Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2021 ??? – deel 7

Advies commissie Remkes

De nieuwe aanpak van het kabinet van het stikstofprobleem schiet tekort. Er is onvoldoende garantie dat de natuur genoeg zal herstellen. Ook juridisch zijn er te veel onzekerheden. Dat staat in het eindrapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek.

In 2030 zou de stikstofuitstoot niet 26 procent minder moeten zijn, zoals het kabinet wil, maar 50 procent. Dat moet bovendien een verplichting zijn en geen streven, adviseert Remkes.

Het Adviescollege concludeert dat het huidige kabinetsbeleid nog te veel op het oude beleid lijkt. De Raad van State oordeelde een jaar geleden dat het oude beleid kwetsbare natuurgebieden niet genoeg beschermt.

AD 09.07.2020

Telegraaf 09.06.2020

Meer natuurgebieden

Schouten kwam eind april 2020 met de nieuwe Structurele Aanpak Stikstof. Met 5 miljard euro in tien jaar wil het kabinet natuurgebieden herstellen en bedrijven (waaronder boeren) helpen met stikstofmaatregelen dan wel uitkopen.

Het streven van het kabinet om te onderzoeken of het aantal Natura-2000 gebieden omlaag kan, kan ook niet op goedkeuring van de commissie rekenen. De commissie stelt juist voor om meer natuurgebieden aan te wijzen.

AD 10.06.2020

PAS

In mei 2019 haalde de Raad van State een streep door het Programma Aanpak Stikstof (PAS) waarmee Nederland aan Europese regels wilde voldoen om te natuur te beschermen. Met de maatregelen zou Nederland de doelen niet halen en niet aan de Europese regels voldoen, oordeelde de Raad van State.

Telegraaf 19.06.2020

Telegraaf 16.06.2020

Telegraaf 26.06.2020

Telegraaf 10.06.2020

Biomassa

Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie willen dat er geen subsidie meer beschikbaar wordt gesteld voor nieuwe biomassacentrales. De lat voor dergelijke centrales moet zo hoog mogelijk komen te liggen, vinden ze. In biomassacentrales wordt onder andere hout verbrand om energie op te wekken.

Telegraaf 02.07.2020

Telegraaf 01.07.2020

Telegraaf 11.06.2020

Er zijn plannen voor het realiseren van honderden nieuwe biomassacentrales. Een deel daarvan kan gewoon gebouwd worden, omdat de subsidie al is toegekend. Maar door de opstelling van D66 en ChristenUnie is de kans erg klein geworden dat nieuwe aanvragen voor subsidie nog gehonoreerd zullen worden.

Telegraaf 11.06.2020

Subsidie sanering varkenshouderij

Van de 502 aanmeldingen voor de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv), voldoen er 407 aan de gestelde eisen. Om alle aanvragen die voldoen aan de gestelde vereisten, te kunnen toewijzen, verhoogt minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) het subsidiebedrag met € 275 miljoen waarmee het totaalbedrag voor de Srv € 455 miljoen wordt.

Ruim 400 varkensboeren die willen stoppen met hun bedrijf krijgen hiervoor ‘stopsubsidie’. Minister Schouten meldt aan de Tweede Kamer dat 502 boeren zich hadden aangemeld voor de saneringsregeling en dat er 407 aan de eisen voldoen. Deze groep houdt samen bijna een miljoen varkens.

Het kabinet had aanvankelijk 180 miljoen euro voor de regeling uitgetrokken, maar dat blijkt lang niet genoeg om alle aanvragen te kunnen honoreren van boeren die onder de voorwaarden vallen. Daarom komt er 275 miljoen bij, waardoor het totale bedrag 455 miljoen euro wordt. Voor de verhoging heeft de Europese Commissie toestemming gegeven.

Telegraaf 18.06.2020

AD 10.06.2020

Stikstofuitstoot

De door het kabinet aangekondigde maatregelen om de stikstofuitstoot te reduceren, zijn lang niet ambitieus genoeg. Vraag is ook of ze juridisch standhouden, stelt het Adviescollege Stikstofproblematiek in zijn eindrapport. Strenge stikstofafspraken per provincie zijn nodig en moeten ook in de wet worden vastgelegd.

AD 16.06.2020

Telegraaf 09.06.2020

Ruim een jaar nadat de Raad van State rigoureus een streep zette door de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) presenteerde het Adviescollege Stikstofproblematiek vanmiddag voorstellen om de stikstofcrisis definitief op te lossen. ,,Hoewel het kabinet de aanpak van de stikstofcrisis volgens het Adviescollege absoluut serieus neemt, is de reductie van de stikstofuitstoot van 26 procent in 2030 die minister Schouten (Landbouw) voorstelt te laag”, stelt voorzitter Johan Remkes.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) ontvangt uit handen van voorzitter Johan Remkes het eindrapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek. © ANP

Volgens het Adviescollege zijn de plannen te vrijblijvend en blijven de belangrijkste problemen onopgelost. ,,Ik wil een resultaatsverplichting, geen inspanningsverbintenis. Remkes ziet nog steeds overeenkomsten tussen de nieuwe kabinetsplannen en de gewraakte PAS.

,,Het kabinet blijft ruimte zoeken in de huidige regelgeving om zo spoedig mogelijk toestemming (voor meer uitstoot) te verlenen.” Vraag blijft of de nieuwe plannen juridisch wel houdbaar zijn. In de woorden van Remkes: ,,De juridische borging is onvoldoende.” Onder meer Greenpeace kondigde gisteren al aan om naar de rechter te stappen.

Telegraaf 09.06.2020

‘Strenge meetbare doelen’

Het Adviescollege stelt daarom voor om niet alleen strengere uitstoot-afspraken te nemen, maar om die ook in de wet vast te leggen. Zo moet de stikstofuitstoot in 2030 halveren ten opzichte van vorig jaar.

Telegraaf 09.06.2020

Als de economie straks weer op gang komt, is het van belang dat stikstof de ontwikke­lin­gen niet onnodig hindert, aldus Johan Remkes, Adviescollege Stikstofproblematiek.

Verder wil het Adviescollege maatregelen rond de uitstoot van stikstof en ammoniak gaan scheiden. Om de ammoniakuitstoot terug te dringen wil Remkes het Nederlandse mestbeleid grondig moderniseren. Verder moet er een geavanceerd meetsysteem komen voor ammoniak, zodat exact duidelijk is welke agrarische bedrijven voor uitstoot zorgen.

Tegelijk moet de landbouw ook de uitstoot van stikstof zien te verminderen. Dat kan door veehouders veel gerichter uit te kopen, stelt het Adviescollege. ,,Het kabinet richt zich te veel op vrijwilligheid, waardoor de uitstoot onvoldoende zal dalen. Beter is om gericht bedrijven uit te kopen die in de buurt van natuurgebieden voor de meeste uitstoot zorgen.”

Tegelijk wil Remkes boeren tegemoet komen door de regelgeving flink te vereenvoudigen. ,,Ze moeten nu wel aan heel veel regelgeving voldoen en ik begrijp de ergernis daarover.” Dat kan onder meer door de komst van een zogenaamde ‘afrekenbare stoffenbalans’ die voor alle agrariërs moet gelden. Die moet zorgen dat de uitstoot van alle mogelijke schadelijke stoffen van de landbouw in balans blijft.

Voorzitter Johan Remkes van het Adviescollege Stikstofproblematiek. © ANP/Koen van Weel

Coronacrisis

Al met al kan de uitstoot slechts met duidelijke, in de wet vastgelegde maatregelen omlaag. ,,Alleen met voldoende juridische borging kan geloofwaardig uitvoering worden gegeven aan de PAS-uitspraak van de Raad van State”, stelt Remkes.

Het is al het vierde rapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek. Vorig jaar september adviseerde Remkes al de maximumsnelheid op Nederlandse wegen te verlagen, iets wat daarna ook gebeurde. Drie maanden later volgde een advies voor de landbouw (Beweiden en bemesten), terwijl de commissie in januari stelde dat ook het vliegverkeer veel duurzamer moet worden.

Tijdelijk

Remkes bestrijdt de veel gehoorde suggestie dat de coronacrisis het stikstofprobleem afgelopen maanden als het ware vanzelf heeft opgelost. ,,De abrupte afname van emissies van stikstofoxiden is naar verwachting tijdelijk en de ammoniakemissies van de landbouw zijn afgelopen maanden niet afgenomen”, aldus Remkes. ,,Als de economie straks weer op gang komt, is het van belang dat stikstof de ontwikkelingen niet onnodig hindert.”

Het Adviescollege Stikstofproblematiek wil goed in de gaten houden of de uitstoot inderdaad omlaag gaat. Blijkt over tien jaar dat dit niet hard genoeg gaat, dan zijn meer maatregelen nodig. Remkes: ,,ik lees in de plannen van het kabinet te vaak het woord ‘streven’. Terwijl de Raad van State wel duidelijk heeft gemaakt dat dat onvoldoende is.”

lees: Stand van zaken Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv) 10.06.2020

lees:  Niet alles kan overal’ eindadvies over structurele aanpak Stikstofproblematiek aanbiedingsbrief 08.06.2020

lees: Eindadvies ‘Niet alles kan overal’ 08.06.2020

lees: Kamerbrief Voortgang stikstofproblematiek structurele aanpak bijlage 1 en 2 24.04.2020

lees: Bijlage 3

meer: Klimaat NU

Lees: Stikstof: geduld oppositie raakt op, dit besloot het kabinet tot nu toe NU

Zie ook: Klimaatspanningen niet alleen in de Tweede kamer opgelopen

Zie ook: Klimaatmars 10.03.2019 van de Dam naar Museumplein Amsterdam – terugblik

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2021 ??? – deel 6

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 5

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 4

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 1

Zie ook: 2019 – Het jaar van de waarheid voor kabinet Rutte 3

Europese Commissie: waterstof broodnodig om klimaatdoelen te halen

NOS 08.07.2020 De Europese Commissie wil dat de komende jaren op grote schaal wordt overgeschakeld op waterstof als energiebron. Zonder waterstof halen we de klimaatdoelen niet, zegt Eurocommissaris Frans Timmermans.

Timmermans legde de waterstofplannen vandaag op tafel. Volgens hem is waterstof niet alleen nodig om klimaatneutraal te worden, maar is de technologie ook goed voor heel veel banen. “Het is schone technologie waar we juist nu in moeten investeren, zodat we na de economische coronacrisis moderner en milieuvriendelijker uit het dal kunnen klimmen.”

De Europese Commissie wil over tien jaar 40 gigawatt opwekken, goed om 40 miljoen huishoudens van stroom voorzien volgens berekeningen van energiebedrijf Eneco.

De grootste CO2-winst (minder uitstoot) valt te halen bij de industrie. “Als je Tata Steel en Schiphol aan de waterstof kan krijgen dan maak je echt grote stappen, want dat zijn de energieslurpers”, zegt Europarlementariër Mohammed Chahim (PvdA).

Waterstoffabriek

Nederland wil een belangrijke rol spelen bij de productie van waterstof. Er zijn nu al proeven met bussen die op deze brandstof rijden. In Noord-Nederland wordt de grootste waterstoffabriek van Europa gebouwd en ook de haven van Rotterdam gaat een proef van start met vrachtwagens die de nieuwe brandstof gaan gebruiken voor ritten naar Duitsland en België.

Probleem is wel dat slechts een deel van de waterstof in Nederland geproduceerd kan worden. Er zit een grens aan wat er opgewekt kan worden, waardoor de rest uit landen buiten de Europese Unie gehaald moet worden. Duitsland is een groot voorstander van waterstofproductie in Marokko, Tunesië en Algerije, landen met een potentieel voor uitgebreide parken met zonnepanelen die aan de basis staan van de waterstof.

Subsidiegeld

Voorlopig zijn het nog plannen. In heel Nederland kan er maar bij drie tankstations waterstof worden getankt en de prijs is nog lang niet concurrerend met die van gewone benzine. Volgens de berekeningen moet waterstof tot 2040 zwaar worden gesubsidieerd om te kunnen concurreren met fossiele brandstoffen. “Er moet een markt komen”, zegt Chahim. “Nu ligt de prijs nog boven de drie euro. Om het echt van de grond te laten komen, hebben we Europa nodig, zodat de voorwaarden overal gelijk zijn.

Hij wijst erop dat Duitsland nu al heel veel geld uittrekt om het gebruik van waterstof te ontwikkelen. “Nederland moet niet te zuinig zijn, anders gaan de Duitsers ons voorbij of zie je opeens grote installaties in de haven van Antwerpen.”

Grijze, groene en blauwe waterstof;

  • Grijze waterstof wordt tot nu toe vooral gemaakt met aardgas. Daarbij komt CO2 vrij. De waterstof kan vervoerd worden en op een andere plaats als energiebron worden gebruikt.
  • Bij blauwe waterstof is de bron nog steeds aardgas, maar wordt de CO2 eruit gehaald en onder de grond opgeslagen.
  • Bij groene waterstof is de energiebron geen aardgas, maar bijvoorbeeld windenergie. Bij deze variant komt dus helemaal geen CO2 meer vrij.

In een recente studie in opdracht van de Rotterdamse haven is de beschikbaarheid voor Nederland in kaart gebracht:

NOS

NOS

NOS

NOS

NOS

SER adviseert om biomassa niet meer te gebruiken voor stroom en warmte

NU 08.07.2020 Het verbranden van biomassa om stroom op te wekken en warmte te genereren, moet worden afgebouwd. Dat schrijft de Sociaal-Economische Raad (SER) woensdag in een advies aan de regering over het gebruik van biomassa. De laatste weken kwam er steeds meer kritiek vanuit de Tweede Kamer over het gebruik van biomassa, omdat biomassacentrales ook vervuilend zijn.

De SER raadt aan om het gebruik van biogrondstoffen, zoals bijvoorbeeld hout, voor laagwaardig gebruik als elektriciteitsproductie af te bouwen, omdat “de klimaatdoelen anders in de knel komen”, schrijft de adviesraad. Bij het opstoken van houtkorrels wordt er CO2 en stikstof uitgestoten, wat de luchtkwaliteit verslechtert. In plaats van het verbranden van hout voor de verwarming, moet het kabinet zich volgens de adviesraad meer gaan richten op duurzame alternatieven als warmtepompen en geothermie.

In het rapport Biomassa in balans. Een duurzaamheidskader voor hoogwaardige inzet van biogrondstoffen stelt de SER dat het kabinet zich meer moet richten op het gebruik van biogrondstoffen voor chemie en materialen. Daarmee zou biomassa grondstoffen als olie en gas deels kunnen vervangen.

De biogrondstoffen kunnen volgens de SER nog wel gebruikt worden voor brandstof in bijvoorbeeld de luchtvaart en in het vrachtvervoer. Dat is een overgangsmaatregel, omdat er nog geen bruikbaar duurzaam alternatief als een bestaat. De SER gebruikt de elektrische vrachtwagen als voorbeeld, maar die zijn nu nog veel te beperkt beschikbaar en beschikken over een te kleine actieradius. Op den duur moet het gebruik van biomassa voor dit type vervoer ook afgebouwd worden.

De SER legt de bal nadrukkelijk bij het kabinet neer. “Het ligt nu in handen van het kabinet de strategie voor de toepassing in Nederland te bepalen, de kaders vast te leggen en de regie te nemen”, aldus de adviesraad.

Lees meer over: Energie  Politiek  Economie

Kunnen nog meer zonnepanelen en windmolens houtige biomassa vervangen?

NOS 08.07.2020  Het gebruik van houtige biomassa voor het opwekken van elektriciteit of voor het verwarmen van gebouwen en woningen is geen goede oplossing voor het klimaat. Subsidies moeten dan ook worden afgebouwd. Dat staat in het SER-advies dat vandaag is gepresenteerd, en vorige week al uitlekte bij de NOS.

De grote vraag is nu: maar wat dan wel, als Nederland toch de klimaatdoelen wil halen? De NOS vroeg aan verschillende energie-experts hoe zij denken over de gevolgen van het schrappen van biomassa als energiebron. Zijn er voldoende alternatieven te bedenken, waardoor de klimaatdoelen niet in gevaar komen? De meningen hierover zijn verdeeld. Waar wel overeenstemming over bestaat, is dat de opgave er niet bepaald eenvoudiger op wordt.

Russisch gas

Op verzoek van de NOS hebben de experts uitgerekend wat de opties zijn als biomassa in de ban wordt gedaan. Het gaat hierbij vooral over verwarming van gebouwen en woningen, want al eerder is besloten om te stoppen met het subsidiëren van biomassa om stroom mee te maken. Het nieuwe ‘gat’ kan eventueel worden opgevuld met aardgas, maar dat moet dan wel geïmporteerd worden. In eigen land is immers besloten om te stoppen met de aardgaswinning in Groningen en de winning van gas uit kleinere velden kan niet verder omhoog.

Import uit Noorwegen ligt niet voor de hand, omdat dat land niet meer gas wil exporteren dan het nu al doet. Daarom zou het gas waarschijnlijk uit Rusland komen. Een bezwaar van import uit Rusland is dat er door methaanlekkages bij het transport over lange afstanden veel broeikasgassen vrijkomen. Het vervangen van biomassa door gas is daarom volgens veel experts geen optie.

Miljoenen extra zonnepanelen

Wordt gekozen voor duurzame bronnen, dan kan dat betekenen dat er miljoenen zonnepanelen of honderden windmolens bij moeten komen. Maar met het huidige aantal windturbines en zonnepanelen zijn er al problemen met het elektriciteitsnet. Een nog sterkere groei zal ook de inpassing ervan op daken en in het landschap moeilijker maken. Daarom is de vraag hoe reëel dit is, zegt bijvoorbeeld energiedeskundige Martien Visser.

Energiebesparing is ook een optie. Maar de opgave daarvoor in het klimaatakkoord is al enorm, zeggen experts. Extra afvangen en opslaan van CO2 onder de grond is volgens Visser wel een kansrijke mogelijkheid. “De doelstelling voor 2030 die daarvoor in het klimaatakkoord staat, zou met een kwart omhoog kunnen. Dit is denk ik de meest reële optie. Dat moet dan wel snel worden besloten, zodat de techniek en opschaling in 2030 gereed kunnen zijn.”

Onverantwoord

In datzelfde klimaatakkoord staat dat in 2030 van alle elektriciteit 70 procent uit duurzame bronnen moet komen. “Met de plannen die er nu zijn, is de kans groter dat we dat niet halen dan wel”, zegt prof Gert Jan Kramer van de Universiteit Utrecht. Hij was vorig jaar betrokken bij de doorrekening van het klimaatakkoord.

“Terwijl die uitdaging dus al enorm is, gooien we er nog een schep bovenop door biomassa in de ban te doen. Dit is eigenlijk onverantwoord.” Kramer schreef samen met een aantal collega’s een brandbrief aan de SER. Daarmee hopen ze “de ratio” terug te brengen in het debat.

Biomassa is niet heilig, stellen zij. Maar het intrekken van al afgegeven vergunningen en subsidies kan leiden tot “de absurde situatie” van toch weer meer aardgas. “Resultaat: méér CO2-uitstoot in plaats van minder, en het klimaatakkoord staat op losse schroeven.”

Duurzame alternatieven

Er bestaan al andere duurzame alternatieven voor biomassa dan zonne- en windenergie, zegt Kramer. Aardwarmte en groene waterstof bijvoorbeeld. Maar zulke opties staan nog in de kinderschoenen en het zeer de vraag is of ze op tijd opgeschaald kunnen worden. Een verschuiving van biomassa naar de opslag van CO2 ziet ook Kramer daarom in technische zin als het meest logische alternatief. Maar hij vraagt zich af hoe kansrijk deze optie is, omdat deze technologie net als biomassa niet erg populair is.

“We moeten oppassen dat we niet elk jaar een andere optie ongewenst verklaren. Want bedrijven krabben zich nu al achter de oren. Heeft het zin om te investeren in bijvoorbeeld opslag van CO2 als dat over een paar jaar ook weer afgeschoten wordt?”

BEKIJK OOK;

Biomassa-advies SER op losse schroeven

Telegraaf 03.07.2020 Het is onzeker of de Sociaal-Economische Raad (SER) woensdag een advies over biomassa kan presenteren. Het overleg met de achterban van milieuorganisaties heeft vrijdag niet tot overeenstemming geleid over het conceptadvies. Een deel van de groene clubs vindt het advies niet ver genoeg gaan.

Het kabinet heeft de SER gevraagd om met een advies te komen over hoe om te gaan met biomassa. Deze week lekte het conceptadvies uit. In het stuk staat dat Nederland op termijn moet stoppen met biomassa, maar er staat geen harde deadline in of pleidooi voor een onmiddellijke subsidiestop.

BEKIJK OOK:

SER: Stop subsidie voor energie uit verbrand omgekapt bos

Een deel van de groene organisaties die strijden tegen biomassacentrales wil per direct een subsidiestop en een concrete einddatum. Dat is voor onder andere Comité Schone Lucht, MOB, Dogwood Alliance, Biofuelwatch en Estonian Forest Aid een minimumeis richting een akkoord. Verder willen de organisaties dat bestaande subsidies worden teruggedraaid in combinatie met compensatie en ze vinden dat de EU moet stoppen met het label ‘klimaatneutraal’ voor houtige biomassa.

Tijd dringt

Als de vertegenwoordigers van groene organisaties niet binnen de SER tot een akkoord kunnen komen wankelt het SER-advies. De officiële overhandiging aan staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) staat gepland voor woensdag.

„We zijn verheugd dat Natuur en Milieu en Milieudefensie eindelijk tot het inzicht zijn gekomen dat de houtige biomassa moet stoppen. Tegelijkertijd zijn er nog steeds een aantal grote verschillen met wat onze organisaties willen”, legt voorzitter Fenna Swart van het Comité Schone Lucht uit.

Het stoken van houtige biomassa ligt steeds meer onder vuur. Milieuorganisaties stellen dat de verbranding van hout juist slecht is voor het klimaat, de luchtkwaliteit en biodiversiteit. Maandag gaat de hoofdonderhandelaar van de groene organisaties in gesprek met vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers. Als er geen oplossing komt voor de splijtzwam kan het SER-overleg klappen.

Lees meer artikelen, columns en reportages die De Telegraaf over biomassa heeft geschreven:

BEKIJK OOK:

De ecologische ramp achter biomassa

BEKIJK OOK:

Zo weet je of jouw groene energie vrij is van biomassa

BEKIJK OOK:

’Ook consument is biomassa nu beu’

BEKIJK OOK:

Biomassa: bijna niemand ziet er iets groens in

BEKIJK OOK:

Opmerkelijke draai Urgenda-boegbeeld: ’Beter aardgas dan biomassa’

BEKIJK OOK:

Klimaatdoelen enkel behaald door truc

BEKIJK MEER VAN; energie en hulpbronnen milieuvervuiling politiek SER Comité Schone Lucht Sociaal-Economische Raad Europese Unie

Minister: eigen stikstofvoorstel melkveehouders te vrijblijvend

Telegraaf 30.06.2020 Een voorstel vanuit de melkveehouderij om door middel van een vrijwillige aanpassing van het veevoer de stikstofuitstoot te verminderen, is onvoldoende om de vergunningverlening voor de woningbouw vlot te trekken. Dat meldt landbouwminister Carola Schouten aan de Tweede Kamer.

De Raad van State oordeelde vorig jaar dat de overheid kwetsbare natuurgebieden onvoldoende beschermt tegen neerslag van schadelijke stikstofverbindingen. De stikstofuitstoot moet eerst omlaag voordat weer toestemming kan worden verleend voor veel bouwprojecten. De melkveehouderij is de grootste vervuiler, door de ammoniak die vrijkomt uit mest.

Schouten wil tijdelijk dwingende maatregelen nemen om het eiwitgehalte van veevoer te verlagen, zodat de mest van koeien minder ammoniak bevat. Enkele brancheorganisaties uit de melkveehouderij waren met een tegenvoorstel gekomen, maar dat is volgens Schouten te vrijblijvend. Maatregelen moeten „juridisch hard” zijn, anders bestaat het risico dat verleende vergunningen opnieuw sneuvelen bij de rechter.

BEKIJK MEER VAN; landbouw overheid milieuvervuiling Carola Schouten

Kamer ingenomen met SER-advies om te stoppen met biomassa

NOS 30.06.2020 Kamerleden van verschillende partijen zijn blij met het advies van de Sociaal-Economische Raad (SER) om zo snel mogelijk te stoppen met het subsidiëren van het gebruik van biomassa voor het opwekken van elektriciteit en warmte. Biomassa is waardevol als grondstof voor de chemische industrie, maar verbranden is zonde, zegt de SER.

“Dit is einde verhaal voor biomassa als energiebron”, zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver. “Het is heel goed dat dit advies er ligt. We moeten er zo snel mogelijk mee stoppen.” Het advies van de SER is nog niet definitief, maar de NOS heeft een concept ingezien.

Ook regeringspartij D66 ziet veel haken en ogen aan het verbranden van hout om energie op te wekken. Het is slecht voor de luchtkwaliteit en er is veel twijfel over de vraag of het wel duurzaam is. Kamerlid Matthijs Sienot pleit ervoor in andere alternatieve energiebronnen te investeren.

“Wind- en zonne-energie is heel snel veel goedkoper geworden. Als we nu op de juiste manier investeren kan groene waterstof ook snel goedkoper worden.”

Opslaan van CO2

Veel Kamerleden zien in het SER-advies een bevestiging van het eigen standpunt. Vandaag nam een ruime meerderheid al een motie van de regeringspartijen aan, waarin het kabinet wordt opgeroepen de subsidies voor nieuwe biomassa-initiatieven af te bouwen.

Kamerlid Mark Harbers van de VVD wijst eveneens op die wens van de Kamer: “Onze lijn is om zo snel als mogelijk met een uitfasering en einddatum voor verbranding van houtige biomassa te komen.”

Ook de Partij voor de Dieren steunde de motie. Kamerlid Lammert van Raan: “We hebben de natuur hard nodig voor het opslaan van CO2. Het laatste wat je moet doen is die verbranden.”

Het kabinet wil pas reageren als het SER-rapport officieel aangeboden wordt. Waarschijnlijk is dat volgende week.

In het conceptadvies van de SER staat dat biomassa in de toekomst vooral nodig is in de chemie en als grondstof voor materialen. In Rotterdam maken ze bijvoorbeeld al diesel van oud frituurvet !!

BEKIJK OOK;

SER: subsidies voor biomassa zo snel mogelijk afbouwen

Telegraaf 30.06.2020 Biomassa moet steeds minder worden ingezet voor het opwekken van energie, omdat het in de toekomst vooral nodig is in de chemie en als grondstof voor materialen. Subsidies voor biomassa als bron van elektriciteit of warmte moeten dan ook zo snel mogelijk worden afgebouwd.

Dat staat in een vertrouwelijk conceptadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER).

Als sneller afscheid wordt genomen van biomassa als energiebron, moeten bedrijven die al hebben geïnvesteerd in biomassa worden gecompenseerd, vindt de SER. Anders zou sprake zijn van een onbetrouwbare overheid.

Daarnaast pleit de Raad ervoor dat voortaan wordt gesproken over biogrondstoffen in plaats van biomassa, omdat dat de lading beter dekt.

BEKIJK MEER VAN; alternatieve energie hernieuwbare energie SER Sociaal-Economische Raad

SER: subsidies voor biomassa als energiebron zo snel mogelijk afbouwen

NOS 30.06.2020 Biomassa moet steeds minder worden ingezet voor het opwekken van energie, omdat het in de toekomst vooral nodig is in de chemie en als grondstof voor materialen. Subsidies voor biomassa als bron van elektriciteit of warmte moeten dan ook zo snel mogelijk worden afgebouwd.

Dat staat in een vertrouwelijk conceptadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER), dat de NOS heeft ingezien.

Als sneller afscheid wordt genomen van biomassa als energiebron, moeten bedrijven die al hebben geïnvesteerd in biomassa worden gecompenseerd, vindt de SER. Anders zou sprake zijn van een onbetrouwbare overheid.

Daarnaast pleit de Raad ervoor dat voortaan wordt gesproken over biogrondstoffen in plaats van biomassa, omdat dat de lading beter dekt. Er zijn volgens de SER veel toepassingsmogelijkheden buiten energieopwekking die nuttig en nodig zijn.

Het advies van de SER moet een einde maken aan een steeds hoger oplopende discussie over biomassa. De raad ziet dat het debat steeds gepolariseerder raakt, omdat er veel onenigheid is over de vraag wat precies de winst op het gebied van duurzaamheid zou zijn.

Discussie over houtpellets

Voor de subsidie voor biomassa zijn miljarden euro’s uitgetrokken. In het vorig jaar gesloten Klimaatakkoord voor Nederland speelt biomassa een belangrijke rol, in meerdere sectoren. Maar de discussie heeft volgens de SER een steeds nauwere betekenis gekregen. Biomassa en toepassingsmogelijkheden zijn teruggebracht tot ‘houtpellets’ [staafjes samengeperst hout] en ‘verbranding’, zo valt te lezen in het conceptadvies.

Voor- en tegenstanders bestoken elkaar met argumenten over biodiversiteit, kaalslag van bossen, luchtkwaliteit en wel of geen klimaatwinst. De discussie speelt niet alleen in de politiek. Actiegroepen proberen de komst van biomassacentrales te verhinderen, gemeenten spreken zich erover uit en ook wetenschappers zijn het onderling niet eens. Vorige week nog maakte energiebedrijf Vattenfall bekend niet meer zeker te weten of het de grootste biomassacentrale in Diemen gaat bouwen. Eerst wil het bedrijf dat de politiek meer duidelijkheid geeft over biomassa.

Het kabinet had daartoe vorig jaar al de SER om dit advies gevraagd. Om duidelijkheid te geven over de rol die biogrondstoffen in de toekomst kunnen spelen, is het de bedoeling dat er een zogeheten duurzaamheidskader wordt opgesteld. Het doel daarvan is om aanvullende duurzaamheidseisen te stellen aan biogrondstoffen, aanvullend op al bestaande wettelijke criteria.

De SER wijst er daarbij op dat biomassa over veel meer gaat dan het verbranden van houtpellets. “Biomassa omvat echter alle plantaardig of dierlijk materiaal, of materiaal van plantaardige of dierlijke herkomst. Biomassa kan dus afkomstig zijn uit gewassen, bomen en planten, algen en dierlijke producten.”

Geadviseerd wordt om de rol van biogrondstoffen te herzien. Toepassingen zoals in de chemische industrie zijn belangrijk, daarom moeten die beter worden benut en gestimuleerd.

Voorbeelden zijn biobeton (op basis van olifantsgras) of biocomposiet. Maar bijvoorbeeld verbranding voor het opwekken van elektriciteit of warmte, of bijmenging in brandstoffen voor lichte voertuigen moeten juist worden teruggebracht.

Hierbij is gekeken of er alternatieven bestaan, zoals bij stroomopwekking. Zonne- en windenergie zijn de afgelopen jaren veel goedkoper geworden en zijn zelfs sneller dan verwacht zonder subsidies rendabel, aldus de SER.

Maar als er in sectoren op korte termijn te weinig alternatieve, duurzamere technologieën beschikbaar zijn, kan biomassa wel een rol spelen. Zoals biobrandstoffen voor zwaar wegtransport en lucht- en zeescheepvaart.

Nog niet definitief

De discussie over biomassa is volgens de SER voor een belangrijk deel terug te voeren op keuzes die in het verleden zijn gemaakt en die “tot eenzijdige toepassing van biomassa hebben geleid”.

Negen jaar geleden was iets meer dan 4 procent van alle in Nederland gebruikte energie afkomstig uit hernieuwbare bronnen, stelt de SER vast. Dat moest op basis van Europese afspraken worden vergroot tot 14 procent dit jaar. Daarom werd het gebruik van biomassa gestimuleerd en ontstond een importstroom van houtige brandstoffen.

Maar de inzet van biomassa op grote schaal voor hernieuwbare energie (elektriciteit en warmte) en de subsidies daarvoor passen niet meer in het huidige energiebeleid, aldus de SER. De Raad pleit er ook voor om “zo min mogelijk onderscheid te maken tussen productie- en nevenstromen en de term reststroom te vermijden”.

De SER zegt dat het advies nog niet definitief is. Aan het stuk hebben werkgevers, werknemers en milieuorganisaties gewerkt; zij bespreken het concept nu met hun achterban.

BEKIJK OOK;

SER: subsidies voor biomassa zo snel mogelijk afbouwen

AD 30.06.2020 Biomassa moet steeds minder worden ingezet voor het opwekken van energie, omdat het in de toekomst vooral nodig is in de chemie en als grondstof voor materialen. Subsidies voor biomassa als bron van elektriciteit of warmte moeten dan ook zo snel mogelijk worden afgebouwd.

Dat staat in een vertrouwelijk conceptadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER), dat de NOS heeft ingezien.

Als sneller afscheid wordt genomen van biomassa als energiebron, moeten bedrijven die al hebben geïnvesteerd in biomassa worden gecompenseerd, vindt de SER. Anders zou sprake zijn van een onbetrouwbare overheid.

Daarnaast pleit de Raad ervoor dat voortaan wordt gesproken over biogrondstoffen in plaats van biomassa, omdat dat de lading beter dekt.

Nederland loopt voorop bij schonere lucht

Telegraaf 26.06.2020 Nederland is een van de maar vier EU-lidstaten die over tien jaar, in 2030, hun nationale doelstellingen zullen halen voor betere luchtkwaliteit.

Slechts tien van de 27 landen halen hun doelen voor 2020 om de uitstoot van schadelijke stoffen in de lucht terug te dringen. Volgens de Europese Commissie doen de meeste lidstaten onvoldoende om te zorgen dat hun inwoners schone lucht inademen en om luchtwegaandoeningen en voortijdige sterfte door luchtvervuiling te voorkomen.

In een eerste rapport over de uitvoering van EU-beleid voor schonere lucht stelt het dagelijks EU-bestuur dat alleen Nederland, Cyprus, Kroatië en Finland over tien jaar de lucht voldoende zullen hebben gezuiverd van vervuilende stoffen als zwaveldioxide, fijnstof en stikstofoxiden.

Landbouw

De uitstoot van ammoniak in de landbouw, door de verspreiding van mest en het gebruik van kunstmest, is volgens Brussel de grootste boosdoener. Ze heeft vorige maand voorgesteld het gebruik van kunstmest met 20 procent terug te dringen in 2030. Dat zal de EU-landen de goede kant op sturen maar, aldus de commissie, de lidstaten moeten zich meer inspannen voor schonere lucht.

Volgens Brussel zijn er jaarlijks 400.000 vroegtijdige sterfgevallen in de EU door vuile lucht.

BEKIJK MEER VAN; luchtvervuiling overheidsbeleid Brussel Nederland Europese Commissie

Behoefte aan waterstof groot, maar productiecapaciteit beperkt

NOS 26.06.2020 Om voldoende waterstof in Nederland te kunnen opwekken, moeten er ten minste tien windparken op de Noordzee bij komen. Daarnaast zal Nederland ook veel waterstof moeten importeren. Dat stelt een rapport over de toekomstige energievoorziening van DRIFT, transitieonderzoeksinstituut aan de Erasmus Universiteit, in opdracht van de haven in Rotterdam.

Het is voor het eerst dat in kaart is gebracht op hoeveel waterstof Nederland in de toekomst kan rekenen en hoeveel er uit het buitenland zal moeten komen. Waterstof wordt als schone, groene belofte gezien. Het kan dienen als brandstof en grondstof voor de toekomstige CO2-arme industrie en ook als opslag voor stroom omdat de wind niet altijd waait en de zon niet altijd schijnt.

Politici en bedrijven zitten vol waterstofplannen. Minister Wiebes van Economische Zaken deed vorige week een oproep aan de EU om deze energiebron een grote rol te geven. In Nederland lopen op dit moment een kleine honderd verschillende onderzoeksprojecten met waterstof. Van woningen die ermee verwarmd worden, tot auto’s die erop rijden, projecten in de elektriciteitssector, chemie en industrie. Veel waterstof zal in de toekomst worden vervoerd in de Rotterdamse haven.

Niet rijk rekenen

Het nieuwe rapport laat de kansen zien voor waterstof, maar ook de beperkingen. Bijvoorbeeld dat Nederland hooguit een derde zelf op kan wekken, en de rest uit het buitenland moet halen. “Het valt op dat politici en bedrijven zich soms te gemakkelijk rijk rekenen”, zegt onderzoeksleider Jan Rotmans van de Erasmus Universiteit.

“Waterstof wordt op den duur belangrijk, vooral voor de industrie, als vervanging van olie en aardgas, maar er zit duidelijk een grens aan wat we zelf kunnen opwekken. Daardoor kan Nederland nog afhankelijker worden van andere landen, dan we nu al zijn met de import van aardgas en aardolie, en wellicht van politiek gevoelige regio’s als Noord-Afrika en het Midden-Oosten.”

Grijze, groene en blauwe waterstof

* Grijze waterstof wordt tot nu toe vooral gemaakt met aardgas. Daarbij komt CO2 vrij. De waterstof kan vervoerd worden en op een andere plaats als energiebron worden gebruikt.

* Bij blauwe waterstof is de bron nog steeds aardgas, maar wordt de CO2 eruit gehaald en onder de grond opgeslagen.

* Bij groene waterstof is de energiebron geen aardgas, maar bijvoorbeeld windenergie. Bij deze variant komt dus helemaal geen CO2 meer vrij.

NOS

NOS

NOS

NOS

NOS

Jörg Gigler van de Topsector Energie is positiever over de toekomst van waterstof. De Topsector, een verband waarin bedrijfsleven, onderzoekscentra en overheid samenwerken, heeft alle waterstofprojecten op een rij gezet. “Daarmee willen we Nederland in de etalage zetten, zowel nationaal als internationaal”, zegt Gigler.

“De kracht van waterstof is dat je er elektriciteit mee kunt omzetten in moleculen. Dus net als in een accu kun je er energie in opslaan. Elektriciteit is maar twintig procent van onze totale energie, de overige 80 procent bestaat uit moleculen. Dat is het aardgas waarmee we onze huizen verwarmen en de benzine of diesel waar we op rijden. Ook die moeten we vanwege het klimaat vervangen, en daarbij kan waterstof een grote rol spelen.”

Veel toepassingsmogelijkheden

De lijst van de Topsector maakt duidelijk hoe divers de mogelijkheden van waterstof zijn. In Stad aan ’t Haringvliet is de bedoeling dat honderden huizen van aardgas overgaan op waterstof. Vrachtwagens, bussen en vuilniswagens kunnen erop rijden. In Noord-Nederland wordt de grootste groene waterstoffabriek van Europa gebouwd, en in Noord-Holland start een proef met een windmolen die direct waterstof produceert in plaats van stroom.

Volgens Gigler is het prima om een nieuwbouwwijk van elektrische warmtepompen te voorzien. Maar in een oude woonwijk, waar geen warmtenet komt, is waterstof volgens hem een goed alternatief. Dat geldt ook voor verkeer en vervoer over lange afstanden, verwacht hij, omdat accu’s daarvoor ontoereikend zijn en oplaadtijden lang.

Hoogleraar Rotmans vindt het op grote schaal verwarmen van huizen en het laten rijden van auto’s op waterstof onverstandig. “Experimenteren hiermee is leuk, maar als je gaat opschalen wordt het problematisch. Het is vooral nodig in de industrie, want die stoot de meeste CO2 uit. We moeten waterstof van de hype ontdoen: het wordt belangrijk, maar op grote schaal pas na 2030. En we moeten het eerst nog met fossiele bronnen maken, dus het zal ook niet direct tot CO2-reductie leiden. ”

Coalitie is het eens over biomassa

Telegraaf 25.06.2020 De spelregels rond biomassa moeten strenger worden. Er mogen geen nieuwe subsidies meer komen voor verbranding van houtachtige biomassacentrales voor de opwekking van uitsluitend stroom. Daar zijn de coalitiepartijen het over eens geworden.

Nu VVD, CDA, D66 en ChristenUnie het eens zijn geworden keert voor het eerst een meerderheid van de Tweede Kamer zich tegen de ontwikkelingen rond biomassa. Deze vorm van ’groene’ energie ligt steeds meer onder vuur in de maatschappij. Bovendien staat het bouwen van de centrales haaks op de aanpak om stikstof te verminderen. De oppositie is al langer van mening dat het zo niet langer kan.

De politieke stap betekent niet het einde van biomassacentrales en bestaande subsidies. De coalitie wil vooral duidelijkheid scheppen voor de toekomst en richting gemeenten die nog plannen hebben voor de bouw van een biomassacentrale.

De regeringspartijen stellen voor om eerst een ’duurzaamheidskader’ in het leven te roepen voor er nieuwe subsidies worden uitgedeeld. In dat document komt te staan wat nog acceptabel is. Bepaalde vormen van biomassa -zoals restproducten uit de landbouw- vinden de vier coalitiepartijen wel acceptabel.

Subsidies

Er mogen in elk geval geen nieuwe subsidies komen voor verbranding van houtige biomassa voor nieuwe centrales voor de opwekking van stroom. Subsidies voor kleine biomassacentrales (minder dan 5MW) moeten van de Kamer in de wacht worden gezet tot er aangescherpte eisen zijn voor schone lucht.

Uiteindelijk wil de coalitie af van de situatie waarbij houtsnippers en pellets gesubsidieerd worden verbrand. Het kabinet moet daarom met een eindjaar komen en een afbouwpad.

D66 en ChristenUnie kwamen onlangs al met stevige woorden in een persbericht over een subsidiestop, maar een week later stemden de twee partijen tegen een voorstel van GroenLinks met een vergelijkbare strekking. Achter de schermen valt te horen dat coalitiegenoten VVD en CDA onaangenaam verrast waren. Minister Wiebes (Klimaat) zei in een debat dat hij niet zomaar even het ’klimaatakkoord door de plee kon spoelen’.

Binnenkort komt de SER met een advies over biomassa. Wiebes heeft al aangekondigd dat hij dit rapport wil gebruiken om opnieuw te kijken naar omgang met deze vorm van ’groene’ energie.

