onlangs dat Rusland Tsemach zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. Hoofdofficier Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar het neerhalen van MH17, stuurde een brief naar het Oekraïense OM waarin hij uitlegde dat Tsemach een verdachte in de zaak is en dat het daarom belangrijk is dat de voormalige commandant beschikbaar blijft voor het onderzoek naar het neerhalen van het toestel. Veertig Europese politici drongen er deze week in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aan Tsemach niet aan Moskou over te dragen.

De Russische president Vladimir Poetin zei donderdag dat de onderhandelingen tussen Moskou en Oekraïne over een grootschalige gevangenenruil in de afrondende fase verkeren. Hij meldde dat een datum voor de gevangenenruil binnenkort wordt bekendgemaakt.

Op 17 juli 2014 werd MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne neergehaald. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders.

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

’Ik hou mijn hart vast’

Het is geen goed nieuws dat een Oekraïense rechter MH17-verdachte Vladimir Tsemach op vrije voeten heeft gesteld. „Het klinkt alsof hij onderdeel kan worden van een gevangenenruil”, reageert PvdA-Europarlementariër Kati Piri. „Het is afwachten, ik hou mijn hart vast.”

Op initiatief van Piri stuurden veertig PvdA-Europarlementariërs deze week een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski om erop aan te dringen dat Tsemach niet aan Moskou wordt uitgeleverd als onderdeel van een door Moskou gewenste ruil.

„Dit beweegt de verkeerde kant op”, zegt ze over de vrijlating van de oud-commandant van de pro-Russische separatisten. Volgens haar is dit eerder al gebeurd met een Russische journalist. Zij begrijpt wel de „moeilijke” positie waarin Oekraïne verkeert.

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Bekijk meer van; kiev oekraïne mh17

 

Oekraïne laat belangrijke MH17-verdachte vrij

MSN 05.09.2019 Een rechter in Oekraïne heeft besloten dat een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 zijn proces in vrijheid mag afwachten. Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, wordt door Oekraïne verdacht van terrorisme.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie had Oekraïne vorige week verzocht om Tsemach vast te houden voor het onderzoek naar de crash. Voor zover bekend is hij een van de weinige betrokkenen die in de strafzaak een verklaring zou kunnen geven. Het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team, wil nog niet reageren.

Lees ook:

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte uitlevert aan Rusland

Gevangenenruil

Oekraïne zou van plan zijn geweest Tsemach – samen met andere gevangenen – te ruilen met Rusland tegen Oekraïense gevangenen. Het Kremlin zou hebben geëist dat Tsemach bij die ruil betrokken werd, wat opvallend is omdat Tsemach geen Rus is, maar een Oekraïner.

Tsemach werd eind juni opgepakt door Oekraïense militairen. Volgens sommige bronnen was hij commandant van de luchtverdediging vlak bij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten.

Eerste stap naar vertrek

“Dit is geen goed nieuws voor het internationale onderzoeksteam”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Dat wilde Tsemach graag spreken en deed een dringend beroep op de Oekraïense justitie. Vrijlating kan een eerste stap zijn naar een vertrek uit Oekraïne, als onderdeel van een gevangenenruil waar Tsemach eerder bij is genoemd.”

Bij de ramp in Oost-Oekraïne kwamen in juli 2014 298 inzittenden van vlucht MH17 om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Politici EU sturen Oekraïne brandbrief over uitruil MH17-verdachte

NU 04.09.2019 Veertig Europese politici hebben er in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aangedrongen een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 niet uit te leveren aan Moskou. Dat meldt PvdA-Europarlementariër Kati Piri, die het initiatief nam tot de brief.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne vorige week al om Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, voor Nederland beschikbaar te houden bij het onderzoek naar de crash.

Rusland wil de in juni opgepakte Tsemach betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. “Het is een bizar verzoek van Rusland om te vragen om de uitlevering van een Oekraïense staatsburger”, aldus Piri. “Het doet vermoeden dat de Russische regering per se wil voorkomen dat deze verdachte voor een rechtbank verschijnt.” Het is volgens haar belangrijk dat “met het verhoren van deze verdachte recht kan worden gedaan aan de slachtoffers en nabestaanden van de vliegramp”.

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Kiev en Moskou onderhandelen over gevangenenruil

Kiev en Moskou onderhandelen al weken over een grote gevangenenruil. Het overleg daarover loopt nog, al schreven Russische media vorige week dat er al een uitruil had plaatsgevonden.

