Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

PvdA in de steigers – fase 4 rouwverwerkingsproces

De neergang van de PvdA

Patiënt gered, arts overleden

Ex-informateur Wouter Bos is ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-partijleider Diederik Samsom is de PvdA als een onzelfzuchtige arts: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij. Maar de chirurg is dood. Hij heeft zichzelf door de pols gesneden.’

Interviewbundel ‘De neergang van de PvdA’ 

Deze en vele andere PvdA-kopstukken komen aan het woord in de recent verschenen interviewbundel ‘De neergang van de PvdA’ van NOS-journalist Wilco Boom. En dat levert een verrassend inkijkje op in de psyche van de partij. Verslaggever Frank Hendrickx: ‘Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen.’ De moeder aller nederlagen krijgt zo soms zelfs heroïsche trekjes.

In een nieuwe interviewbundel kijken negentien PvdA’ers terug op de epische verkiezingsnederlaag van hun partij. Wrok en zelfkritiek strijden om voorrang. ‘Elke stap voorwaarts is uitgevent als een totale nederlaag.’

Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen. In de vandaag verschijnende interviewbundel De neergang van de PvdA van NOS-journalist Wilco Boom krijgt de moeder aller politieke nederlagen soms heroïsche trekjes. De PvdA heeft zich in de ogen van enkele hoofdrolspelers onverschrokken opgeofferd voor het landsbelang. Dan maar de lucht in, anno 2017.

Volgens Wouter Bos gaat Rutte II de geschiedenis in als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’

Zo is ex-informateur Wouter Bos ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is het overeind houden van de PvdA van secundair belang. ‘Uiteindelijk is er maar één maatstaf: laat je het land beter achter dan je het hebt aangetroffen.’

Ex-partijleider en hoofdarchitect van Rutte II, Diederik Samsom, zit ook op die lijn. In zijn gesprek met Boom omschrijft hij de PvdA als een onzelfzuchtige arts. Samsom: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij, die doet het geweldig. Maar de chirurg is dood, hij heeft zichzelf door de pols gesneden. Als ik dan toch moet kiezen met mijn diepcalvinistische inborst: de operatie moet slagen, de patiënt moet beter worden, dus dan de chirurg maar.’

Dankbaarheid

René Cuperus meent dat Samsom ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’

Blijft de vraag waarom de opgeknapte patiënt geen greintje dankbaarheid toonde. De antwoorden die in het boek worden gegeven, lopen nogal uiteen, maar de negentien geïnterviewde PvdA’ers – van kopstukken tot kritische buitenstaanders – constateren wel dat de ideologische bleekheid (‘waar staan we voor in drie heldere zinnen?’) al eerder is opgetreden. Het bezuinigingskabinet-Rutte II zette een turbo op de neergang.

René Cuperus, ex-medewerker van het wetenschappelijk bureau van PvdA en Volkskrant-columnist, prijst ‘op zich’ de moed van Samsom, maar verwijt de ex-partijleider technocratische ‘ingenieurspolitiek’ en meent dat hij ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’. De loodzware hervormingsagenda van Rutte II bleef overeind; de PvdA kreeg ‘een zenuwinzinking’.

Geen geloof meer

Die laatste diagnose is overigens weer van Samsom, die zijn eigen partij in meerdere varianten hekelt als ‘de grootste tegenstander van wat we aan het doen waren’. ‘Wij als club zijn er vier jaar lang in geslaagd werkelijk elke overwinning, elke stap voorwaarts te beleven én uit te venten als een totale nederlaag.’ En: ‘De club die vlak voor de finish z’n leider van de wagen gooit, geeft één duidelijke boodschap aan de kiezer: wij geloven er niet meer in.’

Ook Frans Timmermans klaagt dat kritische PvdA’ers voordurend deden alsof de partij door de coalitie met de VVD was ‘uitgeleverd aan de baarlijke duivel’. ‘Dan moet je niet verbaasd zijn dat de kiezers bij je weglopen.’

Omgekeerd uiten andere PvdA’ers weer harde kritiek op de losgezongen partijtop. Ex-directeur van het wetenschappelijk bureau Monika Sie Dhian Ho: ‘Samsom, Dijsselbloem en Bos zijn met alle respect carrièrepolitici die niet veel hebben met de partij, met de vereniging die de PvdA is.’

Asscher wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten

Oude rekeningen

Zo worden en passant enkele oude rekeningen vereffend in het boek van Boom. Aan Lodewijk Asscher, de nieuwe partijleider die vandaag het eerste exemplaar in ontvangst neemt, de taak om het allemaal goed te maken. Hij toont in het boek zelfkritiek over zijn rol in het kabinet-Rutte II (‘dat het anders had gemoeten is volstrekt evident’) en hij wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten.

Een terugkeer naar oude glorie zit er volgens Asscher niet snel in – ‘de tijd van de grote partijen is voorbij’ – maar er blijft volgens hem een rol weggelegd voor de PvdA. ‘Het is mijn taak om de PvdA een nieuwe plek te geven. Wat die plek ook is.’

Betrokkenen over de nederlaag en Rutte II

Kabinetsformatiegesprek met informateurs Kamp en Bos, Rutte en Blok (VVD) en Samsom en Dijsselbloem (PvdA). © Maarten Hartman / Hollandse Hoogte

Ik mag graag zeggen dat dit het kabinet-Bos was. Omdat hij de founding father is van dit regeerakkoord, omdat het regeerakkoord zo’n dwangbuis is geweest voor de bewindslieden, omdat hij zo dicht bij Samsom en Dijsselbloem staat en omdat ook Asscher zich blijft oriënteren op Bos.

Monika Sie Dhian Ho, ex-directeur van het wetenschappelijk bureau, over informateur Bos

Op de ledenraad na de Kamerverkiezingen concludeerden jullie, journalisten, zogenaamd grootmoedig maar gniffelend dat het zo goed was dat de PvdA die bijeenkomst hield. Neeeeee! Het was One Flew Over the Cuckoo’s Nest wat daar gebeurde.

Diederik Samsom over de PvdA-ledenraad na de verkiezingsnederlaag

Zijn hoge denk- en werktempo, zijn drive, maken het voor Samsom heel lastig mensen mee te nemen, om met zijn rug tegen een stoel te gaan zitten en gewoon eens te luisteren naar anderen.

Angelien Eijsink, ex-PvdA-Kamerlid

Het coördinatieoverleg van de vier heren was gericht op alles wegduwen wat vraagtekens zette bij wat er gebeurde.

Agnes Jongerius, PvdA-europarlementariër over het vierkoppige leiderschap van Samsom, Dijsselbloem, Asscher en Spekman.

We hebben afspraken gemaakt die voor linkse kiezers buitengewoon moeilijk te verteren waren. En ook dingen gedaan die we achteraf misschien niet hadden moeten doen.

Lodewijk Asscher over het regeerakkoord van Rutte II.

Terugblikken en ‘hergroeperen’

Zo gaan de ministers van Rutte II de geschiedenis in
Het langstzittende naoorlogse kabinet stevent op het einde af. Rutte II ging stoïcijns de crisis te lijf, maar wist zichzelf niet geliefd te maken. Hoe gaan de ministers de politieke geschiedenis in? (+)

‘Achteraf gezien had ik keihard op tafel moeten slaan’
In oktober zwaaide Hans Spekman af als voorzitter van de PvdA. Hoe heeft zijn partij het vertrouwen van zo veel kiezers kunnen verspelen? (+)

Hoopvol gestemd PvdA met meer linksere accenten
In een woonwinkelcentrum te Nieuwegein was de PvdA in oktober bijeen om zichzelf te ‘hergroeperen’. ‘Politiek gaat niet over statistieken maar over mensen en geluk.’ De partij hoopt dat de ‘linkse lente’ is begonnen.

Deze politieke memoires zijn wél de moeite waard

Deze politieke memoires zijn de moeite waard

Politieke memoires: Nederland heeft er geen rijke traditie in. De oud-premiers Drees en Den Uyl? Géén memoires. Wim Kok bleef stil na acht jaar premierschap, evenals Jan Peter Balkenende. Recordpremier Ruud Lubbers zegt dat hij al zijn herinneringen twintig jaar geleden als eens heeft opgeschreven maar niet overging tot publicatie. Ergens ligt dus nog een goudmijn te wachten. Deze zijn de moeite waard volgens politieke commentator Raoul du Pré.

Neergang PvdA

De ontwikkeling van de Partij van de Arbeid is tekenend voor de politieke ontwikkeling van Nederland na de Tweede Wereldoorlog. Vanuit een historisch perspectief blijkt dat de neergang van de Partij van de Arbeid al begon rondom 1966.

De eerste tien jaar na de Tweede Wereldoorlog was het land sterk gericht op herstel. Het land was inwaarts gericht en er was vooralsnog weinig aanleiding tot globalisering van het bedrijfsleven. Door de geleide loonpolitiek hadden veel Nederlandse gezinnen in de jaren veertig en vijftig weinig geld te besteden.

De nadruk lag op zuinig doen met het gezinsloon. In de jaren zestig veranderde dit beeld. Door het loslaten van loonmatiging stegen de inkomens fors en ging men meer consumeren.

Tussen 1955 en 1965 stegen de consumptieve uitgaven van de Nederlandse huishoudens met 42 procent. Een minder groot deel van de uitgaven werd besteed aan de eerste levensbehoeften, zoals voedsel en huisvesting en steeds meer aan kleding, comfort en inrichting van het huis. In de jaren vijftig ging 43 procent van de Nederlanders niet op vakantie, daarna werd vakantie naar het buitenland vrij algemeen.

Verzorgingsstaat

De economie groeide zo hard dat capaciteitstekort optrad. Begin jaren zestig werden de eerste laaggeschoolde en goedkope ‘gastarbeiders’ uitgenodigd om de economie verder uit te bouwen. Aanvankelijk kwamen ze uit Europese landen als Italie, Portugal, Griekenland en Spanje.

Later uit niet-Europese landen als Marokko en Turkije. Nederland werd steeds meer outward looking’: minder nationalistisch, meer kosmopolitisch, meer globalisering.

Deze trend  kreeg logischerwijze ook een politieke vertaling. Indicatief hiervoor is hoe het de PvdA is vergaan. De tweede helft van de jaren zestig was in politiek opzicht een roerige tijd. Nieuwe politieke partijen werden opgericht, in de gevestigde partijen heerste onrust.

D66, opgericht en geleid door Hans van Mierlo, kwam voor het eerst in de Kamer met zeven zetels. Progressieve KVP-ers en ARP-ers richtten een eigen partij op: de Politieke Partij Radikalen (PPR).

Door de verzorgingsstaat konden sociale problemen en dreigende armoede worden opgevangen. Iedereen in Nederland kreeg recht op financiële bijstand in geval van nood. In de jaren zestig van de vorige eeuw raakte de verzorgingsstaat goeddeels gereed. De gedachte was dat het werk vrijwel af was. Het imago van de arbeidersklasse als zielige underdog was verdwenen.

De arbeiders hadden zich verheven, vooral ook in de dienstensector. Er ontstond een bloeiende middenklasse van ondernemers. En met hen had ook het partijkader van de Partij van de Arbeid zich verheven, gestudeerd en mogelijk zelfs een leerstoel aan de universiteit verworven. De PvdA ontwikkelde zich tot een elite, een regentenklasse, maar wilde dit zelf niet weten.

Eén voorbeeld is algemeen bekend: PvdA-coryfee Arie van der Zwan, wiens vader visboer was. Arie was opgeklommen tot hoogleraar commerciële economie en bedrijfsstatistiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. De PvdA ontwikkelde een zeker dedain in het partijkader en afkeer van de patatetende en sportkleding dragende voormalige arbeidersklasse, ook wel ‘klootjesvolk’ genoemd.

De lotsverbetering van het proletariaat was voltooid.

Die verbetering vond mede plaats dankzij de economische groei. Het Kapitalisme en de Globalisering floreerde vooral in de tweede helft jaren tachtig en jaren negentig. De socialisten gingen op zoek naar een andere achtergestelde doelgroep danwel onderdrukte klasse. PvdA-leden vonden nieuwe onderdrukten in ontwikkelingslanden, landen die volgens hen onderontwikkeld waren gebleven door het kolonialisme. De marxistische filosofie gaf de nodige theoretische onderbouwing aan dergelijk gedachtegoed.

Nieuw Links

De CPN was binnen het Nederlandse politieke bestel een vaste waarde. Zoals PvdA-prominent en oud-communist dr. Paul Scheffer. Onder de naam Nieuw Links smeedde een groepje PvdA’ers binnen de partij een vernieuwingsbeweging die van 1966 tot 1971 opgeld deed. Initiatiefnemers waren de journalist Han Lammers en de econoom Hans van den Doel. In september 1966 werd het manifest 10 over Rood (meer en meer en nog veel meer) gepubliceerd. De tekst werd geschreven door Hans van den Doel, Arie van der HekReinier Krooshof, Han Lammers, André van der LouwTom PaukaRob de Rooi en Arie van der Zwan.

Een belangrijk programmapunt was de ‘onvoorwaardelijke erkenning van de DDR’. Toen dat ideaal in duigen viel kwam de onvoorwaardelijke steun aan Europese integratie daarvoor in de plaats. De nationale grenzen konden volgens Nieuw Links worden opgeheven, Europese grenzen zouden daarvoor in de plaats komen.

Een ander programmapunt was: ‘De PvdA neemt niet deel aan een regering, tenzij vaststaat dat de ontwikkelingshulp twee procent van het nationale inkomen bedraagt.’ Er moest geld naar de arme mensen daar, vooral ook omdat wij medeschuldig zijn aan hun achterstelling vanwege ons koloniale verleden. De hongerende kindertjes in Biafra verschenen dan ook veelvuldig op de beeldbuis.

Globalisering

Globalisering werd stevig omarmd. De PvdA kwam steeds verder af te staan van de eigen achterban en keerde zich hier in feite tegen, ook wel ‘het verraad van de arbeidersklasse’ genoemd. In feite werd in 1966 met Nieuw Links de kiem gelegd voor de afstraffing die de partij in 2017 zou ondergaan.

Nieuw Links sloeg aan: de optiek van de PvdA verschoof van ‘benauwde en kortzichtige’ binnenlandse belangen naar belangen van onze medemens in het buitenland: “Wij hebben het immers hier zo goed en zij zo slecht”, was het motto. Voortaan was de rode kleur van de PvdA gekoppeld aan de ontwikkelingsproblematiek, de onvoorwaardelijke steun aan de armen aldaar en steun voor de Europese integratie.

Ontwikkelingslanden

Opvallend is dat veel prominente (ex)-PvdA’ers zich tegen de nieuwe ideologie keerden. Willem Drees, premier van vier kabinetten, was de eerste. Hij zag tot zijn afgrijzen dat de PvdA een volgens hem volslagen verkeerde richting insloeg. Hij brak met de partij en stierf miskend.

Er volgde een lange rij politici die eveneens miskend werden, zoals de verguisde en ‘door de kogel die van links kwam’ vermoordde Pim Fortuyn en Jan Nagel. PvdA-icoon Joop den Uyl was een uitgesproken nationalist en kon in feite niets met Nieuw Links. Hij werd gedoogd op basis van zijn statuur.

De nieuwe lijn van links was gericht op ontwikkelingslanden en Europa. De signatuur was kosmopolitisch, weg van nationalisme (hetgeen soms zelfs op één lijn werd gesteld met fascisme). Deze internationale oriëntatie viel samen met de (neo)liberale lijn van rechts om ruim baan te verlenen aan multinationals.

Bedrijven als bijvoorbeeld Shell, Unilever, Philips, Akzo, Ahold, DSM, Heineken en diverse grootbanken profiteerden volop hiervan. Het in dit opzicht samenvallen van liberalen en socialisten leidde tot het faciliteren van internationale bedrijfsleven door fiscalisten (belastingontwijking via taxhavens), accountants, advocaten, consultants, wetenschap en de ondersteunende bureaucratie in den brede.

Rechts met de veren van links

Wat ooit elite was en rechts, ging zich met de veren van links tooien. Dit ging, en gaat, met de nodige arrogantie gepaard.  De term ‘onderbuikgevoelens’ is een geliefkoosde uitdrukking, dit afgewisseld met ‘racist’ of zelfs ‘fascist’ voor de wat steviger gevallen. De vroeger gangbare politieke termen ‘rechts’ en ‘links’ hadden hun inhoud verloren, in feite waren de termen van plaats gewisseld.

Degenen die achterbleven waren de laagopgeleiden en middenklassers, wier inkomens relatief steeds verder achterbleven. De stagnatie van lagere inkomensgroepen deed zich voor terwijl de reële inkomens van de top 1 procent hoogste inkomens in de wereld met 60 procent zijn gestegen sinds het midden van de jaren ’70.

In die tijd kwam ook de kreet ‘links lullen, rechts vullen’ in zwang, naar aanleiding van de lange rij mensen die zich ‘links’ noemden maar zichzelf ‘rechts’ wisten te verrijken. Voor de extremere inkomens had oud-premier Wim Kok het over “exhibitionistische zelfverrijking”, terwijl deze oud vakbondsman, PvdAer en socialistisch spreker later zelf maar al te graag lid werd van Raad van Commissarisen bij multinationals.

Meedoen in onzekerheid

De kabinetten Kok I (1994-1998) en Kok II (1998-2002), beiden gevormd door PvdA, VVD en D66 werden ‘paars’ genoemd, een bijzonderheid omdat voor het eerst sinds 1918 geen confessionele partijen zitting in een kabinet hadden. De omhelzing  van de sociaal democraten met de liberalen was als die van een wurgslang. Dit met welgemeende deelneming van de liberalen.

De globalisering van bedrijven heeft veel meer geholpen hun winsten te verbeteren dan het de lonen deed toenemen. Geen wonder dat Nederlanders niet meer geloven dat de ‘gewone man’ een eerlijk aandeel in de welvaart krijgt.

Dat de reële lonen voor de werkende en middenklasse gedurende vele decennia stagneren wordt ondermeer bevestigd in de inaugurele rede getiteld Meedoen in onzekerheid (juni 2016) van het hoofd van de onderzoekssector Arbeid en Participatie van het Sociaal Cultureel Planbureau, prof. dr. J.C. Vrooman.

De publieke ontevredenheid hing, en hangt, vooral samen met het stagneren van lonen. Een schrale troost voor de PvdA is dat een vergelijkbaar patroon zich voordoet in andere westerse landen, uiteraard ieder met een eigen accent. Zo beschouwde de Franse econoom Thomas Piketty het thema economische ongelijkheid vanuit een historisch en statistisch oogpunt. Hij kreeg internationale bekendheid na de publicatie van Le Capital au XXIe siècle in 2013 .

Populistische revolte

Zolang de levensstandaard verbetert, zoals tot aan 2008, kunnen werknemers leven met een toename van de inkomensongelijkheid. Dit impliceert dat als de stagnatie van de lonen voortduurt de populistische revolte zal aanhouden. De problematiek betreft met name een verdelingsvraagstuk. Trump is gekozen om dat probleem op te lossen: The forgotten people will be forgotten no longer.

Interessant in dit verband is de stellingname van ex-communist Paul Scheffer. Hij verwijt Nederlanders in zijn boek De vrijheid van de grens (2016) dat ze ‘nationalistisch, behoudzuchtig, hoogmoedig, populistisch en geborneerd’ zijn. Hij adviseert zijn medeburgers een “waarachtig kosmopolitische levenshouding aan te nemen” en dat we “enthousiast dienen te zijn over open grenzen”.

Gelet op het mondiaal opkomend populisme lijken steeds minder burgers te voelen voor kosmopolitisme. Ze bewegen zich juist in tegenovergestelde richting. Daar waar de nationale staat wordt uitgehold neemt vertrouwen in solidariteit af en neemt de hunkering naar lokale verbondenheid toe. De overheid wil een participatiemaatschappij, maar wordt door de ontwikkelingen ingehaald. De overheid mag blij zijn als zij mág participeren in burgerinitiatieven en burgercoöperaties.

Nationalisme

Steden en lokale politieke partijen worden belangrijker binnen het politieke spectrum. Het is de trend dat mensen nauwer betrokken willen zijn bij wat er gebeurt in hun leefomgeving. De macht, de inspraak en het denken gaat terug naar de basis, als reactie op het afstandelijker geraken van het bestuur. Nederland is een koploper qua internationale oriëntatie, terwijl de burger betrokken en geïnspireerd is, nu meer zijn eigen wereld creërend om heer en meester te zijn over het dagelijkse leven, na een periode van sterke globalisering: kosmopolitisch qua wereldoriëntatie en een sterkere nadruk op nationale en locale belangen bestaan thans naast elkaar.

De stellingname van Scheffer is indicatief hoe ver de PvdA verwijderd is van wat er in de maatschappij leeft. Maar niet alleen dat, men zit contrair aan de richting waarin deze beweegt en de partij schijnt het zich niet te realiseren. Geen wonder dat PvdA’er Rob Oudkerk adviseert de PvdA dan maar op te heffen.

Toekomst van Nederland en Europa

Hoe gaan we de toekomst tegemoet voor Nederland en Europa? Er lijkt helaas weinig reden voor overmatige vrolijkheid. Aan de economie zal het niet liggen. We werken hard en het consumentenvertrouwen is goed.

Met het vertrouwen in de sociaal-culturele ontwikkeling is het veel minder goed gesteld. Globalisering is dé drijvende kracht achter economie en maatschappelijke ontwikkelingen.

Merkwaardigerwijs blijft het onbenoemd tijdens iedere verkiezingscampagne. We hebben gezien dat de ontwikkeling van globalisering een sterke invloed heeft gehad op het financieel-economische profiel van landen. Dat heeft z’n politieke vertaling gekregen, maar veel minder zichtbaar.

We gaan een periode van deglobalisering tegemoet en de verwachting is dat dit wederom diepe sporen zal nalaten. Dat betekent dat we weer richting nationalisme gaan. CDA’er Sybrant Buma wenst het volkslied staande te laten zingen in klaslokalen. Premier en opperzwabberaar Mark Rutte roept op ‘normaal te doen’ en allen die dat niet doen kunnen ‘oppleuren’.

Te voorzien is dat niet alleen muren gebouwd zullen worden tussen de VS en Mexico en muren om huizen in de gegoede buurten in de grote steden van Zuid-Amerika, maar ook in Europa. Dat schrikbeeld moet helaas niet uitgesloten worden. Met alle varianten, erger en minder erg, van dien.

Een start werd reeds gemaakte middels de populaire Gated Communities in de verschillende steden. Het tegenovergestelde dus van een Woonwagenkamp of de inmiddels welbekende ASO containers en de ASO-wijken.

Meer voor De neergang van de PvdA

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

zie dan ook: PvdA in de steigers – fase 3 rouwverwerkingsproces

zie ook: PvdA in de steigers – fase 2 rouwverwerkingsproces

zie ook: PvdA in de steigers – fase 1 rouwverwerkingsproces

Rapport: Op-de-toekomst-Paul-Depla

zie ook: Fusie PvdA, GroenLinks, SP ??

zie ook: Populisme versus de opkomst van onvrede en onrust

zie ook: Tot ziens wethouder Rabin Baldewsingh PvdA !!!

zie ook: PvdA – aftrap Haagse gemeenteraadsverkiezingen 21.03.2018

zie ook: PvdA 70 jaar partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – en meer

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA versus Code Rood

zie ook: De PVDA is te onzichtbaar geworden

zie verder ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 5

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 4

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 3

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel 2

zie ook: PvdA partijvernieuwing – Over wat van Waarde is – deel1

zie ook: Wethouder Rabin Baldewsingh PvdA luidt de noodklok

zie ook: Het Rode Bolwerk in Amsterdam is gebarsten – deel 2

zie ook: Het einde van de PvdA ??

zie ook: Is de ‘Elitaire’ samenstelling van de 2e kamer een afspiegeling van de samenleving ??

zie ook: PvdA, Partij van de Academici in 2010?

PvdA’ers blikken terug op de moeder aller nederlagen: ‘De patiënt ligt er prima bij, de chirurg is dood’

Partijleider Asscher: terugkeer naar oude glorie zit er niet snel in

VK 07.12.2017 In een nieuwe interviewbundel kijken negentien PvdA’ers terug op de epische verkiezingsnederlaag van hun partij. Wrok en zelfkritiek strijden om voorrang. ‘Elke stap voorwaarts is uitgevent als een totale nederlaag.’

Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen. In de vandaag verschijnende interviewbundel De neergang van de PvdA van NOS-journalist Wilco Boom krijgt de moeder aller politieke nederlagen soms heroïsche trekjes. De PvdA heeft zich in de ogen van enkele hoofdrolspelers onverschrokken opgeofferd voor het landsbelang. Dan maar de lucht in, anno 2017.

Volgens Wouter Bos gaat Rutte II de geschiedenis in als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’

Zo is ex-informateur Wouter Bos ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is het overeind houden van de PvdA van secundair belang. ‘Uiteindelijk is er maar één maatstaf: laat je het land beter achter dan je het hebt aangetroffen.’

Ex-partijleider en hoofdarchitect van Rutte II, Diederik Samsom, zit ook op die lijn. In zijn gesprek met Boom omschrijft hij de PvdA als een onzelfzuchtige arts. Samsom: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij, die doet het geweldig. Maar de chirurg is dood, hij heeft zichzelf door de pols gesneden. Als ik dan toch moet kiezen met mijn diepcalvinistische inborst: de operatie moet slagen, de patiënt moet beter worden, dus dan de chirurg maar.’

Dankbaarheid

René Cuperus meent dat Samsom ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’

Blijft de vraag waarom de opgeknapte patiënt geen greintje dankbaarheid toonde. De antwoorden die in het boek worden gegeven, lopen nogal uiteen, maar de negentien geïnterviewde PvdA’ers – van kopstukken tot kritische buitenstaanders – constateren wel dat de ideologische bleekheid (‘waar staan we voor in drie heldere zinnen?’) al eerder is opgetreden. Het bezuinigingskabinet-Rutte II zette een turbo op de neergang.

René Cuperus, ex-medewerker van het wetenschappelijk bureau van PvdA en Volkskrant-columnist, prijst ‘op zich’ de moed van Samsom, maar verwijt de ex-partijleider technocratische ‘ingenieurspolitiek’ en meent dat hij ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’. De loodzware hervormingsagenda van Rutte II bleef overeind; de PvdA kreeg ‘een zenuwinzinking’.

Geen geloof meer

Die laatste diagnose is overigens weer van Samsom, die zijn eigen partij in meerdere varianten hekelt als ‘de grootste tegenstander van wat we aan het doen waren’. ‘Wij als club zijn er vier jaar lang in geslaagd werkelijk elke overwinning, elke stap voorwaarts te beleven én uit te venten als een totale nederlaag.’ En: ‘De club die vlak voor de finish z’n leider van de wagen gooit, geeft één duidelijke boodschap aan de kiezer: wij geloven er niet meer in.’

Ook Frans Timmermans klaagt dat kritische PvdA’ers voordurend deden alsof de partij door de coalitie met de VVD was ‘uitgeleverd aan de baarlijke duivel’. ‘Dan moet je niet verbaasd zijn dat de kiezers bij je weglopen.’

Omgekeerd uiten andere PvdA’ers weer harde kritiek op de losgezongen partijtop. Ex-directeur van het wetenschappelijk bureau Monika Sie Dhian Ho: ‘Samsom, Dijsselbloem en Bos zijn met alle respect carrièrepolitici die niet veel hebben met de partij, met de vereniging die de PvdA is.’

Asscher wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten

Oude rekeningen

Zo worden en passant enkele oude rekeningen vereffend in het boek van Boom. Aan Lodewijk Asscher, de nieuwe partijleider die vandaag het eerste exemplaar in ontvangst neemt, de taak om het allemaal goed te maken. Hij toont in het boek zelfkritiek over zijn rol in het kabinet-Rutte II (‘dat het anders had gemoeten is volstrekt evident’) en hij wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten.

Een terugkeer naar oude glorie zit er volgens Asscher niet snel in – ‘de tijd van de grote partijen is voorbij’ – maar er blijft volgens hem een rol weggelegd voor de PvdA. ‘Het is mijn taak om de PvdA een nieuwe plek te geven. Wat die plek ook is.’

Betrokkenen over de nederlaag en Rutte II

Kabinetsformatiegesprek met informateurs Kamp en Bos, Rutte en Blok (VVD) en Samsom en Dijsselbloem (PvdA). © Maarten Hartman / Hollandse Hoogte

Ik mag graag zeggen dat dit het kabinet-Bos was. Omdat hij de founding father is van dit regeerakkoord, omdat het regeerakkoord zo’n dwangbuis is geweest voor de bewindslieden, omdat hij zo dicht bij Samsom en Dijsselbloem staat en omdat ook Asscher zich blijft oriënteren op Bos.

Monika Sie Dhian Ho, ex-directeur van het wetenschappelijk bureau, over informateur Bos

Op de ledenraad na de Kamerverkiezingen concludeerden jullie, journalisten, zogenaamd grootmoedig maar gniffelend dat het zo goed was dat de PvdA die bijeenkomst hield. Neeeeee! Het was One Flew Over the Cuckoo’s Nest wat daar gebeurde.

Diederik Samsom over de PvdA-ledenraad na de verkiezingsnederlaag

Zijn hoge denk- en werktempo, zijn drive, maken het voor Samsom heel lastig mensen mee te nemen, om met zijn rug tegen een stoel te gaan zitten en gewoon eens te luisteren naar anderen.

Angelien Eijsink, ex-PvdA-Kamerlid

Het coördinatieoverleg van de vier heren was gericht op alles wegduwen wat vraagtekens zette bij wat er gebeurde.

Agnes Jongerius, PvdA-europarlementariër over het vierkoppige leiderschap van Samsom, Dijsselbloem, Asscher en Spekman.

We hebben afspraken gemaakt die voor linkse kiezers buitengewoon moeilijk te verteren waren. En ook dingen gedaan die we achteraf misschien niet hadden moeten doen.

Lodewijk Asscher over het regeerakkoord van Rutte II.

Terugblikken en ‘hergroeperen’

Zo gaan de ministers van Rutte II de geschiedenis in
Het langstzittende naoorlogse kabinet stevent op het einde af. Rutte II ging stoïcijns de crisis te lijf, maar wist zichzelf niet geliefd te maken. Hoe gaan de ministers de politieke geschiedenis in? (+)

‘Achteraf gezien had ik keihard op tafel moeten slaan’
In oktober zwaaide Hans Spekman af als voorzitter van de PvdA. Hoe heeft zijn partij het vertrouwen van zo veel kiezers kunnen verspelen? (+)

Hoopvol gestemd PvdA met meer linksere accenten
In een woonwinkelcentrum te Nieuwegein was de PvdA in oktober bijeen om zichzelf te ‘hergroeperen’. ‘Politiek gaat niet over statistieken maar over mensen en geluk.’ De partij hoopt dat de ‘linkse lente’ is begonnen.

Deze politieke memoires zijn de moeite waard

Politieke memoires: Nederland heeft er geen rijke traditie in. De oud-premiers Drees en Den Uyl? Géén memoires. Wim Kok bleef stil na acht jaar premierschap, evenals Jan Peter Balkenende. Recordpremier Ruud Lubbers zegt dat hij al zijn herinneringen twintig jaar geleden als eens heeft opgeschreven maar niet overging tot publicatie. Ergens ligt dus nog een goudmijn te wachten. Deze zijn de moeite waard volgens politieke commentator Raoul du Pré.

©

Volg en lees meer over:  BOEKEN   POLITIEK   PVDA   NEDERLAND

PvdA’ers blikken terug op de moeder aller nederlagen: ‘De patiënt ligt er prima bij, de chirurg is dood’

Partijleider Asscher: terugkeer naar oude glorie zit er niet snel in

VK 07.12.2017 In een nieuwe interviewbundel kijken negentien PvdA’ers terug op de epische verkiezingsnederlaag van hun partij. Wrok en zelfkritiek strijden om voorrang. ‘Elke stap voorwaarts is uitgevent als een totale nederlaag.’

Van 38 zetels terugvallen naar 9 zetels: het hoeft een politicus niet noodzakelijkerwijs nederig te stemmen. In de vandaag verschijnende interviewbundel De neergang van de PvdA van NOS-journalist Wilco Boom krijgt de moeder aller politieke nederlagen soms heroïsche trekjes. De PvdA heeft zich in de ogen van enkele hoofdrolspelers onverschrokken opgeofferd voor het landsbelang. Dan maar de lucht in, anno 2017.

Volgens Wouter Bos gaat Rutte II de geschiedenis in als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’

Zo is ex-informateur Wouter Bos ervan overtuigd dat Rutte II de geschiedenis ingaat als ‘een van de beste kabinetten die we gehad hebben in Nederland’. Ex-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vindt dat er ‘heel veel dingen goed zijn gedaan’ en volgens ex-minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans is het overeind houden van de PvdA van secundair belang. ‘Uiteindelijk is er maar één maatstaf: laat je het land beter achter dan je het hebt aangetroffen.’

Ex-partijleider en hoofdarchitect van Rutte II, Diederik Samsom, zit ook op die lijn. In zijn gesprek met Boom omschrijft hij de PvdA als een onzelfzuchtige arts. Samsom: ‘De patiënt, Nederland, ligt er prima bij, die doet het geweldig. Maar de chirurg is dood, hij heeft zichzelf door de pols gesneden. Als ik dan toch moet kiezen met mijn diepcalvinistische inborst: de operatie moet slagen, de patiënt moet beter worden, dus dan de chirurg maar.’

Dankbaarheid

René Cuperus meent dat Samsom ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’

Blijft de vraag waarom de opgeknapte patiënt geen greintje dankbaarheid toonde. De antwoorden die in het boek worden gegeven, lopen nogal uiteen, maar de negentien geïnterviewde PvdA’ers – van kopstukken tot kritische buitenstaanders – constateren wel dat de ideologische bleekheid (‘waar staan we voor in drie heldere zinnen?’) al eerder is opgetreden. Het bezuinigingskabinet-Rutte II zette een turbo op de neergang.

René Cuperus, ex-medewerker van het wetenschappelijk bureau van PvdA en Volkskrant-columnist, prijst ‘op zich’ de moed van Samsom, maar verwijt de ex-partijleider technocratische ‘ingenieurspolitiek’ en meent dat hij ‘totaal geen gevoel had voor de kwetsbaarheid van de sociaal-democratie’. De loodzware hervormingsagenda van Rutte II bleef overeind; de PvdA kreeg ‘een zenuwinzinking’.

Geen geloof meer

Die laatste diagnose is overigens weer van Samsom, die zijn eigen partij in meerdere varianten hekelt als ‘de grootste tegenstander van wat we aan het doen waren’. ‘Wij als club zijn er vier jaar lang in geslaagd werkelijk elke overwinning, elke stap voorwaarts te beleven én uit te venten als een totale nederlaag.’ En: ‘De club die vlak voor de finish z’n leider van de wagen gooit, geeft één duidelijke boodschap aan de kiezer: wij geloven er niet meer in.’

Ook Frans Timmermans klaagt dat kritische PvdA’ers voordurend deden alsof de partij door de coalitie met de VVD was ‘uitgeleverd aan de baarlijke duivel’. ‘Dan moet je niet verbaasd zijn dat de kiezers bij je weglopen.’

Omgekeerd uiten andere PvdA’ers weer harde kritiek op de losgezongen partijtop. Ex-directeur van het wetenschappelijk bureau Monika Sie Dhian Ho: ‘Samsom, Dijsselbloem en Bos zijn met alle respect carrièrepolitici die niet veel hebben met de partij, met de vereniging die de PvdA is.’

Asscher wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten

Oude rekeningen

Zo worden en passant enkele oude rekeningen vereffend in het boek van Boom. Aan Lodewijk Asscher, de nieuwe partijleider die vandaag het eerste exemplaar in ontvangst neemt, de taak om het allemaal goed te maken. Hij toont in het boek zelfkritiek over zijn rol in het kabinet-Rutte II (‘dat het anders had gemoeten is volstrekt evident’) en hij wil nooit meer zonder een andere linkse partij in ‘een rechts kabinet’ zitten.

Een terugkeer naar oude glorie zit er volgens Asscher niet snel in – ‘de tijd van de grote partijen is voorbij’ – maar er blijft volgens hem een rol weggelegd voor de PvdA. ‘Het is mijn taak om de PvdA een nieuwe plek te geven. Wat die plek ook is.’

Betrokkenen over de nederlaag en Rutte II

Kabinetsformatiegesprek met informateurs Kamp en Bos, Rutte en Blok (VVD) en Samsom en Dijsselbloem (PvdA). © Maarten Hartman / Hollandse Hoogte

Ik mag graag zeggen dat dit het kabinet-Bos was. Omdat hij de founding father is van dit regeerakkoord, omdat het regeerakkoord zo’n dwangbuis is geweest voor de bewindslieden, omdat hij zo dicht bij Samsom en Dijsselbloem staat en omdat ook Asscher zich blijft oriënteren op Bos.

Monika Sie Dhian Ho, ex-directeur van het wetenschappelijk bureau, over informateur Bos

Op de ledenraad na de Kamerverkiezingen concludeerden jullie, journalisten, zogenaamd grootmoedig maar gniffelend dat het zo goed was dat de PvdA die bijeenkomst hield. Neeeeee! Het was One Flew Over the Cuckoo’s Nest wat daar gebeurde.

Diederik Samsom over de PvdA-ledenraad na de verkiezingsnederlaag

Zijn hoge denk- en werktempo, zijn drive, maken het voor Samsom heel lastig mensen mee te nemen, om met zijn rug tegen een stoel te gaan zitten en gewoon eens te luisteren naar anderen.

Angelien Eijsink, ex-PvdA-Kamerlid

Het coördinatieoverleg van de vier heren was gericht op alles wegduwen wat vraagtekens zette bij wat er gebeurde.

Agnes Jongerius, PvdA-europarlementariër over het vierkoppige leiderschap van Samsom, Dijsselbloem, Asscher en Spekman.

We hebben afspraken gemaakt die voor linkse kiezers buitengewoon moeilijk te verteren waren. En ook dingen gedaan die we achteraf misschien niet hadden moeten doen.

Lodewijk Asscher over het regeerakkoord van Rutte II.

Terugblikken en ‘hergroeperen’

Zo gaan de ministers van Rutte II de geschiedenis in
Het langstzittende naoorlogse kabinet stevent op het einde af. Rutte II ging stoïcijns de crisis te lijf, maar wist zichzelf niet geliefd te maken. Hoe gaan de ministers de politieke geschiedenis in? (+)

‘Achteraf gezien had ik keihard op tafel moeten slaan’
In oktober zwaaide Hans Spekman af als voorzitter van de PvdA. Hoe heeft zijn partij het vertrouwen van zo veel kiezers kunnen verspelen? (+)

Hoopvol gestemd PvdA met meer linksere accenten
In een woonwinkelcentrum te Nieuwegein was de PvdA in oktober bijeen om zichzelf te ‘hergroeperen’. ‘Politiek gaat niet over statistieken maar over mensen en geluk.’ De partij hoopt dat de ‘linkse lente’ is begonnen.

Deze politieke memoires zijn de moeite waard

Politieke memoires: Nederland heeft er geen rijke traditie in. De oud-premiers Drees en Den Uyl? Géén memoires. Wim Kok bleef stil na acht jaar premierschap, evenals Jan Peter Balkenende. Recordpremier Ruud Lubbers zegt dat hij al zijn herinneringen twintig jaar geleden als eens heeft opgeschreven maar niet overging tot publicatie. Ergens ligt dus nog een goudmijn te wachten. Deze zijn de moeite waard volgens politieke commentator Raoul du Pré.

©

Volg en lees meer over:  BOEKEN   POLITIEK   PVDA   NEDERLAND

Advertenties

december 9, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, bezuinigingen, formatie, gemeenteraadsverkiezingen 2018, Paul Depla PvdA, peiling, politiek, PvdA, Rutte 2, verkiezingen, verkiezingen 2017, VVD-PvdA, Zorg | , , , , , , , | Plaats een reactie

Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 2

Begrotingsbehandelingen uitgesteld: eerst een nieuw kabinet

De Tweede Kamer zal pas over de begrotingen voor 2018 debatteren als het nieuwe kabinet er is. Dan pas is duidelijk wat het nieuwe kabinet wil veranderen aan de begrotingen die op Prinsjesdag zijn ingediend. Eerder besloot de Tweede Kamer ook al de Algemene Politieke Beschouwingen en de Algemene Financiële Beschouwingen uit te stellen. Kamerlid Mark Harbers (VVD) deed het verzoek tot uitstel van de begrotingsbehandelingen woensdagmiddag 4 oktober tijdens de regeling van werkzaamheden. Hij kreeg steun van een meerderheid in de Kamer.

Door het uitstel vinden de verschillende debatten in de gebruikelijke volgorde plaats:

  1. Debat over de regeringsverklaring: zodra het nieuwe kabinet er is en zijn plannen bekend heeft gemaakt, zal de Tweede Kamer eerst een debat over de regeringsverklaring organiseren. Zo’n debat is vergelijkbaar met de Algemene Politieke Beschouwingen. Het is een belangrijk debat, omdat daarin duidelijk wordt welke ruimte het kabinet heeft om zijn plannen daadwerkelijk uit te voeren en hoe groot de steun daarvoor is. Het debat duurt meestal twee dagen. De media besteden er gewoonlijk veel aandacht aan.
  2. Kort daarna zullen de Algemene Financiële Beschouwingen gepland worden. In dit debat bespreken de financieel specialisten van de Kamerfracties de rijksbegroting, samen met de minister en de staatssecretaris van Financiën.
  3. Daarna zal de Tweede Kamer de begrotingen van elke ministerie afzonderlijk behandelen. In de Tweede Kamer worden sommige voorstellen gewijzigd en aangepast, sommige worden geschrapt en andere voorstellen worden ongewijzigd overgenomen. Alleen de Tweede Kamer heeft amendementsrecht en mag wetsvoorstellen wijzigen. De Eerste Kamer mag dat niet.

VOORZITTER KHADIJA ARIB: ZORGVULDIGE BEHANDELING VAN DE BEGROTING IS BELANGRIJK

Voorzitter Khadija Arib gaat samen met het Presidium bekijken hoe de begrotingsdebatten ingepland worden. Ze vindt het belangrijk dat de Kamer de tijd en ruimte krijgt om de begrotingen zorgvuldig te behandelen. Tijdens de regeling van werkzaamheden zei ze: “Ik vind het niet goed als de nieuwe Tweede Kamer eerst een halfjaar moet wachten, en dan op het laatste moment alles moet afraffelen.”

Lekkende Begroting 2018

Wie nog dacht dat de bijna-kabinetscrisis van eind augustus om de inhoud ging, weet sinds vanmiddag beter: het ging alleen om politiek prestige.

In een notendop:

PvdA-leider en vicepremier Asscher eiste op hoge toon 270 miljoen euro om de onderwijzers in het basisonderwijs komend jaar een salarisverhoging van 3 procent te geven.

Coalitiepartner VVD weigerde toe te stemmen omdat tegelijkertijd aan de formatietafel financiële afspraken moesten worden gemaakt.

Eerst moest het aanstaande regeerakkoord door het Centraal Planbureau worden doorgerekend, daarna viel er pas meer te zeggen over het budget voor de onderwijzers.

Binnenskamers viel toen al te horen: met die 270 miljoen komt het wel goed, maar Asscher moest niet proberen de eer naar zichzelf toe te trekken.

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt…!!

Prinsjesdag komt dichterbij en zoals altijd de afgelopen jaren lekken er dan cijfers uit. “Verschrikkelijk”, reageert premier Rutte. “Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.”

19.09.2017

19.09.2017

En ziedaar, wat een korte adempauze niet kan doen. In de vanmiddag 15.09.2017 uitgelekte begrotingscijfers voor 2018  staat het dan toch gewoon: 270 miljoen voor de leraren. Tegelijkertijd lieten de formerende partijen weten dat hun akkoord nog niet naar het CPB kan. Toch nemen ze deze investering alvast voor lief, ongetwijfeld in de hoop dat het nu niet meer alleen op Asscher zal afstralen.

Leraren demonstreren afgelopen juni op het Malieveld voor meer salaris en minder werkdruk in het primair onderwijs

De basisschoolleraren eisen overigens 10 procent loonsverhoging, dus dit zal niet genoeg zijn om de al aangekondigde staking van 5 oktober 2017  af te wenden. 

Uit de Miljoenennota, die de Volkskrant heeft ingezien, blijkt ook dat het demissionaire kabinet 425 miljoen euro extra uittrekt om de Koopkracht te verbeteren van uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden.

AD 16.09.2017

AD 16.09.2017

Nota vol goed nieuws
Dit zijn de belangrijkste punten uit de begroting van komend jaar:

Met de economische cijfers feliciteert het kabinet zichzelf. De groei voor 2017 wordt geschat op 3,3 procent. Voor volgend jaar is de groei van de economie naar schatting 2,5 procent. De werkloosheid daalt naar 390.000 mensen.

Dit jaar staat Prinsjesdag vooral in het teken van de formatie. Want wat blijft er van de begroting voor 2018 overeind, als de formerende partijen het eens worden over een nieuw regeerakkoord?

Volgens premier Rutte veel. “Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen.”

Prinsjesdag

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt:
* De leraren krijgen er 270 miljoen euro bij voor salarisverhoging
* De verpleegzorg krijgt er de komende vier jaar 130 miljoen euro bij, op de 435 miljoen extra
* De Belastingdienst krijgt 75 miljoen om problemen op te lossen
* Nederlanders gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit
* De werkloosheid daalt naar 390.000
* Het begrotingsoverschot komt op 0,8 procent en de economische groei op 2,5 procent

Rutte is de verbindende schakel tussen het oude en het nieuwe kabinet. Buma en Segers van CDA en ChristenUnie gaan (waarschijnlijk) voor het eerst in jaren regeren, dus die leggen het accent anders dan Rutte.

Buma: “De Miljoenennota is van het demissionaire kabinet en het nieuwe kabinet zal een heleboel wijzigingen hebben.” Segers noemt de Prinsjesdagstukken wel echte plannen, maar die wijzigingen zullen er zeker komen, zegt hij.

Uiteindelijk gaat de Nederlander er qua Koopkracht gemiddeld maar 0,6 procent op vooruit. Werkenden profiteren het meest (0,8 procent). Om te voorkomen dat uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden erop achteruitgaan wordt 425 miljoen euro uitgetrokken.

AD 16.09.2017

AD 16.09.2017

Koopkrachtstijging, per groep

In de bijstand: 0,3 procent
Gepensioneerd: 0,6 procent
Werkend: 0,8 procent

– Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) schrijft in het voorwoord dat zowel de overheidsbestedingen als bedrijfsinvesteringen toenemen. De groei wordt enigszins geremd door de lagere gasproductie.

– Intussen daalt de staatsschuld naar 53,7 procent van het BNP en kan het kabinet wijzen naar een overschot op de begroting van 0,8 procent.

– Er wordt wordt flink geïnvesteerd in de zorg, een half miljard in 2018. Het eigen risico stijgt naar 400 euro. De zorgtoeslag voor lage inkomens gaat ook omhoog.

Formatie en Regeerakkoord

Over de formatie en het concept-regeerakkoord wordt overigens ook gelekt. Gisteren werd bekend dat de vier onderhandelende partijen het eens zijn over vluchtelingendeals en een nieuwe bed-bad-broodregeling.

Maandag 18.09.2017  gaan de onderhandelingen verder. Dinsdag 19.09.2017  is het Prinsjesdag.

Goedemorgen.

Het is vandaag de derde dinsdag van september: Prinsjesdag. Maar achter de feestelijkheden gaapt een leegte. 

Want met een demissionair kabinet zijn er geen grote plannen, geen vergezichten, geen met vers beleid gestutte visie op de toekomst.

Geen climax van het politieke seizoen, maar een verplicht nummer !!!

Qua rituelen zal de liefhebber niets tekortkomen, en toch is deze Prinsjesdag anders. Achter de feestelijkheden gaapt een leegte. Want wie schetst waar het heen moet met het land?

Zo op het eerste gezicht zal het een Prinsjesdag als alle andere zijn. Een Ridderzaal vol Kamerleden en hoogwaardigheidsbekleders. Luisterend naar de Koning die op plechtige toon de Troonrede voorleest. Een parade van dames met hoedjes waarover is nagedacht en heren in kraakverse pakken.

Goed, de Gouden Koets is in groot onderhoud, dus verplaatsen koning en koningin zich, voor het tweede jaar, per Glazen Koets. De route is wel weer klassiek. Vanwege de aanleg van een ondergrondse parkeergarage moest vorig jaar worden uitgeweken naar de Korte Houtstraat. Dit jaar gaat de koninklijke rijtoer als vanouds via de Korte Vijverberg naar het Binnenhof.

Een cavalerist oefent met rookbommen bij het Kurhaus in Scheveningen. © Freek van den Bergh / de Volkskrant

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn verdaagd, tot na het regeerakkoord van een nieuw kabinet

Saluutschoten, ere-escorte van cavalerie, grenadiers, marechaussee en politie te paard – qua ritueel zal de liefhebber niets tekortkomen. Het zal niet genoeg zijn om te verhullen dat daarachter een grote leegte gaapt. Geen grote plannen, geen vergezichten, geen met vers beleid gestutte visie op de toekomst. Er is geen regering die de koning de woorden in de mond kan leggen om te schetsen waar het heen moet met ons land – de Troonrede als hoofdpijndossier. De begroting wordt een verlengstuk van die van vorig jaar.

Dit wordt de Prinsjesdag die niemand wilde, de dag die gehouden wordt omdat het nu eenmaal zo in de grondwet (artikel 65) staat. Wat normaal gesproken de climax van het politieke seizoen is, zal nu een verplicht nummer zijn. Ook de Algemene Politieke Beschouwingen – het debat van twee dagen waarin de oppositie de regering het vuur aan de schenen kan leggen – zijn verdaagd, tot na het regeerakkoord van een nieuw kabinet.

In plaats daarvan gaat het dezer dagen in de plenaire zaal over onderwerpen als misstanden in de bokkenhouderij en het gebruik van drones door Limburgse landbouwers. Nu de regering amper nog besluiten neemt, droogt de Kameragenda steeds verder op. Dat geldt in verhevigde mate voor de Eerste Kamer.

Vanwege de veiligheid worden wegblokkades aangebracht in de Haagse binnenstad.© Freek van den Bergh / de Volkskrant

Primaat

Je komt niet naar de Kamer voor die poespas, en toch doet het me wat, aldus Nieuw Kamerlid Gijs van Dijk.

De Glazen Koets. © ANP

Als het aan de SP had gelegen, was dat anders gelopen. Dan waren de Beschouwingen gewoon doorgegaan. ‘Waarom zou je het primaat bij een demissionaire regering laten’, zegt Peter Kwint (32), Kamerlid sinds maart. ‘We hadden deze periode kunnen gebruiken om als Kamer accenten aan te geven.’ De pogingen die de SP daartoe ondernam, door te proberen de verhoging van de salarissen in het lager onderwijs en de verlaging van het eigen risico in de zorg te forceren, hadden niet het gewenste resultaat. Kwint, door Kamervoorzitter Arib gekapitteld toen hij zonder jasje de Kamer toesprak, komt vandaag in pak. ‘Ik heb nog wel wat in de kast hangen.’ Zijn moeder vergezelt hem.