Gascentrales

CDA-Kamerlid Agnes Mulder is blij dat er nu alvast een beetje duidelijkheid kan worden gegeven. Coalitiegenoot Matthijs Sienot van D66 spreekt van ’winst voor klimaat, natuur en schone lucht’. „Het verbranden van biomassa is niet de toekomst”, zegt hij. CU-Kamerlid Dik-Faber is opgelucht: „De subsidie voor biomassa draagt bij aan een papieren werkelijkheid. Als het gaat om zorg voor de schepping, dan moeten we dingen doen die écht werken.”

De coalitiepartijen erkennen dat een andere koers rond biomassa gevolgen heeft voor gascentrales. Die moeten waarschijnlijk meer worden ingezet.

BEKIJK MEER VAN; milieupolitiek natuurlijke hulpbronnen energie en hulpbronnen overheidsbeleid Eric Wiebes Christen-Democratisch Appèl Democraten 66 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie ChristenUnie

Vattenfall zet plan voor biomassacentrale voorlopig in de ijskast

NOS 25.06.2020 Vattenfall stelt de plannen voor de komst van de grootste biomassacentrale van Nederland voorlopig uit. Aanleiding is de aanhoudende discussie over biomassa. Zowel de lokale politiek als veel omwonenden in Diemen, waar de centrale is gepland, verzetten zich tegen de komst ervan.

Het is “voor Vattenfall essentieel dat de Nederlandse overheid na de zomer met een duidelijk duurzaamheidskader voor biomassa komt”, stelt het bedrijf in een persbericht. Met de uitkomsten daarvan wil het bedrijf opnieuw met alle partijen om tafel, vóórdat een definitief besluit wordt genomen over de bouw van de centrale.

Vattenfall zegt graag de overstap te willen maken van het fossiele aardgas naar duurzame energiebronnen. Zo werkt het bedrijf bijvoorbeeld aan geothermie, de inzet van restwarmte uit datacenters, waterstof en biomassa. “Van deze duurzame opties is enkel biomassa op korte termijn op grote schaal beschikbaar. In Zweden heeft Vattenfall als bedrijf jarenlange ervaring met de inzet van deze brandstof”, zegt het bedrijf.

Mogelijk niet duurzaam

Biomassa wordt als tijdelijke energiebron beschouwd, totdat de andere bronnen voldoende ontwikkeld zijn om op grote schaal te kunnen inzetten. Maar tegenstanders vrezen dat biomassa helemaal niet duurzaam is. Als de duurzaamheidscriteria niet goed worden nageleefd, is de uitstoot van CO2 bij biomassa groter dan van fossiele energiebronnen. Bovendien zijn omwonenden bang dat de luchtkwaliteit erdoor verslechtert.

Topman Martijn Hagens van Vattenfall Nederland zegt: “We zien de publieke discussie rond biomassa toenemen. We zijn niet doof voor dit geluid, maar we missen wel de nuance in het debat. Bovendien ontbreekt het op dit moment aan een duidelijke stem van de Nederlandse overheid en de ondertekenaars van het klimaatakkoord vóór biomassa.”

Een woordvoerder voegt daaraan toe dat het debat over biomassa “lijkt te zijn verworden tot een gesprek tussen doven”. In de media worden volgens Vattenfall vooral tegenstanders aan het woord gelaten en uitingen op sociale media aan het adres van voorstanders “zijn niet mals”.

Klappen opvangen

Het bedrijf zegt verder te signaleren dat ook ondertekenaars van het Klimaatakkoord, waarin biomassa een belangrijke rol speelt, zich er nu openlijk tegen uitspreken.

“Dus enerzijds volgen wij het Klimaatakkoord, dat hebben we immers zo afgesproken, en willen we voldoen aan de vraag van de landelijke en gemeentelijke overheid om onze warmtenetten te verduurzamen. Maar anderzijds trekken andere ondertekenaars van het Klimaatakkoord een ander plan en vangen wij de klappen daarvan op.”

De discussie zal duidelijkheid moeten opleveren of biomassa nou wel of niet acceptabel is, zegt Vattenfall. Als die acceptatie er niet komt, dan heeft dat volgens de topman grote gevolgen. In de podcast Studio Energie zegt Hagens: “Als die acceptatie er niet komt, dan zullen we echt het Klimaatakkoord moeten gaan aanpassen en ook de doelstellingen van de Nederlandse overheid richting Europa moeten dan bijgesteld worden.”

Dit voorjaar rondde het Planbureau voor de Leefomgeving een onderzoek naar biomassa af en de SER komt naar verwachting binnen enkele weken met een advies aan het kabinet. Vattenfall denkt een definitief besluit over de biomassacentrale te kunnen nemen na volgend jaar zomer.

BEKIJK OOK;

Coalitie wil verbranding biomassa aan banden leggen

NOS 25.06.2020 De Tweede Kamer wil af van nieuwe subsidies voor de verbranding van hout voor biomassacentrales waar alleen stroom mee wordt opgewekt. De regeringspartijen willen nieuwe subsidie-aanvragen van zulke centrales niet honoreren en daarmee is er een meerderheid in de Kamer.

Op termijn zou het financieel steunen van verbranding van “houtachtige biomassa” helemaal moeten verdwijnen en het kabinet moet daarvoor met voorstellen komen. Sommige vormen van biomassa, zoals restproducten uit de landbouw en het bijmengen van brandstof, zouden dan nog wel kunnen.

Er is steeds meer twijfel over de toekomst van biomassa, omdat het niet duurzaam genoeg zou zijn. Onlangs lieten de regeringspartijen D66 en ChristenUnie zich er ook al zeer kritisch over uit. En een deel van de oppositie heeft ook grote vraagtekens.

Vattenfall

Naar aanleiding van de discussie maakte Vattenfall vandaag bekend dat het de plannen voor de komst van de grootste biomassacentrale van Nederland voorlopig uitstelt. Het energiebedrijf wil dat de Nederlandse overheid met een “duidelijk duurzaamheidskader” voor biomassa komt. Pas daarna wil Vattenfall de knoop doorhakken over de bouw van de centrale.

Minister Wiebes zei vandaag dat hij werkt aan zo’n kader. Daarin komt te staan hoe verstandig met biomassa kan worden omgegaan. Hij herhaalde dat biomassa op korte termijn nodig blijft. De minister houdt tot nu toe vast aan biomassa als tussenoplossing in de overgang naar schonere energiebronnen.

Wiebes snapt dat Vattenfall wil wachten met een besluit: “Ik vind het een goed teken dat ook grote partijen die in de energietransitie investeren afwachten totdat ze weten dat het op een duurzame manier kan.”

BEKIJK OOK;

Tik voor Timmermans om klimaatplannen

Telegraaf 25.06.2020  Nederland accepteert de ’groene machtsgreep’ van Frans Timmermans niet. Zowel het kabinet als een meerderheid van de Tweede Kamer vinden dat de eurocommissaris te ver gaat met zijn klimaatplannen.

Het is al even geleden dat Timmermans zijn groene plannen aankondigde, maar vanwege de coronacrisis was er pas donderdag een debat in de Tweede Kamer. Heet hangijzer blijft nog steeds de wens van de Europese Commissie om lidstaten en het Europees Parlement te passeren om tussentijds klimaatdoelen aan te scherpen.

Minister Eric Wiebes (Klimaat) noemt het ’geen goed idee’. Hij kan rekenen op brede steun vanuit de Kamer. „Dit willen we niet in Nederland”, zegt VVD-Kamerlid Mark Harbers. Het CDA spreekt van een ’machtsgreep’. Eurokritische partijen PVV, SP, SGP en FvD zien in de zet van Timmermans een nieuwe poging in de richting van een ’Europese superstaat’.

Kernenergie

Ook over andere elementen zijn Kamerleden kritisch. „In de krochten van Brussel dreigt kernenergie weer naar zijlijn gebracht vanwege het afval. Als dat gaat gebeuren moeten zonnepanelen en windmolens ook tot toekomstig afval worden gerekend”, stelt VVD-Kamerlid Harbers.

PVV-Kamerlid Alexander Kops spreekt van een ’monsterlijke greendeal’. „Timmermans wil drie miljard bomen planten, terwijl bossen worden gekapt voor biomassacentrales”, sneert de parlementariër. Thierry Baudet van FvD vreest dat Brussel meer controle krijgt over het leven van mensen: „Het is communisme via de achterdeur.”

De plannen van Timmermans krijgen bijval van partijgenoot Kamerlid William Moorlag. De PvdA’er vindt dat het kabinet wel wat enthousiaster mag zijn over de groene ambities.

BEKIJK MEER VAN; partijen en bewegingen overheidsbeleid internationale betrekkingen Frans Timmermans

Oppositie woest: ‘Kabinet gooit rapport Remkes over stikstof de prullenbak in’

AD 18.06.2020 Het stikstofrapport van de commissie Remkes zorgde vandaag voor vuurwerk in de Tweede Kamer. Volgens de oppositie worden de aanbevelingen van Remkes in twee A4-tjes afgeserveerd. Minister Schouten (Landbouw) betwist dat stellig.

,,Volgens mij lijkt iedereen wel boos vanmorgen”, verzuchtte voorzitter Khadija Arib halverwege het Kamerdebat over het eindrapport van het AdviesCollege Stikstofproblematiek. En toen moest haar clash met Thierry Baudet van Forum voor Democratie nog volgen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

GroenLinks-kamerlid Laura Bromet zette meteen bij de start de toon. Zij beklaagde zich bij voorzitter Arib dat minister Carola Schouten (Landbouw) de kabinetsreactie op het rapport van Remkes woensdagavond om 23.15 uur naar de Tweede Kamer had gestuurd, minder dan twaalf uur voor het debat. ,,Hoe kunnen wij dan als Tweede Kamer goed ons werk doen?” stelde Bromet. ,,Ik probeer me altijd grondig voor te bereiden. Dit kan echt niet.”

50 aanbevelingen

Niet alleen het tijdstip, ook de inhoud van Schoutens brief zorgde voor ergernis. ,,Remkes presenteerde een advies van 175 pagina’s. Als reactie komt het kabinet met twee A4-tjes met drie minipuntjes”, sneerde Bromet. Volgens de oppositie neemt het kabinet bovendien vrijwel niets van Remkes aanbevelingen over. Terwijl diens commissie met forse kritiek kwam: de stikstofplannen van het kabinet gaan lang niet ver genoeg en zijn veel te vrijblijvend. De VVD-coryfee vreest dat de rechter de politiek opnieuw terugfluit als er niets gebeurt.

Volgens de PvdA schoffeert het kabinet de Tweede Kamer met de ultrakorte reactie. ,,Remkes is niet zomaar een commissie, het is een breed samengestelde club met zwaargewichten van vele kanten”, zei William Moorlag. De sociaal-democraat wijst er op dat de commissie maar liefst vijftig aanbevelingen doet. ,,Wat vindt de minister daarvan? De commissie heeft het wel verdiend dat de minister daar op ingaat.”

De Groot probeert een olifant kreukvrij achter het behang te plakken, aldus William Moorlag tegen D66-collega Tjeerd de Groot.

De coalitiepartijen zien dat uiteraard totaal anders. Zij wijzen er op dat het kabinet belangrijke aanbevelingen van Remkes overneemt: de stikstofinspanningen worden bijvoorbeeld in de wet verankerd, waardoor ze niet langer vrijblijvend zijn. ,,Van een inspanningsverbintenis gaat het kabinet naar een resultaatsverplichting, zoals Remkes voorstelt”, zei CDA’er Jaco Geurts. ,,Dat zijn geen kleine puntjes, dat is huge!”

Volgens de VVD betekent een korte brief ‘niet automatisch dat daar niks in staat’. Landbouw-woordvoerder Mark Harbers stelde dat het kabinet wel degelijk op meerdere belangrijke punten naar Remkes luistert. ,,Het kabinet wil met een drempelwaarde voor de bouw komen, als de stikstofuitstoot onder een bepaalde grens blijft kunnen bouwprojecten weer door. Ook wordt ingezet op meer innovatie in de landbouw.”

Thierry Baudet (Forum voor Democratie) zorgde voor tumult toen hij minister Schouten (Landbouw) ‘de sluipmoordenaar van de agrarische sector’ noemde. © ANP

Druiven zuur

D66’er De Groot wees er op dat het kabinet in tien jaar tijd 6 miljard euro in de natuur investeert, plus 1,5 miljard euro in de reductie van het aantal dieren. ,,U kunt niet ontkennen dat dat geen grote stappen zijn,” zei hij tegen GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren en SP.

Tegelijk weigert Schouten de misschien wel voornaamste aanbeveling van Remkes op te volgen om de stikstofuitstoot komende tien jaar te halveren. Het kabinet wil niet verder gaan dan 26 procent. Voor de oppositie zijn de druiven dan ook zuur. Met name D66 en het CDA kregen veel verwijten. Volgens SP’er Frank Futselaar is zijn normaal zo kritische D66-collega Tjeerd de Groot ‘getemd’ door het  kabinet. ,,De Groot probeert een olifant kreukvrij achter het behang te plakken,” sneerde PvdA’er Moorlag.

Het CDA werd betiteld als de partij die het stikstofprobleem creëerde en telkens opnieuw wegloopt voor maatregelen. ,,De houding van het CDA tegenover het Remkes-rapport is identiek aan de houding tegenover stikstof. Het CDA doet alsof het probleem niet bestaat en hoopt dat het dan wel weg gaat.”

Bromet van GroenLinks beklaagde zich over het al jaren gepolariseerde landbouwdebat ,,Daardoor wordt er helemaal niks bereikt en zit ik in feite mijn tijd te verdoen. Dan komt een breed samengestelde commissie met een advies, wordt het advies binnen een week in de prullenbak gegooid.”

Baudet: Schouten is sluipmoordenaar

Het meeste venijn zat uiteindelijk in de bijdrage van Thierry Baudet. De leider van Forum voor Democratie begon zijn debatbijdrage door minister Schouten ‘de sluipmoordenaar van de agrarische sector’ te noemen. Daarop greep voorzitter Arib in en eiste dat Baudet zijn woorden terugnam. Zowel de oppositie als de coalitie viel haar bij. Het was het enige moment van unanieme eensgezindheid. Baudet paste daarop zijn eerste zin aan. ,,Er wordt een sluipmoord gepleegd op de agrarische sector.”

De FvD-leider zorgde daarna voor ergernis door massa-immigratie te koppelen aan stikstof. Volgens Baudet en ook de PVV is de stikstofcrisis een door de politiek gemaakte crisis. Nederland heeft er namelijk zelf voor gekozen om talloze natuurgebieden de Europese Natura2000 status te geven, waardoor de verplichting ontstond de stikstofuitstoot terug te dringen. ,,Andere landen hebben helemaal geen stikstofprobleem”, stelde PVV’er Barry Madlener. ,,Hoe kan dat?”

Schouten: Kamer krijgt uitgebreide reactie op Remkes 

Minister Schouten stelt dat haar korte brief slechts ‘een reactie op hoofdlijnen’ is. Ze belooft nader op alle aanbevelingen van Remkes in te gaan. ,,Daar is het kabinet nu mee bezig.” Eerst wil ze overigens met een reactie op het eindrapport van een andere stikstofcommissie te komen, die van hoogleraar Leen Hordijk. Dit Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof concludeerde maandag dat de wijze waarop de stikstofuitstoot bij nieuwe bouwprojecten wordt berekend niet deugt.

Al met al is het laatste woord over Remkes nog lang niet gezegd, beloofde Schouten. ,,We hopen de Tweede Kamer straks een integraal overzicht te kunnen geven over onze aanpak van de stikstofproblematiek.” Volgens Schouten maakt het kabinet in de weliswaar korte brief fundamentele keuzes. ,,Het feit dat het Rijk provincies doelen gaat opleggen raakt ons bestel echt, dat is niet niks.” De bewindsvrouw hoopt dat de stikstofmaatregelen van het kabinet er meer ‘Raad van State-proof’ door worden.

Kabinet bekijkt of bouw bij lage stikstofuitstoot zonder natuurvergunning kan

NU 18.06.2020 Het kabinet gaat onderzoeken of een bouwproject zonder speciale natuurvergunning kan als de stikstofuitstoot bij dat project onder een bepaald niveau blijft, zo heeft minister Carola Schouten (Landbouw) woensdagavond laten weten aan de Tweede Kamer.

Daarmee reageert het kabinet op kritiek uit het eindrapport over het stikstofprobleem van de commissie-Remkes. Die stelde een drempelwaarde voor de bouw voor, omdat de sector relatief weinig stikstof uitstoot, maar wel hard wordt geraakt door de afkeuring van het stikstofbeleid. Doordat het beleid moet worden herzien, kwam de verlening van bouwvergunningen stil te liggen.

Het ministerie van Landbouw gaat nu onderzoeken of zo’n drempelwaarde ingevoerd kan worden. In ruil daarvoor zou de bouwsector de eigen stikstofuitstoot moeten verminderen.

Verder wil minister Schouten het terugdringen van de stikstofuitstoot wettelijk vastleggen. De adviescommissie oordeelde eerder dat de juridische verankering van het huidige beleid “onvoldoende” is en dat het om veel maatregelen op basis van vrijwilligheid gaat.

Stikstofbeleid vorig jaar afgewezen

Vorig jaar werd het stikstofbeleid van het kabinet door de Raad van State afgekeurd, omdat er te weinig werd gedaan om de stikstofneerslag en -uitstoot bij beschermde natuurgebieden te verlagen. Op basis van dat beleid, het zogenoemde Programma Aanpak Stikstof (PAS), werden bouwvergunningen afgegeven. Die werden door de uitspraak in één klap ongeldig en daardoor volgde een totale bouwstop.

Inmiddels zijn maatregelen genomen, mede op basis van eerdere tussentijdse adviezen van de commissie-Remkes. Zo is de maximumsnelheid op snelwegen overdag verlaagd naar 100 kilometer per uur en mag de luchtvaart alleen groeien als er verdere verduurzaming tegenover staat.

Zie ook: Commissie-Remkes: Stikstofuitstoot moet in 2030 gehalveerd zijn

Lees meer over: Politiek  Johan Remkes  Carola Schouten 

Kabinet past stikstofplannen aan om bouw op gang te houden

Telegraaf 17.06.2020 De stikstofplannen van het kabinet worden aangepast om de bouw aan de gang te houden in deze economische crisis en het nijpende woningtekort niet nog verder op te laten lopen.

Het kabinet koerst af op de invoering van een drempelwaarde. Voor bouwprojecten waar weinig stikstof bij komt kijken hoeft dan geen natuurvergunning meer te worden aangevraagd. De bouwsector moet als tegenpresentatie wel zelf zorgen voor minder stikstofuitstoot. Dat kan door bijvoorbeeld meer gebruik te maken van elektrisch materieel. Het kabinet kijkt nog naar financiële compensatie.

Verder worden stikstofmaatregelen steviger in de wet vastgelegd. Dit gebeurt op advies van de commissie Remkes. Het kabinet hoopt zo een nieuw juridisch drama te voorkomen.

Verder heeft minister Schouten (Landbouw en Natuur) aan de Kamer laten weten dat de stoppersregeling voor boeren in twee periodes zal worden opgeknipt. Volgend jaar komt er een bedrag van 750 miljoen euro beschikbaar en in 2024 is er een tweede ronde met een bedrag van 250 miljoen euro.

De aanpassing van de stikstofaanpak ging niet zonder slag of stoot. De vier coalitiepartijen hebben de afgelopen dagen opnieuw moeten onderhandelen over het pakket aan maatregelen. Donderdag is er een debat in de Tweede Kamer.

BEKIJK MEER VAN; huisvesting en stedenbouw bouw en vastgoed overheid economie Schouten Den Haag Tweede Kamer der Staten-Generaal Landbouw en Natuur stikstof

Kabinet reageert op rapport Remkes: bouwen makkelijker onder stikstofgrens

NOS 17.06.2020 Het kabinet neemt maatregelen om de bouwsector te ontzien bij de aanpak van de stikstofuitstoot. Ook wordt het terugdringen van de uitstoot wettelijk vastgelegd. Dat schrijft minister Schouten aan de Tweede Kamer in een reactie op het onderzoek van het Adviescollege Stikstofproblematiek.

De commissie, onder leiding van oud-minister Remkes, uitte vorige week flinke kritiek op de kabinetsplannen: ze zijn niet ambitieus genoeg en lijken op onderdelen te veel op het eerdere beleid. Daar haalde de Raad van State vorig jaar een streep door, waardoor economische- en bouwactiviteiten werden stilgelegd.

Schouten komt de bouw nu enigszins tegemoet door projecten die onder een bepaalde drempelwaarde blijven vrij te stellen van een speciale natuurvergunning. Daardoor wordt het voor bouwprojecten eenvoudiger om toestemming te krijgen.

De commissie van Remkes stelde zo’n drempelwaarde voor, omdat de bouw relatief weinig stikstof uitstoot, maar wel hard geraakt werd toen de vergunningverlening stil kwam te liggen.

Wettelijk vastleggen

Verder neemt het kabinet van de commissie over dat het terugdringen van stikstofuitstoot geen streven moeten zijn, maar een wettelijke verplichting. Remkes waarschuwde dat de plannen, die het kabinet in april presenteerde, te vrijblijvend waren en daardoor juridisch niet solide genoeg.

Remkes had ook kritiek op het streven van het kabinet om de stikstofuitstoot in 2030 met 26 procent te verminderen. Dat zou volgens hem 50 procent moeten zijn. In haar brief schrijft Schouten daar niets over. Het kabinet gaat ervan uit dat door de streefwaarde van 26 procent vast te leggen in de wet, de rechter ermee akkoord zal gaan.

Kritiek oppositie

Een aantal oppositiepartijen heeft al gereageerd. SP noemt het “niet genoeg”. GroenLinks en Partij voor de Dieren willen dat het kabinet alsnog voor 50 procent vermindering kiest.

Later vandaag debatteert de Tweede Kamer over de stikstofaanpak.

BEKIJK OOK;

Coalitie kijkt opnieuw naar stikstofplannen

Telegraaf 17.06.2020 De stikstofplannen van het kabinet worden mogelijk aangepast. Om de bouw aan de gang te houden in deze economische crisis en het nijpende woningtekort niet nog verder op te laten lopen zijn de coalitiepartijen opnieuw aan het onderhandelen.

De juridische stikstofcrisis zorgt er op dit moment voor dat de overheid al dwars ligt als een bouwproject een klein beetje en/of tijdelijke stikstofuitstoot veroorzaakt. Door een hogere drempelwaarde in te stellen hoeven dit soort projecten geen natuurvergunning meer aan te vragen.

De commissie-Remkes heeft vorige week geadviseerd om zo’n drempelwaarde in te stellen. Ook werkgeversorganisaties hebben woensdag in een brandbrief aan politiek Den Haag een pleidooi gehouden voor meer ruimte om te ontwikkelen. Ze vrezen anders dat de overheid de economische crisis door stikstofregels gaat verlengen.

Alles moet wel juridisch kloppen. Remkes stelt dat zo’n drempelwaarde daarom goed onderbouwd moet worden met maatregelen die zorgen voor minder stikstofuitstoot in Nederland.

Splijtzwam

Het kabinet heeft in mei al een groot stikstofplan gepresenteerd. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU hebben hier lang over moeten onderhandelen. Dat de partijen nu opnieuw in gesprek met elkaar gaan heeft te maken met de veranderende omstandigheden die het coronavirus heeft veroorzaakt in ons land. Of de vier partijen een nieuw politiek akkoord bereiken is nog onzeker. Het hoofdpijndossier vormt een splijtzwam in de coalitie.

Daarnaast speelt de juridische werkelijkheid dus een hoofdrol. Als een drempelwaarde strandt bij de rechter is iedereen weer terug bij af. De commissie-Remkes heeft vorige week ook geadviseerd om de stikstofuitstoot in Nederland gehalveerd te hebben in 2030. Volgens Haagse bronnen ziet de coalitie hier geen heil in. Het kabinet streeft naar een daling van 26 procent en dat wordt als zeer ambitieus gezien.

Het is hard nodig om regels voor woningbouw te versoepelen. Volgens D66-minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) moeten er tussen 2020 en 2030 namelijk 845.000 nieuwe woningen komen om aan de groeiende vraag te voldoen.

BEKIJK MEER VAN; huisvesting en stedenbouw overheid economische sector Den Haag Nederland commissie-Remkes

’Stikstofregels verlengen economische crisis’

Telegraaf 17.06.2020  Stikstofregels dreigen de economische crisis die het coronavirus heeft veroorzaakt te verlengen. Daarvoor waarschuwen werkgeversorganisaties in een brandbrief aan politiek Den Haag.

Het kabinet wil dat Nederland zich uit de economische crisis investeert, maar volgens VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland kan dat niet nu Nederland grotendeels op slot zit door de stikstofcrisis.

Ruim een jaar na de vernietigende stikstofuitspraak van de Raad van State gaan nog steeds veel investeringen niet door vanwege vergunningen die stranden door de juridische stikstofregels. Het kabinet heeft geprobeerd om de boel in beweging te krijgen, maar volgens de werkgeverskoepels helpen de maatregelen lang niet iedereen en komen vergunningen van provincies niet op gang.

Alternatieve weg

VNO NCW, MKB Nederland en LTO Nederland vinden dat het kabinet op zoek moet gaan naar een andere manier om stikstofuitstoot terug te dringen en de natuur te herstellen, eentje zónder de economie te schaden.

De drie organisaties pleiten verder voor een realistische kijk op de Europese natuurdoelen. De commissie-Remkes wil dat in 2040 alle kwetsbare natuurgebieden ’schadevrij’ zijn. Het Planbureau voor de Leefomgeving rekende eerder al uit dat dit onmogelijk is door onder andere stikstofuitstoot uit het buitenland.

Stikstofdebat

De werkgevers vinden dat het kabinet naar Brussel moet om een oplossing te vinden voor de specifieke problemen waar Nederland mee kampt. Tot nu toe heeft minister Schouten nog geen enkele beweging gemaakt richting de Europese Commissie. Donderdag debatteert de Tweede Kamer over de stikstofaanpak van het kabinet.

BEKIJK OOK:

D66 en ChristenUnie pauzeren verzet tegen biomassa

BEKIJK OOK:

LTO: rapport bevestigt dat stikstofdrempel omhoog moet

BEKIJK OOK:

Commissie: rekensysteem stikstof voldoet niet voor vergunningen

BEKIJK MEER VAN; macro-economie  Nederland  Den Haag  VNO-NCW

D66 en ChristenUnie pauzeren verzet tegen biomassa

Telegraaf 16.06.2020  D66 en ChristenUnie hebben hun aangekondigde verzet tegen subsidies voor nieuwe biomassacentrales niet doorgezet. De twee regeringspartijen kondigden vorige week een politieke draai aan, maar bij de stemmingen op dinsdag hielpen ze de Kamer niet aan een meerderheid om einde te maken aan de omstreden subsidies.

In een ronkend persbericht kondigden D66 en ChristenUnie vorige week dinsdag aan dat ze vinden dat er ‘nu’ gestopt moet worden met nieuwe subsidies ‘om duidelijkheid te geven’. Een opmerkelijke politieke draai. Maar van korte duur: een week later stemmen de twee coalitiepartijen tegen een voorstel van GroenLinks om te stoppen met nieuwe subsidies voor biomassacentrales.

Stroom

Een eigen voorstel van D66 en ChristenUnie om per direct te stoppen met nieuwe subsidies voor verbranding van houtige biomassa voor nieuwe centrales voor de opwekking van uitsluitend stroom -iets genuanceerder dan het voorstel van GroenLinks- is door de twee partijen niet in stemming gebracht, maar aangehouden.

De twee coalitiepartijen wijzen afzonderlijk van elkaar naar minister Eric Wiebes (Economische Zaken). De VVD-bewindsman heeft vorige week gezegd dat hij nog niet wil stoppen met biomassasubsidies vanwege afspraken in het klimaatakkoord. Tegelijkertijd wil de minister wel werken aan een afbouwplan.

Trendbreuk

Zowel D66 en ChristenUnie zien deze toezegging als een trendbreuk. Eerder was een gesprek over beëindiging van biomassa niet mogelijk in de coalitie en het kabinet, stellen de partijen. Komend najaar staat een nieuwe uitdeelronde met subsidies voor biomassa in de planning. Het is onduidelijk of de twee partijen de oppositie aan een meerderheid helpen om dit te voorkomen. D66-Kamerlid Matthijs Sienot wil daar nog niet op vooruitlopen: „We willen een goed plan voor afbouw. Zodra dat er is kunnen we daar meer over zeggen.”

Het gebruik van biomassa voor energieopwekking ligt behoorlijk onder vuur. In de maatschappij is steeds meer weerstand tegen het verbranden van geïmporteerd hout voor ’groene’ stroom en warmte. Daarnaast speelt de uitstoot van stikstof een rol bij het verzet. De commissie-Remkes vindt dat het kabinet de subsidies moet heroverwegen.

BEKIJK MEER VAN; energie en hulpbronnen milieupolitiek overheidsbeleid Democraten 66 ChristenUnie

Minister Wiebes pleit in Europa voor waterstof

NOS 15.06.2020 De Europese Commissie moet meer aandacht hebben voor waterstof, vindt minister Wiebes. Hij denkt dat de grootschalige opwekking en het grootschalige gebruik van waterstof nodig zijn om de klimaatdoelen in 2050 te halen. Daarom doet hij vandaag samen met Duitsland, Frankrijk, België, Luxemburg, Oostenrijk en niet EU-lid Zwitserland een klemmend beroep op de EU om waterstof een grotere rol te geven.

Wiebes vindt dat er concrete doelen moeten worden gesteld en dat de technische standaarden in Europa op elkaar moeten worden afgestemd. “Om meer waterstof te kunnen produceren moeten we opschalen”, zegt Wiebes. “Dat kan alleen door meer internationale samenwerking binnen de Europese Unie.”

Nederland wil koploper worden op het gebied van groene waterstof, die wordt geproduceerd met hernieuwbare bronnen zoals water, zon en wind. Onlangs werden in Groningen plannen gepresenteerd om op termijn miljoenen huishoudens en fabrieken met waterstof van energie te voorzien.

Grijze, groene en blauwe waterstof

* Grijze waterstof wordt vooral gemaakt met aardgas. Daarbij komt CO2 vrij. De waterstof kan vervoerd worden en op een andere plaats als energiebron worden gebruikt.

* Bij blauwe waterstof is de bron nog steeds aardgas, maar wordt de CO2 eruit gehaald en onder de grond opgeslagen.

* Bij groene waterstof is de energiebron geen aardgas, maar bijvoorbeeld windenergie. Bij deze variant komt dus helemaal geen CO2 meer vrij.

Het gaat om het project NorthH2, waarbij een enorm windpark op zee de stroom gaat opwekken, waarna er waterstof van wordt gemaakt. Over twintig jaar moet er 10 gigawatt worden geproduceerd.

Dat is gunstig voor het klimaat, want door waterstof te produceren gaat er minder CO2 de lucht in. Volgens berekeningen scheelt het ongeveer zeven megaton per jaar, wat neerkomt op een verlaging van 3,7 procent van de Nederlandse uitstoot.

Klimaatdoelen

Ook de Oostenrijkse minister Leonore Gewessler, mede-initiatiefnemer van het plan, denkt dat de klimaatdoelen (klimaatneutraliteit in 2050) niet worden gehaald als niet ook vol op waterstof wordt ingezet. Volgens haar kan het mooi gekoppeld worden aan de plannen om de economie er weer bovenop te helpen na de coronacrisis.

“Nu is het tijd voor stevige investeringen, waardoor de industrie, auto’s, het openbaar vervoer minder vervuilend zullen worden.”

Vandaag vergaderen de ministers van energie per video over de plannen. Volgende maand komt de Europese Commissie met een waterstofstrategie.

BEKIJK OOK;

Urgenda-activist Minnesma: ‘Stop subsidie biomassa’

NOS 15.06.2020 Het kabinet moet stoppen met investeren in biomassacentrales, vindt Urgenda-directeur Marjan Minnesma. Ze reageert op minister Wiebes, die eerder deze week niet wilde toezeggen dat er geen subsidie meer gaat naar de bouw van nieuwe biomassacentrales.

“Je kan beter aardgas gebruiken en bomen planten, dan biomassa gebruiken en bomen planten”, zei Minnesma van de duurzaamheidsorganisatie Urgenda vanavond in het NPO Radio 1 programma Dit is de Dag. Ze wil niet terug naar aardgas, maar vindt biomassacentrales geen goed alternatief.

Minnesma wil dat het kabinet de komende jaren geen extra subsidie meer geeft aan biomassacentrales. Het gaat haar vooral om de centrales die hout als grondstof gebruiken. Die hebben volgens haar alleen nut als “je een kringloop van dertig jaar aanhoudt”. “Maar die tijd hebben we niet. De komende tien jaar zijn cruciaal.”

Als je een boom verstookt, stoot je twee keer zoveel uit als je zou doen met gas”, aldus Marjan Minnesma, Urgenda.

Wiebes zei woensdag te begrijpen dat er zorgen zijn om het gebruik van biomassa voor energieopwekking. “Maar als we de klimaatopgave willen halen, hebben we biomassa voorlopig nodig”, zei hij in de Tweede Kamer.

Wiebes wees er in het debat op dat in het klimaatakkoord door zo’n honderd organisaties is afgesproken dat biomassa belangrijk is. Ook zei hij binnenkort met een lijst aan duurzaamheidsregels te komen waaraan biomassa moet voldoen.

Bezwaren

De laatste tijd rijzen er steeds meer bezwaren tegen biomassa. In plaats van gebruikte houtpellets wordt er boshout uit het buitenland verbrand. Daar komt bij dat het stoken van biomassa tot luchtvervuiling leidt. Al met al zou het gebruik van de brandstof geen winst opleveren voor het klimaat.

Eerder meldden regeringspartijen D66 en ChristenUnie dat ze niet meer willen dat er subsidie wordt gegeven voor de realisatie van nieuwe biomassacentrales.

BEKIJK OOK;

LTO: rapport bevestigt dat stikstofdrempel omhoog moet

Telegraaf  15.06.2020 Het kritische rapport van de commissie-Hordijk over stikstofberekeningen is wat LTO Nederland betreft een bevestiging van „eerder aangekaarte tekortkomingen.”

De land- en tuinbouworganisatie ziet zich gesteund in het pleidooi voor verhoging van de zogeheten drempelwaarde. Uitstoot van stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3) onder de drempelwaarde geldt als verwaarloosbaar, daar is geen vergunning voor nodig.

Tot nog toe is de drempelwaarde zo laag dat in de praktijk voor vrijwel iedere activiteit waarbij stikstof in de natuur kan terechtkomen een vergunning vereist is. De commissie-Hordijk ziet zelf ook ruimte voor een verhoging, mits „door stikstofbeleid aantoonbaar substantieel minder stikstof op Natura 2000-gebieden neerkomt.”

„Met een drempelwaarde wordt recht gedaan aan de onzekerheid in de stikstofmodellen”, reageert LTO. „Het Nederlandse beleid is er te vaak op gericht om zaken tot achter de komma dicht te regelen. Het is geen verassing dat de commissie nu bevestigt dat dit niet werkt bij vergunningverlening op basis van modellen die daar te onnauwkeurig voor zijn”, aldus Trienke Elshof van de boerenbelangenorganisatie.

Het Mesdag Zuivelfonds, een andere boerenorganisatie die het stikstofbeleid vaak heeft bekritiseerd, is blij met het rapport. Volgens het fonds kan het zogeheten Aerius-systeem van het RIVM gezien de aanmerkingen „niet meer geloofwaardig worden ingezet om de uitvoering van de spoedwet Stikstof te ondersteunen.”

Voorzitter Jan Cees Vogelaar spreekt van „stappen in de goede richting” in het stikstofdossier. De commissie-Hordijk zelf stelt overigens dat op korte termijn wel aanpassingen gedaan kunnen worden die Aerius „geschikter maken.”

Ook het voorstel van de commissie om stikstofneerslag niet meer per hectare te berekenen, maar voor grotere gebieden, kan op instemming van LTO rekenen. Net als de voorstellen om meer metingen te verrichten en een einde te maken aan het hanteren van een afzonderlijke rekenmethode om de uitstoot van stikstofoxiden door het verkeer te bepalen.

Al met al is LTO een stuk positiever over het werk van de commissie-Hordijk dan over het werk van de commissie-Remkes, die zich over het toekomstige stikstofbeleid heeft gebogen en vorige week in een advies voorstelde om halvering van de stikstofuitstoot in 2030 wettelijk vast te leggen.

Om dat voor elkaar te krijgen, zou in de landbouw vooral het mestbeleid drastisch op de schop moeten. Volgens LTO zijn de doelen die de overheid volgens Remkes zou moeten stellen niet realistisch.

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid landbouw milieu Remkes Den Haag LTO Nederland commissie-Hordijk

Commissie: Meetmethode voor stikstofberekeningen ongeschikt

NU 15.06.2020 De rekenmethode om stikstofuitstoot en -neerslag te berekenen die door het RIVM wordt gebruikt bij de vergunningverlening, de AERIUS Calculator, is niet geschikt en moet worden verbeterd. Dat concludeert een commissie van experts onder leiding van Leen Hordijk.

Het adviescollege, voluit Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof adviseert in een maandag gepresenteerd eindrapport om het rekenmodel op korte termijn aan te passen zodat het geschikt is vergunningen mee te verlenen.

Het belangrijkste bezwaar bij de AERIUS Calculator is volgens Hordijk de “onbalans” tussen het kabinetsbeleid dat op basis van gedetailleerde informatie wordt gemaakt en de onzekerheid van de stikstofberekeningen die daaraan ten grondslag liggen.

Die onzekerheid zit hem onder meer in het bepalen van de totale omvang van de stikstofuitstoot en in hoeveel stikstof er precies neerslaat per hectare.

Daarnaast noemt Hordijk als bezwaar dat de stikstofuitstoot van het verkeer met een ander model wordt berekend dan van bijvoorbeeld de landbouw en de industrie. In de toekomst moet een rekenmethode voor alle uitstoot worden gebruikt.

De rekenmethode moet volgens Hordijk “gelijkwaardiger, robuuster en transparanter” worden gemaakt. Daarvoor is onder meer een uitbreiding van het aantal metingen nodig. Als aanvulling op de grondmetingen, adviseert Hordijk om ook satellietmetingen te gebruiken.

Stikstofberekeningen wel voldoende voor heel Nederland

De stikstofberekeningen over heel Nederland, op lokaal niveau en voor de berekeningen hoeveel stikstof er per sector wordt uitgestoten voldoen wel, zei Hordijk. Hoewel ook daarin verbeteringen nodig zijn. Tot die conclusie kwam de adviescommissie al in een tussenrapport in maart.

Sinds het stikstofbeleid van het kabinet vorig jaar door de Raad van State werd afgekeurd, kwam er ook kritiek op de manier hoe de uitstoot en neerslag werd berekend door het RIVM, de cijfers waarop het kabinet beleid maakte.

Naast belangenclubs uit de landbouw, de sector die het meeste stikstof uitstoot in Nederland, uitten ook VVD, CDA en SGP hun twijfels. Dat leidde ertoe dat minister Carola Schouten (Landbouw) Hordijk om een advies vroeg om de meetmethode van het RIVM door te lichten.

Lees meer over: Politiek  Stikstofuitspraak 

Commissie: Stikstofuitstoot bij bouwprojecten nauwelijks goed te bepalen

AD 15.06.2020 De manier waarop de stikstofuitstoot bij vergunningen voor nieuwe bouwprojecten of wegenbouw wordt vastgesteld, deugt niet. Dat zegt het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof vandaag in zijn eindrapport.

Een week nadat de commissie-Remkes al de aanpak van de stikstofcrisis door het kabinet fileerde, was het vandaag de beurt aan een andere stikstofcommissie: minister Carola Schouten (Landbouw) wilde van het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof weten of de wijze waarop de overheid de stikstofuitstoot berekent wetenschappelijk van voldoende kwaliteit is.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Dat blijkt niet zo te zijn, waar het het verlenen van vergunningen voor nieuwe economische activiteiten betreft, zoals de uitbreiding van boerenbedrijven of bouw- en infrastructurele projecten. Belangrijkste probleem is volgens voorzitter Leen Hordijk dat de overheid bij een vergunningsaanvraag tot op microniveau de toekomstige stikstofuitstoot wil weten.

Die valt echter wetenschappelijk onmogelijk met hoge zekerheid vast te stellen. In de woorden van emeritus hoogleraar milieusysteemanalyse Hordijk: ,,Er is een onbalans tussen het detail dat het beleid vraagt en de wetenschappelijke onzekerheid in het berekenen van de hoeveelheid stikstof die neerkomt.”

Verkeer

Met name de rekenmethode van het RIVM die hiervoor wordt gehanteerd – een rekentool met de naam AERIUS – voldoet niet. Zo wordt de stikstofuitstoot van verkeer anders vastgesteld dan emissie van landbouw en industrie.

Zo wordt bij wegverkeer slechts tot 5 kilometer ver gekeken. Daar is echter de schade voor natuur en milieu verwaarloosbaar, aldus Hordijk. Slechts tien procent van de stikstof slaat binnen twintig kilometer neer. De rest pas tot ruim 200 kilometer verderop.

Het adviescollege stelt voor de uitstoot op identieke wijze te berekenen, ongeacht het soort vervuiler. Ook dient er naast grondmetingen veel meer gebruik te worden gemaakt van satellietmetingen. Met meer metingen wordt de betrouwbaarheid van de uitkomsten beduidend groter.

Het is nu aan het kabinet om het rapport ‘Meer Meten. robuuster rekenen’ van het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof over te nemen. Eerder concludeerde Hordijk op 5 maart in een tussenadvies al dat de stikstofmetingen van het RIVM op zich deugen.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu concludeerde terecht dat de landbouw een grote bijdrage levert aan het stikstofprobleem. Tegelijk plaatste Hordijk enkele kritische noten; zo kan de rol van stikstof uit het buitenland wel eens onderbelicht zijn.

Commissie: rekensysteem stikstof voldoet niet voor vergunningen

Telegraaf 15.06.2020  Het rekensysteem van de overheid dat wordt gebruikt om stikstofberekeningen uit te voeren, moet worden aangepast. Het is in zijn huidige vorm niet geschikt om vergunningen op te baseren, oordeelt een commissie van wetenschappers die daar onder leiding van econometrist Leen Hordijk onderzoek naar heeft gedaan.