Die schijnt echter op het laatste moment te zijn vastgelopen omdat Rusland ook de overdracht van Tsemach eiste. Wanneer een nieuwe gevangenenruil op de planning staat is niet bekend.

Tsemach was commandant van luchtafweer nabij rampplaats MH17

De Oekraïense Tsemach was commandant van de luchtafweer van het plaatsje Snizjne. Dat ligt enkele kilometers van de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 een vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergeschoten.

Uit een video-interview uit 2015 blijkt dat Tsemach mogelijk betrokken was bij het afvoeren van de buk-lanceerinstallatie naar Rusland, schrijft het dagblad. Afgelopen juni werd hij opgepakt door de Oekraïense geheime dienst.

Tsemach werd omschreven als ‘kroongetuige’ in het onderzoek, maar het Nederlandse OM heeft “op basis van recent vrijgekomen informatie” Tsemach nu aangemerkt als verdachte. Die informatie kan volgens hoofdofficier en onderzoeksleider Fred Westerbeke nog niet gedeeld worden met Oekraïne.

Justitie vervolgt drie Russen en één Oekraïener

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zou hebben overwogen om Tsemach over te dragen aan Rusland, maar na een dringende oproep van zijn adviseurs hier vanaf hebben gezien.

De Nederlandse justitie vervolgt drie Russen en één Oekraïner voor het neerhalen van MH17. Die rechtszaak begin op 9 maart 2020. De mannen, Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko, hebben zelf niet op de knop gedrukt waarmee de buk-raket werd afgevuurd, maar worden wel verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de raket.

Lees meer over: MH17 Buitenland

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte

Telegraaf 04.09.2019  Veertig Europese politici hebben er in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aangedrongen een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 niet uit te leveren aan Moskou. Dat meldt PvdA-Europarlementariër Kati Piri, die het initiatief nam tot de brief.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne vorige week al om Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de crash.

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Europese politici sturen Oekraïne brandbrief over MH17-verdachte

AD 04.09.2019 Veertig Europese politici hebben er in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aangedrongen een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 niet uit te leveren aan Moskou.

Dat meldt PvdA-Europarlementariër Kati Piri, die het initiatief nam tot de brief. Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne vorige week al om Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de crash.

Rusland wil de in juni opgepakte Tsemach betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. “Het is een bizar verzoek van Rusland om te vragen om de uitlevering van een Oekraïense staatsburger”, aldus Piri. “Het doet vermoeden dat de Russische regering per se wil voorkomen dat deze verdachte voor een rechtbank verschijnt.”

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het is volgens haar belangrijk dat “met het verhoren van deze verdachte recht kan worden gedaan aan de slachtoffers en nabestaanden van de vliegramp”. Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte uitlevert aan Rusland

RTL 03.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft Oekraïne gevraagd MH17-verdachte Vladimir Tsemach beschikbaar te houden voor ondervraging door het internationale onderzoeksteam. Justitie wil voorkomen dat Tsemach wordt overgedragen aan Rusland in een aankomende gevangenenruil.

In een brief schrijft OM-hoofdofficier Fred Westerbeke dat het ‘van het hoogste belang’ is dat Tsemach beschikbaar blijft voor ondervraging. Op basis van nieuwe informatie beschouwt het OM Tsemach nu als een ‘verdachte’, schrijft hij.

Westerbeke is de coördinator van het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. De brief is gepubliceerd op de Oekraïense nieuwssite theBabel.

Lees ook:

Brief MH17-stichting aan premier Maleisië: ‘Stop verdeeldheid zaaien’

Leiding luchtverdediging

Tsemach was militaire commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou de leiding hebben gehad van de luchtverdediging van Snizjne, vlakbij de plaats vanwaar op 17 juli 2014 de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten.

Sinds eind juni zit de 58-jarige voormalige separatisten-commandant in een Oekraïense cel nadat hij door een speciale eenheid was ontvoerd uit rebellengebied.

Gevangenenruil

Russische en Oekraïense media melden onlangs dat Rusland Tsemach, een Oekraïens staatsburger, zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne.

Omdat Rusland ontkent betrokken te zijn geweest in het neerhalen van vlucht MH17, zou een uitwisseling het onderzoek kunnen bemoeilijken.

RTL Nieuws; Joint Investigation Team JIT  MH17  Vliegrampen  Oekraïne  Rusland

© Foto: privéarchief/Bellingcat Volodymyr Tsemach is volgens het JIT nu ook verdachte in het onderzoek naar MH17.