Waar Kwint vol ongeduld wacht totdat zijn Kamerlidmaatschap echt losbrandt, heeft Gijs van Dijk (36), nieuw Kamerlid voor de PvdA, het razend druk. Zijn toch al gedecimeerde fractie bestaat voor de helft uit demissionaire bewindspersonen. Omdat die hun handen nog vol hebben aan hun ministerie, bemoeit Van Dijk zich met zowat alles. ‘Wonen, politie, sociale zaken, koninkrijksrelaties, basisregistratie personen – het is een stoomcursus. Ik ga van commissie naar commissie.’ Van Dijk, ook geen pakkendrager, bezocht de Suit Supply. ‘Je komt niet naar de Kamer voor die poespas, en toch doet het me wat.’

Troonrede 2016. © ANP

Suzanne Kröger (41), nieuw bij GroenLinks, heeft deze week wel iets anders aan haar hoofd dan Prinsjesdag. Ze heeft debatten over de uitbreiding van de luchthaven Lelystad, over de vervuiling bij Chemours en over een noodpakket luchtkwaliteit. Een soort apotheose van haar eerste half jaar als Kamerlid. ‘Dit is de week waarvoor je het doet’, zegt ze. ‘Voor mij komt alles samen.’ Haar hoop voor de Troonrede? Dat er hoge prioriteit aan klimaatverandering wordt gegeven. Over haar Prinsjesdagkleding heeft ze nog niet nagedacht. ‘Volgend jaar ben ik ook op dat punt ingewerkt.’

René Peters (42), die als kandidaat-Kamerlid drie stond op de CDA-lijst, heeft in zijn fractie de portefeuille schulden en armoede en is daar druk mee. ‘Veel is controversieel verklaard en kan dus niet worden behandeld. Maar ik ga heel veel op werkbezoek, geef lezingen, eet alle letters die over dit onderwerp worden geschreven, wil m’n contacten perfect op orde hebben. Dit is helemaal mijn terrein.’ Hij wordt dinsdag vanaf het ontbijt gevolgd door Omroep Brabant. ‘Alles nieuw en tiptop, tot en met sokken en schoenen. Het pak is gemaakt door een kleermaker in Oss.’ Zijn ouders zullen langs de route staan.

Een Prinsjesdag om te laten zien dat alles gewoon doormarcheert. Ook als de formatie eindeloos lijkt te duren.

Samenvatting Platform 31

Nederland is sterker uit de crisis gekomen. Zo luidde de centrale boodschap van de Miljoenennota 2018 die werd gepresenteerd op Prinsjesdag.

De jaarlijkse rijksbegroting repte onder meer over een groeiende economie en dalende werkloosheid. Welke belangrijkste maatregelen en beleidswijzigingen voor stad en regio sprongen er verder uit?

De rijksbegroting van dit jaar gaat, vanwege een demissionair kabinet, de geschiedenis in als een beleidsarm document. Nederland wacht vol spanning op het aanstaande regeerakkoord. U ontvangt daarom dit jaar – anders dan u van Platform31 gewend bent – maar liefst twee analyses: een samenvatting van de rijksbegroting_2018 én een gedetailleerdere analyse van het regeerakkoord_2018. In deze eerste samenvatting bundelen we de meest opvallende maatregelen en beleidswijzigingen voor u, geordend naar de ministeries die het meest relevant zijn voor stad en regio. Zodra er een nieuw regeerakkoord is, maakt Platform31 een uitgebreide analyse en duiding en brengen we de consequenties voor steden en regio’s in beeld.

Volg en lees meer over:  PRINSJESDAG

Lees meer over: Prinsjesdag 2017

Zie ook: Samenvatting_rijksbegroting_2018

Zie ook: Analyse_regeerakkoord_kabinet-Rutte_III

Zie ook: kamerbrief met toelichting op koopkrachteffecten regeerakkoord

Zie ook: Waarom gaat Prinsjesdag dit jaar eigenlijk door?

zie ook: Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 1

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1  


Bruisende economie bedreigd door tekort aan personeel

AD 14.12.2017 Het vertrouwen in de economie is onveranderd hoog en dat blijkt ook uit de verwachtingen voor volgend jaar. Ook dan blijft de economie flink groeien, met bijna 3 procent.

© ING Economisch Bureau

Dat blijkt uit onderzoeksrapport Outlook 2018 van het ING Economisch Bureau. Het enige dat de groei de komende jaren in de weg zou kunnen staan, is volgens het onderzoek het personeelstekort dat momenteel ontstaat in alle sectoren.

,,Al met al gaat het economisch goed met Nederland”, aldus Marieke Blom, hoofdeconoom van het ING Economisch Bureau. ,,Die constatering wordt echter vaak omgezet in de vraag: ‘hoelang gaat het nog goed?’ Zowel consumenten als bedrijven zijn een beetje getraumatiseerd door de lange crisis die we achter de rug hebben. Begrijpelijk, maar de groei is breed gedragen en er is nog geen sprake van oververhitting.”

De economie van het eurogebied is steeds beter gaan draaien en daar profiteert Nederland van, blijkt uit het onderzoek. Maar de economische groei komt voornamelijk uit het binnenland. Zowel consumenten als bedrijven geven meer uit en het regeerakkoord van 2018 voorziet extra overheidsuitgaven. Dat extra geld besteedt de overheid aan onder meer het onderwijs, onderzoek en ontwikkeling, infrastructuur, openbaar bestuur en defensie. Dit geeft volgens het ING Economisch Bureau een impuls aan de economie.

Lees ook;

Dít zijn de banen van de toekomst (plus de 5 beroepen die je niet moet kiezen)

Lees meer

Kijkend naar het Nederlandse bedrijfsleven, verwacht het ING Economische Bureau groei in alle sectoren, waarbij vooral de sectoren transport, toerisme, zorg, de bouw en de zakelijke dienstverlening in 2018 een bovengemiddelde groei zullen tonen.

Toch kan de economie de komende jaren ook weer onder druk komen te staan, voorziet het onderzoek. Door de aanhoudende groei vinden ook steeds meer mensen werk en dat leidt tot tekorten aan arbeidskrachten. De eerste voortekenen van krapte op de arbeidsmarkt zijn te zien in specifieke sectoren, met name in de bouw, ICT en in de industriesector.  Volgens de ING-economen is dit pas het begin.

© ING Economisch Bureau

,,Een op de zes bedrijven ervaart inmiddels een tekort aan personeel, en dat loopt snel op”, stelt Marieke Blom. ,,Het is dan ook belangrijk dat bedrijven hun productiviteit verhogen door zowel te investeren in mensen als in technologie. Bedrijven die dit niet doen dreigen daarmee groeikansen te missen, zeker als de arbeidsmarkt krapper en krapper wordt. Dat zou ook de groei in Nederland kunnen schaden, terwijl Nederland nu juist bezig is met een conjuncturele inhaalslag ten opzichte van andere Europese landen.”

De krapte is volgens Blom nog niet te vergelijken met 2008. ,,Dit zal zich daarom ook maar geleidelijk vertalen in hogere lonen. De prijsdruk neemt daardoor ook pas op termijn toe. In 2018 blijft in Nederland de inflatie voor consumenten laag en komt uit op 1,5%.”

© ING Economisch Bureau

De angst voor zeepbelvorming in de huizenmarkt is volgens het rapport niet reëel. Blom: ,,Met uitzondering van Amsterdam zie ik eerder een normalisering dan een zeepbel op de woningmarkt. Sterker nog, ik zie een normalisatie van de brede economie. De groei heeft robuuste fundamenten. Dat betekent dat we nog een aantal jaren door kunnen groeien.”

Kamer wil opheldering over tekort Ollongren

NOS 29.11.2017 De Tweede Kamer wil opheldering van het kabinet over een tekort op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Gisteren werd duidelijk dat minister Ollongren op zoek is naar 200 miljoen euro om de uitvoering van de Omgevingswet te betalen.

Na de formatie werd de Omgevingswet overgeheveld van het ministerie van Infrastructuur naar Binnenlandse Zaken. In die wet worden diverse regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigd en samengevoegd. De uitvoering ervan is een arbeidsintensieve klus, die het ministerie van Ollongren eenmalig 200 miljoen kost. Dat geld heeft ze niet.

Krantenwijk zonder fiets

“Het lijkt erop dat de nieuwe minister wel de krantenwijk heeft overgenomen, maar vergeten is te vragen of de fiets er ook bij komt”, zei GroenLinks-Kamerlid Van Tongeren. Volgens PvdA-woordvoerder Nijboer lijkt het een rekenblunder. Hij is bang dat het probleem wordt afgewenteld op de huurders.

De Kamer wil een brief, waarin het kabinet uitlegt hoe dit wordt opgelost.

BEKIJK OOK;

Klein formatiefoutje: Ollongren komt 200 miljoen tekort

Klein formatiefoutje: Ollongren komt 200 miljoen tekort

NOS 28.11.2017 Het nieuwe kabinet zit al in de eerste weken met een politiek probleem in zijn maag. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken blijkt een cadeau te hebben gekregen waar ze zelf voor moet betalen. Ze heeft daardoor nu al een tekort van ongeveer 200 miljoen euro en heeft geen idee waar ze het geld vandaan moet halen.

Wat waren ze na de formatie blij op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Want op het allerlaatste moment, tijdens het verdelen van de taken, werd werk weggehaald bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu en overgeheveld naar Binnenlandse Zaken. Het gaat om de prestigieuze Omgevingswet van minister Schultz. Het is een van de grootste hervormingen van het vorige kabinet en een van de meest ingewikkelde wetgevingsprocessen ooit.

Minder vergunningen

De Omgevingswet is bedoeld om de regels voor ruimtelijke ontwikkeling te vereenvoudigen en samen te voegen. Daardoor zijn bijvoorbeeld minder vergunningen nodig, verlopen procedures sneller en is het makkelijker om een bouwproject te beginnen.

De Omgevingswet werd in 2015 aangenomen door de Tweede Kamer en in 2016 door de Eerste. De wet wordt nu uitgewerkt in diverse algemene maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen.

Zwaar teleurgesteld

Ollongren, die al over Wonen gaat, wilde de Omgevingswet er ook graag bij hebben. Maar al snel kwam ze erachter dat het invoeren van de wet haar eenmalig ongeveer 200 miljoen euro gaat kosten. Zelf heeft ze dat geld niet. Conclusie: het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft extra taken binnengehaald zonder dat er geld tegenover staat.

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu (tegenwoordig Infrastructuur en Waterstaat), dat de wet maakte, zocht al tijden tevergeefs naar geld voor de uitvoering. Maar nu de taak is verdwenen, staakt het ministerie de zoektocht. Volgens bronnen is I&W zwaar teleurgesteld over de overheveling van de Omgevingswet, omdat de wet het troetelkindje van het ministerie was.

‘Moeten het oplossen’

In het kabinet en in het wekelijks coalitie-overleg is er al een paar keer over het probleem gepraat. “We moeten het oplossen”, zegt een bron uit de coalitie. Maar niemand weet nog hoe.

Een soortgelijk probleem speelt ook bij Onderwijs. Dat ministerie kreeg het landbouwonderwijs erbij van Economische Zaken. De Wageningen Universiteit en een aantal mbo-opleidingen moeten nu volgens de onderwijsnormen worden betaald. Die zijn een stuk hoger.

Overschot begroting valt lager uit, meevaller in de zorg

NU 24.11.2017 Het begrotingsoverschot dit jaar zal iets lager zijn dan op Prinsjesdag werd geraamd. Het loopt terug van 0,6 naar 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar staat een meevaller van 700 miljoen in de zorg tegenover.

Dat maakte minister Wopke Hoekstra van Financiën vrijdag na de ministerraad bekend. “We lijken het jaar voorlopig goed af te sluiten”, zei de bewindsman.

De cijfers staan in de nog niet gepubliceerde Najaarsnota, de laatste stand van de begroting, die door de ministerraad is goedgekeurd. 

De zorgmeevaller is te danken aan mindere uitgaven aan de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en medicijnen.

Het kabinet baseert deze bedragen op de declaraties bij de zorgverzekeraars over de eerste zes maanden van dit jaar en een inschatting van de verzekeraars over de tweede helft van 2017.

Ook kan het kabinet een meevaller aan belastinginkomsten bijschrijven van 51 miljoen euro.

Verder is er bij enkele ministeries minder geld uitgegeven dan aanvankelijk verwacht. Dat geldt vooral voor Defensie, Sociale Zaken, Onderwijs en Financiën.

Tegenvallers

Tegenvallers zijn onder meer de hulp aan Sint-Maarten na de orkaan Irma. Daar is alleen al voor het wederopbouwfonds 550 miljoen euro uitgetrokken.

Ook is er vertraging aan de inkomstenkant van de schenk- en erfbelasting van 450 miljoen euro. Dat bedrag komt in 2018 binnen. Hoekstra wil niet direct spreken van een meevaller omdat het een verschuiving is.

Het is dus allerminst zeker of dat geld volgend jaar kan worden besteed, er is van tevoren een afgesproken maximum aan uitgaven (het uitgavenkader).

Sowieso vloeien meevallers zoals gebruikelijk naar de staatsschuld. Zo worden ook de rentelasten lager, maar zo waarschuwt Hoekstra, volgend jaar wordt er naar verwachting alsnog 6 miljard euro aan rente over de staatsschuld betaald.

In het voorjaar wordt opnieuw de balans opgemaakt en kijkt het kabinet naar “de wensen en tegenvallers”, aldus Hoekstra.

EU-regels

Ondanks de tegenvallers, benadrukt Hoekstra dat Nederland er goed opstaat, ook in vergelijking met andere Europese landen.

“We zijn een van de vier landen in Europa met een begrotingsoverschot en een staatsschuld van onder de 60 procent van het bbp”, zei de bewindsman.

Daarmee voldoet Nederland ruim aan de regels die de Europese Unie stelt aan de overheidsfinanciën.

Zie ook: Profiel: Wopke Hoekstra (CDA), minister van Financiën

Lees meer over: Wopke Hoekstra Najaarsnota

Be­gro­tings­over­schot lager dan verwacht

AD 24.11.2017 Het begrotingsoverschot dit jaar zal iets lager zijn dan op Prinsjesdag werd geraamd. Het loopt terug van 0,6 naar 0,4 procent, zei minister Wopke Hoekstra van Financiën na de ministerraad. ,,Maar dit jaar gaan we voorlopig goed afsluiten”, zei hij.

Er komt meer dan een miljard minder in de schatkist. Tegenvallers zijn onder meer de hulp aan Sint-Maarten na de orkaan Irma. Daar is alleen al voor het wederopbouwfonds 550 miljoen euro uitgetrokken. Verder gaat er 67 miljoen naar de twee andere Bovenwindse eilanden Sint-Eustatius en Saba. Ook is er vertraging in de schenk- en erfbelasting. Dat scheelt 450 miljoen euro. Dat komt naar verwachting in de eerste helft van volgend jaar pas binnen, zei Hoekstra.

Daar staat tegenover een meevaller van 700 miljoen in de zorg. Er is minder dan verwacht uitgegeven aan geneesmiddelen. Ook is er 51 miljoen euro meer aan belastingen binnengekomen.

,,Ik denk nog steeds dat het heel goed nieuws is”, zei de bewindsman. Weinig landen in Europa stevenen volgens hem af op zo’n overschot. Dat is te danken aan ,,de robuustheid van de Nederlandse economie” en ,,het verstandige beleid van het vorige kabinet”.

De cijfers zijn verwerkt in de Najaarsnota, de laatste stand van de begroting, die door de ministerraad is goedgekeurd. Het overschot gaat naar aflossing van de staatsschuld.

Halbe Zijlstra: geen rasdiplomaat, maar nuchtere Fries

Elsevier 14.11.2017 Minister Halbe Zijlstra verdedigt dinsdag en woensdag zijn eerste begroting van Buitenlandse Zaken. Redt hij het als rechtse houwdegen of moet hij zich opwerpen als volbloed diplomaat? De postduivensecretaris is een nuchtere Fries: al te goed is buurmans gek.

De harde leerschool van Halbe Zijlstra stond in Utrecht. Van 1998 tot 2006 was hij gemeenteraadslid met een onderbreking van twee jaar wegens werkzaamheden in het buitenland.

Het was een heftige episode. In de Utrechtse raad ging het er wild aan toe. Popzanger en kroegbaas Henk Westbroek kwam met Leefbaar Utrecht als de daverende winnaar binnen en het zou lange tijd niet meer rustig worden. Linkse populisten zetten de toon. Kortom een ideale kweekvijver voor een rechtse politicus. Geert Wilders was er een jaartje eerder ook begonnen, maar stoomde in 1998 meteen door naar de Tweede Kamer.

Zoon van politieman schopte het tot raadslid in grote stad

Op de dag dat Zijlstra werd beëdigd, reisden zijn ouders vanuit Friesland naar Utrecht. In paasbeste kleren woonden zij de plechtigheid bij. De zoon van een politieman uit Oosterwolde schopte het tot gemeenteraadslid in een grote stad.

Toen de trotse Zijlstra’s eenmaal op de publieke tribune zaten, keken ze geschokt toe hoe andere raadsleden in sjofele spijkerbroek werden beëdigd. En hoe menigeen zich onbeschoft gedroeg tegenover de burgemeester.

Rechts is voor Zijlstra geen scheldwoord

Aan die tumultueuze periode in de gemeenteraad hield Zijlstra de liefde van zijn leven over: VVD-gemeenteraadslid Ingrid de Bondt, later wethouder, gedeputeerde en dijkgraaf. Plus een enorme zelfverzekerdheid, die zou nooit meer weg gaan, ook niet toen hij eind 2006 verkaste naar het Binnenhof. Hij is een van de weinige Haagse politici voor wie rechts geen scheldwoord is. Hij geniet er juist van tegenstanders en media te prikkelen. Meteen ontstaat verontwaardiging en kan Zijlstra weer gniffelen. Zijn provocatie werkte!

Meer van Eric Vrijsen; Halbe Zijlstra ongeschikt? Wat een onzin

Als fractieleider ging hij een paar keer in de fout. Hij flapte er bijvoorbeeld uit dat asielzoekers hiernaartoe komen voor gratis ooglidcorrecties en borstvergrotingen. Hij kon het niet staven en moest zijn woorden intrekken. Ook in de Zwarte Piet-discussie gleed hij uit: ‘Het Sinterklaasfeest wordt vermoord.’ Vervolgens praatte hij er een beetje omheen en moest hij zich excuseren: ‘Er is ruimte voor verbetering.’

Politieke stuntman

Toen vorige maand bekend werd dat Zijlstra in Rutte III de prestigieuze post van minister van Buitenlandse Zaken zou krijgen, ontstond ter linkerzijde ophef. Wat moest deze politieke stuntman op dat deftige departement? Hoe kon Nederland zich laten vertegenwoordigen door zo’n rabiate houwdegen? Want je kunt veel van hem zeggen, maar níet dat hij een geboren diplomaat is.

Media hoonden dat hij ervaring had als secretaris van de postduivenvereniging Oosterwolde. Partijgenoten verdedigden hem door te zeggen dat Zijlstra heus affiniteit had met het buitenland en dat hij zelfs ooit – toen hij in de jaren ’90 voor Shell werkte – op bezoek is geweest in de datsja van Vladimir Poetin. Later sprak Shell dit tegen. Opnieuw werd de spot gedreven met de postduivensecretaris.

Geen VVD-kroonprins

Het moet hem gestoken hebben, want hier werd hij geraakt in zijn ambities. En dat is nou juist het punt waarop hij zich kwetsbaar had gemaakt door nooit geheimzinnig te doen over wat hij wilde bereiken. Zijlstra maakte er ook nimmer een geheim van dat hij Rutte wilde opvolgen als VVD-leider. Al is hij sindsdien nogal buiten beeld geraakt als VVD-kroonprins.

In zijn rol als fractieleider dekte Zijlstra van 2012 tot vorige maand de rechterflank van de VVD af. Dat was niet altijd een dankbare taak. In juli 2015 sprak de VVD-top af dat premier Mark Rutte tijdens de Euro-top keihard zou vasthouden aan de verkiezingsbelofte ‘geen cent meer voor de Grieken’. De volgende dag zette Zijlstra thuis in Wassenaar de televisie aan en hoorde Rutte verklaren dat Nederland toch akkoord ging met extra financiële steun. Zijlstra ontstak in woede. Dit was precies wat ze niet hadden afgesproken.

Ruzie in de VVD-top, maar Rutte won en Zijlstra verloor, al trok hij daar wel een wijze les uit. Rutte verdedigde zich door te zeggen dat er een verschil is tussen politiek en bestuur. Wat had het voor zin te blijven vasthouden aan de VVD-lijn? Bondskanselier Angela Merkel had al besloten. Finland, Oostenrijk en eventuele andere bondgenoten van Nederland waren al gedraaid. Bestuur is geen kamikaze, hield Rutte zijn verbolgen partijgenoot voor. Zijlstra gaf toe. Hij regelde dat de VVD-fractie de lijn-Rutte zou verdedigen. Slechts één fractielid, Joost Taverne, stemde tegen.

Volgens bronnen in de VVD beloofde Rutte in ruil voor de politieke steun dat hij Zijlstra minister zou maken. Maar heel grote betekenis had dit niet, want in de VVD lopen wel meer politici rond met een halve toezegging van Rutte dat ze in het kabinet komen, waarna het toch niet doorgaat.

Eerste begroting

In de Tweede Kamer verdedigt Zijlstra de komende dagen zijn eerste begroting. Eerder maakte hij al zijn debuut in de Europese Unie. Wat opvalt is dat hij erg zijn best doet over te komen als geroutineerd diplomaat en dat hij scherp op zijn woorden let. Om niet uit de bocht te vliegen,  bedient hij zich nu van eufemismen. Als hij de militaire dreiging vanuit Rusland wil duiden, heeft hij het over ‘de niet zo vriendelijke landen’ of beweert hij ‘dat de wereld er minder gezellig op wordt’.

Volgens onze columnisten
Geerten Waling: ‘Hallo! Halbe Zijlstra minister van Buitenlandse Zaken?’

Ook in de Kamer zal hij nu de neiging tot provoceren bedwingen. Want hij weet wat hij wil. Hij is geen rasdiplomaat voor wie elke overeenkomst beter is dan géén overeenkomst. Hij is gezegend met het oerinstinct van de doorsnee Fries: al te goed is buurmans gek.

Het departement van Buitenlandse Zaken is sterk hiërarchisch. Het absolute tegendeel van de Utrechtse gemeenteraad van twintig jaar geleden. Bezoekers van de minister mogen hun jas ophangen, maar niet op het haakje met een M want dat is voor de minister en ook niet op het haakje met een R want dat is voor de minister van Buitenlandse Handel. En ook niet op het haakje met een S want dat is van de secretaris-generaal.

Zijlstra is opgeleid als socioloog en is bedreven in de handel. Hij zal spelen met zijn nieuwe omgeving en in het parlement maakt sowieso niemand hem wat wijs.

   Politiek verslaggever Redacteur Eric Vrijsen  (1957) volgt voor Elsevier Weekblad sinds 1994 de Nederlandse politiek.

Nederlanders beginnen te profiteren van economische groei

RO 14.11.2017 De Nederlandse economie is het derde kwartaal van 2017 opnieuw gegroeid, en wel met 0,4% ten opzichte van een kwartaal eerder en 3,3% ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Dit maakte het CBS vandaag bekend in haar nieuwste kwartaalcijfers. Daarmee is de Nederlandse economie nog steeds goed op weg om dit jaar met meer dan 3% te groeien. Zowel de consumptie, investeringen en export dragen bij aan deze groei.

Minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes: “Economische groei krijgt pas écht betekenis wanneer Nederlanders ervan beginnen te profiteren. In de cijfers zien we dat nu gebeuren: De groei van de werkgelegenheid zet zich door. In het derde kwartaal van 2017 kwamen er 51 duizend banen bij. Dat is goed nieuws.”

Aantal banen blijft groeien

Op de arbeidsmarkt zijn de ontwikkelingen positief. In het derde kwartaal kwamen er 51 duizend banen bij. Daarmee is er al vier kwartalen op rij sprake van een banengroei van boven de 50 duizend. Volgens het CPB mogen we volgend jaar een stijging in de contractlonen van 2,5% verwachten, en in 2019 zelfs een stijging van 3,5%.

Groei in alle bedrijfstakken

Ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder, is sprake van een economische groei van 3,0%. Na correctie voor het aantal werkdagen is de groei zelfs 3,3%. Bij de meeste bedrijfstakken is de groei zichtbaar. De zakelijke dienstverlening (+6,1%) en de handel, vervoer en horeca (+5%) laten de hoogste groei zien. Al met al passen de nieuwe groeicijfers in het beeld van een robuust groeiende economie.

CO2 uitstoot

De cijfers van vandaag geven aan dat de uitstoot van CO2 na correctie voor weereffecten in het derde kwartaal is gekrompen met één procent ten opzichte van een jaar eerder. Wiebes: “Dat is mooi meegenomen, maar om onze nationale klimaatdoelstellingen te halen, is meer nodig.”

Verantwoordelijk;

Nederlandse economie groeit met 0,4 procent in derde kwartaal

VK 14.11.2017 De Nederlandse economie is in het derde kwartaal met 0,4 procent gegroeid. Het bruto binnenlands product (bbp) steeg een stuk minder dan in het tweede kwartaal, maar dat was met 1,5 procent groei een uitzonderlijk kwartaal, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek  (CBS). De economie laat al veertien kwartalen achtereen groei zien, variërend van 0,3 tot 0,9 procent.

De groei is vooral te danken aan investeringen in woningen, vliegtuigen en personenauto’s. Bedrijven staken ook meer geld in machines. De hogere investeringen in het derde kwartaal zijn in lijn met het positieve vertrouwen van de Nederlandse ondernemers, zo stelt het CBS.

Een andere stuwende factor was de toename van de export. Die groeide met bijna 7 procent. De uitvoer van goederen en diensten groeide in het derde kwartaal van 2017 sterker dan in de eerste twee kwartalen van 2017. Nederlandse bedrijven hebben vooral meer machines en apparaten uitgevoerd. Daarnaast gingen ook meer chemische producten en auto’s de grens over.

De wederuitvoer (de uitvoer van eerder ingevoerde producten) groeide bijna twee keer zo snel als de export van Nederlands product.

Consumptie

Van alle bedrijfstakken groeide de zakelijke dienstverlening in het derde kwartaal het sterkst

Consumenten hebben in het derde kwartaal opnieuw meer uitgegeven dan een jaar eerder. Hun bestedingen groeiden iets sterker dan in de voorgaande kwartalen. Consumenten gaven vooral meer uit aan elektrische apparaten, kleding en de inrichting van hun huis.

Ook werd er meer besteed aan diensten, zoals horeca en recreatie. Uitgaven aan diensten maken ruim de helft uit van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen.

Van alle bedrijfstakken groeide de zakelijke dienstverlening in het derde kwartaal het sterkst, met 6,2 procent ten opzichte van een jaar geleden. Die toename is vooral toe te schrijven aan de aanwas in de uitzendbranche. Dat is ook terug te zien in de banencijfers die CBS vandaag bekendmaakte. Het aantal werknemers met een flexibele arbeidsrelatie, waartoe ook werknemers met uitzicht op een vaste baan worden gerekend, groeide in het afgelopen jaar met 98 duizend. Het aantal zzp’ers nam toe met 27 duizend.

Dat de groei achter lijkt te blijven in vergelijking met het vorige kwartaal is niet verwonderlijk, zo signaleert het CBS. Een groei van 1,5 procent deed zich sinds het begin van deze eeuw pas twee keer eerder voor.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND

Heb je straks meer of minder te besteden?

Telegraaf 27.10.2017 Het budgetvoorlichtingsinstituut berekende voor bijna honderd veel voorkomende huishoudens wat die te besteden hebben als het regeerakkoord wordt doorgevoerd.

Werkenden

De komende vier jaar stijgt de koopkracht van alle werkenden, van een kleine 4% tot ruime 6%, hierin is inflatie meegenomen. Nibud houdt rekening met een loonstijging die hoger is dan de prijsstijging. Daarnaast profiteren werkenden van de hogere arbeidskorting en lagere belastingtarieven.

Bekijk hier wat huishoudens te besteden hebben

Wie werkt maar een laag inkomen geniet, tot €20.000, ziet zijn koopkracht minder stijgen. Dit omdat het inkomen in de eerste belastingschijf valt. Dit is juist de schijf waarvan het belastingtarief stijgt, waardoor er dus meer belasting moet worden betaald. De middeninkomens en voor een groot deel de hoge inkomens, vallen in 2019 ook in deze schijf. De schijven met hogere tarieven die nu nog voor hen gelden komen te vervallen.

Bijstand

Ook bijstandsgerechtigden gaan er nauwelijks op vooruit. Een alleenstaande zonder kinderen heeft met de nieuwe maatregelen slechts €21 meer te besteden dan nu het geval is. Een alleenstaande met kind in de bijstand kan €15 meer uitgeven. Deze zuinige stijging van de koopkracht van bijstandsgerechtigden komt omdat zij geen arbeidskorting ontvangen en omdat de uitkeringen minder stijgen dan de lonen.

Gepensioneerd

Mensen die AOW-leeftijd hebben bereikt, profiteren ook niet van de loonstijging en arbeidskorting. Wel stijgt de AOW de komende vier jaar, maar de verwachting is dat de aanvullende pensioenen nauwelijks omhoog zullen gaan. In het regeerakkoord staan ook maatregelen om de koopkracht van ouderen te ondersteunen, zo wordt de ouderinkorting verhoogd en minder snel afgebouwd. Hier profiteren vooral ouderen met alleen AOW en een klein aanvullend pensioen van.

Nibud verwacht dat met name ouderen met een hoog aanvullend pensioen erop achteruit gaan. Het is voor hen moeilijk om prijsstijgingen om te vangen door de geringe stijging van de aanvullende pensioenen.

Btw-tarief

De prijzen stijgen onder meer omdat het kabinet het lage btw-tarief wil verhogen van 6 naar 9%. Dit betreft een aantal producten en diensten dat noodzakelijk is, zoals voedingsmiddelen. Met de btw-verhoging stijgt de de inflatie met ongeveer 0,7 procentpunt. Dit betekent dat een stel in de bijstand met twee kinderen zo’n €15 per maand meer kwijt is.

Kinderen

Huishoudens met kinderen krijgen een meevaller door de verhoging van de kinderbijslag en het inkomensafhankelijke kindgebonden budget. De afbouw daarvan begint nu nog bij een bruto jaarinkomen van €20.000, straks is dat voor paren ruim €39.000. Daarbij stijgt ook het kindgebonden budget voor het tweede kind. Volgens Nibud gaat het gezin met een werkende partner die €40.000 per jaar verdient, er meer op vooruit dan voorgaande jaren. Het eenverdienersgezin heeft €172 per maand meer te besteden dan nu.

Huurtoeslag

Het nieuwe kabinet verandert ook de regels voor huurtoeslag. Nu gelden er inkomensgrenzen waardoor je bij een bepaald inkomen geen recht hebt op huurtoeslag. Als de nieuwe regels ingaan, wordt de huurtoeslag lager naarmate het inkomen stijgt. Huishoudens die nu helemaal geen huurtoeslag krijgen, hebben daar straks wel recht op. Sommige profiteren daar behoorlijk van en hebben €160 per maand meer te besteden. Zo gaat de alleenstaande gepensioneerde met een aanvullend pensioen van jaarlijks €7500 euro er met €166 per maand er bijna 10% op vooruit. Zonder huurtoeslag zou deze gepensioneerde er slechts 1,6%, €27 per maand, op vooruit gaan.

Woningeigenaren

De koopkracht van woningbezitters met een hypotheek stijgt iets minder dan die van mensen met dezelfde woonlast die geen woning bezitten. De lagere belastingtarieven en de afbouw van de hypotheekrenteaftrek pakken nadelig uit voor huizenbezitters. Voor hen geldt: hoe hoger de hypotheek, hoe kleiner de koopkrachtstijging. Huishoudens die hun hypotheek volledig hebben afgelost, moeten door de afbouw van de wet-Hillen vanaf 2019, 10% van het eigenwoningforfait optellen bij hun inkomen in box 1. Wat dit uiteindelijk gaat kosten, is afhankelijk van het inkomen en de waarde van de woning.

Het Centraal Planbureau stelt vandaag overigens dat woningbezitters er meer op vooruit gaan dan huurders. Dit omdat woningeigenaren vaker werken en daarom meer profiteren van de lastenverlichting die Rutte III wil doorvoeren.

Nederlandse welvaart zit nog steeds in de crisis

Telegraaf 27.10.2017 De welvaart van ons land, gemeten naar zaken als inkomen, baanzekerheid, onderwijsniveau, gezondheid en woongenot, zit nog onder het niveau van 2008, blijkt uit onderzoek dat de Universiteit Utrecht en Rabobank vanochtend naar buiten brengen.

In Noord-Drenthe is het het best toeven, blijkt uit de meting. Naast Amsterdam, Rotterdam en Utrecht blijven ook Groningen, Zuid-Limburg en Flevoland achter bij het landelijk gemiddelde. „Het beeld van de grote steden wordt bepaald door de mensen die het daar gemaakt hebben”, zegt UU-hoogleraar Bas van Bavel, „maar die groep is niet representatief.”

Op het kaartje hieronder kunt u zien hoe welvarend uw regio is ten opzichte van de rest van Nederland. Hoe hoger het cijfer, hoe welvarender de regio. Geen kaartje te zien? Klik dan hier.

Politici moeten zich minder blindstaren op economische groei, vindt ook Rabo-econoom Sjoerd Harreman. .

Dijsselbloem komt op valreep met miljoenenmeevaller

NOS 26.10.2017 Nederland hoeft eenmalig 460 miljoen euro minder af te dragen aan de Europese Unie. De meevaller blijkt uit de laatste brief van minister van Financiën Dijsselbloem aan de Tweede Kamer.

Dijsselbloem schrijft op zijn laatste dag als demissionair minister dat de EU de begroting voor 2017 begin oktober heeft aangepast. Daardoor hoeven de lidstaten dit jaar minder af te dragen. Voor Nederland gaat het om een korting van 361 miljoen euro.

Omdat de EU ook 2,2 miljard euro meer aan boete-geld heeft geïnd dan verwacht, komt bovenop de meevaller waarschijnlijk nog een bedrag van 99 miljoen euro. Daardoor hoeft er in totaal 460 miljoen euro minder naar Brussel.

Nieuwe kabinet

De meevaller kwam pas begin oktober aan het licht en kan daarom niet meer voor dit jaar in de boeken worden verwerkt. Hij schuift nu door naar volgend jaar, naar het nieuwe kabinet.

Het gaat om een eenmalige meevaller, waarschuwt Dijsselbloem, die nog een poosje voorzitter van de Eurogroep blijft. In latere jaren zal de bijdrage naar verwachting juist hoger uitpakken.

De EU stond voor ruim 7 miljard in de begroting. De EU-afdracht loopt de komende jaren op tot 9,3 miljard euro in 2022.

Laatste miljoenennota Rutte-II: wacht ons een verrassing?

Elsevier 19.09.2017 De laatste keer dat de Koning een troonrede houdt die is opgesteld door het kabinet Rutte-II. Prinsjesdag heeft dit jaar een apart karakter: iedereen kijkt reikhalzend uit naar een nieuw kabinet. Is het vandaag een verplicht nummertje?

Den Haag is van top tot teen beveiligd op de derde dinsdag van september. Toeschouwers die zijn gekomen om naar de Glazen Koets te kijken, kunnen erop rekenen dat ze worden gefouilleerd . Ook zijn er betonblokken op strategische plekken langs de wegen gezet. Dit om aanslagen met bestelbusjes, zoals in Barcelona, Berlijn of Londen te voorkomen. Het is niet mogelijk om in de buurt van het Binnenhof te komen met een auto.

Al deze maatregelen zijn genomen omdat Prinsjesdag van grote symbolische waarde is voor Nederland, waardoor het een doelwit voor aanslagen is.

Syp Wynia: De loongolf begint bij de basisscholen 

Miljoenennota

Opvallend aan deze Prinsjesdag is dat de Miljoenennota geen uitgebreide vergezichten biedt voor de toekomst van Nederland. Het wachten is op het nieuwe kabinet, dat ook de begroting van 2018 naar eigen wens zal modelleren.

Wel doet het demissionaire kabinet, met instemming van de formerende partijen, een aantal investeringen: zo krijgen de basisschoolleraren 270 miljoen euro extra, een vurige wens van de PvdA. Ook wordt er 435 miljoen euro uitgetrokken voor verpleeghuiszorg, en 425 miljoen euro voor extra koopkracht voor gepensioneerden. Dit is in tegenspraak met de ongeschreven regel dat een demissionair kabinet een beleidsarme begroting moet opstellen. De Miljoenennota lekte vorige week al uit.

Algemene beschouwingen

De algemene politieke beschouwingen, waarin het kabinet de begroting moet verdedigen tegen kritiek en een tegenbegroting van de oppositie, blijft uit. Dat debat wordt pas gevoerd als het nieuwe kabinet is geïnstalleerd. Dan worden in de Tweede Kamer de degens gekruist over de plannen in het Regeerakkoord.

Naar verwachting is dit nog een kwestie van weken. De financiële plannen van de formerende partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie gaan deze week naar het Centraal Planbureau (CPB), om te worden doorgerekend.

  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

De Miljoenennota, maar dan door kinderen: vooral geld naar defensie

NOS 18.09.2017 Op het Binnenhof in Den Haag zullen vanmiddag minstens honderd basisschoolleerlingen rondlopen. Niet voor een uitje van hun school, maar omdat ze de Kinder Miljoenennota aan de Tweede Kamer gaan aanbieden. Met uitgaven die zíj belangrijk vinden. Vorig jaar werd de ‘kinderbegroting’ voor het eerst aan de Kamer aangeboden.

De Kinder Miljoenennota is door 9000 basisschoolleerlingen samengesteld. Ze mochten voor negen posten aangeven hoeveel geld het kabinet er het komende jaar aan uit moet geven. “Een ding valt echt op: de kinderen willen veel meer geld geven aan het leger”, vertelt initiatiefnemer Bas Banning van Prodemos, het huis voor democratie en rechtsstaat, in het NOS Radio 1 Journaal. “Voor de rest wordt het geld gelijkmatig verdeeld.”

De echte reden voor het hoge bedrag voor defensie is niet duidelijk, maar Banning heeft wel een vermoeden. “Het heeft natuurlijk te maken met de huidige situatie in de wereld, met de terroristische aanslagen. Kinderen willen dat er zeker 1 miljard euro meer aan defensie wordt uitgegeven.”

Jade Couwmans tijdens de overhandiging van het koffertje met de Kinder Miljoenennota vorig jaar ANP

Ook wordt er veel geld weggezet voor de natuur en voor sport en cultuur. “De zorg is minder, daar willen ze een derde van wat we nu uitgeven aan besteden”, legt Banning uit.

De kinderen vulden de Kinder Miljoenennota in tijdens uitjes naar het mini-Binnenhof in Madurodam in Den Haag, als onderdeel van een educatief programma. In Madurodam gaven ze aan hoe ze vonden dat het geld verdeeld moest worden. Het gemiddelde van de scholen vormde de Kinder Miljoenennota. “Zo kunnen ze ervaren hoe moeilijk het is om al dat geld te verdelen”, zegt Banning.

BEKIJK OOK; 

We gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit

Pechtold: extraatje geen gunst

Telegraaf 18.09.2017  Het opnemen van extra geld voor basisschoolleerkrachten in de nieuwe begroting was geen gunst aan de PvdA, vindt D66-leider Alexander Pechtold. „Het is gewoon een kwestie van goed samenwerken.”

„Ik vond dat de PvdA daar een terecht punt had”, zei Pechtold een dag voor het demissionaire kabinet de begroting presenteert. „We vonden dat eigenlijk allemaal, Kamerbreed.”

De partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet voelden wel voor een extraatje voor juffen en meesters, maar wilden dat aanvankelijk nog niet in de begroting opgenomen zien omdat ze nog volop rekenden aan de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren. Maar vorige week was het rekenwerk volgens ingewijden toch zover gevorderd, dat ze het demissionaire kabinet al groen licht konden geven voor het opnemen van 270 miljoen in de begroting.

Het getouwtrek over het cadeautje voor het basisonderwijs leek lang te draaien om de vraag wie daarvoor met de eer zou mogen strijken: het oude of het nieuwe kabinet. Maar „als dingen eenmaal duidelijk zijn, waarom ze dan niet ook maar opgeschreven?”, vroeg Pechtold zich af.

Het vergelijk tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie en de vorige partner van de VVD, de PvdA, smaakte volgens Pechtold naar meer. Samenwerking zoals deze „móet in de politiek gebeuren.” „Ik hoop ook in de toekomst dat we niet zulke scherpe lijnen hebben tussen oppositie en coalitie als we het over zaken gewoon eens kunnen zijn.”

De regeringscoalitie in aanbouw heeft de kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede en de Eerste Kamer en lonkt al langer naar bondgenoten.

Alexander Pechtold: extra geld voor leraren is geen gunst aan PvdA

AD 18.09.2017 Het opnemen van extra geld voor basisschoolleerkrachten in de nieuwe begroting was geen gunst aan de PvdA, vindt D66-leider Alexander Pechtold. ,,Het is gewoon een kwestie van goed samenwerken.”

,,Ik vond dat de PvdA daar een terecht punt had”, zei Pechtold een dag voor het demissionaire kabinet de begroting presenteert. ,,We vonden dat eigenlijk allemaal, Kamerbreed.”

De partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet voelden wel voor een extraatje voor juffen en meesters, maar wilden dat aanvankelijk nog niet in de begroting opgenomen zien. De reden daarvoor was dat ze nog volop bezig waren met het uitrekenen van de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren.

Maar vorige week was het rekenwerk volgens ingewijden toch zover gevorderd, dat ze het demissionaire kabinet al groen licht konden geven voor het opnemen van 270 miljoen in de begroting.

De eer

Het getouwtrek over de toezegging aan het basisonderwijs leek lang te draaien om de vraag wie daarvoor met de eer zou mogen strijken: het oude of het nieuwe kabinet. Maar ,,als dingen eenmaal duidelijk zijn, waarom ze dan niet ook maar opschrijven?”, vroeg Pechtold zich af.

Het akkoord tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie en de vorige partner van de VVD, de PvdA, smaakte volgens Pechtold naar meer. Samenwerking zoals deze ‘moet in de politiek gebeuren’. ,,Ik hoop ook in de toekomst dat we niet zulke scherpe lijnen hebben tussen oppositie en coalitie als we het over zaken gewoon eens kunnen zijn.”

De regeringscoalitie in aanbouw heeft de kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede en de Eerste Kamer en lonkt al langer naar bondgenoten.

Pechtold: meer geld voor leraren niet bedoeld om PvdA te paaien

Elsevier 18.09.2017 Het opnemen van extra geld voor basisschoolleraren in de nieuwe begroting was volgens D66-leider Alexander Pechtold ‘geen gunst’ aan de PvdA. Volgens hem vond de gehele kamer dat de PvdA ‘daar terecht een punt had’.

‘Het is gewoon een kwestie van goed samenwerken,’ zegt Pechtold in reactie op de afgewende crisis over de verhoging van de lerarensalarissen in het demissionaire kabinet, een dag voordat de nieuwe begroting wordt gepresenteerd.

Er moest nog gerekend worden

De partijen die onderhandelen over de formatie van een nieuw kabinet voelden allemaal wel voor een extraatje voor de leerkrachten, maar wilden dat aanvankelijk nog niet in de begroting opnemen omdat er nog gerekend werd aan de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren. Maar vorige week was het rekenwerk volgens ingewijden toch zover gevorderd, dat ze het demissionaire kabinet al groen licht konden geven voor het opnemen van 270 miljoen in de begroting.

Volgens Elsevier Weekblad
Syp Wynia: ‘De loongolf begint bij de basisscholen’

Het getouwtrek over het extraatje aan de leraren leek lang te draaien om wie daarvoor met de eer zou mogen strijken: het oude of het nieuwe kabinet (dat nog altijd gevormd moet worden). Maar ‘als dingen eenmaal duidelijk zijn, waarom zijn ze dan niet ook maar opgeschreven,’ vraagt Pechtold zich af.

Bondgenoten

Pechtold hoopt dat er in de toekomst meer wordt samengewerkt, en dat er minder scherpe lijnen ontstaan tussen oppositie en coalitie ‘als we het over zaken gewoon eens kunnen zijn’. De regeringscoalitie waar nog aan getimmerd wordt heeft de kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer, en zal naar alle waarschijnlijkheid dus veel afhankelijk zijn van bondgenoten.

Dinsdag wordt tijdens Prinsjesdag de begroting van het huidige kabinet voor volgend jaar gepresenteerd. Omdat het kabinet-Rutte II demissionair is, staat er relatief weinig nieuw beleid in de begrotingsplannen. Dat wordt momenteel dus uitgestippeld in de formatiebesprekingen.

   Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

Overzicht: De gelekte Prinsjesdagstukken, Wat verandert er in 2018? 

NU 18.09.2017 Zoals elk jaar lekten ook dit jaar de Prinsjesdagstukken met de plannen voor volgend jaar weer ruim voor de derde dinsdag van september uit. Afgelopen vrijdag was daarom al grotendeels bekend wat we dinsdag te weten gaan komen. Een overzicht van de belangrijkste punten.

Lerarensalarissen

Het demissionaire kabinet maakt in de Rijksbegroting voor 2018 alsnog 270 miljoen euro vrij voor de verhoging van de salarissen van de basisschoolleraren.

De verhoging van de salarissen was een wens van demissionair vice-premier Lodewijk Asscher (PvdA) die de kwestie de afgelopen maanden hoog liet oplopen. Hij dreigde zelfs uit het kabinet te stappen als er niet extra geld naar de leraren zou gaan.

Groei economie

Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt verder dat de economie volgend jaar groeit met 2,5 procent, zoals het Centraal Planbureau in augustus al raamde. De groei wordt enigszins afgeremd door de lagere gasproductie.

De koopkracht neemt met gemiddeld 0,6 procent toe en het aantal werklozen daalt verder naar 390.000. Dat is een lichte verbetering vergeleken met de CPB-cijfers in augustus. Het begrotingsoverschot komt volgend jaar uit op 0,8 procent, terwijl de rekenmeester vorige maand nog rekening hield met een overschot van 0,9 procent.

Verder trekt het kabinet 425 miljoen euro uit om de koopkracht van de minima te verbeteren. Globaal gezien gaan uitkeringsgerechtigden er 0,3 procent op vooruit.

Asscher beloofde al dat het kabinet extra geld zou uittrekken zodat iedereen er volgend jaar iets op vooruit gaat. Ook gepensioneerden (0,6 procent) en werkenden (0,8 procent) zien hun koopkracht stijgen in 2018.

Beleidsarme begroting

Omdat het kabinet demissionair is, staan er in de Miljoenennota weinig nieuwe plannen en beleid. Het is namelijk gebruikelijk dat dat wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet.

Toch werd al eerder bekend dat het kabinet Rutte II in zijn laatste begroting extra geld vrijmaakt voor de zorg. Zo gaat er vanaf volgend jaar structureel 435 miljoen, wat in 2021 oploopt tot 2,1 miljard euro, naar de verpleeghuiszorg en komt daar de komende vier jaar nog eens 130 miljoen euro bovenop.

Ook is al bekend dat het eigen risico in de zorg stijgt naar 400 euro. Daar staat tegenover dat de zorgtoeslag wordt verhoogd.

De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) krijgt er na de fipronilcrisis 25 miljoen euro bij, de belastingdienst 75 miljoen, zo maakte RTL Nieuwseerder deze week bekend.

Veiligheid

In totaal komt er voor 116 miljoen bij voor veiligheid. Dat geld wordt onder meer besteed aan een expertisecentrum terrorisme, de politie, de AIVD en de MIVD. Voor de aanpak van mensenhandel wordt structureel 2 miljoen extra beschikbaar gesteld. Voor de aanpak van cybercrime 25 miljoen vrijgesteld.

Zodra een nieuw kabinet op het bordes staat, gaat de Tweede Kamer in de begrotingsdebatten echter nog sleutelen aan de begroting. Bij de behandeling van de diverse begrotingen kan daarmee dit najaar dus nog van alles worden aangepast. De onderhandelaars zullen dan echter wel vaart moeten maken.

Lees meer over: Prinsjesdag

Formatiedag 184: lekken over Prinsjesdag en de formatie

NOS 15.09.2017 Prinsjesdag komt dichterbij en zoals altijd de afgelopen jaren lekken er dan cijfers uit. “Verschrikkelijk”, reageert premier Rutte. “Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.”

Dit jaar staat Prinsjesdag vooral in het teken van de formatie. Want wat blijft er van de begroting voor 2018 overeind, als de formerende partijen het eens worden over een nieuw regeerakkoord?

Volgens premier Rutte veel. “Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen.”

Prinsjesdag

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt:
* De leraren krijgen er 270 miljoen euro bij voor salarisverhoging
* De verpleegzorg krijgt er de komende vier jaar 130 miljoen euro bij, op de 435 miljoen extra
* De Belastingdienst krijgt 75 miljoen om problemen op te lossen
* Nederlanders gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit
* De werkloosheid daalt naar 390.000
* Het begrotingsoverschot komt op 0,8 procent en de economische groei op 2,5 procent

Rutte is de verbindende schakel tussen het oude en het nieuwe kabinet. Buma en Segers van CDA en ChristenUnie gaan (waarschijnlijk) voor het eerst in jaren regeren, dus die leggen het accent anders dan Rutte.

Buma: “De Miljoenennota is van het demissionaire kabinet en het nieuwe kabinet zal een heleboel wijzigingen hebben.” Segers noemt de Prinsjesdagstukken wel echte plannen, maar die wijzigingen zullen er zeker komen, zegt hij.

Gelekt

Over de formatie en het concept-regeerakkoord wordt overigens ook gelekt. Gisteren werd bekend dat de vier onderhandelende partijen het eens zijn over vluchtelingendeals en een nieuwe bed-bad-broodregeling.

Maandag gaan de onderhandelingen verder. Dinsdag is het Prinsjesdag.

Dit zijn de belangrijkste punten uit de nieuwe Miljoenennota

AD 15.09.2017 De inhoud van de Miljoenennota voor 2018 lag vandaag, ruim vijf dagen voor Prinsjesdag, al op straat. Onze parlementaire redactie heeft de hoogtepunten voor je op een rijtje gezet.

  • Het eigen risico in de zorg stijgt naar 400 euro in 2018, maar de zorgtoeslag wordt tegelijkertijd verhoogd met maximaal 130 euro.• Voedselveiligheidsorganisatie NVWA krijgt 25 miljoen euro extra. De Belastingdienst mag zelfs uitkijken naar 75 miljoen euro bovenop het budget. De regering trekt ongeveer 30 miljoen uit voor werving van extra verpleeghuispersoneel.• Voor lerarensalarissen in het basisonderwijs is 270 miljoen extra beschikbaar gesteld. Dat levert hen tussen de 500 tot 1000 euro per jaar extra loon op.• De economische groei voor dit jaar wordt geschat op maar liefst 3,3 procent en voor volgend jaar op 2,5 procent. De gemiddelde Nederlander kan volgend jaar uitkijken naar 0,6 procent meer te besteden. In totaal wordt 425 miljoen euro uitgetrokken om burgers meer koopkracht te geven.
  • Meer Nederlanders kunnen hopelijk uitkijken naar een baan. De werkloosheid daalt volgend jaar naar 390.000 mensen.• Voor veiligheid is 116 miljoen euro extra gereserveerd in 2018. Dat gaat onder meer naar de marechaussee en wordt ingezet op het gebied van cyberveiligheid.• De staatsschuld daalt naar 53,7 procent.