Met het zogeheten Aerius-systeem van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) kan de uitstoot van ammoniak en stikstofoxiden én de neerslag van die stikstofverbindingen op beschermde natuurgebieden worden berekend.

De uitkomst van dat soort berekeningen is belangrijk, want die bepaalt bijvoorbeeld of een boer zijn stal mag uitbreiden en of Rijkswaterstaat een snelweg mag verbreden.

Hordijk heeft twee problemen met het huidige gebruik van het systeem. Het grootste probleem is dat de stikstofberekeningen waar de overheid vergunningaanvragers om vraagt dusdanig gedetailleerd moeten zijn, dat ze eigenlijk niet op een betrouwbare manier zijn te produceren.

In Aerius moet nu voor iedere zeshoek van een hectare groot de stikstofneerslag worden uitgerekend. Op zo’n klein niveau is de uitkomst niet betrouwbaar genoeg. „Deze onbalans is wel te verbeteren zodat Aerius beter toepasbaar is voor het verlenen van vergunningen”, aldus Hordijk. De commissie adviseert over te stappen op berekeningen voor grotere gebieden. Dat kan op korte termijn.

Een tweede punt is dat voor de uitstoot vanaf wegen een ander onderliggend model wordt gebruikt dan voor alle andere activiteiten, van landbouw tot industrie. Wanneer een weg wordt aangelegd, worden alleen de stikstofoxiden die binnen 5 kilometer van die weg neerdalen meegeteld.

Die kunstmatige grens geldt alleen voor verkeersberekeningen. Dat is „niet verdedigbaar”, aldus de commissie, aangezien stikstofverbindingen veel verder door de wind wordt meegevoerd. Dat geldt voor zowel stikstofoxiden (NH3), die onder meer in uitlaatgassen zitten, als voor ammoniak (NH3), dat opstijgt uit dierlijke mest.

Hordijk maakt dit duidelijk met cijfers: „Op 20 kilometer van de bron is grofweg slechts 30 procent van de uitgestoten ammoniak neergeslagen. Voor stikstofoxiden is dit zo’n 10 procent.”

Minister Carola Schouten (Landbouw) stelde de commissie-Hordijk in na felle kritiek op de stikstofberekeningen van boeren en politici. De kritiek spitst zich toe op het Aerius-systeem. Het algehele oordeel over de stikstofmetingen en -berekeningen is wel positief: die zijn van voldoende wetenschappelijke kwaliteit.

In een eerder rapport pleitte Hordijk wel voor verdere verbeteringen. Zo moeten meer meetpunten worden opgesteld en raden de deskundigen aan ook satellietmetingen te gaan gebruiken.

BEKIJK MEER VAN; milieuvervuiling economische sector overheidsbeleid Leen Hordijk Carola Schouten Hordijk Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

‘Overheid moet rekensysteem stikstofberekeningen aanpassen’

NOS 15.06.2020 Het rekensysteem dat wordt gebruikt voor stikstofberekeningen om vergunningen te verlenen moet worden aangepast. Dat concludeert de commissie-Hordijk die het kabinet adviseert.

Met het zogenoemde Aerius-systeem berekent het RIVM de uitstoot van ammoniak en stikstofoxiden, en wat daarvan neerkomt in natuurgebieden. De neerslag wordt ook wel “stikstofdepositie”genoemd.

De berekeningen zijn bepalend voor het verlenen van vergunningen in onder meer landbouw en de bouw.

De commissie stelt dat de berekeningen waar de overheid om vraagt zo gedetailleerd zijn, dat het “niet meer in balans is met de mate van wetenschappelijke onzekerheid over de neerslag van stikstof”. Zo wordt de neerslag weergegeven voor één hectare, maar de wetenschappelijke zekerheid op zo’n kleine schaal is volgens de commissie onzeker.

Ook wordt onvoldoende rekening gehouden met het feit dat de stikstofneerslag op een bepaald gebied ook verschillende oorzaken kan hebben. Het dringende advies is dan ook de Aerius-tool aan te passen.

“Er is meer onderzoek nodig naar de onzekerheden binnen het Aerius-systeem”, schrijft de commissie.

‘Ook satellietmetingen inzetten’

Bij de metingen voor vergunningen voor wegen wordt bovendien een ander systeem gehanteerd dan voor stallen of woningen. Bij wegen wordt met een grens van 5 kilometer gerekend, waar dat voor andere sectoren niet gebeurt. Dat moet volgens de commissie gelijkgetrokken worden.

Verder raadt de commissie het kabinet aan om meer meetsystemen in te zetten voor landbouw, industrie, bouwactiviteiten en transport. Daarbij wordt met name gedacht aan satellietmetingen.

“De twee belangrijke componenten van stikstof, NO2 en NH3, worden beide waargenomen vanuit de ruimte. Satellieten geven dagelijks informatie voor Nederland over gebieden van ongeveer 5 tot 10 kilometer.”

Minister Schouten stelde het adviescollege in, nadat de Raad van State vorig jaar een streep zette door het Nederlandse stikstofbeleid. Sindsdien neemt het kabinet maatregelen om het beleid aan te passen. Vorige week kwam de commissie-Remkes met een kritisch rapport over dat beleid.

BEKIJK OOK;

Timmermans tegen Tweede Kamer: ’Klimaatcrisis is niet weg’

Telegraaf 11.06.2020 Door de coronacrisis zijn prioriteiten verschoven, maar de ’klimaatcrisis’ is zeker niet weg. Met die waarschuwing vraagt Frans Timmermans aandacht van de Tweede Kamer voor Europese groene plannen.

Via een videoverbinding ging de Europese topbestuurder met Kamerleden in debat over de zogeheten ’green deal’, het miljarden kostende plan waarmee EU-lidstaten duurzamer moeten worden.

De vicevoorzitter van de Europese Commissie vindt dat de luchtvaart een grotere bijdrage moet leveren aan de verduurzaming van de samenleving. Dat moet volgens hem onder meer gebeuren met extra belasting voor de sector. „Een kerosinebelasting is eerlijker en makkelijker uit te leggen dan een ticketbelasting. Bovendien moeten we kijken naar het wel heel makkelijk uitdelen van vrije rechten in de luchtvaart.” Timmermans wil bovendien korte vluchten terugdringen. „De trein is het beste alternatief. We zijn druk bezig om netwerk van nachttreinen te herstellen in Europa.”

Landbouw

Als het aan de PvdA’er ligt gaat het roer ook om in de landbouwsector. Timmermans vindt dat zowel boeren als consumenten er nu te bekaaid vanaf komen. „Het landbouwbeleid heeft te weinig oog voor het inkomen van de boeren, geld komt teveel terecht bij eigenaren van grote landerijen.” Bovendien ziet hij een kentering bij consumenten door de coronacrisis. „Consumenten moeten zien wat de milieubelasting is, waar hun product vandaan komt en ook wat het doet met de gezondheid. Mensen zijn zich daar door de coronacrisis meer bewust van.”

Het is volgens de vicevoorzitter van de Europese Commissie niet de enige les die getrokken moet worden na de uitbraak van het coronavirus. Voor opwekken van zonne- en windenergie moet minder worden gekeken naar industrie buiten Europa. „De industriële weerbaarheid van Europa moet omhoog.”

Timmermans uitte zich kritisch over het gebruik van biomassa, nadat PVV-Kamerlid Kops wees op de nadelen. De vicevoorzitter van de Europese Commissie gaf toe dat het gebruik daarvan zeker niet per definitie duurzaam is. „Dat heeft erg te maken met welke biomassa, we proberen zo goed mogelijk studies te verrichten om te kijken naar nadelen die er zijn. Als het de juiste biomassa is, draagt het wel degelijk bij. Bij de verkeerde zijn de nadelen groter dan de voordelen.”

BEKIJK OOK:

De ecologische ramp achter biomassa

BEKIJK OOK:

Groene biomassa volksverlakkerij

Kernenergie

Waterstof heeft de toekomst, zei de PvdA’er tegen Kamerleden. In kernenergie ziet hij veel minder heil. „Kernenergie zal onderdeel blijven van de middellange termijn. Maar het is niet duurzaam en heel erg duur.”

De kosten van de Europese green deal worden geraamd op zo’n duizend miljard euro tot 2030. Timmermans sprak zich ook nog lovend over figuren die geen gelegenheid onbenut laten om verduurzaming te vragen. „Zonder mensen als Greta Thunberg hadden we helemaal niks bereikt.”

BEKIJK OOK:

Brandbrief aan SER tegen biomassa

BEKIJK MEER VAN; milieupolitiek Frans Timmermans Europese Commissie Tweede Kamer der Staten-Generaal

Ruim 400 boeren met samen een miljoen varkens krijgen ‘stopsubsidie’

NOS 10.06.2020 Ruim 400 varkensboeren die willen stoppen met hun bedrijf krijgen hiervoor subsidie. Minister Schouten meldt aan de Tweede Kamer dat 502 boeren zich hadden aangemeld voor de saneringsregeling en dat er 407 aan de eisen voldoen. Deze groep houdt samen bijna een miljoen varkens.

Het kabinet had aanvankelijk 180 miljoen euro voor de regeling uitgetrokken, maar dat blijkt lang niet genoeg om alle aanvragen te kunnen honoreren van boeren die onder de voorwaarden vallen. Daarom komt er 275 miljoen bij, waardoor het totale bedrag 455 miljoen euro wordt. Voor de verhoging heeft de Europese Commissie toestemming gegeven.

Compensatie waardeverlies

Het doel van de subsidie is om stankoverlast te bestrijden en het terugdringen van de uitstoot van stikstof en broeikasgassen. De boeren krijgen een bedrag voor het “laten doorhalen van hun varkensrechten” en ze ontvangen ook een vergoeding voor het waardeverlies van de stallen.

Het overgrote deel van de betrokken bedrijven ligt in het zuiden van Nederland. De eerste varkensboeren hebben al subsidie gekregen. Schouten hoopt dat alle 407 gehonoreerde aanvragen in de loop van volgende maand zijn afgedaan.

De minister overlegt nog met provincies en gemeenten over de vraag of nog meer varkensboeren ondersteund kunnen worden om te stoppen met hun bedrijf. Het gaat dan om boeren die aan de meeste vereisten van de subsidieregeling voldoen, maar die net niet genoeg stank veroorzaken.

BEKIJK OOK;

Subsidieplafond sanering varkenshouderijen verhoogd naar € 455 miljoen

RO 10.06.2020 Van de 502 aanmeldingen voor de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv), voldoen er 407 aan de gestelde eisen. Om alle aanvragen die voldoen aan de gestelde vereisten, te kunnen toewijzen, verhoogt minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) het subsidiebedrag met € 275 miljoen waarmee het totaalbedrag voor de Srv € 455 miljoen wordt.

Hierdoor kunnen alle varkenshouders die zich hebben ingeschreven voor de regeling en voldoen aan de eisen ook worden gehonoreerd. Varkenshouders ontvangen voor eind juli 2020 een subsidiebeschikking.

Varkenshouderijlocaties die geuroverlast voor omwonenden veroorzaken en die willen stoppen, konden zich tot 15 januari 2020 aanmelden voor deelname aan de Srv. Met deze regeling kunnen varkenshouders een subsidie ontvangen voor het laten doorhalen van hun varkensrechten.

Daarmee beëindigen zij de betreffende bedrijfslocatie. Daarnaast ontvangen boeren een vergoeding voor het waardeverlies van de stallen. Aan deelname zijn een aantal voorwaarden verbonden, zo moet een bedrijf onder andere voldoen aan een drempelwaarde voor geuroverlast.

Eerder dit jaar bleek dat het aantal inschrijvingen voor de regeling hoger lag dan verwacht. Minister Schouten gaf aan te zullen kijken naar de mogelijkheid om alle aanvragen die aan de Srv-eisen voldoen te honoreren. Met de verhoging van het subsidiebedrag en de verleende goedkeuring vanuit de Europese Commissie, is dit nu mogelijk.

Op dit moment is het ministerie van LNV in gesprek met de betrokken provincies en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) over de vraag of en hoe veehouders die zich hebben ingeschreven maar niet aan de drempelwaarde van de geurscore voldoen, kunnen faciliteren en ondersteunen bij het stoppen met hun bedrijfs(locatie).

De Srv is opgesteld met provincies, gemeenten en de sector en draagt bij aan het verminderen van geuroverlast in veedichte gebieden en het verbeteren van de leefomgeving. Daarnaast draagt de Srv bij aan het terugdringen van uitstoot van stoffen zoals ammoniak.

Documenten;

Stand van zaken Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv)

Kamerstuk: Kamerbrief | 10-06-2020

Zie ook;

Kamer kritisch op biomassa, Wiebes wil klimaatakkoord niet ‘door plee spoelen’

NU 10.06.2020 De Tweede Kamer maakt zich in toenemende mate zorgen over de biomassacentrales, bleek woensdagmiddag tijdens een debat over het klimaat met minister Eric Wiebes (Klimaat). Deze energieopwekkers zijn cruciaal om de klimaatdoelen te halen, maar zijn ook vervuilend. Een meerderheid in het parlement wil inmiddels af van de miljardensubsidies voor deze sector.

Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie lieten de avond voor het debat weten dat wat hen betreft een einde komt aan de subsidies voor nieuwe biomassacentrales. Voor dit jaar heeft het kabinet daar 11,4 miljard euro voor uitgetrokken.

Wiebes erkende in het debat met de Kamer dat hij “zoekende” is in de discussie over de geplande bouw van nieuwe biomassacentrales. Maar helemaal stoppen zou betekenen dat de klimaatdoelen niet worden gehaald.

“Ik ga niet op een woensdagmiddag even een belangrijk onderdeel van het klimaatakkoord door de plee spoelen”, zei Wiebes.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) concludeerde onlangs dat ondanks de discussie over de duurzaamheid, de biomassacentrales een “belangrijke rol” spelen om tot een klimaatneutrale economie te komen. De helft minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990 is een belangrijke pijler in het klimaatakkoord. De inzet van biomassa is volgens het kabinet daar “noodzakelijk” bij.

Wiebes: ‘Ben behoedzaam, niet rücksichtslos’

Oppositiepartijen GroenLinks, PvdA, Forum voor Democratie en Partij voor de Dieren vragen al langer om een stop van biomassacentrales. PvdA-Kamerlid William Moorlag wees er onder andere op dat het maatschappelijk draagvlak weg is. “Als de luchtkwaliteit en de innovatie niet op orde is, dan is er geen geloofwaardig verhaal.”

Tom van der Lee (GroenLinks) ziet het liefst dat de bouw van nieuwe centrales direct worden stopgezet.

Maar Wiebes ziet daar nog te veel bezwaren voor. Het draagvlak voor het energiebeleid zal ook snel verdwijnen als de energiekosten miljarden duurder worden als er wordt overgestapt naar een andere verwarmingstechniek. De bewindsman zei “terughoudend” te zijn met het gebruik van biomassa.

“Ik ben behoedzaam, maar niet rücksichtslos”, zei Wiebes meerdere keren. “Ik heb hier een klimaatakkoord te verdedigen.”

Toch leek Wiebes’ toon veranderd vergeleken met het debat in de Kamer van afgelopen november over dit onderwerp. De bewindsman noemde het gebruik van biomassacentrales destijds “uiterst verdedigbaar”, nu lijkt het een noodzakelijk kwaad om het klimaatakkoord niet op te blazen.

Zie ook: Wiebes snapt zorgen over biomassa, maar vindt energiebron verdedigbaar

Lees meer over:  Klimaat  Politiek 

Wiebes: biomassa voorlopig nodig om klimaatdoelen te halen

NOS 10.06.2020 Minister Wiebes wil niet toezeggen dat er geen subsidie meer gaat naar de bouw van nieuwe biomassacentrales. Hij begrijpt de zorgen die inmiddels zijn gerezen over het gebruik van biomassa voor energieopwekking. “Maar als we de klimaatopgave willen halen, hebben we biomassa voorlopig nodig”, zei hij in de Tweede Kamer.

“Ik wil ervoor hoeden dat we op een woensdagmiddag een belangrijk onderdeel van het Klimaatakkoord door de plee spoelen”, zei de minister van Economische Zaken en Klimaat. Hij wees erop dat in dat akkoord door zo’n honderd organisaties is afgesproken dat biomassa belangrijk is.

De brandstof werd vorig jaar nog gezien als duurzame energiebron en zou het doel om in 2030 49 procent minder CO2 uit te stoten dichterbij brengen.

Evolutie in denken

De laatste tijd rijzen er steeds meer bezwaren tegen biomassa. In plaats van gebruikte houtpallets wordt er boshout uit het buitenland verbrand. Daar komt bij dat het stoken van biomassa tot luchtvervuiling leidt. Al met al zou het gebruik van de brandstof geen winst opleveren voor het klimaat.

Wiebes erkent dat er een evolutie in het denken over biomassa gaande is. Hij denkt dat er op de langere termijn misschien niet meer voor deze manier van energieopwekking wordt gekozen, maar “in de tussentijd” en “tijdens de energietransitie” zitten we er aan vast, zei hij.

De minister komt binnenkort met een lijst aan duurzaamheidsregels waaraan biomassa moet voldoen. “We moeten het knettergoed inregelen”, zei Wiebes in de Kamer.

Gemeenten verlenen de subsidies

Gisteren melden de regeringspartijen D66 en ChristenUnie dat ze niet meer willen dat er subsidie wordt gegeven voor de realisatie van nieuwe biomassacentrales. Er liggen op dit moment zeker vierhonderd plannen. De minister zei dat hij niet over de vergunning- en subsidieverlening gaat. “Dat is aan de gemeenten.” Wel wil hij bekijken of er naast een verplicht opbouwplan ook een afbouwplan moet komen. “Dat is een zinvolle vraag: niet alleen, hoe komen we eraan, maar ook hoe komen we er weer vanaf?”

Kabinet wil nog niet stoppen met subsidie biomassa

AD 10.06.2020 Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) wil niet nu al toezeggen te stoppen met subsidies voor nieuwe biomassacentrales. Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie spoorden hem middels een motie aan die subsidiekraan dicht te draaien, maar daar wil Wiebes nog niet aan.

Volgens de minister is er nog niet voldoende gediscussieerd en nagedacht over het onderwerp. Wel erkent hij ermee aan de slag te moeten. ,,Wij zijn er nog niet over uitgedacht.” Eerder vorige maand zei de minister wel dat het gebruik van biomassa een ‘inherent tijdelijke’ maatregel is. Toen gaf hij aan het alleen in te willen zetten als er geen alternatieven zijn, zoals in de chemie.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Matthijs Sienot (D66), mede-indiener van de motie, zegt de groei van de biomassa-industrie ‘een halt toe te willen roepen’. Liever ziet hij dat er meer wordt ingezet op het isoleren van huizen. Carla Dik-Faber (ChristenUnie) zei gisteren dat ‘biomassa geen onderdeel kan zijn van een duurzame toekomst’. Volgens haar leidt de benodigde houtkap tot een verlies aan biodiversiteit.

Protest tegen een biomassacentrale in Diemen. © Jean-Pierre Jans

Omstreden

Biomassa is omstreden, ook vanwege de CO2-uitstoot die de verbranding ervan oplevert. De commissie-Remkes was eerder deze week dan ook erg kritisch over subsidie hiervoor. Hoewel ook het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) waarschuwde voor de nadelen, dichtte het biomassa wel een belangrijke rol toe in de energietransitie.

Het afgelopen jaar uitten wetenschappers, inwoners en natuurbeschermingsorganisaties in binnen- en buitenland massaal kritiek op de Nederlandse subsidiëring van biomassa-installaties. Vooral tegen het importeren van houtige biomassa (van gekapte bomen en takken) uit andere continenten, zoals bijvoorbeeld Noord-Amerika, is veel weerstand.

Andere experts wijzen erop dat de biomassa nodig is om af te komen van andere fossiele brandstoffen, zoals steenkool.

Nee, de stikstofcrisis is niet weg: wat gaat het kabinet doen?

AD 10.06.2020 Na bijna een jaar studeren, presenteerde het Adviescollege Stikstofproblematiek maandag een serie oplossingen voor de stikstofcrisis. Hoe groot is het probleem ook weer en wat gaat het kabinet doen? Zes vragen.

1) Wat is stikstof?

Stikstof (N) is overal om ons heen, liefst 80 procent van de lucht bestaat eruit. Het vormt een voorname voedselbron voor bomen en planten. Door veeteelt (mest) belandt een deel als ammoniak (NH3) in de natuur, een ander deel wordt door verkeer en industrie als stikstofoxiden (NOx) uitgestoten. Daardoor gaan onder meer grassen en brandnetels harder groeien en die overwoekeren kwetsbare planten. Met hen verdwijnen ook insecten en dieren. Ammoniak verzuurt bovendien de grond.

Hoewel de uitstoot van ammoniak en stikstofoxiden sinds de jaren 90 ruim is gehalveerd, moeten landen de uitstoot van de EU verder verlagen om natuurgebieden te redden.

Lees ook;

Commissie Remkes: ‘stikstofprobleem komt na corona keihard terug’

Lees meer

Stel dat we stikstof zouden aanpakken als corona

Lees meer

2) Waardoor hebben we ook weer een stikstofcrisis?

Voordat het coronavirus toesloeg was het stikstof die de economische motor van Nederland deed haperen. Vorig jaar mei zette de Raad van State een streep door de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS), waarmee het vorige kabinet sinds 2015 economie en natuur probeerde te verenigen.

Hoewel bijna 120 van de 160 Natura2000-gebieden zuchten onder te hoge stikstofconcentraties konden bouwprojecten, de aanleg van wegen en uitbreiding van vervuilende bedrijven dankzij de PAS toch doorgaan. De wet schreef namelijk tegelijk voor dat natuur in de toekomst gecompenseerd zou worden.

Dat natuurherstel blijkt echter boterzacht, stelde de Raad van State, die er een stokje voor stak. Zo kwamen liefst 18.000 bouw- en infrastructurele projecten door de uitspraak stil te liggen, inclusief prestigieuze voorbeelden als de ingebruikname van Lelystad Airport en de verbreding van snelwegen als de A1, N35 en de Utrechtse ring.

Jan Vergeer (fractievoorzitter CDA) en nog een aantal boeren doen hun verhaal over stikstof in het Groene Hart – stikstofcrisis, nabij natura 2000. Foto: Frank de Roo © Frank de Roo

3) Wat heeft het kabinet sindsdien  gedaan?

Volgens beproefd Haags recept zette minister Carola Schouten (Landbouw) in juli vorig jaar een commissie onder leiding van VVD’er Johan Remkes aan het werk. Mede op basis van zijn eerste voorlopige advies presenteerde het kabinet in november een eerste serie noodmaatregelen: de maximumsnelheid op snelwegen ging overdag naar 100 kilometer per uur. Verder werd de opkoopregeling voor varkensbedrijven uitgebreid.

Eind april kwam Schouten met een wetsvoorstel dat voorziet in 5 miljard euro om de stikstofcrisis te tackelen. Het geld is bedoeld voor natuurherstel en vrijwillige uitkoopregelingen voor boeren. In 2030 moet de stikstofuitstoot met 30 procent zijn gedaald.

4) Wat stelt de commissie-Remkes nu voor?

Na drie deeladviezen overhandigde Remkes maandag zijn definitieve rapport aan minister Schouten. De kritiek liegt er niet om: de kabinetsplannen gaan niet ver genoeg én zijn veel te vrijblijvend. Voor de landbouw,  goed voor ruim veertig procent van de stikstofuitstoot, zouden er strengere regels moeten komen. Anders blijft de kans reëel dat het stikstofbeleid opnieuw sneuvelt voor de rechter. De commissie wil dat boerenbedrijven bij natuurgebieden verdwijnen en er geen kunstmest meer wordt gebruikt.

5) Wat zijn de reacties op de adviezen?

Nogal wisselend. Het Wereld Natuur Fonds spreekt van een ‘stevige waarschuwing aan het kabinet’. Greenpeace noemt het kabinetsbeleid ondermaats. ,,Het kabinet laat onze unieke en kwetsbare natuur letterlijk stikken”, zegt directeur Nederland Joris Thijssen. Maar boerenorganisatie LTO Nederland is juist boos. ,,Als enige oplossing wordt nog meer regelgeving voorgesteld”, klaagt de belangenclub. ,,Laat de boeren boeren. Botweg reducties van deposities opleggen, slaat innovatie dood.”

Jan Vergeer (fractievoorzitter CDA) en nog een aantal boeren doen hun verhaal over stikstof in het Groene Hart - stikstofcrisis, nabij natura 2000. Foto: Frank de Roo

Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) maandag met het rapport van het Adviescollege Stikstofproblematie dat ze net van voorzitter Johan Remkes (links) heeft gekregen. © ANP

6) Wat gaat het kabinet nu doen?

De grootste kans is: tijd rekken. Minister Schouten weigerde maandag inhoudelijk op Remkes voorstellen in te gaan. Ze heeft advies gevraagd of de nieuwe stikstofregels nu ‘Raad van State-proof’ zijn. Maar voor die tijd lijken de nieuwe regels al getest te worden door de rechter: Greenpeace kondigde gisteren al een rechtszaak aan.

De kans dat het kabinet de boeren harder gaat aanpakken, lijkt desalniettemin klein. Zowel regeringspartijen CDA, VVD en ChristenUnie als oppositiepartijen PVV, FvD en SGP zien daar niets in. De boerenprotesten van vorig najaar liggen nog vers in het geheugen. Alleen coalitiepartner D66, die eerder pleitte voor een halvering van de veestapel, hoopt dat het kabinet met dit rapport-Remkes het beleid aanscherpt. Ook de linkse oppositie wil dat. Maar samen hebben zij lang geen meerderheid.

D66 en ChristenUnie: geen geld voor nieuwe biomassacentrales

NOS 09.06.2020 Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie willen dat er geen subsidie meer beschikbaar wordt gesteld voor nieuwe biomassacentrales. De lat voor dergelijke centrales moet zo hoog mogelijk komen te liggen, vinden ze. In biomassacentrales wordt onder andere hout verbrand om energie op te wekken.

Er zijn plannen voor het realiseren van honderden nieuwe biomassacentrales. Een deel daarvan kan gewoon gebouwd worden, omdat de subsidie al is toegekend. Maar door de opstelling van D66 en ChristenUnie is de kans erg klein geworden dat nieuwe aanvragen voor subsidie nog gehonoreerd zullen worden.

Stikstof

Het kabinet houdt tot nu toe vast aan biomassa, als tussenoplossing in de overgang naar nog schonere energiebronnen.

Maar volgens de partijen moet er nu al duidelijkheid gegeven worden: biomassacentrales zijn niet duurzaam genoeg. Door het kappen van bossen gaat er biodiversiteit verloren en verarmt de bodem. Bovendien komt er bij de verbranding stikstof vrij en dat is slecht voor de natuur. “Het is verstandiger om in te zetten op echte schone energie.”

Er is steeds meer kritiek op biomassa, ziet ook D66-Kamerlid Matthijs Sienot. “Het klimaat wordt er niet zo veel mee geholpen. We willen dit niet aanmoedigen met extra subsidies, wat nu wel gebeurt waardoor er veel centrales gepland worden.” Hij ziet meer in groene waterstof en zonnepanelen.

Straal van 100 kilometer

Carla Dik-Faber van de ChristenUnie denkt dat hout uit duurzame bosbouw beter gebruikt kan worden voor meubels of in de bouw, Pas als hout geen andere toepassing meer heeft, zou het in een biomassacentrale verstookt mogen worden. Uiteindelijk zou in die centrale alleen lokale biomassa, zoals groenafval van de gemeente, verbrand mogen worden.

Nu komt het hout nog vaak uit Oost-Europa of Noord-Amerika. D66 en ChristenUnie willen dat er alleen nog biomassa van binnen een straal van 100 kilometer rond de centrale gebruikt wordt.

BEKIJK OOK;

Bijna driekwart Nederlanders maakt zich zorgen over klimaat

AD 09.06.2020 Bijna driekwart van de Nederlanders maakt zich zorgen over de verandering van het klimaat. Dat blijkt uit een onderzoek dat het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft laten uitvoeren door onderzoeksbureau Kantar.

Bijna 80 procent van de gepeilde hoogopgeleiden maakt zich zorgen of ernstige zorgen. Hetzelfde geldt voor een op de zes lager opgeleide Nederlanders.

Toch voelt minder dan de helft van de Nederlanders zich verantwoordelijk voor het tegengaan van klimaatverandering. ,,Er lijkt dus een kloof te bestaan in het hebben van zorgen over het klimaat en verantwoordelijkheid hierover”, concluderen de onderzoekers.

Lees ook;

Lees meer

Minister Eric Wiebes (Klimaat) heeft het onderzoek laten doen omdat het kabinet zoveel mogelijk burgers wil betrekken bij de energietransitie. Daarvoor is vorig jaar ook een campagne gestart.

Coronacrisis

Door de coronacrisis zal de campagne om mensen tot klimaatactie te bewegen de komende tijd anders worden vormgegeven. ,,Mensen maken zich nu in de eerste plaats zorgen over hun gezondheid en die van hun dierbaren, hun inkomen en hun baan”, zegt Wiebes. ,,Het belang van meedoen aan de transitie blijft, maar heeft voor veel mensen minder prioriteit.”

Uit het onderzoek blijkt overigens dat de meeste mensen door de coronacrisis niet structureel anders over klimaatverandering zijn gaan denken. Zo’n 13 procent vindt het klimaat nu nog belangrijker, een kleinere groep (6 procent) vindt het minder belangrijk.

De stikstofuitstoot halveren, hoe moet dat?

Trouw 09.06.2020 Om stikstof te reduceren, moeten alle sectoren bijdragen, volgens de commissie-Remkes.

Om de Nederlandse natuur weer in een goede staat te brengen, is het nodig om de uitstoot van stikstof de komende tien jaar te halveren. Dat verstrekkende advies bracht de commissie-Remkes maandag uit aan de regering. Remkes doet tal van aanbevelingen om de uitstoot van ammoniak (stikstof die ontstaat als dierlijke mest en urine zich mengen) en van stikstofoxiden (die vrijkomen bij verbranding van fossiele brandstoffen) fors te verminderen. Een overzicht per economische sector.

Industrie

Nederland stoot ongeveer 250 kiloton (ofwel 250 miljoen kilogram) stikstofoxide uit per jaar. Verbrandingsprocessen in de industrie zorgen voor ruim 10 procent daarvan. Tata Steel is in zijn eentje verantwoordelijk voor bijna een vijfde daarvan, dus ongeveer 2 procent van alle stikstofoxiden.

Doordat schoorsteenpijpen de stikstofoxiden hoog de lucht in blazen, verspreiden ze zich ver en komt er relatief weinig terecht op Nederlandse natuur. Volgens eerder ingevoerde maatregelen zal de industrie tot 2030 zijn uitstoot met 8 procent verminderen. Dat is te weinig, volgens Remkes. Zijn commissie adviseert daarom ‘verregaande elektrificatie’, en waterstof als energiebron.

Wegverkeer

Het wegverkeer stoot jaarlijks ongeveer 75 kiloton stikstofoxiden uit. Naar aanleiding van een eerder advies van Remkes heeft het kabinet de maximumsnelheid op snelwegen overdag verlaagd naar honderd kilometer per uur. Het effect van deze maatregel is door de coronacrisis in de praktijk niet vast te stellen.

Naar verwachting zal de uitstoot van stikstofoxiden door het wegverkeer in 2030 de helft lager liggen dan nu door strengere Europese emissiewetgeving en de elektrificatie van het wagenpark. Extra maatregelen acht Remkes daarom niet nodig.

Beeld Louman & Friso

Energiecentrales

Energiebedrijven stoten ongeveer 12 kiloton stikstofoxiden uit, een kleine 4 procent van het totaal. In de energiesector wordt vooral gas gestookt en daarnaast kolen of biomassa. Die biomassa (zoals houtsnippers of pellets) levert een probleem op.

Ze worden als duurzaam beschouwd, er is subsidie voor beschikbaar en voor een kleine biomassacentrale is geen vergunning nodig. Daarom neemt hun aantal snel toe; er zijn al meer dan tweehonderd van in Nederland. Deze installaties stoten uit op lage hoogte en liggen ook regelmatig in de nabijheid van natuurgebieden waardoor zij voor een toename van de stikstofneerslag in deze gebieden zorgen.

Waar de uitstoot van gas- en kolencentrales zal afnemen doordat er meer wind- en zonne-energie wordt opgewekt, verwacht Remkes dat de uitstoot van biomassacentrales alleen maar zal toenemen. Hij adviseert de subsidie voor biomassacentrales te stoppen, ook al betekent dit dat Nederland langer zal doorgaan met aardgas verstoken.

Luchtvaart

De luchtvaart stoot ongeveer 4 kiloton stikstofoxiden uit per jaar. Vliegen staat te boek als vervuilend, maar Remkes stelde eerde al: “De beeldvorming over de luchtvaart als grote vervuiler voor stikstof is niet in overeenstemming met de werkelijkheid.”

De uitstoot kan volgens Remkes omlaag door elektrisch taxiën, efficiëntere en lichtere vliegtuigen, het verminderen van het aantal vluchten en het weren van vervuilende vliegtuigen. Voor de uitstoot van vliegtuigen die over Nederland vliegen moet volgens Remkes internationaal naar een oplossing gezocht worden.

Scheepvaart

Meer dan vliegtuigen zijn schepen vervuilend. Scheepvaart is goed voor 77 procent van de uitstoot van stikstofoxiden. Volgens eerder gemaakte afspraken zal de uitstoot door strengere eisen aan scheepsmotoren met 12 procent dalen voor de binnenvaart en met 23 procent voor de zeevaart in Nederlandse wateren.

Dat is te weinig reductie, volgens Remkes. Het kabinet wil dat aangemeerde schepen niet stationair hun motor laten draaien maar elektriciteit van de wal gebruiken. Dat vindt de commissie-Remkes een goed idee. Verder zou er een internationale heffing moeten komen op de uitstoot van schepen.

De bouw

De bouw heeft het meest last van de huidige stikstofcrisis. Tijdens het bouwen van bijvoorbeeld een woonwijk is er tijdelijk veel stikstofuitstoot, die na afloop van het werk weer verdwijnt. Remkes stelt voor dat de bouwsector zelf schoner gaat werken: over tien jaar 80 procent minder uitstoot van stikstofoxiden. Wagens en werktuigen moeten daarvoor elektrisch worden.

Landbouw

De landbouw produceert vooral stikstof in de vorm van ammoniak, dat ontstaat als de mest en urine van koeien of varkens zich mengen. Van alle ammoniakuitstoot in Nederland (ongeveer 130 kiloton) komt 88 procent uit de landbouw.

Halvering daarvan in tien jaar is een enorme opgave, maar er zijn al boeren die hun ammionakuitstoot in vijf jaar hebben gehalveerd. Remkes adviseert minder stikstof aan te voeren op de boerderij. Dat wil zeggen: minder kunstmest en minder eiwitrijk veevoer dat voor veel ammoniak zorgt. De kunstmestkwestie is lastig, want veel Europese regels stimuleren juist het gebruik ervan.

Remkes adviseert ook veestallen aan te passen, zodat mest en urine zich niet kunnen mengen op de vloer. Verder zou de regering moeten kijken welk type landbouw op welke plek het meest geschikt is: intensieve veehouderij met hoge uitstoot niet te dicht bij een natuurgebied, en gewassen juist daar verbouwen waar de grond minder mest nodig heeft. Nu is dat niet te praktijk. De regering zou ‘piekbelasters’ gericht kunnen uitkopen.

Lees ook:

Johan Remkes: De uitstoot van stikstof moet drastisch omlaag

De huidige plannen van de regering zullen de natuur in Nederland niet in een goede staat brengen, stelt stikstofadviseur Johan Remkes.

Meer over; milieu economie, business en financiën economische sector landbouw klimaatverandering transport opwarming van de aarde Johan Remkes Emiel Hakkenes

Remkes oordeelt snoeihard over stikstofplannen

Elsevier 09.06.2020 De stikstofplannen van het kabinet gaan niet ver genoeg. Ze lijken ook te veel op eerder stikstofbeleid dat sneuvelde bij de rechter. Dat concludeert het Adviescollege Stikstofproblematiek onder leiding van oud-commissaris van de Koning in Noord-Holland Johan Remkes (VVD). Het college pleit voor ambitieuzere doelen die wettelijk bindend zijn.

Alleen zo zou de natuur zich kunnen herstellen en zou de vergunningverlening voor de bouw niet meer in gevaar komen.

Op 29 mei was het een jaar geleden dat de Raad van State een streep zette door het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Hierdoor kwam de vergunningverlening in de bouw tot stilstand, met de zogenoemde stikstofcrisis als gevolg. Het kabinet werkt sinds die tijd aan een oplossing.

Economie moest hand in hand gaan met natuur

PAS is ooit juist bedacht om economische ontwikkeling hand in hand te laten gaan met natuur. Op veel natuurgebieden dwarrelen meer stikstofverbindingen neer dan ecologen wenselijk achten. Vooral natuur met schrale ondergronden, zoals heide, heeft het moeilijk omdat door stikstof de bodem verzuurt en voedselrijker wordt. Ook in gebieden die Nederland in EU-verband beloofde te beschermen – de Natura2000-gebieden.

Geen simpele oplossing voor problemen ‘stikstofvonnis’

Het PAS voorzag in maatregelen om de uitstoot te verlagen en de gevolgen van neerslaand stikstof te verlichten. Daardoor konden wegen worden aangelegd, stallen worden gebouwd en kregen bedrijven de ruimte. Tot de Raad van Staat stelde dat er geen garanties waren dat de beloofde reducties er ook echt kwamen. Op grond van het PAS mochten niet langer vergunningen worden verleend.

Stikstofplannen kabinet zijn ambitieus maar niet voldoende

Door de uitbraak van het coronavirus verdween de stikstofcrisis uit de aandacht. Het kabinet werkte in betrekkelijke rust aan een pakket maatregelen dat eind april werd gepresenteerd. Uitgesmeerd over tien jaar is er zo’n 5 miljard euro mee gemoeid. Dit investeert het kabinet onder meer in natuur en het uitkopen van boeren, om de uitstoot van stikstof terug te brengen.

Remkes’ eindrapport is uiterst kritisch over de kabinetsplannen. Het pijnlijkste kritiekpunt is dat het beleid ‘overeenkomsten vertoont met het PAS’. Het kabinet zou te gretig op zoek zijn naar ‘rek en ruimte’ en het snel weer verlenen van vergunningen. Remkes wil juist dat er flink wordt geïnvesteerd in natuur en de uitstoot van stikstofverbindingen flink wordt teruggeschroefd. Anders zou het plan weer kunnen sneuvelen bij de rechter.

Scherpere doelen, wettelijk bindend

De doelen hiervoor zijn volgens Remkes nog niet scherp genoeg. Het kabinet voorziet in een daling van 26 procent stikstofuitstoot in 2030. Volgens Remkes moet de uitstoot 50 procent dalen ten opzichte van 2019. Nog eens tien jaar later moet deze zo ver zijn teruggedrongen dat in geen enkel natuurgebied de maximale waarde voor neerslaand stikstof nog wordt overschreden. Dit alles moet wettelijk bindend worden vastgelegd. Dat lijkt enigszins op de Stikstofwet die GroenLinks voorstelt.

De man achter het ‘stikstofvonnis’ dat Nederland platlegt

Al eerder, en ook nu weer, benadrukt Remkes dat het nieuwe beleid er niet op uit moet zijn te zoeken naar ‘een juridische list’, zoals het terugbrengen van het aantal Natura2000-gebieden. Op de vraag van een journalist hiernaar reageerde Remkes bij de presentatie van het eindrapport sterk afwijzend. Zo’n juridische truc zou slechts leiden tot een jarenlange ruzie met Brussel, terwijl de bouw op slot blijft.

‘Nederland is een doodlopende tunnel ingelopen’

Landbouworganisatie LTO reageerde teleurgesteld op het rapport. Volgens LTO is Nederland al decennia geleden een ‘doodlopende tunnel in gelopen’ door zich als dichtbevolkt land te binden aan strenge EU-natuurwetgeving. Volgens de belangenbehartiger zou het beter zijn als het Adviescollege erkent dat de stikstofdoelen onhaalbaar zijn in Nederland, en dat het een ‘realistische balans’ zoekt.

 LTO Nederland@LTONederland

LTO Nederland pleit voor een goede balans tussen natuur, wonen, werken, infrastructuur en landbouw. Het advies van de commissie Remkes gaat niet in op de volhoudbaarheid van de #stikstof doelen in onze dichtbevolkte, vruchtbare delta.https://www.lto.nl/advies-remkes-gaat-voorbij-aan-onmogelijkheid-stikstofdoelstellingen/ …

Advies-Remkes gaat voorbij aan onmogelijkheid stikstofdoelstellingen – LTO

De commissie Remkes heeft in haar tweede advies hard uitgehaald naar de stikstofmaatregelen van het kabinet. LTO Nederland deelt met de commissie dat er met de huidige aanpak…

lto.nl

14 17:29 – 8 jun. 2020

Opvallend genoeg bevat het rapport een soortgelijke overpeinzing. Een ‘beleidsreconstructie’ blikt terug op het ontstaan van het PAS, en het Nederlandse natuurbeleid. Daarin merkt het Adviescollege onder andere op dat Nederland zich vaak committeerde aan EU-regelgeving, zoals de vogel- en habitatrichtlijn, zonder de gevolgen te overzien.

Toen de consequenties duidelijk werden, schoof Nederland de uitvoering vooruit of greep naar een kortetermijnoplossing. Het PAS is daarvan een goed voorbeeld: Nederland verfde zich in de hoek, koos een kortetermijnoplossing die kool en geit spaart en belandde in nog grotere problemen.

 Tjeerd de Groot

✔@TjeerdD66

D66 ziet dit advies als steun in de rug.

Het lijkt erop de @minlnv er een flinke schep bovenop moet doen om de natuur beter te beschermen. Op naar de volgende stap in de goede richting.