OM tegen Oekraïne: lever nieuwe MH17-verdachte niet uit aan Rusland

MSN 02.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft een dringend beroep gedaan op Oekraïne om te voorkomen dat een nieuwe verdachte in het MH17-onderzoek wordt overgedragen aan Rusland.

Volgens hoofdofficier Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT) is het „van het hoogste belang” dat separatistencommandant Volodymyr Tsemach „beschikbaar blijft” voor „(verdere) ondervraging”. Russische en Oekraïense media meldden eerder dat Tsemach een obstakel is geworden in een grote gevangenenruil waarover Kiev en Moskou al enkele weken onderhandelen.

Tsemach, die de Oekraïense nationaliteit heeft, was commandant van de luchtafweer van het plaatsje Snizjne, vlak bij de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 de fatale Boek-raket werd gelanceerd. Afgelopen juni werd hij in rebellengebied opgepakt door de Oekraïense geheime dienst. Uit een video-interview uit 2015 blijkt dat Tsemach mogelijk betrokken was bij het afvoeren van de Boek-lanceerinstallatie naar Rusland.

Tsemach werd door media omschreven als ‘kroongetuige’ in het onderzoek. Naar nu blijkt heeft hoofdofficier Westerberke, onderzoeksleider van het JIT dat de MH17-ramp onderzoekt, afgelopen vrijdag een brief verstuurd aan het Oekraïense Openbaar Ministerie.

In die brief schrijft Westerbeke dat „op basis van informatie die recent beschikbaar is gekomen” het Nederlandse OM Tsemach beschouwt als een „verdachte”. Westerbeke schrijft dat hij de informatie die ten grondslag ligt aan deze status, nog niet kan delen met zijn Oekraïense collega’s. De brief is gepubliceerd op een Oekraïense nieuwssite, NRC heeft de authenticiteit ervan vast kunnen stellen.

Afgelopen vrijdag meldden Oekraïense media dat de deal rond was en dat tientallen gevangenen, onder wie de Oekraïense regisseur Oleg Sentsov, die dag zouden arriveren in Kiev. Enkele uren later bleek echter dat er nog geen overeenstemming was. Volgens de Russische website The Insider liepen de onderhandelingen op het laatste moment vast omdat Moskou ineens de overdracht van Tsemach eiste.

‘Belangrijke getuige’

Het Openbaar Ministerie wil inhoudelijk niet ingaan op de brief van Westerbeke. Een woordvoerder zegt wel dat Tsemach een „belangrijke getuige kan zijn”. Maar: „Hij zit voor een Oekraïense zaak in een Oekraïense cel. Een eventuele uitruil is dus een Oekraïense beslissing. Zijn aanhouding heeft ook niet plaatsgevonden in het kader van onze strafzaak rond het neerhalen van MH17.” Tsemach zit vast voor zijn deelname aan de gewapende strijd van pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne.

Wanneer de gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland plaats zal vinden, is niet duidelijk. Volgens Oekraïense media overwoog de Oekraïense president Zelensky in te stemmen met het Russische verzoek om Tsemach over te dragen, maar besloot hij na een dringende oproep van adviseurs hier vanaf te zien.

De Nederlandse justitie vervolgt vier verdachten (drie Russen en één Oekraïner) voor het neerhalen van MH17, de rechtszaak begint volgend jaar maart. De bekendste verdachte is Igor Girkin, die leiding gaf aan de pro-Russische strijdkrachten in Oekraïne. Hij loopt op dit moment vrij rond in Moskou.

OM-hoofdofficier Fred Westerbeke op een persconferentie van het JIT ANP

Nederlandse OM poogt uitlevering MH17-getuige aan Rusland te voorkomen

NOS 02.09.2019 OM-hoofdofficier Fred Westerbeke heeft vrijdag een brief aan het Oekraïense OM gestuurd, waarin hij schrijft dat het “van het hoogste belang” is dat MH17-getuige Vladimir Tsemach beschikbaar blijft voor het internationale onderzoeksteam.

Westerbeke verzoekt het land daarmee Tsemach niet in te zetten in een op handen zijnde gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Westerbeke is de onderzoeksleider van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. In de brief, die in handen is van de Oekraïense nieuwssite theBabel, schrijft hij dat op basis van “recente informatie” Tsemach inmiddels als een verdachte wordt gezien door het Nederlandse OM. Westerbeke heeft de informatie nog niet gedeeld met het JIT.