Miljoenennota: Ook minima krijgen er komend jaar wat bij  AD 15.09.2017

Zoveel gaat u erop vooruit AD 15.09.2017

Het staat nu zwart op wit: 270 miljoen voor leraren AD 15.09.2017

Rutte-2 laat financiële lijken in de kast achter AD 15.09.2017

Ook traditie: stukken wéér gelekt AD 15.09.2017

Extra miljoenen voor werving en opleiding verpleegpersoneel  AD 15.09.2017

We gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit

NOS 15.09.2017 Nederlanders gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit, de werkloosheid daalt naar 390.000, het begrotingsoverschot komt op 0,8 procent en de economische groei op 2,5 procent, meldt De Telegraaf.

Opnieuw zijn er vlak voor Prinsjesdag, aanstaande dinsdag, cijfers uit de begroting uitgelekt.

“Daar vind ik al zeven jaar hetzelfde van”, reageert premier Rutte. “Verschrikkelijk. Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.”

Nieuw kabinet

Rutte onderhandelde vanmiddag verder over een nieuw regeerakkoord met CDA-leider Buma, D66-voorman Pechtold en ChristenUnie-leider Segers.

Aan hen de vraag wat de Miljoenennota eigenlijk betekent, als er toch binnenkort een nieuw kabinet komt met dus nieuwe plannen.

Buma: “De Miljoenennota is van het demissionaire kabinet en het nieuwe kabinet zal een heleboel wijzigingen hebben.” Volgens Pechtold gaat dat snel gebeuren, hij zegt dat de partijen meters maken.

Poppenkast

De vier onderhandelaars vinden niet dat Prinsjesdag daardoor een beetje een poppenkast zal worden.

“Prinsjesdag is een mooie gebeurtenis”, zegt Buma. “En dit komt vaker voor.” In 2012 was er ook een demissionair kabinet met een begroting die werd achterhaald door een nieuw kabinet.

“Niet alles verandert onmiddellijk met een nieuw kabinet”, zegt Rutte. “Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen. Het gaat om accenten.”

Compromissen

Rutte wijst op de Nederlandse politiek die er een is van compromissen. Het grootste deel van het beleid voor volgend jaar is in overleg met veel politieke partijen tot stand gekomen.

Ook Segers vindt de Prinsjesdagstukken echte plannen, al gaat het nieuwe kabinet wel bepaalde veranderingen aanbrengen, zegt hij.

BEKIJK OOK;

Poortjes bij Binnenhof voor veiligheid Prinsjesdagbezoeker

Formerende partijen ook eens over nieuwe ‘vluchtelingendeals’

Prinsjesdag: nog eens 130 miljoen voor verpleegzorg

Prinsjesdag: nog eens 130 miljoen voor verpleegzorg

NOS 15.09.2017 Het demissionaire kabinet trekt de komende vier jaar 130 miljoen euro extra uit voor de verpleeghuiszorg. Het geld is bedoeld voor een wervingscampagne en voor omscholing.

Het bedrag staat in de Miljoenennota die dinsdag, op Prinsjesdag, wordt gepresenteerd, Het komt bovenop het extra bedrag dat staatssecretaris Van Rijn eerder al naar buiten bracht: vanaf 2018 jaarlijks 435 miljoen.

Er is een groot tekort aan personeel in de verpleeghuizen. Het kabinet wil dat er een campagne met onder meer televisiespots komt. Het is de bedoeling dat het voor personeel dat al in de verpleegzorg werkt aantrekkelijk wordt om dat te blijven doen. Daarnaast moeten bijvoorbeeld herintreders enthousiast gemaakt worden.

BEKIJK OOK;

Vanaf volgend jaar 435 miljoen extra voor verpleegzorg

Weer uitgelekt: dit staat in Miljoenennota

Elsevier 15.09.2017 Ook dit jaar is de Miljoenennota ruim voor Prinsjesdag gelekt. Het meeste nieuws is positief; gemiddeld hebben Nederlanders volgend jaar 0,6 procent meer te besteden.

Het is een traditie geworden, in de week voor Prinsjesdag: het is nit  meer de vraag of, maar wanneer de begrotingsplannen uitlekken. Dit jaar is het De Telegraaf die met de eer strijkt. ‘Daar vind ik al zeven jaar hetzelfde van,’ zegt premier Mark Rutte (VVD) erover. ‘Verschrikkelijk. Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.’

Syp Wynia: Hoezo, meer welvaart? Burger profiteert nauwelijks

Nota vol goed nieuws
Dit zijn de belangrijkste punten uit de begroting van komend jaar:

– Met de economische cijfers feliciteert het kabinet zichzelf. De groei voor 2017 wordt geschat op 3,3 procent. Voor volgend jaar is de groei van de economie naar schatting 2,5 procent. De werkloosheid daalt naar 390.000 mensen.

– Uiteindelijk gaat de Nederlander er qua koopkracht gemiddeld maar 0,6 procent op vooruit. Werkenden profiteren het meest (0,8 procent). Om te voorkomen dat uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden erop achteruitgaan wordt 425 miljoen euro uitgetrokken.

Koopkrachtstijging, per groep

In de bijstand: 0,3 procent
Gepensioneerd: 0,6 procent
Werkend: 0,8 procent

– Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) schrijft in het voorwoord dat zowel de overheidsbestedingen als bedrijfsinvesteringen toenemen. De groei wordt enigszins geremd door de lagere gasproductie.

– Intussen daalt de staatsschuld naar 53,7 procent van het BNP en kan het kabinet wijzen naar een overschot op de begroting van 0,8 procent.

– Er wordt wordt flink geïnvesteerd in de zorg, een half miljard in 2018. Het eigen risico stijgt naar 400 euro. De zorgtoeslag voor lage inkomens gaat ook omhoog.

Alles over de formatie

Hoe zinvol is de nota?
Omdat het kabinet-Rutte demissionnair is, staat er relatief weinig nieuw beleid in de begrotingsplannen. Dat wordt momenteel uitgestippeld in de formatiebesprekingen.  Daardoor is de koopkrachtvoorspelling dit jaar relatief onzeker. Een nieuw kabinet zal met een reeks voorstellen komen die de economie beïnvloeden, stellen onder meer CDA-leider Sybrand Buma en D66-fractieleider Alexander Pechtold.

Maar, zo zegt premier Rutte: ‘Niet alles verandert onmiddellijk met een nieuw kabinet. Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen. Het gaat om accenten.’

   Emile Kossen is sinds maart 2017 correspondent Verenigde Staten in Washington D.C. Werkte vanaf 2015 als (online) redacteur bij Elsevier Weekblad.

Miljoenennota: Nederlanders 0,6 procent…

Telegraaf 15.09.2017 Gemiddeld hebben Nederlanders volgend jaar 0,6 procent meer te besteden. De werkloosheid daalt naar 390.000. Dat blijkt uit cijfers in de begroting voor 2018, in handen van deze krant.

De begroting zoals die nu is opgesteld kent volgend jaar een overschot van 0,8 procent, ongeveer 6 miljard euro. De staatsschuld daalt naar 53,7 procent. Dat is grotendeels te danken aan de bloeiende economie. Voor volgend jaar wordt de groei geschat op 2,5 procent, dit jaar is dat zelfs 3,3 procent.

Eerder had PvdA-leider Asscher al verklapt dat iedereen er volgend jaar op vooruit gaat. De ’minnetjes’ in de koopkrachtplaatjes zijn weggewerkt. Gepensioneerden komen hierdoor uit op een plus van 0,6 procent en uitkeringsgerechtigden op 0,3 procent.

Gezinnen met kinderen zien hun portemonnee gemiddeld het meest opbollen, met 0,9 procent, gevolgd door werkenden met 0,8 procent.

Voor het ’substantiële’ bedrag dat was bedacht voor de lerarensalarissen, heeft de formatietafel inmiddels zijn fiat gegeven. Het gaat om 270 miljoen euro die extra in de begroting is opgenomen.

Groei

In de inleiding van de miljoenennota schrijft minister Dijsselbloem (Financiën) dat zowel de bedrijfsinvesteringen als de overheidsbestedingen toenemen. Alleen de lagere gasproductie remt de groei enigszins.

Dat de economie in 2018 minder hard groeit dan nu, komt volgens de demissionaire bewindsman door de invloed van ’gematigder groei’ van de investeringen. „Op dit moment profiteert Nederland als open economie van de gunstige economische ontwikkelingen in Europa als open economie”, stelt hij. „Daar staat tegenover dat Nederland relatief grotere risico’s loopt als het economisch tij in Europa of daarbuiten keert.”

Omdat het kabinet demissionair is, staat er in vergelijking met andere jaren weinig nieuw beleid in de miljoenennota die coalitiepartijen VVD en PvdA volgende week op Prinsjesdag officieel presenteren. Dat is immers aan een nieuwe regering.

Zorg

Van de besluiten die wel nog genomen zijn, lekte er de afgelopen weken al een aantal uit. Er gaat met name veel geld naar de zorg. Dat is vooral het gevolg van de miljardenimpuls voor verpleeghuizen waar de politiek zich begin dit jaar aan heeft gecommitteerd. In totaal gaat het voor volgend jaar bijna om een half miljard.

Daar tegenover staat dat het eigen risico meestijgt met de zorgkosten, naar 400 euro in 2018. De premies gaan eveneens omhoog. Om ervoor te zorgen dat mensen met een laag inkomen hierdoor niet in de problemen raken, verhoogt het kabinet de zorgtoeslag met in totaal zo’n 130 euro.

Buffer

Voor de marechaussee en voor cyberveiligheid worden ook alvast miljoenen uitgetrokken. Verder gaat er 25 miljoen euro extra naar voedselwaakhond NVWA, waarvan deze zomer tijdens de eiercrisis bleek dat dit hard nodig is.

Ook gaat er 75 miljoen euro naar de belastingdienst, een buffer om er ook volgend jaar van verzekerd te zijn dat de dienst blijft draaien. En 27 miljoen euro is gereserveerd voor de sanering van de Zeeuwse fosforfabriek Thermphos.

Miljoenennota: kabinet trekt 270 miljoen extra uit voor leraren

VK 15.09.2017 Lodewijk Asscher krijgt alsnog zijn zin: het demissionaire kabinet trekt 270 miljoen euro uit voor de verhoging van salarissen van basisschoolleerkrachten, goed voor een loonstijging van 3 procent. Het bedrag, waarover PvdA en VVD al langer discussieerden, staat in de Miljoenennota 2018 die Rutte II komende Prinsjesdag presenteert en de Volkskrant heeft ingezien.

Vicepremier Asscher en premier Rutte tijdens een debat in de Tweede Kamer. © ANP

Daarin staat ook een bedrag van 425 miljoen gereserveerd voor koopkrachtverbetering voor de lage inkomens. De twee extra uitgaven verlagen volgend jaar het overschot op de begroting van 0,9 naar 0,8 procent van het bbp.

Eind augustus eiste PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher 270 miljoen euro extra voor onderwijzers zodat het salarisgat met leraren in het voortgezet onderwijs wat verkleind kon worden. Eerder had Asscher gedreigd dat alle PvdA-ministers uit het demissionaire kabinet zouden stappen als de leerkrachten in het basisonderwijs er niets bij zouden krijgen.

Coalitiepartner VVD weigerde met de 270 miljoen in te stemmen, omdat premier Rutte tegelijkertijd aan de formatietafel financiële afspraken wilde maken met CDA, D66 en ChristenUnie. Wat Rutte betrof diende eerst het aanstaande regeerakkoord door het Centraal Planbureau worden doorgerekend. Pas daarna viel er meer te zeggen over het budget voor de onderwijzers. Asscher bond in na de toezegging van Rutte dat er ‘een substantieel bedrag’ naar de salarissen in het primair onderwijs zouden gaan.

Staking

Dat substantiële bedrag blijkt dus al in de begroting voor volgend jaar te staan en is exact hetzelfde als waar Asscher op inzette. De leraren willen echter geen 3 procent (tussen de 500 en 1000 euro per jaar) maar 10 procent loonsverhoging om het gat met leraren in het voortgezet onderwijs te vullen. Ze eisen daarmee 900 miljoen extra. Ze organiseren op 5 oktober een staking van een dag om die eis kracht bij te zetten.

Demissionair minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën (PvdA) liet de Tweede Kamer in juli weten twee zaken te willen regelen als hij ook de begroting van 2018 zou moeten maken: de salarissen van onderwijzers en koopkrachtverbetering voor lage inkomens. Normaal gesproken is de begroting van een demissionair kabinet bescheiden en zonder nieuw beleid. Maar Dijsselbloem meent dat hoe langer de formatie duurt, hoe meer vrijheid zijn partij als demissionaire coalitiepartner heeft om nieuwe uitgaven aan de begroting toe te voegen.

Koopkracht

0,6 procent hebben alleenverdieners meer te besteden dankzij de koopkrachtreparatie van VVD en PvdA. Zonder dat extra geld was hun koopkrachtstijging 0,4 procent geweest. Maar kostwinners horen bij CDA en ChristenUnie. Die partijen vinden dat dankzij VVD en PvdA één kostwinner verhoudingsgewijs meer belasting is gaan betalen dan twee tweeverdieners.

Zo blijkt uit de Miljoenennota dat het demissionaire kabinet 425 miljoen euro extra uittrekt om de koopkracht te verbeteren van uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden. Mensen met een uitkering hebben daardoor 0,3 procent meer te besteden. Zonder de extra miljoenen zou dat – 0,1 procent zijn. Ouderen gaan er 0,6 procent op vooruit in plaats van 0,1 procent op achteruit. Alle huishoudens samen zouden 0,6 procent meer te besteden moeten hebben. Mensen met werk gingen en gaan er 0,8 procent in koopkracht op vooruit.

Statistiekbureau CBS meldde vrijdag dat de koopkracht in 2016 met 2,7 procent gestegen is. Dat is conform de eerdere voorspelling van het kabinet. Het is de sterkste koopkrachtstijging sinds 2007, het laatste jaar voor de financiële crises. Het is tegelijk een eenmalige opleving. In de jaren ervoor en erna zijn de koopkrachtverbeteringen bescheidener. De oorzaak van de eenmalige piek is een belastingverlaging 5 miljard. Dat geld was eigenlijk bedoeld om een hervorming van het belastingstelsel te financieren, maar die mislukte doordat VVD en PvdA er geen overeenstemming over konden bereiken.

Staking gaat door

Het extra geld betekent niet dat de onderwijsstaking op 5 oktober van de baan is. ‘270 miljoen euro extra voor het primair onderwijs is immers onvoldoende om de problemen op onze arbeidsmarkt te beteugelen’, reageert Liesbeth Verheggen van de Algemene Onderwijsbond op de gelekte miljoenennota. ‘Het is fijn dat de PvdA is overtuigd van de noodzaak van extra geld. Het is winst dat het ze is gelukt ook de VVD te overtuigen. Dat is best een prestatie als je bedenkt dat het kabinet demissionair is en de PvdA slechts negen zetels overheeft.’

Volgens Verheggen is er tijdens de economische crisis te hard gesnoeid in de publieke sector. ‘Het onderwijs is daarvan een van de voornaamste slachtoffers. Vooral in het primair onderwijs lopen de salarissen fors achter vergeleken met die van hoogopgeleiden in andere sectoren.’ Een baan in het onderwijs is onaantrekkelijk, aldus de AOB ‘zolang de eisen hoog zijn en de beloning laag is’.

Volg en lees meer over:  PRINSJESDAG   TWEEDE KAMER   POLITIEK   NEDERLAND

PRINSJESDAG

BEKIJK HELE LIJST

Toch geld voor leraren

Telegraaf 15.09.2017 Het demissionaire kabinet van VVD en PvdA trekt in de begroting van volgend jaar toch al geld uit voor de leraren in het basisonderwijs. Het gaat om 270 miljoen euro volgens Haagse bronnen.

Het geld is bedoeld voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden van leraren. Het bedrag zou genoeg zijn voor een loonsverhoging per leraar van 3 procent; 500 tot 1000 euro per jaar. Ingewijden wijzen er echter ook op dat het geld niet per se hoeft op te gaan aan salarissen.

Het geld voor de leraren komt, hoewel het bedrag eerder al werd genoemd, als een verrassing. De PvdA en met name vicepremier Lodewijk Asscher wilde al in de begroting die met Prinsjesdag wordt gepresenteerd miljoenen uittrekken. Uiteindelijk leek dit niet te lukken, doordat de partijen aan de formatietafel hun financiële plaatje nog niet rond hadden en niet wilden instemmen.

Asscher nam na dagen onderhandelen met de VVD genoegen met de toezegging van een onbekend maar „substantieel” bedrag op een later moment. Hij had eerder gedreigd dat zijn partij het kabinet zou verlaten als er geen extra geld zou worden gereserveerd in de begroting van 2018 voor de leraren.

’Onder de maat’

De PO-raad, de sectororganisatie voor het primaire onderwijs, is niet tevreden. „Zwaar onder de maat. De geplande staking op 5 oktober gaat gewoon door”, aldus een woordvoerder.

„Die 270 miljoen verandert niets aan onze stakingsplannen. We hebben al tijden een claim van 900 miljoen voor salarissen en 500 miljoen voor verlichten van de werkdruk. Dat is het totaalpakket wat wij hebben berekend en waar wij voor gaan.”

’Staking gaat door’

De Algemene Onderwijsbond vindt het fijn dat er een begin is gemaakt, maar zegt ook dat de staking gewoon doorgaat. „Wie denkt dat ons onderwijs is gered met dit bedrag, vergist zich”, zegt voorzitter Liesbeth Verheggen. De bond verwacht van een nieuw kabinet ambitie om de sector erbovenop te helpen.

De vakbonden hadden al eerder aangekondigd dat basisschoolleraren op 5 oktober het werk neerleggen, gesteund door de PO-raad. Al eerder circuleerden bedragen van 270 miljoen euro, maar het basisonderwijs vond dat toen ook al te weinig.

LEES MEER OVER; BANENPLAN LODEWIJK ASSCHER BASISSCHOOLLERARENSALARISSEN

‘Kabinet maakt toch 270 miljoen euro vrij voor lerarensalarissen’

NU 15.09.2017 Het demissionaire kabinet maakt in de Rijksbegroting voor 2018 alsnog 270 miljoen euro vrij voor de verhoging van de salarissen van de basisschoolleraren. Dat staat in de Miljoenennota 2018, schrijven de Volkskrant en het AD.

De verhoging van de salarissen was een wens van demissionair vice-premier Lodewijk Asscher (PvdA) die de kwestie de afgelopen maanden hoog liet oplopen. Hij dreigde zelfs uit het kabinet te stappen als er niet extra geld naar de leraren zou gaan. De VVD vond echter dat dergelijke grote uitgaven aan het nieuwe kabinet zouden moeten worden overgelaten.

Uiteindelijk moest Asscher genoegen nemen met de “inspanningsbelofte” van premier Mark Rutte – die waarschijnlijk aan het hoofd van een volgend kabinet zal staan – dat er een “substantieel bedrag” zal worden gereserveerd. Dat blijkt nu dus 270 miljoen euro te zijn, zoals verschillende media vorige maand al meldden.

De PO-raad, de sectororganisatie voor het primaire onderwijs, vindt het niet genoeg en kondigt aan dat de geplande staking op 5 oktober “gewoon doorgaat”. “Die 270 miljoen verandert niets aan onze stakingsplannen. We hebben al tijden een claim van 900 miljoen voor salarissen en 500 miljoen voor verlichten van de werkdruk. Dat is het totaalpakket wat wij hebben berekend en waar wij voor gaan”, aldus een woordvoerder.

Groei economie

Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt verder dat de economie volgend jaar groeit met 2,5 procent, zoals het Centraal Planbureau in augustus al raamde. De groei wordt enigszins afgeremd door de lagere gasproductie.

De koopkracht neemt met 0,6 procent toe en het aantal werklozen daalt verder naar 390.000. Dat is een lichte verbetering vergeleken met de CPB-cijfers in augustus. Het begrotingsoverschot komt volgend jaar uit op 0,8 procent, terwijl de rekenmeester vorige maand nog rekening hielden met een overschot van 0,9 procent.

Verder trekt het kabinet 425 miljoen euro uit om de koopkracht van de minima te verbeteren. Globaal gezien gaan uitkeringsgerechtigden er 0,3 procent op vooruit. In de eerdere berekeningen stond deze groep op de nul. Asscher beloofde al dat het kabinet extra geld zou uittrekken zodat iedereen er volgend jaar iets op vooruit gaat. Ook gepensioneerden (0,6 procent) en werkenden (0,8 procent) zien hun koopkracht stijgen in 2018.

Zie ook: Waarom gaat Prinsjesdag dit jaar eigenlijk door?

Beleidsarme begroting

Omdat het kabinet demissionair is staan er in de Miljoenennota weinig nieuwe plannen en beleid. Het is gebruikelijk dat dat wordt overgelaten aan een nieuw kabinet.

Toch werd al eerder bekend dat het kabinet Rutte II in zijn laatste begroting extra geld vrijmaakt voor de zorg. Zo gaat er vanaf volgend jaar structureel 435 miljoen, wat in 2021 oploopt tot 2,1 miljard euro, naar de verpleeghuiszorg en komt daar de komend vier jaar nog eens 130 miljoen euro bovenop.

Ook is al bekend dat het eigen risico in de zorg naar alle waarschijnlijkheid stijgt naar 400 euro. Daar staat tegenover dat de zorgtoeslag wordt verhoogd.

De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) krijgt er na de fipronilcrisis 25 miljoen euro bij en datzelfde bedrag wordt structureel ingeboekt voor cyberveiligheid. De Belastingdienst krijgt er 75 miljoen euro bij, zo maakte RTL Nieuws eerder deze week bekend.

Zodra er een nieuw kabinet op het bordes staat, gaat de Tweede Kamer in de begrotingsdebatten nog sleutelen aan de begroting. Op die manier zullen de coalitiefracties de kabinetsplannen in de nieuwe budgetten verwerken.

Geheimhouding

De inhoud van de Miljoenennota hoort geheim te blijven tot na de troonrede die Koning Willem-Alexander op Prinsjesdag zal uitspreken. De Tweede Kamerfracties krijgen een paar dagen voor Prinsjesdag de stukken al in te zien.

De plannen zijn daarvoor al bekend bij de ministeries. Ondanks de geheimhoudingsplicht worden in de weken voorafgaand aan Prinsjesdag de plannen regelmatig naar de media gelekt.

Lees meer over: Prinsjesdag 2017

Koopkrachtklapper voor huishoudens

Telegraaf 15.09.2017 Voor veel huishoudens was 2016 financieel een prima jaar. Werkenden hadden de sterkste koopkrachtstijging sinds 2001, en gepensioneerden maakten een heuse ’klapper’, zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS.

De koopkracht van gepensioneerden steeg vorig jaar in doorsnee met 0,9%, blijkt uit cijfers die het CBS vanochtend publiceert. „Dat lijkt weinig”, zegt Van Mulligen, „maar tijdens de crisis is deze groep er hard op achteruit gegaan.” De laatste keer dat de koopkracht van gepensioneerden harder steeg dan vorig jaar, was in 2007. „Dit mag je best een klapper noemen”, vindt de econoom. De meeste pensioenen zijn in 2016 niet geïndexeerd, maar veel gepensioneerden kregen een ouderenkorting op hun belastingaanslag.

Groen

Voor alle Nederlandse huishoudens samen komt de doorsnee koopkrachtstijging uit op 2,7%. „Dat is harder dan de economische groei”, benadrukt Van Mulligen. Voor werkenden stonden alle seinen op groen: de 4,9% stijging voor een doorsnee werkend gezin is de hoogste in vijftien jaar.

Of er dit jaar weer feest kan worden gevierd valt te bezien: op Prinsjesdag 2016 ging het kabinet voor bijna iedereen uit van een stijging tot 1%. Wel daalt de werkloosheid hard, zodat veel gezinnen het in de praktijk beter hebben gekregen.

Belasting

De forse toename van vorig jaar is deels het gevolg van hogere lonen, maar nog meer van gunstige belastingmaatregelen, zoals de hogere arbeidskorting en de lagere tarieven in de tweede en derde schijf.

Kregen we dan zo toch de beruchte ’duizend euro van Rutte’? „Nou, zelfstandigen gaan er veel minder hard op vooruit”, zegt Van Mulligen. „Dus gemiddeld zul je nog niet aan dat bedrag zitten, al durf ik er ook geen harde uitspraken over te doen.”

Inflatie

Ook de extreem lage inflatie, van 0,3%, hielp mee: zelfs wie in harde euro’s niet veel meer te besteden had, kon daar bijna hetzelfde van kopen. Van dat effect profiteren gepensioneerden ook.

Ondanks alle plussen zag maar liefst een derde van alle huishoudens de koopkracht afnemen. „Daar zitten mensen tussen die werkloos zijn geworden, minder zijn gaan werken, of met pensioen zijn gegaan”, verklaart Van Mulligen.

Koopkracht wederom gestegen: sterkste stijging sinds 2007

AD 15.09.2017 De koopkracht in Nederland steeg vorig jaar gemiddeld met 2,7 procent, de sterkste stijging sinds 2007. Toch profiteerde niet iedereen even veel. Vooral gezinnen en werkenden gaan erop vooruit. Gepensioneerden hielden in hun portemonnee nauwelijks extra geld over.

Werkenden zijn er verreweg het meest op vooruit gegaan. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek op basis van nieuwe cijfers. Hun koopkracht steeg gemiddeld met 4,9 procent. Dit is het hoogst in 15 jaar tijd. Naast de stijging van de cao-lonen profiteerden werknemers van fiscale maatregelen, zoals verhoging van de arbeidskorting en een verlaging van het tarief in de tweede en derde schijf van de inkomstenbelasting.

Ondanks die lastenverlichting op arbeid daalde de koopkracht vorig jaar toch bij 28 procent van de werknemers, bijvoorbeeld omdat zij minder uren gingen werken. De ontwikkeling van de koopkracht is ook afhankelijk van bijvoorbeeld premies voor pensioen, zorgverzekering en van de belasting.

Gepensioneerden 

Gepensioneerden zagen hun koopkracht het minst toenemen. Gemiddeld nam die toe met 0,9 procent. In veel gevallen hadden pensioenontvangers profijt van een verhoging van de ouderenkorting, maar ze hadden ook nog steeds te maken met het niet of beperkt indexeren van aanvullende pensioenen. Daarnaast betekende het afschaffen van de ouderentoeslag dat een deel van de gepensioneerden meer belasting over hun vermogen moest betalen.

september 15, 2017 Posted by | begroting, begroting 2018, bezuinigingen, derde dinsdag september, formatie, Miljoenennota 2018, politiek, prinsjesdag, Rutte 2, Rutte 3, verkiezingen 2017, VVD, VVD-PvdA, Zorg | , , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Manifest gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 8

manifest-zorg

Manifest

Dit verhaal beschrijft hoe Hugo Borst en Carin Caemers tot een manifest voor betere zorg voor hulpbehoevende ouderen kwamen.

Brief

Van de veelbesproken open brief aan staatssecretaris Martin van Rijn in juli, tot talloze gesprekken met politici en ouderenverzorgers. Ondanks de meningsverschillen en politiek, één kern: goede zorg voor afhankelijke ouderen, dat moet uit ons hart komen.

Op de voorpagina van AD stond onlangs notabene  een open brief aan hem geschreven die zo begint:

 ‘Verwarde ouderen (…) aandachtig en liefdevol verplegen en hun veiligheid garanderen. Ik weet hoe dat veel beter kan.’

De brief eindigt zo:

‘Boze mantelzorgers, gefrustreerde verzorgers en leidinggevenden met een geweten zullen de verpleeghuiszorg in deze mensonterende vorm laten ploffen.’

Niet alleen Van Rijn reageert. Laptop en telefoon slaan na de publicatie op hol. Mantelzorgers. Mensen uit de zorg. Een enkele leidinggevende van een zorginstelling. De teneur: het is nog veel erger dan je schrijft, het is 2 over 12, zo kan het niet langer, eindelijk trekt iemand zijn mond open.

‘Een schande,’ mokt bestuursvoorzitter Ids Thepass in het NOS Journaal. ‘Één groot onrecht naar onze medewerkers, klanten en familieleden.’ Meer bobo’s van slechte zorgorganisaties plengen krokodillentranen en dreigen, net als Laurens, naar de rechter te stappen. Wat niemand doet.

Drie weken later is de complete raad van bestuur gelukkig weg. Dat Laurens Zorginstelling op omvallen staat wordt deze bestuurders hard aangerekend. Wat Carin Gaemers en mij nog steeds dwars zit: bestuursvoorzitter Thepass en de zijnen regeerden op afstand. Vanuit hun ivoren toren hadden ze geen idee hoe het er op een woongroep aan toe gaat.

1. Stop met het politiseren van verpleeghuiszorg

Ouderenzorg is geen schadepost maar een kwestie van fatsoen. Het is geen politiek thema maar een algemeen belang.

2. Stel vast hoeveel zorgpersoneel nodig is om complete zorg te leveren

Pas het budget aan aan die norm. Aandacht is net zo belangrijk als verzorging en veiligheid.

3. Hanteer totdat deze norm is vastgesteld als vuistregel: minimaal twee bevoegde en bekwame zorgmedewerkers op een groep van maximaal acht personen

Stel daarvoor als noodmaatregel direct geld beschikbaar. De ouderen die nu in verpleeghuizen zitten, kunnen niet wachten tot overheid en zorgorganisaties het eens zijn.

4. Stop de overdaad aan registratie

Registreer op een eenvoudige en werkbare manier alleen wat bijdraagt aan de directe zorg en een zo simpel mogelijke verantwoording daarvan. Voor Big Data hebben we het Centraal Bureau voor de Statistiek.

5. Voer een verplichte ballotage in voor bestuurders en toezichthouders

Verpleeghuizen waar het goed gaat hebben betrokken, gemotiveerde bestuurders. Hun manier van werken moet de maatstaf zijn. Iedere bestuurder en iedere toezichthouder dient te beseffen wat zorg is en moet beschikken over een goed werkend moreel kompas. Een bestuurder laat zich wekelijks zien op de werkvloer van een verpleeghuis, een toezichthouder doet dat elke maand.

6. Maximaliseer de overheadkosten en de reserves: 10 % aan overhead, maximaal 25% aan reserves voor elk verpleeghuis, voor elke zorginstelling

Zorggeld hoort naar de werkvloer te gaan en niet management, directie en bestuur. Het is onnodig en ongepast gemeenschapsgeld te besteden aan imago, status of marktpositie van een zorgorganisatie. Beloon zorgorganisaties die aan de nieuwe normen voldoen.

7. Maak een einde aan de angstcultuur die bij teveel zorginstellingen heerst en garandeer een prettige werkomgeving

Verzorgenden en behandelaars moeten weer invloed krijgen op hun eigen werk. Zij weten het beste wat hun bewoners nodig hebben.

8. Stel een eenvoudige norm op voor bijscholing

Vakkennis van verzorgenden en verpleegkundigen moet voortdurend worden aangevuld met nieuwe wetenschappelijke inzichten, maar dit mag niet leiden tot meer administratie en bureaucratie.

9. Geef mantelzorgers de mogelijkheid direct maatregelen af te dwingen wanneer de kwaliteit van de zorg tekortschiet

De bestaande procedures zijn te beperkt en de looptijd is te lang.

10. Geef cliëntenraden in verpleeghuizen helder inzicht in geldstromen en meer invloed waar het gaat om het bewaken van de kwaliteit van leven van verpleeghuisbewoners

Het huidige voorstel voor de herziening van de Wet Medezeggenschap Cliëntenraden Zorginstellingen biedt hiervoor onvoldoende mogelijkheden.

Tenslotte

Het ministerie van VWS, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, zorgorganisaties, zorgverzekeraars en de Inspectie voor de Gezondheidszorg moeten zo snel mogelijk de koppen bij elkaar steken om dit te regelen. Daarbij mogen belangen van organisaties en politieke partijen niet zwaarder wegen dan het belang van kwetsbare ouderen.

Hugo Borst en Carin Gaemers

De website van Scherp op Ouderenzorg.

lees: manifest

Als u het manifest wil delen, of wilt ondertekenen dan kan dat hier.

Dossier Zorgen over de zorg OmroepWest

lees: kamerbrief-over-waardigheid-en-trots-aanpak-vernieuwing-verpleeghuiszorg

lees: eindrapportage-toezicht-igz-op-150-verpleegzorginstellingen

zie ook:  Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 7

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 6

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 5

zie ook: TSN / Vérian – Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 4

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 4

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 3

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 2

zie ook: Gedonder in de Haagse Zorg door bezuinigingen – deel 1

zie ook: Het Kabinet met de aangepaste Zorgwet

zie ook: Vérian

‘Zilveren pact’ ouderenzorg moet van goud worden

Trouw 09.03.2017 Goede ouderenzorg is een belangrijk thema tijdens deze verkiezingscampagne. Terecht. Vanuit de praktijk zien we dagelijks hoe goede zorg door verschraling van financiële middelen onder druk staat.

Wie zijn de auteurs?

Boris van der Ham is voorzitter van het Humanistisch Verbond. Joachim Duyndam is voorzitter van de onderzoeksgroep Goed ouder worden, van de Universiteit voor Humanistiek.

Vanuit de samenleving zijn er verschillende initiatieven genomen om dit aan de kaak te stellen. Een daarvan is het zogeheten Zilveren Pact, gestart door de ChristenUnie, ouderenbond KBO-PCOB en omroep Max. Daarin wordt onder meer aandacht gevraagd voor huishoudelijke hulp, en ondersteuning van mantelzorg en vrijwilligerswerk. Het zijn vrijwel allemaal behartigenswaardige punten, die ook door andere partijen en organisaties – waaronder ook een aantal humanistische – zijn ondersteund.

Toch is er meer nodig. Het Humanistisch Verbond neemt daarom samen met een aantal humanistische geestelijk begeleiders, mensen die werkzaam zijn in verzorgingshuizen van Humanitas en de onderzoeksgroep ‘goed ouder worden’ van de Universiteit voor Humanistiek, het initiatief tot een Gouden Pact, dat we vandaag ook online lanceren.

Om te beginnen is het volgende nodig: zolang we ouderen vooral willen ‘redden’, blijven ze buitenspel staan. Ouderen worden dan allereerst als slachtoffers gezien, en niet als gesprekspartners. Dat zien we ook in discussies over een waardig levenseinde. Te vaak wordt er een tegenstelling gesuggereerd tussen waardige zorg en de wens om bij ‘voltooid leven’ over het eigen levenseinde te mogen beschikken. Het Zilveren Pact doorbreekt die tegenstelling niet en wijst zelfs stervensbegeleiders af door er levensbegeleiders tegenover te zetten. Maar waarom zou het een het ander uitsluiten? Wij vinden dat aandacht voor goede zorg en de vrije keuze van iemand om te sterven, niet tegen elkaar moeten worden uitgespeeld.

Grote verlegenheid
Als we inzoomen op de ouderenzorg zelf, dan merken wij in de praktijk dat de noodzaak voor goede ‘immateriële’ zorg misschien wel het meest urgent is. Als iemand iets mankeert, worden met gemak beproefde protocollen uitgerold, maar als iemand met levensvragen of eenzaamheid worstelt dan is er vaak een grote verlegenheid. Ook vrijwilligers en mantelzorgers kunnen daar niet altijd mee uit de voeten.

Er zal dus flink geïnvesteerd moeten worden in maatschappelijke werk en geestelijk begeleiders, die binnen de zorg een vrijplaats kunnen innemen. Geen hulp die in het model van vraaggerichte zorg eerst geïndiceerd hoeft te worden, maar die in zorginstellingen gewoon rondloopt. Mensen bij wie je zonder drempel je vragen kunt delen, die altijd een luisterend oor paraat hebben en kunnen helpen een eigen antwoord te vinden op de situatie.

Dit soort zorg moet niet alleen in zorginstellingen, maar ook in wijken een grote rol spelen. Eenzaamheid is vooral een probleem voor zelfstandig wonende ouderen en de huidige organisatie van de zorg schiet hier schrijnend te kort.

Betrokkenheid
Juist bij deze moeilijk te benaderen categorie ouderen kunnen niet-medische zorgverleners een belangrijke rol spelen om sociale betrokkenheid en welwillendheid in straten en buurten te mobiliseren en te organiseren. Bovendien kunnen zij nabij zijn in het geval van toenemende kwetsbaarheid en ziekte.

Zowel bij verzorgingshuizen als daarbuiten is het cruciaal dat er een omslag in denken komt bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Willen we af van de onmenselijke overload aan protocollen, normen en documentatie-plichten, dan moeten we in de zorg meer eigen keuzes en risico’s durven toelaten. Ouderen moeten daarin zelf leidend zijn, ook als daar fysieke risico’s aan kleven.

Daarnaast willen mensen een eigen huiselijke ruimte, waar ze ook rommel mogen maken of met een ander intiem kunnen worden, ook al voldoet dit niet aan de uniforme toezicht- en efficiëntie-normen.

Belangrijk is hoe in de toekomst naar het personeel in de zorg wordt gekeken. De tendens bij de inspectie is om van al het personeel minimaal een mbo- of hbo-diploma te eisen. Maar de praktijk laat zien dat juist een mix van personeel goed werkt. Als mensen aantoonbare vaardigheden hebben om (niet-medisch) met ouderen om te gaan, moeten ze niet geweerd worden. Op korte termijn kan hier veel worden gewonnen, want het gaat vaak om begeleiding bij kleine, alledaagse dingen met grote betekenis zoals samen tafeldekken, groente verbouwen, kunst en creativiteit, of een wandeling maken.

Jongvolwassenen
Tenslotte bepleiten we dat het tijdens deze verkiezingscampagne niet alleen over de ouderen moet gaan. De ‘zilveren’ ouderen zijn een grote electorale groep, die zich de afgelopen jaren goed hebben kunnen organiseren. Dat is grote winst, maar dat mag geen reden zijn minder naar andere groepen om te zien, die veel minder georganiseerd hun stem laten horen. Naast ouderen kampen ook steeds meer jongvolwassenen met eenzaamheid. Mensen met een handicap , chronische ziekte, verslaving of levend in armoede worden ook te weinig gehoord. Ook daar zijn erkenning, aandacht en waardige zorg bittere noodzaak.

Ouder word je bovendien al vanaf het moment dat je wordt geboren. Zolang het ons niet lukt om dat proces een vanzelfsprekende plek te geven in onze samenleving, lopen we steeds achter de feiten aan. Een inclusieve samenleving behelst méér maatschappelijk debat over de waarde van generaties op de werkvloer, over een flexibele AOW, een leven lang leren en van betekenis zijn voor elkaar.

Het is mooi dat steeds meer maatschappelijke organisaties en politieke partijen de zorg hebben omarmd. Wij doen daar vanuit onze praktijk graag aan mee. Bovenstaande aanvullingen kunnen van het Zilveren Pact, een heus ‘Gouden Pact’ maken.

Onderzoek naar ouderenzorg

Telegraaf 03.03.2017 Zeventien zorgorganisaties beginnen zaterdag met een groot landelijk onderzoek naar problemen in de ouderenzorg. Het doel is om de problemen van kwetsbare ouderen die nog thuis wonen in kaart te brengen, zodat geld op de juiste plaats kan worden ingezet. Het gezamenlijke onderzoek wordt uitgevoerd door onder meer Patiëntenfederatie Nederland, de Landelijke Huisartsenvereniging, Alzheimer Nederland, de vereniging van Nederlandse ziekenhuizen en mantelzorgvereniging Mezzo.

„De ouderenzorg in Nederland is zo complex geworden, dat de problemen nauwelijks kunnen worden opgelost en door vergrijzing verder toenemen. Ouderen die langer thuis wonen, redden het vaak niet alleen. Wij willen weten waar ouderen, dokters en verpleegkundigen in hun dagelijkse werkelijkheid tegenaan lopen”, zegt Dianda Veldman, directeur bij de patiëntenfederatie. „Waar zitten capaciteitsproblemen? Waarom gaan mensen van het kastje naar de muur? Wat zit daar achter?”, vervolgt ze.

Veldman geeft het voorbeeld van een alleenstaande oudere die het na een operatie thuis niet redt. Mensen als deze belanden vaak ten onrechte op de spoedeisende hulp. Huisartsen zitten vaak uren te bellen omdat er niets geregeld is voor deze patiënten.

De uitkomsten van het onderzoek worden eind van de maand verwacht. Patiëntenfederatie Nederland voorziet dat er honderdduizenden ouderen, patiënten en zorgmedewerkers mee zullen doen.

Nederland telt vier miljoen mensen van 65 en ouder, waarvan zo’n 70 procent een of meer chronische ziektes heeft. Inmiddels zijn er 715.000 mensen van 80 en ouder.

LEES MEER OVER;  OUDERENZORG MANTELZORG PATIENTENFEDERATIE NEDERLANDHUISARTSEN

Foto: Archief

Zorgorganisaties starten groot onderzoek naar kwetsbare ouderen

OmroepWest 03.03.2017 Zeventien zorgorganisaties beginnen zaterdag met een landelijk onderzoek naar problemen in de ouderenzorg. Het doel is om de problemen van kwetsbare ouderen die nog thuis wonen in kaart te brengen, zodat geld op de juiste plaats kan worden ingezet.

‘De ouderenzorg in Nederland is zo complex geworden, dat de problemen nauwelijks kunnen worden opgelost en door vergrijzing verder toenemen. Ouderen die langer thuis wonen, redden het vaak niet alleen. Wij willen weten waar ouderen, dokters en verpleegkundigen in hun dagelijkse werkelijkheid tegenaan lopen’, legt Diana Veldman, directeur van Patiëntenfederatie Nederland, uit. Ze geeft het voorbeeld van een alleenstaande oudere die het na een operatie thuis niet redt.

Het gezamenlijke onderzoek wordt uitgevoerd door onder meer Patiëntenfederatie Nederland, de Landelijke Huisartsenvereniging, Alzheimer Nederland, de vereniging van Nederlandse ziekenhuizen en mantelzorgvereniging Mezzo. De uitkomsten van het onderzoek worden eind van de maand verwacht. Patiëntenfederatie Nederland voorziet dat er honderdduizenden ouderen, patiënten en zorgmedewerkers mee zullen doen.

LEES OOK: 

Meer over dit onderwerp: OUDERENZORG ZORGEN OVER DE ZORGOUDEREN

‘Ma’ van Borst in theater

Telegraaf 01.03.2017  Het boek Ma van journalist en columnist Hugo Borst over zijn dementerende moeder is volgend jaar te zien als solovoorstelling in de theaters. Acteur en presentator Eric Corton neemt de monoloog voor zijn rekening, zo maakte theaterbureau Solo Stories woensdag bekend.

Borst beschrijft in het boek de aftakeling van zijn moeder, die hij al jaren verzorgt. Corton vindt het bijzonder dat hij het verhaal mag gaan vertellen op het toneel. „Omdat het een heel ’echt’ verhaal is. Een verhaal van afscheid, van herinneringen, van angst voor het onbekende en van harde humor”, laat de acteur weten.

Het is volgens hem een belangrijk verhaal, omdat veel mensen de ziekte krijgen en nog meer mensen in hun omgeving te maken krijgen met de ingrijpende gevolgen ervan.

Ma ruim 100.000 keer verkocht

Het boek Ma ging al ruim 100.000 keer over de toonbank. Borst schreef samen met Carin Gaemers ook een manifest over de ouderenzorg waarmee ze zelfs tot de politiek doordrongen. Ze ontvingen hiervoor onlangs de Machiavelliprijs voor publieke communicatie.

De monoloog Ma wordt geschreven door Marc Veerkamp en geregisseerd door Benno Hoogveld.

LEES MEER OVER; HUGO BORST MA THEATERS ERIC CORTON CARIN GAEMERS

Ging het maar om boterhammen smeren in het verpleeghuis

Trouw 15.02.2017 Burgerinitiatieven als dat van Hugo Borst dragen ertoe bij dat mensen die daadwerkelijk de zorg van dichtbij meemaken uitspreken wat er volgens hen veranderen moet. Laten we naar die mensen luisteren, zegt Sa’eeda Versluis-Van Winkel, specialist ouderengeneeskunde in Rotterdam.

Jammer dat zelfs hoogleraar ouderenzorg Jan Hamers zo compleet de plank mis slaat (Trouw, 9 februari). Hij wil het geld gebruiken om te zorgen dat ‘zorgverleners … ouderen in staat stellen om meer zelf te bepalen. Nu mogen ze hun eigen boterham niet smeren of limonade uit de ijskast halen.’

Geloof mij: waar mensen dat nog kunnen smeren ze echt hun eigen boterham. Maar mensen die dat nog kunnen, komen niet meer in een verpleeghuis. Die blijven thuis. En ook thuis kan de thuiszorg je boterham smeren als je dat niet meer kan. Alleen mensen met de allerzwaarste zorg komen nog in het verpleeghuis. Want voor elke lichamelijke handicap is wel thuiszorg mogelijk.

Maar als je daarnaast dementie hebt, verslavings-, psychiatrische of ernstige gedragsproblemen of als er sprake is van nachtelijk dwalen waardoor een mantelzorger compleet uitgeput raakt of ernstig gevaar loopt, dan wacht altijd nog de warme schuilplaats van het verpleeghuis. Als een mantelzorger een-op-een thuis het niet meer aan kan, is het niet logisch dat een verzorgende in een verpleeghuis wel even vijf of acht mensen aankan. Natuurlijk zijn voldoende handen aan het bed essentieel. Maar dat is niet alles. Veel psychiatrische en ernstige gedragsproblemen vergen kennis.

Het verpleeghuis als ge­zins­ver­van­gend tehuis met gezellige huiskamers is irrelevant geworden

Verandering

Jarenlang zijn onze verpleeghuizen gebouwd voor kleinschalig wonen: gezellige huiskamers, samen koken, de bewoner kon zelf een aardappeltje mee schillen. Het verpleeghuis als gezinsvervangend tehuis. Met de huidige populatie is deze opzet totaal irrelevant geworden. De verzorgende moet daar ook alle huishoudelijke taken verrichten en met de ernstige gedragsproblemen van nu is steeds vaker sprake van ronduit gevaarlijke situaties.

We hebben dus behoefte aan meer handen aan het bed, een hoger kennisniveau, een evaluatie van het takenpakket van de zorg en ook een andere inrichting van het verpleeghuis. Mensen met ernstige agressie moeten kunnen worden geïsoleerd van andere bewoners om veiligheid te kunnen waarborgen. Verpleeghuizen worden geacht dit zelf op te lossen, maar hebben daar de middelen niet voor. Er zouden ‘intensive care’ units moeten zijn, waar gespecialiseerde verpleegkundigen werken en een psychiater structureel meedenkt over eventuele medicamenteuze behandeling van het gedrag.

De verschuiving in de zorg vereist een geheel nieuwe visie op ver­pleeg-huis­zorg

Spoedbedden

Dit is één kant van de medaille, want in het verpleeghuis worden niet alleen mensen blijvend opgenomen, sommigen komen er tijdelijk. Kranten maken regelmatig melding van spoedeisende hulpposten die dichtslibben met ouderen die daar niet horen en ziekenhuizen met veel ouderen die eigenlijk in een verpleeghuis horen.

Veel meer dan nu zou het verpleeg-huis gericht moeten zijn op spoedeisende ouderenzorg. Kwetsbare ouderen, die voorheen in het verpleeghuis woonden en nu thuis blijven, mogen bij spoedeisende zorg niet op het conto van huisartsen en ziekenhuizen komen. Die zijn daar niet voor opgeleid en ingericht. Gaan verpleeghuizen die zorg leveren, dan moeten er ook spoedbedden zijn voor 24/7.

De verschuiving in de zorg vereist een geheel nieuwe visie op verpleeg-huiszorg. Laten we voorkomen dat, zoals de VVD wil, verpleeghuizen zelf mogen weten waar het geld aan besteed wordt. Een nieuwe visie zal ook het imago van de ouderenzorg verbeteren. En dat maakt het ook weer leuk om er te komen werken.

Borst en Gaemers nemen Ma­chi­a­vel­liprijs in ontvangst

AD 08.02.2017 Hugo Borst en Carin Gaemers hebben vanmiddag de Machiavelliprijs 2016 in ontvangst genomen. Ze kregen de prijs voor hun manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’. Dankzij het duo staat de verpleeghuiszorg weer hoog op de politieke agenda. Met hun manifest zijn Borst en Gaemers volgens de jury ‘de meest effectief communicerende actiegroep van de laatste tijd’.

Het tweetal heeft volgens de jury ,,politieke geschiedenis geschreven door in recordtempo het onderwerp uit de politieke sfeer vandaan te halen”. Zo hebben ze een grote stap gezet naar de verbetering van de ouderenzorg. Dat alle politieke partijen zich eensgezind achter de boodschap schaarden, verdient volgens de jury een plek in de politieke geschiedenis.

Zo eensgezind waren de politieke partijen het overigens vanmiddag niet. Bijna de voltallige oppositie in de Tweede Kamer stapte op bij een overleg over verpleeghuiszorg. Verschillende Kamerleden zijn woedend over de verkiezingsbelofte van regeringspartij VVD om 2 miljard euro extra uit te trekken voor de verpleeghuiszorg.

Opmerkelijke prestatie

De Machiavelliprijs werd vandaag voor de 28e keer uitgereikt voor een opmerkelijke prestatie wat betreft publieke communicatie tussen politiek, overheid en burgers. Vorig jaar kreeg de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de prijs. RTL, burgemeester Eberhard van der Laan en eurocommissaris Neelie Kroes wonnen de prijs eerder ook.

Hugo Borst ontvangt de felicitaties van staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn. © Guus Schoonewille

Verpleeghuis weer in orde

Telegraaf 08.02.2017 Verpleeghuis Residence Zonnestraal in Hilversum, dat vorig jaar een tik op de vingers kreeg van de gezondheidsinspectie wegens allerlei tekortkomingen, heeft orde op zaken gesteld. Volgens de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft de instelling voldoende verbeteringen doorgevoerd.

Zonnestraal is een particulier verpleeghuis voor dementerende ouderen. De inspectie stelde in september vastdat er problemen waren met cliëntdossiers, de veiligheid van medicijnen en met beleid over vrijheidsbeperking. Ook moest Zonnestraal er voor zorgen dat de medewerkers goed geschoold zijn voor het werk dat ze doen.

LEES MEER OVER; INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG VERPLEEGHUIS ZORG

 

Oppositie verlaat overleg met VVD om ‘verkiezingspraatjes’

Elsevier 08.02.2017 Het plan van regeringspartij VVD om twee miljard euro extra uit te trekken voor de verpleeghuiszorg, valt helemaal verkeerd bij de oppositie. Zozeer, dat enkele Tweede Kamerleden woensdag boos wegliepen uit het overleg met de VVD.

Het zijn vooral de linkse partijen die fel van leer trekken. Voor hen zijn ‘de verkiezingspraatjes’ van de VVD natuurlijk net zo goed campagnemateriaal. Het was premier Mark Rutte die het twee miljard-plan op tafel legde, maar partijgenoot en Kamerlid Sjoerd Potters die zich tijdens het overleg op het Binnenhof moest verweren.

Ook PVV is niet mals in kritiek

De liberalen moeten zich schamen dat ze vlak voor de verkiezingen met deze plannen komen na jaren bezuinigen, riep SP-Kamerlid Renske Leijten naar Potters. De socialisten keerden zich altijd al tegen het snijden in de zorgkosten en willen de marktwerking stoppen. Vera Bergkamp (D66) richtte haar pijlen op staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA, Verpleeghuiszorg) wanneer hij hoorde van het VVD-voorstel.