 NOS

✔@NOS

Harde kritiek adviescommissie Remkes op nieuwe stikstofaanpak kabinet https://nos.nl/l/2336574 

148 15:10 – 8 jun. 2020 68 mensen praten hierover

‘Ferme adviezen’ voor geplaagde minister Carola Schouten

De reacties op het rapport van met name linkse politieke partijen en natuurorganisaties zijn een stuk positiever. D66-Kamerlid Tjeerd de Groot twitterde dat hij het advies als een ‘steun in de rug’ ziet. GroenLinks wees op de eigen concept-Stikstofwet en Natuurmonumenten riep het ministerie op het rapport mee te nemen. Actiegroepen Greenpeace en Mobilisation for the environment dreigen allebei dat zij het kabinetsbeleid in de huidige vorm zullen aanvechten bij de rechter.

Minder prettig was de boodschap voor minister van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit Carola Schouten (ChristenUnie). De stikstofcrisis was tot dusver een ‘intens traject’ zei ze eufemistisch nadat zij het rapport in ontvangst had genomen. En daar kwamen nu deze ‘ferme adviezen’ bij. Schouten benadrukte dat het nieuwe stikstofbeleid stand moet houden bij de rechter en dat de natuur echt moet opknappen. Het zal voor het huidige en het komende kabinet een heidens karwei worden om de stikstofcrisis echt op te lossen.

TAGS; D66 Johan Remkes LTO Natura 2000 PAS Raad van State stikstof

Boeren noemen stikstofadvies ‘weinig effectief’, natuurorganisaties en bouw positief

NOS 08.06.2020 Natuur- en milieuorganisaties en de bouwsector zijn blij met de kritiek op het kabinetsbeleid voor het verminderen van de stikstofuitstoot in ons land. Ze kunnen zich vinden in de aanbevelingen van het Adviescollege Stikstofproblematiek, onder leiding van oud-minister Remkes. Boerenorganisaties vinden het advies daarentegen “ernstig tekortschieten”.

In 2030 zou de stikstofuitstoot niet 26 procent minder moeten zijn, zoals het kabinet wil, maar 50 procent. Dat moet bovendien een verplichting zijn en geen streven, adviseert Remkes.

Het Adviescollege concludeert dat het huidige kabinetsbeleid nog te veel op het oude beleid lijkt. De Raad van State oordeelde een jaar geleden dat het oude beleid kwetsbare natuurgebieden niet genoeg beschermt. De plannen moesten daarom van tafel, maar “het college kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de voorgestelde structurele aanpak overeenkomsten vertoont met het PAS (het oude systeem).”

Te vrijblijvend

Milieudefensie spreekt van “een belangrijk en gezaghebbend advies waaruit blijkt dat kringlooplandbouw noodzakelijk is”. Volgens de organisatie leidt het huidige “vrijblijvende” beleid niet tot “een klimaateconomie waarin natuur en bedrijvigheid elkaar versterken”. Ook het Wereld Natuur Fonds is blij met de constatering dat de stikstofaanpak van het kabinet te vrijblijvend is.

Greenpeace Nederland voelt zich door het advies gesterkt en bereidt een rechtszaak tegen de Staat voor om betere natuurbescherming af te dwingen. “Het advies verrast niet”, zegt directeur Joris Thijssen. “De stikstofaanpak van het kabinet is ondermaats en laat onze unieke en kwetsbare natuur letterlijk stikken.”

Op het gebied van natuurherstel adviseert Remkes om Natura 2000-gebieden in stand te houden en nieuwe natuurgebieden te ontwikkelen. De nieuwe gebieden zouden niet aan Europese regelgeving hoeven te voldoen (zoals de Natura 2000-gebieden), maar moeten wel passen bij de bestaande natuur in Nederland. Ook zouden natuurgebieden meer met elkaar verbonden moeten worden.

“Minister Schouten heeft geen enkel excuus meer om niet zo snel mogelijk een drempelwaarde in te stellen”, aldus Maxime Verhagen, voorzitter Bouwend Nederland.

Bij de presentatie van het advies vanmiddag zei Remkes dat de bouw zwaar geleden heeft onder de stikstofbeperkingen die sinds de uitspraak van de Raad van State van kracht zijn. Volgens brancheorganisatie Bouwend Nederland heeft het kabinet tot nu toe weinig gedaan om het verlenen van vergunningen voor bouwprojecten weer op gang te brengen.

Het advies van het college is om een drempelwaarde voor de stikstofuitstoot in te stellen; alle bouwprojecten die daaronder zitten zouden een vergunning moeten krijgen.

“We hebben een jaar op dit advies gewacht en we zijn er erg blij mee”, zegt voorman Maxime Verhagen. “Minister Schouten heeft geen enkel excuus meer om niet zo snel mogelijk een drempelwaarde in te stellen.”

In het advies wordt ook gesproken over een stimuleringsregeling voor de bouwsector. Met subsidies zou het voor bouwbedrijven makkelijker moeten worden om over te stappen op materieel dat minder uitstoot, zoals elektrische machines en generatoren op waterstof.

Anders dan de bouw heeft de industrie de verplichting om verouderde en zeer vervuilende installaties te vervangen door schonere technieken, als dat ook maar enigszins mogelijk is. Het Adviescollege stelt voor om het verminderen van de stikstofuitstoot met 50 procent op te nemen in de afspraken die al met de industrie gemaakt zijn, in het kader van het Klimaatakkoord.

ANP

Boerenorganisatie LTO is een stuk minder enthousiast over de aanbevelingen van het adviescollege. Met de bestaande plannen komt het kabinet volgens hen enigszins tegemoet aan de aanpak die boeren graag willen toepassen: stikstofuitstoot verminderen met zoveel mogelijk innovatieve landbouw.

“Remkes gaat een stap verder, met zijn suggestie om twee keer zo veel emissiereductie als harde verplichting in de wet vast te leggen. Botweg reducties van deposities opleggen slaat innovatie dood”, zegt portefeuillehouder Trienke Elshof.

De aanbeveling van het Adviescollege is om boerenbedrijven in de buurt van zwaar belaste natuur uit te kopen of te verplaatsen. Dat zou niet meer vrijwillig moeten gaan, zoals nu het geval is. Maar volgens Elshof is dat “duur en weinig effectief.”

Ook over nieuwe mestwetgeving wordt gerept. Boeren zouden zo min mogelijk kunstmest moeten gebruiken en zoveel mogelijk hoogwaardige dierlijke mest. Overschotten zouden niet meer voor mogen komen.

De boeren verenigd in Farmers Defence Force beraden zich nog op een reactie op het stikstofadvies.

BEKIJK OOK;

D66: kabinet moet er flinke schep bovenop doen bij stikstof

NOS 08.06.2020 Regeringspartij D66 vindt dat het kabinet er een flinke schep bovenop moet doen bij het beschermen van de natuur. Kamerlid Tjeerd de Groot reageert daarmee op het eindrapport van de commissie-Remkes. Die oordeelde vandaag hard over het stikstofbeleid van het kabinet.

Volgens Remkes is er onvoldoende garantie dat door het nieuwe stikstofbeleid, dat is opgesteld door minister Schouten van Landbouw, de natuur genoeg zal herstellen. Hij pleit ervoor om boerenbedrijven die in de buurt van natuurgebieden liggen en veel stikstof uitstoten, niet langer op basis van vrijwilligheid uit te kopen.

“D66 ziet dit advies als steun in de rug”, zegt De Groot, die eerder pleitte voor een halvering van de veestapel. “Op naar de volgende stap in de goede richting.”

 Tjeerd de Groot @TjeerdD66

D66 ziet dit advies als steun in de rug. Het lijkt erop de @minlnv er een flinke schep bovenop moet doen om de natuur beter te beschermen. Op naar de volgende stap in de goede richting. https://t.co/pUGW4OdA1n

Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver kunnen de stikstofplannen van het kabinet na het advies van Remkes de prullenbak in. “Opnieuw een dikke onvoldoende voor het kabinet”, vindt Klaver. Hij wil een halvering van de uitstoot, meer natuurgebieden en boeren die natuurvriendelijk gaan werken.

Hete brei

PvdA-Kamerlid William Moorlag noemt het een evenwichtig en degelijk advies. “Ik roep het kabinet op te stoppen met om de hete brei heendraaien. Neem dit advies over om woningbouw op gang te brengen en herstel van de natuur.” Door de stikstofproblematiek kwam ook de bouw grotendeels stil te liggen.

Ook de SP en de Partij voor de Dieren zijn tevreden over het rapport. Remkes doet Frank Futselaar van de SP denken aan “een leraar die uitlegt dat je met de schoolresultaten tot nu toe zeker gaat blijven zitten”. Volgens Esther Ouwehand van de PvdD haalt het kabinet hooguit een 3. “Dat wordt een zomer huiswerk overdoen.”

Niet alleen op papier

De ChristenUnie, de partij van minister Schouten, benadrukt dat dit kabinet het eerste kabinet is dat echt aan de slag gaat met het verminderen van de hoeveelheid stikstof in de natuur. Daarvoor is drie miljard euro uitgetrokken, zegt Kamerlid Carla Dik-Faber.

Verder wil Dik-Faber dat het kabinet zich richt op maatregelen die niet alleen op papier, maar ook in de praktijk werken. Vooral van het verduurzamen van de bouwsector verwacht ze veel. Maar alle sectoren moeten wat haar betreft een steentje bijdragen. “De rekening mag niet alleen bij burgers of boeren worden neergelegd, ook industrie en luchtvaart moeten zorgen voor minder stikstofuitstoot.”

De PVV is ronduit negatief over het advies van Remkes. Volgens Geert Wilders kan het rapport “linea recta de prullenbak in”. Strengere stikstofregels zijn alleen nodig om “slaafs aan de Brusselse regeltjes te voldoen. En onze boeren verder kapot te maken”, zegt hij.

BEKIJK OOK;

Remkes wil nog strengere stikstofregels

Telegraaf  08.06.2020  Nederland moet de uitstoot van stikstof in 2030 gehalveerd hebben ten opzichte van vorig jaar. Dat stelt de commissie Remkes in een laatste adviesrapport over de stikstofcrisis. De deskundigen vinden dat het kabinet natuurdoelen en de reductie van stikstof wettelijk moet vastleggen. De bestuurder vindt de aanpak van het kabinet ’onvoldoende’.

Het kabinet heeft onlangs al een miljardenpakket aangekondigd voor de komende tien jaar, maar als het aan Remkes en zijn deskundigen ligt, worden de spelregels nog wat strenger. ’Streven naar’ is niet genoeg. „Alleen met voldoende juridische borging kan geloofwaardig uitvoering worden gegeven aan de uitspraak van de Raad van State”, stelt de commissie. De aanpak van het kabinet is volgens hem ’onvoldoende’.

Hij stelt dat de belangrijkste problemen niet worden opgelost door het kabinet. Het is in zijn ogen nog te veel gericht op het weer mogelijk maken van economische activiteiten.

Van een coronavoordeel hoeven we volgens Remkes weinig te verwachten. „De abrupte afname van emissies van stikstof is naar verwachting tijdelijk en de ammoniakuitstoot uit de landbouw zijn de afgelopen maanden niet afgenomen”, stelt Remkes. „Als de economie straks weer op gang komt, is het van belang dat stikstof de ontwikkelingen niet onnodig hindert.”

Boeren

Remkes wil dat boeren hun werkwijze gaan veranderen. „Het moet anders en het kan anders”, zegt hij. Wel is er duidelijk beleid nodig en voldoende financiële middelen om de sector te helpen. „Boeren kunnen nu eenmaal niet groen zijn als ze rood staan.”

Uitkoop van boeren op vrijwillige basis draait volgens Remkes niet automatisch uit op een landbouwsector die zorgt voor minder uitstoot. Daar moet het kabinet volgens de VVD-prominent op gaan letten.

De commissie komt na de omstreden verlaging van de maximumsnelheid op alle wegen niet met aanvullende maatregelen voor automobilisten. De scheepvaart krijgt wel een standje. Remkes pleit voor strengere handhaving van de regels op zee.

Biomassa

De deskundigen hebben ook gekeken naar de omstreden biomassacentrales. In het advies staat dat het kabinet moet stoppen met het uitdelen van subsidie. De eisen aan grote stookinstallaties zouden moeten gelijk worden getrokken met kleinere installaties. De discussie over deze verbrandingsovens voor ’groene energie’ ligt politiek zeer gevoelig. Het kabinet stelt deze energiebronnen nodig te hebben om Europese energiedoelen te halen.

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid milieupolitiek Remkes

D66: kabinet moet er een flinke schep bovenop doen bij stikstof

NOS 08.06.2020 Regeringspartij D66 vindt dat het kabinet er een flinke schep bovenop moet doen bij het beschermen van de natuur. Kamerlid Tjeerd de Groot reageert daarmee op het eindrapport van de commissie-Remkes. Die oordeelde vandaag hard over het stikstofbeleid van het kabinet.

Volgens Remkes is er onvoldoende garantie dat door het nieuwe stikstofbeleid, dat is opgesteld door minister Schouten van Landbouw, de natuur genoeg zal herstellen. Hij pleit ervoor om boerenbedrijven die in de buurt van natuurgebieden liggen en veel stikstof uitstoten, niet langer op basis van vrijwilligheid uit te kopen.

“D66 ziet dit advies als steun in de rug”, zegt De Groot, die eerder pleitte voor een halvering van de veestapel. “Op naar de volgende stap in de goede richting.”

 Tjeerd de Groot @TjeerdD66

D66 ziet dit advies als steun in de rug. Het lijkt erop de @minlnv er een flinke schep bovenop moet doen om de natuur beter te beschermen. Op naar de volgende stap in de goede richting. https://t.co/pUGW4OdA1n

Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver kunnen de stikstofplannen van het kabinet na het advies van Remkes de prullenbak in. “Opnieuw een dikke onvoldoende voor het kabinet”, vindt Klaver. Hij wil een halvering van de uitstoot, meer natuurgebieden en boeren die natuurvriendelijk gaan werken.

Hete brei

PvdA-Kamerlid William Moorlag noemt het een evenwichtig en degelijk advies. “Ik roep het kabinet op te stoppen met om de hete brei heendraaien. Neem dit advies over om woningbouw op gang te brengen en herstel van de natuur.” Door de stikstofproblematiek kwam ook de bouw grotendeels stil te liggen.

Ook de SP en de Partij voor de Dieren zijn tevreden over het rapport. Remkes doet Frank Futselaar van de SP denken aan “een leraar die uitlegt dat je met de schoolresultaten tot nu toe zeker gaat blijven zitten”. Volgens Esther Ouwehand van de PvdD haalt het kabinet hooguit een 3. “Dat wordt een zomer huiswerk overdoen.”

Niet alleen op papier

De ChristenUnie, de partij van minister Schouten, benadrukt dat dit kabinet het eerste kabinet is dat echt aan de slag gaat met het verminderen van de hoeveelheid stikstof in de natuur. Daarvoor is drie miljard euro uitgetrokken, zegt Kamerlid Carla Dik-Faber.

Verder wil Dik-Faber dat het kabinet zich richt op maatregelen die niet alleen op papier, maar ook in de praktijk werken. Vooral van het verduurzamen van de bouwsector verwacht ze veel. Maar alle sectoren moeten wat haar betreft een steentje bijdragen. “De rekening mag niet alleen bij burgers of boeren worden neergelegd, ook industrie en luchtvaart moeten zorgen voor minder stikstofuitstoot.”

De PVV is ronduit negatief over het advies van Remkes. Volgens Geert Wilders kan het rapport “linea recta de prullenbak in”. Strengere stikstofregels zijn alleen nodig om “slaafs aan de Brusselse regeltjes te voldoen. En onze boeren verder kapot te maken”, zegt hij.

BEKIJK OOK;

Commissie Remkes: ‘stikstofprobleem komt na corona keihard terug’

AD 08.06.2020 De door het kabinet aangekondigde maatregelen om de stikstofuitstoot te reduceren, zijn lang niet ambitieus genoeg. Vraag is ook of ze juridisch standhouden, stelt het Adviescollege Stikstofproblematiek in zijn eindrapport. Strenge stikstofafspraken per provincie zijn nodig en moeten ook in de wet worden vastgelegd.

Ruim een jaar nadat de Raad van State rigoureus een streep zette door de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) presenteerde het Adviescollege Stikstofproblematiek vanmiddag voorstellen om de stikstofcrisis definitief op te lossen. ,,Hoewel het kabinet de aanpak van de stikstofcrisis volgens het Adviescollege absoluut serieus neemt, is de reductie van de stikstofuitstoot van 26 procent in 2030 die minister Schouten (Landbouw) voorstelt te laag”, stelt voorzitter Johan Remkes.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) ontvangt uit handen van voorzitter Johan Remkes het eindrapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek. © ANP

Volgens het Adviescollege zijn de plannen te vrijblijvend en blijven de belangrijkste problemen onopgelost. ,,Ik wil een resultaatsverplichting, geen inspanningsverbintenis. Remkes ziet nog steeds overeenkomsten tussen de nieuwe kabinetsplannen en de gewraakte PAS.

,,Het kabinet blijft ruimte zoeken in de huidige regelgeving om zo spoedig mogelijk toestemming (voor meer uitstoot) te verlenen.” Vraag blijft of de nieuwe plannen juridisch wel houdbaar zijn. In de woorden van Remkes: ,,De juridische borging is onvoldoende.” Onder meer Greenpeace kondigde gisteren al aan om naar de rechter te stappen.

‘Strenge meetbare doelen’

Het Adviescollege stelt daarom voor om niet alleen strengere uitstoot-afspraken te nemen, maar om die ook in de wet vast te leggen. Zo moet de stikstofuitstoot in 2030 halveren ten opzichte van vorig jaar.

Als de economie straks weer op gang komt, is het van belang dat stikstof de ontwikke­lin­gen niet onnodig hindert, aldus Johan Remkes, Adviescollege Stikstofproblematiek.

Verder wil het Adviescollege maatregelen rond de uitstoot van stikstof en ammoniak gaan scheiden. Om de ammoniakuitstoot terug te dringen wil Remkes het Nederlandse mestbeleid grondig moderniseren. Verder moet er een geavanceerd meetsysteem komen voor ammoniak, zodat exact duidelijk is welke agrarische bedrijven voor uitstoot zorgen.

Tegelijk moet de landbouw ook de uitstoot van stikstof zien te verminderen. Dat kan door veehouders veel gerichter uit te kopen, stelt het Adviescollege. ,,Het kabinet richt zich te veel op vrijwilligheid, waardoor de uitstoot onvoldoende zal dalen. Beter is om gericht bedrijven uit te kopen die in de buurt van natuurgebieden voor de meeste uitstoot zorgen.”

Tegelijk wil Remkes boeren tegemoet komen door de regelgeving flink te vereenvoudigen. ,,Ze moeten nu wel aan heel veel regelgeving voldoen en ik begrijp de ergernis daarover.” Dat kan onder meer door de komst van een zogenaamde ‘afrekenbare stoffenbalans’ die voor alle agrariërs moet gelden. Die moet zorgen dat de uitstoot van alle mogelijke schadelijke stoffen van de landbouw in balans blijft.

Voorzitter Johan Remkes van het Adviescollege Stikstofproblematiek. © ANP/Koen van Weel

Coronacrisis

Al met al kan de uitstoot slechts met duidelijke, in de wet vastgelegde maatregelen omlaag. ,,Alleen met voldoende juridische borging kan geloofwaardig uitvoering worden gegeven aan de PAS-uitspraak van de Raad van State”, stelt Remkes.

Het is al het vierde rapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek. Vorig jaar september adviseerde Remkes al de maximumsnelheid op Nederlandse wegen te verlagen, iets wat daarna ook gebeurde. Drie maanden later volgde een advies voor de landbouw (Beweiden en bemesten), terwijl de commissie in januari stelde dat ook het vliegverkeer veel duurzamer moet worden.

Tijdelijk

Remkes bestrijdt de veel gehoorde suggestie dat de coronacrisis het stikstofprobleem afgelopen maanden als het ware vanzelf heeft opgelost. ,,De abrupte afname van emissies van stikstofoxiden is naar verwachting tijdelijk en de ammoniakemissies van de landbouw zijn afgelopen maanden niet afgenomen”, aldus Remkes. ,,Als de economie straks weer op gang komt, is het van belang dat stikstof de ontwikkelingen niet onnodig hindert.”

Het Adviescollege Stikstofproblematiek wil goed in de gaten houden of de uitstoot inderdaad omlaag gaat. Blijkt over tien jaar dat dit niet hard genoeg gaat, dan zijn meer maatregelen nodig. Remkes: ,,ik lees in de plannen van het kabinet te vaak het woordt ‘streven’. Terwijl de Raad van State wel duidelijk heeft gemaakt dat dat onvoldoende is.”

Commissie kraakt nieuwe stikstofaanpak kabinet

NOS 08.06.2020 De nieuwe aanpak van het kabinet van het stikstofprobleem schiet tekort. Er is onvoldoende garantie dat de natuur genoeg zal herstellen. Ook juridisch zijn er te veel onzekerheden. Dat staat in het eindrapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek.

De commissie, onder leiding van oud-minister Remkes, heeft flinke kritiek op de kabinetsplannen: ze zijn niet ambitieus genoeg en lijken op onderdelen te veel op eerder beleid, waar de Raad van State een jaar geleden een streep door haalde (zie kader onderaan).

Zo is het streven van het kabinet om de stikstofuitstoot in 2030 met 26 procent te verminderen volgens de commissie niet genoeg. Dat zou 50 procent moeten zijn, en dan niet als streven maar als verplichting. “Het college kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de voorgestelde structurele aanpak overeenkomsten vertoont met het PAS (het oude systeem). Er lijkt sprake van het zoeken naar rek en ruimte”.

Remkes waarschuwt het kabinet niet dezelfde fout te maken als in het verleden, minister Schouten zegt dat er gezocht moet worden naar evenwicht.

Volgens Remkes heeft de corona-crisis het stikstofprobleem niet opgelost, “integendeel”. Hij wees erop dat er nog een lange weg met flinke maatregelen te gaan is. Herstel van natuur zonder stikstofreductie is geen optie, dat zou dweilen met de kraan open zijn, aldus Remkes.

Boerenuitkoop niet vrijwillig

Ook het vrijwillig uitkopen van boeren zal niet genoeg zijn om de problemen op te lossen, zegt de commissie. Met name bij veehouderijen in de buurt van kwetsbare natuur kan uitkopen niet op basis van vrijwilligheid, aldus de commissie. Verder moet de landbouw flink op de schop. “De grootste inspanning moet komen van de landbouw, die voor ruim 40 procent verantwoordelijk is voor de stikstofuitstoot in de vorm van ammoniak.”

Dat het kabinet andere maatregelen moet nemen om aan Europese natuurregels te voldoen werd vorig jaar duidelijk toen de Raad van State een streep haalde door het tot dan toe gebruikte Programma Aanpak Stikstof (PAS).

De commissie-Remkes kwam al eerder met tussenrapporten en het kabinet nam al maatregelen gebaseerd op die adviezen, zoals het terugbrengen van de maximumsnelheid op snelwegen overdag naar 100 kilometer per uur en uitkoopregelingen voor veehouders. Ook bouwactiviteiten liggen stil en de opening van Lelystad Airport is uitgesteld.

Meer natuurgebieden

Schouten kwam eind april met de nieuwe Structurele Aanpak Stikstof. Met 5 miljard euro in tien jaar wil het kabinet natuurgebieden herstellen en bedrijven (waaronder boeren) helpen met stikstofmaatregelen dan wel uitkopen.

Het streven van het kabinet om te onderzoeken of het aantal Natura-2000 gebieden omlaag kan, kan ook niet op goedkeuring van de commissie rekenen. De commissie stelt juist voor om meer natuurgebieden aan te wijzen.

Minister Schouten van Landouw zegt in een reactie de “ferme adviezen” te gaan lezen. “We zijn steeds verder aan het leren hoe we dingen moeten aanpakken.” De minister zei dat dit dossier geen gemakkelijke oplossingen kent en dat de discussie over stikstof na vandaag niet voorbij is.

PAS

In mei 2019 haalde de Raad van State een streep door het Programma Aanpak Stikstof (PAS) waarmee Nederland aan Europese regels wilde voldoen om te natuur te beschermen. Met de maatregelen zou Nederland de doelen niet halen en niet aan de Europese regels voldoen, oordeelde de Raad van State.

Sindsdien zijn economische- en bouwactiviteiten stilgelegd, mogen veebedrijven niet uitbreiden, ligt de opening van Lelystad Airport stil en is de snelheid op snelwegen overdag naar maximaal 100 kilometer per uur teruggebracht.

Johan Remkes is vanavond te gast in Nieuwsuur om zijn eindrapport toe te lichten. Later zit hij ook nog bij Met het Oog op Morgen op NPO Radio 1.

BEKIJK OOK;

Remkes over het stikstofbeleid: ‘Weg met de vrijblijvendheid’

NU 08.06.2020 Johan Remkes adviseerde het kabinet maandag in een eindadvies over het stikstofprobleem. Het oordeel is hard: het kabinet doet te weinig om de uitstoot te verlagen en de plannen zijn te veel op basis van vrijwilligheid. NU.nl sprak er met de oud-minister en tijdelijk burgemeester van Den Haag over.

Wat is volgens u het belangrijkste advies aan het kabinet?

“Het harde doel om de stikstofuitstoot in 2030 ten opzichte van 2019 met 50 procent te verlagen is wat ons betreft de kern. Dat moet er in 2040 voor zorgen dat de uitstoot onder de kritische depositiewaarde is gebracht zodat de natuur in 2050 volledig is hersteld.”

“Je moet die doelen hard, wettelijk borgen en vastleggen. Inclusief de komst van een fonds om de maatregelen mee te kunnen betalen. Weg met de vrijblijvendheid.”

Ik heb niet de indruk dat minister Carola Schouten van Landbouw uw advies direct overneemt. Er wordt gewacht op een advies van de Raad van State over de juridische houdbaarheid van het stikstofbeleid.

“Ik vind het op zich niet vreemd dat de minister het advies van de Raad van State afwacht. De kern van de kritiek van de Raad van State van vorig jaar zit hem in de term ‘borgen’. Dat gebeurt in het huidige stikstofbeleid niet.”

“Daarom zeggen wij nu: wil je de zekerheid dat de bouwvergunningen niet weer vastlopen en dat er daadwerkelijk stappen op het gebied van natuurherstel worden gezet, zal je er toch een tandje bij moeten zetten.”

“Ik snap best dat dat politiek gevoelig ligt in de coalitie. Ik sluit ook helemaal niet uit dat een deel van de discussie volgend jaar bij de kabinetsformatie terugkomt.”

Minister Schouten en Johan Remkes bij de presentatie van het eindadvies Niet alles kan overal . (Foto:Pro Shots).

Is dat frustrerend nadat u met een vrij stevig advies bent gekomen?

“Nee. Als je dat frustrerend vindt, dan moet je niet aan dit soort commissievoorzitterschappen beginnen.”

Was u verrast dat er geen harde doelen werden vastgelegd in het nieuwe stikstofbeleid van het kabinet?

“Daar was ik wel verbaasd over. Ik heb ook de indruk dat de coalitiepartners met de minister de pen hebben vastgehouden bij het schrijven van dat beleid. Dan weet je ook dat er een compromis uitrolt.”

Als uw adviezen niet worden overgenomen, wie is dan de grote verliezer in deze discussie die al ruim een jaar duurt?

“Dat is wat mij betreft dan de Kamer. Die is dan verantwoordelijk voor een juridische situatie die tot grote problemen kan leiden.”

Beginnen we dan weer van voor af aan?

“Ik kan geen koffiedik kijken. Wij hebben opgeschreven wat volgens ons de beste oplossing is. De politiek moet hier zijn voordeel mee doen.”

Er is een nieuwe burgemeester voor Den Haag voorgedragen en u bent klaar met het schrijven van rapporten over stikstof en het parlementair stelsel. Wat gaat u nu eigenlijk doen?

“Ik was al met pensioen! Ik ga er maar van uit dat ik nooit helemaal achter de geraniums verdwijn.”

Waarom zorgt stikstof voor zo veel problemen in Nederland?

Lees meer over: Politiek  Stikstofuitspraak 

Commissie-Remkes: Stikstofuitstoot moet in 2030 gehalveerd zijn

NU 08.06.2020 De stikstofuitstoot moet in 2030 zijn gehalveerd ten opzichte van 2019 en tegelijkertijd moet er worden geïnvesteerd in natuurherstel. Alleen dan kunnen de doelen om de natuur voldoende te beschermen worden gehaald, stelt Johan Remkes maandag in zijn eindrapport met advies aan het kabinet voor de oplossing van de stikstofproblemen.

De doelen moeten wettelijk worden vastgelegd, het kabinet wordt opgeroepen met een “voortvarende aanpak” te komen.

Remkes oordeelt hard over de aanpak van het kabinet tot nu toe. De juridische verankering van het huidige beleid is “onvoldoende” en veel maatregelen zijn op basis van vrijwilligheid.

De adviescommissie maakt de pijnlijke vergelijking met het vorige beleid, het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat vorig jaar door de Raad van State werd afgekeurd.

“Het is onvoldoende om op de lange termijn voldoende stikstofreductie te garanderen”, aldus Remkes in een toelichting op het advies.

Remkes: ‘Klopt niet dat problemen door corona vanzelf oplossen’

De adviescommissie, onder leiding van oud-minister Remkes, adviseerde het kabinet al eerder over welke stappen genomen moeten worden. Het advies van maandag, met de titel Niet alles kan overal, is het eindrapport dat aan minister Carola Schouten (Landbouw) werd overhandigd.

Remkes waarschuwde dat er onterecht wordt gedacht dat het stikstofprobleem zich vanzelf oplost vanwege de coronacrisis waardoor er een stuk minder economische activiteiten zijn. “Het stikstofprobleem is er nog steeds en is alleen maar urgenter geworden.”

“De natuur kan zich in 2050 hersteld hebben”, aldus Johan Remkes.

De afname van stikstof is naar verwachting tijdelijk en de afname van ammoniak, ook een vorm van stikstof, is bij de landbouw de laatste maanden helemaal niet afgenomen, concludeerde Remkes.

De halvering van de stikstofuitstoot zou per provincie moeten worden geregeld, afhankelijk van de staat van de Natura 2000-gebieden. Vóór 2040 moet de uitstoot bij alle beschermde natuurgebieden tot onder een bepaalde grens zijn gedaald, zodat de stikstof geen schade meer kan aanbrengen aan de natuur.

Remkes: “Als dat lukt, dan kan de natuur zich in 2050 hersteld hebben.”

Schouten: Advies Raad van State wordt cruciaal

Schouten noemde het advies in een eerste reactie “een indrukwekkend boekwerk”. Het belangrijkste voor het kabinet, is de juridische houdbaarheid van het beleid, maar juist daarvoor waarschuwde Remkes. “Er zijn geen makkelijke oplossingen”, zei Schouten.

De Raad van State zal nog een advies uitbrengen, dat wordt voor het kabinet “essentieel”, zei Schouten. Ze wilde hier nog niet op vooruitlopen.

Ambitieuzere doelen betekenen ook meer maatregelen, waarschuwde Schouten. “Dat vraagt veel van de samenleving”. Naar dat evenwicht gaat Schouten verder op zoek.

“Wij hebben nu maatregelen voorgesteld. Als blijkt dat die niet houdbaar zijn, dan gaan we daar weer naar kijken”, aldus de bewindsvrouw.

Meer werk voor landbouwsector

Vooral de landbouw, de sector die het meeste stikstof uitstoot in Nederland, “moet echt een transitie maken” naar een werkwijze met weinig stikstofuitstoot, zei Remkes. “Het trekt een te zware wissel op de natuur.”

De commissie was ook kritisch op de vrijwillige uitkoopregeling voor boeren. Hier zouden alleen ondernemers voor in aanmerkingen moeten komen die te veel stikstof uitstoten en dicht bij Natura 2000-gebieden zitten.

Er moet ook beter moeten worden gemeten. “Boeren kunnen niet groen zijn als ze rood staan”, aldus Remkes.

Remkes licht zijn rapport toe. (Foto: Pro Shots)

Kabinet zet niet in op harde doelen

Vorig jaar werd het stikstofbeleid van het kabinet door de Raad van State afgekeurd. Er werd te weinig gedaan om de stikstofneerslag en -uitstoot bij beschermde natuurgebieden te verlagen. Met dat beleid, het Programma Aanpak Stikstof (PAS), werden bouwvergunningen afgegeven. Die werden met de rechterlijke uitspraak in één klap ongeldig waardoor een totale bouwstop volgde.

Inmiddels zijn er maatregelen genomen, mede op basis van eerdere tussenadviezen van de commissie-Remkes. Zo is de maximumsnelheid op snelwegen overdag verlaagd naar 100 kilometer per uur en mag de luchtvaart alleen groeien als er verdere verduurzaming tegenover staat.

Waarom zorgt stikstof voor zo veel problemen in Nederland?

Eind april volgde een “structurele aanpak” die de stikstofuitstoot bij de bron moest aanpakken. Er werd geld vrijgemaakt om de natuur te herstellen en boeren die in de buurt van beschermd natuurgebied zaten, werden met een financiële regeling verleid te stoppen met hun bedrijf. De landbouw is in Nederland verantwoordelijk voor het grootste deel van de stikstofuitstoot: 41 procent.

Het kabinet stelde zichzelf de opgave om in 2030 bij ten minste de helft van de beschermde natuurgebieden de stikstofuitstoot onder een kritische grens te krijgen. Dit is alleen opgeschreven als “streefwaarde” en niet als hard doel, waardoor critici denken dat ook dit beleid net als de PAS uiteindelijk juridisch niet houdbaar is.

MOBilisation for the Environment (MOB), de milieuclub die met succes de PAS bij de rechter aanvocht, liet al direct weten ook vanwege het nieuwste stikstofbeleid naar de rechter te stappen.

Lees meer over: Politiek  Stikstofuitspraak 

juni 9, 2020 Posted by | 2e kamer, Adviescollege Stikstofproblematiek, bouwsector, co2, Commissie Remkes, commissie-Hordijk, coronavirus, Gaswinning, Johan Remkes VVD, klimaat, Klimaatactivisten, Klimaatakkoord, klimaatakkoord Parijs, klimaatmars, Natura 2000-gebieden, politiek, regeerakkoord, Rutte 3, stikstof, stikstofregels, stikstofuitstoot, tweede kamer, Urgenda, Urgenda-vonnis | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2021 ??? – deel 7

Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2021 ??? – deel 6

AD 13.02.2020

Foute cijfers ?

Donderdagochtend 13.02.2020 bleek dat het Planbureau voor de Leefomgeving fouten heeft gemaakt bij het maken van de berekeningen over het vergroenen van huizen. Daardoor zijn huiseigenaren en woningcorporaties meer geld kwijt dan het kabinet tot nu toe had gemeld.

Volgens de koepelorganisatie van woningcorporaties, Aedes, zijn er fouten gemaakt bij de berekening van de kosten van het Klimaatakkoord. Aedes stelt dat de kosten veel hoger liggen, dan het Planbureau voor de Leefomgeving eerder heeft berekend.

Aedes schat dat de bedragen zo’n 40 tot 50 procent hoger kunnen uitvallen. Maar het Planbureau ontkent verkeerde berekeningen te hebben gemaakt en zegt dat er verschillende soorten kosten door elkaar zijn gehaald.

Klimaat 25.05.2020

Telegraaf 23.05.2020

Telegraaf 28.04.2020

AD 25.04.2020

Telegraaf 21.04.2020

AD 21.04.2020

AD 21.04.2020

Telegraaf 02.04.2020

Telegraaf 26.03.2020

AD 14.02.2020

Onderzoekers van het PBL zijn daarop opnieuw naar de cijfers gaan kijken. Daaruit bleek dat niet alle kostenposten voor de juiste bedragen waren meegenomen. Hierover heeft het planbureau intussen een verklaring op zijn website gezet.

Onderzoeker Nico Hogervorst zegt in het NOS Radio 1 Journaal dat er inderdaad “een paar kleine kostenposten zijn vergeten.” Maar volgens hem is het effect op het totaal niet groot. “De berekeningen die we hebben gemaakt voor het Klimaatakkoord staan nog steeds overeind.”

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Geen maatregelen

Wiebes zegt dat hij zich niet gaat bemoeien met de berekeningen van het Planbureau, nu er fouten zijn gemaakt. De afspraak is volgens hem dat de berekeningen continue worden aangepast, zodat de cijfers zo goed mogelijk zijn.

Telegraaf 05.03.2020

AD 05.03.2020

“Soms gaan ze omlaag, soms gaan ze omhoog, maar altijd moet het Rijk ervoor zorgen dat het haalbaar en betaalbaar blijft”, zegt Wiebes.

De minister is niet van plan om maatregelen te nemen tegen het Planbureau voor de Leefomgeving. “Ik ben juist blij met een planbureau dat de ramingen bijstelt. Alle nieuwe inzichten worden hier verwerkt en dat doen we al tientallen jaren zo.”

AD 13.02.2020

‘Groene Khmer’

In de Tweede Kamer is meer ophef over de Forse rekenfouten. De PVV en Forum voor Democratie zien zich bevestigd in hun oordeel dat het kabinet de burger de kosten voor de klimaattransitie steeds veel te laag voorspiegelt.

“Helaas krijgen we wéér gelijk over de astronomische kosten van de absurde ‘transitie”‘, twittert FvD-voorman Baudet. PVV-leider Wilders spreekt van ’Leugens van de Groene Khmer’, “We zijn keihard voor de gek gehouden.”

CDA’er Ronnes wil weten of de het kabinet de plannen voor het verduurzamen van huizen nu gaat aanpassen. GroenLinkser Van der Lee vindt dat de regering meer geld opzij moet zetten “om onrendabele toppen te financieren, als investeringen in eigen huis niet terugkomen via lage energierekening”.

AD 14.02.2020

Verkeerd voorspeld

Het is niet voor het eerst dat het PBL onder vuur ligt vanwege haar rekensommen. Precies een jaar geleden kreeg het instituut het zwaar te verduren nadat het kabinet de stijging van de energierekening verkeerd had voorspeld.

Telegraaf 14.02.2020

Het kabinet gebruikte eind 2018 verouderde cijfers van het PBL om de stijging van de energienota te voorspellen. Begin vorig jaar bleek dat die voorspelling er compleet naast zat. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat moest diep door het stof toen bleek dat zijn ambtenaren zich op de verouderde PBL-cijfers hadden verlaten.

Eerdere PBL-voorspellingen over het gebruik van elektrische auto’s in Nederland zaten er ook naast. Het bereik van batterijen in stekkerauto’s dat werd verwacht in 2050 was in 2018 al bereikt. Het PBL gebruikte een geheim rekenmodel om te voorspellen wat de invloed is van de klimaatplannen op elektrisch vervoer, tot woede van Tweede Kamerleden.

AD 16.02.2020

Verduurzamen woningen: hoe zit dan het met de kosten?

  • De kosten die Nederland de komende decennia maakt om woningen te verduurzamen, zullen volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) enkele procenten hoger uitkomen dan eerder geraamd.
  • Het PBL erkent dat diverse kleine kostenposten niet zijn meegenomen in de raming.
  • Zoals bijvoorbeeld kosten die woningcorporaties maken bij een renovatie. Zoals het plaatsen van steigers.
  • Ook gaat de raming ervan uit dat cv-ketels worden vervangen op het moment dat een ketel toch al vervangen zou moeten worden.
  • Ook de verhuiskosten vallen mogelijk hoger uit dan eerder berekend als een woning ingrijpender wordt gerenoveerd.
  • In het vervolg neemt het planbureau ook zulke kosten mee.

Telegraaf 14.02.2020

‘Aanbieders CO2-compensatie maken beloften zelden waar’

Bedrijven die stellen dat zij de uitstoot van CO2 compenseren, maken die belofte maar zelden waar. De klimaatschade die zij veroorzaken wordt amper gecorrigeerd. Dat blijkt uit onderzoek van Trouw, dat met Nederlandse aanbieders, wetenschappers en keurmerken sprak.

In november 2019 uitte lector duurzaam transport Paul Peeters van de Breda University of Applied Sciences zijn twijfels in Nieuwsuur over projecten van het grootste CO2-compensatiekeurmerk Gold Standard. “Er zijn rapporten uitgekomen waaruit blijkt dat maar een heel klein percentage van al die projecten doet wat het zou moeten doen.”

Stikstofproblemen in de Bouw

De problemen in de Bouwsector ontstonden nadat de Raad van State vorig jaar het Nederlandse stikstofbeleid ongeldig had verklaard. De sector kreeg ook te maken met een strenge grens aan de hoeveelheid van de chemische stoffengroep PFAS, waardoor praktisch geen grond mocht worden vervoerd. De situatie leidde al tot heftige reacties vanuit de bouwsector. Bouwers protesteerden onder meer op het Haagse Malieveld.

Het oordeel van de Hoge Raad in het kort samengevat:

  • De Staat moet definitief eind 2020 de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990 met 25 procent hebben verminderd.
  • Klimaatverandering wordt gezien als reëel gevaar waar burgers tegen beschermd moeten worden.
  • Uit berekeningen lijkt de overheid het gestelde doel niet te gaan halen.
  • De zaak werd in 2013 door burgerplatform Urgenda aangespannen.

Reactie VolkerWessels aanpak bouwsector

Om de PFAS- en stikstofproblematiek in de bouwsector op te lossen, zijn meer ingrijpende maatregelen nodig. Dat stelde bouwconcern VolkerWessels vandaag bij de publicatie van zijn jaarcijfers. Volgens het beursgenoteerde bedrijf is de noodoplossing die de overheid eind vorig jaar aankondigde niet voldoende om de vele bouwprojecten die stil liggen weer op gang te krijgen.

VolkerWessels stelt dat de kwestie in het afgelopen halfjaar duidelijk drukte op de marges. Het concern merkt verder dat er sprake is van aanhoudende vertraging bij de aanbesteding van grote infrastructurele projecten. Wat ook meespeelt is dat sommige klanten van VolkerWessels proberen in te spelen op de problemen door eigen projecten wat uit te stellen om een lagere prijs af te dwingen bij het bedrijf.