‘Figuur van belang’

Tsemach zit sinds eind juni in een Oekraïense cel, nadat hij door de Oekraïense geheime dienst was ontvoerd uit rebellengebied. Tijdens de ramp met de MH17 ruim vijf jaar geleden zou hij commandant van de luchtverdediging zijn geweest bij de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne.

Het JIT zegt in een reactie alleen dat Tsemach een “figuur van belang” kan zijn voor het MH17-dossier en wil daarom dat hij ter beschikking van het onderzoek blijft.

Tsemach stond ruim een maand geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Mogelijk heeft het getouwtrek rond Tsemach ervoor gezorgd dat een grote gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne nog niet door is gegaan. Moskou zou met die ruil Tsemach, een Oekraïens staatsburger, naar Rusland willen halen. Dat zou het onderzoek tegen hem bemoeilijken. Rusland is partij in het conflict. Het JIT houdt het land medeverantwoordelijk voor het neerhalen van de MH17.

De gevangenenruil is ook belangrijk voor de Oekraïense president Zelenski. Hij ziet dat als een eerste stap om het conflict in het oosten van Oekraïne te beëindigen. Bij zijn aantreden vorig jaar beloofde hij een eind te maken aan dat conflict.

Bekijk ook;

’Rusland wil kroongetuige MH17 hebben’

Telegraaf 01.09.2019 Rusland zou een mogelijke kroongetuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. Dat meldt het AD op basis van drie verschillende bronnen waaronder de onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider.

Tsemach is een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten die eind juni van de zomer werd opgepakt door Oekraïense militairen. De 58-jarige commandant was volgens sommige bronnen destijds commandant van de luchtverdediging vlakbij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten.

De militair van de separatisten zou een belangrijke getuige in het komende MH17-proces kunnen zijn. Bronnen van The Insider zeggen dat Moskou zonder hem de uitruil zelfs zou afblazen. De onderhandelingen over een gevangenenruil vinden achter gesloten deuren plaats. Volgens Kiev wordt er wel over gesproken, maar is het overleg nog niet afgerond.

Bekijk meer van; rusland mh17

‘Rusland wil kroongetuige MH17 hebben’

AD 21.09.2019 Rusland zou de mogelijke kroongetuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, willen toevoegen aan de lijst van gevangenen, die Oekraïne en Rusland komende week waarschijnlijk gaan uitruilen.

Dat melden drie verschillende bronnen: de Oekraïense parlementariër Moestafa Najem, de Oekraïense hoofdredacteur Joeri Boetoesov van Tsenzor.net en de onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Tsemach kan belangrijk zijn voor de MH17-zaak: hij heeft eerder in een interview verklaard dat hij de Russische BUK-raket die het toestel met 298 passagiers neerhaalde, heeft helpen verbergen. Tsemach zal waarschijnlijk de enige getuige zijn die zijn verhaal kan doen. Juist daarom zou Rusland op zijn uitlevering uit zijn, aldus de bronnen.

Oekraïense commando’s slaagden erin Tsemach op 29 juni te ontvoeren, diep in de zelfverklaarde, pro-Russische Volksrepubliek Donetsk (DNR), en hem naar Kiev over te brengen. Tsemach was commandant van een DNR-luchtafweereenheid nabij Snizjne, de locatie waarvandaan de BUK op MH17 is afgeschoten. Hij zit nog steeds in voorarrest.

Onderdeel van de BUK-raket die de MH-17 neerhaalde, hier getoond tijdens een persbijeenkomst van het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17. © ANP

Als Kiev akkoord gaat met zijn uitlevering aan Rusland, dan ontstaat een explosieve situatie tussen Oekraïne en Nederland: de Nederlandse rechter wil Tsemach waarschijnlijk spreken tijdens het komende MH17-proces dat in maart op Schiphol begint. Mocht het verhaal kloppen, dan is dat curieus: Tsemach is Oekraïens staatsburger en dus heeft Rusland formeel gezien geen reden om hem te willen hebben. Het motief lijkt duidelijk: als hij naar Rusland wordt overgebracht, dan zal hij zeker niet getuigen.

De besprekingen over de gevangenenruil vinden plaats achter gesloten deuren. Daarom is moeilijk vast te stellen of Moskou werkelijk de eis over Tsemach heeft gesteld. Najem zegt desgevraagd vanuit Kiev, dat hij ‘niet meer weet, dan wat hij op Telegram heeft geschreven’. Hij wil zijn bronnen niet prijsgeven, maar stelt dat die betrouwbaar zijn.