Hij wilde die vraag niet beantwoorden. ‘Ik was niet betrokken bij de opstelling of de doorrekening van het VVD-verkiezingsprogramma,’ zei de bewindsman. Wel wilde hij in algemene zin kwijt blij te zijn als partijen meer geld beschikbaar willen stellen voor verpleeghuizen. ‘Het gaat niet om het moment van de bekering, maar om de bekering. Dat lijkt me een goede zaak.’

Ook de PVV – op zorggebied gewoon links – was niet mals in de kritiek. ‘Achterbaks,’ betitelde Fleur Agema het VVD-plan. Ze beschuldigde de liberalen ervan ouderen in te zetten als ‘campagnemateriaal’. Toen Potters aan staatssecretaris Van Rijn vroeg wat hij eigenlijk vond van het voorstel, raakte de oppositie geïrriteerd. Nog voor het debat goed en wel was beëindigd, pakten Agema, Bergkamp en Mona Keijzer (CDA) hun biezen. Ze liepen demonstratief de zaal uit.

Breekt Rutte weer een belofte?

Zorg is een van de belangrijkste onderwerpen in aanloop naar de verkiezingen op 15 maart. Dat heeft Rutte ook in de smiezen. ‘Onze vaders en moeders verdienen een beste oude dag. Je moet er op kunnen vertrouwen dat het juiste pilletje op het nachtkastje ligt,’ luidde het VVD-persbericht. Al snel was het commentaar dat de premier (en VVD-lijsttrekker) ook deze belofte wel zou breken.

 

Twee miljard voor zorginstellingen. In verkiezingstijd werkt het nu eenmaal zo, schrijft Eric Vrijsen.‘Rutte was zijn critici dit keer voor’>

‘Het is geen belofte, want het hangt af van de kabinetsformatie en van wat de tehuizen nodig hebben. Het is wel onze inzet,’ verdedigde Rutte zich. In het VVD-persbericht stond het volgende: ‘Onze vaders en moeders verdienen een beste oude dag. Je moet erop kunnen vertrouwen dat het juiste pilletje op het nachtkastje ligt.’

 

Tom Reijner (1986) werkt sinds augustus 2013 op de webredactie. Hij studeerde Politicologie en Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

Tags: Mark Rutte  Martin van Rijn  Rutte  SP  verpleegzorg  VVD  Zorg

Oppositie maakt gehakt van VVD-voorstel verpleeghuiszorg

NU 08.02.2017 Het plan van regeringspartij VVD om 2 miljard euro extra uit te trekken voor de verpleeghuiszorg is woensdag fel bekritiseerd in de Tweede Kamer.

Onder andere SP en GroenLinks zeiden dat de liberalen zich, na jaren van bezuinigingen, moeten schamen dat ze vlak voor de verkiezingen met dit voorstel komen.

Het voorstel werd dinsdag gedaan door premier Mark Rutte in een interview met het AD, maar het was woensdag in een debat Tweede Kamerlid Sjoerd Potters (VVD) die het moest ontgelden.

Fleur Agema van de PVV noemde het voorstel ”achterbaks”. Volgens haar zijn ouderen voor de VVD ”alleen campagnemateriaal”. Ook Renske Leijten van de SP was niet bepaald onder de indruk van het VVD-plan. ”Ga je schamen!”, beet ze Potters toe.

Vera Bergkamp van D66 vroeg staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA), die in het kabinet over de verpleeghuiszorg gaat, wanneer hij hoorde van het VVD-voorstel. Maar de bewindsman liet zich geen commentaar ontlokken.”Ik was niet betrokken bij de opstelling of de doorrekening van het verkiezingsprogramma van de VVD”, aldus Van Rijn.

Wel zei hij in algemene zin blij te zijn als partijen meer geld beschikbaar willen stellen voor verpleeghuizen. ”Het gaat niet om het moment van de bekering, maar om de bekering. Dat lijkt me een goede zaak.”

Demonstratief

Toen Kamerlid Potters op het einde van het debat Van Rijn vroeg wat hij vond van het voorstel van de VVD leidde dat tot schamperende reacties van Kamerleden. Enkelen liepen zelfs demonstratief de zaal uit voordat het debat officieel werd beëindigd.

Het huidige kabinet trok onlangs al 100 miljoen euro uit voor betere ouderenzorg in verpleeghuizen. Alle partijen in de Kamer schaarden zich eind vorig jaar achter een voorstel van de PVV, die wil dat staatssecretaris Martin van Rijn alle punten in het manifest voor ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers volgt.

Lees meer over: Verpleeghuiszorg

VVD onder vuur in Kamer

Telegraaf 08.02.2017 De VVD krijgt in de Tweede Kamer de wind van voren vanwege een vlak voor de verkiezingen gelanceerd plan over een miljardeninjectie voor de verpleeghuiszorg.

VVD-lijsttrekker Rutte maakte gisteren bekend twee miljard euro te willen reserveren voor de verpleeghuiszorg. Dat geld moet na de verkiezingen worden vergaard en kan alleen maar worden vrijgegeven als blijkt dat het ook echt nodig is, liet hij weten.

Bij oppositiepartijen doet het de stoppen doorslaan. Ze reageren getergd, omdat het huidige VVD-PvdA-kabinet juist stevig wilde bezuinigen op de worstelende verpleeghuiszorg en pas recent de knip een piepklein beetje verder opentrok door 100 miljoen te beloven voor meer personeel in de veelal onderbezette verpleeghuizen.

„Hoe bestaat dit?”, vraagt PVV-Kamerlid Agema zich perplex af. „PvdA-staatssecretaris Van Rijn kreeg onlangs slechts een fooitje van de VVD en nu opeens twee miljard?” Volgens CDA-Kamerlid Keijzer zijn verkiezingsplannen, zoals dat van de VVD, ’wat politiek zo lelijk maakt’.

D66-Kamerlid Bergkamp spreekt van ‘een hele nare afdronk’. Ook zij wijst erop dat staatssecretaris Van Rijn rondom oud- en nieuw in het kabinet hemel en aarde heeft moeten bewegen om de 100 miljoen euro los te peuteren voor meer verpleeghuispersoneel. „Hij moest leuren. En nu dit. Of is het slechts campagnevuur?”

VVD-Kamerlid Potters was degene die het spervuur over zich heen kreeg. „Ik snap oprecht niet waar de verontwaardiging vandaan komt”, luidde zijn verdediging. Volgens de liberaal zouden anderen juist blij moeten zijn dat zijn partij met een nieuw voorstel komt. Niet meteen, benadrukte hij, maar pas als zeker is dat er goede dekking is. „We willen kijken of we na verkiezingen een hele mooie stap hierin kunnen zetten.

SP-Kamerlid Leijten bleef ontsteld. „Ga je schamen, meneer Potters.” Bij Kamerlid Dik (CU) heeft hij het eveneens verbruid. „Ik vind dit echt niet kunnen. Kan de VVD zich voorstellen dat ouderen zich de boksbal van de politiek voelen?” GL-Kamerlid Grashoff: „De problemen in de verpleeghuiszorg waren een jaar eerder al glashelder. En dan nu – vijf weken voor de verkiezingen – wel met geld komen? Schaamteloos!”

LEES MEER OVER; MARK RUTTE VVD ZORG TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 2017FLEUR AGEMA MARTIN VAN RIJN

Oppositie loopt weg bij verpleeghuisoverleg

AD 08.02.2017 Bijna de voltallige oppositie in de Tweede Kamer is vanmiddag opgestapt bij een overleg over verpleeghuiszorg. Verschillende Kamerleden zijn woedend over de verkiezingsbelofte van regeringspartij VVD om 2 miljard euro extra uit te trekken voor de verpleeghuiszorg. ,,We zijn de praatjes zat”, klonk het in de wandelgangen.

Onder meer de SP, GroenLinks, CDA en D66 vinden dat de liberalen zich, na jaren van tehuizen sluiten en banen schrappen, moeten schamen dat ze vlak vóór de verkiezingen op 15 maart met dit voorstel komen.

Het voorstel voor extra geld werd eerder deze week gedaan door premier Mark Rutte in een interview met deze krant, maar Tweede Kamerlid Sjoerd Potters (VVD) moest het tijdens het Kamerdebat ontgelden vanwege dit plan. Fleur Agema van de PVV noemde het voorstel ‘achterbaks’.

Volgens haar zijn ouderen voor de VVD ‘alleen campagnemateriaal’. Vera Bergkamp van D66 zei op haar beurt ‘een vieze smaak in de mond te krijgen’ van het optreden van de VVD. Ook Renske Leijten van de SP was niet bepaald onder de indruk van het plan. ,,Ga je schamen!”, beet ze Potters toe.

Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA), die in het kabinet over de verpleeghuiszorg gaat, liet zich niet uit over de 2 miljard van de VVD. ,,Ik was niet betrokken bij de opstelling of de doorrekening van het verkiezingsprogramma van de VVD”, aldus Van Rijn. Wel zei hij in algemene zin blij te zijn als partijen meer geld beschikbaar willen stellen voor verpleeghuizen.

Meer geld

Ik geloof dat de tijd van de-politiseren een beetje voorbij is, aldus Martin van Rijn (PvdA).

Het huidige kabinet trok onlangs al 100 miljoen euro uit voor betere ouderenzorg in verpleeghuizen. Alle partijen in de Kamer schaarden zich eind vorig jaar achter een voorstel van de PVV, die wil dat staatssecretaris Van Rijn alle punten in het manifest voor ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers volgt.

In dat manifest wordt ook de wens uitgesproken om de discussie over goede ouderenzorg te ‘de-politiseren’. Dat lukte de Tweede Kamer vanmiddag in ieder geval niet. Van Rijn: ,,Ik geloof dat de tijd van de-politiseren een beetje voorbij is. Maar goed, het is ook verkiezingstijd. Alle partijen moeten zich profileren, dat hoort erbij.”

VVD’er Sjoerd Potters wilde vanmiddag volgens zijn woordvoerder niet reageren op de botsing.

’Zak geld geen oplossing’

Telegraaf 07.02.2017  Een grote zak met geld is geen oplossing voor de zorg. Investeren in goed zorgonderwijs en een beter imago van de ouderenzorg is een betere optie, zodat meer mensen in de sector willen werken.

Dat stelt ANBO, belangenbehartiger van senioren, in een reactie op het plan van de VVD om 2 miljard euro te reserveren voor de ouderenzorg. Vorige week werd al duidelijk dat GroenLinks hetzelfde voornemen heeft.

„Je kunt wel meer geld voor zorg reserveren, maar de werknemers zijn er gewoon nog niet”, zegt ANBO-bestuurder Liane den Haan. Zij vindt ook niet dat dat politici zich moeten laten verleiden tot verkiezingsretoriek.

Zo zegt de VVD te willen voorkomen dat er geld gaat naar extra managementlagen. „Maar er zijn geen managementlagen meer in de zorg. Op tachtig werknemers staat één leidinggevende. Wanneer het gaat over de huishoudelijke hulp loopt het op naar één leidinggevende op 250 werknemers. Dat zie je in geen enkele andere sector”, aldus de voorzitter.

Den Haan denkt dat er juist meer managers moeten terugkomen, zodat verpleegkundigen zich kunnen bezig houden met zorg in plaats van administratie.

Rutte trekt de beurs voor Huize Avondrood

Twee miljard voor zorginstellingen. In verkiezingstijd werkt het nu eenmaal zo

Elsevier 07.02.2017 Hugo Borst en Carin Gaemers namen het op voor hun beide moeders en alle lotgenoten in de verpleegtehuizen. Twee miljard euro voor de zorg, eisten ze. Dan zou het uit zijn met de ‘plascontracten’ en andere naargeestige gevolgen van de half commerciële bezuinigingsbureaucratie.

Het is een thema dat de doorsnee Nederlander in het hart raakt. Er zijn wel eens problemen met medicatie, maar bijna nergens ter wereld is de ouderenzorg zo fijn georganiseerd als hier. Desondanks wordt er zoveel over geklaagd dat iedereen veronderstelt dat je daar als bewoner/patiënt bent overgeleverd aan de grillen van verpleegsters met een hevige burn-out en – nog erger – aan strak in het pak gestoken zorgmanagers.

Terugblik op het politieke jaar:wat zijn zeges van Rutte waard

Enfin, Borst en Gaemers kregen volop media-aandacht en vandaag klapt VVD-premier Mark Rutte per interview in het AD de gevraagde twee miljard op tafel.

Rutte is zijn critici dit keer voor

Je eerste reactie is: ‘Nou doet-ie het weer!’ Plechtige beloftes als VVD-lijsttrekker in verkiezingstijd en ze later als VVD-premier achteloos verbreken. De kiezers zijn ‘geen cent voor de Grieken’, ‘Duizend euro per werkende’ en ‘Jihadisten kunnen maar beter sterven in de woestijn’ heus niet vergeten.

Maar Rutte is zijn critici op dit punt voor: ‘Het is geen belofte, want het hangt af van de kabinetsformatie en van wat de tehuizen nodig hebben. Het is wel onze inzet.’

Met andere woorden: Rutte sloot Geert Wilders (PVV) uit als regeringspartner en moet na de verkiezingen met CDA, D66 plus waarschijnlijk met twee van de vier linkse partijen – PvdA, GroenLinks, SP, 50Plus – aan de slag. Rutte voelt aankomen dat de toekomstige coalitiepartners sowieso het zorgpleidooi van Borst en Gaermers overnemen. Als het dan toch twee miljard kost, dan kan hij beter meteen doen alsof hij het zelf verzonnen heeft. Het VVD-persbericht: ‘Onze vaders en moeders verdienen een beste oude dag. Je moet er op kunnen vertrouwen dat het juiste pilletje op het nachtkastje ligt.’

Gaat links nu de inzet opdrijven met extra miljarden?

Risico is dat de toekomstige coalitiepartners de ‘inzet’ verder opdrijven met extra miljarden. SP of GroenLinks willen de zorginstellingen en zorgverzekeringen ook onder direct beheer van de staat brengen met het verplegend personeel als ambtenaar. Dan is de belastingbetaler de dupe en komen hulpbehoevende ouderen in een Sovjet-zone met dito zorgkwaliteit. Laten we hopen dat Rutte straks een trucje in de mouw heeft om zo’n ‘progressief anti-privatiseringsoffensief’ weg te toveren.

Electoraal voordeeltje voor de premier is: de kwaliteit van de zorg houdt veelmensen bezig, omdat ze iemand kennen die in een zorginstelling verblijft of omdat ze ongerust zijn over de eigen toekomst in Huize Avondrood. Hierdoor trekken PVV en 50Plus veel stemmen.

Lijsttrekker Rutte is daar kennelijk beducht voor. In de peilingen staat zijn VVD op zwaar verlies. Met zijn ‘inzet’ van twee miljard kan Rutte de uittocht van kiezers stelpen. Daar kun je cynisch of sarcastisch over doen, maar in verkiezingstijd werkt het nu eenmaal zo.

Eric Vrijsen

Politiek verslaggever Redacteur Eric Vrijsen  (1957) volgt voor Elsevier sinds 1994 de Nederlandse politiek.

Tags: Carin Gaemers Hugo Borst Huize Avondrood Mark Rutte ouderenzorg Zorg

Rutte wil twee miljard euro apart zetten voor betere verpleeghuizen

NU 07.02.2017 Mark Rutte wil met de VVD twee miljard euro uittrekken om de verpleeghuiszorg te verbeteren. Dat zegt de premier dinsdag in een interview met het AD.

De verpleeghuizen zullen zelf moeten aangeven waaraan ze het geld willen besteden. Dat zal verschillen per verpleeghuis, legt Rutte uit in de krant. “Dat geld moet natuurlijk niet naar een lease-auto voor de directeur.”

De twee miljard is hetzelfde bedrag waarvoor Hugo Borsto en Carin Gaemers pleitten in hun manifest Scherp op Ouderenzorg. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) is het bedrag haalbaar vanwege de economische groei.

“We willen het geld in ieder geval reserveren: 1,9 miljard tot 2 miljard. We zeggen er wel meteen bij; of we dat geld nodig hebben zullen we zien”, vervolgt Rutte. “Het is geen belofte, want het hangt af van de formatie en wat de verpleeghuizen nodig hebben. Het is wel onze inzet.”

Opstappen

Verpleeghuizen krijgen bovendien niet zomaar het geld. “Ze moeten onbureaucratisch duidelijke plannen opstellen”, zegt de premier. Zorgkantoren moeten de aanvragen van verpleeghuizen beoordelen.

De VVD wil niet ook aan alle verpleeghuizen geld geven. Volgens de partij gaat geld niet helpen bij verpleeghuizen die slecht presteren en waarvan de directeuren ook niet kunnen laten zien dat de zorg verbetert. ”Tegen die directeuren van de verpleeghuizen die slecht blijven, zeggen we: extra geld is er. Maar alleen als je opstapt”.

Motie

Het huidige kabinet heeft al 100 miljoen euro uitgetrokken voor betere ouderenzorg in verpleeghuizen. Alle partijen in de Kamer schaarden zich eind vorig jaar achter een voorstel van de PVV, die wil dat staatssecretaris Martin van Rijn alle punten in het manifest volgt.

Uit een peiling van NU.nl onder bijna 2.000 respondenten blijkt dat zorg en gezondheid één van de belangrijkste thema’s zijn bij de komende Tweede Kamerverkiezingen in maart.

Zie ook: ‘Zorg en asiel belangrijkste verkiezingsthema’s’

Lees meer over: Mark Rutte VVD Verpleeghuizen

 Staatssecretaris Martin van Rijn

VVD: 2 mld voor verpleeghuizen

Telegraaf 07.02.2017  De VVD wil twee miljard euro beschikbaar stellen voor betere zorg in verpleeghuizen. Dat zegt premier Mark Rutte in een interview met het AD. Twee miljard is ook het bedrag waarvoor Hugo Borst en Carin Gaemers pleitten in hun manifest Scherp op Ouderenzorg.

Verpleeghuizen moeten aangeven waaraan ze het willen besteden. Voor ieder verpleeghuis zal dat anders zijn, zegt Rutte . ,,Dat geld moet natuurlijk niet naar een lease-auto voor de directeur.” De VVD wil voorkomen dat het geld gaat naar extra managementlagen of andere zaken die niet direct ten goede komen aan goede zorg en extra aandacht voor de bewoners.

Volgens de VVD gaat extra geld ook niet helpen bij verpleeghuizen die slecht presteren en waarvan de directeuren ook niet kunnen laten zien dat de zorg verbetert. ,,Tegen die directeuren van de verpleeghuizen die slecht blijven, zeggen we: extra geld is er. Maar alleen als je opstapt”. Het is volgens VVD de manier om zeker te stellen dat het geld goed terechtkomt. De partij wil dat over een paar jaar alle verpleeghuizen net zo goed zijn als de beste van nu.

Rutte noemt het bedrag van twee miljard euro in het AD overigens geen belofte: ,,Want het hangt af van de formatie en wat de verpleeghuizen nodig hebben. Het is wel onze inzet.”

Het huidige kabinet heeft al 100 miljoen uitgetrokken voor betere ouderenzorg in verpleeghuizen. Alle partijen in de Kamer schaarden zich eind vorig jaar achter een voorstel van de PVV, die wil dat staatssecretaris Martin van Rijn alle punten in het manifest volgt.

Minister president Mark Rutte in verzorgingshuis de Vijverhof Capelle aan den IJssel om zijn VVD zorgplan bekend te maken.

Rutte wil twee miljard voor betere verpleeghuiszorg

AD 07.02.2017 VVD-lijsttrekker Rutte wil dat er twee miljard euro beschikbaar komt voor betere verpleeghuiszorg. Verpleeghuizen moeten aangeven waaraan ze het willen besteden. Voor ieder huis zal dat anders zijn, zegt Rutte in een interview met deze krant. ,,Dat geld moet natuurlijk niet naar een lease-auto voor de directeur.”

Het is geen belofte, want het hangt af van de formatie en wat de verpleeghuizen nodig hebben, aldus VVD-leider Mark Rutte.

In het VVD-verkiezingsprogramma wordt de twee miljard euro apart gezet. Volgens berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) is dit haalbaar op basis van extra economische groei. Het is ookhet bedrag waarvoor Hugo Borst en Carin Gaemers naar aanleiding van hun manifest Scherp op Ouderenzorg pleitten om de kwaliteit van verpleeghuizen te verbeteren.

Rutte: ,,Laten we er vanuit gaan dat Borst en Gaemers gelijk hebben. We willen dat geld in ieder geval reserveren: 1,9 miljard tot 2 miljard. We zeggen er wel meteen bij: of we dat geld nodig hebben, zullen we zien. Het is geen belofte, want het hangt af van de formatie en wat de verpleeghuizen nodig hebben. Het is wel onze inzet.”

Lees ook

GroenLinks wil 1,7 miljard steken in ouderenzorg

Lees meer

Van Rijn trekt 100 miljoen extra uit voor betere verpleegzorg

Lees meer

Creatieve benadering

De aanwas van extra personeel zal moeilijk zijn, erkent Rutte. Hij bepleit dan ook een creatieve benadering. ,,Er dreigen tekorten voor extra personeel, dat zal dus tijd kosten. Ik denk dat je moet kijken naar zij-instromers, parttimers kunnen fulltime werken en mensen in opleiding kunnen al ervaring opdoen in de praktijk.”

De verpleeghuizen krijgen niet zomaar een zak met geld, vindt Rutte. Ze moeten ,,onbureaucratisch duidelijke plannen opstellen.” Dat er twee verzorgenden moeten komen op acht bewoners, dat moeten tehuizen zelf uitmaken. ,,Daar ben ik het niet helemaal eens met Borst en Gaemers,” zegt de VVD-lijsttrekker.

Mark Rutte ging maandagavond in gesprek met bewoners van zorgcentrum De Vijverhof in Capelle aan den IJssel. © AD

We zijn ook de partij van Erica Terpstra die beroemd is geworden vanwege haar ou­de­ren­zorg­aan­pak

Mark Rutte

Aanvragen
De zorgkantoren moeten de aanvragen van verpleeghuizen beoordelen. Rutte:,,Die kunnen meer personeel wensen, het kan naar betere scholing van personeel gaan. Het kan zijn dat er verpleeghuizen zijn die geld willen steken in extra activiteiten. Anderen kunnen weer huiskamerassistenten nodig hebben: extra handen van lieve mannen en vrouwen die niet hoog zijn opgeleid.”

Rutte: ,,We zijn ook de partij van Erica Terpstra, staatssecretaris in het eerste paarse kabinet, die beroemd is geworden vanwege haar ouderenzorgaanpak. Hier ligt een mogelijkheid naast de klassieke VVD-issues als defensie, veiligheid en wegen.”

Motie
Alle partijen steunden recentelijk in de Tweede Kamer een PVV-motie waarin het kabinet wordt opgedragen aan te geven hoe het plan van Borst en Gaemers kan worden uitgevoerd. Volgens het CPB is er 1,9 miljard nodig voor een goede personeelsbezetting en betere kwalitatieve zorg. PvdA-staatssecretaris Martin Van Rijn trok vorige maand 100 miljoen euro extra uit voor verpleeghuizen.

 Een chauffeur en een verpleegkundige op weg naar de ambulance na een spoedmelding.

‘Meer geld verpleegkundige’

Telegraaf 24.01.2017  D66 wil jaarlijks 400 miljoen euro uittrekken om verpleegkundigen en verzorgenden bij te scholen en extra personeel aan te nemen. ,,De druk op verpleegkundigen is nu te groot”, vindt Tweede Kamerlid Vera Bergkamp.

Het personeel van zorginstellingen doet ,,ontzettend goed werk”, maar om te zorgen dat de medewerkers het werk ook aankunnen hebben zij volgens Bergkamp bijscholing en versterking nodig. De steeds ingewikkelder zorg vraagt meer kennis en vaardigheden van het personeel.

Ook sneuvelen wat D66 betreft veel ,,onnodige en onzinnige regels”. Dat zou zorgmedewerkers veel tijd besparen, die ze zoveel beter kunnen besteden aan ,,een luisterend oor, een aai over iemand z’n bol of een stukje maatwerk”.

De nood is nu vooral hoog bij de nachtploeg van verpleeghuizen, stelt D66. Ook gespecialiseerde verpleegkundigen zijn er te weinig.

LEES MEER OVER; PATIENTEN D66 ALGEMENE WET BIJZONDERE ZIEKTEKOSTEN

D66 wil meer geld voor bijscholing ver­pleeg­kun­di­gen

AD 24.01.2017 D66 wil jaarlijks 400 miljoen euro uittrekken om verpleegkundigen en verzorgenden bij te scholen en extra verzorgingspersoneel aan te nemen. ,,De druk op verpleegkundigen is nu te groot”, vindt Tweede Kamerlid Vera Bergkamp.

Het personeel van zorginstellingen doet ‘ontzettend goed werk’ volgens Bergkamp, maar om te zorgen dat de medewerkers het werk ook aankunnen hebben zij volgens haar bijscholing en versterking nodig. De steeds ingewikkeldere vraag naar zorg vraagt meer kennis en vaardigheden van het personeel.

Ook sneuvelen wat D66 betreft veel ‘onnodige en onzinnige regels’. Dat zou zorgmedewerkers veel tijd besparen, die ze zo beter kunnen besteden aan ‘een luisterend oor, een aai over iemand z’n bol of een stukje maatwerk’.

De nood is nu vooral hoog bij de nachtploeg van verpleeghuizen, stelt de partij. Ook zouden er te weinig gespecialiseerde verpleegkundigen zijn.

Nog jaren tekort aan verplegers

Telegraaf 24.01.2017 Het duurt nog jaren voordat er voldoende extra personeel is om de broodnodige kwaliteitsslag te kunnen maken in de verpleeghuiszorg. Pas vanaf 2019 is een extra toename van 10.000 voltijd medewerkers per jaar haalbaar.

Dat blijk uit een geheime notitie van het Centraal Planbureau, die politieke partijen hebben gekregen voor de doorrekening van hun verkiezingsprogramma en die in handen is van het AD.

ActiZ, de organisatie van zorgondernemers, becijferde onlangs dat er maar liefst 45.000 extra arbeidsplaatsen (te vervullen door 70.000 mensen) bij moeten komen.

De rekenmeesters van het Centraal Planbureau denken dat er 1,9 miljard euro nodig zal zijn per 2021 om de ’noodoplossing’ van Hugo Borst en Carin Gaemers voor betere verpleeghuiszorg – een bezettingsnorm van twee zorgmedewerkers of activiteitenbegeleiders op een groep van acht bewoners – uit te kunnen voeren.

Pas vanaf 2019 per jaar 10.000 extra banen in de zorg

AD 24.01.2017 Het duurt nog jaren voordat er voldoende extra personeel is om de broodnodige kwaliteitsslag te kunnen maken in de verpleeghuiszorg, dat blijkt uit een vertrouwelijke notitie van het Centraal Planbureau.

Vriend en vijand zijn het erover eens dat meer medewerkers en een zak geld de verpleeghuiszorg naar een hoger plan kunnen tillen. Volgens de geheime notitie van het Centraal Planbureau, die politieke partijen hebben gekregen vanwege de doorrekening van hun verkiezingsprogramma en die in handen is van deze krant, is pas vanaf 2019 een extra toename van 10.000 voltijd medewerkers per jaar haalbaar.

Dat terwijl ActiZ, de organisatie van zorgondernemers, recent becijferde dat er maar liefst 45.000 extra arbeidsplaatsen (te vervullen door 70.000 mensen) bij moeten komen. Alleen dan kan de kwaliteit in de verpleeghuiszorg worden opgeschroefd. Het CPB is echter somber over het groeitempo van het personeelsbestand de komende jaren: ,,De benodigde uitbreiding van het aantal zorgmedewerkers zal tijd kosten”, klinkt het.

Ontslag
Momenteel werkt een derde van het zorgpersoneel in de ouderenzorg, maar vooral jonge mensen hebben weinig zin om in een tehuis aan de slag te gaan. De laatste jaren is het aantal medewerkers, mede door het afbouwen van verpleeg­huisplekken, gedaald van 426.000 mensen in 2012 tot zo’n 375.000 in 2015. De ontslaggolf in de zorg (thuiszorg en verpleeghuizen) kostte in 55.000 mensen hun baan.

De zorg in verpleeghuizen heeft volgens de sector deels geen goede naam door de slechte publiciteit in de media. Veel mensen zien het werk vooral als ‘billen wassen’ en vrezen de hoge werkdruk. Daarnaast heeft kabinetsbeleid eraan bijgedragen dat louter zeer kwetsbare ouderen nog in het verpleeg-huis terechtkomen en daar vaak al snel overlijden. Per saldo is de zorgvraag van deze groep alleen maar intensiever geworden.

Haalbaarheid
De rekenmeesters van het Centraal Planbureau denken dat er 1,9 miljard euro nodig zal zijn per 2021 om de ‘noodoplossing’ van Hugo Borst en Carin Gaemers voor betere verpleeghuiszorg ­- een bezettingsnorm van twee zorgmedewerkers of activiteitenbegeleiders op een groep van acht bewoners – uit te kunnen voeren.

ActiZ kwam onlangs uit op 1,5 tot 2 miljard euro. Volgens een woordvoerster komt de acute noodzaak van vele tienduizenden banen bovenop het tekort aan medewerkers dat er nu al is en zal toenemen. Als het CPB aangeeft dat er door de te krappe arbeidsmarkt maar 10.000 arbeidsplaatsen meer per jaar geworven kunnen worden, dan onderstreept dat volgens ActiZ het probleem alleen maar. ,,We moeten met alle betrokken partijen samenwerken om meer mensen op te leiden, bij te scholen en te werven voor onze branche. Alleen zo kunnen we het geven van liefdevolle zorg en aandacht aan ouderen in verpleeghuizen ook in de toekomst realiseren.”

Het CPB wil geen toelichting geven op stukken die vertrouwelijk met de Tweede Kamer zijn gedeeld. Gaemers, die samen met Borst het manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ opstelde, zegt over de geheime notitie: ,,Als dit klopt, dan kunnen wij het nog steeds totaal niet narekenen. Maar iedere medewerker extra is mooi. Hugo en ik hebben zelf ideeën om mensen aan te trekken.”

Werving
Zo zijn er volgens haar genoeg werkzoekenden bij het UWV. ,,Maar dan moet men het idee wel loslaten dat iedereen een opleiding als verzorgende of verpleegkundige nodig heeft. Voor veel goede ondersteuning kom je met open communicatie, een nuchtere instelling, wat extra training en een groot zorghart al heel ver als noodoplossing. Mits er natuurlijk ook voldoende bevoegde mensen beschikbaar zijn.”

Een woordvoerder van staatssecretaris Martin van Rijn meldt dat het ministerie van Volksgezondheid niet inhoudelijk op de hoogte is van een vertrouwelijke notitie die het CPB heeft gemaakt ten behoeve van de verkiezingsprogramma’s.

Lees ook

Van Rijn trekt 100 miljoen extra uit voor betere verpleegzorg

Lees meer

Hugo Borst wint Machiavelliprijs voor strijd ouderenzorg

Lees meer

Hugo Borst en Carin Gaemers ontvangen weer prijs voor zorgmanifest

NU 23.01.2017 Nauwelijks drie weken nadat ze de Machiavelliprijs wonnen voor hun manifest Scherp op Ouderenzorg, hebben Hugo Borst en Carin Gaemers maandag de Issue Award 2017 gekregen in Amstelveen.

Juryvoorzitter Frits Wester maakte de winst voor het tweetal maandag bekend tijdens een congres in Amstelveen.

Borst en Gaemers hebben volgens het juryrapport een onderwerp van groot maatschappelijk belang op een heel persoonlijke en directe manier van een nieuwe lading voorzien. De Issue Award, die voor de achtste keer werd uitgereikt, moet het agenderen van maatschappelijke onderwerpen zichtbaar maken en belonen.

Borst en Gaemers kwamen met tien punten om de ouderenzorg te verbeteren en hun plan kreeg veel bijval in de Tweede Kamer en in de zorgsector.

Ze pleiten in het manifest onder meer voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen. Actiz, de organisatie van zorgondernemers, liet daarop weten dat voor de uitvoering van het gehele manifest 1,5 tot 2 miljard euro en 70.000 extra medewerkers nodig zijn.

Lees meer over: Hugo Borst Carin GaemersOuderenzorg

Weer prijs voor zorgmanifest Borst en Gaemers

AD 23.01.2017 Nauwelijks drie weken nadat ze de Machiavelliprijs wonnen voor hun manifest Scherp op Ouderenzorg, vallen Hugo Borst en Carin Gaemers weer in de prijzen. Vandaag kregen ze de Issue Award 2017. Juryvoorzitter Frits Wester heeft dat bekendgemaakt tijdens een congres in Amstelveen.

Ze hebben volgens het juryrapport een onderwerp van groot maatschappelijk belang op een heel persoonlijke en directe manier van een nieuwe lading voorzien. De Issue Award, die voor de achtste keer werd uitgereikt, moet het agenderen van maatschappelijke onderwerpen zichtbaar maken en belonen.

Borst en Gaemers kwamen met tien punten om de ouderenzorg te verbeteren en hun plan kreeg veel bijval in de Tweede Kamer en de zorgsector. Ze pleiten in het manifest onder meer voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen. Actiz, de organisatie van zorgondernemers, liet daarop weten dat voor de uitvoering van het gehele manifest 1,5 tot 2 miljard euro en 70.000 extra medewerkers nodig zijn.

‘De politiek moet de ouderenzorg nu even met rust laten’

NU 13.01.2017 Het kabinet trekt 100 miljoen euro extra uit voor de verpleeghuizen. Een structurele oplossing voor alle problemen in de zorg lijken de extra investeringen echter niet te bieden, bepleit hoogleraar ouderengeneeskunde Jos Schols van Maastricht University.

Wat vindt u van de aankondiging van het kabinet?

“Elk bedrag dat extra in goede zorg in de verpleeghuizen wordt geïnvesteerd is zeer welkom. Maar we zitten in een transitie die je tijd moet gunnen. En dat is iets waar de politiek niet goed in is. Het kost tijd om te transformeren naar een gedecentraliseerde ouderenzorg waarin de nadruk meer komt te liggen op zorg aan huis. Over elk nieuw knelpunt dat de kop opsteekt, wordt nu meteen moord en brand geschreeuwd. Er zijn zaken die niet lopen zoals ze zouden moeten. Maar elke keer maar extra geld beschikbaar maken, is een pleister tegen het bloeden.”

Zet het manifest van Hugo Borst zoden aan de dijk?

“De discussie over de kwaliteit van de verpleegzorg is al twee jaar gaande, dus het stond echt wel op de agenda. Wat Borst wél heeft bewerkstelligd , is dat de politiek opeens op één lijn staat: er móet nu wat gebeuren en we moeten met z’n allen een tandje bijzetten. Anderzijds mogen de sector en Den Haag zich wel eens achter de oren krabben waarom dat niet lukte zonder het manifest van Borst.”

U zegt dat extra geld de oplossing niet is. Wat moet er dan wel gebeuren?

“Extra geld is niet de enige oplossing. De sector is onrustig omdat niemand de tijd krijgt om de transitie goed te voltooien. We zetten er op in dat ouderen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen, met de mogelijkheid voor professionele zorg aan huis. Maar je moet zowel gemeenten, zorgaanbieders als de mensen zelf wel de tijd gunnen om zich goed aan deze veranderingen aan te passen. Nu zijn er bijvoorbeeld al te veel verzorgingshuizen gesloten zonder dat er een functioneel alternatief voor handen was. De maatschappij was, en is nog niet goed ingericht op langer thuis wonende ouderen.”

“Een ziekenhuis is niet bedoeld om ouderen lang onderdak te bieden”, aldus Jos Schols, hoogleraar ouderengeneeskunde.

Wat is het grootste knelpunt in de transitie van de zorg? 

“Het zijn er twee: de verandering van de zorg an sich, en de knelpunten in de verpleeghuizen waarvoor deze 100 miljoen euro is bedoeld. Het tweede probleem wordt nu aangepakt met een kwaliteitskader, maar ook dat heeft tijd nodig – net als de totale verandering van de ouderenzorg. Omdat de zorg aan huis nog niet optimaal is geregeld, belanden nu bijvoorbeeld teveel ouderen bij incidenten in het ziekenhuis. Dat is fout, want een ziekenhuis is niet bedoeld om ouderen lang onderdak te bieden. Het ziekenhuis is geen goed verblijfsomgeving voor ouderen.”

Hoe doet Nederland het op dit gebied eigenlijk in vergelijking met andere landen?

“We hadden en hebben in Nederland altijd een relatief hoge institutionaliseringsgraad gekend. Dit betekent dus dat andere landen beter zijn voorbereid op thuiszorg dan wij. Maar als je kijkt naar de kwaliteit van onze verpleeghuizen en die afzet tegen de kwaliteit van huizen in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk of de VS, dan doen we het echt niet zo slecht. Het kan echter altijd nog beter. Kwetsbare en hulpbehoevende ouderen willen naast goede zorg en behandeling ook comfort en de mogelijkheid om nog een beetje hun eigen leven te leiden.”

Toch lezen we in de media vooral over schrijnende incidenten.

“Natuurlijk zijn er incidenten. Maar de transitie moet tijd krijgen, en al die aandacht voor die losstaande incidenten, verstoort het transitieproces. Er zijn zoveel instellingen die uitstekend werk leveren en waar niets mis is met de manier waarom de ouderen worden behandeld en verzorgd. Een groot probleem van de transitie is dat veel verzorgingshuizen zijn gesloten terwijl de eerstelijnszorg niet op orde was. Gemeenten hebben amper de tijd gekregen om zich klaar te maken voor hun nieuwe verantwoordelijkheden.”

Zie ook: Van Rijn wil 100 miljoen euro voor verbetering ouderenzorg

Er wordt ook gesuggereerd dat kinderen in de toekomst hun ouders vaker in huis moeten nemen. Is dat een realistische oplossing?

“Mantelzorg is een oplossing, al is de vraag in hoeverre je dat van alle mensen mag en kan vragen. Vroeger bleven kinderen vlak bij hun ouderlijk huis wonen; tegenwoordig zitten er vaak uren reizen tussen. Eenzelfde probleem doet zich voor bij het in huis nemen van de ouders. Willen de ouders dat wel, en willen die kinderen dat wel? Een belangrijk probleem  is ook dat de overheid op geen enkele manier die optie faciliteert, zoals dat bijvoorbeeld in Duitsland gebeurt. Daar levert het fiscale voordelen op, en kunnen mensen die hun ouders in huis nemen zorgverlof opnemen en financieel of fiscaal ondersteund woningaanpassingen realiseren.”

“Ook zal er toch behoefte zijn of komen om toch weer geclusterde woonvormen te realiseren, denk aan appartementencomplexen waar ouderen huren, ook wat voor elkaar kunnen zorgen en geclusterd zorg krijgen als dat nodig is.”

Steeds meer volwassenen gaan single door het leven. Wordt dat geen probleem als die mensen later geen kinderen hebben?

“Ook daar worden wel oplossingen voor gevonden. Er zullen in de toekomst dus meer geclusterde appartementencomplexen en andere woonvormen komen waar mensen kunnen wonen en leven met zorg binnen handbereik. Maar je kunt er ook aan denken dat vrienden meer voor elkaar gaan zorgen. Denk aan een groep die een huis koopt of huurt en elkaar in het oog houdt.”

“De piek waar we nu in zitten, duurt zeker tot 2040.”, aldus Jos Schols, hoogleraar ouderengeneeskunde.

De druk op de zorg blijft toenemen, ook door de vergrijzing. Is er een einde aan die trend in zicht?

“Er komt een moment waarop het aantal ouderen af gaat nemen. Maar de piek waar we nu in zitten, duurt zeker tot 2040. Tot die tijd is pro-actief denken en werken het sleutelwoord: ouderen moeten zelf ook pro-actief kiezen wat ze precies willen. Want wie dat niet doet, kan als zich opeens problemen voordoen, zoals ziekte, voor voldongen feiten komen te staan.”

“Verder hoop ik dat het financieel goed blijft gaan. Het kabinet heeft nu de ruimte om snel 100 miljoen extra te geven. Maar laten we niet vergeten dat alle problemen ontstaan zijn door de noodzaak tot matiging wegens stijgende kosten in een tijd dat de economie ook onder druk stond. En reken er maar op dat de zorg weer de dupe zal zijn als er bij economische tegenslag weer gesneden moet worden.”

Waarom luistert de politiek niet wat meer naar wetenschappers zoals u?

“Dat doet de politiek echt wel; we hebben vanuit de universiteiten primacontacten met het ministerie. Maar in de politiek wordt erg ad hoc gereageerd op incidenten en men kijkt dan doorgaans veel te weinig naar de lange termijn-planning. Er moet nú resultaat worden geboekt – een eis die je niet kan stellen als je zo’n enorme zorg-transitie doormaakt. Daar heb je veel meer tijd voor nodig.”

“Het laatste wat we dan ook nodig hebben is een nieuw kabinet dat straks meteen weer besluit alles om te gaan gooien op het gebied van de ouderenzorg. De meeste kwaliteit garandeer je de komende jaren door de zorgsector nu gewoon even met rust te laten.”

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over: Zorg Hugo Borst

Mogelijk meer geld verpleeghuizen

Telegraaf 13.01.2017 Het is niet uitgesloten dat er meer geld wordt uitgetrokken voor verpleeghuizen, naast het bedrag van 100 miljoen euro extra dat donderdag al uitlekte. De kans is wel groot dat dat besluit door een volgend kabinet moet worden genomen, zei staatssecretaris Martin van Rijn vrijdag.

Van Rijn sprak na afloop van de ministerraad, waar zijn plan werd goedgekeurd om direct 100 miljoen euro uit te trekkenom de ergste nood in de verplegingszorg te lenigen. Het geld is bedoeld om meer handen aan het bed te krijgen.

Minimumnormen

Het kabinet trekt het geld uit naar aanleiding van het zogenoemde kwaliteitskader dat is opgesteld door het Zorginstituut. In dat document is een aantal minimumnormen opgesteld waar verpleeghuizen aan moeten voldoen, onder meer op het gebied van veiligheid en de samenstelling van het bestuur en het personeel.

Een van die eisen is een minimale personeelsbezetting voor verpleeghuizen, maar dat wordt geen harde norm die voor elk verpleeghuis hetzelfde zal zijn, benadrukte Van Rijn. Voor verschillende soorten patiënten zijn verschillende soorten zorg en normen nodig. „Maar er zijn wel een aantal minimumeisen waaraan je moet voldoen.”

70.000 extra medewerkers nodig

In hun manifest voor de ouderenzorg pleitten Hugo Borst en Karin Gaemers onder meer voor zo’n minimumaantal medewerkers van twee mensen op elke acht patiënten. Actiz, de organisatie van zorgondernemers, zei eerder deze week dat voor de uitvoering van het gehele manifest 1,5 tot 2 miljard euro en 70.000 extra medewerkers nodig zijn.

De Nederlandse Zorgautoriteit is bezig te bepalen hoeveel het gaat kosten om het kwaliteitskader door te voeren. Van Rijn verwacht in februari hier meer over te kunnen zeggen.

’Goede zaak’

De Patiëntenfederatie Nederland vindt het een goede zaak dat staatssecretaris Van Rijn met een lijst komt van minimumeisen voor betere verpleeghuiszorg. Maar in het kwaliteitskader is volgens de organisatie onvoldoende oog voor de ervaringen van verpleeghuisbewoners. „Verpleeghuizen gaan pas echt verbeteren op basis van wat hun bewoners belangrijk vinden, als ze zich daar altijd en daadwerkelijk voor openstellen”, aldus een woordvoerster.

De sleutel voor verbetering van de situatie in verpleeghuizen ligt volgens brancheorganisatie V&VN in de handen van duizenden verzorgenden en verpleegkundigen. De driehoek bewoner, familie, zorgverlener staat volgens V&VN centraal bij het leveren van goede zorg in verpleeghuizen.

LEES MEER OVER; MARTIN VAN RIJN VERPLEEGHUIZEN ZORG

€ 100 miljoen voor extra medewerkers verpleeghuizen

RO 13.01.2017 De verpleegzorg voor ouderen wordt overal naar een hoger plan getild met nieuwe normen voor kwaliteit en personeel. Alle verpleeghuizen moeten nu stappen zetten om daar naartoe te groeien. Daar waar dat het hardst nodig is, investeert het kabinet € 100 miljoen. Met dat geld kunnen extra medewerkers worden aangenomen. De ministerraad heeft daarmee ingestemd op voorstel van staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Van Rijn: ‘Deze maatregelen en dit geld zijn een steun in de rug voor bewoners, hun naasten en de medewerkers van verpleeghuizen. Zij krijgen er extra collega’s bij voor het belangrijke, zware werk dat ze dag in dag uit doen. Meer medewerkers met meer tijd betekent meer aandacht voor onze ouderen. Daar doen we dit voor.’

Goede personeelsbezetting in alle verpleeghuizen is ook een centraal onderwerp in het manifest Scherp op Ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers.

Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg: lat hoger gelegd

Met ingang van 13 januari 2017 is het kwaliteitskader verpleegzorg vastgesteld door de onafhankelijke deskundigen van het Zorginstituut Nederland. Na een discussie van jaren is het voor het eerst dat zo’n alomvattend kader – inclusief normen voor personeel – er nu daadwerkelijk is. Daarmee wordt niet alleen de lat hoger gelegd voor goede kwaliteit in de verpleegzorg maar is ook voor iedereen duidelijk – van cliënten, tot medewerkers en bestuurders – waarop mag worden gerekend en waarop zal worden toegezien.

Strikte voorwaarden

Om extra geld te kunnen krijgen moet een verpleeghuis wel aan strikte voorwaarden voldoen en laten zien dat er geen geld wordt verspild aan te veel papierwerk, overhead of onnodig grote reserves op de bank.

Structureel voldoende geld?

De nieuwe personeelsnorm die het Zorginstituut vaststelt, houdt rekening met de grote diversiteit van cliëntengroepen en de omgevingen waarin verpleegzorg wordt gegeven. De verschillen zijn te groot voor één vaste norm, soms is er meer, soms minder en soms ander personeel nodig. Op basis van de nieuwe normen voor personeel en kwaliteit en de toegenomen zorgzwaarte zal de Nederlandse Zorgautoriteit onderzoeken of er structureel voldoende geld beschikbaar is voor de verpleeghuiszorg. De eerste voorlopige uitkomsten van dat onderzoek worden eind februari aan de Tweede Kamer gezonden.

Verbeteren kwaliteit

Het verbeteren van de kwaliteit van de verpleeghuis- en gehandicaptenzorg is een speerpunt van Van Rijn. Voor de ouderenzorg lanceerde hij begin 2015 met ‘Waardigheid en Trots’ een breed plan om in alle Nederlandse verpleeghuizen liefdevolle zorg door trotse medewerkers te bewerkstelligen. Daarnaast verhoogt hij met het vervolg ‘Waardig leven met zorg’ de invloed van ouderen op de kwaliteit van zorg. Hun wensen moeten bepalen hoe de zorg er uit ziet. Daarom worden die leidend bij de bekostiging en inkoop van zorg.

Zie ook

‘Besluit Van Rijn is aardig begin, maar lang niet voldoende’

AD 12.01.2017 Een goed begin, maar nog lang niet voldoende. Dat zeggen Hugo Borst en Carin Gaemers in een reactie op het besluit van staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid om nog dit jaar 100 miljoen euro extra uit te geven om de kwaliteit van verpleeghuiszorg op te krikken.

Om de kwaliteit van zorg te verhogen is beslist meer nodig dan 100 miljoen. Daar zal de Kamer net zo over denken, aldus Hugo Borst en Carin Gaemers.

,,We zijn blij met dit gebaar, omdat dit betekent dat niet alleen staatssecretaris Van Rijn de problemen zeer serieus neemt, maar het hele kabinet. Maar het is niet genoeg. Alleen de allerergste nood kan er mee geledigd worden. Tevreden zijn we pas als alle punten van ons manifest zijn uitgevoerd”, meldden Borst en Gaemers in een verklaring.

Het kabinet neemt waarschijnlijk morgen een formeel besluit over de maatregelen die Van Rijn op het oog heeft. ,,Mocht dit worden besloten, dan is het een aardig begin, maar nog lang niet voldoende”, aldus Borst en Gaemers.

Scherp op Ouderenzorg

Om het manifest Scherp op Ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers uit te kunnen voeren zijn 70.000 extra zorgmedewerkers en 1,5 tot 2 miljard euro nodig. Zo berekende branchevereniging voor zorgondernemers Actiz eerder. Het manifest is door meer dan 100.000 mensen ondertekend.

Borst en Gaemers en overheidsorganisatie Zorginstituut Nederland pleiten voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen. ,,Dat is het absolute minimum om de zorg – en niet te vergeten de aandacht – op een enigszins respectabel niveau te brengen”, meldt het tweetal dan ook.

Zij hopen dat er meer in het vat zit, dan wat Van Rijn in het vooruitzicht heeft gesteld. ,,Om de kwaliteit van zorg te verhogen is beslist meer nodig dan 100 miljoen. Daar zal de Kamer net zo over denken, na de collectief aangenomen motie in december.”

 

Van Rijn wil 100 miljoen euro voor verbetering ouderenzorg

NU 12.01.2017 Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) wil dit jaar 100 miljoen euro investeren in het aannemen van extra personeel voor de verbetering van de kwaliteit van de ouderenzorg.

Dat bevestigen bronnen tegenover NU.nl naar aanleiding van berichtgeving van RTL Nieuws.

Het voorstel zou vrijdag besproken worden in de ministerraad, maar het is niet zeker of dit nog doorgaat. Waar Van Rijn de 100 miljoen van zijn begroting vandaan haalt, is nog niet duidelijk.

Het extra geld is een reactie op het zorgmanifest Scherp op Ouderenzorg van schrijver Hugo Borst en Carin Gaemers.

Reactie

Vorige maand riep de voltallige Tweede Kamer de staatssecretaris op het manifest te omarmen en met een officiële reactie te komen op alle punten van het manifest.

Borst en Gaemers pleiten onder andere voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen.

Kosten

De 100 miljoen euro voor de kwaliteitsverbetering is lang niet genoeg om te voldoen aan de eisen die het manifest stelt. Branchevereniging voor zorgondernemers Actiz becijferde woensdag dat het plan 1,5 tot 2 miljard euro zal kosten.

Los van de hoge kosten is het voorstel een grote uitdaging gezien de krapte op de arbeidsmarkt, zegt Actiz. ”Het vraagt om een gezamenlijk, innovatief arbeidsmarktplan van alle betrokken partijen, waaronder het ministerie van VWS, de opleidingen en de vakbonden.”

Kritisch

De Patiëntenfederatie is blij met het extra geld maar is ook kritisch over het bedrag. Een woordvoerder wijst erop dat geld niet alle problemen kan oplossen. “We zouden al veel winnen als verpleeghuizen gaan luisteren naar hun bewoners en openheid geven over wat hun sterke en zwakke punten zijn.”

Ook schrijvers van het manifest Hugo Borst en Carin Gaemers zeggen dat het geld niet genoeg is. “We zijn blij met dit gebaar, omdat dit betekent dat niet alleen staatssecretaris Van Rijn de problemen zeer serieus neemt, maar het hele kabinet. Alleen de allerergste nood kan er mee gelenigd worden. Tevreden zijn we pas als alle punten van ons manifest zijn uitgevoerd.”