VolkerWessels heeft inmiddels een technologie ontwikkeld waarmee het praktisch zonder uitstoot van stikstof door bouwmaterieel woningen kan bouwen en andere bouwprojecten kan uitvoeren. Maar uiteindelijk is er toch een politieke oplossing nodig, benadrukt het bouwbedrijf.

lees: Kamerbrief Voortgang stikstofproblematiek structurele aanpak bijlage 1 en 2 24.04.2020

lees: Bijlage 3

meer: Klimaat NU

Lees: Stikstof: geduld oppositie raakt op, dit besloot het kabinet tot nu toe NU

Zie ook: Klimaatspanningen niet alleen in de Tweede kamer opgelopen

Zie ook: Klimaatmars 10.03.2019 van de Dam naar Museumplein Amsterdam – terugblik

Zie ook: Klimaatdemonstratie 07.02.2019 op het Malieveld – terugblik

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 5

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 4

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 3

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 2

Zie ook: Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2020 ??? – deel 1

Zie ook: 2019 – Het jaar van de waarheid voor kabinet Rutte 3

Planbureau: klimaat- en energiebeleid kost 3 miljard euro per jaar

NOS 29.05.2020 De maatregelen die genomen moeten worden om de doelstellingen van het klimaat- en energiebeleid te bereiken, kosten alles bij elkaar gemiddeld zo’n 3 miljard euro per jaar, in de komende tien jaar. Dat blijkt uit nieuwe berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Al eerder berekende het PBL de kosten van het Klimaatakkoord. Nu heeft het voor het eerst ook de kosten van de daarvoor al geldende afspraken berekend, waaronder die van het Energieakkoord uit 2013.

Die ‘oude’ kosten worden door het PBL geschat op 52 miljard euro. Het planbureau verdeelt deze rekening over de periode 2000 tot en met 2050 – de deadline van het Internationale Klimaatakkoord van Parijs – en komt dan op een bedrag van gemiddeld ruim 1 miljard euro per jaar. Dat is 0,1 procent van het bruto binnenlands product. De kosten nemen toe tot zo’n 3 miljard per jaar rond volgend jaar en dalen daarna naar 1 miljard euro in 2030, verwacht het PBL.

De kosten van de maatregelen die direct voortvloeien uit het vorig jaar afgesloten Nederlandse Klimaatakkoord komen grotendeels boven op de kosten van het Energieakkoord uit 2013 en lopen volgens het PBL op tot 1,9 miljard euro per jaar in 2030. Daarmee komen de kosten van alle maatregelen die genomen moeten worden om de doelstellingen van het klimaat- en energiebeleid te bereiken, gemiddeld uit op zo’n 3 miljard euro per jaar in de komende tien jaar. Dat is zo’n 0,4 procent van het bbp.

Kamerleden Baudet en Hiddema ANP

Het nieuwe onderzoek door het PBL is gedaan op verzoek van de Tweede Kamer. In debatten en briefings met onder meer de voorzitter van het Klimaatakkoord Ed Nijpels ontstond regelmatig discussie over de werkelijke kosten van het klimaatbeleid, juist omdat er geen cijfers bekend waren over het ‘oude’ klimaatbeleid.

Met name de fractievoorzitter van Forum voor Democratie, Thierry Baudet, trok de kosten van het klimaatbeleid in twijfel. Baudet schatte de totale kosten tot 2050 op maar liefst 1000 miljard euro. Die berekening klopt volgens het planbureau niet, maar de jaarlijkse kosten liggen dus gemiddeld wel een miljard euro hoger dan de directe kosten van het Klimaatakkoord.

Bij de presentatie van het rapport relativeerde onderzoeker Robert Koelemeijer van het PBL de miljarden die de energietransitie de komende jaren kost. Hij maakte een vergelijking met de totale bedragen die jaarlijks in de Nederlandse energiehandel omgaan. Die variëren van 15 tot 30 miljard euro per jaar.

Effecten coronacrisis

De afgelopen maanden zijn de olie-, gas- en elektriciteitsprijzen ingestort door een verminderde vraag naar energie als gevolg van de coronacrisis. Dat komt omdat er nauwelijks gevlogen en veel minder gereden werd. Ook het stroomverbruik van bijvoorbeeld de Nederlandse Spoorwegen daalde fors.

Toch denkt Koelemeijer niet dat de coronacrisis zelf grote invloed zal hebben op de kosten van het klimaatbeleid. Hij benadrukte dat de studie een periode van vijftig jaar in beeld brengt en de coronacrisis in deze periode maar een van de vele conjuncturele schommelingen in de energieprijzen voorstelt. In hoeverre de crisis voor structurele veranderingen zal zorgen in het vliegverkeer, het autogebruik en thuiswerken kan het PBL nog niet zeggen.

‘Stikstofaanpak leidt komende tien jaar tot weinig voordeel voor natuur’

NU 20.05.2020 Veel Nederlandse natuurgebieden zullen ook in 2030 nog flink overbelast met stikstof zijn, schrijft Trouw woensdag op basis van een doorrekening van de stikstofaanpak van het kabinet door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

In het huidige plan van het kabinet staat dat de uitstoot van stikstof in 2030 met 26 procent moet zijn gedaald. Uit de doorberekening van het RIVM blijkt echter dat de natuur door zo’n verlaging amper verbetert.

De Veluwe blijft volgens de doorrekening kampen met een stikstofoverschot en in natuurgebieden in Noord-Brabant en Overijssel zou in 2030 zelfs sprake zijn van een fors overschot. Volgens het RIVM komt dat doordat het kabinet niet kijkt naar hele natuurgebieden.

Het kabinet wil dat de helft van de zogenoemde stikstofgevoelige hectares over tien jaar onder de norm zit. Volgens Trouw gaat het hier om kleine stukjes natuur die bij elkaar opgeteld de helft vormen in plaats van hele natuurgebieden.

Volgens milieuorganisatie MOBilisation for the Environment (MOB) wil het kabinet alleen 50 procent minder uitstoot en wordt de verbetering van de natuur niet als doel gezien. Door nadruk op hectares en niet op kwetsbare soorten te leggen, geeft het kabinet volgens de organisatie “waardevolle sterk bedreigde natuur grotendeels op”, schrijft Trouw.

‘Vorig plan ineffectief en te vrijblijvend’

De Raad van State heeft de voorloper van de huidige aanpak, het zogenoemde Programma Aanpak Stikstof (PAS), vorig jaar in mei afgekeurd. Nederland hield zich aan die aanpak om te voldoen aan Europese richtlijnen, maar volgens de Raad was de aanpak te vrijblijvend en de effectiviteit onbewezen. Doordat er een streep door het programma werd gehaald, kwamen veel economische activiteiten stil te liggen. Zo lagen bouwprojecten stil en werd de opening van Lelystad Airport uitgesteld.

Sindsdien werkt het kabinet aan een nieuwe aanpak. Ook zijn er maatregelen genomen om de economische activiteiten te bevorderen. Zo ging de maximumsnelheid op snelwegen in maart omlaag en moesten boeren hun bedrijf aanpassen. Dit resulteerde in veel protest van de boeren.

Lees meer overPolitiek  Stikstofuitspraak 

‘Stikstofaanpak kabinet biedt weinig soelaas voor natuur’

NOS 20.05.2020 Het kabinetsbeleid om de stikstofcrisis te lijf te gaan, zal voor grote delen van de natuur weinig verschil maken. Dat schrijft Trouw op basis van een doorrekening van het RIVM.

Het kabinet wil dat de stikstofuitstoot in 2030 is gedaald met ruim een kwart, maar volgens de krant is bijvoorbeeld de Veluwe dan nog altijd overbelast door stikstof. Het probleem is naar verluidt de gefragmenteerde aanpak. Het kabinet wil dat op de helft van stikstofgevoelige delen natuur de norm niet wordt overschreden. Daarmee worden echter niet de volledige natuurgebieden genoeg beschermd tegen verzuring van de grond, wat een teveel aan stikstof teweegbrengt.

Trouw schetst dat het kabinet niet duidelijk is hoe het ‘de helft’ van de stikstofgevoelige natuur definieert. Er zou namelijk ook gekozen kunnen worden voor natuur die nu niet sterk overbelast is. De doelstelling is dan gemakkelijker haalbaar, maar dat betekent niet dat relatief zwaarbelaste natuurgebieden zoals de Veluwe daarmee uit de problemen zijn.

“De streefwaarde zegt niets over welke gebieden en welke hectares bereikt moeten worden”, laat een woordvoerder van het ministerie van LNV aan de krant weten.

Spoedwet

Een jaar geleden floot de Raad van State, de hoogste bestuursrechter, het kabinet terug vanwege het stikstofprobleem. Nederland spande zich onvoldoende in om natuurgebieden te beschermen. Het leidde ertoe dat bouwprojecten stil kwamen te liggen en wegen niet konden worden aangelegd.

Het kabinet reageerde met een spoedwet die voor de Kerst door beide Kamers kwam. Onder meer werd de maximumsnelheid op snelwegen verlaagd en kwam er ander veevoer voor koeien. Ook wordt meer bos aangelegd.

BEKIJK OOK;

Milieuorganisaties stappen opnieuw naar rechter vanwege stikstofplannen

NU 25.04.2020 De milieuorganisaties Mobilisation for the Environment (MOB) en Vereniging Leefmilieu stappen naar de rechter vanwege de plannen van het kabinet om de neerslag van stikstof te verminderen. Dat meldt MOB-voorzitter Johan Vollenbroek vrijdag in een persbericht.

Vollenbroek meent dat de kabinetsplannen ineffectief, ongeloofwaardig en onhoudbaar zijn. “90 procent van de ammoniak komt bij de intensieve veehouderij vandaan en die wordt hier nauwelijks of niet aangepakt. Dat is het grote probleem”, zei hij vrijdag bij Nieuwsuur.

Volgens Vollenbroek moet onder meer het aantal koeien, varkens, kippen en geiten in Nederland omlaag. “Daar komt de ammoniak vandaan, dus daar moet je de maatregelen op treffen, en dat gebeurt helemaal niet. Wij gaan opnieuw procederen en wij gaan dan eisen dat er een nieuw plan komt.”

Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit schreef vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer dat het kabinet 5 miljard euro vrijmaakt voor maatregelen om de neerslag van stikstof te verminderen. Het gaat om maatregelen binnen de landbouw, luchtvaart, industrie, scheepvaart en het verkeer. Te veel stikstof is onder meer slecht voor de biodiversiteit en heeft een negatief effect op dieren.

Het bedrag wordt tot 2030 ingezet om maatregelen door te kunnen voeren. 3 miljard euro daarvan wordt volgens de plannen besteed aan het herstel en de versterking van de natuur en met de overige 2 miljard euro worden bedrijven geholpen bij het verminderen van de uitstoot.

Procedure tegen nieuwe vergunningen

Vollenbroek weet dat hij tegen het besluit van het kabinet zelf niet kan procederen. “We kunnen wel procederen tegen nieuwe vergunningen (voor onder meer veehouderijen, red.) die straks gaan komen. En dat zullen we ook zeker gaan doen.”

De voorzitter van de milieuorganisatie startte al eerder procedures tegen de staat. Zo wist hij het Programma Aanpak Stikstof (PAS) bij de hoogste rechter tegen te houden. Deze constructie om de stikstofuitstoot terug te dringen, bleek juridisch onhoudbaar.

Lees meer over: Politiek  Stikstofuitspraak

Extra maatregelen voor klimaatdoelen Urgenda-uitspraak

Telegraaf 24.04.2020  Het kabinet wil de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) door moderne kolencentrales flink terugdringen door een uitstootplafond in te stellen. Daar zal een compensatie voor de eigenaar van de centrale tegenover staan. Daarnaast trekt klimaatminister Eric Wiebes tientallen miljoenen euro’s aan subsidie uit om woningen te verduurzamen, waar huiseigenaren, huurders en ondernemers gebruik van kunnen maken.

Het kabinet zet 150 miljoen euro opzij voor compensatie voor mensen die „bijvoorbeeld LED-lampen” kopen of hun woning op andere manieren verduurzamen. Woningcorporaties hoeven minder verhuurdersheffing te betalen als zij de huizen die ze verhuren verduurzamen. Die maatregel kost het kabinet ook zo’n 150 miljoen euro.

Dat zijn de belangrijkste maatregelen die het kabinet treft om aan klimaatdoelstellingen op de korte termijn te voldoen. De CO2-uitstoot moet dit jaar 25 procent lager liggen dan in 1990, zo hebben verschillende rechters, tot de Hoge Raad aan toe, bepaald in de veelbesproken Urgenda-zaak. Ze dragen ook bij aan de vermindering van de stikstofuitstoot, die nodig is om de verlening van bouwvergunningen weer op gang te brengen.

Door de coronacrisis werd het pakket pas later gepresenteerd, maar het kabinet wil nog gewoon aan het vonnis voldoen. De coronamaatregelen hebben „significante gevolgen” op de uitstoot in 2020, maar heeft weinig effect op de uitstoot op de lange termijn.

BEKIJK MEER VAN; huisvesting en stedenbouw milieubehoud bouw en vastgoed milieupolitiek klimaatverandering Den Haag Koolstofdioxide Urgenda-zaak

CO2-reductie mogelijk gehaald door coronacrisis, Urgendadoelen in zicht

NOS 24.04.2020 De kans is groot dat het kabinet dit jaar erin slaagt om de klimaateisen te halen. Het kabinet is verplicht om voor het einde van 2020 de CO2-uitstoot met tenminste 25 procent te verminderen ten opzichte van 1990 en door de coronacrisis komt dit doel in zicht. Dit blijkt uit de brief van minister Wiebes van Economische Zaken aan de Tweede Kamer over de uitvoering van het zogenoemde Urgenda-vonnis.

De Hoge Raad bepaalde eind 2019 dat het kabinet verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De stichting Urgenda, die zich inzet voor het sneller verduurzamen van Nederland, heeft de CO2-reductie van 25 procent afgedwongen via een jarenlange juridische strijd.

Doelen halen door coronacrisis

Wiebes baseert zich op nieuwe berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). In het eerste scenario zijn de economische gevolgen van de coronacrisis beperkt en dat “zou alleen in 2020 kunnen leiden tot een reductiebeperking dat net (niet) overeenkomt met het Urgenda-vonnis”, schrijft Wiebes.

In het tweede scenario zijn de economische effecten van de coronacrisis groter en langduriger. “Dit scenario zou alleen in 2020 kunnen leiden tot een reductiebeperking dat (ruim) voldoet aan het Urgenda-vonnis.”

Subsidie voor burgers en bedrijven

Het kabinet neemt wel klimaatmaatregelen, zoals het instellen van een zogenoemd uitstootplafond voor kolencentrales. Dat is hun maximale CO2-uitstoot per jaar.

Verder krijgen burgers en bedrijven een compensatie voor de aankoop van ledlampen en het beter instellen van hun verwarmingsinstallaties. Hiervoor is 150 miljoen euro uitgetrokken. Mensen met een oude koel- of vrieskast krijgen bij inruil 35 euro. Woningbouwcorporaties die hun huurhuizen verduurzamen, krijgen een korting op de verhuurdersheffing, een soort afdracht aan de staatskas.

Economisch herstel

Eind maart zag het ernaar uit dat het kabinet vanwege de uitbraak van het coronavirus het nemen van klimaatmaatregelen zou uitstellen, maar het kabinet vindt het toch verstandig om nu al met beleid te komen. Het kabinet vreest anders dat het herstel van de economie na de crisis wordt belemmerd door strenge klimaatregels. “Alleen op deze manier is er straks echt ruimte voor economisch herstel”, schrijft Wiebes.

Het Planbureau voor de Leefomgeving vindt het moeilijk om in te schatten wat exact de invloed is van de coronacrisis op de uitstoot, zeker voor de komende jaren. Minister Wiebes gaat in het najaar bekijken of de huidige maatregelen afdoende zijn.

Bekijk ook;

Boeren én milieugroepen ontevreden met stikstofplannen kabinet

NOS 24.04.2020 Het kabinet trekt definitief de komende tien jaar 5 miljard euro uit voor de aanpak van de stikstofproblematiek. Betrokken organisaties reageren gemengd op het nieuws.

LTO Nederland, belangenvereniging voor de agrarische sector, is het niet eens met de verdeling van het geld. Het grootste deel van het vrijgekomen budget, 300 miljoen euro per jaar, gaat namelijk naar herstel en versterking van kwetsbare natuur in de Natura 2000-gebieden. Daarnaast gaat er 200 miljoen op jaarbasis naar maatregelen die bedrijven moeten helpen om de neerslag van stikstof in milieugebieden te verminderen.

LTO vindt dat het kabinet hiermee te weinig in de toekomst van de agrarische sector investeert. De organisatie wijst erop dat boeren die bijvoorbeeld de stikstofuitstoot proberen te verlagen door koeien anders te voeren en door mest te verdunnen, financieel niet genoeg geholpen worden.

Ook het bedrag dat is gereserveerd voor stalverduurzaming, zo’n 280 miljoen euro, is niet genoeg, vindt LTO. Volgens de organisatie gaat het geld vooral op aan natuurverbetering en het opkopen van bedrijven. Actiegroep Farmers Defence Force laat weten zich achter de reactie van LTO te scharen. Beide overwegen juridische stappen.

Vrees voor banenverlies

Het Landbouw Collectief, een organisatie van samenwerkende boerenorganisaties, zegt dat door de maatregelen bedrijven zich niet verder kunnen ontwikkelen. De organisatie vreest voor het verlies van banen in de sector en waarschuwt dat de maatregelen geen draagkracht hebben binnen de sectoren.

Daarnaast is het collectief bezorgd over de uitkoop van boeren. Het kabinet wil boeren in de buurt van Natura 2000-gebieden in ruil voor compensatie verleiden om te stoppen. Boeren die wel doorgaan, moeten verduurzamen.

  LTO Nederland @LTONederland

Met het afnemen van onbenutte #stikstofruimte wordt het ontwikkelperspectief voor de #landbouw al op voorhand weggenomen ❌ Dat is voor @LTONederland onacceptabel. We zullen hierop een juridische procedure starten 👩‍⚖️ https://t.co/HZW4dsW7x9

Niet alleen brancheverenigingen zijn ontevreden, ook milieuorganisaties zijn kritisch. Veel organisaties vinden de voorgestelde stikstofreductie te laag. Het kabinet wil dat in 2030 de stikstofneerslag in de helft van de 161 Natura 2000-gebieden onder de kritische waarde ligt. Boven die waarde heeft de stikstof negatieve gevolgen voor de natuur.

Onder meer Milieudefensie, Greenpeace en de Vogelbescherming schrijven in een gezamenlijke reactie dat de maatregelen niet streng genoeg zijn en dat het gevolg is dat “de natuur achteruit blijft gaan”.

Natuur & Milieu, Natuurmonumenten en LandschappenNL zijn tevreden met de investeringen omdat het kabinet daarmee laat zien “natuurherstel serieus te nemen”. Maar met de aanpak zijn zij het oneens. De organisaties vinden het onacceptabel dat in de helft van de natuurgebieden voorlopig te veel stikstof uitgestoten blijft worden.

Toine Cooijmans @toinecooijmans

En voor de Brabantse #Natura2000-gebieden zoals de #Kampina, de Loonse en Drunense Duinen, de Brabantse Wal en de Peel (met veel overbelasting door #stikstof en kwetsbare #natuur) is het helemáál niet genoeg! Het reductiepercentage moet omhoog! #Brabant https://t.co/zPdxGejt5D

Door grote hoeveelheden stikstof is de biodiversiteit in Nederland de afgelopen jaren afgenomen. Kwetsbare planten en insectensoorten verdwenen bijvoorbeeld.

De stikstofuitstoot in Nederland is de afgelopen 30 jaar fors afgenomen, maar Nederland blijft qua uitstoot koploper in Europa. 41 procent van de stikstofneerslag in gevoelige natuurgebieden is afkomstig van de landbouw.

Bekijk ook:

Kabinet hakt knoop door: 5 miljard voor stikstofaanpak

NOS 24.04.2020 Het kabinet heeft de knoop doorgehakt over een pakket aan maatregelen om de neerslag van stikstof te verminderen en de natuur te herstellen. Het gaat om een bedrag van 5 miljard euro tot 2030. Door het besluit kunnen er weer vergunningen voor onder meer de bouw worden afgegeven, schrijft Landbouw-minister Schouten in een brief aan de Tweede Kamer.

Schouten snapt dat de hoofden van veel Nederlanders op dit moment niet naar de stikstofproblemen staan. Maar ze wijst erop dat sectoren als de bouw, de industrie, het transport en de landbouw naast de coronacrisis ook nog kampen met de stikstofproblematiek.

Ze zegt dat het kabinet alvast vooruit kijkt naar de periode waarin het maatschappelijk leven en de economie weer op gang moeten worden gebracht. “Wat dan niet mag gebeuren, is dat het stikstofdossier onnodige belemmeringen met zich meebrengt en herstel in de weg zit.”

Ander veevoer

Dat er een bedrag van 5 miljard voor de stikstofproblemen op tafel zou komen, lekte eerder deze week al uit. Het grootste deel, 300 miljoen euro per jaar, gaat naar herstel en versterking van de natuur. Daarnaast wordt er zo’n 200 miljoen per jaar gestoken in “bronmaatregelen”, die bedrijven moeten helpen om de neerslag van stikstof in kwetsbare natuurgebieden te verminderen. Het gaat dan bijvoorbeeld om schonere technologieën, ander veevoer en financiële regelingen voor boeren die willen stoppen.

Het kabinet wil dat de stikstofneerslag in 2030 in de helft van Natura 2000-gebieden onder de kritische waarde ligt. Boven die waarde heeft de neerslag van stikstof negatieve effecten op de gevoelige natuur. Er wordt steeds gecontroleerd of het de goede kant op gaat.

Volgens Schouten ontstaat er op deze manier weer ruimte voor onder meer de bouw van woningen en de aanleg van wegen. Veel projecten zijn stil komen te liggen na een uitspraak op 29 mei vorig jaar van de Raad van State. Die stelde dat er bij de uitgifte van vergunningen te weinig werd gekeken naar de schade aan de natuur.

Schouten: als we uit de crisis komen is stikstofbeleid van groot belang !!

Bekijk ook;

 

Kabinet komt met miljardenplan voor stikstof

Telegraaf 20.04.2020 Ondanks de coronacrisis komt het kabinet binnenkort met een miljardenplan om de uitstoot van stikstof tot 2030 fors te verminderen en de natuur te versterken. Dat melden ingewijden aan De Telegraaf.

Op korte termijn wil het kabinet een fors bedrag steken in het versterken van natuurgebieden. Verder komt er meer geld voor regelingen om boeren uit te kopen die willen stoppen of hun bedrijf willen verduurzamen. Voor natuurherstel gaat het om ongeveer 300 miljoen euro per jaar en voor stikstofreductie ongeveer 200 miljoen per jaar. De hele aanpak voor de komende jaren telt op tot 5 miljard euro, bevestigen Haagse bronnen.

Ook andere sectoren, zoals de industrie, luchtvaart (elektrisch taxiën op Schiphol) en scheepvaart, worden meegenomen in het nieuwe stikstofpakket. Door de scheepvaart te vergroenen moet het straks weer mogelijk worden om bouwvergunningen af te geven aan de Hollandse kust. Dit dichtbevolkte gebied profiteerde nauwelijks van de eerder genomen maatregelen zoals de omstreden verlaging van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur.

’Stikstofcrisis’

Het kabinet gaat in de voorjaarsnota een flink bedrag uittrekken voor de stikstofaanpak, zo bevestigen Haagse bronnen. Deze week worden de puntjes op de i gezet. Dinsdag is er extra coalitieoverleg over wat Nederland afgelopen najaar nog de ’stikstofcrisis’ noemde.

De stikstofuitstoot is door de ‘intelligente lockdown’ lager dan normaal. De stikstofkwestie is voor vergunningen vooral een juridisch probleem, want de uitstootvermindering moet op papier mee kunnen tellen en het liefst blijvend. Achter de schermen wordt desondanks gekeken of de tijdelijke stikstofwinst door de coronacrisis kan worden gebruikt om tijdelijke uitstoot te vergunnen. Bijvoorbeeld bij de bouw van woningen.

Plantjes

Het stikstofpakket moet er uiteindelijk voor zorgen dat Europees beschermde plantjes weer op een niveau komen dat ze niet meer worden aangetast. Dat moet in de helft van de natuurgebieden een feit zijn in 2030. Het kabinet wil zogeheten ’Natura2000-gebieden’ verbinden en uitbreiden om dit mogelijk te maken, zo stellen ingewijden. Er is geen overeenstemming bereikt over het schrappen van kleine natuurgebieden waar dit doel al bij voorbaat onhaalbaar is Een aantal stikstofdoelen worden in een speciale wet vastgelegd.

De stikstofkwestie is al met al een dure groene aangelegenheid geworden. Het kabinet trok eerder al ruim 700 miljoen euro uit voor de aanpak. Jarenlang was er een juridisch systeem voor de omgang met stikstof bij vergunningen, maar door een uitspraak van de Raad van State is het kabinet gedwongen om het over een andere boeg te gooien. Het jarenlange proces was aangespannen door een milieuclub.

BEKIJK MEER VAN; milieubehoud milieupolitiek overheid Raad van State

Minister Carola Schouten (Landbouw, ChristenUnie) tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de stikstofproblematiek. Foto Bart Maat/ANP

Kabinet investeert nog eens 5 miljard in strijd tegen stikstofcrisis

NRC 20.04.2020 De extra investering wordt verspreid over tien jaar. Een deel van het geld wordt in de natuur geïnvesteerd, een ander deel in maatregelen om de stikstofuitstoot omlaag te brengen.

De regering zal de komende tien jaar nog eens 5 miljard euro investeren in maatregelen om de stikstofcrisis tegen te gaan. Dat bevestigen bronnen maandag na berichtgeving van RTL Nieuws.

Jaarlijks zal ongeveer 300 miljoen euro worden uitgetrokken om de kwaliteit van de natuur te verbeteren en ongeveer 200 miljoen euro voor maatregelen die de stikstofuitstoot omlaag brengen. Een deel van dat geld zou gereserveerd zijn om boerderijen op te kopen of te helpen verduurzamen.

Daarnaast wil het kabinet wettelijk vastleggen dat in 2030 in de helft van de stikstofgevoelige natuur de vervuiling weer onder de kritische grens is. Door te hoge stikstofuitstoot is de biodiversiteit in Nederland op veel plekken flink afgenomen.

Lees ook deze artikelen;

1 april 2020

2 maart 2020

7 april 2020

15 maart 2020

5 februari 2020

Kabinet trekt nog eens 5 miljard uit voor stikstofbeleid

NOS 20.04.2020 Het kabinet trekt 5 miljard euro extra uit om de problemen met stikstof in natuurgebieden aan te pakken. Ingewijden bevestigen een bericht daarover van RTL Nieuws. Van het bedrag is 3 miljard bedoeld om natuurgebieden te herstellen.

Het gaat om een pakket voor tien jaar. Dat betekent dat er per jaar zo’n 300 miljoen euro beschikbaar komt om natuur die aangetast is door stikstof te herstellen. Om de uitstoot van stikstof te beperken, zogeheten bronmaatregelen, is zo’n 200 miljoen per jaar beschikbaar.

Het kabinet wil meer boeren in de gelegenheid stellen om te stoppen met hun bedrijf, zodat de uitstoot vermindert. Er zijn al regelingen voor varkensboeren die ook veel stank veroorzaken en voor ‘piekbelasters’, heel grote veebedrijven in de buurt van natuurgebieden. Naar verluidt komt er nu ook een regeling voor rundveehouders die willen stoppen of hun stallen duurzamer willen maken.

Walstroom

Door de neerslag van stikstof is de biodiversiteit in natuurgebieden ernstig achteruitgegaan. Een uitspraak van de rechter vorig jaar dwong de overheid daar nu daadwerkelijk iets aan te doen. Door die uitspraak kwamen ook veel bouwprojecten stil te liggen.

In het pakket van 5 miljard zitten ook maatregelen om de uitstoot door de industrie en de scheepvaart te verminderen, zeggen bronnen. Zo is het de bedoeling dat schepen die aan de kade liggen altijd gebruik gaan maken van elektriciteit vanaf de wal, zogeheten walstroom. Omdat ze dan niet meer hun generatoren aan boord hoeven te laten draaien, komt er ook minder stikstof vrij.

Bekijk ook;

Kabinet trekt nog 5 miljard uit voor stikstofbeleid

RTL 20.04.2020 Het kabinet investeert de komende tien jaar nog 5 miljard euro om het stikstofprobleem in de natuurgebieden op te lossen. Dit bevestigen bronnen in Den Haag aan de politieke redactie van RTL Nieuws.

Het gaat om ongeveer 300 miljoen euro per jaar voor verbetering van de natuur en ongeveer 200 miljoen per jaar voor maatregelen die de stikstofuitstoot omlaag brengen.

Dat geld wordt onder meer gebruikt om de bedrijven op te kopen van boeren die willen stoppen, om boeren te helpen omschakelen naar de veel duurzamere kringlooplandbouw en om boeren die hun stallen duurzamer willen maken te steunen.

Aangetast

Als gevolg van de stikstofuitstoot is de natuur in Nederland ernstig aangetast. Gevolg is dat de biodiversiteit hard achteruit is gegaan. Veel planten, insecten en dieren zijn verdwenen. Het kabinet wil dat proces keren. In 2030 moet in de helft van de stikstofgevoelige natuur, de vervuiling weer onder de kritische grens zijn. Deze ambitie wil het kabinet volgens ingewijden wettelijk vastleggen.

Vorig jaar zette de Raad van State een streep door het programma ‘aanpak stikstof’ van het Rijk. Dat programma gaf ruimte voor bouwactiviteiten terwijl de stikstofuitstoot achteraf kon worden gecompenseerd. Vaak gebeurde dat dan niet. Gevolg van de uitspraak was dat vrijwel geen bouwvergunning meer konden worden afgegeven.

Lees ook:

Onderzoek: stikstofmetingen van het RIVM in orde

Natuurherstel

Eind vorig jaar kwam het kabinet met een spoedwet om de bouw voor dit jaar weer op gang te krijgen. Er werd bovendien voor ruim 700 miljoen euro geïnvesteerd om de stikstofuitstoot te verminderen en de natuur te herstellen. Daar komt de komende tien jaar dus nog 5 miljard euro bij.

Behalve voor natuurherstel is dat ook nodig om de komende jaren woningen te kunnen bouwen en infrastructuur te kunnen aanleggen. Het kabinet wil dat dat gebeurt met minder stikstofuitstoot en bestemt daarom een deel van het geld om de bouw ‘schoner’ te maken. Ook komt er geld om het elektrisch taxiën van vliegtuigen te stimuleren.

Het is de bedoeling dat het kabinet vrijdag het stikstofbeleid vaststelt. Morgenmiddag komen de coalitiepartijen nog bijeen om de laatste details te bespreken.

Wat is stikstof?

Bekijk deze video op RTL XL

Gevaarlijk voor mens én natuur: alles wat je moet weten over stikstof; Ron Kragten en Stephan Koole Stikstofvervuiling  Natuurgebied

Kabinet trekt vijf miljard euro uit om stikstofcrisis aan te pakken

AD 20.04.2020 De komende tien jaar trekt het kabinet vijf miljard euro extra uit om de stikstofcrisis aan te pakken. Drie miljard euro is voor natuurherstel, zo’n twee miljard euro gaat naar regelingen om onder meer boeren uit te kopen en boerenbedrijven te verduurzamen.

Dat bevestigen Haagse bronnen aan deze site. De nieuwe stikstofmaatregelen worden later deze week officieel bekendgemaakt. Ondanks het coronavirus wil het kabinet doorgaan met de aanpak van de stikstofcrisis. Dat is volgens ingewijden nodig om huizen- en wegenbouw door te laten gaan, ook als Nederland weer uit het dal klimt na de coronacrisis.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Tot 2030 wil het kabinet drie miljard euro besteden aan de versterking van natuurgebieden in Nederland. Dat geld wordt onder meer gebruikt om verzuurde stikstofgrond af te graven en grondwaterstanden te verhogen. De overheid heeft de laatste jaren veel te weinig werk gemaakt van natuurherstel, zo concludeerde de commissie-Remkes vorig jaar.

Nog eens twee miljard euro is bedoeld voor zogenoemde bronmaatregelen. Dat zijn maatregelen waarmee het kabinet de uitstoot van stikstof wil verlagen. Het grootste deel van het bedrag gaat naar opkoopregelingen voor boerenbedrijven. Ook kunnen boeren subsidie krijgen om hun bedrijf te verduurzamen. Verder gaat er geld naar extra maatregelen voor de industrie en de scheepvaart.

Raad van State

Het miljardenplan van het kabinet komt bovenop de 700 miljoen euro die eind vorig jaar werd gereserveerd voor de stikstofaanpak. Premier Rutte noemde het stikstofprobleem toen ‘een crisis van ongekende omvang’. Hij kondigde aan dat de maximumsnelheid op snelwegen overdag omlaag zou gaan naar 100 kilometer per uur. Die snelheidsverlaging is inmiddels ingevoerd.

Door een uitspraak van de Raad van State kwamen vorig jaar duizenden bouwprojecten in Nederland stil te liggen. De hoogste rechter zette een streep door het vergunningensysteem in Nederland, omdat te weinig rekening werd gehouden met stikstofvervuiling. De landbouw levert met 41 procent de grootste bijdrage aan de stikstofneerslag in de natuur.

Boerenacties

Vooral boeren kwamen daardoor in het verweer tegen de aangekondigde stikstofmaatregelen. Een oproep van regeringspartij D66 om de veestapel te halveren, zette veel kwaad bloed. Hoewel de maatregelen minder ingrijpend zijn dan groene partijen willen, zijn boerenorganisaties nog altijd boos over de huidige stikstofplannen van het kabinet. De radicale boerenclub Farmers Defence Force – die achter de grote boerenprotesten van vorig jaar zat – verklaarde het kabinet begin deze maand ‘de oorlog’.

Door de coronacrisis neemt de stikstofuitstoot in Nederland overigens tijdelijk af. Het kabinet wil die stikstofruimte gaan benutten om bepaalde bouwprojecten de komende tijd door te kunnen laten gaan.

Kabinet trekt nog 5 miljard uit voor stikstofbeleid

MSN 20.04.2020 Het kabinet investeert de komende tien jaar nog 5 miljard euro om het stikstofprobleem in de natuurgebieden op te lossen. Dit bevestigen bronnen in Den Haag aan de politieke redactie van RTL Nieuws.

Het gaat om ongeveer 300 miljoen euro per jaar voor verbetering van de natuur en ongeveer 200 miljoen per jaar voor maatregelen die de stikstofuitstoot omlaag brengen.

Dat geld wordt onder meer gebruikt om de bedrijven op te kopen van boeren die willen stoppen, om boeren te helpen omschakelen naar de veel duurzamere kringlooplandbouw en om boeren die hun stallen duurzamer willen maken te steunen.

Aangetast

Als gevolg van de stikstofuitstoot is de natuur in Nederland ernstig aangetast. Gevolg is dat de biodiversiteit hard achteruit is gegaan. Veel planten, insecten en dieren zijn verdwenen. Het kabinet wil dat proces keren. In 2030 moet in de helft van de stikstofgevoelige natuur, de vervuiling weer onder de kritische grens zijn. Deze ambitie wil het kabinet volgens ingewijden wettelijk vastleggen.

Vorig jaar zette de Raad van State een streep door het programma ‘aanpak stikstof’ van het Rijk. Dat programma gaf ruimte voor bouwactiviteiten terwijl de stikstofuitstoot achteraf kon worden gecompenseerd. Vaak gebeurde dat dan niet. Gevolg van de uitspraak was dat vrijwel geen bouwvergunning meer konden worden afgegeven.

Natuurherstel

Eind vorig jaar kwam het kabinet met een spoedwet om de bouw voor dit jaar weer op gang te krijgen. Er werd bovendien voor ruim 700 miljoen euro geïnvesteerd om de stikstofuitstoot te verminderen en de natuur te herstellen. Daar komt de komende tien jaar dus nog 5 miljard euro bij.

Behalve voor natuurherstel is dat ook nodig om de komende jaren woningen te kunnen bouwen en infrastructuur te kunnen aanleggen. Het kabinet wil dat dat gebeurt met minder stikstofuitstoot en bestemt daarom een deel van het geld om de bouw ‘schoner’ te maken. Ook komt er geld om het elektrisch taxiën van vliegtuigen te stimuleren.

Het is de bedoeling dat het kabinet vrijdag het stikstofbeleid vaststelt. Morgenmiddag komen de coalitiepartijen nog bijeen om de laatste details te bespreken.

Mesdagfonds komt nu toch uit op zelfde stikstofcijfer als RIVM, trekt kritiek stil in

NOS 02.04.2020 Het Mesdagzuivelfonds komt na weken alsnog tot dezelfde conclusie als het RIVM: 41 procent van de stikstofneerslag in gevoelige natuurgebieden is afkomstig van de landbouw.

Dat staat in een rapport dat het fonds deze week op zijn website heeft geplaatst en waar verder geen publiciteit aan gegeven is. “Het is prettig dat er nu geen discussie meer over is”, reageert RIVM-stikstofonderzoeker Addo van Pul.

Vorig jaar oktober protesteerden honderden boeren voor de deur van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in De Bilt. Ze trokken de berekeningen van het RIVM in twijfel en kondigden een eigen onderzoek aan. De uitkomst daarvan werd op 20 februari onder veel belangstelling gepresenteerd in Nieuwspoort. Volgens het fonds was de bijdrage van de landbouw aan de stikstofuitstoot maar 25 procent.

Dezelfde dag werden de berekeningen van de onderzoekers in twijfel getrokken. Ze hadden natuurgebieden meegeteld die niet gevoelig zijn voor stikstof, zoals de Doggersbank in de Noordzee op 200 kilometer van Den Helder. Door de verkeerde berekeningen kwamen de stikstofdepositie van het verkeer, de scheepvaart en de industrie hoger uit dan in werkelijkheid. En het leek dus alsof het aandeel van de landbouw lager was.

‘Landbouw hoe dan ook belangrijk aandeel’

Het Mesdagfonds kwam ook met een ander percentage. Als het naar stikstofdepositie in álle Natura 2000-gebieden keek, dus niet alleen de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, kwam het uit op 35 procent.

“Dat hadden wij ook berekend, maar daarmee zijn we nooit naar buiten getreden omdat we dat niet zinvol vonden”, zegt Van Pul van het RIVM. “Wij vinden die 41 procent een betere indicator. Maar hoe dan ook, de landbouw heeft een belangrijk aandeel.”

Het Mesdagfonds verklaart het verschil met de eerder genoemde 25 procent door een ‘bug’ in de data die ze van het RIVM geleverd had gekregen. Volgens het RIVM is dat niet juist. “We hadden er nog een tekstbestandje bij gegeven waarin we uitlegden hoe de berekeningen uit te voeren. Dat is niet gebruikt.”

‘Twijfels alsnog op zijn plaats’

In een toelichting op het rapport stelt Geesje Rotgers van het Mesdagfonds dat de cijfers van het RIVM-model niet alles zeggen. Volgens haar zijn twijfels bij de uitkomsten alsnog op zijn plaats. “Het is namelijk logisch dat je met dezelfde cijfers dezelfde uitkomst krijgt. Maar het gaat om de berekeningen die men niet deed.”

Het RIVM en het ministerie van Landbouw hebben volgens haar nagelaten om bepaalde berekeningen te maken. “Die hebben wij gemaakt”, zegt ze. Daaruit blijkt volgens haar dat de effecten van de maatregelen van het ministerie relatief klein zijn.

Een uitgebreider onderzoek door de Universiteit van Amsterdam biedt soelaas, stelt Rotgers. Dat is in januari van start gegaan en is vermoedelijk binnen drie jaar afgerond.

Bekijk ook;

Zuivelfonds komt op hetzelfde stikstofcijfer voor landbouw als RIVM

NU 02.04.2020 Het Mesdagzuivelfonds komt alsnog op hetzelfde stikstofcijfer als het Rijksinstituut voor Volksgezondheid in Milieu (RIVM), blijkt uit een rapport dat het fonds deze week op de website heeft gepubliceerd. Dat melden meerdere media, waaronder NOS.

De belangenvereniging voor melkveehouderij trekt al lange tijd de berekeningen van het RIVM in twijfel. Het aandeel dat de landbouw aan de stikstofneerslag heeft, ligt volgens het Mesdagfonds veel lager dan het RIVM becijfert.

Nu heeft het Mesdagfonds afgelopen week een rapport op de website gepubliceerd waarin het de cijfers van het RIVM nogmaals heeft nagerekend. De belangenvereniging komt daar op een aandeel van 41 procent, net als het RIVM. De publicatie van het rapport gebeurde zonder verdere publiciteit.

Bij een eerdere narekening kwam het Mesdagfonds op een aandeel van 25 procent. Dat cijfer nam het fonds later terug, omdat het zei dat er een ‘bug’ in de software zat. Het RIVM reageerde dat er geen sprake was van een ‘bug’, maar dat er fouten gemaakt waren in de berekening van het fonds.

Mesdagfonds wil alle gebieden meerekenen

Het betreft het percentage neerslag op alle stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. De neerslag in deze gebieden is belangrijk omdat de biodiversiteit bij sommige plekken geen hinder ondervindt van stikstofneerslag. Een voorbeeld is de Doggersbank, een zandbank in de Noordzee, waar stikstof van wateroppervlakten afspoelt.

Voorzitter van het Mesdagfonds Jan Cees Vogelaar zegt echter dat het RIVM niet alleen naar de stikstofgevoelige gebieden moet kijken, maar alle beschermde natuurgebieden in Nederland, schrijft NRC. Het landbouwaandeel zou dan komen op 35 procent, zegt Vogelaar.

Wat zijn Natura 2000-gebieden?

  • Natura 2000-gebieden zijn beschermde natuurgebieden in Nederland en andere Europese landen. Voor deze gebieden zijn op Europees niveau grenzen gesteld aan de stikstofneerslag, omdat de biodiversiteit hier onder lijdt. Nederland kwam in een stikstofcrisis, omdat het jarenlang te veel neerslag heeft toegestaan in de gebieden.

Stikstofcrisis leidde tot kritiek op RIVM

Vorig jaar brak in Nederland de stikstofcrisis uit omdat het land jarenlang te veel stikstof heeft laten neerdalen op de beschermde Natura 2000-gebieden, ondanks afspraken die Nederland op Europees niveau is aangegaan. Na een oordeel van de Raad van State en het Europese Hof, werd duidelijk dat Nederland de stikstofuitstoot drastisch moest terugschroeven.