Poetin

Bronnen van The Insider dichtbij de onderhandelingstafel zeggen dat Moskou zonder hem de uitruil zelfs zou afblazen. Dezelfde bronnen melden, dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky wel zou willen meewerken aan de uitlevering van de mogelijke kroongetuige om de deal toch te laten doorgaan.

Afgelopen vrijdag begon na een gesprek tussen Zelensky en zijn Russische collega Vladimir Poetin te gonzen, dat er een grote gevangenenruil op til was. Daarbij zouden van Oekraïense kant onder anderen de filmregisseur Oleg Sentsov en 24 zeelieden betrokken zijn.

De Russische marine overmeesterde laatstgenoemden eind november, nadat op de zee van Azov (bij de Krim) Oekraïense en Russische oorlogsbodem slaags waren geraakt. Aan Russische kant staat de van spionage verdachte Oekraïens-Russische journalist Kirill Vysjinsky op de rol naar huis te worden gestuurd.

Een deel van het MH17-toestel, kort nadat het was neergehaald boven Oekraïens grondgebied. © AP

Verschillende Oekraïense media meldden vrijdagochtend, dat de deal rond was en sommige gevangenen zelfs al op het vliegtuig waren gezet. De woordvoerder van de Oekraïense geheime dienst SBOe schreef vervolgens op Facebook dat er nog geen sprake was van een overeenkomst. Volgens Najem en Boetoesov is de vertraging ontstaan, doordat Moskou te elfder ure met de voorwaarde over Tsemach kwam.

The Insider schrijft, dat Tsemachs getuigenis het proces rond MH17 in een nieuwe fase zal brengen. Ze dwingt Moskou advocaten naar Nederland te sturen, om de Russische positie publiekelijk te verdedigen. Mocht Tsemach niet getuigen, dan kan Moskou het proces veel makkelijker negeren, aldus The Insider.

Het Openbaar Ministerie was zondag niet bereikbaar voor commentaar. Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het ‘niet aan Nederland is hierover uitspraken te doen’.

Brief nabestaanden MH17 aan premier Maleisië

Telegraaf 30.08.2019 De nabestaanden van vlucht MH17 hebben een brief geschreven aan de Maleisische premier Mahathir Mohamad die herhaaldelijk het onderzoek naar de vliegramp van het Joint Investigation Team in twijfel trekt. In de brief van Stichting Vliegramp MH17 wordt de premier dringend verzocht „zich te onthouden van uitspraken en/of activiteiten die strijdig zijn met de waarheid.”

„Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet”, schrijft de stichting die ook familie van Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt. „Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier”, staat verder in de brief die door het AD online is gezet.

Mahatir heeft het meerdere keren opgenomen voor Rusland en gesteld dat het JIT-onderzoek politiek gemotiveerd is. Dat terwijl Maleisië zelf deelneemt aan het JIT. Zijn uitspraken leidden tot grote verontwaardiging in Nederland en daarbuiten.

Bekijk meer van; mh17

Nabestaanden MH17 boos op uitspraken Maleisische premier: ‘Hij is een stoorzender’

OmroepWest 30.08.2019 De nabestaanden van vlucht MH17 hebben een brief geschreven aan de Maleisische premier. Die premier heeft herhaaldelijk het onderzoek naar de vliegramp van het Joint Investigation Team – het JIT – in twijfel getrokken. In de brief van Stichting Vliegramp MH17 wordt de Maleisische premier dringend verzocht niet meer zulke uitspraken te doen.

‘Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet’, schrijft de stichting die ook familie van Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt.

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek (17) bij de vliegramp. Hij snap het wel dat die brief is geschreven. ‘De premier zegt dat het JIT vanaf het begin Rusland wil veroordelen, alsof het vanaf dag één tegen Rusland was.’ En dat terwijl Maleisië zelf ook bij het JIT betrokken is. ‘De regering van het land staat achter het onderzoek. De premier tettert er nu als een soort stoorzender doorheen. De Maleisische nabestaanden worden op hun hart getrapt. Wij voelen ons toch wel solidair met hen’, zegt De Borst in het radioprogramma Studio Haagsche Bluf.

‘Vriendjes met Poetin’

De Borst denkt wel te weten waarom de Maleisische premier zo reageert. ‘Die man is vriendjes met Poetin en heeft militaire en economische belangen. Het schijnt er dat onlangs nog Russische straaljagers geleverd moesten worden. Hele benale redenen. Maar hij is niet zomaar iemand, hij zit er als premier.’ De Borst denkt niet dat de premier gaat reageren op de brief. ‘Als hij het al leest, maar misschien bereikt het wat nabestaanden. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje.’