Lees meer over: Martin van Rijn Hugo BorstOuderenzorg

100 miljoen voor verpleging

Telegraaf 12.01.2017 Het kabinet trekt dit jaar 100 miljoen euro extra uit voor verpleeghuizen. De ministerraad moet het voorstel van staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid vrijdag goedkeuren. Het geld is vooral bedoeld om meer personeel aan te trekken.

Ingewijden bevestigden berichtgeving van RTL Nieuws hierover donderdag aan De Telegraaf.

Met zijn voorstel reageert Van Rijn op een motie van de Tweede Kamer. Die omarmde vorige maand unaniem een motie van de PVV waarin het kabinet werd opgeroepen het manifest voor betere ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers te omarmen.

’Dit is niet genoeg’

,,We zijn blij met dit gebaar, omdat dit betekent dat niet alleen staatssecretaris Van Rijn de problemen zeer serieus neemt, maar het hele kabinet. Maar het is niet genoeg. Alleen de allerergste nood kan er mee gelenigd worden. Tevreden zijn we pas als alle punten van ons manifest zijn uitgevoerd”, is de reactie van Hugo Borst en Carin Gaemers.

In hun manifest Scherp op Ouderenzorg pleiten Borst en Gaemers onder meer voor een plafond voor bestuurskosten en reserves in verzorgingshuizen en voor een ondergrens voor het aantal verplegers. Ze willen twee zorgverleners per zes tot acht bewoners. Om het plan uit te voeren zouden 70.000 extra zorgmedewerkers en 1,5 tot 2 miljard euro nodig zijn.

’Alles is meegenomen’

Brancheorganisatie van zorgondernemers Actiz zegt blij te zijn met iedere euro extra die het kabinet beschikbaar stelt aan verpleeghuizen. ,,Maar de 100 miljoen is bij lange na niet genoeg om de benodigde 70.000 vacatures in te vullen, aldus een woordvoerder.

Ook de Patiëntenfederatie is kritisch over het bedrag, maar beaamt dat ,,alles meegenomen is”. Tegelijk wijst een woordvoerster erop dat geld niet alle problemen kan oplossen. ,,We zouden al veel winnen als verpleeghuizen gaan luisteren naar hun bewoners en openheid geven over wat hun sterke en zwakke punten zijn.”

’Te weinig verpleging’

Er zijn in de verpleeghuiszorg tal van signalen bekend dat er eenvoudigweg te weinig verpleging is, te weinig handen aan het bed. In de Tweede Kamer bestond er echteronduidelijkheid over hoe dat komt.

LEES MEER OVER:  ZORG VERPLEEGHUIZEN MARTIN VAN RIJN TWEEDE KAMER

GERELATEERDE ARTIKELEN: 

100 miljoen extra voor verpleeghuizen na manifest

VK 12.01.2017 Het kabinet trekt 100 miljoen euro extra uit voor verpleeghuizen. Het is de reactie op het manifest van Hugo Borst en Carin Gaemers over verbetering van deze zorg. De hele Tweede Kamer steunde in december een motie van de PVV waarin het kabinet werd opgeroepen het manifest in daden over te nemen.

Het bedrag dat het kabinet uittrekt, is relatief bescheiden. Op de begroting staat zo’n 6 miljard euro voor de verpleeghuiszorg dit jaar. De lobbyclub van verpleeghuizen, Actiz, heeft berekend dat voor de uitvoering van het manifest van Borst en Gaemers 1,5 tot 2 miljard euro extra nodig is. Daarvan zouden onder meer 70 duizend extra zorgverleners mee worden betaald.

In een reactie wijzen Borst en Gaemers erop dat er nog geen formeel besluit is omdat de ministerraad er vrijdag over spreekt. Als het geld er komt vinden zij het ‘een aardig begin, maar nog lang niet voldoende’.

PvdA en SP reageren voorzichtig positief op het kabinetsplan

De 100 miljoen euro is niet de eerste maatregel voor de verpleeghuizen. Vorig najaar schrapte het kabinet een voorgenomen bezuiniging van 500 miljoen euro en reserveerde het 210 miljoen extra gereserveerd voor opleidingen om steeds complexere zorg te kunnen verlenen. Omdat ouderen langer thuis blijven wonen is de zorg die zij nodig hebben als zij uiteindelijk wel naar een verpleeghuis gaan, complexer dan vroeger.

Voor de echte vernieuwing van de verpleeghuiszorg waar Borst en Gaemers voor pleiten, is het wachten tot na de verkiezingen van 15 maart. PvdA en SP reageren voorzichtig positief op het kabinetsplan. SP-Kamerlid Renske Leijten vindt het een erkenning van de problemen maar ook dat er een forse impuls nodig is.

In hun manifest roepen Borst en Gaemers de politici op om de discussie te depolitiseren. Zij zijn beide betrokken bij de Rotterdamse zorginstelling Laurens, die vorig jaar op de lijst van zwakke zorginstellingen stond. Voor hun manifest kregen zij inmiddels de Machiavelliprijs 2016. De jury roemt het ‘in recordtempo depolitiseren van het zeer beladen politieke debat over ouderenzorg’. Volgens de jury vormt het duo de effectiefst communicerende actiegroep van de laatste tijd.

Volg en lees meer over:   NEDERLAND   GEZONDHEID   GEZONDHEIDSZORG   POLITIEK

Van Rijn trekt 100 miljoen extra uit voor betere verpleegzorg

AD 12.01.2017 Staatssecretaris Martin van Rijn trekt nog dit jaar 100 miljoen euro extra uit om de kwaliteit van verpleeghuiszorg op te krikken. Dat bevestigen Haagse bronnen.

© ANP

Hugo Borst en Carin Gaemers, de initiatiefnemers van een manifest. © ANP

Met de extra zak geld wil de staatssecretaris op Volksgezondheid inspringen op het manifest voor betere verpleeghuiszorg, waarmee Hugo Borst en Carin Gaemers vorig jaar naar buiten kwamen.

Van Rijn haalt het bedrag bij zijn eigen ministerie, VWS. Hij rekent op verwachte meevallers elders in de begroting, zegt een ingewijde. ,,Die moeten er dan ook wel komen, anders ontstaat er een probleem.”

Officieel besluit
Het kabinet moet nog officieel een besluit nemen over de maatregelen die Van Rijn op het oog heeft. Dat zal morgen gebeuren. Zo komen er goede kwaliteitseisen voor de verpleeghuiszorg en een personeelsnorm.

Een andere bron vertelt dat sommige verpleeghuizen een inhaalslag moeten maken. ,,Daar is dat geld voor, om extra personeel aan te trekken. Dat is slechts een eerste stap, daarmee is nog steeds niet alles klaar.”

2 miljard
Om het manifest Scherp op Ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers uit te kunnen voeren zijn 70.000 extra zorgmedewerkers en 1,5 tot 2 miljard euro nodig. Zo berekende branchevereniging voor zorgondernemers Actiz eerder.

Borst en Gaemers en overheidsorganisatie Zorginstituut Nederland pleiten voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen. Actiz is voorstander van het principe van ‘vier ogen, vier handen’ en heeft de personele en financiële consequenties ervan doorgerekend.

Pronken
,,Ik heb wel eens gezegd dat Van Rijn pronkt met de keizers kleren, maar hier kan hij nog geen vijgenblaadje van kopen”, reageert SP-Kamerlid Renske Leijten. ,,En er komt geen cent van Financiën, tragisch! Dit is een eerste stap, maar het bedrag is eigenlijk niet serieus te nemen. Er zijn veel mensen nodig en dan is er ook serieus geld nodig.”

Marith Volp van coalitiepartij PvdA is positiever. ,,Als dit klopt, dan is het prachtig nieuws. Ouderen verdienen een liefdevolle en waardige oude dag en moeten kunnen rekenen op goede zorg. Met dit geld kan er meer personeel en daarmee meer aandacht voor ouderen komen.”

Fleur Agema (PVV) spreekt echter over een ‘campagnefooi van Van Rijn’. ,,Er is alleen al zo’n 2 miljard euro nodig om in de verpleeghuizen tijdens piektijden een bezetting van 2 op 8 mogelijk te maken, komt Van Rijn met 100 miljoen euro aanzetten. Dit bewijst maar weer eens dat zijn betrokkenheid bij de verpleeghuiszorg geveinsd is.”

Hugo Borst heeft steeds aangegeven alleen te willen reageren op de definitieve plannen met de verpleeghuiszorg van Van Rijn. Die worden waarschijnlijk morgen bekend.

Lees ook

‘Respect voor wat Hugo Borst heeft bereikt’

Lees meer

Hugo Borst wint Machiavelliprijs voor strijd ouderenzorg

Lees meer

Foto: Omroep West

‘70.000 extra werknemers nodig in ouderenzorg’

RTVWEST 11.01.2017 Om de ouderenzorg weer op orde te krijgen zijn 70.000 extra zorgmedewerkers en 1,5 tot 2 miljard euro nodig. Dat heeft de branchevereniging voor zorgondernemers Actiz uitgerekend. De organisatie reageert hiermee op het manifest Scherp op Ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers.

Eind oktober bepleitten de twee, onder meer via Omroep West, voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen. De overheidsorganisatie Zorginstituut Nederland is het ermee eens. Actiz is ook voorstander van het principe van ‘vier ogen, vier handen’ en heeft berekend wat dat betekent op personeel en financieel gebied.

Volgens Actiz zal het moeilijk zijn om voldoende personeel te vinden omdat er nu al forse tekorten zijn op de arbeidsmarkt. ‘Eind 2016 kampten de zorgorganisaties met honderden moeilijk vervulbare vacatures en hun verwachting is dat dit aantal in 2017 verder oploop’, blijkt uit eigen onderzoek van Actiz.

Meer vaste banen

De organisatie werkt aan voorstellen om de krapte aan te pakken. Daarbij denkt Actiz onder meer aan verkorte opleidingen en het bijscholen van personeel. Ook zouden instellingen mensen eerder in vaste dienst moeten nemen.

Meer over dit onderwerp: OUDERENZORG HUGO BORST CARIN GAEMERSACTIZ

‘Manifest ouderenzorg Hugo Borst zou tot 2 miljard euro kosten’ 

NU 11.01.2017 Om het manifest Scherp op Ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers uit te kunnen voeren zijn 70.000 extra zorgmedewerkers en 1,5 tot 2 miljard euro nodig. Dat heeft branchevereniging voor zorgondernemers Actiz uitgerekend.

Borst en Gaemers en overheidsorganisatie Zorginstituut Nederland pleiten voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen.

Actiz is voorstander van het principe van ‘vier ogen, vier handen’ en heeft de personele en financiële consequenties ervan doorgerekend.

Los van de hoge kosten, is het voorstel een enorme uitdaging gezien de krapte op de arbeidsmarkt, zegt Actiz. ”Het vraagt om een gezamenlijk, innovatief arbeidsmarktplan van alle betrokken partijen, waaronder het ministerie van VWS, de opleidingen en de vakbonden.”

Lees meer over: Hugo Borst Ouderenzorg

Manifest Borst kost tot 2 miljard

Telegraaf 11.01.2017 Om het manifest Scherp op Ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers uit te kunnen voeren zijn 70.000 extra zorgmedewerkers en 1,5 tot 2 miljard euro nodig. Dat heeft branchevereniging voor zorgondernemers Actiz uitgerekend.

Borst en Gaemers en overheidsorganisatie Zorginstituut Nederland pleiten voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen. Actiz is voorstander van het principe van ‘vier ogen, vier handen’ en heeft de personele en financiële consequenties ervan doorgerekend.

Los van de hoge kosten, is het voorstel een enorme uitdaging gezien de krapte op de arbeidsmarkt, zegt Actiz. ,,Het vraagt om een gezamenlijk, innovatief arbeidsmarktplan van alle betrokken partijen, waaronder het ministerie van VWS, de opleidingen en de vakbonden.”

Volgens de branchevereniging zijn er nu al forse tekorten op de arbeidsmarkt. ,,Eind 2016 kampten de zorgorganisaties met honderden moeilijk vervulbare vacatures en hun verwachting is dat dit aantal in 2017 verder oploopt”, blijkt uit eigen onderzoek van Actiz.

De organisatie werkt aan voorstellen om de krapte aan te pakken. Daarbij denkt Actiz onder meer aan verkorte opleidingen speciaal voor ouderenzorg, bijleren tijdens de loopbaan en het stimuleren van vaste banen.

Uitvoering zorgmanifest Hugo Borst gaat 2 miljard kosten

AD 11.01.2017 Om het manifest Scherp op Ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers uit te kunnen voeren zijn 70.000 extra zorgmedewerkers en 1,5 tot 2 miljard euro nodig. Dat heeft branchevereniging voor zorgondernemers Actiz uitgerekend.

Borst en Gaemers en overheidsorganisatie Zorginstituut Nederland pleiten voor twee professionele zorgverleners per groep van zes tot acht bewoners in alle verpleeghuizen. Actiz is voorstander van het principe van ‘vier ogen, vier handen’ en heeft de personele en financiële consequenties ervan doorgerekend.

Los van de hoge kosten, is het voorstel een enorme uitdaging gezien de krapte op de arbeidsmarkt, zegt Actiz. ,,Het vraagt om een gezamenlijk, innovatief arbeidsmarktplan van alle betrokken partijen, waaronder het ministerie van VWS, de opleidingen en de vakbonden.”

Forse tekorten

Volgens de branchevereniging zijn er nu al forse tekorten op de arbeidsmarkt. ,,Eind 2016 kampten de zorgorganisaties met honderden moeilijk vervulbare vacatures en hun verwachting is dat dit aantal in 2017 verder oploopt”, blijkt uit eigen onderzoek van Actiz.

De organisatie werkt aan voorstellen om de krapte aan te pakken. Daarbij denkt Actiz onder meer aan verkorte opleidingen speciaal voor ouderenzorg, bijleren tijdens de loopbaan en het stimuleren van vaste banen.

Brief aan Van Rijn

Staatssecretaris Van Rijn maakte vorig jaar juli een lijst met slecht presterende verpleeghuizen bekend. Hugo Borst, wiens moeder aan Alzheimer lijdt en in een verzorgingstehuis zit, schrijft hem in een open brief op de voorpagina van het AD hoe het beter kan. De emotionele brief van Borst maakt veel los.

In oktober schreef hij, samen met Gaemers, zijn manifest. ,,Teveel kwetsbare ouderen in verpleeghuizen krijgen structureel niet de zorg die zij zo hard nodig hebben. Door gebrek aan aandacht zijn teveel verpleeghuisbewoners veroordeeld tot een monotoon bestaan. Dit is een aantasting van hun grondrechten.”

Borst pleit in zijn manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ voor ‘depolitisering’ van de ouderenzorg en kwaliteitsgaranties voor goede zorg, zoals een norm voor voldoende personeel op de werkvloer. Het antwoord van staatssecretaris Van Rijn laat nog op zich wachten.

Borst en Gaemers wonnen met hun manifest de Machiavelliprijs 2016. Dankzij het duo staat de verpleeghuiszorg weer hoog op de politieke agenda, meende de jury. Tijdens een debat in de Tweede Kamer over verpleeghuiszorg kreeg het manifest veel politieke bijval.

Hugo Borst schrijft wekelijks de column Kroniek Mijn Ma 

Verpleeghuis Beverwijk in de fout

Telegraaf 11.01.2017 De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft Zorg Allerlei, een verpleeghuis voor ouderen met dementie in Beverwijk, onder verscherpt toezicht gesteld. Het gaat om de locatie Ons Thuis. De maatregel geldt voor een periode van zes maanden omdat er verschillende tekortkomingen zijn vastgesteld, maakte de IGZ woensdag bekend.

Het gaat om problemen op het gebied van cliëntdossier, medicatieveiligheid en vrijheidsbeperking van bewoners. ,,Het is van belang dat deze dossiers op orde zijn om constant goede zorg te leveren en het gedrag van cliënten te begrijpen. Verder laat de medicatieveiligheid te wensen over. Ook is er niet genoeg kennis en deskundigheid aanwezig voor de zorgvuldige toepassing van vrijheidsbeperking”, aldus de inspectie.

De zorgorganisatie biedt persoonlijke verzorging, verpleging, individuele begeleiding en terminale zorg.

Problemen zorginstelling Zeist deels opgelost

NU 10.01.2017 Stichting Warande, een organisatie voor zorg aan senioren, heeft de problemen met medicatieveiligheid opgelost. De cliëntdossiers van bewoners moeten nog wel op orde worden gebracht, meldt de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) dinsdag.

De inspectie gaf de stichting in november een strenge terechtwijzing om snel orde op zaken te stellen.

Bij verschillende vestigingen, onder meer Schutsmantel in Bilthoven en De Loericker Stee in Houten, waren tekortkomingen in de zorg. Die problemen zijn nu deels opgelost.

Warande stond ook al op de de beruchte lijst van verpleeghuizen waarover de inspectie extra zorgen had.

Lees meer over: Zeist

Op z’n Rotterdams strijden voor betere verpleeghuizen

Trouw 04.01.2017 Toen hun moeders in het verpleeghuis belandden, schrokken ze van de kwaliteit van de zorg. Dus kwamen Hugo Borst en Carin Gaemers in actie. Voor hun manifest werden ze vandaag gelauwerd met de Machiavelliprijs.

Al op de avond van publicatie kreeg schrijver Hugo Borst de eerste aanwijzing dat zijn manifest ‘Scherp op ouderenzorg’ weleens heel groot kon worden. Zijn telefoonscherm lichtte op, onder de voetbalwedstrijd Sparta-PSV. Premier Rutte aan de lijn, tot tweemaal toe. Daarna een dringende sms: ‘Kun je me terugbellen?’

Een tikje Machiavelli was het wel: de schrijver liet de premier wachten tot de volgende ochtend. De wedstrijd van de favoriete Rotterdamse voetbalclub ging voor. Maar op alle andere momenten is Borst beschikbaar voor zijn missie, samen met kompaan Carin Gaemers: de ouderenzorg.

Dat de ouderenzorg een van de belangrijkste verkiezingsthema’s is geworden, is mede te danken aan de publicitaire storm die Hugo Borst en Carin Gaemers hebben weten te ontketenen. Ze ontvingen er vandaag de Machiavelliprijs voor, een onderscheiding voor effectieve publieke communicatie.

  • Wie is Hugo Borst
    Hugo Borst (54) is voetbaljournalist en schrijver. Hij werkte voor Voetbal International, Algemeen Dagblad, de sportprogramma’s ‘Studio Voetbal’ en ‘Langs de Lijn’. Sinds 2014 schrijft hij in het Algemeen Dagblad een column over zijn 86-jarige moeder, die aan dementie lijdt. Zij woont in verpleeg­huis De Hofstee in Rotterdam. In het najaar verscheen van Hugo Borst de bundel ‘Ma’.

Geen politieke partij wilde – of durfde – de afgelopen maanden achterblijven om steun te betuigen aan Borst en Gaemers. Zij eisen snelle verbetering van de ouderenzorg, met name van de zorg in verpleeghuizen. De deuren gingen overal open: het duo sprak partijcongressen toe, zat vijf keer met staatssecretaris Van Rijn (ouderenzorg) aan tafel, kwam binnen bij alle fractievoorzitters, bij de inspectie, de verzekeraars.

De twee Rotterdammers aten bastognekoeken in het Torentje van de premier, en gingen met hem op werkbezoek in een ‘goed’ verpleeghuis – zonder camera’s. Ze werden hartelijk ontvangen door Geert Wilders in diens zwaarbeveiligde werkkamer op het Binnenhof, en bewonderden en passant de PVV-kast vol snuisterijen van buitenlandse bezoeken. “Tussen de serieuze gesprekken door voelden we ons soms net toeristen op het Binnenhof”, Carin Gaemers, die jarenlang voor haar moeder mantelzorgde.

© Arie Kievit.

Hugo Borst

Komende week zal blijken of hun breekijzer heeft gewerkt. Maandag komt staatssecretaris Van Rijn (PvdA) met concrete voorstellen hoe hij de tien punten uit het manifest van Borst en Gaemers gaat uitwerken. Een unanieme Tweede Kamer heeft dat geëist.

Hugo Borst schenkt thee in zijn ‘schrijfhok’ in het centrum van Rotterdam, een krappe etage waar hij ook de meubels van zijn moeder stalt, sinds die in het verpleeghuis woont. Wee de bezoeker die de theemok onbeschermd op moeders antieke salontafel zet. “Pas op, kringen!”, roept de schrijver. Die tafel moet goedblijven, voor haar.

Borst en Gaemers voeren met Rotterdamse directheid actie namens hun beider moeders, de een nog in leven, de ander al overleden. Ze ontmoetten elkaar op een inspraakavond, want hun moeders wonen en woonden in hetzelfde verpleeghuis.

“Ons verpleeghuis is symptomatisch voor wat er de afgelopen jaren met de ouderenzorg is gebeurd”, zegt Hugo Borst. “Het stond een paar jaar geleden nog in de topvijf van Elsevier. De Hofstee in Rotterdam was het paradepaardje. Mijn tantes waren er zo goed verzorgd.

‘Daar wil ik naar toe als het zover moet komen’, vond mijn moeder. Ze ging eind 2014, achteraf precies op het verkeerde moment. Door bezuinigingen op verzorgingshuizen en reorganisaties ging de kwaliteit van zorg steil naar beneden. In een half jaar tijd. En dat is overal in het land gebeurd, weet ik nu.”

Borst rolde er bij toeval in, toen hij voor het Algemeen Dagblad begon te schrijven over de zorg voor zijn demente moeder. De reacties waren zo overweldigend dat het project uitmondde in een boek, ‘Ma’, en lezingen door het hele land.

“Hij had bezoekersaantallen waar Connie Palmen de vingers bij aflikt”, zegt Gaemers, bewonderend. “Vierhonderd op een avond!” Zelf strijdt ze al jaren voor hetzelfde onderwerp, als lid van de cliëntenraad van het verpleeghuis. Zonder veel succes. “Met een bekende naam als Hugo Borst erbij lukt dat toch beter”, constateert ze.

Breekijzer

Ga een kop koffie drinken met elkaar, in godsnaam! Maak eens een front als je het zo belangrijk vindt

Ook Carin Gaemers zag hoe het Rotterdamse verpleeghuis, na het overlijden van haar moeder, achteruit holde. “De verpleeghuizen hebben de tol betaald van de politieke veranderingen elders in de zorg. Van de sluiting van verzorgingshuizen, van het failliet van de thuiszorg. Het wrange is: voor verpleeghuiszorg is op papier nog net zoveel geld, of meer, dan een paar jaar geleden.

Maar de zorgorganisaties hadden dat geld nodig om problemen elders op te lossen. De werkvloer is vanaf 2015 een sluitpost geworden. En het bestuur dacht in alle hoogmoed dat dat kon, dat het alleen ging om financieel overleven.”

Hugo Borst telt op zijn vingers: “Mijn tantes hadden nog twee verzorgenden op acht bewoners. Mijn moeder eerst anderhalf, nu nog één. De tragiek is dat de meiden op de werkvloer geen enkele blaam treft. Op lezingen in het land heb ik hun treurige verhalen gehoord. ‘We redden het niet meer’, zeggen ze. Ze gaan soms huilend naar huis omdat ze niet de zorg kunnen geven die ze willen bieden.

Ik dacht: potverdorie! Ik wist het niet. Het gaat écht slecht.” Met Carin Gaemers besloot hij: hij moest die ervaringen uit het hele land politiek onder de aandacht brengen. In juli schreef Hugo Borst een open brief aan staatssecretaris Martin van Rijn. In oktober volgde een tienpuntenplan, in een manifest.

Hoe kregen ze dat voor elkaar, dat werkelijk iedereen met hen wil samenwerken, en ogenschijnlijk ditmaal ook echt? “Anderen voor ons hebben hun tanden erop stuk gebeten”, zegt Borst. “Iemand als verpleeghuisarts Bert Keizer, bijvoorbeeld, heeft al zoveel jaren om aandacht gevraagd.” Het was misschien ook een kwestie van het juiste moment: de verkiezingen zijn in aantocht. De kiezers zijn boos. Binnen de kortste keren was het manifest 100.000 keer ondertekend.

Borst: “We hebben een paar goede adviseurs gehad. Zij zeiden: je moet inzetten op de verkiezingsprogramma’s, zorgen dat je op congressen komt.” Gaemers: “We zijn op zijn Rotterdams blijven vragen aan alle politieke partijen: hoe kan dat nou, dat jullie allemaal hetzelfde vinden, namelijk dat het niet goed gaat met de kwaliteit van de verpleeghuizen.

Ga een kop koffie drinken met elkaar, in godsnaam! Maak eens een front als je het zo belangrijk vindt. Dat was onze lobby: de fracties in de Tweede Kamer moeten hun politieke verschillen opzij durven zetten. Dat is misschien wel het beste breekijzer geweest.”

Zenuwachtig

Wie is Carin Gaemers?
Carin Gaemers (58) is historica en schrijver. Ze schreef onder andere een boek over de achttiende-eeuwse ‘Vrijvrouwe van Renswoude’. Ze is al zes jaar actief als vrijwilliger in de cliëntenraad van verpleeghuis De Hofstee, waar haar moeder werd verzorgd wegens dementie. Ook na het overlijden van haar moeder is Gaemers vrijwilliger gebleven.

De open brief van Hugo Borst in het AD had daarvoor al, in de zomer, in Den Haag menig politieke partij zenuwachtig gemaakt. Staatssecretaris Martin van Rijn belde Borst direct, in juli. Het duo kon bij hem langskomen. “Hij was heel erg geschrokken van de open brief. We hebben hem leren kennen als een goeie vent. Een technocraat, maar met hart op de goede plek.

Wat niet wegneemt dat ‘ie af en toe een schop onder zijn kont moet hebben. Dat zeg ik hem ook persoonlijk hoor. Hij is Rotterdammer, net als wij. Dat kan hij wel hebben. Hij wil hetzelfde als wij, betere zorg, maar hij gaat niet snel genoeg. Hij is te veel van de weg der geleidelijkheid”.

Belangrijk was vooral dat de VVD zich opeens meldde als medestander. Borst en Gaemers waren aanvankelijk sceptisch. “Kamerlid Sjoerd Potters drong erg aan, hij kende Borst via-via, en mocht komen eten. Hij bleek oprecht geïnteresseerd. Hij had als twintigjarige zelf nog een bijbaantje in een verpleeghuis gehad.

Hij is in de loop van de zomer ook echt anders gaan praten en denken over het onderwerp, vooral over de vraag of er extra geld voor de verpleeghuizen moet komen”, zegt Borst. De missie genas het duo van een spookbeeld, dat politici in een ivoren toren zouden zitten. “Alle Kamerleden waren zo betrokken, zo goed geïnformeerd. Ze gingen zo vaak kijken in verpleeghuizen. Ik ben echt onder de indruk. Aan politieke wil ontbreekt het niet.”

Zorg was voorheen het domein van de progressieve partijen, maar opeens stonden Borst en Gaemers op het podium bij de liberalen van de VVD, waar ze een ‘daverend applaus’ ontvingen volgens het congresverslag. Bij het CDA was het een ‘staande ovatie’. Bij 50Plus ook. Met de PvdA is het duo nog in overleg, ze zouden graag op het partijcongres het manifest willen toelichten.

Maar als PvdA-bewindsman Martin van Rijn maandag met een stevig plan komt, is dat misschien niet meer nodig. Borst: “We hebben hoge verwachtingen. Hij wil toch niet met pek en veren uitgeluid worden? Als hij niet met iets stevigs komt, heeft hij een groot probleem, met de hele Kamer.”

Hoopvol

Wij schatten in dat een derde van de verpleeghuizen slecht wordt bestuurd, en een derde goed

Intussen blijft wel de vraag: had het manifest niet beter aan de verpleeghuizen zelf gericht kunnen worden? Dat de zorg onder de maat is, ligt aan besturen die zelf besloten om het geld voor verpleeghuiszorg aan andere zaken uit te geven, immers? Borst en Gaemers hebben dat even overwogen, maar het leek hen zinloos.

“Het is inderdaad meer de schuld geweest van de bestuurders dan van de politiek. Als je geen goede bestuurder hebt, is het huis ook niet goed. Daar begint het. Wij schatten in dat een derde van de verpleeghuizen slecht wordt bestuurd, en een derde goed.

De rest hangt er tussenin. We hebben enorm veel goede, nieuwe bestuurders leren kennen, die verbindend zijn, echte kennis hebben van de zorg, die anders willen dan vastgoed beheren en ceo’tje spelen, zoals de slechte bestuurders.

Gaemers is stelliger: “Iedereen heeft boter op het hoofd. De politiek heeft zelf de bestuurders in het financiële keurslijf gedwongen.” 

Daarom kan volgens het duo alleen de politiek de puinhoop oplossen. Borst: “Er moet tijdelijk geld bij, om het vastgelopen systeem weer uit de knoop te halen. Geen enorme bedragen, dat is best te overzien. Staatssecretaris Van Rijn is goed bezig om een cultuuromslag in de verpleeghuiszorg te organiseren. Hij vraagt geduld. Ik zeg: maar dan zijn de bewoners al dood, die hebben nú nodig dat er extra personeel op de werkvloer bijkomt.”

In het verpleeghuis van moeder Borst gaat het langzaam beter. De omslag is begonnen met een nieuw bestuur, dat systematisch redeneert vanuit de behoeftes van de bewoners, en niet alleen financieel-technisch naar de organisatie kijkt. Gaemers ziet het vanuit de cliëntenraad: “Er wordt anders gepraat, anders gedacht, een enorm verschil.” Volgens Hugo Borst is die omslag in het hele land gaande. “Dit is een hoopvol verhaal.

De oude garde bestuurders vertrekt, er komt een nieuwe lichting. Over een paar jaar zal het beter zijn. Maar op de werkvloer merken ze er nu alleen nog niets van. Daar is geen tijdelijk geld voor extra personeel. Daar heerst nog de gedachte dat de inspectie afrekent op oneindig veel regeltjes.”

In het regeerakkoord, zegt het duo, moet dat allemaal goed komen. Ze kunnen niet wachten tot de verkiezingen, op 15 maart 2017. “Iedereen is vast gewaarschuwd op het Binnenhof. Wij gaan dat strak in de gaten houden.”

Verwant nieuws;

Meer over; Gezondheid Mantelzorg Gezondheidszorg

Machiavelliprijs 2016 voor Borst en Gaemers

Trouw 04.01.2017 Hugo Borst en Carin Gaemers krijgen de Machiavelliprijs 2016 voor hun manifest Scherp op Ouderenzorg om de ouderenzorg te verbeteren. Dat heeft door Marja Wagenaar, voorzitter van de Stichting Machiavelli, vandaag op Radio1 bekendgemaakt.

Volgens de jury hebben zij met hun manifest politieke geschiedenis geschreven door in recordtempo het onderwerp uit de politieke sfeer vandaan te halen. In het stuk stellen Borst en Gaemers dat te veel kwetsbare ouderen in verpleeghuizen structureel niet de zorg krijgen die zij nodig hebben. De moeder van Borst zit in een verpleeghuis en Gaemers’ moeder zat ook in zo’n instelling.

Borst en Gaemers kwamen met tien punten om de ouderenzorg te verbeteren. Dit sprak veel mensen aan, ook de tot voor kort verdeelde politieke partijen. Deze riepen verantwoordelijk staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) vervolgens op puntsgewijs in te gaan op het manifest.

Van Rijn zei tegen de Kamer dat hij het het manifest heeft ‘omarmd’: “Betere verpleeghuizen, dat is waar ik al jaren mee bezig ben. Dit manifest is heel constructief. Net als Hugo Borst geloof ik niet in een ‘kwik-fitje’ hier en een ‘kwik-fitje’ daar, het moet structureel beter met de verpleeghuizen. Blijf ons opjagen en opjutten.” Hij wilde niet beloven dat hij letterlijk alle tien punten uit het manifest overneemt, zoals de oppositie eiste.

De Machiavelliprijs wordt jaarlijks toegekend voor een opmerkelijke prestatie op het gebied van publieke communicatie. Vorig jaar kreeg de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de prijs. RTL, burgemeester Eberhard van der Laan en eurocommissaris Neelie Kroes wonnen de prijs eerder ook. De prijs wordt dit jaar voor de 28e keer uitgereikt, op 8 februari.

Verwant nieuws;

Meer over; Gezondheidszorg  Gezondheid

 

Hugo Borst wint Ma­chi­a­vel­liprijs voor strijd ouderenzorg

AD 04.01.2017 Hugo Borst en Carin Gaemers hebben de Machiavelliprijs 2016 gewonnen voor hun manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’. Dankzij het duo staat de verpleeghuiszorg weer hoog op de politieke agenda. Met hun manifest zijn Borst en Gaemers volgens de jury ‘de meest effectief communicerende actiegroep van de laatste tijd’.

Borst vindt het ongemakkelijk om een reactie te geven. ,,Het is een schitterende prijs. Ook wordt het ongetwijfeld een mooie uitreiking. Maar we kijken vooral uit naar komende maand als ons manifest verder geconcretiseerd gaat worden.’’ Gaemers sluit zich hierbij aan. ,,Het is een eervolle onderscheiding en echt een hart onder de riem. Maar het is triest dat ons werk nodig is omdat er nog steeds mensenrechten worden geschonden.’’


In het manifest wordt puntsgewijs uitgelegd hoe we veel beter voor onze hulpbehoevende ouderen kunnen zorgen. Zo staat er onder meer dat zorginstellingen verplicht zijn om optimale verpleegzorg te leveren aan ouderen. Aandacht is daarbij volgens het duo net zo belangrijk als verzorging en veiligheid.

Ze hebben politieke geschiedenis geschreven door in recordtempo het onderwerp uit de politieke sfeer vandaan te halen, aldus De jury.

© Robin Utrecht

Het gevolg was een ware stortvloed aan reacties. Onder meer van de staatsecretaris zelf, patiënten, ouderenverzorgers en politici. De Tweede Kamer wil zelfs dat de regering het spraakmakende manifest compleet omarmt. Alle partijen in de Kamer schaarden zich achter een voorstel van de PVV, die wil dat staatssecretaris Martin van Rijn alle punten in het manifest volgt.

Recordtempo
Het tweetal heeft volgens de jury ,,politieke geschiedenis geschreven door in recordtempo het onderwerp uit de politieke sfeer vandaan te halen”. Zo hebben ze een megastap gezet naar de verbetering van de ouderenzorg. Dat alle politieke partijen zich eensgezind achter de boodschap schaarden, verdient volgens de jury een plek in de politieke geschiedenis.

De Maciavelliprijs wordt 8 februari voor de 28e keer uitgereikt voor een opmerkelijke prestatie wat betreft publieke communicatie tussen politiek, overheid en burgers. Vorig jaar kreeg de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de prijs. RTL, burgemeester Eberhard van der Laan en eurocommissaris Neelie Kroes wonnen de prijs eerder ook.

Staatssecretaris Martin van Rijn van VWS, Hugo Borst en Carin Gaemers na afloop van een overleg met de Tweede Kamer-commissie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over de verpleeghuiszorg © anp

Machiavelliprijs voor Hugo Borst en Carin Gaemers: ‘Verdienen plek in politieke geschiedenis’

VK 04.01.2017 Hugo Borst en Carin Gaemers hebben de Machiavelliprijs 2016 gewonnen voor het ‘in recordtempo depolitiseren van het zeer beladen politieke debat over ouderenzorg’. Het tweetal vormt met hun manifest ‘Scherp op Ouderzorg’ de meest effectief communicerende actiegroep van de laatste tijd.

Met het initiatief is een ‘megastap gezet naar de verbetering van de zorg voor ouderen’, oordeelde de jury van de Machiavelliprijs, die voor de 28ste keer werd uitgereikt voor een opmerkelijke prestatie op het gebied van publieke communicatie. Met hun communicatieve huzarenstukje – het bij alle politieke partijen in de Tweede Kamer een hoogst uitzonderlijke eensgezindheid afdwingen – hebben zij ‘een doorbraak bereikt die een plek in de politieke geschiedenis verdient’.
Volgens Borst en Gaemers krijgen te veel kwetsbare ouderen in verpleeghuizen structureel niet de zorg die zij nodig hebben. ‘Door gebrek aan aandacht zijn te veel verpleeghuisbewoners veroordeeld tot een monotoon bestaan’, staat in het manifest. ‘Dit is een aantasting van hun grondrechten.

‘Onacceptabel’

Zo kwam een modelverpleeghuis op de zwarte lijst

Ooit was de Hofstee een modelverpleeghuis; in juli 2016 werd de zorginstelling onder verscherpt toezicht geplaatst. De moeder van Hugo Borst lijdt ook in de Hofstee. Lees hier over de teloorgang van het verpleeghuis.

Ze vinden het ‘onacceptabel dat niet álle zorginstellingen worden verplicht om de beste verpleeghuiszorg te leveren aan onze dierbare ouderen’. Het ministerie van VWS, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, zorgorganisaties, zorgverzekeraars en de Inspectie voor de Gezondheidszorg worden door het tweetal opgeroepen dit te regelen.

Borst en Gaemers worden met name geprezen voor de publiciteit die zij om het manifest heen organiseerden. ‘Hun onpartijdigheid en onbevangenheid in het benaderen van politici, bepaalden hun politieke succes’, staat in het juryrapport. ‘Een mooi plan maken is een ding, daar goed over communiceren is een kwaliteit apart.’

Kritiek op winnaar Vaatstra

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) won de prijs vorig jaar, omdat ‘het rapport over de ramp met de MH17 – waar mogelijk – klaarheid bracht voor de nabestaanden in het bijzonder en de wereld in het algemeen’. Daarnaast oordeelde de jury dat de OVV een schoolvoorbeeld is voor goede communicatie. Eerdere winnaars waren de zender RTL Nederland – ‘in veel opzichten vernieuwend, gedurfd en vooral ook bindend’ -, de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan, columnist Jan Blokker en eurocommissaris Neelie Kroes.

In 2012 was er kritiek op de jury toen de prijs werd toegekend aan Bauke Vaatstra, de vader van de vermoorde Marianne Vaatstra. Sommige betrokkenen vonden dat hij de prijs niet verdiende, omdat hij agressief tegen een asielzoekerscentrum zou hebben geageerd. De oud-directeur van Vluchtelingenwerk Leeuwarden deed destijds aangifte van anonieme bedreiging met de dood door Vaatstra, die alle beschuldigingen ontkent.

Borst en Gaemers krijgen de prijs woensdag 8 februari uitgereikt door Marja Wagenaar, voorzitter van de Stichting Machiavelli in het Haagse Perscentrum Nieuwspoort.

Volg en lees meer over:  MENS & MAATSCHAPPIJ   GEZONDHEIDSZORG   HUGO BORST   OUDEREN   MANTELZORG   GEZONDHEID  NEDERLAND

ZORG;

Machiavelliprijs voor Hugo Borst en Carin Gaemers: ‘Verdienen plek in politieke geschiedenis’

Welkom in het casino van de zorgverzekeringen

Rouvoet: zorgpolis moet langer dan jaar gaan duren

Is de ouderenzorg echt zo slecht? De Volkskrant verbleef week in verpleeghuis

Farmaceut én arts moeten transparanter zijn

 BEKIJK HELE LIJST

Je ouders in het verpleeghuis, kan dat nog wel?

VK 28.12.2016 2016 was het jaar van de plascontracten, pyjamadagen en zwarte lijsten. Kunnen we onze ouderen nog wel met een gerust hart in een verpleeghuis achterlaten? Charlotte Huisman liep op zoek naar een antwoord vijf dagen en nachten mee in verpleeghuis Adegeest in Voorschoten.

Ja, als er genoeg personeel is om ze op tijd naar het toilet te brengen

Mevrouw Van Os bekijkt op haar kamer de fotoboeken van haar grote familie, voor haar gemaakt voor haar 100ste verjaardag. Ze geniet nog elke dag, zegt ze. ‘Het leven gaat heel snel, opeens ben je oud.’ Nu ze niet meer kan lezen, komt eens per week een vrijwilliger haar het kerkblad voorlezen.

Is het leven menswaardig in een verpleeghuis? De excessen zijn uitgebreid in het nieuws geweest, met bijvoorbeeld verhalen over bewoners waarbij de urine langs de benen liep. In Adegeest gaan ze er prat op dat ook met de krappe bezetting de basiszorg wordt geleverd. Of een bestaan als menswaardig wordt ervaren, hangt ook af van hoe een bewoner zich voelt. Of hij wat leuks te doen heeft, of hij aandacht krijgt.

Zo zou mevrouw Van Os het fijn vinden als er sneller iemand komt als ze hulp nodig heeft. Ze valt steeds vaker. ‘Soms glijdt er gewoon een voet weg, en boem, daar lig ik weer’, zegt ze. Ze fluistert samenzweerderig: ‘Als het me zelf lukt om weer op te staan, dan vertel ik het niemand. Maar soms moet ik op de alarmknop drukken. Dan vragen de zusters: mevrouw, wat bent u aan het doen? Dan zeg ik: ik zocht een stuiver, onder mijn bed.’

Het vorig jaar geopende gebouw van verpleeghuis Adegeest is mooier dan een gemiddeld verpleeghuis. Beneden is een gemeenschappelijke ruimte, met onder meer een restaurant met stemmig behang met bloemen en vogels. Er wonen 52 bewoners. Op de begane grond en de eerste etage zijn gesloten afdelingen, met respectievelijk 16 en 18 bewoners met de ziekte van Alzheimer. Op de tweede etage hebben 18 bewoners met ernstige lichamelijke beperkingen een kamer op de open afdeling somatiek.

Het nieuwe gebouw wordt verschillend gewaardeerd. Mevrouw De Vries, een 88-jarige bewoonster die via een buisje in haar nek ademt, is enthousiast. ‘Zo mooi vind je het nergens in Nederland, met een keuken op elke afdeling en grote kamers voor de bewoners met ieder een eigen badkamer.’

Mevrouw Pieterse, een 71-jarige bewoonster met de ziekte van Parkinson, zegt dat mensen zich te veel blindstaren op hoe het eruitziet. ‘Ik had liever een lelijker gebouw gehad met meer handen aan het bed.’

Ik had liever een lelijker gebouw gehad met meer handen aan het bed

Marcel van den Bergh

Zoals op de avond waarop zorgmedewerkster Kim (28) letterlijk voor twee werkt in Adegeest. Op de afdeling met achttien bewoners met lichamelijke beperkingen worden van 17.00 tot 21.00 uur gewoonlijk twee krachten ingeroosterd. Maar haar collega heeft zich ziek gemeld. En rond de feestdagen zijn er nauwelijks uitzendkrachten te krijgen. ‘In je hoofd moet je rust houden en bedenken wat je gaat doen.’ Kordaat begeleidt ze twee bewoners in rolstoelen met de lift naar het restaurantgedeelte. Daarna neemt ze maaltijden mee naar boven voor degenen die aan de tafel in de huiskamer van hun eigen afdeling willen dineren of in hun eigen kamer willen eten.

Later verstrekt Kim de achttien bewoners hun avondmedicijnen en begeleidt ze hen naar bed. Onderwijl reageert ze op hulpoproepen die via de persoonlijke alarmknoppen binnenkomen.

De bewoners weten dat het bij deze drukte soms even kan duren voordat er een verpleegkundige komt. ‘Dat je helemaal afhankelijk bent, vind ik zo moeilijk’, zegt de 91-jarige mevrouw Peeters, vanuit haar rolstoel. ‘Als ik moet plassen, moet ik hulp vragen. Soms moet ik zo lang wachten dat ik het niet meer kan ophouden. Dan kan ik wel huilen.’

Vanuit de deuropening kijkt mantelzorger Henri Versteeg bezorgd naar het geren van de ene zorgmedewerkster. Drie maanden woonde zijn 95-jarige moeder hier toen ze er haar heup brak. Drie dagen later, te snel naar zijn zin, ontsloeg het ziekenhuis haar weer. Deze avond is ze net teruggekeerd. ‘Mijn moeder heeft veel zorg nodig. Het kan toch niet zo zijn dat ze een half uur moet wachten als ze op de knop drukt, bijvoorbeeld als ze veel pijn heeft.’

Als iemand zorg nodig heeft en even moet wachten, duurt iedere minuut verschrikkelijk lang

De krappe bezetting is volgens de Cliëntenraad, die het woord voert namens de bewoners, de hoofdklacht in Adegeest. De woordvoerder, mijnheer Tjalma, echtgenoot van een bewoonster, zegt: ‘Vooral in de vroege avond, als de bewoners naar bed worden gebracht, is er soms zo weinig toezicht dat er risicovolle situaties kunnen ontstaan, bijvoorbeeld als een bewoner agressief wordt.’

‘Als iemand zorg nodig heeft en even moet wachten, duurt iedere minuut verschrikkelijk lang’, zegt manager Clarine van Wessem van Adegeest. Zij beaamt dat de krappe bezetting het grootste probleem is van het verpleeghuis. Een situatie als deze avond noemt zij niet wenselijk, maar het kan een enkele keer gebeuren. ‘In noodgevallen springt personeel van andere afdelingen bij. Als we het onverantwoord vinden moet een medewerker langer blijven of eerder beginnen met een dienst.’

© Marcel van den Bergh

Weinig geld

‘Mensen die nu het verpleeghuis binnenkomen, hebben veel meer zorg nodig dan vroeger. Ze komen hier pas als het echt niet meer anders kan’, zegt Van Wessem. Probleem is dat er niet meer geld beschikbaar is gekomen. ‘Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) beoordeelt de mensen nu in veel lagere zorgcategorieën dan voorheen. Die categorie bepaalt het budget. Daardoor krijgen we te weinig geld voor wat we willen doen.’

Met het door deze indicaties van de bewoners bepaalde budget kan ze, rekent Van Wessem voor, per bewoner gemiddeld 2,5 uur zorg per dag bieden, de rest is toezicht. En daarmee draait het verpleeghuis al verlies; door de kleinschaligheid is de exploitatie niet rond te krijgen. ‘Wij beknibbelen nu verder op ondersteunende diensten als de receptie om maar niet te korten op de handen aan het bed. Pyjamadagen komen er bij ons niet, dat is niet menswaardig.’

Het gevoel continu tekort te schieten, is frustrerend

Soms wordt er nu te veel geëist van de medewerkers, vreest Van Wessem. ‘Het ziekteverzuim is hoog, ook door een aantal chronisch zieken, waardoor we een beroep moeten doen op uitzendkrachten. Als er onverwachts een zieke is, zijn niet alle bewoners voor elf uur gewassen en uit bed. Het gevoel continu tekort te schieten, is frustrerend.’

De volgende ochtend is de bezetting wel op orde op de afdeling. Met vier ervaren krachten in de ochtendploeg weten de zorgmedewerkers voor de koffie bijna alle achttien bewoners te wekken, medicijnen te verstrekken, de noodzakelijke zorg te geven, te wassen en aan te kleden. Ondertussen hebben vrijwilligers de tafels gereed gemaakt voor het ontbijt. Een dag later zijn die vrijwilligers voor het ontbijt er niet. ‘Elke dag is anders’, zegt zorgmedewerkster Dorenda de Vreede. ‘Met een goede bezetting kun je zorg geven zoals je die wilt geven. Met minder mensen is het stressvol. We moeten steeds meer dingen doen die niet direct ten goede komen aan de bewoners, zoals van alles afvinken van lijstjes en elke week de rolstoelen soppen.’

Ja, als de drukke familie toch ook eens een wasje doet

2. Mantelzorg

Sommige familieleden beginnen een tirade, als je hun mening vraagt over de zorg in Adegeest. Zoals de zoon van mevrouw Peeters. ‘Dit gebouw ziet er schunnig duur uit. Die meiden rennen hun poten uit hun reet’, zegt hij. ‘Ik heb meegemaakt dat mijn moeder hoogzomer om half 12 nog op bed lag, te smachten naar een koppie water. De keuken wordt zelden gebruikt. In het oude gebouw kregen de bewoners meer aandacht. Hier moet je de zustertjes zoeken.’

© Marcel van den Bergh

Ook tijdens de lunch op de gesloten afdeling met demente bewoners klaagt een schoondochter van een bewoonster honderduit. ‘De mensen worden te weinig geactiveerd’, zegt ze. ‘Meestal is er maar één woonzorgassistente per huiskamer tijdens het eten. Die zet gewoon een bord voor hen neer.’

Deze middag zijn er twee woonzorgassistentes aanwezig. Ze hebben een verse salade gemaakt. Brood en beleg staan uitgestald op tafel.

De schoondochter: ‘Soms is het gehoorapparaat van mijn moeder niet opgeladen. Of zijn de veters van haar schoenen niet gestrikt. Of ze vergeten haar tijdens het eten een slab om te doen. Ik kom elke dag, maar de communicatie kan beter. Sommigen hier vinden mij lastig.’

In de zithoek zit zorgmedewerker Robert (35) achter zijn laptop de dossiers bij te werken. ‘Familieleden hebben het idee dat het personeel zich afzondert als ze de verplichte administratie doen’, zegt maatschappelijk werkster Jeanette die bij hem zit. Robert zit vijftien jaar in de zorg. De houding van de familie is veranderd, zegt hij. ‘Vroeger zeiden ze: wat is de beste behandeling? Nu vertellen ze ons wat wij moeten doen.’

Jeanette: ‘Als de familie nu hun vader of partner hier brengt, zijn ze vaak uitgeput en overspannen omdat ze al tot de uiterste grens mantelzorg hebben verleend. Ze hebben er dan ook moeite mee de regie uit handen te geven. Er zit een groot gat tussen de verwachtingen die mensen hebben en hoe het hier is.’

Veel zorgmedewerkers vinden het jammer, dat veel mantelzorgers zo negatief zijn, maar ze tonen ook begrip. ‘Ze willen dat wij een-op-een voor hun familielid zorgen, maar daarvoor is geen geld.’

Vroeger zeiden ze: wat is de beste behandeling? Nu vertellen ze ons wat wij moeten doen

Bovendien heeft de overheid met de bezuinigingen in de zorg haar kaarten gezet op de ‘participatiemaatschappij’. Dat betekent concreet dat van de familieleden wordt verwacht dat zij ook de handen uit de mouwen steken. 

Manager Van Wessem probeert de familie meer te betrekken bij het verpleeghuis. Maar toen zij vorige maand een familieavond organiseerde om daarover te praten, kwam maar van eenderde van de bewoners familie opdagen.

‘De familie is vaak druk-druk-druk’, zegt de verpleegkundige. ‘Sommigen zie je nooit, zelfs met de feestdagen halen ze hun vader of moeder niet op’, valt een collega haar bij. ‘Niet alle familieleden zijn bereid mee te helpen. Ze kunnen bijvoorbeeld even het afwasje doen van hun moeder of de koelkast inspecteren. Dat zou je thuis toch ook doen? Terwijl veel van onze personeelsleden op hun vrije dag hierheen kwamen om Zwarte Piet te spelen voor het sinterklaasfeest.’

© Marcel van den Bergh

‘Moreel verplicht’ om te wandelen

Juridisch gezien kan een zorginstelling de familie niet dwingen mee te helpen in het verpleeghuis. Maar de politiek verwacht steeds meer van mantelzorgers en vrijwilligers. Sommige verpleeghuizen leggen familieleden een ‘morele verplichting’ op een paar uur per maand bijvoorbeeld spelletjes te doen met de bewoners of met hen te wandelen. Door bezuinigingen en de gestegen zorgbehoefte heeft het personeel zelf daarvoor minder tijd.