Boeren zijn sindsdien massaal de straat op gegaan om te protesteren tegen maatregelen die de stikstofneerslag weer moeten inperken. Bij deze campagne richtte een deel van de woede zich op het RIVM, dat het stikstofaandeel van de boeren verkeerd berekend zou hebben.

Zie ook: Acht vragen (en antwoorden) over het stikstofprobleem

Waarom zorgt stikstof voor zo veel problemen in Nederland?

Lees meer over: Binnenland  Stikstofuitspraak  Boerenprotesten

De kolencentrale aan de Amsterdamse Hemweg is al gesloten ANP

Kabinet neemt toch nu klimaatmaatregelen; productie kolencentrales omlaag

NOS 02.04.2020 De elektriciteitsproductie van drie overgebleven kolencentrales in de Eemshaven en op de Maasvlakte wordt nog dit jaar fors verlaagd om de CO2-uitstoot te verminderen. Het kabinet gaat daarover in onderhandeling met de eigenaren Riverstone en RWE. Sluiting van één van die centrales ligt ook nog op tafel. Afhankelijk van de kosten zal het kabinet dus kiezen voor een combinatie van sluiting en afschalen.

Het afschalen en sluiten van kolencentrales is de belangrijkste maatregel waartoe het kabinet vrijdag heeft besloten om aan het Urgenda-vonnis te voldoen. Het kabinet vond het vrijdag niet opportuun om de aanvullende klimaat-plannen bekend te maken.

Voor het kabinet staat het bestrijden van de corona-crisis voorlopig voorop. “We zijn nu even met andere dingen bezig”, zei minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat daar vrijdag na de ministerraad over. Bronnen verwachten dat het kabinet het hele pakket komende maand naar buiten zal brengen.

Het kabinet moet volgens het vonnis de uitstoot van CO2 dit jaar met 25 procent terugbrengen. Uit berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving blijkt dat het Kabinet niet verder dan 19 tot 21 procent komt. De uitstoot moet met nog eens 9 megaton teruggebracht worden om aan de uitspraak te voldoen.

IJskasten en ledlampen

Het kabinet nog heeft nog meer plannen om de CO2-uitstoot te verminderen. Zo komt er een stimuleringsregeling voor de glastuinbouw om over te stappen op ledverlichting en wil het kabinet meer investeren in het recyclen van plastic. Ook komt er een premie voor consumenten die hun oude ijskast of vrieskist willen inleveren. Het gaat om apparaten die ouder zijn dan tien jaar. Volgens Urgenda zijn er daar in Nederland zo’n drie miljoen van.

Vorig jaar besloot het kabinet al tot sluiting van de Hemwegcentrale in Amsterdam. Met de sluiting van nog drie kolencentrales zou het kabinet in een keer aan het vonnis voldoen. De Amercentrale in Geertruidenberg komt voorlopig niet voor sluiting in aanmerking omdat daar een uitgebreid warmtenet op aangesloten is.

Het kabinet kiest ook niet voor sluiting van alle andere drie centrales. In plaats daarvan moeten de twee centrales op de Maasvlakte en de ene centrale in de Eemshaven hun productie fors verlagen, volgens een kabinetsbron tot mogelijk zelfs een kwart van de capaciteit. Die stroomproductie zou dan overgenomen moeten worden door veel CO2-vriendelijker gascentrales.

Het is niet zeker dat alle kolencentrales open blijven. “Naast afschalen ligt sluiting van één kolencentrale ook op tafel”, vertellen bronnen aan de NOS. De komende maanden zal het kabinet met de eigenaren van de centrales onderhandelen over een schadevergoeding voor het verminderen van de stroomproductie of sluiting van een centrale.

Het hangt dus af van de uitkomst van die onderhandelingen wat de goedkoopste optie is: bij alle centrales de productie omlaag brengen, of mogelijk toch een of meer kolencentrales sluiten zodat de overgebleven centrales de productie minder omlaag hoeven te schroeven.

Vooral vanuit VVD- en CDA-hoek wordt erop gewezen dat door de coronacrisis het pakket mogelijk nog wat afgezwakt kan worden. De economie loopt fors terug en dat leidt tot een vermindering van de uitstoot van CO2. D66 en CU en ook het ministerie stellen dat het effect van de crisis op de CO2- uitstoot niet significant is, omdat de industrie en de elektriciteitscentrales nog volop produceren.

Minister Wiebes zei vrijdag dat het Kabinet wel aan het vonnis wil voldoen: “Het vonnis van Urgenda is niet van tafel, maar er zijn nu andere prioriteiten.”

Bekijk ook;

Kabinet schroeft productie kolencentrales terug voor klimaatdoel Urgenda

NU 02.04.2020 Het kabinet wil de energieproductie van drie overgebleven kolencentrales, twee op de Maasvlakte en een in de Eemshaven, dit jaar flink terugschroeven. Dat kan eventueel gepaard gaan met sluiting. Zo moet het CO2-doel uit het Urgenda-vonnis alsnog worden gehaald: voor het einde van dit jaar minimaal 25 procent minder uitstoot van broeikasgassen vergeleken met 1990.

De inzet van het kabinet is dat de capaciteit van twee centrales wordt teruggeschroefd tot 25 procent van de totale capaciteit, in combinatie met de sluiting van de derde centrale.

Welke kolencentrale uiteindelijk dicht gaat, is nog niet bekend, bevestigen bronnen donderdag aan NU.nl na berichtgeving van de NOS.

De kolencentrales zijn relatief nieuw, ze werden in 2015 en in 2016 opgeleverd. Het gedeeltelijk sluiten van de centrales is onderdeel van een totaalpakket om de CO-uitstoot terug te brengen.

Verantwoordelijk minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) heeft groen licht gekregen om de eigenaren uit te kopen en een sociaal plan voor de werknemers op te stellen.

Deze overeenkomst wordt naar verwachting de komende weken door Wiebes bekendgemaakt. Aanvankelijk zouden de plannen voor 1 april naar buiten komen, dat was de wens van de Tweede Kamer. Door de coronacrisis heeft Wiebes alleen “iets meer tijd” nodig, maar wel met het doel om het doel van het Urgenda-vonnis te halen.

Eind vorig jaar stemde het parlement in dat deze drie kolencentrales in 2030 definitief de deuren moeten sluiten.

Begroting kan door coronacrisis de prullenbak in

Op dit moment lopen de onderhandelingen voor de Voorjaarsnota, daarin wordt de lopende overheidsbegroting bijgesteld. Dan wordt ook het financiële plaatje van de sluiting duidelijk.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën zei onlangs al dat de oorspronkelijke begroting de prullenbak in kan vanwege de coronacrisis. Hoekstra moet tot maximaal 65 miljard euro extra lenen voor de komende drie maanden vanwege de economische schade. Daarbij komen nog de extra kosten voor de klimaatplannen en het stikstofdossier.

In december bevestigde de Hoge Raad de uitspraak van het gerechtshof dat de Nederlandse overheid zich moet houden aan de klimaatafspraken.

Lees meer over: Klimaat  Politiek Urgenda

De kolencentrale in Eemshaven ANP

Urgenda positief over kabinetsplan kolencentrales, ‘maar doe ook andere dingen’

NOS 02.04.2020 Het drastisch verlagen van de productie van kolencentrales, noemt Marjan Minnesma van stichting Urgenda voor duurzaamheid een “uitstekend idee”. Ze reageert op het nieuws dat het kabinet nu toch klimaatmaatregelen neemt om aan het Urgenda-vonnis te voldoen. Eigenaren van de kolencentrales stellen zich afwachtend op. Een woordvoerder van Uniper zegt dat het bedrijf open staat voor een gesprek.

Vandaag werd duidelijk dat het kabinet gaat onderhandelen met de kolenbedrijven die centrales hebben op de Maasvlakte en in de Eemshaven. Mogelijk moeten ze hun productie met driekwart terugbrengen. Om dat doel te halen ligt ook de algehele sluiting van een van de centrales op tafel.

Minnesma signaleert dat het kabinet serieus werk maakt van het vonnis, dat in december door de Hoge Raad werd bekrachtigd. Urgenda ontwikkelde samen met andere organisaties een plan met tientallen kleinere maatregelen die ook optellen tot de 25 procent reductie, die Nederland volgens de rechter eind dit jaar gehaald moet hebben.

Goedkoopste maatregelen

“Ik ben de afgelopen maand veel op het ministerie geweest”, zegt ze. “Omdat wij een 54-puntenplan hadden gemaakt, met maatregelen om genoeg CO2 te besparen. De overheid wilde graag de goedkoopste maatregelen nemen, dat is het sluiten van kolencentrales. Daar ben ik niet bij betrokken geweest. Maar als ze daar minder kolen in gaan stoken of gaan sluiten, dan vinden wij dat een uitstekend idee.”

Toch hoopt ze dat het kabinet ook nog een aantal van de andere maatregelen neemt. Daar merken burgers positieve effecten van, in de vorm van werkgelegenheid en een lagere energierekening. “Het pakket dat wij voorstelden zou veel draagvlak creëren. Om te laten zien dat het niet alleen maar duur is, maar ook wat kan opleveren.”

Uitnodiging

Het kabinet kiest er dus niet voor om nu direct alle kolencentrales te sluiten. Er zijn er nog vier van in Nederland, nadat eind vorig jaar de Hemwegcentrale in Amsterdam z’n deuren sloot. Eentje, de Amercentrale in Geertruidenbeek, kan niet dicht, omdat daar een warmtenet op aangesloten is. Het probleem bij de overige drie is dat ze nog relatief nieuw zijn en sluiting als kapitaalvernietiging wordt gezien.

Een woordvoerder van één van de centrales op de Maasvlakte, zegt in een reactie niet verrast te zijn door het nieuws. “Er is een zoektocht gaande naar CO2-reductie. Dan is het logisch dat de kolencentrales in beeld komen”, zegt Michel Groeneveld van Uniper. Ik neem aan dat we binnenkort een uitnodiging krijgen om te komen praten.”

Uniper staat open voor een gesprek. “Als we worden uitgenodigd, dan gaan we praten. Maar zo’n gesprek zal zeker niet in één dag afgerond zijn. Er werken bij deze centrale ruim 125 mensen. Bovendien hebben we allerlei verplichtingen en contracten lopen, waar we niet zomaar van af kunnen.”

Dalende uitstoot door corona

Het kabinet wilde aanvankelijk vorige week de klimaatmaatregelen bekend maken, maar zag daar van af in verband met de coronacrisis. Nu in Nederland veel bedrijven zijn stilgevallen en er veel minder verkeer is, daalt ook de uitstoot. Maar volgens Minnesma zal dat nooit voldoende zijn om aan de uitspraak van de rechter te kunnen voldoen.

“Het Urgenda-vonnis gaat over structurele maatregelen. Dus als die uitstoot nu even minder is, betekent dat niet dat je minder hoeft te doen. Anders krijg je volgend jaar alsnog de kous op de kop. Er kan nu beter in één keer een structureel pakket worden neergelegd waarmee je doet wat de rechter heeft bevolen. In plaats van over een half jaar weer bij de rechter te staan, want dat lijkt ons niet zo’n goed idee.”

Ze denkt dat deze tijd het soms juist gemakkelijker kan maken om bepaalde maatregelen te treffen. “Ik zou de coronacrisis juist gebruiken om maatregelen te nemen die èn energie besparen èn werk opleveren voor mensen die nu niet zoveel te doen hebben. Als je nu bijvoorbeeld in scholen energiebesparingsmaatregelen neemt, heb je het voordeel dat daar nu niemand is. Je kunt er dus prima 1,5 meter afstand bewaren, en van alles doen.”

Bekijk ook;

‘Afvalverwerkers registreren deel CO2-uitstoot niet’

NOS 02.04.2020 Grote afvalverwerkers in Nederland registreren lang niet alle CO2 die ze uitstoten. Al het organische afval dat ze verbranden, zoals etensresten, planten, gft-afval, hout en papier, geldt als ‘neutraal’, terwijl er bij de verbranding wel broeikasgassen vrijkomen. Al met al zou er jaarlijks 3 megaton broeikasgassen buiten de boeken blijven, dat is de uitstoot van een middelgrote kolencentrale of 375.000 huishoudens. De cijfers komen uit een onderzoek van bureau CE Delft in opdracht van Trouw.

Zo zou het Afval Energie Bedrijf (AEB) in Amsterdam, dat veel slib verwerkt, op papier 0,58 megaton broeikasgas uitstoten, maar is dat volgens CE Delft in werkelijkheid 1,5 megaton. Andere afvalverwerkers zouden 50 à 60 procent van hun uitstoot niet registeren.

Klimaatdoelen halen

De Nederlandse en Europese regels zijn erop gericht de hoeveelheid uitstoot die afkomstig is uit fossiele bronnen terug te dringen.

Een woordvoerder van brancheorganisatie Vereniging Afvalbedrijven wijst erop dat de afvalverwerkers wel degelijk alle emissies registeren, ook van het biogene deel van het afval. Op basis van het verdrag van Kyoto uit 1997 moet de uitstoot die wordt veroorzaakt door de verwerking van afval uit fossiele bronnen worden teruggedrongen.

Bekijk ook;

Landbouw Collectief breekt stikstofgesprekken met kabinet af

NU 01.04.2020 Het Landbouw Collectief, waarin een groot aantal boerenorganisaties zich heeft verenigd, heeft de stikstofgesprekken met landbouwminister Carola Schouten afgebroken. Zij stellen dat de minister “op de ingeslagen weg doorgaat” zonder de oplossingen die de boeren aandragen serieus te overwegen.

“Verder overleg heeft geen zin, we komen nooit tot een akkoord”, aldus het collectief woensdag in een verklaring.

De boeren erkennen dat er wel vooruitgang is geboekt, maar zijn boos dat de minister een Spoedwet Aanpak Stikstof heeft doorgevoerd en de regeling om boerenbedrijven uit te kopen snel heeft gerealiseerd.

“De gesprekken verliepen steeds stroever en op dit moment is nog geen van de maatregelen klaar om op verantwoorde wijze ingevoerd te worden in de praktijk”, aldus de boeren. “Alle initiatieven worden juridisch lamgeslagen, voor ons als Landbouw Collectief onbegrijpelijk en onverantwoord, juist in deze tijd van coronacrisis.”

‘Minister moet haar houding fundamenteel wijzigen’

Ook verwijt het Collectief de minister de teruggedrongen uitstoot van ammoniak (NH3) in de stikstofdiscussie niet mee te tellen: “Dit doet geen recht aan de inspanningen die de veehouderij al in Nederland levert.”

De boeren kunnen niet zeggen wat zij nu concreet gaan doen. Zij stellen alleen maar verder te willen praten met Schouten als de minister zich een “fundamenteel andere opstelling” aanmeet.

Eerder brak kabinet gesprekken af na dreigementen

Het is niet de eerste keer dat de gesprekken worden afgebroken. Begin februari brak het kabinet de gesprekken af nadat Farmers Defence Force dreigementen had geuit aan het adres van de minister.

Bij meerdere grote protestacties blokkeerden duizenden boeren de afgelopen maanden snelwegen en het Malieveld in Den Haag. Dat is nu door de coronacrisis niet mogelijk. Het Collectief hoopt dat de politiek van zich laat horen en de minister oproept om tot een akkoord te komen met de landbouwsector.

Het kabinet gaf eerder deze week aan de Tweede Kamer binnenkort over de stikstofaanpak te informeren.

Lees meer over: Binnenland  Stikstofuitspraak  Boerenprotesten

Boeren boos omdat kabinet ‘zelfs nu stikstofmaatregelen wil doordrukken’

NOS 01.04.2020 Het Landbouw Collectief heeft het overleg met het kabinet over de stikstofmaatregelen opgeschort na een overleg met minister Schouten vanmorgen. Volgens de boeren is dat overleg “zwaar teleurstellend” verlopen.

Het collectief, waarin veel land- en tuinbouworganisaties vertegenwoordigd zijn, stelt dat de minister de stikstofaanpak wil doordrukken en dat “alle goede ideeën vanuit de sector juridisch lam worden geslagen”.

Volgens de boeren hebben ze tijdens de coronacrisis wel wat anders aan hun hoofd dan stikstof. De minister wil volgens hen haar plannen doorzetten, zelfs nu door de coronacrisis “de stikstofconcentratie in de lucht sterk is gedaald” en “de voedselvoorziening crucialer is dan ooit”.

Voorzitter Aalt Dijkhuizen van het Landbouw Collectief ANP

Het Landbouw Collectief haalt met name uit naar minister Schouten en benadrukt dat premier Rutte vanmorgen “om begrijpelijke redenen” niet bij het overleg kon zijn. “In niets lijkt het erop dat de minister tot reële oplossingen wil komen”.

Schouten zegt in een reactie dat ze het betreurt dat het collectief de gesprekken met het kabinet voorlopig staakt. Het kabinet blijft volgens haar doorwerken aan een gedegen stikstofaanpak en zal de Tweede Kamer hierover binnenkort informeren.

Het kabinet sluit volgens haar niet de ogen voor de financiële problemen die de landbouwsector door de coronacrisis heeft. Ook de landbouw zal zoveel mogelijk worden ondersteund. Verder zegt ze dat het kabinet bij de stikstofaanpak wel degelijk zoveel mogelijk aansluit bij ideeën die de sector zelf heeft voorgesteld.

Voorzitter Aalt Dijkhuizen van het Landbouw Collectief gooit de deur niet helemaal dicht. Hij blijft openstaan voor overleg met de minister. “Maar dat vraagt van haar wel een fundamenteel andere opstelling dan we nu al een half jaar ervaren”, zegt hij.

Bekijk ook;

Klimaatwet Timmermans onderuitgehaald

Telegraaf 01.04.2020 De manier waarop Eurocommissaris Timmermans richting 2050 de tussentijdse klimaatdoelen wil kunnen ophogen, kan niet door de beugel. De juridische dienst van het Europees Parlement oordeelt dat de methode in strijd is met het Europees Verdrag.

Timmermans kwam begin vorige maand met zijn langverwachte klimaatwet. Die leidde bij lidstaten en Europarlementariërs tot verdeelde reacties. Vooral de manier waarop vanaf 2030 eenzijdig klimaatdoelen kunnen worden opgehoogd door de Europese Commissie – als klimaatneutraliteit in 2050 uit zicht dreigt te geraken – trok veel vuur. CDA-Europarlementariër Esther de Lange sprak zelfs van ’een machtsgreep’.

De juridische dienst van het Europees Parlement concludeert in het vertrouwelijke stuk dat lidstaten en Europees Parlement in feite buitenspel worden gezet bij het nemen van ’essentiële’ besluiten.

’Potentieel conflicterende belangen’

De vraag hoe het klimaattraject vanaf 2030 richting 2050 moet worden ingevuld is in hoge mate een politieke vraag, volgens de juridische onderbouwing. Gaat de afbouw van broeikasgassen met gelijke stappen of mogen landen op het eind (als er technologisch wellicht veel meer mogelijk is) een flinke inhaalslag maken?

De parlementsjuristen oordelen dat er „verschillende en potentieel conflicterende belangen op gebied van economie, milieu en op sociaal gebied” tegen elkaar in zullen werken. Dit zijn essentiële zaken waar de lidstaten en het Europees Parlement in moeten worden meegenomen. „Dit betekent dat dit traject niet aan de Commissie gedelegeerd mag worden”, aldus het oordeel.

’Terug naar de tekentafel’

CDA-Europarlementariër Esther de Lange is blij dat er nu „een kraakheldere juridische analyse” ligt. „We kunnen niet het klimaat redden door de democratie uit te hollen”, aldus De Lange. „Op dit onderdeel overspeelt commissaris Timmermans zijn hand en moet de Commissie wat ons betreft terug naar de tekentafel.”

Maar een woordvoerder van Timmermans stelt dat het werk van het Europees Parlement in tegenspraak is met een eigen juridische analyse van de Commissie. „Als de wijze van vaststelling van het traject tussen 2030 en 2050 het springende punt is, maar de kern van de Klimaatwet – de klimaatdoelstellingen tussen 2030 en 2050 – niet wordt betwist, dan zijn we op de goede weg”, aldus de zegsman.

Parlement en lidstaten buigen zich binnenkort over Timmermans’ plannen. Wanneer is nog onduidelijk omdat door de coronacrisis veel reguliere overleggen in Brussel zijn stil komen te vallen.

BEKIJK MEER VAN; milieupolitiek opwarming van de aarde internationale organisaties Europees Parlement Frans Timmermans Esther de Lange

‘Klimaatplannen Timmermans strijdig met EU-verdrag’

NOS 01.04.2020 De klimaatplannen van de Nederlandse Eurocommissaris Frans Timmermans zijn in strijd met het verdrag van de Europese Unie. Dat zegt de juridische dienst van het Europees Parlement in een nog vertrouwelijk advies.

De juristen komen met dat advies op verzoek van de milieucommissie van het parlement. In de plannen die Timmermans begin maart presenteerde staat dat de Europese Commissie mag ingrijpen als EU-landen niet op tijd klimaatdoelen halen.

Het is de bedoeling dat de hele EU in 2050 klimaatneutraal is. Om dat doel te bereiken, moeten alle landen al in 2030 een eind op streek zijn. Aan het eind van de zomer komt Timmermans met nieuwe streefcijfers voor dat jaar.

Vanaf 2030 moet de Europese Commissie de mogelijkheid krijgen om elke vijf jaar te kijken of de EU-landen wel genoeg maatregelen hebben genomen, zodat desnoods vanuit Brussel kan worden bijgestuurd.

Buitenspel

Daar zit hem het bezwaar van de juridische dienst. Bij de zogenoemde gedelegeerde handeling staan lidstaten en het Europees Parlement niet buitenspel, maar de lat voor beïnvloeding wordt veel hoger gelegd: een voorstel kan alleen worden verworpen óf aangenomen. Inhoudelijk aanpassing afdwingen, via amendering, kan dan niet.

De juridische dienst concludeert dat dit een brug te ver is. De Europese Commissie mag niet zomaar ingrijpen. Dat kan alleen als er zwaarwegende redenen voor zijn, anders staan de Europese Raad (de regeringsleiders) en het Europees Parlement in de praktijk wel buitenspel, hoewel ze formeel wel de mogelijkheid hebben om maatregelen naderhand terug te draaien.

Volgens de juridische dienst zijn de belangen zo groot dat het parlement vooraf geraadpleegd moet worden in een normale procedure. De dienst baseert zich ook op uitspraken van het Europees Hof, dat ook al concludeerde dat alleen van de regels mag worden afgeweken als er een heel groot belang op het spel staat.

Niet handig

Na de presentatie van de plannen was er al veel kritiek. Vooral Europarlementariër Esther de Lange van het CDA maakte zich boos. Ze omschreef de plannen als een machtsgreep van de Europese Commissie. “De macht wordt in feite overgedragen aan ambtenaren en juristen. We kunnen het klimaat niet redden door de democratie uit te hollen.”

En ook bij de VVD zijn ze niet tevreden. Jan Huitema vindt het niet handig van Timmermans. “Je moet juist zorgen dat je de steun hebt van burgers en bedrijven. Je moet ze verleiden en niet dwingen.”

Volgens Frans Timmermans is het goed nieuws dat de kern van de klimaatwet niet wordt betwist. “We zijn op de goede weg.” Hij laat verder weten dat de juridische dienst van de Europese Commissie tot een ander oordeel komt, die zeggen dat er niks mis is met zijn voorstel. Timmermans is dan ook niet van plan om het voorstel te wijzigen en wacht het debat in het parlement af.

Het parlement gaat binnenkort verder praten over de klimaatplannen van Timmermans. Wanneer is nog niet precies te zeggen; vanwege het coronavirus komen de parlementariërs onregelmatig bij elkaar.

Bekijk ook;

‘Vervuiling door verbranding plastic flesjes gelijk aan uitstoot 2 miljoen auto’s’

NOS 31.03.2020 Vier grote producenten van onder meer frisdranken zijn in zes landen verantwoordelijk voor een half miljoen ton plastic afval per jaar. Dat zijn per dag 83 voetbalvelden vol. Het plastic wordt gedumpt of verbrand. Dat blijkt uit onderzoek van Tearfund, een Britse christelijke organisatie voor armoedebestrijding. Het gaat om Coca-Cola, Nestlé, Pepsi Cola en Unilever. De landen waar het onderzoek is uitgevoerd zijn China, India, de Filipijnen, Brazilië, Mexico en Nigeria.

De organisatie heeft berekend hoeveel broeikasgassen worden uitgestoten bij het verbranden van plastic flessen, zakjes en bakjes van deze vier fabrikanten in deze zes landen, waar dat meestal in de open lucht wordt gedaan. Ook kan er vaak niet op een verantwoorde manier met afval worden omgegaan, omdat de inzameling niet of niet goed is geregeld. De uitstoot bedraagt volgens het onderzoek 4,6 miljoen ton CO2, wat gelijkstaat aan de uitstoot van 2 miljoen auto’s. De gegevens komen van de Wereldbank.

Moreel niet te verdedigen

Volgens Tearfund veroorzaakt de vervuiling door plastic afval een enorme ecologische voetafdruk, vormt het een crisis op zich en draagt het bij aan de klimaatcrisis. De vier bedrijven zouden in hun klimaatdoelstellingen ook nauwelijks of geen melding maken van de uitstoot die ontstaat na het weggooien van het verpakkingsmateriaal. “Ze blijven miljarden producten verkopen in een verpakking voor eenmalig gebruik in ontwikkelingslanden”, stelt de organisatie, “ondanks dat ze weten dat daar niet verantwoord met afval wordt omgegaan, wat leidt tot milieuvervuiling en gezondheidsproblemen. Dat is moreel niet te verdedigen.”

Tearfund doet een oproep aan producenten om over te stappen op herbruikbare, hervulbare materialen om schade voor milieu en gezondheid te beperken. Het aantal plastic verpakkingen moet in 2025 per land tot de helft worden teruggebracht. Ook moet werk worden gemaakt van een optimale inzameling en recycling van het plastic zodat er in 2022 voor elk verkocht flesje een wordt ingezameld.

De Plastic Soup Foundation onderschrijft in een reactie op het rapport de aanbevelingen van Tearfund, waarbij wordt benadrukt dat de maatregelen die tot nu toe zijn genomen nog lang niet afdoende zijn.

Nieuwe verpakkingen

Unilever laat in een reactie weten dat het bedrijf zijn verantwoordelijkheid neemt voor het plastic dat het gebruikt. Het concern wil in vijf jaar tijd de helft minder nieuw plastic gebruiken en het gebruik van plastic, zowel nieuw als gerecycled, met 100.000 ton terugbrengen. Daarbij wordt gewerkt aan nieuwe manieren van verpakken, onder meer in navulbare en herbruikbare verpakkingen. Ook werkt Unilever eraan om in 2025 meer plastic in te zamelen dan te verkopen. Daarbij werkt het samen met regeringen, niet-gouvernementele organisaties en lokale gemeenschappen.

Coca-Cola zegt zich bewust te zijn van de verantwoordelijkheid om oplossingen te bieden waarmee plastic afval tot het verleden behoort. De onderneming streeft ernaar dat elke plastic fles tegen 2030 tenminste 50 procent gerecycled plastic bevat. In West-Europa moet uiterlijk in 2025 de verpakking volledig van gerecycled of hernieuwbaar materiaal zijn gemaakt.

Bekijk ook;

Kabinet stelt nieuwe klimaatplannen uit

NOS 27.03.2020 Het kabinet komt vanwege de coronacrisis voorlopig niet met nieuwe maatregelen om de CO2-uitstoot te verminderen. Dit ondanks de eis van de Tweede Kamer om voor 1 april met nieuwe plannen te komen.

“Veel mensen, ook wij, hebben nu andere dingen te doen”, zei minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat na afloop van de ministerraad. “Het vonnis van Urgenda is niet van tafel, maar er zijn nu andere prioriteiten.”

“Het kabinet heeft sinds 2015 geen plan van aanpak voor dit vonnis.”, aldus Greenpeace.

In het Urgenda-vonnis staat dat Nederland voor het einde van dit jaar tot een afname van 25 procent CO2-uitstoot moet komen ten opzichte van 1990. Het Planbureau voor de Leefomgeving berekende dat de uitstoot in Nederland tot nu toe 20 tot 21 procent lager is.

Om wel aan het vonnis te voldoen, zou Nederland nog dit jaar tot een extra vermindering van 11 tot 12 megaton CO2-uitstoot moeten komen. Een van de mogelijkheden was om extra kolencentrales te sluiten. Eind vorig jaar ging al de Hemwegcentrale in Amsterdam dicht.

Greenpace zegt dat het begrijpt dat het kabinet het druk heeft, maar dat er wel snel keuzes moeten worden gemaakt. “Het kabinet heeft sinds 2015 geen plan van aanpak voor dit vonnis. Ze kunnen het niet nog veel langer voor zich uitschuiven, dat hebben ze immers al te vaak gedaan.”

Bekijk ook;

‘Klimaatimpact importgas groter dan van biomassa’

NOS 11.03.2020 De inzet van biomassa leidt tot 70 à 90 procent minder uitstoot van broeikasgassen dan aardgas, als die uit het buitenland wordt geïmporteerd. Het opnieuw aanplanten van gewassen moet dan wel goed op orde zijn. Het verstoken van biomassa zonder aanvullende maatregelen is daarentegen wel slechter voor de luchtkwaliteit dan aardgas. Dat blijkt uit een onderzoek (.pdf) door Royal HaskoningDHV, in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie.

Er is veel discussie over biomassa. De klimaatwinst wordt betwist en er zijn zorgen over luchtverontreiniging. Tegelijk zal de rol van biomassa de komende jaren steeds groter worden. Er komen tientallen grote biomassacentrales bij en honderden kleinere installaties. Het RIVM waarschuwde eerder voor de gevolgen en actiegroepen hebben aangekondigd volgende maand te gaan demonstreren in Den Haag.

Daarom vroeg de NVDE aan Royal Haskoning om een vergelijkend onderzoek te doen tussen biomassa en gas. “We wilden zo objectief mogelijk weten wat de voor- en nadelen van gas en biomassa zijn”, zegt directeur Olof van de Gaag van de NVDE. “Nu duidelijk is dat geïmporteerd gas nog vervuilender is dan ons eigen aardgas, vinden wij dat Nederland door moet gaan met de inzet van biomassa.”

Wat is biomassa precies?

Biomassa is biologisch materiaal, zoals hout, voedselresten en mest. Het kan een alternatief bieden voor fossiele brandstoffen; bijvoorbeeld voor het verwarmen van huizen, als brandstof voor transport en in plaats van olie en gas voor de industrie.

Biomassa wordt als een belangrijke optie gezien daar waar nog geen andere duurzame alternatieven beschikbaar zijn, zoals voor de zware industrie en de lucht- en scheepvaart.

Als de winning van aardgas in Groningen over twee jaar stopt, zal Nederland nog wel gas kunnen winnen uit honderden kleinere gasvelden. Maar die zullen naar verwachting in 2030 nog maar 10 miljard kuub gas leveren, terwijl er 30 miljard kuub nodig is. Daarom zal import uit het buitenland nodig zijn, denken experts.

De onderzoekers keken naar drie opties: gas via een pijpleiding uit Rusland of Noorwegen importeren, dan wel per schip LNG (vloeibaar gas) halen uit Qatar. Royal Haskoning vergeleek vervolgens de verwarming van huizen met een cv-ketel op gas, met huizen die hun warmte krijgen via een warmtenet. De verwachting is dat in de toekomst vooral in grote steden warmtenetten worden aangelegd, die voor een deel biomassa als bron zullen krijgen.

Daarnaast werd gekeken naar de inzet van biomassa in de industrie. Voor het onderzoek werden verschillende vormen van biomassa beoordeeld, zoals snoeihout uit Nederlandse bossen of plantsoenen en houtpellets (geperste stukjes houtig materiaal) afkomstig uit bos in de Verenigde Staten of de Baltische Staten. In die landen gaat het overigens ook geregeld om hele bomen uit productiebossen. Het onderzoek betrof de hele ‘keten’, dus inclusief vervoer naar Nederland.

Luchtkwaliteit

Per saldo blijkt dat de inzet van biomassa veel minder uitstoot van broeikasgassen geeft dan aardgas. Maar tegelijk zijn er wel hogere emissies van luchtverontreinigende stoffen als fijnstof, zwaveloxiden en stikstofoxiden. Wat betreft de stikstofoxiden staat in het rapport: “Bij nieuwe biomassa-installaties is die in het beste geval vergelijkbaar met die van aardgasgestookte ketels, in het slechtste geval bijna een factor vier hoger”.

De onderzoekers doen de aanbeveling om deze stoffen zoveel mogelijk te verminderen. Het is mogelijk om bij biomassaketels uitgebreide zogenoemde rookgasreiniging toe te passen, maar dit leidt wel tot hogere kosten, zeggen ze.

Ontbossing

In het onderzoek is niet gekeken of de duurzaamheid van biomassa daadwerkelijk gegarandeerd is. Er is aangenomen dat de regels worden nageleefd, die moeten voorkomen dat biomassa tot bijvoorbeeld ontbossing leidt. Een verdergaand onderzoek hiernaar door het Planbureau voor de Leefomgeving, verschijnt volgende maand.

Bij de discussie over biomassa wordt vaak aangevoerd dat het bij het kappen van bossen voor energieopwekking tientallen jaren duurt, voordat de CO2 door nieuwe bomen is opgenomen. Ook bestaat er wantrouwen over dat opnieuw aanplanten van bomen of gewassen. Energiebedrijven zeggen dat dat wantrouwen onterecht is. Volgens het onderzoek van Royal HaskoningDHV worden bomen primair gekapt voor het maken van planken en balken (zaaghout). De dunnere delen zijn geschikt voor biomassa en ook dat levert veel geld op.

Een van de problemen bij de import van aardgas gaat over lekkages van het krachtige broeikasgas methaan. Vooral bij gas uit Rusland is de onzekerheid daarover groot. Er wordt vermoed dat de methaanuitstoot mogelijk groter is dan wordt gerapporteerd.

Olof van de Gaag pleit ervoor dat bij de import van aardgas dezelfde duurzaamheidscriteria gaan gelden als voor biomassa. “Bij de inzet van biomassa moeten allerlei criteria worden nageleefd, terwijl dit bij geïmporteerd gas niet hoeft. Dat is een rare situatie”, aldus Van de Gaag.

Bekijk ook;

Europese Commissie: veel meer recyclen om in 2050 klimaatneutraal te zijn

NOS 11.03.2020 Plastic is al in de ban, maar we moeten nog minder weggooien en minder afval verbranden. Dat is de strekking van de plannen die de Europese Commissie vandaag heeft gepresenteerd.

“Laptops, mobiele telefoons en tablets moeten gemaakt kunnen worden als ze kapot zijn”, zegt Eurocommissaris Frans Timmermans. Hij streeft naar een kringloopeconomie, ook wel een circulaire economie genoemd.

Binnenkort komen er standaardeisen voor de kabeltjes van de telefoons en andere elektrische apparaten. “We hebben ooit één maat voor de stopcontacten in de Europese Unie afgesproken, dat gaan we ook doen voor computers en laptops.”

200 kilo verpakkingsmateriaal

Volgens de Europese Commissie wordt er te veel verspild. “We gooien voedsel weg. Per burger gebruiken we per jaar 200 kilo verpakkingsmateriaal, dat is echt veel te veel.” Vuilnisbelten moeten worden aangepakt en huizen moeten op een andere manier worden gebouwd. “Bouwen met materiaal dat opnieuw gebruikt kan worden. Geen beton meer, maar hout of stenen.”

Ook kleding moet vaker worden hergebruikt. We gooien volgens de Europese Commissie te veel oude kleren weg. Ook verdwijnen nieuwe producten die online worden besteld en vervolgens worden teruggestuurd vaak in de container. “Katoen is heel energie-intensief, dus moeten we proberen minder te produceren door kleren niet zomaar weg te gooien.”

Klimaatneutraal in 2050

Alle maatregelen moeten volgens Timmermans bijdragen aan het EU-plan om in 2050 klimaatneutraal te zijn. “We moeten datacentra aanpakken, die gebruiken te veel energie en hebben vervolgens energie nodig om de hitte die de computers produceren weer af te koelen. Dat is zonde en zorgt voor veel CO2 extra.”

In de plannen, die nog door de Europese ministers en het Europees Parlement moeten worden goedgekeurd, staat verder dat microplastics in de ban moeten. De kleine plastic korrels zitten in shampoo, autobanden en textiel en zijn al teruggevonden in drinkwater. Omdat de microplastic nauwelijks afbreekbaar zijn vormen ze een gevaar voor het milieu. “Je krijgt ze er niet meer uit, dus moeten we het aan de bron aanpakken”, aldus Timmermans.

Bekijk ook;

Onderzoek: Stikstofberekeningen RIVM kloppen, verbeteringen zijn nodig

NU 05.03.2020 De stikstofberekeningen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zijn van voldoende wetenschappelijke kwaliteit om de stikstofneerslag op de Natura 2000-gebieden te meten en te berekenen, concludeert het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof in een donderdag verschenen rapport.

De meet- en rekenmodellen die worden gebruikt, zijn volgens het adviescollege van “voldoende tot goede kwaliteit”. Ook vergeleken met buitenlandse meet- en rekenmethoden voldoet de Nederlandse aanpak.

“De werkwijze en modellen voor het berekenen van stikstof zijn doelgeschikt”, zegt Leen Hordijk, de voorzitter van het adviescollege. Hij wil met dit rapport vooral een einde maken aan de wilde verhalen over niet kloppende berekeningen. “Wij zijn de mythe-doders”, zegt Hordijk.

Er is wel verbetering mogelijk. Hordijk: “Wel vinden we dat er verbeteringen nodig zijn om de wetenschappelijke kwaliteit van de meet- en rekenmethodiek voor emissies, verspreiding en depositie van stikstofverbindingen ook in de toekomst te garanderen en de onzekerheden te verkleinen.”

Dat kan door meer en regelmatiger te meten, ook vanuit de ruimte met satellietgegevens, in plaats van alleen vanaf de grond zoals nu wordt gedaan. Concrete verbetervoorstellen worden in een tweede advies gegeven dat medio juni moet verschijnen.

Ook de methode waarmee het RIVM de verspreiding en uitstoot van stikstof berekent, het zogenoemde OPS-model, is volgens de commissie geschikt. En dan met name op lokaal niveau, aldus het adviescollege. Er zijn wel verschillen in de resultaten en daarom adviseert de commissie om daar onderzoek naar te laten doen.

VVD, CDA en SGP hebben twijfels over meetmethode RIVM

De stikstofberekeningen van het RIVM dienen als basis voor het beleid van het kabinet.

Sinds de Raad van State het stikstofbeleid van het kabinet heeft afgekeurd, moeten er maatregelen worden genomen om de uitstoot en neerslag te verlagen om de natuur beter te beschermen.

Omdat er vanuit de landbouwsector en de politiek (VVD, CDA en SGP) twijfels waren over de meetmethode, heeft minister Carola Schouten (Landbouw) daar op verzoek van deze partijen onderzoek naar laten doen.

Volgens het RIVM is de landbouwsector verantwoordelijk voor 46 procent van de stikstofneerslag in Nederland. Daarmee is de sector verantwoordelijk voor een veel groter aandeel dan bijvoorbeeld het wegverkeer (6,1 procent) of de industrie (1 procent).

Deze percentages zijn voldoende wetenschappelijk onderbouwd, oordeelt de commissie. Wel wordt de buitenlandse bijdrage, ongeveer een derde van de stikstofneerslag, onderschat. Hordijk zegt dat de bijdragen “enkele procentpunten” kunnen afwijken.

Het Mesdagfonds, een belangenorganisatie voor melkveehouders, heeft de RIVM-berekeningen altijd gewantrouwd en kwam daarom met een eigen onderzoek. Daaruit bleek volgens het Mesdagfonds dat de landbouwsector voor een veel kleiner deel van de stikstofneerslag verantwoordelijk is. De organisatie moest deze conclusie later weer intrekken vanwege een onjuiste berekening. Ook het RIVM zei dat het Mesdagfonds fouten heeft gemaakt en het onderzoek niet klopt.

Lees meer over: Politiek Stikstofuitspraak

Coalitiepartijen buigen zich in extra overleg over oplossingen stikstofcrisis

MSN 10.03.2020 De aanpak van de stikstofcrisis komt in een beslissend stadium. Begin volgende week is er een extra coalitieoverleg waar wordt gesproken over pakketten maatregelen, die nodig zijn om stikstofuitstoot terug te dringen. Op korte termijn moeten knopen worden doorgehakt, om de weg vrij te maken voor woningbouw en aanleg van infrastructuur in de komende jaren en natuurlijk ook voor herstel van aangetaste natuurgebieden.

Haagse bronnen melden dat er voor het eerst sprake is van optimisme bij het ministerie van Landbouw, dat de aanpak van de stikstofproblematiek coördineert. Minister Carola Schouten worstelt al geruime tijd met het hoofdpijndossier, dat heeft gezorgd voor grote verdeeldheid binnen de coalitie. Slapeloze nachten moet ze ervan hebben gehad.

Streep

Sinds de Raad van State in mei vorig jaar een streep haalde door het Programma Aanpak Stikstof is er sprake van een diepe crisis. Natuurgebieden hadden te veel te lijden van de uitstoot van stikstof. Beloften om die uitstoot te compenseren, werden niet nagekomen.

De verstrekking van bouwvergunningen kwam door de beslissing van de hoogste rechter vrijwel helemaal stil te liggen. Dat terwijl er sprake is van grote woningnood en het kabinet predikt dat bouwen, bouwen en nog eens bouwen de oplossing is voor dat probleem.

Maar nu is er dus voor het eerst weer optimisme. Samen met haar ambtenaren heeft minister Schouten de diverse pakketten maatregelen tegen het licht gehouden. De conclusie na een benen-op- tafel-bijeenkomst was, dat het mogelijk moet zijn om in de komende jaren de stikstofuitstoot binnen aanvaardbare normen te krijgen zodat er weer gebouwd kan worden.