LEES OOK: Nabestaande MH17: ‘Zo blij met deze stap naar gerechtigheid’

Meer over dit onderwerp: MH17 HANS DE BORST JIT

Stichting MH17: premier Maleisië moet ophouden verdeeldheid te zaaien

NOS 30.08.2019 De Stichting MH17 eist dat de Maleisische premier Mahathir stopt met verdeeldheid te zaaien over de vliegramp. In een persoonlijke brief aan de premier wordt zijn houding bekritiseerd.

De brief volgt op een kritisch congres over de vliegramp, georganiseerd door een stichting waar Mahathir voorzitter van is.

“Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet. Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier”, staat in de brief, die het AD gepubliceerd heeft.

In twijfel

De stichting wijst erop dat Maleisië heeft ingestemd met een VN-resolutie over de vliegramp en samenwerkt in het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt. Het bevreemdt de stichting daarom dat de premier het JIT in diskrediet lijkt te brengen.

“Ondanks alle vastgelegde afspraken en uitspraken moeten wij helaas vaststellen dat u bij voortduring de integriteit en onafhankelijkheid van het onderzoek van het JIT in twijfel trekt”, schrijft de stichting. “Wij keuren deze handelwijze ten stelligste af.” De stichting wil dat Mahathir zich voortaan houdt aan de internationaal gemaakte afspraken.

Verdeeldheid zaaien

Mahathir zei in juni te twijfelen aan het bewijs dat vlucht MH17 is neergehaald door een Russische Buk-raket. Hij zei dat de ramp meteen tot een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken nog voor de start van het onderzoek. Die opmerkingen leidden al tot protest van de nabestaanden en de Nederlandse regering.

“Ook toen hebben we een brief naar hem geschreven”, zegt Ria van der Steen van Stichting MH17 in het NOS Radio 1 Journaal. “We kregen daarop een bericht van de Maleisische ambassade. Daarin zeiden ze juist dat alle JIT-leden het eens waren. Daarmee kwam de premier alleen te staan.”

Van der Steen heeft niet de indruk dat de mening van Mahathir in Maleisië breed wordt gedeeld. “Dat denk ik niet. Hij probeert de media te gebruiken om verdeeldheid te zaaien. Ik heb geen idee waarom.”

Ze hoopt dat de brief ertoe leidt dat Mahathir stopt de bevindingen van het JIT ter discussie te stellen. “En dat hij snapt dat hij de nabestaanden daarmee op het hart trapt.”

Bekijk ook;

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

AD 30.08.2019 Nabestaanden van vlucht MH17 zijn klaar met de twijfel die de Maleisische premier Mahathir Mohamad zaait over het onderzoek naar het neerschieten van het vliegtuig. In een brief, persoonlijk gericht aan de minister-president, vragen ze hem zich voortaan te onthouden van ‘het zaaien van verdeeldheid’ en geen uitspraken meer te doen die ‘strijdig zijn met de waarheid’.

Door uw uitlatin­gen probeert u verdeeld­heid te zaaien, bovendien dient u de belangen van de nabestaan­den zeker niet, aldus Stichting Vliegramp MH17 in een brief aan de premier van Maleisië.

In de brief, die gisteren is bezorgd, schrijft het bestuur van de Stichting Vliegramp MH17 dat ‘u verwarring zaait over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering’. Maleisië werkt met Nederland, Australië, Oekraïne en België samen in het Joint Investigation Team (JIT), dat de toedracht van de crash op 17 juli 2014 onderzoekt.

Het toestel van Malaysia Airlines was van Schiphol op weg naar Kuala Lumpur. Alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden kwamen om bij de crash. ,,Wij moeten helaas vaststellen dat u bij voortduring de integriteit en onafhankelijkheid van het onderzoek van het JIT in twijfel trekt’’, schrijven de nabestaanden nu aan de premier.

in diskrediet te brengen, aldus Stichting Vliegramp MH17.

Het onderzoeksteam meldde op een persconferentie in juni dat het vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) gaat vervolgen op verdenking van betrokkenheid bij het neerschieten van het toestel. Volgens het JIT is vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne geraakt door een Buk-raket die afkomstig was van het Russische leger. Bij die persconferentie zat ook een hoge vertegenwoordiger van het Maleisische openbaar ministerie achter de tafel. Deze onderschreef de bevindingen van de onderzoekers.

Lees ook;