Adegeest ‘nodigt mantelzorgers nadrukkelijk uit’ om zich in te zetten. Bij de komst van een nieuwe bewoner vragen zorgmedewerkers de familie wat ze kunnen blijven doen, net zoals toen hun familielid nog thuis woonde. Als ze bijvoorbeeld elke vrijdag gingen wandelen of een bepaalde dag samen aten, of ze dat kunnen blijven doen. Deze afspraken worden vastgelegd. Van ongeveer eenderde van de bewoners van Adegeest zijn mantelzorgers wekelijks betrokken. Het verpleeghuis zegt nadrukkelijk er rekening mee te houden dat veel mantelzorgers zelf behoorlijk op leeftijd zijn en dat kinderen vaak ver wonen en drukke banen hebben.

Hoe maak je de familie op een prettige toon duidelijk het appartement van hun familielielid even op te ruimen, als ze er koffie hebben gedronken? Dat is een prangende vraag in Adegeest. Manager Van Wessum: ‘Sommige familieleden laten alles uit hun handen vallen. En zorgmedewerkers vinden het lastig om daar wat van te zeggen. Ze krijgen nu een training hoe de familie op een correcte manier aan te spreken.’

Het is een van de meest gehoorde frustraties van het personeel, naast de krappe bezetting: dat veel mantelzorgers hogere verwachtingen hebben van het verpleeghuis dan zij kunnen waarmaken. Een enkele keer loopt het uit de hand. De zoon van een bewoner gedroeg zich de week ervoor bedreigend tegen de verpleegkundigen op de gesloten afdeling. Hij schreeuwde en zei tegen een verpleegkundige: ‘Pas goed op je vrouw en je kind.’ De politie moest erbij komen.

De tijden zijn veranderd, stelt mijnheer Tjalma van de Cliëntenraad vast. Toen zijn vader in het oude verpleeghuis Adegeest woonde, ging zijn vrouw voor elk wissewasje naar hem toe. ‘Maar mijn drie dochters en twee zoons hebben allemaal voltijdsbanen en wonen van Harlingen tot IJsselstein. Nu zijn er nog veel vrouwelijke vrijwilligers, een aantal flink op leeftijd. De volgende generatie vrouwen werkt en heeft hiervoor veel minder tijd. Ook niet voor mantelzorg, waarvan de politiek zo veel verwacht.’

Natuurlijk moet de familie helpen, vindt ook meneer De Hart (87). Maar het is te gemakkelijk om te denken dat de mantelzorgers het wel oplossen. Hij komt op de gesloten afdeling zijn echtgenote opzoeken. Aanvankelijk woonde hij met haar in een van de aanpalende appartementen, tot het niet meer ging. ‘De druk op het personeel is groot’, zegt meneer De Hart, die drie keer per dag langskomt.

Na de lunch lijkt de tijd stilgezet. Aan tafel kijken drie vrouwen zwijgend voor zich uit. ‘Het is helemaal mis’, doorbreekt een met een sombere blik de stilte. Een ander tikt met de vingers op tafel. Een woonzorgassistente serveert zelfgemaakte smoothies. ‘Dit is lekker hoor, met fruit’, zegt ze tegen de bewoonsters die nauwelijks opkijken.

‘Deze woonzorgassistenten geven zo veel liefde’, zegt De Hart. ‘Ik ben het niet eens met staatssecretaris Van Rijn, die wil dat er vooral hogeropgeleid personeel gaat werken in de verpleeghuizen. Het personeel van hoog tot laag geeft ieder op zijn eigen wijze het beste.’

Mevrouw De Hart zit in een zwarte jurk met een gekleurde ketting in een fauteuil in de zithoek. Haar man neemt plaats in de fauteuil naast haar. ‘Ik ben zo blij dat je er bent, ik hou van jou’, zegt ze tegen hem. Als hij na een uur weer weggaat, begint mevrouw De Hart te snikken.’Wanneer ga ik naar huis, naar de kinderen?’, vraagt ze. ‘Help me, onze lieve heer. Ik ben helemaal alleen.’

Ja, als er niet alleen zorg is, maar ook zingen met Jan

3. Waardevolle dagbesteding

Aan de bewoners van Adegeest is te zien hoe verschillend van humeur mensen oud worden. De ene bewoner met de ziekte van Alzheimer zingt vrolijk een lied en maakt er een dansje bij, bij de ander lijkt alle levenslust verdampt.

Niet alleen de kwaliteit van de zorg, maar ook de daginvulling is onderwerp van gesprek in de verpleeghuizen. Het moet bijdragen aan een menswaardig leven. De overheid stelde er dit jaar extra geld voor beschikbaar.

In Voorschoten organiseren twee activiteitenbegeleiders regelmatig schilder- of spelletjesochtenden. Die zijn niet aan iedereen besteed. Of een bestaan menswaardig is, hangt ook af van hoe een bewoner zich voelt.

Tijdens het ontbijt op de gesloten afdeling dommelen een paar bewoners aan de eettafel alweer in. Een woonzorgassistente helpt geduldig een man die levenloos voor zich uit kijkt een boterham met muisjes te eten. Mevrouw Donker kijkt vanuit haar rolstoel afkeurend. ‘Hij is net een pop, hij heeft nergens nog verstand van’, zegt ze. ‘Ik trouwens ook niet meer hoor. Het verstand wordt eruit geslagen, als met een hamer op een blok. Ik vind helemaal niets leuk meer.’

Toch lichten de ogen van mevrouw Donker op als mevrouw Schmidt de kamer inkomt: de twee vrouwen begroeten elkaar enthousiast. ‘We zijn collega’s’, lacht mevrouw Schmidt. ‘Zo ben je wat in het leven, zo is het voorbij. We zitten hier opgesloten. Ik zou veel vaker naar buiten willen. Ik heb heimwee naar vroeger. Gelukkig is iedereen hier allerhartelijkst tegen me.’

Voor ons zingt meneer Jan soms: meisjes met rode lippen. Daarom stift ik ze

Wat een waardevolle dagbesteding met de bewoners doet, blijkt vrijdagmiddag. Dan zingen de bewoners met meneer Jan. Ruim op tijd zitten ze klaar in de grote centrale ruimte beneden. Op de wand worden de liedteksten geprojecteerd onder meer van Tulpen uit Amsterdam en Twee motten van Dorus. Vrijwilligers gaan rond met bitterballen en glaasjes advocaat met slagroom.

Meneer Jan doet dit al jaren zo. Maar hij is inmiddels zelf zo op leeftijd dat hij, met pijn in zijn hart, afscheid zal moeten nemen van de bewoners. Een bewoonster van achter in de zeventig heeft deze middag speciaal voor hem haar lippen gestift. ‘Hier zijn geen meisjes met rode haren, alleen meisjes met grijze haren’, lacht ze. ‘Voor ons zingt meneer Jan soms: meisjes met rode lippen. Daarom stift ik ze.’

Meneer Groen (85), die in een aanpalend appartement woont, komt meerdere keren per dag op de gesloten afdeling, om zijn 79-jarige vrouw te bezoeken. Hij gaat naast zijn vrouw zitten en houdt haar hand vast. Het gezicht van mevrouw Groen die even daarvoor nog leeg voor zich uit keek, krijgt een vredige uitdrukking.

© Marcel van den Bergh

Afgelopen nacht nog liep mevrouw Groen in een lang roze T-shirt energiek over de gangen. Als de verpleegkundige naar haar toe komt, lacht ze betrapt, als een stout kind. Die zet de tv voor haar aan, op een eentonig telsell-kanaal. Mevrouw Groen kijkt vanuit haar bed naar het beeld. Ze ziet er allesbehalve slaperig uit.

De verpleegkundige is nauwelijks haar kamer uit of de deur gaat weer open. Mevrouw Groen kijkt voorzichtig om het hoekje of iemand haar ziet. Die nacht wordt ze nog meerdere keren op de gang betrapt. ‘Wij hebben bijna zestig jaar samen geslapen’, zegt meneer Groen. ‘Ze kan er niet aan wennen, zo alleen in bed.’

Veel patiënten met de ziekte van Alzheimer zijn het gevoel voor tijd kwijt. Mevrouw Wieringa slaapt zo slecht dat nu voor een paardenmiddel is gekozen. Zij krijgt een Poseybed, een blokvormige tent die over het bed wordt gespannen. Doel ervan is dat de bewoner niet voortdurend zijn bed uit kan gaan en uiteindelijk rustiger gaat slapen, door het gevoel van geborgenheid dat de tent moet bieden.

Verantwoording

Charlotte Huisman kon zonder restricties in Adegeest rondlopen, dag en nacht. Een representatief verpleeghuis, aldus branche-organisatie Actiz, zij het iets kleinschaliger dan gemiddeld. Uiteraard kan de situatie anders zijn in andere verpleeghuizen. Op verzoek van betrokkenen zijn sommige namen veranderd. Sommige verzorgenden wilden alleen met hun voornaam in de krant.

‘Ze is de eerste nacht in paniek geraakt’, vertelt verpleegkundige Marriet Wennemers na haar nachtdienst. ‘Het is een zware maatregel om iemand zijn vrijheid zo te beperken, maar volgens de arts is het Poseybed de beste oplossing. Door haar doorwaakte nachten was ze overdag zo moe dat het ons nauwelijks lukte om haar te laten eten en drinken, waardoor ze verzwakte.’

Ze hoopt dat mevrouw Wieringa de volgende nachten beter reageert op het tentbed. ‘Het is niet de bedoeling dat ze zich er juist rotter door voelt.’ Bij haar volgende nachtdienst gaat ze meteen kijken. De tweede nacht ligt mevrouw Wieringa er al rustiger bij. Maar ze slaapt nog niet. ‘Ik leg nog een dekentje over u heen, dan ligt u lekker warm’, zegt de verpleegkundige. ‘Maakt u zich nergens zorgen over, u ligt fijn zo.’

Tegen half drie heeft Wennemers goed nieuws voor haar collega. ‘Mevrouw Wieringa slaapt als een roos.’ De twee vrouwen juichen stilletjes, in het nachtelijke verpleeghuis.

Wat kost de zorg voor een oudere?

Het aantal uren zorg per bewoner hangt af van de beoordeling van diens ‘zorgzwaarte’, die het budget bepaalt. Een dementerende zonder ernstige gedragsproblemen zou de beoordeling ZZP5 krijgen, het verpleeghuis krijgt voor de bewoner 210 euro per dag. Daaruit moeten wonen, zorg, eten en drinken, schoonmaak en dagactiviteiten worden betaald. Omgerekend is er ongeveer 2,5 uur per dag tijd voor zorg.

Ouderen gaan alleen naar een verpleeghuis als langer thuis wonen niet meer mogelijk is. De zorg wordt daardoor zwaarder terwijl de budgetten nauwelijks zijn meegestegen. Het aantal klachten over onderbezetting stijgt, met name van bezorgde mantelzorgers.

Er zijn geen wettelijke normen voor een minimale personeelsbezetting in de verpleeghuizen. De discussie in de politiek is nu of die normen er moeten komen, bijvoorbeeld twee zorgmedewerkers op acht dementerende bewoners. De vraag is of elke bewoner zo veel zorg nodig heeft; of het financieel reëel is en of er überhaupt menskracht genoeg is die de vacatures moeten vervullen. Het Zorginstituut Nederland vindt zo’n norm geen goed idee, bleek afgelopen week uit hun conceptadvies.

VERPLEEGHUIZEN IN HET NIEUWS

Plascontracten
In een verpleeghuishuis in Hellevoetsluis zou een bewoner slechts drie keer per dag op gezette tijden naar het toilet mogen, vertelde de familie deze herfst aan RTV Rijnmond. Zo ontstond de term ‘plascontract’. Er is geen plascontract dat toiletgang beperkt, zei het verpleeghuis. Veel demente bejaarden vergeten dat ze naar de wc moeten of zijn geweest. Volgens het verpleeghuis zijn de tijden juist vastgelegd om te zorgen dat de bewoners dan echt naar de wc gaan.

Zwarte lijsten 
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) publiceerde deze zomer een lijst met de elf slechtstpresterende zorgorganisaties met verpleeghuizen waar de zorg ondermaats is. Belangrijkste klachten: te weinig hoogopgeleid personeel en te veel uitzendkrachten, een onveilige medicatieverstrekking en/of de onvoldoende bijgehouden bewonersdossiers. Onder toezicht van de inspectie zijn de organisaties verplicht snel orde op zaken stellen.

Pyjamadagen 
In 2003 ontstaat deze term, door de praktijk in een verpleeghuis waar niet genoeg personeel was om de bewoners elke dag uit bed te helpen. Het verpleeghuis stelde hierop elke week een dag in waarop de bewoners in hun pyjama moesten lopen. Na klachten in de pers van de familie ontstond maatschappelijke ophef.

Het manifest van Hugo Borst
In oktober stelde mantelzorger en publicist Hugo Borst voor slechtpresterende verpleeghuizen een lijst met tien verbeterpunten op. Hij pleit onder meer voor het instellen van een norm voor beschikbaar personeel. De politiek moet vervolgens het budget voor de ouderenzorg hierop aanpassen. Zijn manifest voor een betere ouderenzorg wordt door alle politieke partijen gesteund.

Zorgzwaartepakket
Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) beoordeelt hoeveel zorg een bewoner nodig heeft in categorieeën. Een bewoner in een verpleeghuis zou nu minimaal ZZP-(zorgzwaartepakket)-5 moeten hebben, dat wil zeggen dat iemand niet meer zelfstandig kan wonen. Volgens onder meer verpleeghuis Adegeest deelt het CIZ nu de bewoners lager in dan voorheen wat gevolgen heeft voor het budget.

Volg en lees meer over:  OUDEREN  GEZONDHEID  GEZONDHEIDSZORG  MENS & MAATSCHAPPIJ  NEDERLAND

Is de ouderenzorg echt zo slecht? De Volkskrant verbleef week in verpleeghuis

Bezetting in verpleeghuis is soms krap, maar toewijding personeel groot

VK 27.12.2016 Is het echt zo slecht gesteld met ouderen in verpleeghuizen? Volkskrant-verslaggever Charlotte Huisman verbleef een volle werkweek in een verpleeghuis om de praktijk te ervaren. Morgen verschijnt een uitgebreide reportage in de Volkskrant. Lees hier een voorproefje.

‘Zwarte lijst’ verpleeghuizen

De namen van de elf slechtst presterende verpleeghuisinstellingen werden in juli bekendgemaakt. Wat is er mis? Vijf vragen. (+)

Op de zwarte lijst van de inspectie? ‘Het eten is top.’(+)

De Hofstee, ooit modelverpleeghuis, staat nu onder verscherpt toezicht. Hoe bewoners cliënten werden. (+)

Is het nog wel verantwoord om je partner/vader/moeder onder te brengen in een verpleeghuis? Dat was de vraag, na alle berichten over bijvoorbeeld plascontracten en de publicatie van de ‘zwarte lijst’ van de Inspectie voor de Gezondheidszorg van verpleeghuizen met ondermaatse zorg.

Kwetsbare ouderen zouden in verpleeghuizen vaak niet de zorg krijgen die ze nodig hebben, zei onder meer mantelzorger en publicist Hugo Borst. Of heeft Nederland nog steeds de beste ouderenzorg van de wereld, zoals de branche zelf beklemtoont?

Verslaggever Charlotte Huisman verbleef een volle werkweek intern in verpleeghuis Adegeest in Voorschoten om het met eigen ogen te zien. Een representatief verpleeghuis, aldus de branche-organisatie Actiz, zij het iets kleinschaliger dan gemiddeld. Ze kon er zonder restricties rondlopen.

Krappe bezetting

© Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Inderdaad, de bezetting is soms krap. Het is een veelgehoorde klacht, ook in dit verpleeghuis. Maar de toewijding van het personeel is bewonderenswaardig groot. 

Bijvoorbeeld deze avond, waarop zorgmedewerkster Kim letterlijk voor twee werkt in Adegeest. Op de afdeling met achttien bewoners met lichamelijke beperkingen worden van 17 uur tot 21 uur gewoonlijk twee krachten ingeroosterd. Maar haar collega had zich ziek gemeld. En rond de decemberfeestdagen zijn er nauwelijks uitzendkrachten te krijgen.

‘In je hoofd moet je rust houden en bedenken wat je gaat doen’, zegt de 28-jarige zorgmedewerkster. Kordaat begeleidt Kim twee bewoners in rolstoel met de lift naar de restaurantruimte van het gebouw. Naar boven neemt ze de maaltijden mee voor degenen die aan de tafel in de huiskamer van hun eigen afdeling willen dineren, of in hun eigen kamer.

Later verstrekt Kim de achttien bewoners hun avondmedicijnen en begeleidt ze naar bed. Ondertussen reageert ze op hun hulpoproepen via de persoonlijke alarmknoppen.

De bewoners weten dat het bij deze drukte soms even kan duren voordat er een verpleegkundige komt. ‘Dat je helemaal afhankelijk bent, vind ik zo moeilijk’, zegt de 91-jarige mevrouw Peeters, vanuit haar rolstoel. ‘Als ik moet plassen, moet ik hulp vragen. Soms moet ik zo lang wachten dat ik het niet meer kan ophouden. Dan kan ik wel huilen.’

Alzheimer

Het is niet zo erg als vaak wordt gezegd en geschreven, aldus Ben van Gent, bestuurder Florence.

Adegeest huistvest 52 bewoners in een nieuw gebouw, dat vorig jaar is geopend. Op de begane grond en de eerste etage zijn gesloten afdelingen met zestien en achttien bewoners met de ziekte van Alzheimer. Op de tweede etage hebben achttien bewoners met ernstige lichamelijke beperkingen een kamer op de open afdeling somatiek.

Het verpleeghuis valt onder Florence, een van de zorgorganisaties die dit jaar kritiek kregen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg, maar inmiddels van de lijst af is van verpleeghuisorganisaties die onvoldoende presteren. ‘Door het magere budget dat wij van het Rijk krijgen, zijn er zeker tekortkomingen in onze zorg, bijvoorbeeld door de krappe bezetting’, zegt Florence-bestuurder Ben van Gent. ‘Maar het is niet zo erg als vaak wordt gezegd en geschreven.’

Of dat zo is?

Volg en lees meer over:  GEZONDHEID  GEZONDHEIDSZORG  MENS & MAATSCHAPPIJ  NEDERLAND

ZORG

Is de ouderenzorg echt zo slecht? De Volkskrant verbleef week in verpleeghuis

Farmaceut én arts moeten transparanter zijn

Raad: zwangere vrouw moet extra echo krijgen zodat tijdsdruk abortus afneemt

Hoe groot is de invloed van farmaceuten in het buitenland?

Prijskaartje per ingreep openbaar

 BEKIJK HELE LIJST

Van Rijn: Wel degelijk harde afspraken over genoeg ver­pleeg­per­so­neel

AD 21.12.2016 Er komen wel degelijk harde afspraken over genoeg personeel in de verpleeghuizen. Dat zegt staatssecretaris Martin van Rijn tegen AD.nl. Volgens Van Rijn voldoet hij hiermee zonder twijfel aan de wens die Hugo Borst en Carin Gaemers in hun manifest over de verpleeghuiszorg hebben neergelegd.

In het pamflet zegt Borst dat vastgesteld moet worden hoeveel zorgpersoneel nodig is om ‘complete zorg’ te leveren. Tot deze norm er ligt, geldt de vuistregel: minimaal twee zorgmedewerkers per acht bewoners. Gisteren bleek echter dat een belangrijke adviseur van Van Rijn één landelijke norm niet haalbaar vindt.

Het Zorginstituut, dat een onafhankelijke rol speelt, stelt nauwelijks bewijs te hebben gevonden dat zo’n exacte norm voor iedereen per se de zorgkwaliteit zal verbeteren. Toch komen er nog altijd heldere criteria, benadrukt Van Rijn. ,,Ze leggen wel degelijk een aantal goede richtlijnen op tafel.”

Zo moeten tijdens ‘intensieve zorgmomenten’ (zoals opstaan en naar bed gaan) twee zorgverleners aanwezig zijn. En gedurende de dag en avond is er altijd iemand in de huiskamer of de gemeenschappelijke ruimte om bewoners de benodigde aandacht en nabijheid te bieden en toezicht te houden.

Contact
Verder is direct contact met de cliënten essentieel. Zo is er in iedere dagdienst (ook in het weekend) iemand aanwezig die, los van zorgtaken, aandacht kan besteden aan een zinvolle daginvulling. Maar een arts of verpleegkundige kan ook binnen 30 minuten ingrijpen als directe medische zorg nodig is.

Van Rijn: ,,Dat hele pakket is een normering, hoe je het ook wendt of keert. Hugo wil daarnaast overal voldoende gekwalificeerd personeel en ook aan de opleiding wordt aandacht besteed.” De staatssecretaris benadrukt dat het advies van het Zorginstituut nog niet klaar is, maar dat de definitieve norm er snel zal liggen.

Hugo Borst wil pas op de definitieve plannen reageren.

‘Deel zorginstellingen voldoet niet aan minimale privacynorm’

NU 15.12.2016 Een deel van de Nederlandse zorginstellingen voldoet niet aan een minimale privacynorm. Wel is er in de sector steeds meer aandacht voor goede beveiliging van patiëntgegevens.

Dat blijkt uit een rapport van adviesbureau PBLQ in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dat donderdag is gepubliceerd.

Uit interviews en enquêtes blijkt dat niet alle zorgaanbieders voldoen aan de zogenoemde NEN 7510-norm, die door de onderzoekers wordt omschreven als “een minimum beveiligingsniveau”. De wet schrijft voor dat alle zorginstellingen aan deze norm moeten voldoen. Het is niet bekend hoeveel zorginstellingen niet aan de norm voldoen en welke dat zijn; daar maakt het rapport geen melding van.

De privacynorm zou door medewerkers in de zorg als “complex en moeilijk te begrijpen” worden gezien, schrijven de onderzoekers. Een bijbehorend handboek wordt door kleinere instellingen niet aangeschaft, omdat daar “teveel drempels (zoals kosten en administratieve handelingen)” mee gemoeid zijn.

Beroepsgeheim

“De wil en het besef dat patiëntgegevens moeten worden beschermd is er bij zorginstellingen; het is zelfs de basis onder het medisch beroepsgeheim”, staat in het rapport. Maar niet iedereen weet precies hoe zij moeten omgaan met privacygevoelige gegevens: “Voor medewerkers in de zorg is de wet- en regelgeving voor informatiebeveiliging en privacybescherming vaak te abstract en onduidelijk voor hun specifieke werksituatie”, schrijven de onderzoekers.

Desalniettemin signaleren ze wel dat informatiebeveiliging “bij een aantal instellingen als integraal onderdeel van goede zorg wordt gezien.” Ook hier is onduidelijk om hoeveel instellingen het gaat en welke dat zijn.

De onderzoekers raden aan om managers in de zorg privacybewuster te maken en goed gedrag te bevorderen. Ook moeten er betere systemen komen om eventuele datalekken te melden en moeten er sectorbrede afspraken worden gemaakt. Daarnaast moeten er strengere contracten komen met derden die toegang krijgen tot patiëntgegevens, zogenoemde ‘bewerkersovereenkomsten’.

Reactie

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister Schippers (Volksgezondheid) een actieplan te willen opzetten om de beveiliging van patiëntgegevens beter te regelen. Daarvoor zal onder meer worden samengewerkt met ziekenhuizen, GGZ-instellingen en toezichthouders.

“Het Actieplan zal moeten leiden tot structurele verbeteringen in de dagelijkse werkpraktijk in de genoemde zorginstellingen: in de bestuurskamer en bij de stafdiensten, bij de artsen, bij verpleegkundigen en bij onderzoekers”, schrijft Schippers. “Dat is een ambitieuze opgave, omdat het in de kern ook gaat over veranderingen in gedrag van mensen en verandering van de cultuur van organisaties.”

Lees meer over: Patiëntgegevens Zorg

Zorgcentrum Arnhem niet veilig

Telegraaf 14.12.2016 De bewoners van het Arnhemse woonzorgcentrum Insula Dei/Huize Kohlmann lopen mogelijk risico’s, zegt de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Daarom zijn beide vestigingen voor zes maanden onder verscherpt toezicht gesteld.

De inspectie had al eerder tekortkomingen vastgesteld en die zijn nog niet voldoende aangepakt. Het centrum moet de cliëntdossiers op orde brengen en actualiseren. Verder moeten leidinggevenden en behandelaren medewerkers beter ondersteunen.

„Afspraken zijn niet altijd duidelijk voor zorgmedewerkers. Daardoor komt men afspraken op het vlak van medicatieveiligheid en het gebruik van het cliëntdossier regelmatig niet na”, aldus de inspectie.

 Marith Volp dreigde op te stappen.

PvdA’er dreigt met opstappen

Telegraaf 08.12.2016 PvdA-Kamerlid Marith Volp heeft met opstappen gedreigd omdat ze wilde dat haar partij voor het eerst sinds jaren achter een PVV-voorstel zou gaan staan.

De PvdA boycot de PVV sinds de ‘minder-minder’-uitspraak van partijleider Geert Wilders in maart 2014. Het betekent dat de sociaaldemocraten nooit vooraf een handtekening zetten onder politieke plannen uit die hoek.

Vandaag is die trend voor het eerst doorbroken. De PvdA zette namelijk een krabbel onder de oproep van de PVV om het manifest van Hugo Borst over de verpleeghuiszorg te omarmen.

Bij de PvdA moest er echter wel heel wat water door de Rijn. De partij vond het verpleeghuisvoorstel weliswaar goed, maar baalde er tegelijkertijd van dat het uit de koker van de PVV kwam. Volp vond echter dat haar partij gewoon mee moest tekenen. Ze moest uiteindelijk bij een tegenstribbelende Diederik Samsom dreigen met opstappen om dat voor elkaar te krijgen, laat ze weten.

Manifest

Televisiebekendheid en sportjournalist Hugo Borst riep politieke partijen onlangs op om zijn manifest over verpleeghuizen te steunen. Dat manifest moet tot betere zorg in deze zorginstellingen leiden. Het is een tienpuntenplan. Er staat onder andere in dat er voldoende personeel dient te zijn en dat daar ook geld voor vrij moet worden gemaakt als dat nodig is.

Het eerste punt was voor PvdA-Kamerlid Volp uiteindelijk de reden om te stoppen met het boycotten van de PVV. Hugo Borst en zijn aanhangers roepen daarin op om te stoppen met het ’politiseren’ van de verpleeghuiszorg. „We moeten over onze schaduw heen springen”, zegt Volp. „Dat hebben we dan ook gedaan.”

Eigenlijk hadden coalitiepartijen VVD en PvdA in eerste instantie met elkaar afgesproken het verpleeghuisplan van de PVV niet vooraf te steunen, stelt een woedende Volp. „De VVD zag daar op het laatste moment echter van af.” Volgens haar kwam de PvdA daardoor in een wel zeer lastig parket. Het zou dan de enige partij zijn die het manifest niet zou omarmen.

Dat was het moment dat Volp besloot dat het maar eens afgelopen moest zijn met het boycotten van de PVV en dat ze hierover een verhit gesprek met partijleider Samsom startte.

Extra geld

Door de coalitiepartijen is overigens ook nog gesproken over extra geld voor de verpleeghuiszorg. De PvdA wilde dat het kabinet daar nu al mee over de brug zou komen. Volgens bronnen heeft minister Dijsselbloem (Financiën) dat geweigerd.

De VVD zegt op haar beurt woest te zijn op PvdA, omdat de sociaaldemocraten zouden hebben rondgestrooid dat ook de VVD voorstander van het voorstel voor extra verpleeghuisgeld zou zijn. De liberalen betwisten dan. Tussen de coalitiepartners is het op dit terrein dus alles behalve koek en ei.

Verpleeghuizen hebben het zwaar. Cliënten belanden door het kabinetsbeleid later in een verpleeghuis, maar moeten dan wel zwaardere zorg krijgen. Veel instellingen kampen met een personeelstekort. Sommigen leveren onvoldoende kwaliteit.

Binnenkort komen er nieuwe normen voor bijvoorbeeld de hoeveelheid handen aan het bed. Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) beloofde eerder daar geld voor vrij te willen maken als dat echt nodig is. Minister Dijsselbloem wil de verpleeghuizen echter geen ongedekte cheque geven. Van Rijn zegt daarom nu eerst te willen inventariseren hoeveel de instellingen uit eigen zak kunnen betalen door bijvoorbeeld efficiënter te gaan werken. Mogelijk volgt later alsnog de extra zak met geld.

PvdA-Kamerlid dreigt met opstappen over motie manifest Hugo Borst

AD 08.12.2016 PvdA-Kamerlid Marith Volp heeft gezwaaid met haar Kamerlidmaatschap om te zorgen dat haar partij zich schaarde achter een PVV-motie die het manifest van Hugo Borst over ouderenzorg omarmt. ,,Ik ben er nog!”, zegt ze inmiddels vrolijk tegen deze site.

Vanmorgen was de stemming nog anders: Volp werd geconfronteerd met de harde PvdA-lijn dat er geen moties van de partij van Geert Wilders mede worden ondertekend. Die houding hebben de sociaaldemocraten sinds de ‘minder, minder’-uitspraken van Wilders.

Geen handtekening
Borst pleit in zijn manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ voor ‘depolitisering’ van de ouderenzorg en kwaliteitsgaranties voor goede zorg, zoals een norm voor voldoende personeel op de werkvloer. Eerst zouden PvdA en VVD met een eigen motie komen om die wens te steunen.

Toen echter bleek dat de PVV ook een deugdelijke tekst, inclusief een deadline, voor staatssecretaris Van Rijn had gemaakt, besloten de liberalen daarvoor te gaan. Zo zou Volp als enig Kamerlid overblijven die geen handtekening kon zetten onder een unieke Kamerwens.

,,Dat vond ik onacceptabel. Dus heb ik Diederik (Samsom, red.) vanmorgen een berichtje gestuurd met de tekst: ‘Ik ga niet als enige niet onder motie staan. Als we niet meetekenen, dan stap ik op. Dat ga ik niet meemaken.'” Samsom antwoordde vervolgens: ‘Teken maar mee’.

Reactie
De Kamer wil begin januari een reactie van Van Rijn, waarin hij op elk punt van het manifest ingaat. De staatssecretaris heeft al beloofd dat er begin volgend jaar nieuwe kwaliteitseisen klaarliggen waar de verpleeghuizen zich aan dienen te houden. Ook komt er een bezettingsnorm.

Overigens is nog niet helder hoeveel deze ingrepen precies gaan kosten en waar dat geld vandaan moet komen. Een geplande motie van de PvdA, waarin feitelijk een blanco cheque werd gegeven, strandde door bezwaren van de VVD en ook het kabinet zag dit financiële risico niet zitten.

Lees ook

Kamer schaart zich unaniem achter zorg-manifest Hugo Borst

Lees meer

Unicum: hele kamer steunt PVV-motie

VK 08.12.2016 Een unicum: een motie van de PVV krijgt steun van de hele Tweede Kamer. Dus ook van de PvdA, hoewel die in 2014 nog aankondigde ‘nooit’ moties van de PVV zou steunen.

De Kamer wil dat het kabinet vóór 9 januari duidelijk maakt hoe staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid het manifest van sportjournalist Hugo Borst en onderzoeker Carin Gaemers gaat uitvoeren. In dat manifest, 25 oktober in het AD, roepen Borst en Gaemers op te stoppen met het ‘politiseren van verpleeghuiszorg’ en doen voorstellen ‘om goede zorg voor alle kwetsbare ouderen in verpleegtehuizen te waarborgen’. Denk aan het maximeren van overheadkosten, ballotage van bestuurders en toezichthouders en stoppen met de ‘overdaad aan registratie’.

Alle politieke partijen wilden het manifest claimen. Dat kon in november tijdens een debat met verantwoordelijk staatssecretaris Van Rijn. PVV-Kamerlid Fleur Agema ging er met de overwinning vandoor door nog voor het debat een motie over het manifest aan te kondigen. Dat schoot de andere partijen in het verkeerde keelgat, want Agema sprak bij het debat dat volgde eerst alleen schande van het beleid, vertrok daarna en kwam niet meer terug.

Een ongehoorde truc, mopperden de achtergebleven zorgwoordvoerders. Vervolgens soebatten ze over de tekst van de motie. Die werd zo globaal dat alle partijen hun handtekening eronder konden zetten. Maar die van de PVV staat bovenaan.

Kamer steunt manifest ouderenzorg 

NU 08.12.2016 De Tweede Kamer wil dat de regering het manifest voor betere ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers omarmt. 

Alle partijen in de Kamer schaarden zich donderdag achter een voorstel van de PVV, waarin staatssecretaris Martin van Rijn wordt opgeroepen puntsgewijs in te gaan op het manifest.

Borst en Gaemers roepen in hun plan ‘Scherp op Ouderenzorg’ op tot de “depolitisering” van de ouderenzorg. Het manifest roept verder onder meer op tot een plafond voor bijvoorbeeld bestuurskosten en reserves in verzorgingshuizen en een ondergrens voor het aantal verplegers.

Hugo Borst in de bres voor ouderenzorg

Steun PVDA

De steun van de PvdA voor de oproep van de PVV is opvallend. PvdA-leider Diederik Samsom zei namelijk in 2014, na de ‘minder Marokkanen’-uitspraak van PVV-leider Geert Wilders, dat zijn partij geen enkel voorstel van de PVV meer zou steunen.

Lees meer over: Zorg Martin van Rijn

Kamer steunt manifest ouderenzorg Hugo Borst

Telegraaf 08.12.2016 De Tweede Kamer wil dat de regering het spraakmakende manifest voor betere ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers omarmt. Alle partijen in de Kamer schaarden zich donderdag achter een voorstel van de PVV, waarin staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) wordt opgeroepen puntsgewijs in te gaan op het manifest.

Borst en Gaemers pleiten in hun plan Scherp op Ouderenzorg voor ,,depolitisering” van de ouderenzorg. Volgens Kamerlid Henk Krol (50PLUS) is de unanieme steun voor de oproep van de PVV bewijs dat dit is gelukt. Het manifest roept verder onder meer op tot een plafond voor bijvoorbeeld bestuurskosten en reserves in verzorgingshuizen en een ondergrens voor het aantal verplegers.

De Kamer wil begin januari een reactie van Van Rijn, waarin hij op elk punt van het manifest ingaat. De staatssecretaris stemde daarmee in.

De steun van de PvdA voor de oproep van de PVV is opvallend. De partij zei namelijk in 2014, na de ‘minder Marokkanen’-uitspraak van PVV-leider Geert Wilders, geen enkel voorstel van de PVV meer te zullen steunen.

Kamer schaart zich unaniem achter zorg-manifest Hugo Borst

AD 08.12.2016 De Tweede Kamer wil dat de regering het spraakmakende manifest voor betere ouderenzorg van Hugo Borst en Carin Gaemers omarmt. Alle partijen in de Kamer schaarden zich achter een voorstel van de PVV, die wil dat staatssecretaris Martin van Rijn alle punten in het manifest volgt.

Borst en Gaemers roepen in hun plan Scherp op Ouderenzorg op tot de ,,depolitisering” van de ouderenzorg. Volgens Kamerlid Henk Krol (50PLUS) is de unanieme steun voor die oproep het bewijs dat dit is gelukt.

Het manifest roept verder onder meer op tot een plafond voor bijvoorbeeld bestuurskosten en reserves in verzorgingshuizen en een ondergrens voor het aantal verplegers.

Opvallend
Dat ook de PvdA de oproep van de PVV steunt, is opvallend. De partij zei namelijk in 2014, na de ‘minder Marokkanen’-uitspraak van PVV-leider Geert Wilders, geen enkel voorstel van de PVV meer te zullen steunen.

De Kamer wil begin januari een reactie van Van Rijn, waarin hij op elk punt van het manifest ingaat. De staatssecretaris stemde daarmee in.

Steun
De Kamer sprak vorige maand tijdens het zorgdebat al zijn steun uit voor het manifest. Toen gaf ook staatssecretaris Van Rijn aan dat de zorg in verpleeghuizen beter moet. Wel verschilde hij van mening met de Kamer over de aanpak.

Bij het debat zei PVV’er Fleur Agema dat ze het manifest van Borst in een motie wilde gieten. Nu het voorstel van haar partij de steun van de Kamer heeft, moet Van Rijn opnieuw gaan kijken hoe hij de zorg wil gaan verbeteren.

Lees ook

Zorgdebat: Kamer steunt manifest Hugo Borst

Lees meer

Thuiszorg voor honderden mensen in gevaar: Gallus Thuiszorg in financiële problemen

RTVWEST 01.12.2016  Thuiszorgorganisatie Gallus uit Rijswijk zit in de financiële problemen. Het bedrijf verkeert in surseance van betaling. Volgens advocaat Martijn Vermeeren, die is aangesteld als bewindvoerder, worden door het bedrijf 700 tot 800 patiënten van thuiszorg voorzien. Die wonen vooral in Den Haag en Zoetermeer.

Bij het bedrijf werken 170 mensen, zegt Vermeeren. Zij kunnen voorlopig aan de slag blijven, want de bewindvoerder is druk bezig met gesprekken over een reorganisatie. ‘Ik ben aan het kijken of het bedrijf kan voortbestaan’, zegt Vermeeren tegen Omroep West.

Volgens hem is het nog te vroeg om iets over de oorzaak te zeggen. ‘Maar ik kan al wel zeggen dat het bedrijf een hoog ziekteverzuim kent en ook zijn de marges door de bezuinigingen in de zorg erg krap’, aldus de bewindvoerder.

Zorg gaat gewoon door

Hij zegt dat cliënten zich voorlopig nog geen zorgen hoeven te maken, omdat alles ‘gewoon’ doordraait. De zorg gaat dus ook gewoon door. De advocaat verwacht dat er volgende week meer duidelijkheid komt over de toekomst van Gallus Thuiszorg.

De directie van het bedrijf was donderdagmiddag niet voor commentaar bereikbaar.

Meer over dit onderwerp: GALLUS GALLUS THUISZORG SURSEANCETHUISZORG GEZONDHEIDSZORG

Fikse ruzie Van Rijn en Tweede Kamer over langdurige zorg

AD 24.11.2016 Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) is hard in botsing gekomen met de oppositie in de Tweede Kamer door zijn optreden in een debat over langdurige zorg voor zwakke ouderen en ernstig gehandicapten.

Van Rijn haalde zich vanmorgen de woede van vooral SP, PVV en CDA op de hals. Hij zou volgens hen hebben gezegd dat schrijnende voorbeelden van de problemen niet per se opgaan voor de stand van zaken in de hele langdurige zorg.

Renske Leijten @RenskeLeijten

De praktijk spreekt: https://twitter.com/michelverheij/status/801552798785667077 …

10:49 AM – 24 Nov 2016

Kamerlid Renske Leijten (SP) beet Van Rijn toe dat hij eens ‘op moet kijken van zijn getalletjes en rekenmachine’ en oog dient te hebben voor de echte problemen in de samenleving. De bewindsman reageerde daar vervolgens zeer boos op.

Verandering
Volgens Van Rijn wordt er continu overlegd over veranderingen in de zorg en gekeken of de nieuwe situatie goed uitpakt. Hij ontkent geen rekening te houden met individuele gevallen, die alle Kamerleden regelmatig in hun mailbox aantreffen.

Zo blijven oude, zieke mensen vaak onverantwoord lang thuis wonen doordat het kabinet de toegang tot het verpleeghuis heeft aangescherpt. Ze belanden op de eerste hulp als het thuis niet meer gaat of omdat ze een ernstig ongeluk krijgen.

‘Schande’
PVV’er Fleur Agema vindt het een schande dat Van Rijn ‘denkt in systemen’ en niet zou werken aan oplossingen voor de duizenden kwetsbare mensen die nodig naar een zorginstelling moeten, maar op de wachtlijst staan voor de instelling van hun voorkeur.

Kamerlid Mona Keijzer (CDA) denkt dat Van Rijn de Kamer aan het lijntje houdt door telkens maar in overleg te gaan of zaken eerst uitgebreid en langdurig te onderzoeken. Uiteindelijk ging de bewindsman de discussie met de boze leden vanmorgen niet meer aan.

De commissie VWS staat onder bewindslieden bekend als een ‘pittige’ club Kamerleden. De staatssecretaris overleefde al meermaals moties van wantrouwen vanuit de oppositie.

Hugo Borst genomineerd voor NS Publieksprijs

AD 23.11.2016 De Wereld Draait Door maakt vanavond de winnaar bekend van de NS Publieksprijs. Behalve de zes genomineerde auteurs schuift ook Hugo Borst aan. Hij was aanvankelijk niet genomineerd, maar op zijn boek Mawerd zo vaak gestemd dat hij nu ook een grote kanshebber is.

AD- columnist Borst geeft aan – mocht hij winnen – het bedrag van €7.500 dat bij de prijs hoort, te doneren aan onderzoek naar de ziekte van Alzheimer.  ,,Een stem op Ma is dus een stem op dat onderzoek”, aldus Borst.

Nog niet gestemd? Het kan nog tot 19.30 uur via nspublieksprijs.nl.

Lees ook

Hugo Borst na zorgdebat: Nog een lange weg te gaan

Lees meer

ZORG MANIFEST

Hugo Borst: Veranderingen in de zorg moeten sneller

AD 18.11.2016 Hugo Borst en Carin Gaemers, die samen het manifest Scherp op ouderenzorg schreven, woonden gisteren een zorgdebat bij. Borst beschrijft hoe hij de dag heeft ervaren.

Ik kan niet ontkennen dat ik gisteren tijdens het debat over de ver­pleeg­huis­zorg ook ten prooi viel aan ongeduld, ergernis en argwaan, Hugo Borst.

Fleur Agema (PVV) deed het, en anders had Mona Keijzer (CDA), Henk van Gerven (SP), Henk Krol (50Plus), Vera Bergkamp (D66) of Linda Voortman (GroenLinks) het wel gedaan: alle politici oproepen om het manifest Scherp op ouderenzorg te steunen. Binnenkort worden onze aanbevelingen en verbeteringen mogelijk vervat in een motie. Maar zelfs als die wordt aangenomen, wat de verwachting is, staan Carin Gaemers en ik niet te juichen.

Gematigd positief
Ik zoek naar de juiste woorden voor onze gemoedstoestand. We zijn na een halfjaar actievoeren en lobbyen gematigd positief. Omdat we al meer dan 100.000 handtekeningen hebben. Omdat het heter wordt onder de voeten van slechte zorgbestuurders. Omdat alle politieke partijen echt willen dat het in alle verpleeghuizen in Nederland uitstekend gaat. Maar ik kan niet ontkennen dat ik gisteren tijdens het debat over de verpleeghuiszorg ook ten prooi viel aan ongeduld, ergernis en argwaan. Ik viel zelfs eventjes in slaap, twee seconden, maar toch. Wat is het soms gedetailleerd, taai en complex.

Ambivalent gevoel
De knap geconstrueerde open brief, gisteren in deze krant, die staatssecretaris Martin van Rijn aan Carin en mij schreef zorgde ook al voor een ambivalent gevoel. Mooi hoe hij over zijn demente moeder schrijft en warm wat hij zegt over de mensen die onze kwetsbare geliefden zo liefdevol verzorgen. Er staat eigenlijk geen onvertogen zin in zijn schrijven. Het moet potverdorie beter! Er is zelfs de suggestie van gezwinde spoed. Zo vlak voor de verkiezingen bewegen de heren en dames politici zich in looppas voort, maar halleluja, we gaan nog steeds over De weg der Geleidelijkheid – en wat is die gruwelijk lang.

Even iets technisch – helaas ontkomen ook Carin en ik er niet aan. De Leidraad Personeel moet per 1 januari de garantie worden voor goede verpleeghuiszorg. Er staan goede dingen in. Zwart op wit lezen we dat aandacht en begeleiding even belangrijk zijn als verzorging en verpleging. Eindelijk! Hulde.

Lees ook

Zorgdebat: Kamer steunt manifest Hugo Borst

Lees meer

Staatssecretaris Martin van Rijn van VWS, Hugo Borst en Carin Gaemers na afloop van een overleg met de Tweede Kamer-commissie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over de verpleeghuiszorg. © anp

Wie toetst die hautaine, eigenwijze, machts­wel­lus­ti­ge en/of slechte bestuurders?, aldus Hugo Borst.

Kanttekening
Maar we plaatsen – ‘Blijf ons alsjeblieft aanjagen, opjutten en helpen’ schrijft Van Rijn – een kanttekening. Terecht krijgen de verzorgenden in de nieuwe plannen de verantwoordelijkheid (terug) voor het geven van complete zorg en aandacht. Dus mogen zij bestuurders en managers ervan overtuigen hoe die zorg eruit moet zien en wat daarvoor nodig is. Maar in een goed verpleeghuis is dat helemaal niet nodig. Daar werken uitstekende bestuurders, die altijd al hebben geluisterd.

Slecht geleid
Het gaat om de zorgorganisaties waar bestuurders en managers niets van liefdevolle zorg snappen. Carin en ik schatten conservatief dat een derde van de verpleeghuizen slecht geleid wordt. Ook daar weten de verzorgenden precies wat er nodig is, maar hun bestuurders en managers luisteren al jaren niet. Kritische zorgmedewerkers worden genegeerd of geïntimideerd. We kunnen voorspellen wat er bij die zorginstellingen gaat gebeuren.

Er zal op hoog niveau worden gepalaverd. Er zal veel worden geschreven en vastgelegd. Het duurbetaalde beroepsleger van externe consultants en adviseurs stelt zich al in slagorde op. Met als gevolg wéér jarenlange hoge uitgaven aan overhead die aan feitelijke zorg had moeten worden besteed.

Dat is een achilleshiel van de Leidraad Personeel. Want wie toetst die hautaine, eigenwijze, machtswellustige en/of slechte bestuurders?

Sneller
Terug naar het debat. We zagen dat cynisme bij bijna alle partijen opspeelde. Terwijl er onderling toch niet bijster veel verschillen zijn. Ongeduld werkt op de zenuwen. Het moet sneller. Dat vindt de politiek en dat vinden wij. Carin en ik blijven aandringen op een noodmaatregel. Tijdelijk twee verzorgenden op acht bewoners. Zo’n maatregel zal rust brengen. In het verpleeghuis en in de Kamer.

Als u het zorgmanifest van Hugo Borst en Carin Gaemers wil delen, of wilt ondertekenen dan kan dat hier.

Het kan echt: goede zorg in verpleeghuis

VK 18.11.2016 Er gaat te weinig geld naar directe zorg en er moeten heldere normen komen voor personeelsinzet.

Te weinig personeel in verpleeghuizen is een ernstige misstand. Maar er zijn gelukkig goede verpleeghuizen met voldoende (en het juiste) personeel in de directe zorg. De middelen zijn er wel degelijk, maar worden niet altijd goed ingezet. Er wordt te weinig geld besteed aan directe zorg. Dat kan goed liggen aan het onvermogen van verantwoordelijken of aan de wil van de sector, bekostigers en politiek om instellingen aan te spreken op het juist verdelen van het geld.

Ik werk sinds 1991 aan het zo goed mogelijk organiseren van zorg, en dat lukt vaak. Voor mij begint goede zorg met het inzetten van voldoende, gemotiveerd en goed opgeleid personeel: de inzet van de juiste mensen op het juiste moment in de zorg.

Vanuit die ervaring en als ervaringsdeskundige (ook ik heb een demente moeder) denk ik dat ik iets kan zeggen over wanneer een verpleeghuis een goed verpleeghuis is.

Om opgenomen te worden is een indicatie nodig. Een indicatie staat voor een zak geld. Als een verpleeg-huis mensen opneemt, moet men weten wat er binnenkomt. Mijn ervaring is dat er toch zorgorganisaties zijn die dat niet precies weten.

Met een standaardindicatie voor verpleeghuiszorg kan een instelling ongeveer 68.000 euro per persoon per jaar besteden. Niet al dat geld kan naar de inzet van personeel in de zorg. Er is een gebouw, een tuin, er moet schoongemaakt worden, er zijn artsen, er moet gegeten worden en er zijn managers.
Maar je moet wel beginnen met redeneren hoeveel er van dat bedrag naar de inzet van zorgpersoneel gaat. Te vaak gebeurt dit niet en is de bewoner het sluitstuk.

Met een rekenvoorbeeld laat ik zien wat een verantwoorde inzet van personeel is, en wat dat kost. We gaan uit van kleinschalige zorg van acht tot twaalf bewoners bij elkaar. Een verantwoorde inzet van personeel is dat er van zeven uur ’s ochtends tot elf uur ’s avonds steeds twee goed opgeleide zorgverleners in de directe zorg zijn die ondersteuning kunnen krijgen van andere zorgverleners.

Vervolgens moet er een nachtdienst zijn en een achterwacht. Om dat 24 uur per dag, 365 dagen in het jaar te realiseren, heb je ongeveer negen formatieplaatsen nodig. Deze inzet kost een instelling ongeveer 390.000 euro.

Er komt tussen de 544.000 euro en 816.000 euro binnen. We zien vaak dat er 50 procent (of zelfs minder) van het geld doorgezet wordt naar de directe zorg. Dan is er voor acht bewoners 272.000 euro beschikbaar en voor twaalf bewoners 408.000 euro. Voor acht bewoners gaat het niet lukken, en voor twaalf bewoners is dat heel krap.

Zorg voor mijn moeder is nu naar tevredenheid geregeld

Voor de twaalf bewoners geldt dat bij 55 procent van het geld naar de directe zorg er 448.000 euro is. Dat kan. Maar als er maar iets gebeurt, gaat het mis. Het percentage moet dus omhoog naar 60 procent. Binnen de overige 40 procent van het geld moeten keuzes gemaakt worden. Keuzes in de overhead, keuzes met betrekking tot vastgoed en, laten we het toch maar noemen, keuzes met betrekking tot salarissen in de top.

Ik heb de praktijk hiervan gezien en weet: het is te doen. Familie van de bewoners en het personeel zijn hierover zeer tevreden. Op basis van deze norm is het gesprek aangegaan over de zorg voor mijn moeder, en die is nu naar tevredenheid geregeld.

Ik wil niet zeggen dat het eenvoudig is om dit te realiseren, maar als we het in de discussie over verpleeghuiszorg eens kunnen worden over twee dingen, dan gaat het echt beter!

1. Bij kleinschalige zorg zijn er van zeven uur ’s ochtends tot elf uur ’s avonds continu twee goed opgeleide zorgverleners in de directe zorg, die ondersteuning kunnen krijgen van andere zorgverleners.

2. Er gaat van het binnenkomende geld ten minste 55 procent naar de inzet van personeel in de directe persoonsgerichte zorg in het verpleeghuis, en dit geldt ook voor de niet kleinschalige huizen.

Ik heb vaak aangegeven dat er een heldere norm te formuleren is als het gaat om de personeelsinzet. Steeds is dit verzand in polderoverleg tussen werkgeversorganisaties, zorgkantoren, brancheverenigingen en politiek. Men lijkt geen concrete normen te willen. Zou dit het onvermogen van de verantwoordelijken duidelijk maken?

Volg en lees meer over:  OPINIE

Van Rijn vlucht ietwat naar voren in verpleeghuisdebat

Trouw 17.11.2016 Verpleeghuizen kunnen meer geld krijgen als dat nodig is. Dat heeft staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) vandaag gezegd in de Tweede Kamer. Dat geld zegt hij nog niet hard toe, eerst wil Van Rijn een nieuwe ‘kwaliteitsnorm’ invoeren voor de personeelsbezetting. ‘Als daaruit blijkt dat er meer geld nodig is, valt er natuurlijk over te praten’, zei hij tegen de Tweede Kamer.

Net als Hugo Borst geloof ik niet in een ‘kwik-fitje’ hier en een ‘kwik-fitje’ daar, aldus Martin van Rijn.