Uitleg stikstof

Bekijk deze video op RTL XL

Gevaarlijk voor mens én natuur: alles wat je moet weten over stikstof

Halvering veestapel

Voorwaarde is wel dat de regeringspartijen het eens worden over een pakket stikstofbeperkende maatregelen. De afgelopen maanden buitelden de stikstofwoordvoerders van die partijen nog over elkaar heen. Nadat D66-Kamerlid Tjeerd de Groot zich met zijn pleidooi voor halvering van de veestapel de woede van de boeren op de hals haalde, is zelfs sprake van een ruzieachtige sfeer. Aan de ene kant staan D66 en ChristenUnie, die voorstander zijn van een veel kleinschaliger (kringloop)landbouw. Aan de andere kant willen VVD en CDA de boeren maar beperkt laten bloeden voor de stikstofcrisis.

Het extra coalitieoverleg volgende week kan de partijen weer op een lijn brengen. Bij het ministerie van Landbouw hopen ze dat de samenstelling van de pakketten maatregelen daarbij helpt. Met de wensen van alle coalitiepartijen is rekening gehouden.

Grootste veroorzaker

Want de  landbouw mag dan volgens het RIVM de grootste veroorzaker zijn van stikstof, geen boer wordt verplicht te stoppen met zijn bedrijf. Het pakket maatregelen biedt boeren die vrijwillig willen stoppen wel een uitweg. Zij kunnen zich straks laten uitkopen, met als gevolg dat de veestapel slinkt.

Andere boeren, met verouderde bedrijven, kunnen met subsidie hun stallen duurzamer laten maken. Voor boeren die willen omschakelen naar een kleinschaliger kringlooplandbouw komt er steun. Natuurherstel en aankoop van gebieden voor nieuwe natuurontwikkeling maken ook deel uit van het pakket.

Voor alle regeringspartijen zit er wel iets in Tot nu toe is er 500 miljoen euro voor gereserveerd. Maar vast staat dat er nog honderden miljoenen extra nodig zullen zijn. Een deel van dat geld moet al in de volgende begroting worden gereserveerd. Alle ogen zijn nu dus gericht op de coalitiepartijen. Als die het eens worden over de aanpak, komt het einde van de stikstofcrisis een stap dichterbij.

Lees ook  ‘Bouwsector krimpt dit jaar door PFAS- en stikstofcrisis’

meer: Ron Kragten Carola Schouten  Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Wiebes positief over klimaatplannen Eurocommissaris Timmermans

NOS 05.03.2020 Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat is enthousiast over de klimaatplannen van Eurocommissaris Frans Timmermans. Dat zei hij op een bijeenkomst in Brussel, waar ministers werden bijgepraat over de plannen van de commissaris voor Klimaatzaken.

“Hij doet een aantal dingen die wij natuurlijk ook al aan het doen zijn. Hij maakt een klimaatwet, dat doen wij ook. Hij heeft een ambitieus doel, dat hebben wij ook”, aldus Wiebes.

In de voorgestelde klimaatwet staat dat de Europese Commissie de macht krijgt om het klimaatbeleid van landen aan te scherpen. De commissie mag landen die niet voldoende hun best doen om de afgesproken doelen te halen een tik op de vingers geven. Ook wil Timmermans de mogelijkheid hebben om tussentijds in te grijpen. Hij is bang dat anders het doel om in 2050 een klimaatneutraal Europa te hebben niet gehaald wordt.

Kritiek

Vanuit het Europees Parlement en de Tweede Kamer was er gisteren veel kritiek op de klimaatplannen. Met name de rechtse partijen vinden dat Timmermans veel te veel macht naar zich toetrekt.

Minister Wiebes vindt het juist goed dat lidstaten gewaarschuwd worden als ze zich niet aan de afspraken houden. “Wij zijn er natuurlijk bij gebaat dat andere landen ook ambitieus worden. Want als we het in ons eentje doen, betekent het voor het klimaat niet zo heel veel.”

Kritiek kwam er ook op het idee dat de Europese Commissie tussentijdse doelen grotendeels zelfstandig kan aanpassen als het einddoel (nul CO2-uitstoot in 2050) niet dreigt te worden gehaald. “Dat lijkt mij persoonlijk niet helemaal in lijn met de democratische beginselen die we hebben afgesproken,” beaamt Wiebes. “Maar het is niet zo dat de commissie echt eigen doelen gaat stellen. Dat is niet aan de orde.”

Bekijk ook;

‘Meer opgewekte groene stroom stap in de goede richting’

NOS 04.03.2020 Dat er vorig jaar meer groene stroom werd opgewekt en vooral door zonnepanelen, is volgens milieuorganisatie Urgenda een ‘stap in de goede richting’ om minder broeikasgassen uit te stoten. “Naast besparen is zonne-energie het enige dat snel zoden aan de dijk zet”, zegt directeur Marjan Minnesma.

De Hoge Raad oordeelde dat de uitstoot voor het einde van dit jaar met tenminste 25 procent moet zijn verminderd ten opzichte van 1990. Daarom moet het kabinet van alles doen om dat doel te halen.

“Groene stroom is maar een deel, maar alles wat erbij komt, is mooi meegenomen”, zegt Minnesma. Urgenda kwam vorige maand met een ’54-puntenplan’ waarmee 17 megaton CO2 bespaard zou kunnen worden. 100 kilometer per uur gaan rijden scheelt volgens de milieuorganisatie bijvoorbeeld 1,2 megaton, 100.000 huizen energieneutraal maken 0,2 megaton.

Wind op zee

Het aandeel groene stroom in de totale energieopwekking zal de komende jaren hoogstwaarschijnlijk toenemen, omdat er nog een paar windparken op zee bij komen. De komende drie jaar groeit het totale vermogen aan windenergie op zee van 1 naar ruim 4,5 gigawatt, verwacht de overheid.

Fossiele stroom

Wat het verbruik van groene energie betreft, bungelt Nederland onderaan de lijst van EU-landen, bleek eerder. Op papier neemt een groot deel van de consumenten groene stroom af: 70 procent. Maar in veel gevallen is dit fossiele stroom die wordt ‘vergroend’ met groenestroomcertificaten uit andere landen.

Bekijk ook;

Kabinet haalt 2 miljard aan subsidie naar voren om Urgenda-doel

AD 04.03.2020 Het kabinet haalt 2 miljard euro aan subsidies voor hernieuwbare energie naar voren om aan de klimaatdoelen te voldoen die de staat kreeg opgelegd in de Urgenda-zaak. Dat meldt minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat.

De subsidieronde voor energie uit duurzame bronnen, zoals zon en wind, gaat later deze maand open en zal niet 2 miljard maar 4 miljard euro bevatten. Het totale beschikbare budget wordt niet verhoogd. Deze subsidiepot is bedoeld voor grotere projecten, niet voor consumenten die bijvoorbeeld enkele zonnepanelen op hun dak leggen.

Na een jarenlange juridische strijd oordeelde de Hoge Raad eind vorig jaar dat het kabinet echt moet voldoen aan de eis om in 2020 de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) met 25 procent te verlagen ten opzichte van 1990. De Tweede Kamer vroeg, op initiatief van oppositiepartij GroenLinks, om in de eerste drie maanden van het jaar al met maatregelen te komen. GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee is blij met de actie van het kabinet. ,,Dit smaakt naar meer.”

Zonne-energie

De minister hoopt met het verschuiven van het geld op korte termijn veel CO2-uitstoot te besparen. Vooral zonne-energieprojecten werpen op korte termijn vruchten af. Er is veel animo voor de subsidieregeling, merkte hij bij de subsidierondes die vorig najaar zijn gehouden. Een aantal van de projecten die vorig jaar het niet haalden, kan nu alsnog aanspraak maken op subsidie.

Gemeenten, de milieubeweging (waaronder ook Urgenda zelf) en brancheorganisaties hebben al gevraagd om een uitbreiding van de regeling. Zij vroegen om 2,5 miljard euro extra. Brancheorganisatie Holland Solar is ‘zeer tevreden’ over het besluit. ,,Met het extra geld kan een flinke slag worden gemaakt om de doelen spoedig na 2020 toch te realiseren”, aldus de organisatie.

Ook de Jonge Klimaatbeweging is blij met het naar voren halen van de investering. Het besluit biedt jongeren een perspectief op een duurzame toekomst en geeft dit kabinet toch een groen tintje, vindt de club, die tientallen jongerenorganisaties vertegenwoordigt.

De nieuwe klimaatwet van Timmermans: dit staat erin

RTL 04.03.2020 Europa wil in 2050 klimaatneutraal zijn, maar dat gaat niet vanzelf. Frans Timmermans heeft daarom namens de Europese Commissie een klimaatwet gepresenteerd. Wat staat er in en liggen we op koers om het klimaatdoel te halen?

Regeringsleiders hebben vorig jaar ingestemd met de Green Deal en nu is de deal uitgewerkt in een wet (pdf). Het doel om als EU over 30 jaar CO2-neutraal te zijn, moet zo juridisch verankerd worden.

De opvallendste punten zijn:

  • De doelstelling geldt niet per land, maar voor de EU als geheel.  
  • CO2-neutraal betekent niet ‘nul uitstoot’. Maar als er in 2050 uitstoot is, moet het gecompenseerd zijn.   
  • In de wet is gedacht aan landen die laks omgaan met hun klimaatplannen. De EU krijgt na 2030 de mogelijkheid tussentijdse doelen elke vijf jaar aan te scherpen als landen te ver achterop raken.   
  • Het tussentijdse doel voor 2030 (40 procent reductie) wordt voorlopig niet opgeschroefd. 12 Westerse landen en milieuclubs hadden daar om gevraagd.

Om de doelen te halen, wil Brussel onder meer een klimaatinvesteringsfonds oprichten. Vanuit dat fonds moet een breed scala aan groene maatregelen gefinancierd worden. Milieuorganisaties vinden de plannen tot nu toe weinig ambitieus. Het gaat ze allemaal niet snel genoeg en ze zijn bang dat de doelen niet gehaald zullen worden.

Klimaatdoel niet in zicht

In onderstaande kaart zie je hoeveel Europa aan CO2 uitstoot. De blauwe lijn is de daadwerkelijke uitstoot. De stippellijn is de verwachte uitstoot. Als we zo doorgaan halen we eerder gemaakte afspraken voor 2030 niet. Het doel is om dan 40% minder uit te stoten dan in 1990.

https://datawrapper.dwcdn.net/8aUDN/1/

Grafiek: Bron: European Environment Agency

Gaat niet ver genoeg

Wat opvalt is dat 12 landen, waaronder Nederland, het doel voor 2030 niet ver genoeg vinden gaan. Ze hebben Timmermans een brief gestuurd. Deze landen willen geen 40 procent vermindering in 2030, maar een CO2-reductie van 50 procent of 55 procent in 2030.

Het gaat vooral om West-Europese landen. De Europese Commissie zit zelf ook te denken om het percentage van 40 procent op te schroeven, maar in de nieuwe wet willen ze daar nog niet aan.

Lees ook:

Een groene toekomst voor Europa? Dit kun je verwachten van de Green Deal

Tegenstand

Lidstaten en het Europees Parlement moeten nog akkoord gaan met de wet. Maar het is wel duidelijk dat er landen zijn die er moeite mee hebben. Polen, Tsjechië en andere landen met veel verouderde industrie zullen geld willen zien van Brussel.

“Reken maar op veel discussie”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Groene politici en activisten klagen dat het niet snel genoeg gaat, terwijl critici vrezen voor een te vergaande stap van de Europese Commissie.

Vrijdag wordt opnieuw een klimaatstaking gehouden. In Brussel gaan jongeren van Youth form Climate de straat op. Ook Greta Thunberg zal daarbij aanwezig zijn.

RTL Nieuws; Frans Timmermans  Europese Commissie  Europese Unie  Klimaatverandering  Energietransitie  CO2-uitstoot  Nederland  België

Nieuwe klimaatwet valt slecht

AD 04.03.2020 De nieuwe Kimaatwet die vandaag is gepresenteerd in Brussel moet Europa over dertig jaar klimaatneutraal maken. Twaalf landen waaronder Nederland en een aantal milieuorganisaties willen dat hij zo snel mogelijk een tussendoel voor 2030 van 55 procent CO2-reductie vaststelt.

De nieuwe Europese Klimaatwet moet ervoor zorgen dat de EU-lidstaten ‘gefocust en gedisciplineerd op het juiste pad blijven’ om in 2050 zoals afgesproken de uitstoot van schadelijke broeikasgassen netto tot nul te reduceren. De landen zijn verantwoordelijk voor het nakomen van die belofte, aldus vicevoorzitter Frans Timmermans van de Europese Commissie bij de presentatie van de eerste Europese klimaatwet.

Lees ook;

Lees meer

De vandaag in Brussel gepresenteerde Klimaatwet was nog niet koud of Timmermans kon alweer in de verdediging. Het zogenoemde ‘kroonjuweel’ van de Europese ‘Green deal’ waaraan de rest van de wereld een voorbeeld zou moeten nemen werd nog bepaald niet van harte omarmd. Vooral het ontbreken van stevige maatregelen om de CO2-uitstoot voor 2030 terug te dringen tot het niveau van 1990, oogstte onbegrip.

Volgens Greenpeace wordt door de EU zelfs kostbare tijd verspilt. Het Wereld Natuur Fonds zocht vergeefs drastische maatregelen. EU-parlementariër Esther de Lange (CDA) vond het voorstel van de commissie om indien nodig tussentijds het klimaatbeleid te kunnen bijsturen via zogenoemde ‘gedelegeerde handelingen’ (waarbij de doorgaans langdurige besluitvorming door de EU-ministers en het parlement wordt omzeild) daarentegen weer te ver gaan.

Dat was een ‘machtsgreep’ van de commissie. ,,Door dit voorstel wordt het klimaatbeleid weggehaald bij de politiek en overgedragen aan ambtenaren en juristen. Het Urgenda-besluit in Nederland heeft laten zien dat de beste klimaatbedoelingen ook tot grote maatschappelijke spanningen kunnen leiden. Van deze lessen moeten we leren”, aldus De Lange.

EU-parlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) steunt wel de wet die vastlegt dat de EU in 2050 klimaatneutraal moet zijn. ,,Maar eigenlijk hoort de discussie volledig te draaien om 2030, 2030 en nog eens 2030. We hebben CO2-doelen nodig die nu extra klimaatactie afdwingen, niet in de verre toekomst.”

De 17-jarige Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg, die in Brussel zowel de Europese Commissie als de milieucommissie van het Europees Parlement toesprak, gaat zelfs verder. ,,Maatregelen zijn niet alleen nodig voor 2030 of 2050 maar voor 2020, voor nu”, zei ze tegen de parlementariërs.

Eerder deze week riepen minister Eric Wiebes (Klimaat) en elf Europese collega’s de commissie al op sneller met een ambitieuzere doelstelling voor 2030 te komen. Ze zijn bang dat de EU niet tijdig met een gezamenlijk standpunt kan komen voor de VN-klimaattop in Glasgow in november.

Verbetering

De commissie hoopt straks EU-landen die zich onvoldoende inspannen om Europa in 2050 klimaatneutraal te maken een gele kaart te presenteren. De lidstaat moet dan binnen een jaar verbetering tonen. Anders… tja, dat valt dan te bezien. Sancties worden in zo’n geval zeker nog niet aangekondigd maar de Commissie dreigt wel ‘de nodige maatregelen te treffen, in overeenstemming met de verdragen’.

Volgens een woordvoerder van de Europese Commissie is het niet de bedoeling om straffen uit te delen. ,,Het gaat om de klimaatneutraliteit, dat is de stip aan de horizon in 2050. We vullen alleen de weg daarnaartoe in, zoals is gevraagd door de regeringsleiders.”

Timmermans erkende dat de plannen ‘enorme inspanningen zullen vergen’ en de impact dus eerst grondig in kaart moet worden gebracht. In september wordt eerst de bestaande uitstootdoelstelling nog eens tegen het licht gehouden.

De Europese Commissie liet eerder wel al verstaan dat de huidige doelstelling – een reductie met 40 procent ten opzichte van 1990 – naar 50 tot 55 procent getild zou moeten worden. Pas volgend jaar juni moet duidelijk worden wat dat zou betekenen voor de individuele doelstellingen van elke lidstaat.

,,Aanpassingen zijn een essentieel element van onze strategie”, aldus Timmermans. Bosbranden, mislukte oogsten en overstromingen laten dat volgens hem zien. ,,Iemand moet dan vaststellen of we nog op koers liggen.”

Klimaatverandering is een ‘enorm en existentieel probleem’. In de strijd daartegen vroeg Timmermans ‘partners wereldwijd ons op deze reis te vergezellen. Ik zit graag in een wedstrijd waarin iedereen wint’. Al met al werd het toch een wat verzuurd feestje waarvoor het Zweedse klimaaticoon Greta Thunberg als speciale gast in de Brusselse vergaderzaal was uitgenodigd.

Het idee was dat de Europese Commissie geschiedenis ging schrijven met een Klimaatwet die de EU wereldwijd op de kaart zou zetten als hét voorbeeld in de strijd om de planeet van de ergste gevolgen van opwarming te redden. Dat blijkt nog steeds mogelijk, maar het begin was stroef.

De Green Deal wordt vergezeld van investeringsplannen en een fonds om landen die buitenproportionele inspanningen moeten doen voor de overgang naar een klimaatneutrale economie te steunen.

Timmermans’ klimaatwet geeft Europese Commissie meer bevoegdheden

NU 04.03.2020 De in december gepresenteerde Europese Green Deal is woensdag in een Europese klimaatwet gegoten, waarmee het doel om in 2050 klimaatneutraal te zijn juridisch is vastgelegd. Het Europees Parlement (EP) en de lidstaten moeten nog instemmen met de wet.

In het wetsvoorstel van Eurocommissaris Frans Timmermans staat onder meer dat de Europese Commissie (EC) bevoegdheden krijgt om tussentijds emissiedoelen aan te passen en lidstaten ter verantwoording te roepen als zij zich onvoldoende inspannen.

De goedkeuring van EP en de lidstaten zal niet zonder slag of stoot gaan. Het wetsvoorstel heeft woensdag al op veel kritiek vanuit het parlement kunnen rekenen. De parlementariërs zijn bang dat ze buitenspel komen te staan, omdat de commissie meer macht krijgt. Volgende week staat in Straatsburg een debat over de wet op de agenda. Het parlement kan de wet dan ook verwerpen.

Om ervoor te zorgen dat de EU in 2050 klimaatneutraal is, wil de commissie dit doel en de weg daarnaartoe wettelijk vastleggen. Zo bevat de Klimaatwet een mechanisme om de vooruitgang bij te houden, wat om de vijf jaar wordt geëvalueerd. De commissie kan dan elke vijf jaar de emissiedoelen op eigen initiatief aanscherpen.

Daarnaast krijgt de commissie bevoegdheid om aanbevelingen te doen aan lidstaten als hun inspanningen niet in overeenstemming zijn met de plannen van Timmermans. De lidstaten zullen verplicht zijn om rekening te houden met deze aanbevelingen, maar of er ook sancties kunnen volgen is niet vastgelegd in de klimaatwet.

Zie ook: Dit staat er in de ‘Green Deal’ van de Europese Commissie

Doelstelling van 2030 staat ook nog ter discussie

De lidstaten – met uitzondering van Polen – werden het in december vorig jaar eens over de ambitie om in 2050 het eerste klimaatneutrale continent ter wereld te zijn. Dit betekent dat de volledige uitstoot van broeikasgassen wordt gecompenseerd, waardoor de uitstoot niet bijdraagt aan klimaatverandering. Omdat alle lidstaten unaniem akkoord moeten gaan met deze doelstelling zal dit komende zomer opnieuw op de agenda staan.

Om dit doel te halen heeft Timmermans in december voorgesteld om in 2030 de uitstoot ten opzichte van 1990 met 50 tot 55 procent terug te dringen. Ook hierover wordt nog fel gedebatteerd. De huidige doelstelling voor 2030 staat op 40 procent. Later dit jaar zal de Eurocommissaris met een definitief reductiedoel komen.

Klimaatsessie NUjij

Lees meer over: Klimaat  Europese Unie  frans timmermans  Green Deal  Europese politiek

Timmermans wil meer klimaatmacht, fel verzet in Europees Parlement

NOS 04.03.2020 De Europese Commissie krijgt de macht om het klimaatbeleid van landen aan te scherpen. De commissie mag landen die niet voldoende hun best doen om de afgesproken doelen te halen een tik op de vingers geven. Dat staat in de klimaatwet, die later vandaag door Eurocommissaris Frans Timmermans wordt gepresenteerd.

Timmermans wil de mogelijkheid hebben om tussentijds in te grijpen. Hij is bang dat anders het doel om in 2050 een klimaatneutraal Europa te hebben niet gehaald wordt, zo blijkt uit de tekst.

Bijna alle Europese regeringsleiders spraken in december af dat de EU in 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 50 tot 55 procent moet verlagen en in 2050 klimaatneutraal moet zijn, maar voor het definitieve besluit is het nodig dat alle EU-lidstaten instemmen. Polen lag toen nog dwars, omdat het land zich afvraagt of de doelen voor hen wel haalbaar zijn. Komende zomer valt het definitieve besluit.

Dwang

De plannen van Timmermans leiden tot fel verzet in het Europees Parlement. Bij het CDA, dat ook de uitgelekte versie van de nieuwe klimaatwet heeft gelezen, noemen ze het overdracht van macht. Europarlementariër Esther de Lange omschrijft het als “een machtstransfer”.

Volgens de tekst uit het wetsvoorstel is de maatregel nodig om bij te sturen als het de verkeerde kant op gaat. Jan Huitema van de VVD vindt dat niet slim. “Hiermee jaag je mensen tegen je in het harnas. Je moet zorgen dat je steun hebt van burgers en bedrijven. Verleiden en niet dwingen.”

Door meer macht naar de Europese Commissie over te hevelen wordt niet alleen de rol van de regeringsleiders kleiner, ze verliezen in feite hun vetorecht. Dat geldt ook voor het Europees Parlement. Bas Eickhout van GroenLinks baalt enorm van de discussie. Hij heeft het ook gelezen in de wetteksten. “Dit is natuurlijk een valse start van de hele ‘Green Deal’. Ik wil het hebben over meer ambitie in de klimaatmaatregelen, maar in plaats daarvan gaat de discussie nu over de procedure.”

Hoe nu verder

De klimaatwet moet nog worden goedgekeurd door zowel de Europese Raad, waarin de regeringsleiders van de EU-lidstaten zitten, als het Europees Parlement. Dat zal, zo zeggen alle politici die de NOS sprak, niet zonder slag of stoot gebeuren. Als dit plan doorgaat, dan mag het Europees Parlement alleen nog ja of nee zeggen als de Europese Commissie de bevoegdheid om in te grijpen gaat gebruiken. “Dat werkt niet. Met dwang ga je er echt niet komen”, zegt Huitema van VVD.

Een woordvoerder van de Europese Commissie laat weten dat het niet de bedoeling is om straffen uit te delen. “Het gaat om de klimaatneutraliteit, dat is de stip aan de horizon in 2050. We vullen alleen de weg daarnaartoe in, zoals is gevraagd door de regeringsleiders.”

De verwachting is dat volgende week in Straatsburg een fel debat over het wetsvoorstel zal worden gevoerd, waarbij zelfs de mogelijkheid aanwezig is dat de klimaatwet wordt verworpen.

Bekijk ook;

Nieuwe klimaatwet EU nu al onder vuur

AD 04.03.2020 Met het Zweedse klimaaticoon Greta Thunberg als speciale gast in de vergaderzaal wil de Europese Commissie vandaag geschiedenis schrijven met een nieuwe klimaatwet. Het gaat erom de EU wereldwijd op de kaart te zetten als voorbeeld in de strijd om de planeet van de ergste gevolgen van opwarming te redden.

De gelekte en nu al omstreden klimaatwet wordt vanmiddag door Eurocommissaris Frans Timmermans gepresenteerd. Een belangrijk moment in Brussel. Niet alleen omdat het het eerste wetgevende initiatief is van de nieuwe Commissie maar ook omdat dit in de wandelgangen het ‘kroonjuweel’ wordt genoemd van de Europese ‘Green Deal’ waaraan de rest van de wereld een voorbeeld zou moeten nemen.

Lees ook;

Lees meer

De plannen zijn ambitieus, vraag is of ze uitvoerbaar zijn. ‘De EU-wijde uitstoot en verwijdering van broeikasgassen moet uiterlijk tegen 2050 in evenwicht zijn’, zo staat in een gelekte versie van de klimaatwet. Concreet moeten de EU-landen binnen drie decennia netto geen broeikasgassen meer uitstoten.

Gele kaart

De commissie hoopt straks EU-landen die zich onvoldoende inspannen om Europa in 2050 klimaatneutraal te maken ter verantwoording te kunnen roepen. Als wordt vastgesteld dat een lidstaat tekortschiet om de tussentijdse doelen te halen dreigt een gele kaart. De lidstaat moet dan binnen een jaar verbetering tonen. Anders… ja, dat is nog niet helemaal duidelijk. Sancties worden in zo’n geval zeker nog niet aangekondigd maar de Commissie dreigt wel ‘de nodige maatregelen te treffen, in overeenstemming met de verdragen’.

Volgens een woordvoerder van de Europese Commissie is het zelfs niet de bedoeling om straffen uit te delen. ,,Het gaat om de klimaatneutraliteit, dat is de stip aan de horizon in 2050. We vullen alleen de weg daarnaartoe in, zoals is gevraagd door de regeringsleiders.”

Hoe dat moet gebeuren, laat de Commissie in het vage, zeggen critici. In september wordt de bestaande uitstootdoelstelling nog eens tegen het licht gehouden. De Commissie liet eerder wel al verstaan dat de huidige doelstelling -een reductie met 40 procent ten opzichte van 1990- naar 50 tot 55 procent getild zou moeten worden. Pas volgend jaar juni moet duidelijk worden wat dat zou betekenen voor de individuele doelstellingen van elke lidstaat.

Dwang

De plannen die Timmermans presenteert, worden dus niet met gejuich ontvangen. ‘De klimaatwet moet meer zijn dan een symbolische oefening’, laat de teleurgestelde fractie van de sociaal¬democraten al in een schriftelijke reactie weten. ‘Het is evident dat een doelstelling voor een vermindering van de uitstoot met minstens 55 procent tegen 2030 en een tussentijds doel voor 2040 bepaald moeten worden als de EU 2050 wil halen’.

Bij het CDA, dat ook de uitgelekte versie van de nieuwe klimaatwet heeft gelezen, spreekt een woordvoerster van ‘een machtstransfer’. De VVD vreest dat de klimaatambities te drammerig zijn. De klimaatwet moet nog worden goedgekeurd door zowel de Europese Raad, waarin de regeringsleiders van de EU-lidstaten zitten, als het Europees Parlement. De verwachting is dat volgende week in Straatsburg een fel debat over het wetsvoorstel zal worden gevoerd, waarbij zelfs de mogelijkheid aanwezig is dat de klimaatwet wordt verworpen.

Wat een stikstofdeken en de naderende campagne betekenen voor Rutte III

NOS 01.03.2020 Piepend en krakend gaat het kabinet-Rutte III het laatste jaar in. De politieke wil om de rit uit te zitten is er, want de regeringspartijen zien geen alternatief in samenwerking met andere partijen. Tegelijk is er weinig optimisme dat er nog grote besluiten worden genomen.

Er ligt een deken van stikstof over het kabinet en de verhoudingen tussen partijen worden steeds brozer.

Over ruim twaalf maanden staan er verkiezingen op de rol en die werpen hun schaduw vooruit. De vier regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, zijn steeds meer met zichzelf bezig en steeds minder met het belang van ‘hun’ kabinet. Dat kabinet heeft tot de stikstofcrisis zich aandiende een aantal grote besluiten genomen: een plan voor het klimaat, een pensioenakkoord en een deal over een kinderpardon.

Nog wat in de lucht

Maar sinds afgelopen zomer is het stikstof, stikstof en nog eens stikstof, beklagen sommige ministers zich. Het is maar zeer de vraag of het kabinet in het laatste jaar nog aan andere nieuwe ambities gaat toekomen. Terwijl er genoeg grote onderwerpen op de plank liggen. Er is woningnood, migratie blijft de gemoederen verhitten en naast stikstof hangt er nog wat in de lucht: CO2. De uitstoot daarvan moet van de rechter flink worden teruggebracht.

De coalitie wil zich inmiddels aan zo min mogelijk zware onderwerpen branden. Want waarom zou je aan de vooravond van de verkiezingscampagne nog compromissen sluiten, die daarna ín de campagne tegen je kunnen worden gebruikt?

Wopke-Wiebes

Sommigen in de coalitie denken dat het nog gaat lukken om een miljardenfonds voor grote investeringen op te richten. Het geld voor het fonds zou, tegen de lage rente die er nu is, geleend worden en wordt onder meer geïnvesteerd in infrastructuur, onderzoek en technologie. Het plan lekte kort voor Prinsjesdag uit, maar het fonds is er (nog) niet.

Informeel heet het het Wopke-Wiebesfonds, omdat CDA-minister Wopke Hoekstra én VVD-minister Eric Wiebes claimen geestelijk vader van het idee te zijn.

Partijen gunnen elkaar dus steeds minder en als je nog wat voor elkaar wil krijgen, moet het vóór de zomer. Want daarna staat álles in het teken van de campagne. Wat in ieder geval nog moet worden behandeld, is de Voorjaarsnota over de uitgaven op ministeries: waar gaat welk geld naartoe? Dat gaat niet zonder slag of stoot, want veel extra geld is er niet meer. Maar partijen willen nog wel successen binnenhalen waar ze in de campagne goede sier mee kunnen maken.

Zo zal CDA-minister Ferd Grapperhaus een grote claim neerleggen voor de bestrijding van drugscriminelen, wil minister Arie Slob van de ChristenUnie extra geld voor leraren, en moeten de twee ministers op Volksgezondheid (CDA’er Hugo de Jonge en VVD’er Bruno Bruins) onderling uitvechten wie opdraait voor de tekorten bij de verpleeghuizen.

Allemaal kwesties die mogelijk tot wrijving gaan leiden en er is al irritatie. VVD en CDA ruzieden onlangs over de marinierskazerne. En nog steeds raken sommige betrokkenen over de kook als het gaat over de halvering van de veestapel die middenin de stikstofcrisis werd voorgesteld door D66.

Zand in de machine

Bij de VVD leeft het idee dat er nog geoogst moet worden op het thema migratie. Twee weken geleden was er een Kamerdebat, maar tot ongenoegen van de VVD werd dat helemaal gekaapt door een D66-plan over arbeidsmigranten. En ook op het thema luchtvaart zijn er strubbelingen tussen deze partijen. De liberalen wilde koste wat kost dat Schiphol wordt uitgebreid en vliegveld Lelystad opengaat. D66 grijpt, volgens de VVD, juist alles aan om zand in de machine te strooien.

In deze vier-partijen-coalitie is nu over bijna alles wrijving, al is dat wel vooral op het niveau van ‘gewone’ Kamerleden. Hoe hoger in de boom, hoe beter de verhoudingen: de sfeer tussen de fractievoorzitters is nog steeds goed. De bazen van dit kabinet willen ook met het oog op de verkiezingen graag laten zien dat zij als ‘middenpartijen’ een alternatief zijn voor de polarisatie op de flanken.

Maar het is ook duidelijk dat het incasseringsvermogen niet groot meer is. Het zijn de onverwachte gebeurtenissen die een kabinet nog altijd kunnen opbreken. Stikstof was er zo één, het coronavirus kan een enorme impact krijgen en wat als Turkije Syrische vluchtelingen echt niet meer tegenhoudt?

Langstzittend

Een andere factor die tot instabiliteit kan leiden is de leiderschapsvraag bij sommige partijen. Profilerende kandidaat-leiders zijn immers niet het makkelijkst om mee samen te werken. In het CDA probeert de top een verbeten strijd tussen de twee kroonprinsen Wobke Hoekstra en Hugo de Jonge te voorkomen (en wat als Mona Keijzer zich ook nog meldt?). Bij D66 ligt de vraag voor of Rob Jetten de arena in moet met Sigrid Kaag.

Bij de ChristenUnie blijft het rustig op dit vlak, en ook bij de VVD lijkt het daar sterk op. Premier Rutte moet het nog beslissen, maar iedereen in de partij weet al wat het wordt. Ook daarom zal de VVD blijven investeren in dit kabinet: ze gunnen Mark Rutte het record van langstzittende premier ooit.

Hoe duur wordt het nu écht om je huis ‘klimaatproof’ te krijgen?

AD 14.02.2020 Na de rekenblunder van het PBL doemt de vraag op: hoe duur wordt het nu écht om je huis ‘klimaatproof’ te krijgen? Niemand die het weet. Maar dat de operatie duurder wordt dan gedacht, staat wel vast.

Nico Hoogervorst is ‘senior wetenschappelijk onderzoeker’ bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Deze week erkende hij in deze krant dat de klimaatkosten voor het vergroenen van Nederlandse huizen te laag zijn ingeschat.

Bij de doorrekening van het Klimaatakkoord, vorig jaar, zijn Hoogervorst en zijn collega’s ‘enkele kostenposten’ vergeten. In een persbericht dat het PBL verstuurde – na de publicatie in deze krant – staat dat de nationale kosten ‘slechts enkele procenten’ toenemen als de rekenfout wordt rechtgezet.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

  1. Wat heeft het PBL nou precies verkeerd gedaan?

Bij de doorrekening van vorig jaar raamde het PBL dat het vergroenen van huizen tot 2030 enkele honderden miljoenen euro’s per jaar zou kosten. In april volgde een analyse waarin het PBL de kosten per type woning schatte. Daar ging het mis: het PBL vergat extra kosten voor aannemers, verhuisvergoedingen voor huurders en hogere rentepercentages voor klimaatleningen.

Hoeveel duurder het wordt, kan onderzoeker Hoogervorst niet zeggen. ,,Het gaat om grote bedragen’’, zei hij wel. Dat lijkt in tegenspraak te zijn met ‘slechts enkele procenten’. Maar wanneer het over honderden miljoenen euro’s gaat, tikt elke procent aan. Wat het verschil precies is, kan het PBL nog altijd niet zeggen.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD) en premier Mark Rutte tijdens een debat over de doorrekening van het Klimaatakkoord. © ANP

  1. Hoe duur wordt het om mijn huur- of koophuis van het gas af te halen, zoals het kabinet graag wil?

In de PBL-analyse van april vorig jaar staat dat het 22.000 euro kost om een gemiddeld huurhuis all-electric te maken. Een woning ‘hybride’ maken (deels gas en deels elektrisch) kost 12.000 euro. En een huurhuis op het warmtenet aansluiten zou zo’n 19.000 euro kosten. Voor een koophuis zouden de bedragen enkele duizenden euro’s hoger zijn. En, meldde het PBL in april al, dit zijn kosten zónder btw. Het planbureau berekent altijd ‘nationale kosten’: belastingen en subsidies worden daarbij niet meegeteld.

De PBL-berekeningen waren tegen het zere been van woningcorporatiekoepel Aedes en het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Volgens hen zijn de klimaatkosten véél hoger. Uit onderzoek in opdracht van Aedes zou blijken dat het zo’n 50.000 euro kost om een huurhuis all-electric te maken: dat is twee keer zoveel als het PBL had berekend. Hybride kost volgens Aedes 10.000 meer en een huurhuis op warmtenet aansluiten zou 12.000 euro duurder zijn.

Na overleg met Aedes en EIB erkende het PBL dat er kostenposten over het hoofd zijn gezien. Ook zijn sommige posten te laag ingeschat. Maar de enorme verschillen die Aedes noemt, kloppen volgens het PBL niet.

  1. Wanneer weten we wél wat het gaat kosten?

Het PBL komt later dit jaar met nieuwe berekeningen. ,,Wij kunnen niet exact zeggen wat het iedere burger gaat kosten’’, zegt minister Knops van Binnenlandse Zaken nu al. Hij geeft volgende week tekst en uitleg over de kwestie in de Tweede Kamer.

Knops: ,,De kosten verschillen per persoon: woon je in een oud of nieuw huis, doet jouw wijk mee aan de proef met aardgasvrije wijken, ben je huurder of koper?’’ Volgens Knops moeten de PBL-cijfers ‘opnieuw worden doorgerekend’ en valt pas daarna te zeggen of de klimaatkosten daadwerkelijk hoger zullen uitvallen.

Lees: 637 kilometer lange dijk als noodoplossing tegen klimaatverandering AD 14.02.2020

Zorgen om gevolgen klimaatblunder: ‘Straks krijgen we niemand meer op het groene spoor’

AD 14.02.2020 De nieuwste rekenblunder van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) leidt tot woede in Den Haag. Regeringsfracties VVD en CDA vrezen dat het klimaatbeleid zo niet meer te verkopen valt aan de burger. Ook de grote steden zijn niet blij met de ‘ondermijning’ van hun vergroeningsplannen.

De PBL-rekenmeesters moeten snel intern orde op zaken stellen na de zoveelste misrekening over klimaatkosten, zo eist de Tweede Kamer. Eerder werden al meerdere blunders gemaakt bij de presentatie van cijfers over elektrisch rijden, de CO2-uitstoot en de energierekening. Nu komt daar een foute som bij over de kosten voor eigenaren van duurzamere woningen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Gisteren kwam naar buiten dat huiseigenaren en woningcorporaties meer geld kwijt zijn dan voorzien om huizen te vergroenen. Het PBL claimt echter alleen de nationale kosten te hebben berekend, die na herberekening ‘slechts enkele procenten hoger’ uitkomen. De cijfers zeggen echter niets over de kosten (zoals btw) waar burgers direct mee te maken krijgen.

List en bedrog

Het gaat altijd om ramingen. Heb je ooit een raming meegemaakt die je niet hoeft bij te stellen?, aldus Klimaatminister Wiebes.

PVV en Forum voor Democratie spreken van ‘list en bedrog’ door de rekenmeesters en het kabinet. Maar ook gematigder fracties fronsen hun wenkbrauwen over de opschudding die wederom ontstaat rond een PBL-stuk. En bij bestuurders van grote steden heerst naar verluidt ook frustratie over deze zoveelste ‘ondermijning’ van de klimaatplannen die zij moeten uitvoeren.

VVD-Tweede Kamerlid Mark Harbers zegt erover: ,,Rekenmeesters zoals het PBL moeten een veilig anker zijn als we beleid maken. Nu is weer gebleken dat deze organisatie nog wat te leren heeft. Wellicht moet het planbureau niet alles zelf willen doen, maar berekeningen waar ze geen verstand van hebben, overlaten aan bijvoorbeeld het Centraal Planbureau.’’

Ruim een jaar geleden was al aan de orde dat die berekening wellicht niet klopte, zo stelt CDA-Kamerlid Eric Ronnes vast: ,,Nu komt de aap uit de mouw. De cijfers blijken onjuist. Moeten we nu terug naar de tekentafel, zijn alle aannames voor het klimaatakkoord wel juist? Want haalbaarheid en betaalbaarheid zijn belangrijk, mensen komen anders in de problemen.’’

Klimaatminister Wiebes probeert het oproer ondertussen te sussen. ,,Het gaat altijd om ramingen. Heb je ooit een raming meegemaakt die je niet hoeft bij te stellen?’’

Draagvlak

De blunders van het Planbureau voor de Leefomgeving schaden desalniettemin het draagvlak voor de afspraken in het klimaatakkoord. Burgers en lagere overheden, die een hoofdrol spelen bij de uitvoering, verliezen zo vertrouwen in het vergroeningsbeleid.

Wij proberen burgers enthousi­ast te krijgen voor kabinets­plan­nen in hun stad en dan gebeurt dit, aldus Ambtenaren en wethouders van de grote steden in onderling contact.

Ambtenaren en wethouders van de grote steden reageerden gistermorgen ontstemd toen ze deze krant lazen. Volgens ingewijden werd in onderling contact over het nieuws de laatste misrekening van het PBL – over de kosten van vergroening van huizen voor eigenaren – ervaren als ‘ondermijning’ van het draagvlak .

,,Wij proberen de burgers enthousiast te krijgen voor de uitwerking van kabinetsplannen in hun stad en dan gebeurt er dit. Straks krijgen we niemand meer op het groene spoor’’, klinkt het.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is eveneens verontrust. Een woordvoerder zegt: ,,De rekening mag niet bij inwoners van onze gemeenten komen te liggen. Zo’n publicatie over het PBL doet het vertrouwen nooit goed, de cijfers moeten gewoon kloppen.’’

Geloofwaardigheid

Je komt als planbureau in riskant vaarwater terecht als je politiek beleid moet onderbou­wen. Dat alles fake news is, dreig je dan te bevestigen, aldus Hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen (Universiteit van Tilburg) .

Ook in politiek Den Haag wordt gevloekt over de kersverse kwestie. Een bron in de top van de coalitie zegt: ,,De echte schade van dit verhaal is de geloofwaardigheid aan het overheidsinstituut PBL.’’ Want er is een inmiddels een indrukwekkende reeks van missers opgebouwd.

Eerst waren daar meermaals de veel te lage PBL-inschattingen van het aantal elektrische auto’s dat burgers zouden aanschaffen. Ook was er – mede door het gebruik van oude cijfers – een verkeerde berekening van de energierekening. En het PBL moest al na zes weken een veel te optimistische som corrigeren over het halen van de CO2-doelen voor 2020. En nu dus de kwestie met de verduurzaming van woningen.

Het PBL schermt er na de publicatie in deze krant in een verklaring mee de reële definitieve kosten helemaal niet te kunnen inschatten op dit moment. ,,Wat de feitelijke kosten uiteindelijk worden, zal afhangen van bijvoorbeeld subsidieregelingen en toekomstige efficiencyverbeteringen in de bouwsector’’, meldt de organisatie. Ook wordt alleen gekeken naar de nationale kosten van de geplande verduurzaming van woningen, niet hoezeer de afzonderlijke burger de groene maatregelen in zijn portemonnee zal voelen. Met dit excuus nemen wetenschappers en politici geen genoegen.

Hoogleraar bestuurskunde Paul Frissen (Universiteit van Tilburg) zegt: ,,Je komt als planbureau in riskant vaarwater terecht als je politiek beleid moet onderbouwen. Dat alles fake news is, dreig je dan te bevestigen. Hier gaan populistische partijen meteen mee aan de haal. Maar als je je wetenschappelijke waarheid in de politiek arena neerlegt, wordt dat nu eenmaal onderdeel van het politieke spel.’’