De staatssecretaris is onder vuur komen te liggen door een manifest van schrijver en presentator Hugo Borst, door 120.000 mensen ondertekend. Borst eist betere verpleeghuiszorg en samenwerking tussen regering en oppositie om dat snel voor elkaar krijgen. Hij kwam met het manifest nadat zijn moeder in een Rotterdams verpleeghuis werd opgenomen.

De staatssecretaris heeft het manifest ‘omarmd’, zei hij tegen de Kamer. Hij kiest voor de vlucht naar voren: “Betere verpleeghuizen, dat is waar ik al jaren mee bezig ben. Dit manifest is heel constructief. Net als Hugo Borst geloof ik niet in een ‘kwik-fitje’ hier en een ‘kwik-fitje’ daar, het moet structureel beter met de verpleeghuizen. Blijf ons opjagen en opjutten.” Hij wilde niet beloven dat hij letterlijk alle tien punten uit het manifest overneemt, zoals de oppositie eist.

De afgelopen jaren heeft Van Rijn altijd de stelling uitgedragen dat de verpleeghuizen op zichzelf genoeg geld hebben. Het is een kwestie van goed bestuur, vindt hij. Van Rijn laat nu doorschemeren dat er misschien toch geld bij moet, om genoeg personeel op de vloer te krijgen. De oppositie eist dat er een minimumbezetting komt van twee personeelsleden op acht bewoners. Dat is ook een van de punten uit het manifest van Hugo Borst.

‘kwaliteitsnorm’

De tijd is voorbij dat we het aan de verpleeghuizen overlaten. Zij doen het gewoon niet, aldus Linda Voortman.

Van Rijn belooft een andere norm voor personeel, per 1 januari, een ‘kwaliteitsnorm’ per situatie.  ‘Niet voor elke groep bewoners dezelfde norm, dat werkt niet’. Het Zorginstituut Nederland werkt op zijn verzoek aan een concreet voorstel. Van Rijn belooft dat de inspectie er streng op gaat toezien.

De oppositie in de Tweede Kamer wil verder gaan: een wettelijke norm, van minimaal ‘twee op acht’, direct in te voeren. CDA-Kamerlid Mona Keijzer: “Al twee jaar geleden heeft de Kamer in een motie gezegd: kom snel met een norm, en twee op acht is de tijdelijke vuistregel.” GroenLinks bereidt een nieuwe motie voor om Van Rijn onder druk te zetten; het geduld is op. “De tijd is voorbij dat we het aan de verpleeghuizen overlaten. Zij doen het gewoon niet”, aldus Kamerlid Linda Voortman.

Schrijver Hugo Borst zat op de publieke tribune bij het debat. Hij zag hoe de Tweede Kamer ouderwets aan het bakkeleien was. Precies het tegenovergestelde van wat hij hoopte. Zijn eerste punt in het manifest: stop de politisering van het debat over de ouderenzorg.  Veel fracties gebruikten het debat om hun onvrede te uiten over de nieuwe rol van de VVD, die de laatste tijd hard alarm slaat over slechte verpleeghuizen.

De VVD kreeg de wind van voren van PVV, SP, ChristenUnie, D66 en CDA: “Gaat u de moties van de oppositie voor betere zorg nu steunen?”, schamperde SP-Kamerlid Henk van Gerven. ‘De VVD die het over leaseauto’s van bestuurders heeft, ik kan er nog niet aan wennen”, zei CDA-Kamerlid Mona Keijzer. Dat was een verwijzing naar de inbreng van VVD-Kamerlid Sjoerd Potters in het debat, die verpleeghuisdirecties verwijt ‘dat ze eerst denken aan hun leaseauto en dan pas aan de bewoners’.

Ook de staatssecretaris wilde nog even kwijt dat hij zich ergert aan de politieke spelletjes. ‘Bokito’s’, zei hij over de Tweede Kamer, zonder partijen te noemen. Van Rijn is overtuigd dat hij met de verpleeghuizen de weg omhoog heeft gevonden. ‘Als we met z’n allen zeggen: ‘Dit gaat lukken dan zal het toch wel gaan lukken!”, smeekte hij de Kamer. De oppositie bleef bij de kritiek: het gaat niet snel genoeg. Maar Van Rijn weet zich gesteund door de regeringspartijen. Ook de kritische VVD steunt de staatssecretaris in zijn huidige aanpak.

Verwant nieuws

Meer over; Gezondheidszorg Gezondheid

Hugo Borst na zorgdebat: Nog een lange weg te gaan

AD 17.11.2016 Het manifest van Hugo Borst en Carin Gaemers kreeg vandaag veel steun tijdens het debat verpleeghuiszorg in de Kamer. Toch moet er nog veel gebeuren om de zorg daadwerkelijk te verbeteren, concluderen zij.

Borst reageert: ,,Onze mening wordt alleen maar steeds verder bevestigd, er moet wat veranderen.” Ook Tweede Kamerlid Mona Keijzer reageert: ,,Er zijn heel veel woorden gezegd, maar met zeggen dat het beter gaat worden, is het nog niet beter.”

Lees ook

Zorgdebat: Kamer steunt manifest Hugo Borst

Lees meer

Zorgdebat: Kamer steunt manifest Hugo Borst

AD 17.11.2016 Voordat in alle verpleeghuizen sprake is van liefdevolle zorg van goede kwaliteit moet er nog veel gebeuren. Dat vindt staatssecretaris Martin van Rijn. De Tweede Kamer is het roerend met hem eens, maar verschilt van mening over de oplossingen. Vandaag werd in de Kamer met de staatssecretaris over deze kwestie gepraat.

Lees hier de brief van Van Rijn aan Carin en Hugo.

Carin Gaemers en Hugo Borst schreven het manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ © ANP

Hugo Borst is zelf ook aanwezig bij het overleg over de verpleeghuiszorg © anp

Het debat in de Kamer begon vanmorgen om 10.00 uur. Tot nu toe lijkt de hele Kamer expliciet steun uit te spreken voor het manifest van Hugo Borst en Carin Gaemers voor betere verpleeghuiszorg.

Overheadnorm
Er is vandaag onder meer gediscussieerd over deoverheadnorm; het geld dat zorginstellingen uitgeven aan ondersteunende zaken zoals het management en ict. GroenLinks wil dat er een maximale norm komt van 10 procent voor wat instellingen daaraan mogen uitgeven. De PvdA is het eens met GroenLinks. De VVD is nog niet om, maar zij hebben wel aangegeven naar de norm te willen kijken. De steun van de VVD is nodig voor een meederheid.

Van Rijn was vanmorgen al vroeg aanwezig. Fleur Agema (PVV) sprak als eerste. Ze vindt het debat ongemakkelijk, omdat de persoonlijke situatie Van Rijn met kwestie verweven is. De staatssecreatis schreef vanmorgen in deze krant over zijn moeder, die in een Haagse zorginstelling ligt.

Personeelsnorm
In het manifest van Hugo Borst staat dat er een verplichte norm moet zijn van minstens twee zorgverleners op acht bewoners. Maar het is lastig om één bezettingsnorm te maken, blijkt nu. Ieder tehuis heeft andere bewoners met andere zorgbehoeftes.

Van Rijn geeft aan dat hij niet wegloopt voor de verantwoordelijkheid om geld beschikbaar te stellen, mocht een nieuwe personeelsnorm dat vereisen. Op 1 januari 2017 moet de norm er liggen. Daarna moet worden gekeken of de tarieven toereikend zijn, en of de tehuizen het geld wel goed inzetten.

Motie
Fleur Agema geeft aan dat ze het manifest van Hugo Borst in een motie wil gieten, ondertekend door de hele kamer. Vera Bergkamp (D66) steunt de oproep van Agema, net als de PvdA en het CDA. Bergkamp wil daarnaast weten wat Van Rijn de afgelopen jaren heeft gedaan aan de regeldruk in de zorg. En ze maakt zich zorgen over mensen in het ‘grijze gebied’; te goed voor een verpleeghuis, te slecht om thuis te blijven.

De SP is kritisch. ,,Prachtige verhalen hoor, in de krant. Maar Van Rijn moet ook leveren”, zegt Henk van Gerven. Hij vindt dat het kabinet niet mag wegkijken. ,,Die hebben de hele zorg gesloopt.”

Mona Keijzer (CDA) wil weten waar het geld vandaan komt dat nu beschikbaar is voor de ouderenzorg. Ze maakt daarnaast een ‘diepe buiging’ voor het manifest van Hugo en Carin. Keijzer kwam later in het debat nog eens terug op dit verzoek. Van Rijn antwoordde ietwat bot: ,,Over geld hebben we u al geïnformeerd bij begroting, lees dat maar terug.”

De vereniging van apothekers wil graag dat ieder verpleeghuis een eigen apotheker heeft. De SP steunt dat plan. Van Rijn heeft toegezegd te gaan kijken naar het plan van de vereniging, de KNMP.

Lees hier de brief van Van Rijn aan Carin en Hugo.

Drukker met beloning dan bewoning
De VVD wil hard zijn voor zorgbestuurders van verpleeghuizen die blijven onderpresteren. Ze zouden te druk zijn met hun salaris, vindt Sjoerd Potters. Ook vindt de VVD dat de nieuwe kwaliteitseisen, die per 1 januari ingaan, hard moeten worden gehandhaafd.

Henk Krol (50plus) wil dat de verbeteringen in de verpleeghuiszorg ‘in de haarvaten van alle organisaties doordringen’.

Lees ook

Verscherpt toezicht voor zorginstelling Laurens

Lees meer

Ongeduld

In reactie op het Manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ van Hugo Borst en Carin Gaemers gaf Van Rijn gisteren al aan het ongeduld te delen over de benodigde veranderingen in onze verpleeghuizen. ,,Een structureel beter niveau bereiken in al onze verpleeghuizen is deels een kwestie van lange adem en inspelen op een veranderende zorgvraag.”

Op vaste basis heeft de bewindsman daarom 200 miljoen euro extra geregeld voor dagbesteding en meer deskundigheid. Ook is de voorgenomen bezuiniging op de langdurige zorg van 500 miljoen geschrapt.

Politiek verslaggever Edwin van der Aa volgt het debat en twittert live mee.

Extra geld verpleeghuiszorg

Telegraaf 17.11.2016 Het kabinet overweegt meer geld vrij te maken, zodat verpleeghuizen meer personeel kan aannemen.

Bestudeerd wordt momenteel of er extra geld nodig is voor extra personeel. Als dat zo is dan ’loopt’ staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) daar ’niet van weg’, laat hij weten.

Er zijn in de verpleeghuiszorg tal van signalen dat er eenvoudigweg te weinig verpleging is, te weinig handen aan het bed. In de Tweede Kamer bestaat er echter onduidelijk over hoe dat komt.

Per bewoner is er jaarlijks zo’n 81.000 euro beschikbaar. Dat staat vast. Onduidelijk is echter of dat voldoende is om goede zorg te leveren. PVV en VVD vrezen bijvoorbeeld dat er te veel geld in de zakken van bestuurders verdwijnt. Kamerlid Potters (VVD) wijst erop dat er instellingen zijn die voor 81.000 euro per bewoner momenteel prima zorg leveren. Hij vraagt zich af waarom het bij sommige andere niet lukt.

Van Rijn laat weten dat de Nederlandse Zorgautoriteit momenteel onderzoek doet naar de zorgkosten in verpleeghuizen. Dat moet helderheid geven. Maar eerst wil de PvdA-bewindsman dat er normen komen voor de hoeveelheid personeel in de verpleeghuizen. Daarna kan er pas worden bekeken of het budget dat daarvoor beschikbaar is voldoet, of moet worden aangevuld, stelt hij.

Van Rijn wil echter niet zelf met een personeelsnorm komen, laat hij weten. Liever laat hij dat over aan de sector zelf. De vraag is echter of de sector wel met een duidelijke norm komt. Er ligt een plan op tafel om vast te leggen dat er minimaal twee verzorgenden moeten komen voor elke acht verpleeghuisbewoners. Het Zorginstituut maakt de nieuwe norm binnenkort bekend. De inspectie moet er op gaan toezien.

Werkdruk in zorg het hoogst

Telegraaf 16.11.2016 Van alle arbeidssectoren ervaren werknemers in de zorg verreweg de hoogste werkdruk. Ook de emotionele belasting is hoger dan gemiddeld, blijkt uit een dinsdag verschenen onderzoek van statistiekbureau CBS en onderzoeksinstituut TNO.

Ruim de helft van de werknemers in onder meer ziekenhuizen, verpleeghuizen, huisartspraktijken en de thuiszorg zegt vaak ,,heel veel werk” te moeten verzetten. Daarnaast zegt 43 procent vaak ,,erg snel” te moeten werken en 35 procent moet vaak ,,extra hard” werken. Onder alle werknemers samen liggen deze percentages volgens de onderzoekers een stuk lager.

,,Werk kan niet alleen veel vergen doordat er vaak heel snel, veel of hard gewerkt moet worden, maar ook omdat het emotioneel zwaar is. In de gezondheids- en welzijnszorg is de emotionele belasting het hoogst van alle bedrijfstakken”, stellen de onderzoekers. Meer dan een kwart van de werknemers noemt het werk emotioneel veeleisend, ruim twee keer zo vaak als gemiddeld. Zorgmedewerkers vinden ook dat ze te weinig ruimte hebben om hun werkzaamheden naar eigen inzicht in te richten.

Suzanne Kruizinga voorzitter van vakbond CNV Zorg & Welzijn herkent de uitkomsten van de enquête. ,,We zien drie belangrijke oorzaken. Overbodige regels en onnodige administratie. Door de mantelzorg is de zorgbehoefte zwaarder als een professionele kracht in beeld komt. En als laatste oorzaak ontbreekt voor veel medewerkers echte invloed op het werk en de werktijden.” Kruizinga vindt dit zonde. ,,Deze mensen doen zulk mooi werk, maar door de hoge werkdruk wordt er roofbouw op hen gepleegd.”

In een woensdag door FNV Zorg & Welzijn uitgebracht onderzoek onder 2761 ziekenhuismedewerkers geeft de helft van de ondervraagden aan wel eens te overwegen een baan buiten de gezondheidszorg te zoeken. Meer dan de helft van deze mensen zegt dat dit wordt ingegeven door de hoge werkdruk.

De gezondheids- en welzijnszorg in Nederland telt bijna 1,2 miljoen werknemers. Het is een echte vrouwensector. Ruim acht op de tien van de werknemers is vrouw.

LEES MEER OVER; MANTELZORG ZORG CENTRAAL BUREAU VOOR DE STATISTIEK

 Vera Bergkamp, Kamerlid bij D66

Zorgen om nachtddienst zorg

Telegraaf 16.11.2016 D66 maakt zich grote zorgen over de karige nachtdienst in verpleeghuizen. De partij krijgt meldingen dat er ’s nachts amper personeel aanwezig is. Kamerlid Vera Bergkamp wil dat staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) dit laat onderzoeken.

„De capaciteit in verpleeghuizen is een ondergeschoven kindje. Te vaak slechts één verzorgende en één verpleegkundige, op soms wel veertig tot zestig cliënten. Dat kan niet en is bovendien levensgevaarlijk.”

Het Kamerlid wil dat Van Rijn de Inspectie voor de Gezondheid (IGZ) vraagt om extra onderzoek te doen naar de nachtdienst. De IGZ neemt verpleeghuizen al vaker onder de loep. Na druk vanuit de Tweede Kamer wordt er sinds kort ook een zwakke lijst van zwakke instellingen gepubliceerd. Het moet ervoor zorgen dat zorgbestuurders beter hun best gaan doen.

Versuffende middelen

De Tweede Kamer spreekt donderdag over de verpleeghuiszorg. PVV en PvdA vragen daarin aandacht voor het toedienen van medicijnen aan de bewoners. Kamerlid Fleur Agema (PVV) vreest dat cliënten soms expres versuffende middelen toegediend krijgen, omdat het personeel het anders niet kan bolwerken.

PvdA-Kamerlid Marith Volp vindt dat sterk overdreven. Wel wil ze dat instellingen creatiever omgaan met onrustige patiënten. „Sommige dementerenden zijn erg onrustig en willen ontsnappen. Met slimme foefjes valt dat op te lossen.” Het Kamerlid wijst op de soms schrijnende taferelen bij gesloten deuren op geriatrische afdelingen. Dementerende senioren proberen die nog wel eens open te breken. Ze vertelt over een instelling in Brabant die de deur met speciaal folie bekleedde waardoor het op een boekenkast leek. „De onrust was weg.”

‘Toen ik mijn moeder naar het verpleeghuis bracht…’

AD 16.11.2016 AD-columnist Hugo Borst schreef een paar weken geleden een manifest waarin hij puntsgewijs uitlegt hoe we volgens hem veel beter voor onze hulpbehoevende ouderen kunnen zorgen. Lees hieronder – aan de vooravond van het zorgdebat – de uitgebreide persoonlijke reactie van staatssecretaris Martin van Rijn op Hugo’s plannen.

Net als hon­derd­dui­zen­den andere zoons en dochters worstelen we met het lange afscheid dat dementie veroorzaakt.

Beste Carin en Hugo,

De dag dat ik mijn moeder naar een verpleeghuis bracht, was de verdrietigste dag van mijn leven. Zij en mijn vader konden niet meer altijd samen zijn. Wij herkennen elkaars ervaringen. Net als honderdduizenden andere zoons en dochters worstelen we met het lange afscheid dat dementie veroorzaakt. Met het verdriet dat je voelt als je geliefde of moeder je niet meer herkent.

Over liefdevolle zorg van goede kwaliteit moet je je dan geen zorgen hoeven maken. Die moet juist bij heel kwetsbare mensen boven elke twijfel verheven zijn. 

Zoals je van me weet voel ik me juist daarom zo verbonden met jullie manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’. De zorg in onze verpleeghuizen voor onze partners, ouders en grootouders kan en moet beter. Daar kunnen we nooit teveel aandacht voor hebben in de samenleving en in de politiek.

Lees ook

Het manifest kunt u hier lezen en ondertekenen

Lees meer

Zo simpel als het zou moeten zijn, is het helaas niet altijd

De punten in jullie manifest onderschrijf ik ook: goed en genoeg personeel. Goede betrokken bestuurders. Goed contact en overleg met de familie over de zorg. Minder tijd besteden aan papier en meer aan de bewoners. Goede zorg is eigenlijk heel simpel.

Mijn ambitie om dat overal te realiseren, is groot. Mijn ongeduld zo mogelijk nog groter. Want zo simpel als het zou moeten zijn, is het helaas niet altijd. De betrokkenheid van de mensen op de werkvloer is hartverwarmend. Zij verdienen niets anders dan onze grootst mogelijke waardering. Tegelijkertijd zie ik hoe hun werk steeds moeilijker is geworden. In het verpleeghuis van nu hebben mensen meestal zeer zware zorg nodig.

Dat vraagt enorm veel van verpleegkundigen en verzorgenden. Zij mogen ook veel van ons vragen: terecht vraagt jullie manifest aandacht voor voldoende personeel. Dat wil ik ook. Daarom heb ik hen gevraagd een norm te maken, samen met de patiëntenfederatie. Dat is de ‘Leidraad Personeel’ geworden. Eén van de uitgangspunten is dat in elk team minstens één medewerker zit die alle mensen kent waarvoor zij zorgt.

Is dat genoeg? Nee, want met alleen voldoende personeel zijn we er niet. Zoals ik schreef: de zorg vraagt steeds meer van verplegend en verzorgend personeel. Daarom gaan wij de opleidingen verbeteren. Niet iets wat de werkelijkheid van vandaag op morgen verandert, wel heel erg nodig.

We moesten ook in de zorg bezuinigen maar hebben de zware zorg in verpleeghuizen uit de wind gehouden. Voor die betere opleiding en dagbesteding van bewoners is er onlangs meer geld bijgekomen – tot 210 miljoen elk jaar weer De geplande bezuinigingen op de Wet langdurige zorg van een half miljard heb ik geschrapt. Dat lag steeds als een steen op de maag. Zodra het iets beter ging met Nederland heb ik dat gelukkig voor elkaar weten te krijgen.

Blijf mij en alle andere betrokkenen alsjeblieft aanjagen, opjutten en helpen. Ik zal dat vanuit mijn rol ook blijven doen

Is geld alles? Nee. Was het maar zo simpel. Met de meer dan €80.000 per bewoner per jaar lukt het in het ene verpleeghuis goed en in het andere verpleeghuis niet. Het is daarom ook nodig dat er betrokken bestuurders zijn die weten wat er op de werkvloer speelt. Dat we iets doen aan de papier en registratielast. Dat we luisteren naar cliëntenraden.

Meer personeel aantrekken kost tijd. Beter opgeleid personeel kost tijd. Regels schrappen kost tijd. Op sommige plekken is die tijd er niet. Daar moet ingegrepen worden omdat de zorg door de bodem dreigt te zakken. Ik heb de Inspectie gevraagd dat scherper te doen. We hebben veel over die inspectielijst kunnen lezen. Ik vind heel belangrijk dat van alle verpleeghuizen duidelijkheid bestaat over de kwaliteit.

Iedere keer dat er een incident wordt uitvergroot, raakt dat medewerkers recht in het hart. Zij voelen zich aangesproken en aangetast in hun beroepseer. Slechte voorbeelden mogen niet verhullen dat op heel veel plekken liefdevolle zorg wordt gegeven. Daar moeten we meer aandacht voor hebben. Ik wil dat ze op een verjaardag trots kunnen vertellen dat ze in een verpleeghuis werken.

Tot slot. Aanstaande donderdag komt jullie manifest ongetwijfeld aan de orde als de Tweede Kamer doorpraat over verpleeghuizen. Dat vind ik ontzettend waardevol. Met het programma Waardigheid en Trots: naar een liefdevolle zorg voor onze ouderen hebben we al heel veel in gang gezet. Samen met heel veel betrokken mensen uit de verpleeghuiszorg. Maar we moeten ook nog veel doen om er voor te zorgen dat in alle onze verpleeghuizen sprake is van liefdevolle zorg van goede kwaliteit waar we allemaal trots op kunnen zijn.

Ik blijf daar dag in dag uit aan doorwerken. En ik voel me daarbij gesteund door jullie inzet. Ik twijfel er niet aan maar vraag het jullie toch hardop: Blijf mij en alle andere betrokkenen alsjeblieft aanjagen, opjutten en helpen. Ik zal dat vanuit mijn rol ook blijven doen. Zo kunnen we samen echt het verschil maken voor onze ouderen in verpleeghuizen.   

Hartelijke groet,   

Martin van Rijn

Op 12 juli publiceerde columnist Hugo Borst een open brief over de verpleeghuiszorg aan staatssecretaris Van Rijn. Op 24 oktober volgde een manifest van Hugo en zijn medestrijdster Carin Gaemers. Drie dagen later publiceerde deze krant een kort interview met Van Rijn, dat werd gepresenteerd als zijn reactie op Hugo Borst.

Dat laatste was maar ten dele waar: de staatssecretaris was op werkbezoek in China en het gesprek met onze verslaggeefster ging vooral dáárover. Bovendien werden er uitspraken aan hem toegeschreven die hij niet zo had gezegd. Vandaag, een dag voordat de Tweede Kamer debatteert over de verpleeghuiszorg, alsnog een uitgebreide persoonlijke reactie van Martin van Rijn op Hugo’s manifest.

Inspectie waarschuwt zorgstichting Careyn

Trouw 07.11.2016 Zorgorganisatie Stichting Careyn moet haar zaakjes nu snel op orde krijgen of er volgen vergaande maatregelen. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft er onvoldoende vertrouwen in dat Careyn zonder extra maatregelen, op korte termijn de vereiste verbeteringen kan aanbrengen.

De inspectie liet vandaag weten dat de instelling verplicht is binnen negen maanden verbeteringen door te voeren in alle vestigingen en locaties waar ouderen worden verzorgd.

Careyn staat op de zogenoemde ‘zwarte lijst’ met verpleeghuizen waar de inspectie de grootste zorgen over heeft. Er is al een zogeheten interventieteam aangesteld bij de stichting. Het is de eerste keer dat gebruik is gemaakt van deze zware maatregel.

In verpleeghuis Grootenhoek, onderdeel van Careyn, bleek onlangs tot afschuw van politici sprake van een ‘plascontract’ waarin is vastgelegd hoe vaak bewoners per dag naar het toilet kunnen. Volgens een woordvoerder van instelling is de ophef overdreven omdat er geen sprake is van een algemeen beleid.

De stichting heeft de afgelopen jaren te maken gehad met geldproblemen en reorganisaties en de zorg heeft hieronder geleden, stelt de inspectie. Careyn heeft de tijd gekregen de boel op orde te krijgen maar dat is niet gelukt. Nog steeds zijn bijvoorbeeld cliëntendossiers niet op orde en is er geregeld te weinig gekwalificeerd personeel en worden flexwerkers ingezet die niet de juiste opleiding hebben. Ook worden fouten niet altijd gemeld en heeft de raad van bestuur te weinig aandacht voor overbelasting en tijdgebrek van medewerkers, aldus de inspectie.

Zes andere zorginstellingen die samen met Careyn op de oorspronkelijke ‘zwarte lijst’ stonden, hebben zich de afgelopen maanden zo verbeterd dat ze van de lijst af mochten.

Verwant nieuws

Meer over; Gezondheid Gezondheidszorg

Is maatschappij wel klaar voor verpleeghuis?

Ouderenzorg

VK 05.11.2016 Wie zou de term ‘plascontract’ hebben bedacht? De familie die zich kritisch heeft geuit over de omgang met haar naaste? Of het management van verpleeghuis Careyn? Het woord heeft Nederland in ieder geval op zijn kop gezet.

In een verpleegtehuis komt het inderdaad voor dat een bewoner 36 keer per dag naar het toilet wil. Het moge duidelijk zijn dat dit niet haalbaar is. Een verzorgende kan iemand niet 36 keer naar het toilet brengen en dus wordt er een overleg gepland om te onderzoeken welke betekenis achter dit gedrag schuilgaat.

Vreemd gedrag, schaamtevol gedrag, het komt allemaal voor

Is de bewoner depressief, wat de onrust deels kan verklaren? Is het een schreeuw om aandacht, wat zijn uitweg vindt in de toiletgang (want pas dan heeft hij het gevoel gehoord te worden). Is er sprake van een traumatische gebeurtenis in het verleden wat het gedrag kan verklaren.
Toch is zorg leveren maatwerk en een plascontract waarin men drie keer per dag naar het toilet mag, is geen maatwerk. Drie keer per dag is inhumaan.

Maar ligt het eigenlijke probleem niet veel dieper? Is de maatschappij wel klaar voor het verpleeghuis? Ik denk van niet. Vreemd gedrag, moeilijk gedrag, schaamtevol gedrag, het komt allemaal voor. Mensen die de hele dag roepen, schreeuwen, naar het toilet moeten, voorwerpen verzamelen, huilen, claimen, agressief zijn. Het hoort er allemaal bij. We zullen dit moeten accepteren.

Afwijkend gedrag laat zich niet normaliseren door een wurgcontract

Pas wanneer de maatschappij hiervan doordrongen is, als ons beeld overeenkomt met de werkelijke situatie, kunnen we werken aan de broodnodige acceptatie van dit gedrag.

Zullen we alsjeblieft stoppen met het wegpoetsen en onder het tapijt vegen van bizar gedrag? Zodat de verzorgenden op verjaardagsfeestjes ook weer durven zeggen dat ze in de zorg werken, zonder zich voor hun prachtige beroep te hoeven schamen?

Ik ben ervan overtuigd dat alleen dan de verzorgenden werkelijk kunnen doen waar ze goed in zijn: zorgen. Zij zijn het die over de geweldige vaardigheid beschikken om te signaleren wanneer een bewoner naar het toilet moet en hier tijdig op inspringen. Hier hebben zij geen plascontract voor nodig.

En als iemand 36 keer per dag naar het toilet moet, zijn zij het die samen met de familie onderzoeken hoe vaak het wél haalbaar is iemand naar het toilet te brengen. Bijvoorbeeld ieder half uur een toiletronde. Samen.

Want drie keer per dag is inhumaan. Een blaas laat zich niet temmen en afwijkend gedrag laat zich niet normaliseren door een wurgcontract.
Volg en lees meer over:  OPINIE   NEDERLAND

LEZERSBRIEF

‘Ik kan soms wel huilen’

AD 04.11.2016 Deze krant krijgt veel brieven en mails. De mooiste, ontroerendste en interessantste pikken wij eruit. Eerder deze week werd bekend dat een Hellevoets verpleeghuis bij enkele bewoners met een ‘plascontract’ werkt. Bewoners mogen dan alleen op afgesproken tijd naar het toilet. Veel lezers reageerden op dit nieuws.

Laat je stem horen in het stemhokje en haal mijn collega’s niet zo naar beneden

Hebben wij vaste toiletrondes? Ja. Is dat een schande? Nee
De media zetten de verpleeghuiszorg ten onrechte in een kwaad daglicht. Welke jongere kiest straks nog voor de ouderenzorg? Elk verhaal heeft twee kanten. Een zorgleefplan wordt in samenspraak met de cliënt, of bij wilsonbekwaamheid, met de familie opgesteld en ondertekend. Ik werk zelf op een gesloten afdeling, met dementerende ouderen. Hebben wij vaste toiletrondes? Ja. Is dat een schande? Nee.

Dementerenden kunnen na verloop van tijd vaak niet meer aangeven of ze naar het toilet moeten. Als je het vraagt, is het antwoord vaak ‘nee’. Gaan wij hierin mee, dan is het een kwestie van tijd dat iemand incontinent is. Dus wij proberen hem of haar over te halen om toch even naar het toilet te gaan en dat lukt ook vaak. Hier voorkomen we problemen mee, zoals incontinentie maar ook blaasontsteking of obstipatie.

Mensen worden ook naar het toilet gebracht na het uit bed komen en bij het naar bed gaan. Geeft iemand aan, tussen de rondes door, naar het toilet te moeten? Prima. We hebben ook mensen gehad die erg gefixeerd waren op het toilet. Zij wilden elke vijf minuten. En dan niets doen natuurlijk. Dan worden er afspraken gemaakt, in samenspraak met familie.
En er wordt uitgezocht wat de oorzaak kan zijn. Die heeft vaak met toiletgang te maken.

We laten de familie veel meer meedenken dan tien jaar geleden. Dat er problemen zijn in de zorg, is duidelijk. Wij krijgen steeds meer taken en geen extra personeel. Maar laat je stem horen in het stemhokje en haal mijn collega’s niet zo naar beneden. Het moet vanuit Den Haag komen, wij roeien met de riemen die we hebben.

Monique Duinhouwer, Zierikzee.

Ik sta alléén voor 35 dementerende ouderen

Ik kan soms wel huilen
Na de pyjamadagen de plasmomenten! Gaan er nou eens ogen open in het kabinet? Ik werk zélf in de zorg en ik weet dat er met incontinentiemateriaal goed moet worden omgesprongen. Dus wordt er niet zomaar een ‘luier’ omgedaan, zoals wordt beweerd. Verschrikkelijk! Wanneer is dat gedonder nou eens afgelopen?

Waar ik werk wordt een prachtig nieuw zorgcomplex gebouwd. De directeur, regiomanager én de manager daaronder lopen rond met opgestoken staart, trots als een pauw. Maar als je kijkt naar de nachtelijke bezetting, maak ik me zorgen. Ik sta alléén voor 35 dementerende ouderen. Wij, alle verzorgenden die het beste voor hun bewoners willen, worden langzaam uitgeknepen. Hoe moet dit nu verder? Wie is verantwoordelijk als er ongelukken gebeuren? Ik kan soms wel huilen, aldus Rianne Pon, Zuid-Beijerland.

Verpleeghuizen Careyn door ‘plascontract’ opnieuw in opspraak

Elsevier 02.11.2016 Verpleeghuis Grootenhoek in Hellevoetsluis instrueert het personeel om patiënten maximaal drie keer per dag naar de wc te laten gaan. In de Tweede Kamer wordt verontwaardigd gereageerd op de gang van zaken, die typerend lijkt voor zorgorganisatie Careyn.

In het verpleeghuis van Careyn in Hellevoetsluis klagen familieleden van patiënten dat bewoners maar drie keer per dag naar de wc mogen. RTV Rijnmond stuitte op formulieren waarop de toilettijden worden gedicteerd: elf, twee en zes uur. Als bewoners vaker willen, wordt er moeilijk gedaan. Wachttijden voor het toilet zijn eerder regel dan uitzondering.

Politiek noemt behandeling ouderen ‘schandalig’
Harry Luik, bestuurder van de verantwoordelijke zorgorganisatie Careyn, wil niet ingaan op individuele gevallen. ‘Mensen die dementerend zijn, zijn vaak rusteloos en willen soms wel 36 keer naar de wc. Wat wij dan vaak doen, is dat wij hen helpen in hun behoefte om zo normaal mogelijk naar het toilet te kunnen. Als het even kan faciliteren we het wc-bezoek uiteraard.’

‘Slechtste verpleeghuizen van Nederland’ herkennen kritiek niet

Kamerleden vragen staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) om opheldering. Geert Wilders noemt de gang van zaken ‘schandalig’. Sjoerd Potters van de VVD zegt dat ‘je er niet aan moet denken dat bejaarden eerst een plascontract moeten tekenen voordat ze naar een verpleeghuis mogen’. Henk Krol (50PLUS) vraagt zich af ‘in wat voor land we leven.’

Veel meer problemen bij verpleeghuizen Careyn
De berichtgeving over Careyn, eigenaar van 29 verpleeghuizen in Utrecht, Zuid-Holland en Brabant, komt niet uit het niets: de instelling staat op de zwarte lijst van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en als enige krijgt Careyn een ‘interventieteam’ over de vloer. Die moet erop toezien dat de kwaliteit van de zorg, die soms ernstig tekort schiet volgens IGZ, snel wordt verbeterd.

Syp Wynia: Marktwerking in de zorg is vooral een machtsstrijd tussen politici

In het AD vertelt een leidinggevende van Careyn dat de plaatsing op de zwarte lijst terecht is. Volgens hem is het niveau van de verzorging in veel gevallen te laag, staan overal volle wasmanden en stinken de afdelingen naar pis. ‘Op dit moment zou ik mijn moeder niet onderbrengen bij een van onze huizen.’

Emile Kossen (1992) is sinds september 2015 online redacteur bij Elsevier. Portefeuilles/interesses Verenigde Staten Europese Unie Politiek Tech

Tags: Careyn Hellevoetsluis Henk Krol Verpleeghuis verpleeghuizen Zorg

Kamer wil opheldering over ‘plascontract’ verpleeghuis

AD 02.11.2016 De Tweede Kamer wil niet dat verpleeghuizen vastleggen hoe vaak bewoners per dag naar het toilet mogen. Ze reageert op het bericht van RTV Rijnmond dat zoiets momenteel wel gebeurt in een verpleeghuis in Hellevoetsluis. Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) moet de Kamer woensdag voor 18.00 uur opheldering geven over de situatie in Hellevoetsluis. Ook moet van de VVD in de brief komen te staan dat dit ‘plasbeleid’ ,,per direct” wordt gestopt.

>Henk Krol   ✔@HenkKrol

Kamervragen van #50PLUS over het bericht dat een verpleeghuis bepaalt dat patiënten maximaal 3 keer op een dag naar het toilet mogen.

10:08 PM – 1 Nov 2016

Dit belachelijke gedrag van het verpleeghuis moet vandaag nog stoppen. Zo gaan we niet met onze ouderen om, alduys Sjoerd Potters (VVD).

Een meerderheid van de Kamer wil opheldering. ,,In wat voor land leven we?”, vraagt Henk Krol (50PLUS) zich af. Schandalig, vindt Geert Wilders (PVV). 

,,Je moet er toch niet aan denken dat je ouders eerst een plascontract moeten tekenen voordat ze naar het verpleeghuis mogen. Hier moet vandaag nog duidelijkheid over komen”, aldus Sjoerd Potters (VVD).

,,Dit belachelijke gedrag van het verpleeghuis moet vandaag nog stoppen. Zo gaan we niet met onze ouderen om.” Ook de PvdA wil weten hoe het zit.

Heel vervelend
Verpleeghuis Grootenhoek, onderdeel van zorginstelling Careyn, zegt de ontstane verontrusting heel vervelend te vinden. ,,Het is voor het personeel en voor de bewoners van het verpleeghuis jammerlijk om zo te worden neergezet en geeft weer gedoe over de situatie in verpleeghuizen”, aldus een woordvoerder.

Hij benadrukt dat de toiletafspraken geen algemeen beleid zijn, maar dat in individuele gevallen in een zorgplan wel afspraken worden gemaakt. Daarbij gaat het om een deel van de bewoners in het verpleeghuis die lijden aan dementie of incontinentie. Als patiënten dat wensen, kunnen de toiletafspraken worden aangepast, aldus de woordvoerder.

Rusteloos
Ook bestuurder Harry Luik van Careyn laat weten dat het voorkomt dat personeel afspraken maakt met bewoners om de werkdruk omlaag te brengen. ,,Dementerenden zijn vaak rusteloos en willen soms wel 36 keer naar de wc. Vaak helpen wij hen in hun behoefte om zo normaal mogelijk naar het toilet te kunnen. Als het even kan faciliteren we het wc-bezoek uiteraard.”

Careyn komt voor op de lijst van verpleeghuizen die slecht presteren. De lijst werd onlangs bekendgemaakt door staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) nadat verschillende partijen in de Tweede Kamer daar op hadden aangedrongen.

‘Oma plaste uit wraak in haar broek’

De 80-jarige oma van Samantha van Rookhuizen (41) verhuisde na een flinke heupoperatie naar verpleeghuis Grootenhoek. ,,Ik vond het mensonterend”, vertelt de kleindochter aan RTL Nieuws. Ook oma zelf had dat door. ,,Ze plaste in haar broek, zó boos was ze. ‘Nu hebben jullie nog meer werk aan mij’, zei ze erbij.”

De 80-jarige vrouw woonde in totaal driekwart jaar in het tehuis: ze overleed in 2011. ,,Het was vijf jaar geleden al zo. Ik weet nog dat mijn moeder en ik bij haar sterfbed stonden en dat ik tegen mijn moeder zei: ‘Mam, als jij ooit naar een bejaardentehuis moet, zal ik je nóóit hiernaartoe brengen’. Ik vind het heel erg dat mijn oma hier de laatste maanden van haar leven heeft doorgebracht. Als ik dit van tevoren had geweten, had ik een andere plek voor haar uitgezocht.”

Elsevier 02.11.2016   Drie keer per dag naar wc: Kamer woedend over verpleeghuis Careyn     Lees meer

Haags Cato op nieuwe ‘zwarte lijst’ verpleeghuizen

AD 31.10.2016 Het Haagse Cato staat onder ‘intensief vervolgtoezicht’ van de gezondheidsinspectie. Het is één van de acht aanbieders in Nederland, waar de inspectie zich de meeste zorgen om maakt. Dat maakte de waakhond deze avond bekend.

Het orgaan publiceerde een geüpdate versie van de beruchte ‘zwarte lijst’ van verpleeghuizen, die in juli voor het eerst verscheen. Daar staan drie nieuwkomers op, waaronder Cato. Twee andere Haagse partijen, Florence en WZH, zijn zorgenkindje af en schoven van categorie 1 op naar categorie 2.

Cato biedt seniorenwoningen en verpleeghuiszorg op acht locaties in Den Haag. Op 18 augustus dit jaar werd de organisatie al op de vingers getikt. Cato kreeg een aanwijzing voor de locaties Bezuidenhout en Carel van den Oever en moest binnen zes weken de onvolledige cliëntdossiers op orde te brengen.

Inspectie stuurt interventieteams naar verpleeghuizen

NU 31.10.2016 De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft verstrekkende maatregelen genomen bij drie verpleeghuisinstellingen omdat daar de medicatieveiligheid niet voldoet. Dat heeft staatssecretaris Martin van Rijn bekendgemaakt.

Van Rijn heeft maandag voor de tweede keer een lijst vrijgegeven van verpleeghuizen waar de grootste zorgen over zijn. Vijf van de elf verpleeghuizen die afgelopen zomer voor het eerst op de lijst stonden hebben zich niet aan het intensiefste toezicht weten te ontworstelen en staan er nog steeds op.

Omdat er drie (kleine) nieuwe instellingen op de lijst zijn geplaatst, telt die nu acht verpleeghuisinstellingen.

De instellingen die in september (nog) onder intensief toezicht stonden, zijn Avondrust, Care Residence Zonnestraal, Beweging 3.0, Careyn, Cato, Humanitas, Laurens en Warande.

Verhoogd risico

De staatssecretaris liet ook weten dat, sinds de start van het extra toezicht in 2015, bij 111 van de 150 verpleeghuisinstellingen waar sprake was van een verhoogd risico de kwaliteit inmiddels op orde is. Daar is geen extra toezicht van de inspectie meer nodig.

“Laat ik duidelijk zijn: ik wil dat de kwaliteit zo snel mogelijk verbetert in alle verpleeghuizen waar dat nodig is. Gelukkig is er door er bovenop te zitten echt vooruitgang geboekt in de afgelopen periode. Bij 111 instellingen is het extra toezicht ondertussen overbodig”, stelt Van Rijn.

Lees meer over: IGZ Verpleeghuizen Zorg

Drie nieuwe verpleeghuizen op zwarte lijst zorginspectie

AD 31.10.2016 De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft drie nieuwe verpleeghuizen op de zwarte lijst gezet. Het gaat om verpleeghuizen om: Cato uit Den Haag, Care Residence Zonnestraal uit Hilversum en Avondrust in Veenendaal. Zij presteren onder de maat.

De IGZ begon afgelopen zomer met het bekendmaken van de lijst. Bij de lancering stonden er elf verzorgingstehuizen op. Bij drie van hen voldeed de medicatieveiligheid niet. Vijf van die instellingen hebben zich niet aan het meest intensieve toezicht weten te ontworstelen en staan er nog steeds op. Dat zijn: Careyn, Humanitas, Laurens, Beweging 3.0 en Warande.

Bij één van de instellingen, Stichting Careyn, is zelfs een interventieteam ingezet. Het is de eerste keer dat dit gebeurt, en dat bij één van de grootste instellingen van het land. Careyn heeft 29 verpleeghuizen in de provincies Utrecht, Noord-Brabant en Zuid-Holland. Daarin wonen 2400 mensen.

Met de drie (kleine) nieuwkomers zijn er momenteel dus acht instellingen die niet goed scoren en in september (nog) onder intensief toezicht stonden. De inspectie neemt extra maatregelen om de situatie in de verpleeghuizen te verbeteren. Zo hebben vier van de acht instanties een bestuurlijke aanwijzing gekregen en krijgen de vier andere verscherpt toezicht.

Ik wil dat de kwaliteit zo snel mogelijk verbetert in alle verpleeghuizen waar dat nodig is, aldus Staatssecretaris Martin van Rijn

Van Rijn
Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) laat ook weten dat, sinds de start van het extra toezicht in 2015, bij 111 van de 150 verpleeghuisinstellingen waar sprake was van een verhoogd risico de kwaliteit inmiddels op orde is. Daar is geen extra toezicht van de inspectie meer nodig.

De drie nieuwe (kleine) instellingen op de zwarte lijst maakten al onderdeel van de eerdere 150 verpleeghuizen met verhoogd risico.

,,Laat ik duidelijk zijn: ik wil dat de kwaliteit zo snel mogelijk verbetert in alle verpleeghuizen waar dat nodig is. Gelukkig is er door er bovenop te zitten echt vooruitgang geboekt in de afgelopen periode. Bij 111 instellingen is het extra toezicht ondertussen overbodig. Waar nog verbeteringen nodig zijn, treedt de inspectie handhavend op”, aldus Van Rijn.

OPROEP

Steun Hugo’s kruistocht, en geef uw stem aan ‘Ma’

AD 31.10.2016 Omroep MAX-directeur Jan Slagter breekt een lans voor het ontroerende boek ‘Ma’ dat AD-columnist Hugo Borst over zijn dementerende moeder schreef. Slagter mist het boek tussen de nominaties voor de NS Publieksprijs en roept ‘alle liefhebbers’ op het toch te nomineren via ns.publieksprijs.nl. ,,Het is onterecht dat ‘Ma’ niet genomineerd is”.

,,In de week dat Hugo Borst alomtegenwoordig was in de media met zijn manifest over de ouderenzorg, werden ook de genomineerde boeken voor de NS Publieksprijs bekendgemaakt. Stuk voor stuk bijzondere boeken: Neem een geit, De verwarde cavia, De Amerikaanse prinses, Gij nu, As in tas en Pogingen iets van het leven te maken.

,,Zeker die laatste titel, van Hendrik Groen, heeft mijn sympathie, al was het maar omdat we bij omroep Max een dramaserie op basis van dit boek gaan maken. Plaats van handeling: een verzorgingshuis. Maar ik mis een ander belangrijk boek, dat zich in een verpleeghuis afspeelt: ‘Ma’, van Hugo Borst.

Lees ook

Ontroerend Mijn Ma op de planken

Lees meer

Tussen de twee boeken is één groot verschil: het boek van Hendrik Groen is fictie, verzonnen dus, terwijl Hugo de schrijnende werkelijkheid beschrijft, aldus Jan Slagter.

Inkijkje
,,Tussen de twee boeken is één groot verschil: het boek van Hendrik Groen is fictie, verzonnen dus, terwijl Hugo de schrijnende werkelijkheid beschrijft.

,,Voor wie het heeft gemist: Hugo’s moeder, die aan alzheimer lijdt, woont in een verpleeghuis en in ‘Ma’ schetst hij een mooi, indringend beeld van haar, ook omdat hij herinneringen aan vroeger ophaalt.

,,Tegelijk krijgt de lezer een inkijkje in de ouderenzorg anno nu. Hoe raden van bestuur falen in de uitoefening van hun functie. Hoe managers zich schuldig maken aan wanbeleid. Hoe het personeel z’n best doet, en welke bureaucratische hindernissen het daarbij ondervindt. Zo wordt meteen duidelijk waarom Hugo met het manifest ‘Scherp op ouderenzorg’ naar buiten kwam.

Aandacht
,,Wat mij betreft gaan zijn tien punten nog niet ver genoeg. Zelf ben ik bezig met het opzetten van een kleinschalige woonvorm voor ouderen met dementie in Rotterdam, voor 24 ouderen. Daarbij wil ik op iedere acht bewoners drie zorgmedewerkers (Hugo vraagt om twee medewerkers op een groep van acht).

,,De zorg heeft dus ook míjn speciale aandacht. Dat zou welbeschouwd voor iedereen moeten gelden: er zijn maar weinig mensen die níet met ouderenzorg te maken krijgen, het niveau van de zorg gaat dus iedereen aan.

Steun de kwetsbare ouderen en de medewerkers in de ouderenzorg, stem op Ma.

Nogmaals Slagter.

Stem op Ma!
,,Terug naar het boek van Hugo. Het gaat mij er niet om dat ‘Ma’ de NS Publieksprijs wint, maar ik vind het onterecht dat zijn boek niet tussen de genomineerde titels staat. Eigenlijk is er maar één voorwaarde in de verder wat schimmige verkiezing, en dat is dat het tot de best verkochte titels van het jaar hoort. Daaraan voldoet ‘Ma’ met bijna honderdduizend verkochte exemplaren ruim.

,,Het mooie is nu dat we daar met z’n allen iets aan kunnen doen, het is immers een publieksprijs, dus het staat eenieder vrij op een ander boek te stemmen dan op een van de zes door de CPNB genomineerde titels. Ik roep daarom alle liefhebbers van de kroniek en de kruistocht van Hugo op om via nspublieksprijs.nl op ‘Ma’ te stemmen, zodat het alsnog meedoet bij de verkiezing. En zodat het onderwerp – hoe houden we de verpleeghuizen menselijk – weer een beetje extra aandacht krijgt. Want dat verdient het.

,,Steun de kwetsbare ouderen en de medewerkers in de ouderenzorg, stem op Ma.”

De Meente is weer van de zwarte lijst: ‘We hebben hier goede zusters’

Trouw 28.10.2016 De Meente is weer van de zwarte lijst van de Inspectie voor de Gezondheidszorg af. De bewoners begrepen toch al niet waarom hun huis erop stond.

Nou, de verzorging was best. Oké, ze haalden me wel wat vroeg uit bed, rond zeven uur, aldus Bertus Bakker, inwoner De Meente.

“Zelfs de kippen zijn oud hier”, lacht Bertus Bakker (92) bij de kippenren op de binnenplaats van De Meente, hét verzorgingshuis van Genemuiden.

Na een graai in de ren tovert de gepensioneerde bouwvakker twee piepkleine eieren tevoorschijn. Eigenlijk zouden het er meer moeten zijn, maar de bejaarde beestjes houden van hun gemak, lacht hij.

Dat IJsselheem, waar De Meente onder valt, tot een maand geleden op de zwarte lijst van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) prijkte, kan hij moeilijk bevatten. “Momenteel heb ik weinig zorg nodig, maar een tijdje geleden hebben ze er bij mij een pacemaker ingedrukt. Nou, de verzorging was best. Oké, ze haalden me wel wat vroeg uit bed, rond zeven uur. Voor mij is acht uur ook prima.”

IJsselheem is een verhaal apart. Tot grote verbazing van het bestuur prijkte de organisatie in juli met tien andere instellingen met het cijfer ‘1’ op de zwarte lijst, de slechtst denkbare notering. Waar de andere instellingen nog steeds een ‘1’ hebben, of hooguit ‘2’ of een ‘3’, is IJsselheem sinds eind september alweer van de lijst verdwenen.

Een administratieve kwestie

Het draait om de regeltjes, en hoe je die noteert. Of wij goede zorg verlenen, dat lijkt van ondergeschikt belang, aldus Ciska Koerhuis, verzorgende.

© anp.

Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

Volgens regiomanager Hermien van Helsdingen was het in feite een administratieve kwestie. “Qua registratie was het volgens de Inspectie niet op orde. Zo werd de temperatuur van de koelkast niet altijd goed bijgehouden, of ontbraken de handtekeningen van de families onder de zorgplannen. Ik begrijp het probleem, maar met alle respect: onze medewerkers zijn praktisch ingestelde mensen. Die willen niet achter een computer zitten. Die willen zorg verlenen.”

Eind maart bleek uit een herbezoek van de Inspectie dat de kwestie grotendeels was opgelost. Maar omdat het onderzoek voor het opstellen van de lijst een paar weken eerder was beëindigd, kwam dat net te laat.

Verzorgende Ciska Koerhuis zegt dat ze er in het dorp op werd aangesproken. “Ze zeiden: Wat is er aan de hand? Ik zei: Het draait om de regeltjes, en hoe je die noteert. Of wij goede zorg verlenen, dat lijkt van ondergeschikt belang.” Op de dagbesteding, waar een handjevol ouderen een taart bakt, rakelt het begrip ‘zwarte lijst’ het oude zeer snel weer op. Els Visscher, een bewoner van de aanleuningwoningen, vindt het gemeen dat de Inspectie onjuiste ‘proaties’ rondstrooide. “Het is eten is goed, de verzorging is goed en het drinken ook. Er is zelfs af en toe een glaasje.”

Op zaterdag is er vis met rijst, net als in het dorp. Hier leeft het idee: De Meente is van ons allemaal. Daar moet je niet aankomen, aldus Hermien van Helsdingen, regiomanager.