Misrekening

Zo lieten Geert Wilders (PVV) en Thierry Baudet (Forum voor Democratie) zich gisteren luidkeels horen over de misrekening van het PBL. Wilders: ,,Leugens van de Groene Khmer! Het is allemaal nog veel duurder. We zijn keihard voor de gek gehouden en de al schaarse huizen worden zo nog duurder en meer onbetaalbaar.’’ Baudet: ,,En helaas krijgen we wéér gelijk over de astronomische kosten van de absurde ‘transitie’.’’

Wij moeten alles dubbel checken, de fundering moet kloppen, aldus Eric Ronnes, Kamerlid CDA.

Maar ook de coalitiepartijen zijn niet blij met de vijfde blunder op rij. ,,In een tijd van weinig vertrouwen helpt het niet dat het PBL zo slecht schat’’, zegt CDA’er Eric Ronnes. ,,We moeten alles dubbel checken, de fundering moet kloppen. De overheid kan niet zomaar financieel bijspringen. Wat is dan de consequentie voor verduurzaming, moeten er andere keuzes worden gemaakt? Dat wil ik nu weten van het kabinet.’’

Mark Harbers (VVD) wijst wel op de ‘hijgerigheid’ die er volgens hem ontstaat als er iets moet worden herberekend. ,,Dat zal bij klimaatbeleid de komende tientallen jaren echt nog vaker voorkomen. Het is aan het kabinet na deze boodschap van het PBL om nu met een oplossing te komen zodat de maatregelen ‘woonlasten-neutraal’ blijven, zoals ze hebben beloofd.’’

Klimaatminister Wiebes bevestigt dat de vergroening van Nederland een langjarig proces is. ,,In het klimaatakkoord hebben we uitgezet hoe we dat de komende tien jaar willen doen. Ik verwacht dat we aan één stuk door gedwongen zullen zijn om daar verbeteringen in aan te brengen, dingen aan te passen.’’ Het kabinet zal steeds tegen allerlei problemen en nieuwe feiten aanlopen, bezweert hij. ,,Het gaat heus niet op de automatische piloot.’’

Vergroenen

Toch willen meerdere politieke partijen nu dat het kabinet – eerst via een brief en snel daarna in de Tweede Kamer – zelf vertelt hoeveel huiseigenaren nou écht kwijt zijn voor het vergroenen van hun huizen. Dat kan volgende week al als minister Knops (Binnenlandse Zaken) toevallig een debat heeft met parlementariërs over dit onderwerp.

Daarbij wil SP’er Sandra Beckerman niet alleen de schuld neerleggen bij het planbureau, laat ze weten. Beckerman zegt: ,,Wat is er in het PBL gestopt door het kabinet en wat krijg je er dan uit? Ze vergelijken daar appels met peren, terwijl wij willen weten wat dit betekent voor individuele eigenaren en bewoners. Wij steunen het huidige klimaatbeleid alleen als het rechtvaardig is, en we willen inzicht in verdeling van lusten en lasten. Heldere antwoorden van het kabinet zijn nu allereerst nodig, en daarna voeren we graag de politieke discussie.’’

Ze vergelij­ken daar appels met peren, terwijl wij willen weten wat dit betekent voor individue­le eigenaren en bewoners, aldus Sandra Beckerman, Kamerlid SP,

Een analyse van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). © PBL

Planbureaus worden te serieus genomen

AD 14.02.2020 Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is er niet zo veel aan de hand. De kosten voor het isoleren en van het gas afhalen van woningen vallen weliswaar duurder uit dan vorig jaar voorspeld, maar het gaat ‘slechts om enkele procenten’. En volgens Klimaatminister Wiebes worden ramingen nu eenmaal ‘altijd aangepast’.

Die sussende woorden staan in schril contrast tot wat Ed Nijpels, de voorzitter van het klimaatberaad, vorig jaar zei. Bij de presentatie van alle plannen om Nederland de komende decennia te vergroenen, zei hij dat we eens moesten eens ophouden de cijfers van het PBL in twijfel te trekken. We moesten ze als ‘feiten gebruiken’. Maar dat is nou precies waar het mis gaat. Kabinet en Tweede Kamer baseren hun beleid op aannames van de planbureaus. Maar hun voorspellingen zitten er nogal eens naast. De toekomst is immers niet te voorspellen.

Dat geldt ook voor het gerenommeerde Centraal Planbureau dat elk jaar de economische groei en de koopkracht voorspelt. Het was toenmalig CPB-directeur Van Geest die terecht zei dat de politiek zich niet moest blindstaren op die koopkrachtcijfers. Maar dat is wel wat er altijd gebeurt. Elk jaar weer worden dure beslissingen genomen zodat de koopkrachtplaatjes er op papier voor iedereen beter uitzien, terwijl die gemiddelden helemaal niks zeggen over de werkelijkheid.

Bij de voorspellingen van het PBL gaat het eender. Dat planbureau is relatief nieuw en werkt met modellen die amper te controleren zijn. Desalniettemin worden er op basis van PBL-berekeningen grote beslissingen genomen. En dat leidt nog wel eens tot brokken. Zo viel een subsidieregel voor elektrische auto’s veel duurder uit doordat het PBL een verkeerde voorspelling had gedaan.

Het PBL geeft nu toe dat de kosten voor het vergroenen van onze huizen hoger uitvallen dan vorig jaar werd voorgespiegeld. Maar ondertussen is de hele transitie al wel door de Tweede Kamer in gang gezet. De kosten zouden voor iedereen behapbaar zijn, werd gezegd. Logisch dat veel burgers nu denken: hallo, welke verrassingen staan ons nog meer te wachten? Om het eerlijke verhaal aan de burger te kunnen vertellen, moet niet alleen het PBL de boel op orde krijgen. Politici moeten voorzichtiger zijn met het presenteren van voorspellingen als beloftes.

Planbureau voor de Leefomgeving opnieuw de mist in

Elsevier 13.02.2020 en pijnlijke rekenfout van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL): het verduurzamen van anderhalf miljoen huizen gaat 40 tot 50 procent meer kosten dan de eerder geschatte honderden miljoenen euro’s. Volgens minister Eric Wiebes (VVD) blijven de plannen betaalbaar.

Waarmee heeft het Planbureau zich misrekend?

In het Klimaatakkoord is afgesproken om anderhalf miljoen huizen in Nederland te verduurzamen. Die huizen krijgen een betere isolering en gaan van het gas af. Het PBL maakte vorig jaar een schatting van de kosten: ‘honderden miljoenen’ euro’s.

De vereniging van woningcorporaties Aedes beklaagde zich direct na de bekendmaking van die cijfers al over de rekensom. Volgens Aedes kosten de ingrepen miljarden euro’s, zo’n 40 tot 50 procent meer dan de eerdere schatting. Na de klacht ging de vereniging in gesprek met de rekenmeesters van het PBL. Die erkennen nu, na vragen van het Algemeen Dagblad, dat zij niet alle kostenposten hebben meegenomen in de berekening.

Wat heeft het PBL over het hoofd gezien?

In het NOS Radio 1 Journaal zei PBL-onderzoeker Nico Hoogervorst dat er ‘een paar kleine kostenposten zijn vergeten’. Zo is niet meegerekend dat de ondernemers die huizen verbouwen ook winst willen maken en extra kosten berekenen om zich tegen ondernemersrisico’s in te dekken.

Lees ook: Klimaatakkoord is de achilleshiel van Rutte III

Ook heeft het Planbureau niet gerekend op de hogere kosten van architecten, constructeurs en installatieadviseurs die door de extra vraag ontstaan. Hoogervorst belooft Aedes dat die kosten bij de volgende doorrekeningen van het Klimaatakkoord worden meegenomen. Volgens de onderzoeker blijft de doorrekening van het PBL nog steeds betrouwbaar en gaat het slechts om kleine verschillen.

Uit de doorrekening van het Klimaatakkoord bleek dat de verduurzaming van huizen een relatief kostbare maatregel is, terwijl nog onzeker is wat het aan baten oplevert.

Ging het Planbureau al eerder in de fout?

De rekenfout van het Planbureau is de nieuwste in een reeks. Vorig jaar waren politici woedend nadat het PBL oude cijfers had gebruikt om de stijging van de energierekening te berekenen. Door die foute berekening ging minister van Economische Zaken Eric Wiebes ervan uit dat de energierekening in 2019 maximaal 108 euro hoger zou zijn dan in 2018. Uiteindelijk bleek de rekening voor een gezinshuishouden gemiddeld met 334 euro te stijgen.

Wiebes sprak eerder van ‘bangmakerij’ toen energievergelijkingssites waarschuwden voor de hogere energierekening. Na de blunder moest Wiebes in de Tweede Kamer door het stof.

Het Planbureau onderschatte eerder het bereik van elektrische auto’s. Een stekkerauto haalde al in 2018 het aantal kilometers dat het PBL voorzag voor 2050.

Hoe reageren politici op de nieuwe rekenfout?

Politieke partijen reageren verontwaardigd op de onzorgvuldigheid van het Planbureau voor de Leefomgeving. PVV-leider Geert Wilders noemt het de ‘leugens van de Groene Khmer’, een zinspeling op het Cambodjaanse dictatoriale regime in de tweede helft van de vorige eeuw. Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet ziet zijn gelijk bevestigd dat de kosten van het Klimaatakkoord hoger uitvallen. Volgens hem gaat het om 1.000 miljard euro.

  Thierry Baudet (@thierrybaudet)

Volgens minister Wiebes is de rekenfout te overzien en past het Planbureau de ramingen voortdurend aan. ‘Sommige zaken blijken goedkoper dan gedacht, andere dingen duurder. Steeds weer pas je je ramingen aan, maar het uitgangspunt blijft dat het voor iedereen betaalbaar blijft.’

Gerelateerde artikelen;

Klimaatrekening hoger: ‘Ik ga door met verduurzamen, het is maar geld’

RTL 13.02.2020 Door foute berekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving pakt het verduurzamen van woningen duurder uit dan verwacht. De kosten zullen enkele procenten hoger uitkomen dan geraamd. Laten we ons hierdoor tegenhouden? Het klimaatpanel van RTL Nieuws reageert. “Ik niet, maar andere mensen gaan nu minder snel verduurzamen.”

het klimaatpanel zitten pioniers en sceptici. Sommige panelleden hebben hun dak vol met zonnepanelen, anderen vinden klimaatverandering maar een hype. Maar één ding hebben ze gemeen: het klimaat houdt de leden van het klimaatpanel allemaal bezig. Drie mensen reageren op de ophef die is ontstaan over de berekeningen.

Lees ook:

Rekenfout klimaatplan: vergroening huizen stuk duurder dan voorgespiegeld

Mariam: ‘Ik laat me niet leiden door cijfers, ik doe waar ik me goed bij voel’

Mariam in haar nieuwe huis in Almere. © Renske Holwerda

“Ik snap wel dat mensen boos worden als ze lezen over berichten waarin staat dat berekeningen, waarop je zou moeten kunnen vertrouwen, in twijfel worden getroffen. Ik laat me niet leiden door cijfers. Ik handel omdat ik dingen belangrijk vind. We zijn allemaal verantwoordelijk voor de aarde. Het begint bij jezelf.”

“We hebben een nieuw huis laten bouwen in Almere, met zonnepanelen. Ons huis is heel goed geïsoleerd. Ook hebben we vier verschillende bakken om afval te scheiden. En geen gas, maar stadsverwarming.”

“De investeringen zijn goed voor de waarde van je huis en portemonnee. Onze energierekening is per maand van 150 euro naar 75 euro gegaan. Maar we doen het vooral omdat we het belangrijk vinden om voor de aarde te zorgen. Ik voel me verantwoordelijk. Ook als verduurzamen duurder wordt, zou ik me niet laten tegenhouden. Het gaat niet alleen om het geld, maar om de toekomst van de aarde.”

Souraya: ‘We zijn volkomen doorgeslagen’

Souraya © Renske Holwerda

“Ik ben totaal niet verbaasd dat er fouten worden gemaakt bij berekeningen. Zo gaat het toch altijd?”

“Heel eerlijk, ik vind het klimaatprobleem enorm opgeblazen. Het is hype geworden waar ik nogal moe van word. Ik woon in Almere in een huis uit 1990 of zo. Ik wil wel verduurzamen. Zonnepanelen en isolatie, daar denk ik over na. Ik heb ook stadsverwarming.

Die verduurzaming doe ik voor mijn portemonnee en niet vanwege het klimaat. Natuurlijk, de plasticsoep in zee kan minder, maar of wij daar iets aan kunnen doen? Ons land moet altijd maar voorop lopen, maar die koeien in België en Duitsland stoten net zoveel gassen uit hoor.”

Jaco: ‘Bang dat mensen zich laten tegenhouden’

Jaco: ‘Ik ben bang dat anderen zich nu sneller laten tegenhouden’ © Renske Holwerda

“Ik heb zelf al heel veel gedaan aan mijn huis in Veere. Zonnepanelen, een elektrische boiler en nu ben ik bezig met een waterstofketel. Ik laat me niet tegenhouden door berichten over berekeningen van planbureaus. Ik ben namelijk al ver op weg als het gaat om verduurzamen.”

“Waar ik wel bang voor ben, is dat mensen die nog aan het begin staan zich hierdoor laten tegenhouden. Dat zou ik jammer vinden. Daarom is het slecht nieuws dat de kosten hoger uit lijken te komen. Mensen gaan nu toch sneller denken: zie je wel dat ik veel duurder uit ben!”

“Ik investeer in mijn huis omdat het mijn portemonnee een pleziertje doet. Maar ook omdat ik me zorgen maak over ons klimaat. Daar mag je je ogen niet voor sluiten. Ik ben dan al wel 62 jaar, ik wil dat ook mijn kinderen en kleinkinderen een toekomst krijgen.”

Verduurzamen woningen: hoe zit het met de kosten?

  • De kosten die Nederland de komende decennia maakt om woningen te verduurzamen, zullen volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) enkele procenten hoger uitkomen dan eerder geraamd.
  • Het PBL erkent dat diverse kleine kostenposten niet zijn meegenomen in de raming.
  • Zoals bijvoorbeeld kosten die woningcorporaties maken bij een renovatie. Zoals het plaatsen van steigers.
  • Ook gaat de raming ervan uit dat cv-ketels worden vervangen op het moment dat een ketel toch al vervangen zou moeten worden.
  • Ook de verhuiskosten vallen mogelijk hoger uit dan eerder berekend als een woning ingrijpender wordt gerenoveerd.
  • In het vervolg neemt het planbureau ook zulke kosten mee.

RTL Nieuws; Planbureau voor de Leefomgeving   Klimaat

Minister juist ‘gerustgesteld’ door nieuwe cijfers planbureau

MSN 13.02.2020 Minister Eric Wiebes (Klimaat) is juist gerustgesteld dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) cijfers bijstelt als dat nodig blijkt. “Dit is precies wat we van ze verwachten”, zegt de bewindsman.

Het AD meldde donderdag dat het PBL de kosten van het verduurzamen van anderhalf miljoen huizen tot 2030 te laag heeft ingeschat. Bedragen waar aannemers rekening mee houden voor winst en risico zouden niet zijn meegerekend.

Dat laatste ontkent het PBL. “In de analyse voor het Klimaatakkoord hebben wij gekeken naar de extra kosten voor de samenleving als geheel”, schrijft Hans Mommaas, de directeur van het planbureau, in een reactie. “Actuele gegevens en inzichten” zorgen voor een bijgestelde kostenberekening, aldus Mommaas. Die komt bovendien slechts enkele procenten hoger uit.

Aanpassing beleid

“Elke keer als er door experts of uit de praktijk blijkt dat een cijfer moet worden bijgesteld, dan doen ze dat,” zegt Wiebes. “Het gaat altijd om ramingen. Heb je ooit een raming meegemaakt die je niet hoeft bij te stellen?” Volgens de minister worden de cijfers steeds bijgesteld als nieuwe informatie beschikbaar is.

De bewindsman beaamt dat nieuwe cijfers ook een aanpassing van het beleid kunnen betekenen. “In het klimaatakkoord hebben we uitgezet hoe we dat de komende tien jaar willen doen. Ik verwacht dat we aan één stuk door gedwongen zullen zijn om daar verbeteringen in aan te brengen, dingen aan te passen.” Het kabinet zal steeds tegen “allerlei problemen en nieuwe feiten” aanlopen. “Het gaat heus niet op de automatische piloot.”

Wiebes tilt niet zwaar aan verkeerde cijfers klimaatplan

NOS 13.02.2020 Minister Wiebes vindt het niet zo erg dat de berekeningen van de kosten van het Klimaatakkoord anders liggen dan eerder werd gedacht. Volgens hem worden er zo vaak cijfers veranderd als de inzichten anders worden.

“Voortdurend worden er ramingen aangepast”, zegt Wiebes. “Sommige zaken blijken goedkoper te zijn dan gedacht, andere dingen blijken duurder te zijn. Steeds weer pas je je ramingen aan, maar het uitgangspunt blijft dat het voor iedereen betaalbaar blijft.”

Vanochtend bleek dat het Planbureau voor de Leefomgeving fouten heeft gemaakt bij het maken van de berekeningen over het vergroenen van huizen. Daardoor zijn huiseigenaren en woningcorporaties meer geld kwijt dan het kabinet tot nu toe had gemeld.

Geen maatregelen

Wiebes zegt dat hij zich niet gaat bemoeien met de berekeningen van het planbureau, nu er fouten zijn gemaakt. De afspraak is volgens hem dat de berekeningen continue worden aangepast, zodat de cijfers zo goed mogelijk zijn.

“Soms gaan ze omlaag, soms gaan ze omhoog, maar altijd moet het Rijk ervoor zorgen dat het haalbaar en betaalbaar blijft”, zegt Wiebes.

De minister is niet van plan om maatregelen te nemen tegen het Planbureau voor de Leefomgeving. “Ik ben juist blij met een planbureau dat de ramingen bijstelt. Alle nieuwe inzichten worden hier verwerkt en dat doen we al tientallen jaren zo.”

‘Groene Khmer’

In de Tweede Kamer is meer ophef over de rekenfouten. De PVV en Forum voor Democratie zien zich bevestigd in hun oordeel dat het kabinet de burger de kosten voor de klimaattransitie steeds veel te laag voorspiegelt.

“Helaas krijgen we wéér gelijk over de astronomische kosten van de absurde ‘transitie”‘, twittert FvD-voorman Baudet. PVV-leider Wilders spreekt van “leugens van de Groene Khmer”. “We zijn keihard voor de gek gehouden.”

CDA’er Ronnes wil weten of de het kabinet de plannen voor het verduurzamen van huizen nu gaat aanpassen. GroenLinkser Van der Lee vindt dat de regering meer geld opzij moet zetten “om onrendabele toppen te financieren, als investeringen in eigen huis niet terugkomen via lage energierekening”.

Bekijk ook;

Minister Wiebes juist ’gerustgesteld’ door nieuwe cijfers Planbureau

Telegraaf 13.02.2020  Minister Eric Wiebes (Klimaat) is juist gerustgesteld dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) cijfers bijstelt als dat nodig blijkt. „Dit is precies wat we van ze verwachten”, zegt de bewindsman.

Het AD meldde donderdag dat het PBL de kosten van het verduurzamen van anderhalf miljoen huizen tot 2030 te laag heeft ingeschat. Bedragen waar aannemers rekening mee houden voor winst en risico zouden niet zijn meegerekend.

BEKIJK OOK:

Groen Planbureau vaker onder vuur door missers

BEKIJK OOK:

Kosten vergroenen huizen vallen hoger uit: ’Leugens van de Groene Khmer’

Dat laatste ontkent het PBL. „In de analyse voor het Klimaatakkoord hebben wij gekeken naar de extra kosten voor de samenleving als geheel”, schrijft Hans Mommaas, de directeur van het planbureau, in een reactie. „Actuele gegevens en inzichten” zorgen voor een bijgestelde kostenberekening, aldus Mommaas. Die komt bovendien slechts enkele procenten hoger uit.

„Elke keer als er door experts of uit de praktijk blijkt dat een cijfer moet worden bijgesteld, dan doen ze dat”, zegt Wiebes. „Het gaat altijd om ramingen. Heb je ooit een raming meegemaakt die je niet hoeft bij te stellen?” Volgens de minister worden de cijfers steeds bijgesteld als nieuwe informatie beschikbaar is.

De bewindsman beaamt dat nieuwe cijfers ook een aanpassing van het beleid kunnen betekenen. „In het klimaatakkoord hebben we uitgezet hoe we dat de komende tien jaar willen doen. Ik verwacht dat we aan één stuk door gedwongen zullen zijn om daar verbeteringen in aan te brengen, dingen aan te passen.” Het kabinet zal steeds tegen „allerlei problemen en nieuwe feiten” aanlopen. „Het gaat heus niet op de automatische piloot.”

BEKIJK MEER VAN; milieupolitiek overheidsbeleid Eric Wiebes Hans Mommaas Planbureau voor de Leefomgeving Klimaat

‘Compensatie CO2-uitstoot door bedrijven vaak onvoldoende’

NOS 13.02.2020 Bedrijven die zeggen dat ze de uitstoot van CO2 compenseren, maken die belofte maar zelden waar. Dat meldt Trouw na gesprekken met tientallen aanbieders in Nederland, keurmerken en wetenschappers.

Veel vliegmaatschappijen, reisbureaus en energiebedrijven bieden klanten aan om tegen een kleine meerprijs het klimaat te compenseren, maar dat is volgens de krant lang niet voldoende. De veroorzaakte klimaatschade zou door de bedrijven nauwelijks teniet worden gedaan. Veel compensatieprojecten zijn gericht op de uitstoot van CO2, maar de schade aan het klimaat is breder dan CO2 alleen.

KLM erkent in Trouw dat het moeilijk is om de totale klimaatschade door vliegverkeer te compenseren, omdat nog onduidelijk is wat de gevolgen daarvan zijn. “Omdat er nog geen wetenschappelijke consensus is over het precieze klimaateffect van vliegen, beperken wij ons alleen tot CO2”, zegt een woordvoerder.

Tekortschieten

Trouw schrijft verder dat de projecten waarin de aanbieders investeren vaak tekortschieten. Zo zou de aangeboden compensatie vaak te selectief en te karig zijn. Ook werken de bedrijven vaak met CO2-rekenmachines die de werkelijkheid te versimpeld weergeven.

In de wetenschap wordt al langer getwijfeld aan de invloed van compensatiesystemen. Zo bleek vier jaar geleden uit onderzoek in opdracht van de Europese Commissie dat bij 85 procent van de projecten de uitstoot niet werd verlaagd.

Wat kan je zelf doen om duurzamer te vliegen?

In november uitte lector duurzaam transport Paul Peeters van de Breda University of Applied Sciences zijn twijfels in Nieuwsuur over projecten van het grootste CO2-compensatiekeurmerk Gold Standard. “Er zijn rapporten uitgekomen waaruit blijkt dat maar een heel klein percentage van al die projecten doet wat het zou moeten doen.”

Trouw noemt de onafhankelijkheid van zulke keurmerken discutabel. De projecten schatten volgens de krant zelf in hoeveel CO2 er gecompenseerd wordt en vervolgens stempelt het keurmerk ze af.

Een woordvoerder van Gold Standard spreekt dit in de krant tegen en zegt dat een onafhankelijke, externe partij bepaalt hoeveel CO2-compensatie wordt toegekend. Volgens Trouw is dat geen onafhankelijk bedrijf, maar een bedrijf dat nauw verbonden is aan Gold Standard.

Bekijk ook;

’Meer actie nodig in stikstofkwestie bouw’

Telegraaf 13.02.2020 Om de PFAS- en stikstofproblematiek in de bouwsector op te lossen, zijn meer ingrijpende maatregelen nodig.

Dat stelde bouwconcern VolkerWessels donderdag bij de publicatie van zijn jaarcijfers. Volgens het beursgenoteerde bedrijf is de oplossing die de overheid eind vorig jaar aankondigde niet voldoende om de vele bouwprojecten die stil liggen weer op gang te krijgen.

De problemen in de sector ontstonden nadat de Raad van State vorig jaar het Nederlandse stikstofbeleid ongeldig had verklaard. De sector kreeg ook te maken met een strenge grens aan de hoeveelheid van de chemische stoffengroep PFAS, waardoor praktisch geen grond mocht worden vervoerd. De situatie leidde al tot heftige reacties vanuit de sector. Bouwers protesteerden onder meer op het Haagse Malieveld.

“’Margebelofte niet waargemaakt’”

Dit vindt DFT-verslaggever Yteke de Jong:

„Ook in 2019 lukt het VolkerWessels niet om de margebelofte naar de aandeelhouders waar te maken. Het bedrijf deed in 2017 de belofte van 4,5% en de aannemer leverde vorig jaar 4,1%, onder meer als gevolg van het debacle met de zeesluis in IJmuiden.

Veel maakt het niet meer uit, omdat grootaandeelhouder de familie Wessels het tweede bouwconcern van Nederland van de beurs af gaat halen. Zo loopt het kortstondige beursavontuur met een sisser af. Misschien een geluk bij een ongeluk, gezien het nieuwe, nog grotere probleem van de stikstofcrisis. Die nu druk op marge en order boek zet.” @ytekedejong op Twitter

VolkerWessels stelt dat de kwestie in het afgelopen halfjaar duidelijk drukte op de marges. De vraag naar bouwwerk stond immers onder druk. Het concern merkt dat er sprake is van aanhoudende vertraging bij de aanbesteding van grote infrastructurele projecten.

Wat ook meespeelt is dat sommige klanten van VolkerWessels proberen in te spelen op de problemen door eigen projecten wat uit te stellen om een lagere prijs af te dwingen bij het bedrijf.

Hoger bedrijfsresultaat

Ondanks deze tegenwind wist VolkerWessels zijn omzet vorig jaar wel op te krikken, met ruim 12 procent tot 6,6 miljard euro. Het bedrijfsresultaat steeg zoals verwacht met meer dan 7 procent tot 269 miljoen euro. Onder meer met de activiteiten en Duitsland en het Verenigd Koninkrijk ging het goed.

Het orderboek bleef daarnaast hoog op 8,9 miljard euro en de nettowinst dikte met bijna 6 procent aan tot 145 miljoen euro. Voor 2020 voorziet VolkerWessels financiële prestaties die in lijn zijn met die in het afgelopen jaar.

Kosten vergroenen huizen vallen hoger uit: ’Leugens van de Groene Khmer’

Telegraaf 13.02.2020 Politici reageren woedend op een kapitale rekenfout in klimaatberekeningen voor huizenbezitters en huurders door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Al maandenlang geven het Economisch Instituut voor de Bouw en de koepel van woningcorporaties Aedes aan dat het PBL tal van kosten voor het vergroenen van huizen niet heeft meegerekend. Het PBL heeft vandaag tegenover het AD toegegeven dat er inderdaad fouten zijn gemaakt en dat de kosten hoger uitvallen.

De groene rekenaars krabbelen in een nieuwe verklaring weer een beetje terug: „Het PBL gaat uit van nationale kosten en van extra kosten voor warmtetransitie, Aedes van alle eindgebruikerskosten, bijvoorbeeld ook BTW en renovatiekosten die corporaties toch zouden moeten maken. Kwestie van appels en peren.”

Het is niet de eerste keer dat het PBL onder vuur ligt. Eerder was er kritiek op ramingen voor elektrische auto’s en de energierekening.

“We zijn keihard voor de gek gehouden”

PVV-leider Geert Wilders is woedend en eist een debat. „Leugens van de Groene Khmer! Het is allemaal nog veel duurder”, reageert de voorman van de grootste oppositiepartij. „We zijn keihard voor de gek gehouden en de al schaarse huizen worden zo nog duurder en onbetaalbaarder.”

Thierry Baudet van Forum voor Democratie reageert via Twitter: „En helaas krijgen we wéér gelijk over de astronomische kosten van de absurde ’transitie’.” Regeringspartij CDA wantrouwt de cijfers al langer. Kamerlid Erik Ronnes: „Volgens ons waren de kosten te laag ingeschat. Inmiddels heeft overleg tussen Aedes en de rekenmeesters van het PBL er toe geleid dat nu gerekend wordt met kosten die 40 tot 50 procent hoger liggen dan in de doorrekening van het klimaatakkoord. Maar wat betekent dit voor de totale opgave?”

GroenLinks, juist voorstander van meer groene plannen, wil dat het kabinet extra geld opzij zet om mensen te helpen. Kamerlid Tom van der Lee vindt dat de overheid moet bijspringen voor het deel dat mensen met een eigen huis niet kunnen terugverdienen via een lagere energierekening. SP-Kamerlid Sandra Beckerman stelt dat het kabinet morrelt aan de belofte dat huishoudens niet duurder uit zijn met klimaatbeleid. „Stop falend klimaatbeleid”, foetert de socialist.

BEKIJK MEER VAN; overheid economische sector huisvesting en stedenbouw Geert Wilders Thierry Baudet Tom van der Lee Planbureau voor de Leefomgeving

‘Minister moet uitleggen hoeveel het huiseigenaren écht kost om te vergroenen’

AD 13.02.2020 Minister Knops (Binnenlandse Zaken) moet namens het kabinet volgende week in de Tweede Kamer komen vertellen hoeveel huiseigenaren en woningcorporaties nou echt kwijt zijn voor het vergroenen van hun huizen.

Vandaag meldde deze nieuwssite dat huiseigenaren en woningcorporaties fors meer geld kwijt zijn om huizen te verduurzamen dan het kabinet tot nu toe heeft voorgespiegeld. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft toegegeven dat de kosten te laag zijn ingeschat.

Lees ook;

Lees meer

In een nadere verklaring zegt de organisatie echter dat bij herberekening de nationale kosten ‘slechts enkele procenten hoger’ zullen uitkomen. Dan gaat het dus niet om de zogeheten eindgebruikerskosten (zoals btw), waar burgers en corporaties mee te maken krijgen.

Meerdere partijen willen nu van het kabinet, lees: de verantwoordelijke minister, weten hoe de kosten voor eigenaren en corporaties dan daadwerkelijk zullen uitpakken. ,,Wat de feitelijke kosten uiteindelijk worden, zal afhangen van bijvoorbeeld subsidieregelingen en toekomstige efficiencyverbeteringen in de bouwsector’’, meldt het PBL daarover alleen.

Keihard voorgelogen

We worden gewoon keihard voorgelo­gen. Verduurza­ming is nóg duurder dan eerder werd voorgespie­geld, aldus Alexander Kops, Kamerlid PVV.

,,We worden gewoon keihard voorgelogen’’, briest PVV’er Alexander Kops. ,,Verduurzaming is dus nóg duurder dan eerder werd voorgespiegeld; precies zoals de PVV altijd heeft gezegd. Het is bovendien niet voor de eerste keer dat we met foute cijfers voor de gek worden gehouden. Het is een patroon van liegen en bedriegen. Dat zagen we ook bij de energierekening.’’

Ook regeringspartij CDA is niet blij met deze ‘misrekening’, aldus Kamerlid Erik Ronnes. ,,Een jaar geleden kregen wij hier al signalen over, in eerdere gesprekken met de sector. Daarna hebben we schriftelijke vragen aan het kabinet gesteld. Nu komt de aap echt uit de mouw, de cijfers blijken inderdaad onjuist. Wij willen weten: moeten we terug naar de tekentafel, zijn de aannames wel juist? Want de haalbaarheid en betaalbaarheid zijn belangrijk, mensen komen anders in de problemen.’’

De SP wil het het klimaatbeleid alleen steunen als het rechtvaardig is. ,,Dus willen we inzicht in de verdeling van lusten en lasten van het kabinet’’, vertelt Kamerlid Sandra Beckerman. ,,In het klimaatakkoord is een aantal beloftes gedaan en in principe zou de uitwerking woonlasten-neutraal zijn. Het kabinet heeft nu vragen te beantwoorden.’’

De PvdA wilde apart debatteren met klimaatminister Wiebes over de rekenfouten van het PBL, maar daar was geen Kamermeerderheid voor te vinden.

‘Verwarrend’

Vereniging Eigen Huis vindt de discussie over de doorrekening van het PBL over de kosten van het klimaatakkoord ‘verwarrend’ omdat het lijkt alsof het over alle woningeigenaren gaat maar in feite alleen over de woningcorporaties gaat die het voortouw hierin moeten nemen. ,,Veel van de plannen uit het klimaatakkoord moeten nog worden uitgewerkt.

Het PBL komt pas aan het eind van dit jaar met een doorrekening voor huiseigenaren. Ook dat zal een benadering zijn van de werkelijke kosten”, reageert zegsman Hans André de La Porte van Eigen Huis.

Het kabinet heeft nu vragen te beantwoor­den, aldus Sandra Beckerman, Kamerlid SP.

Volgens hem maken veel woningeigenaren zich zorgen over de bedragen die met de verduurzaming van hun huis en ‘van gas los’ zijn gemoeid. ,,De huidige discussie roept veel vragen op en draagt niet bij aan het broze draagvlak van het klimaatakkoord.”

  Thierry Baudet @thierrybaudet

En helaas krijgen we wéér gelijk over de astronomische kosten van de absurde “transitie”: <br><br>Forse rekenfout in klimaatplan: hogere kosten voor huiseigenaren <a href=”https://t.co/ZtM009JOZl”>https://t.co/ZtM009JOZl</a> <a href=”https://twitter.com/hashtag/FVD?src=hash&amp;ref_src=twsrc%5Etfw”>#FVD</a>

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD) en premier Mark Rutte tijdens een debat over de doorrekening van het Klimaatakkoord. © ANP

Forse rekenfout in klimaatplan: hogere kosten voor huiseigenaren

AD 13.02.2020 Huiseigenaren en woningcorporaties zijn fors meer geld kwijt om huizen te vergroenen dan het kabinet tot nu toe heeft voorgespiegeld. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) geeft toe dat de kosten te laag zijn ingeschat. ,,Het gaat om grote bedragen.’’

Het PBL rekende vorig jaar uit wat de nationale kosten zijn van de maatregelen in het Klimaatakkoord. Een van die maatregelen is dat tot 2030 zo’n anderhalf miljoen huizen beter worden geïsoleerd en van het gas af gaan. De woningcorporaties moeten daarin het voortouw nemen en zijn daar honderden miljoenen euro’s aan kwijt.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De koepel van woningcorporaties, Aedes, klaagde vorig jaar dat het Planbureau voor de Leefomgeving de kosten voor vergroening van woningen te laag heeft ingeschat. Daarop zijn de rekenaars van het PBL in overleg gegaan met Aedes. Navraag door deze krant leert dat het PBL recent heeft erkend dat het niet alle kostenposten heeft meegenomen in de doorrekening.

Aannemer

Zo heeft het PBL geen rekening gehouden met de extra kosten die aannemers bij een verbouwing in rekening brengen voor winst en risico. ,,Een aannemer wil winst maken en brengt daarvoor vaak een vast percentage in rekening’’, zegt PBL-onderzoeker Nico Hoogervorst. ,,Dat hebben we niet meegenomen, terwijl het wél relevant is.’’

Ook heeft het PBL niet meegerekend dat de kosten voor architecten, constructeurs en installatieadviseurs stijgen als geplande renovaties worden uitgebreid met klimaatmaatregelen. ,,Bij een toekomstige doorrekening zullen we daar wel rekening mee houden’’, stelt Hoogervorst. Verder is het rentepercentage op geldleningen aan corporaties voor verduurzaming te laag ingeschat door het PBL.

Bouwkosten

We hadden vorig jaar nog niet voorzien dat de bouwkosten zo hard zouden stijgen, aldus Nico Hoogervorst, onderzoeker Planbureau voor de Leefomgeving.

Volgens Aedes zijn de vergroeningskosten zo’n 40 tot 50 procent hoger dan in de doorrekening van het PBL van vorig jaar. ,,Dat klopt niet, het verschil is veel kleiner’’, zegt Hoogervorst, die nog geen exacte percentages kan noemen. ,,Het gaat wel om grote bedragen’’, erkent de onderzoeker.

Dat de vergroening van huizen in Nederland duurder gaat uitpakken dan gedacht, komt ook door de gestegen bouwkosten. ,,We hadden vorig jaar nog niet voorzien dat de bouwkosten zo hard zouden stijgen’’, zegt Hoogervorst. ,,Bij volgende ramingen zullen die cijfers geactualiseerd zijn.’’

Verkeerd voorspeld

Het is niet voor het eerst dat het PBL onder vuur ligt vanwege haar rekensommen. Precies een jaar geleden kreeg het instituut het zwaar te verduren nadat het kabinet de stijging van de energierekening verkeerd had voorspeld.

Het kabinet gebruikte eind 2018 verouderde cijfers van het PBL om de stijging van de energienota te voorspellen. Begin vorig jaar bleek dat die voorspelling er compleet naast zat. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat moest diep door het stof toen bleek dat zijn ambtenaren zich op de verouderde PBL-cijfers hadden verlaten.

Eerdere PBL-voorspellingen over het gebruik van elektrische auto’s in Nederland zaten er ook naast. Het bereik van batterijen in stekkerauto’s dat werd verwacht in 2050 was in 2018 al bereikt. Het PBL gebruikte een geheim rekenmodel om te voorspellen wat de invloed is van de klimaatplannen op elektrisch vervoer, tot woede van Tweede Kamerleden.

Volgende keer beter

Volgens PBL-onderzoeker Nico Hoogervorst blijkt nu dat bij het berekenen van de kosten van het klimaatplan voor vergroening van huizen het ‘achteraf niet helemaal goed is gegaan’. ,,Hier leren we van, zodat we het de volgende keer beter doen’’, zegt hij.

Meerdere partijen klaagden vorig jaar dat de doorrekening van het klimaatplan niet in de haak was. Het PBL is de belangrijkste adviseur van het kabinet op gebied van milieu, natuur en ruimte. Het Economisch Instituut voor de Bouw merkte op dat het zeer moeilijk was om de PBL-berekeningen te controleren.

Feiten

Opvallend is dat de voorzitter van het Klimaatberaad – VVD-coryfee Ed Nijpels – opriep om de doorrekeningen van de planbureaus als feiten te gebruiken. ,,Vanuit dit huis moeten de juiste verhalen worden verteld over de kosten van het klimaatbeleid’’, zei Nijpels vorig jaar in de Tweede Kamer.

Corporatiekoepel Aedes laat weten tevreden te zijn met de erkenning van het PBL dat de doorrekening van het klimaatplan niet klopt. ,,Wij zijn blij met deze meer realistische aannames’’, laat een woordvoerder van Aedes weten.

Het PBL rekende vorig jaar uit wat de nationale kosten zijn van de maatregelen in het Klimaatakkoord. © ANP

Klimaatplan veel duurder dan kabinet voorspiegelt

Telegraaf 13.02.2020 Huiseigenaren en woningcorporaties zijn veel meer geld kwijt om huizen te vergroenen dan het kabinet tot nu toe heeft voorgespiegeld.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) geeft in het AD toe dat de kosten te laag zijn ingeschat. Zo is er geen rekening mee gehouden dat aannemers winst moeten maken. Ook de kosten voor architecten, constructeurs en installatie-adviseurs zijn niet altijd helemaal meegerekend.

In het Klimaatakkoord staat dat tot 2030 anderhalf miljoen huizen beter moeten worden geïsoleerd en van het gas af gaan.

De woningbouwverenigingen schatten dat ’vergroening’ veertig tot vijftig procent duurder is dan tot nu werd voorgerekend.

BEKIJK OOK:

Kabinet maakt van ons land braafste klimaatjongetje van Europese klas

Het Planbureau voor de Leefomgeving is de belangrijkste adviseur van de regering op het gebied van milieumaatregelen.

De afgelopen paar jaar heeft het PBL meerdere malen de plank misgeslagen.

BEKIJK OOK:

Ambtenaren halsstarrig met miskleun energienota

Zo baseerde het kabinet in 2018 zich op verouderde cijfers van het bureau over de stijging van de energienota.

BEKIJK OOK:

EIB: ’Klimaatakkoord valt veel duurder uit’

Planbureau nam niet alle kosten mee, rekening klimaatakkoord hoger

NOS 13.02.2020 Volgens de koepelorganisatie van woningcorporaties, Aedes, zijn er fouten gemaakt bij de berekening van de kosten van het Klimaatakkoord. Aedes stelt dat de kosten veel hoger liggen, dan het Planbureau voor de Leefomgeving eerder heeft berekend.

Aedes schat dat de bedragen zo’n 40 tot 50 procent hoger kunnen uitvallen. Maar het Planbureau ontkent verkeerde berekeningen te hebben gemaakt en zegt dat er verschillende soorten kosten door elkaar zijn gehaald.

Onderzoeker Nico Hogervorst zegt in het NOS Radio 1 Journaal dat er inderdaad “een paar kleine kostenposten zijn vergeten.” Maar volgens hem is het effect op het totaal niet groot. “De berekeningen die we hebben gemaakt voor het Klimaatakkoord staan nog steeds overeind.”

Kosten voor huiseigenaren

Voorbeelden van afgesproken maatregelen zijn het isoleren van zo’n anderhalf miljoen huizen en huishoudens van het gas af laten gaan. Woningcorporaties worden geacht daarin het voortouw te nemen. Koepelorganisatie Aedes klaagde vorig jaar al dat de kosten van de vergroening van woningen te rooskleurig waren ingeschat.

Onderzoekers van het PBL zijn daarop opnieuw naar de cijfers gaan kijken. Daaruit bleek dat niet alle kostenposten voor de juiste bedragen waren meegenomen. Hierover heeft het planbureau intussen een verklaring op zijn website gezet.

Directeur Hans Mommaas van het Planbureau benadrukt dat het gaat om de nationale kosten die het PBL heeft berekend. Dat is het bedrag dat de Nederlandse samenleving als geheel kwijt is aan de verduurzaming. “Dat is dus niet wat de huiseigenaren gaan betalen. Die kosten worden door elkaar gehaald.” Wat het Klimaatakkoord voor woningeigenaren en huurders gaat betekenen, is het Planbureau nog aan het berekenen.

Bekijk ook;

februari 13, 2020 Posted by | co2, klimaat, Klimaatakkoord, klimaatakkoord Parijs, klimaatmars, Uncategorized | , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Haalt het Klimaatkabinet Rutte 3 het jaar 2021 ??? – deel 6