Als ze in tranen uitbarst, vindt Van Helsdingen het tijd om de ruimte te verlaten. “Dit kan snel gebeuren bij kwetsbare ouderen”, licht ze toe. Maar wat ook meespeelt: “De Meente is het enige verzorgingshuis van Genemuiden. Op zaterdag is er vis met rijst, net als in het dorp. Hier leeft het idee: De Meente is van ons allemaal. Daar moet je niet aankomen.”

Bij de kippenren windt de 92-jarige Bakker zich intussen op over een verdwenen haan. Een verzorgster lag er tijdens haar slaapdienst van wakker. “Niet slapen? Ze moet acht geven”, bromt hij. De eieren, die moet de bezoeker meenemen, hij staat erop. “Ze zijn van goede kwaliteit, probeer maar. Als u er toch ziek van wordt, kom dan maar terug. We hebben hier goede zusters.”

Verwant nieuws;

Meer over; Gezondheidszorg Gezondheid

Oproep familie slecht verpleeghuis

Telegraaf 27.10.2016 Vijf verpleeghuizen presteren ondanks een eerdere waarschuwing nog steeds ondermaats. Careyn, Humanitas, Laurens, Beweging 3.0 en Stichting Antroz blijven in de zorgelijke categorie. Woont een familielid van u of iemand anders uit uw omgeving in een van deze verpleeghuizen? Dan komt De Telegraaf graag met u in contact.

Mail uw naam en telefoonnummer naar e.gabeler@telegraaf.nl en/of r.steenhorst@telegraaf.nl.

‘Nog altijd zorgen over vijf verpleeghuizen van zwarte lijst IGZ’

NU 27.10.2016 Vijf van de verpleeghuizen die eerder op een zwarte lijst voor verpleeghuizen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) stonden, krijgen in de nieuwe versie in oktober opnieuw de negatiefste beoordeling, zo blijkt uit een rondgang van vakblad Zorgvisie langs de verpleeghuizen.

Toen de lijst in juli uitkwam waren er grote zorgen over de kwaliteit van elf verpleeghuizen. Van die instellingen zijn de zorgen onveranderd bij Careyn in Utrecht en Zuid-Holland, Humanitas in Rotterdam, Laurens, Beweging 3.0 en de voormalige stichting Antroz. Al deze instellingen vallen in een categorie 1, de zwaarste categorie die de Inspectie hanteert, meldt Zorgvisie.

Enkele instellingen zeggen inmiddels verbeteringen aangebracht te hebben of stellen momenteel nog met verbetertrajecten bezig te zijn.

De publicatie van de lijst leidde in juli leidde tot veel ophef onder medewerkers en bewoners. Verpleeghuizen noemden de IGZ-lijst achterhaald en vinden dat ze onterecht negatief in het nieuws kwamen. De Tweede Kamer vroeg om een geactualiseerde lijst, die volgens Zorgvisie begin volgende week bekend gemaakt wordt door de Inspectie.

Staatssecretaris Van Rijn heeft gezegd mogelijk in te gaan grijpen wanneer de zorg in de verpleeghuizen in oktober niet weer op niveau zou zijn.

Lees meer over: IGZ Verpleeghuizen Zorg

Zwarte lijst verpleeghuizen

Telegraaf 27.10.2016 Van de elf verpleeghuizen die deze zomer op een zwarte lijst van de Inspectie voor de Gezondheidszorg stonden, staan er nog vijf op de nieuwe lijst die maandag gepubliceerd wordt. Dat concludeert Zorgvisie na een rondgang langs de betrokken verpleeghuizen.

Careyn, Humanitas, Laurens, Beweging 3.0 en Stichting Antroz blijven in de zorgelijke categorie 1. Zes andere verpleeghuizen hebben voortgang geboekt en gingen naar categorie 2 of zelfs 3.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Zes verpleeghuizen geschrapt van zwarte lijst

Trouw 27.10.2016 De gewraakte zwarte lijst van de inspectie voor volksgezondheid (IGZ) telt nog maar vijf van de oorspronkelijke elf verpleegzorginstellingen. Zes andere instellingen hebben zich in de afgelopen vier maanden zo verbeterd dat ze van de lijst zijn afgevoerd.

Drie instellingen hebben flinke vorderingen gemaakt.

Er zijn ook nieuwkomers: verpleeghuizen waar de inspectie pas onlangs ernstige tekortkomingen heeft geconstateerd, waar de zorg is verslechterd of onvoldoende verbeterd.

Dat blijkt uit een inventarisatie van deze krant onder 150 zorginstellingen die de inspectie sinds 2015 onderzocht. De resultaten daarvan werden op 5 juli gepubliceerd. Over elf instellingen maakte de inspectie zich toen grote zorgen, omdat het medicatiebeleid niet op orde was en de veiligheid van bewoners niet kon worden gegarandeerd. Zij werden onder verscherpt toezicht gesteld.

Inmiddels hebben drie van deze instellingen flinke vorderingen gemaakt: Evean Zorg Amsterdam, Zorggroep Groningen en IJsselheem hebben de kwaliteit van hun verpleeghuizen zo verbeterd dat het toezicht is opgeheven.

Drie andere instellingen staan nog wel onder toezicht, maar het ‘verscherpt’ is eraf: het gaat om Stichting Amstelring Groep, Florence en Stichting Woonzorgcentra Haaglanden, het verpleeghuis waarin de moeder van staatssecretaris Martin van Rijn woont.

Nieuwe instellingen op lijst

Wanneer de herziene lijst wordt gepubliceerd is niet bekend. De IGZ wil op dit moment ook niet zeggen hoeveel nieuwe zorginstellingen er op de zwarte lijst staan: verpleeghuizen die recent onder verscherpt toezicht zijn geplaatst.

Eén daarvan is in elk geval Avondrust in Veenendaal: daar gaat het volgens de inspectie mis met medicatieveiligheid, ook is er onvoldoende deskundig personeel. Aan ‘inzet en goede wil’ ontbreekt het daarentegen niet. Volgens het management van Avondrust is de sfeer er ‘open en warm’.

Er was veel ophef over de eerste versie van de lijst in juli. Voor het personeel was alle negatieve publiciteit, zegt Bernadet Naber van Actiz, de koepel van zorgorganisaties. “Mensen kwamen echt huilend op het werk: ‘Ik loop me de benen uit het lijf en dan word ik in de pers zó weggezet’.”

Verwant nieuws;

Meer over; Gezondheid Gezondheidszorg

‘Vijf verpleeghuizen staan nog steeds op zwarte lijst’

AD 27.10.2016 Van de elf verpleeghuizen die deze zomer op een zwarte lijst van de Inspectie voor de Gezondheidszorg stonden, staan er nog vijf op de nieuwe lijst die aanstaande maandag bekend wordt gemaakt.

Dat concludeert het vakblad Zorgvisie na een rondgang langs de betrokken verpleeghuizen.

De verpleeghuizen Careyn, Humanitas, Laurens, Beweging 3.0 en Stichting Antroz blijven in de zorgelijke categorie 1, de ‘zwarte lijst’.

Dat betekent dat de zorg in de zes andere verpleeghuizen is verbeterd. Sommige huizen zijn van categorie 1 naar categorie 3 verplaatst, en de huizen Ijsselheem en Zorggroep Groningen zijn van de lijst verdwenen.

Lees ook

Personeel Laurens legt morgen werk neer

Lees meer

‘Er is een rampenplan nodig zodat we iets kunnen doen aan de problemen in de ouderenzorg’

RTVWEST 26.10.2016 Ruim 45.000 stemmen zijn er al uitgebracht op de speciale website van Hugo Borst en Carin Gaemers. Dat vertelt het duo in het radioprogramma Studio Haagsche Bluf van Omroep West. Borst en Gaemers lanceerden dinsdag een zorgmanifest om aandacht te vragen voor de ouderenzorg in Nederland.

‘Het was echt een explosie’, reageert Borst op de vraag van presentator Tjeerd Spoor hoe er op het manifest gereageerd is. ‘Ik ga ervan uit dat we nu ook wel weer over dit getal heen zijn gegaan. En ik hoop wel dat de mensen die bijvoorbeeld mantelzorger of sociaal bewogen zijn naar onze website gaan en het manifest ondertekenen. Daar doen ze namelijk iedereen een plezier mee.’

De moeder van Borst is dement en woont in een verpleeghuis van de Rotterdamse zorginstelling Laurens. Ook de moeder van Gaemers woonde daar, tot zij twee jaar geleden overleed. Vanwege de in hun ogen abominabele ouderenzorg in Nederland stelde het tweetal een lijst op van tien punten die moeten veranderen in de ouderenzorg. Die lijst, Scherp op Ouderenzorg, werd dinsdag gepubliceerd in het AD.

‘We moeten een rampenplan maken’

‘Het grote probleem is dat er al heel vaak gesproken is over de ouderenzorg in ons land, maar dat iedereen op elkaar wacht. De zorginstellingen of brancheorganisaties schuiven alles naar elkaar toe’, legt Gaemers uit. ‘Terwijl we eigenlijk gewoon een rampenplan zouden moeten maken en moeten aanpakken alsof bijvoorbeeld de Deltawerken zijn doorgebroken.’

Borst: ‘Je kunt de situatie in de ouderenzorg een beetje vergelijken met het piramidespel van de Amerikaan Bernard Madoff. Hij had de financiële waardepapieren zo vaak versnipperd en verkocht dat niemand meer wist wat de waarde hiervan was. En dat zie je nu ook in de ouderenzorg. Er heerst apathie en niemand weet meer waar de verantwoordelijkheid ligt.’

Waakhond

Met hun manifest hoopt het tweetal hier een einde aan te maken. Toch zien ze zichzelf vooral als waakhond, niet als degenen die dé oplossing hebben. Gaemers: ‘Hoe meer steunbetuigingen we krijgen, hoe duidelijker we aan de politici en bewindvoerders kunnen laten zien dat we het zat zijn hoe onze ouderen verkommeren. Dus aan iedereen: blijf je stem geven!’

Meer over dit onderwerp: OUDERENZORG ZORGMANIFEST

Hugo Borst praat over ouderenzorg in Studio Haagsche Bluf

RTVWEST 26.10.2016 Hugo Borst is woensdagavond te gast in het radioprogramma Studio Haagsche Bluf van Omroep West. De columnist komt praten over de ouderenzorg in Nederland, die in zijn ogen veel beter kan en moet.

De moeder van voetbaljournalist Borst is dement en woont in een verpleeghuis van de Rotterdamse zorginstelling Laurens. Borst schreef deze zomer een brief aan staatsecretaris Martin van Rijn over de volgens hem abominabele ouderenzorg in Nederland.

Samen met Carin Gaemers van zorginstelling Laurens stelde hij een lijst op van tien punten die moeten veranderen in de ouderenzorg in Nederland. Die lijst, Scherp op Ouderenzorg, werd dinsdag gepubliceerd in het AD.

Fatsoen

‘Ouderenzorg is geen schadepost maar een kwestie van fatsoen’, vindt Borst. Hij pleit onder meer voor minder administratieve rompslomp, een verplichte ballotage voor bestuurders en toezichthouders en meer aandacht voor ouderen.

Borst is tussen 18.00 en 19.00 uur te gast bij Tjeerd Spoor in het laatste uur van Studio Haagsche Bluf.

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG RADIO HUGO BORSTSTUDIO HAAGSCHE BLUF

Zorgmanifest Borst raakt twintigduizend lezers in het hart

AD 25.10.2016 Het zorgmanifest dat Hugo Borst en Carin Gaemers gisteren lanceerden heeft duizenden lezers in het hart geraakt. Ruim 21.000 steunbetuigingen kwamen er al binnen op een speciale website. In het manifest legt Borst puntsgewijs uit hoe we volgens hem beter voor onze hulpbehoevende ouderen kunnen zorgen.

Dit is enorm en geeft wel aan hoe dit leeft en dat wat wij naar voren brengen dus heel breed gedeeld wordt, aldus Carin Gaemers.

Gaemers is overweldigd door de enorme stapel reacties. ,,Dit is enorm. Wij krijgen in één dag de helft van het aantal reacties bij elkaar die nodig zijn voor een burgerinitiatief. Dat geeft wel aan hoe dit leeft  en dat wat wij naar voren brengen dus heel breed gedeeld wordt.”

Volgens Gaemers is het nu de taak van de politiek om er ook echt eens iets aan te doen. ,,We zien in Nederland initiatieven waar het wel goed gaat. Maar wat wij niet snappen is waarom dat niet overal lukt. Het is genoeg geweest. Doe er nu iets aan.”

Wie het manifest ook wil ondersteunen kan terecht op de website van Scherp op Ouderenzorg.

Lees ook

Zorgmanifest maakt veel los: ‘Tijd dat er een keerpunt komt’

Lees meer

Hugo Borst en Carin Gaemers © Jerry Lampen

‘Aandacht voor zorgmanifest is overweldigend’

AD 25.10.2016 AD-columnist Hugo Borst is blij met de ruim achtduizend handtekeningen die hij tot nu toe heeft ontvangen op zijn zorgmanifest. In de verklaring legt Borst uit hoe we volgens hem beter kunnen omgaan met de ouderenzorg.

,,De aandacht is overweldigend en dat is fijn, want uiteindelijk moet dat leiden tot betere ouderenzorg en een veranderd politiek beleid. Ik ben er heel optimistisch over”, aldus Borst.

Lees ook

Zorgmanifest maakt veel los: ‘Tijd dat er een keerpunt komt’

Lees meer

Volgens de columnist zijn politieke partijen het op hoofdlijnen met zijn zorgmanifest eens. ,,Als de debatten over een paar weken plaatsvinden, dan hoop ik dat er wat gaat veranderen. Mocht dat niet zo zijn, dan gaan we de handtekeningen op onze site gebruiken. Jammer genoeg, zou ik bijna zeggen, want we hopen dat het zonder dat machtsmiddel kan.”

Zorgmanifest maakt veel los: ‘Tijd dat er een keerpunt komt’

AD 25.10.2016 Het zorgmanifest dat Hugo Borst gisteren met Carin Gaemers lanceerde heeft tot veel steunbetuigingen geleid. In het manifest legt Borstpuntsgewijs uit hoe we volgens hem beter voor onze hulpbehoevende ouderen kunnen zorgen.

Je hebt me geraakt Hugo, met je juiste woorden, aldus Jeanette Westerink.

Actiz, de organisatie van zorgondernemers, prijst het zorgmanifest van Borst en hoopt dat het de politiek zal wakkerschudden. ,,Na alle veranderingen en bezuinigingen wordt het tijd dat er een keerpunt komt”, zegt woordvoerder Bernadet Naber.

Volgens haar is het manifest van Borst een kans om een stem vanuit de samenleving te laten klinken. ,,We moeten ons als maatschappij vooral afvragen wat we in de toekomst kunnen en mogen verwachten van de ouderenzorg en wat we daarvoor over hebben.”

Verandering
Borst, die zelf ook vaak in een verzorgingstehuis is te vinden omdat zijn moeder daar verblijft, maakt zich druk om de verpleegzorg in Nederland. Hij en Gaemers hopen daar met het manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ verandering in te kunnen brengen. ,,Het doet pijn om te zien dat mensen die hun verstandelijke vermogens zijn kwijtgeraakt, te zien verpieteren”, aldus Borst.

Lintje
Op Facebook wordt het initiatief met veel enthousiasme ontvangen. ,,Je hebt me geraakt Hugo, met je juiste woorden. Iedereen heeft recht op goede zorg”, zegt Jeanette Westerink. Gaby Smith is enthousiast over de actie. ,,Deze man verdient een lintje!” Zegt ze. En Cor van Lievenoogen reageert: ,,Mijn ervaring met zorgverleners is dat dit vaak fantastische mensen zijn, die graag meer zouden willen doen. Maar zoals Hugo al zei, het zijn de bovenlagen waar het niet klopt.”

Oplossingen
Borst hoopt dat de politiek snel met oplossingen komt. ,,De politieke strijdbijl, die gehanteerd wordt in verband met de aankomende verkiezingen, die moet even begraven worden. Ik weet wel zeker dat ze dit gaan oplossen, want anders ben ik de afgelopen tijd met een kluitje in het riet gestuurd.”

Boze Borst: Het doet pijn om ouderen te zien verpieteren

AD 24.10.2016 Hugo Borst is boos. ,,Ik ben boos omdat het maar niet lukt om de verpleegzorg in Nederland te verbeteren.” Het manifest ‘Scherp op Ouderenzorg’ dat hij vandaag met Carin Gaemers lanceerde, moet daar snel verandering in brengen. ,,Het doet pijn om te zien dat mensen die hun verstandelijke vermogens zijn kwijtgeraakt, te zien verpieteren.”

Borst roept de politiek op om snel met oplossingen te komen. ,,Ze zijn allemaal voornemens om dit op te lossen. De politieke strijdbijl, die gehanteerd wordt in verband met de aankomende verkiezingen, die moet even begraven worden. Ik weet wel zeker dat ze dit gaan oplossen, want anders ben ik de afgelopen tijd met een kluitje in het riet gestuurd.”

Lees ook

Het manifest kunt u hier lezen en ondertekenen

Lees meer

Lees hier wat Hugo heeft gedaan sinds zijn brief aan Van Rijn

 AD 14.10.2016 AD-columnist Hugo Borst beschrijft hoe hij en Carin Caemers tot een manifest voor betere zorg voor hulpbehoevende ouderen kwamen. Van de veelbesproken open brief aan staatssecretaris Martin van Rijn in juli, tot talloze gesprekken met politici en ouderenverzorgers. Ondanks de meningsverschillen en politiek, één kern: goede zorg voor afhankelijke ouderen, dat moet uit ons hart komen.

Mantelzorgers slaan het gefrustreerd gade. Onze geliefden krijgen niet de zorg en aandacht die ze verdienen

Ik geef Messi net een hondenbrokje als vlak voor de uitzending de display van mijn telefoon oplicht. Het is de staatsecretaris. Twee uur eerder heeft Martin van Rijn al een sms gestuurd met onder andere de mededeling: We are in this together.

Die dag heb ik op de voorpagina van deze krant een open brief aan hem geschreven die zo begint: ‘Verwarde ouderen (…) aandachtig en liefdevol verplegen en hun veiligheid garanderen. Ik weet hoe dat veel beter kan.’ De brief eindigt zo: ‘Boze mantelzorgers, gefrustreerde verzorgers en leidinggevenden met een geweten zullen de verpleeghuiszorg in deze mensonterende vorm laten ploffen.’

Van Rijn zegt door het schrijven geraakt te zijn en staat erop elkaar de volgende dag te ontmoeten. Maar het EK voetbal is bezig, ik doe Studio France, zeg ik. Dan kom ik naar Hilversum, antwoordt hij.

Pas een maand later zien we elkaar. Ik besluit onze ontmoeting bewust even uit te stellen. De open brief was weliswaar aan de staatssecretaris gericht, maar niet alleen voor hem bedoeld. Wie deelt de boosheid over het akelige lot van veel verpleeghuisbewoners in dit land nog meer?

Niet alleen Van Rijn reageert. Laptop en telefoon slaan na de publicatie op hol. Mantelzorgers. Mensen uit de zorg. Een enkele leidinggevende van een zorginstelling. De teneur: het is nog veel erger dan je schrijft, het is 2 over 12, zo kan het niet langer, eindelijk trekt iemand zijn mond open.

Problemen
Niet alleen in de zorginstelling waar mijn moeder woont leidt onderbezetting tot problemen. In veel Nederlandse verpleeghuizen is het mis. Er zijn goede huizen, maar ook daar wordt op zorgmedewerkers roofbouw gepleegd. In de Randstad lijkt dit het ergst, waarschijnlijk omdat de bezettingsgraad daar het laagst is. Een hoog ziekteverzuim is het gevolg van die hoge werkdruk. Vervangend personeel is er soms niet en indien wel aanwezig dan wreekt zich dat uitzendkrachten de bewoners niet kennen. Mantelzorgers  slaan het gefrustreerd gade. Onze geliefden krijgen niet de zorg en aandacht die ze verdienen.

Niet alleen vanwege de bezoekjes aan mijn eigen moeder durf ik mezelf ervaringsdeskundige te noemen. Hoe vaak ik niet staande word gehouden. De e-mails die ik krijg. Elk individueel verhaal grijpt me naar de strot. In de alzheimercafé’s en bibliotheken waar ik wekelijks praat over mijn moeder, dementie en de haperende verpleeghuiszorg word ik door de meiden van de werkvloer bijgepraat over hoe het er bij hun verpleeghuis aan toe gaat. Conclusie: zelfs bij de huizen in de provincie (daar zijn meer vrijwilligers en is de sociale cohesie beter) lopen ze op hun tenen.

Jazeker, ik hoor ook weleens positieve verhalen. Natuurlijk. Een hemelgeschenk. Die zorginstellingen/verpleeghuizen doen het met hetzelfde budget goed. Fatsoenlijke zorg kan dus wel degelijk.

Lees ook

Het manifest kunt u hier lezen en ondertekenen

Lees meer

Hugo Borst en Carin Gaemers tijdens een plenair debat in de Tweede Kamer over personeelstekort in verpleeghuizen. © ANP

Hugo Borst en zijn moeder. © Margi Geerlinks

Voordat wij, bezorgde mantelzorgers, een dik klachtenboek konden overhandigen aan meneer Thepass gingen er twee maanden voorbij

Laurens
December 2015 komt er een pittige tante in mijn leven, Carin Gaemers. Haar ma zat in hetzelfde verpleeghuis als de mijne. Nadat haar moeder stierf bleef Carin haar werk als Cliëntenraadslid doen. Ze is ook lid van de Centrale Cliëntenraad van de zorginstelling Laurens. Carin, historicus, heeft veel verstand van verpleeghuiszorg en heeft een sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel.

Een paar dagen voor mijn open brief maakt de Inspectie voor de Gezondheid (IGZ) bekend dat 150 verpleeghuizen niet voldoende in staat zijn de juiste zorg te leveren. Bij 11 daarvan is de situatie zelfs zeer ernstig. Onder druk van de Tweede Kamer wordt de lijst openbaar gemaakt. Laurens zorginstelling (ma’s verpleeghuis valt daaronder) behoort tot die 11 slechtste. De IGZ heeft gezien dat het de spuigaten uitloopt.

‘Een schande,’ mokt bestuursvoorzitter Ids Thepass in het NOS Journaal. ‘Één groot onrecht naar onze medewerkers, klanten en familieleden.’ Meer bobo’s van slechte zorgorganisaties plengen krokodillentranen en dreigen, net als Laurens, naar de rechter te stappen. Wat niemand doet.

Drie weken later is de complete raad van bestuur gelukkig weg. Dat Laurens Zorginstelling op omvallen staat wordt deze bestuurders hard aangerekend. Wat Carin Gaemers en mij nog steeds dwars zit: bestuursvoorzitter Thepass en de zijnen regeerden op afstand. Vanuit hun ivoren toren hadden ze geen idee hoe het er op een woongroep aan toe gaat. Zelfs niet in tijden van crisis. Als Thepass zich al eens op een woongroep vertoonde, zag hij alleen wat hij wilde zien: Laurens leverde uitstekende zorg. Voordat wij, bezorgde mantelzorgers, een dik klachtenboek konden overhandigen aan meneer Thepass gingen er twee maanden voorbij. Hij heeft er in zijn laatste halfjaar niet eens op gereageerd. Ik denk dat toen het zaadje van mijn woede is geplant.

Cursus
Terwijl de politiek zijn zomerreces beleeft, zit VVD-zorgwoordvoerder Sjoerd Potters bij mij aan de keukentafel. Via via kennen we elkaar. Carin en ik krijgen een cursus Haagse manieren. We hebben het lang en breed over de zorg aan ouderen en wat me treft is Potters’ betrokkenheid. Zoiets is me twee maanden eerder op bezoek bij Mona Keijzer (CDA) ook al opgevallen: niet alle politici zijn kil. Zowel Potters (coalitie) als Keijzer (oppositie) balen enorm van de staat van de verpleeghuiszorg.

Carin en ik spreken na het zomerreces veel portefeuillehouders zorg. Wat is hun drijfveer? Bij Renske Leijten (SP) zou ik het (want zo herkenbaar) oerwoede willen noemen. Bij Henk Krol (50 +) de urgentie van de mantelzorger. Marith Volp (PvdA), Vera Bergkamp (D66) en Linda Voortman (GroenLinks) zijn geëngageerde vrouwen. Fleur Agema (PVV) laat zich een tikje verongelijkt leiden door echte boosheid en drift. We hopen haar nog te spreken.

We pleiten de politiek niet vrij, maar teveel zorg­in­stel­lin­gen worden gewoon beroerd geleid. Dat wil niet zeggen dat ze er niet zijn, goede bestuurders

Eensgezindheid
Er valt ons iets op. GroenLinks en SP denken in grote lijnen hetzelfde over betere verpleeghuiszorg als de VVD. Ze vinden dat er snel iets moet veranderen: werkdruk omlaag, regelgeving simpeler en een drastische mentaliteitsverandering bij de beleidsbepalers. En stevig ingrijpen van de staatsecretaris als zorgorganisaties slechte zorg leveren. SP wil daar trouwens meer geld voor uittrekken, GroenLinks en VVD niet. Die willen dat de overhead van dure zorginstellingen omlaag gaat. De besparing daarvan moet naar de directe zorg.

Verbaasd over zoveel eensgezindheid sturen we een mail met de suggestie eens met elkaar te gaan praten. Nog diezelfde week hebben Leijten, Voortman en Potters besloten samen een voorstel uit te werken. We spreken af elkaar op de hoogte te houden. Carin en ik geven onszelf op dat moment lacherig de status van lobbyist.

We zijn er halverwege al die gesprekken met woordvoerders namelijk ook achter gekomen dat het thema verpleeghuiszorg dringend moet worden losgekoppeld van de gebruikelijke haat en nijd in de Kamer. De enige kans op snelle maatregelen ligt in het depolitiseren van de gevoelige materie. Dat vinden ook Marith Volp (PvdA), Renske Leijten (SP), Henk Krol (50 +) en Vera Bergkamp (D66) verzekeren ze ons. Hopelijk denken Fleur Agema (PVV), Carla Faber (CU), Tunahan Kuzu (DENK) en Esther Ouwerhand (PvdD) er net zo over.

Gematigd optimistisch
Carin Gaemers en ik zijn na onze bezoekjes aan politiek Den Haag gematigd optimistisch over wat er de komende weken zal gaan gebeuren. Na de zorgspecialisten van de partijen praten we nu ook met fractievoorzitters. Ook aan hen vragen we of bij dit thema het debat vrij van politiek venijn kan zijn.

Met Halbe Zijlstra (VVD) en Diederik Samson drinken we koffie. Carin en ik brengen ActiZ ter sprake, die hautaine branchevereniging voor zorgbestuurders waarvoor in politiek Den Haag nou niemand een aardig woord overheeft. Ik knap op van Zijlstra’s cynisme over die club. Ons voorstel om elk lid van de raad van bestuur en de raad van toezicht van elke zorginstelling langs een ballotagecommissie te duwen doet Samsom euforisch opveren. Zijlstra heeft er ook niets op tegen.

Want daar, bij de bestuurders in de zorg, wringt de schoen behoorlijk. We pleiten de politiek niet vrij, maar teveel zorginstellingen worden gewoon beroerd geleid. Dat wil niet zeggen dat ze er niet zijn, goede bestuurders. Op onze tocht langs verpleeghuizen ontmoeten we bekwame, gedreven mensen die het onderste uit de kan proberen te halen voor hun bewoners. Bestuurders die exact weten wat er leeft onder hun bewoners en zorgmedewerkers en die beseffen dat ze beide, ondanks een lage overhead, vaak tekort moeten doen. Bij een verpleeghuis in Brabant zien we dat bijvoorbeeld. Een goede sfeer, tevreden bewoners. Zorgmedewerkers en behandelaars die vanuit hun hart werken maar daar vanwege te weinig personeel niet genoeg aan toekomen.

Ergens in Overijssel hetzelfde verhaal. Kalme levendigheid, zo willen we de sfeer omschrijven. Op elke willekeurige woongroep zijn de demente ouderen zelf bezig of krijgen aandacht, maar als je verzorgenden spreekt hoor je hoe zwaar het is om met deze bezetting voldoende tijd te besteden aan iedereen. Ze zijn bang dat ze door de bodem zakken als er niets verandert. Beide huizen stonden onder toezicht van de IGZ. Inmiddels niet meer trouwens.

Inspectie
Tja, de Inspectie voor de Gezondheid. Er wordt flink op gemopperd. Door zorgbestuurders maar ook door zorgmedewerkers. Dat ze op overdreven veel slakken zout leggen. Dat de temperatuur van de koelkast niets zegt over de kwaliteit van de zorg. En dan al die idiote afvinklijstjes als er geïnspecteerd wordt. Maar de IGZ is een uitvoeringsorganisatie die alleen toetst op wat de overheid hen opdraagt.

Verzorgenden blijken als de dood voor de inspecteurs. Dat moeten ze beslist niet zijn, zegt directeur IGZ Ronnie van Diemen tegen ons. ‘We ontslaan ze toch niet. We leggen de vinger op de zere plek en eisen van bestuurders dat ze daar wat aan doen. Maar misschien moeten we dat nog beter uitleggen.’

Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) tijdens het plenaire debat in de Tweede Kamer over personeelstekort in verpleeghuizen. © ANP

Carin Gaemers en ik hebben natuurlijk ook House of Cards gekeken. We weten dat er giftig slib door de gangetjes rond de Tweede kamer stroomt…

Staatssecretaris
Indachtig de Inspectie voor de Gezondheid en vergeet al die managementslagen bij verpleeghuizen en zorginstellingen niet en dan al die verplichte registratie voor zorgmedewerkers: Carin en ik – en wij niet alleen – zien dat het allemaal te complex is geworden. Dat vindt de staatssecretaris ook.

Carin Gaemers en ik spreken Martin van Rijn twee keer. Een maand na de open brief in het AD zitten we in een Haags etablissement tegenover elkaar. Als iemand weet hoe een verpleeghuis er vanbinnen uitziet, dan hij wel. Zijn moeder verblijft er. Van Rijn is eerst mantelzorger dan staatssecretaris. Maar in de hoedanigheid van zijn ambt zegt hij niet in één maand en ook niet in één jaar te kunnen veranderen wat in 30, 40 jaar is ontstaan. Gelukkig zegt hij in één adem te gruwen van lijstjes, regeltjes en protocollen. Hij wil er korte metten mee maken, waarbij aangetekend: medicatieveiligheid is voor hem heilig.

Al duurt het leven van afhankelijk ouderen niet zo heel lang meer, de kwaliteit van hun levens in verpleeghuizen móet omhoog, vindt de staatssecretaris en we zien dat hij het meent. Vandaar Waardigheid en trots, een breed plan van Martin van Rijn om in alle Nederlandse verpleeghuizen liefdevolle zorg door trotse medewerkers te bewerkstelligen. Dat plan is lauw ontvangen. Critici vinden Waardigheid en trots na de ingrijpende overheidsmaatregelen in 2013 en 2015 een doekje voor het bloeden. De bedoeling is goed, maar de uitvoering overlaten aan de zorgsector zelf lijkt onverstandig. Zo bereikt het de verpleeghuisbewoner (nog) niet of te weinig.

Aandoenlijk
De tweede ontmoeting is op het ministerie. De directeur-generaal en de secretaris-generaal langdurige zorg zitten ook aan. Wat zien wij hier in Den Haag nou over het hoofd? vraagt de staatssecretaris.

Carin en ik zijn uitgenodigd om even vakkundig te worden gemasseerd, maar dat gebeurt op zo’n openlijke en bijna terughoudende manier dat het aandoenlijk is. De heren zijn uitstekende denkers, zien de bittere ernst van het probleem in, ze weten wat er verbeterd moet worden en hoe, ze zijn verder dan menig bestuurder uit de zorgsector, maar ze worstelen met het gegeven dat er te weinig geld vrijgemaakt kan worden. Ze delen hun ergernis over zorgbestuurders en toezichthouders die de bobo uithangen en constateren dat de branchevereniging niet erg medewerkend is als er naar oplossingen wordt gezocht.

Hoe nu verder?
Wij hebben vertrouwen in de politiek. Neem die wat stijve staatssecretaris Martin van Rijn. Dat hij uit het goede hout is gesneden bleek toen hij in 2015 met zijn portefeuille zwaaide toen de bezuinigingen op de ouderenzorg niet geschrapt leken te worden. Alle politici die we spreken zijn net als hij echt begaan met kwetsbare ouderen. Carin Gaemers en ik hebben natuurlijk ook House of Cards gekeken. We weten dat er giftig slib door de gangetjes rond de Tweede kamer stroomt. Het kan zijn dat we steeds met een kluitje in het riet worden gestuurd, maar daar hebben de politici dan toch echt zichzelf mee. Een week na de behandeling van de begroting van het ministerie van VWS is er een debat over de verpleeghuiszorg. Dán moet het gebeuren. Een slap compromis is onaanvaardbaar. Kamerbreed weet men dat er nu echt wat moet veranderen.

Geen partij durft voor de verkiezingen natuurlijk de vingers te branden aan zorgkwesties. De kiezer vindt zorg het belangrijkste thema. Laat ik het populistisch zeggen. Dementerende ouderen in de steek laten, na alle shit van de afgelopen jaren, dat is politieke zelfmoord. Maar met zo’n verkapt dreigement bedrijf ik zelf ook politiek, zegt mijn strijdgenoot Carin. Dat siert een lobbyist niet, zelfs een pseudo-lobbyist niet.

Ze heeft gelijk: goede zorg voor afhankelijke ouderen, dat moet uit ons hart komen. Wat er moet veranderen – en heel gauw – staat in ons manifest. We hopen dat heel veel mensen dat zullen ondertekenen.

Lees hier het manifest van Hugo Borst en Carin Gaemers

AD 14.10.2016 Teveel kwetsbare ouderen in verpleeghuizen krijgen structureel niet de zorg die zij zo hard nodig hebben. Door gebrek aan aandacht zijn teveel verpleeghuisbewoners veroordeeld tot een monotoon bestaan. Dit is een aantasting van hun grondrechten.

Als u het manifest wil delen, of wilt ondertekenen dan kan dat hier.

Wij weten dat er veel verpleeghuizen zijn waar het wèl goed gaat. Daarom vinden wij het onacceptabel dat niet àlle zorginstellingen worden verplicht om optimale verpleeghuiszorg te leveren aan onze dierbare ouderen. Wij zien ook dat goede verpleeghuizen moeite hebben om niet door de bodem te zakken.

Wij roepen alle politieke partijen op eensgezind hun verantwoordelijkheid te nemen en zo snel mogelijk goede zorg voor alle kwetsbare ouderen in verpleegtehuizen te waarborgen. Nu en in de toekomst.

Lees ook

Borst in brief over verpleeghuizen: ‘Vergeef me mijn frustratie’

Lees meer

1. Stop met het politiseren van verpleeghuiszorg

Ouderenzorg is geen schadepost maar een kwestie van fatsoen. Het is geen politiek thema maar een algemeen belang.

2. Stel vast hoeveel zorgpersoneel nodig is om complete zorg te leveren

Pas het budget aan aan die norm. Aandacht is net zo belangrijk als verzorging en veiligheid.

3. Hanteer totdat deze norm is vastgesteld als vuistregel: minimaal twee bevoegde en bekwame zorgmedewerkers op een groep van maximaal acht personen

Stel daarvoor als noodmaatregel direct geld beschikbaar. De ouderen die nu in verpleeghuizen zitten, kunnen niet wachten tot overheid en zorgorganisaties het eens zijn.

4. Stop de overdaad aan registratie

Registreer op een eenvoudige en werkbare manier alleen wat bijdraagt aan de directe zorg en een zo simpel mogelijke verantwoording daarvan. Voor Big Data hebben we het Centraal Bureau voor de Statistiek.

5. Voer een verplichte ballotage in voor bestuurders en toezichthouders

Verpleeghuizen waar het goed gaat hebben betrokken, gemotiveerde bestuurders. Hun manier van werken moet de maatstaf zijn. Iedere bestuurder en iedere toezichthouder dient te beseffen wat zorg is en moet beschikken over een goed werkend moreel kompas. Een bestuurder laat zich wekelijks zien op de werkvloer van een verpleeghuis, een toezichthouder doet dat elke maand.

6. Maximaliseer de overheadkosten en de reserves: 10 % aan overhead, maximaal 25% aan reserves voor elk verpleeghuis, voor elke zorginstelling

Zorggeld hoort naar de werkvloer te gaan en niet management, directie en bestuur. Het is onnodig en ongepast gemeenschapsgeld te besteden aan imago, status of marktpositie van een zorgorganisatie. Beloon zorgorganisaties die aan de nieuwe normen voldoen.

7. Maak een einde aan de angstcultuur die bij teveel zorginstellingen heerst en garandeer een prettige werkomgeving

Verzorgenden en behandelaars moeten weer invloed krijgen op hun eigen werk. Zij weten het beste wat hun bewoners nodig hebben.

8. Stel een eenvoudige norm op voor bijscholing

Vakkennis van verzorgenden en verpleegkundigen moet voortdurend worden aangevuld met nieuwe wetenschappelijke inzichten, maar dit mag niet leiden tot meer administratie en bureaucratie.

9. Geef mantelzorgers de mogelijkheid direct maatregelen af te dwingen wanneer de kwaliteit van de zorg tekortschiet

De bestaande procedures zijn te beperkt en de looptijd is te lang.

10. Geef cliëntenraden in verpleeghuizen helder inzicht in geldstromen en meer invloed waar het gaat om het bewaken van de kwaliteit van leven van verpleeghuisbewoners

Het huidige voorstel voor de herziening van de Wet Medezeggenschap Cliëntenraden Zorginstellingen biedt hiervoor onvoldoende mogelijkheden.

Tenslotte

Het ministerie van VWS, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, zorgorganisaties, zorgverzekeraars en de Inspectie voor de Gezondheidszorg moeten zo snel mogelijk de koppen bij elkaar steken om dit te regelen. Daarbij mogen belangen van organisaties en politieke partijen niet zwaarder wegen dan het belang van kwetsbare ouderen.

Hugo Borst en Carin Gaemers

Hugo Borst en Carin Gaemers tijdens een plenair debat in de Tweede Kamer over personeelstekort in verpleeghuizen. © anp

Manifest Hugo Borst

AD 14.10.2016 AD-columnist Hugo Borst schreef deze zomer een brief aan staatsecretaris Martin van Rijn over de volgens hem abominabele ouderenzorg in Nederland. Een ware stortvloed aan reacties was het gevolg. Onder meer van de staatsecretaris zelf, patiënten, ouderenverzorgers en politici. Borst komt vandaag met een manifest waarin hij puntsgewijs uitlegt hoe we volgens hem veel beter voor onze hulpbehoevende ouderen kunnen zorgen. ,,Aandacht is net zo belangrijk als verzorging en veiligheid.”

Lees ook

Het manifest kunt u hier lezen en ondertekenen

Lees meer

Verscherpt toezicht centrum

Telegraaf 24.10.2016 Woonzorgcentrum Huis in de Duinen in Zandvoort staat zes maanden onder verscherpt toezicht. Volgens de IGZ worden bij de instelling medicijnen onvoldoende veilig bewaard. Ook aan de registratie van wie medicijnen heeft gekregen en de deskundigheid van het personeel schort het een en ander.

Verder moet de samenwerking tussen het zorgpersoneel beter en moet Huis in de Duinen ervoor zorgen dat de cliëntdossiers volledig en up-to-date zijn. Huis in de Duinen is een woonzorgcentrum voor ouderen met dementie en mensen met lichamelijke aandoeningen.

De IGZ heeft dit en vorig jaar enkele inspectiebezoeken gebracht aan de instelling waarbij de inspectie telkens tekortkomingen vaststelde. Huis in de Duinen kreeg de tijd om deze zelf op te lossen, maar na het laatste bezoek van de IGZ-inspecteurs bleek dat niet gelukt.

Inspectie verscherpt toezicht zorgcentrum Huis in de Duinen

AD 24.10.2016 Zorgcentrum Huis in de Duinen in Zandvoort komt de komende zes maanden onder toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). In het verpleeghuis gaat nog van alles mis bij het toedienen van medicijnen, dossiers van cliënten en deskundigheid van het personeel.

De Inspectie constateerde bij een bezoek eind augustus dat de instelling niet voldeed aan elf van de vijftien beoordeelde normen.
,,De Inspectie heeft er onvoldoende vertrouwen in dat Huis in de Duinen zonder het nauwlettend volgen door de Inspectie, de noodzakelijke verbeteringen doorvoert”, schrijft interim-bestuurder Wies Oldenkamp aan het personeel.

Over de instelling komen al jaren meldingen binnen van wantoestanden. Ex-medewerkers meldden in 2008 in een zwartboek tientallen voorbeelden van mishandeling, verwaarlozing, onvakkundige zorg en onheuse bejegening van kwetsbare ouderen.

Kamervragen
In achttien maanden tijd waren er op één afdeling met 30 bewoners maar liefst 26 sterfgevallen. Toch concludeerden de Inspectie en het ministerie van VWS toen dat er geen bijzonderheden waren. De PVV stelde jarenlang tal van Kamervragen, maar de bewindslieden hielden vol dat de zorginstelling verbeteringen doorvoerde.

Vorige zomer sprak de Inspectie nog van een ‘uitermate zorgwekkende situatie’. ,,De zorg die Huis in de  Duinen biedt, leidt tot ernstige risico’s op gezondheidsschade voor cliënten”, stond in het rapport.
Begin dit jaar constateerde de inspectie weliswaar dat veel is verbeterd, maar nog steeds voldeed de insteling niet aan bijna de helft van de normen.

De vooraad medicijnen en de houdbaarheidsdatum hiervan worden niet goed geregistreerd, constateert de Inspectie. Daarnaast gaat het personeel onverantwoord om met protocollen, en is er te weinig deskundigheid voor de dagelijkse zorg.

De komende zes maanden staat de zorginstelling onder verscherpt toezicht. ,,Dit is uiteraard geen goed nieuws, maar het helpt ons wel om de kwaliteitsslag beter te maken en de urgentie nog beter in te zien”, schrijft Oldenkamp in de eerdergenoemde brief.

Ze geeft aan dat er al maatregelen zijn genomen om  de medicatieveiligheid te verbeteren. Daarover komen voor medewerkers verplichte bijeenkomsten, waarin de urgentie wordt benadrukt.

Lees ook

Het wonen in een zorgvilla is net als een ‘vakantie’

Lees meer

oktober 25, 2016 Posted by | 2e kamer, bezuinigingen, politiek, VVD-PvdA, Zorg | , , , , , , , , | 8 reacties

Algemene Beschouwingen Miljoenennota Begroting 2017

Beschouwingen

De oppositie heeft de messen geslepen na de bekendmaking van de regeringsplannen gisteren. Van wc-eendverhaal en oplichtingspraktijken tot een fata morgana; de plannen vielen bij veel partijen slecht. Vandaag krijgen ze de kans de plannen te fileren tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen.

Zorg

Het was al duidelijk dat het thema ‘zorg’ een belangrijke rol zou gaan spelen in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Partijen haken daarop in tijdens de Algemene Beschouwingen.

‘Waar denkt u het geld vandaan te halen voor uw zorgplannen?’

Roemer begon zijn toespraak – de eerste van de dag – met een vrolijke noot. Hij somde de Bijbelse plagen van Egypte op, waarna de diepgelovige SGP-leider Cees van der Staaij onmiddellijk naar de interruptiemicrofoon rent. Prima dat u de plagen noemt, zegt Van der Staaij, maar doe dat dan alstublieft wel in de juiste volgorde. De SP-leider ging daarna meteen door over de zorg – handig, want daarmee zetten de socialisten de toon voor het debat.

Te veel bureaucratie in de zorg

Hij haalde zijn paradepaardje van stal: felle weerstand bieden aan de marktwerking in de zorg. Volgens Roemer hebben de zorgverzekeraars in het huidige zorgstelsel veel te veel macht gekregen. Ook is er naar zijn mening hierdoor veel te veel bureaucratie ontstaan. Maar hoe denken de socialisten eigenlijk hun prijzige zorgplannen te bekostigen, klinkt het in de Tweede Kamer. Roemer wil af van het eigen risico van 385 euro, omdat mensen de zorg niet meer zouden kunnen betalen.

Waar moet u eigenlijk op letten bij de Algemene Beschouwingen vandaag en morgen? De ins en outs >

Het afschaffen van het eigen risico kost volgens hem 4,3 miljard. D66-leider Alexander Pechtold zegt dat hij dat niet alleen moet laten zien waar het geld naartoe moet. ‘Waar zijn de kaboutertjes die het allemaal gaan betalen, meneer Roemer?’ Om meteen een volgende sneer te geven: ‘U geeft gratis bier, maar zeventig procent van Nederland zegt in peilingen: nee, niet doen, u gaat te ver.’

  Volgen Kees Verhoeven @KeesVee

Roemer op de gril nu. Ongelofelijk dat de#SP elk jaar de fout maakt om grote woorden te hebben zonder stevige cijfers.#ongeloofwaardig

11:52 – 21 september 2016

Hebt u de cijfers wel paraat?

Het antwoord van Roemer: het geld ligt op de plank bij de zorgverzekeraars, zo’n ’11 miljard’. Ook kan er volgens hem minstens 1,3 miljard worden verdiend door de aanpak van de bureaucratie in de zorg. Volgens VVD-fractieleider Halbe Zijlstrawordt de zorg juist duurder voor mensen met een minimuminkomen als het stelsel wordt aangepast aan de wensen van de SP. ‘Nu graag alle cijfers op tafel en anders erover ophouden.’ Het verwijt klinkt wel vaker aan het adres van Roemer: u hebt de cijfers niet paraat.

Ook PvdA-leider Diederik Samsom valt Roemer erop aan. ‘Ik kon op uw website niets vinden aan doorrekening’, zegt PvdA-leider Diederik Samsom tegen SP-leider Roemer. Hij heeft op zijn iPad de website nationaalzorgfonds.nl bekeken, maar zag daar geen doorrekeningen. ‘Ik wil graag met u meedenken. Wat is de onderbouwing? Waar is uw voorstel?’

 Volgen  RolandvanVliet @RolandvanVliet1

Ik moet toegeven: Samsom is briljant gehakt aan het maken van Roemer !!

11:53 – 21 september 2016

Syp Wynia: is het wel zo zeker dat het kabinet de eindstreep haalt?

Tijdens de eerste dag van de Algemene Beschouwingen woensdag is de Tweede Kamer aan zet. Het parlement mag reageren op de plannen van het kabinet voor het komende jaar. Morgen is premier Mark Rutte (VVD) aan de beurt om de vragen die bij de verschillende leven, te beantwoorden. Het debat staat hoogstwaarschijnlijk vrijwel volledig in het teken van de verkiezingen in maart. De campagnes zijn immers al volop bezig.   Lees meer

CDA

CDA-leider Sybrand Buma opent vandaag tijdens de Algemene Beschouwingen frontaal de aanval op minister-president Mark Rutte. Volgens Buma moet Rutte niet terugschelden naar vloggers die de politie treiteren, maar ze aanpakken.

Geen oplossing
De CDA-voorman vindt dat de politiek moet uitstralen dat er grenzen zijn. ,,Dat doe je niet door terug te schelden, zoals Mark Rutte doet. Hoezo ‘pleur op’? Er gaat helemaal niemand weg! Hij biedt helemaal geen oplossing. Hij zegt dat het idioten zijn, Tokkies – weet ik wat – maar laat het verder gebeuren.”

Volgens Buma zijn partijen als de VVD en D66 er schuldig aan dat de vrijheid van meningsuiting zover is opgerekt dat beledigen en kwetsen normaal zijn geworden. ,,Alsof er een recht op treiteren is. Maar dat is er niet. Als je ze laat begaan, komt de democratie in gevaar.”

Lees hier het volledige interview met CDA-leider Sybrand Buma.

BESCHOUWINGEN AD

Prinsjesdag NU

Prinsjesdag 2016  Telegraaf

Alle artikelen uit het dossier “Prinsjesdag”  AD

zie ook: Kabinet Rutte 2 – miljoenennota versus rijksbegroting 2017

zie ook: Prinsjesdag 20.09.2016

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Op weg naar de Begroting 2017

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Begroting 2016 2017 versus bezuinigingen op weg naar een zeer heet Voorjaar zomer – deel 2

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Begroting 2016 versus bezuinigingen op weg naar een zeer heet Voorjaar – deel 1

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Begroting 2016 versus bezuinigingen op weg naar een zeer heet najaar

zie ook: Algemene Beschouwingen Miljoenennota Begroting 2016

Verder;

Het Binnenhof: 23 september VK 23.09.2016

Wat hebben de Algemene Politieke Beschouwingen concreet opgeleverd? NU 23.09.2016

Rutte verdient juist compliment voor zijn moed om ‘pleur op’ te zeggen Elsevier 23.09.2016

Rutte lijkt voor eerst in jaren even uit balans Telegraaf 23.09.2016

Dag 2 – 22.09.2016

CDA isoleert zich van andere partijen Trouw 22.09.2016

Live – Rutte is klaar, de Kamer pauzeert een uur NRC 22.09.2016

LIVE: Laatste kans voor Rutte om oppositie te overtuigen AD 22.09.2016

LIVE: ‘Premier Rutte gaat echt af als een gieter’ AD 22.09.2016

Live APB – Het woord is aan premier Rutte VK 22.09.2016

Zijlstra wint Debatprijs 2016 Telegraaf 22.09.2016

VVD’er Zijlstra wint Debatprijs Algemene Beschouwingen AD 22.09.2016

Halbe Zijlstra wint Debatprijs na ‘excellent’ optreden Beschouwingen NU 22.09.2016

Debatrecensies – Halbe Zijlstra wint Debatprijs op inhoud en flair VK 22.09.2016

Kamer wil geen geld eraf in onderwijs NU 22.09.2016

Kamer: geen geld eraf in onderwijs AD 22.09.2016

Kamer dwingt kabinet voor november met reactie referendum te komen NU 22.09.2016

Fracties willen weten: wanneer doet Rutte iets met Oekraïne-referendum? Elsevier 22.09.2016

Oppositie: voor november reactie op referendum AD 22.09.2016

Oppositie wil voor november reactie van kabinet over Oekraïne-referendum NU 22.09.2016

PvdA: Maak opties voor compensatie eigen risico helder AD 22.09.2016

Oppositie valt Rutte weer hard aan op ‘pleur op’-uitspraken NU 22.09.2016

Tweede Kamer kan ‘pleur op’ van Rutte maar niet loslaten Elsevier 22.09.2016

Oppositie haalt uit naar kabinet: ‘Rutte zegt “pleur op” tegen ouderen’ Elsevier 22.09.2016

Rutte onder vuur om ‘pleur op’ AD 22.09.2016

Frontale aanval op Rutte Telegraaf 22.09.2016

Aanval van oppositie op betrouwbaarheid Rutte AD 22.09.2016

300 miljoen extra voor Defensie: einde aan ‘pang-pang’ tijdperk? Elsevier 22.09.2016

Partijen poetsen de veren tijdens ‘begrotingsdebat verkiezingen’ Trouw 22.09.2016

Eind pervers systeem verkeersboetes Telegraaf 22.09.2016

Ministerie ontkent gaten begroting te willen vullen met verkeersboetes NU 22.09.2016

Agenten weigeren boetes uit te schrijven om ‘gaten te dichten’ Elsevier 22.09.2016

Agenten niet van plan als schatkistvullers op te treden Telegraaf 22.09.2016

Kamer: geen verkeersboete om gaten te dichten Trouw 22.09.2016

Kamer wil gaten begroting niet dichten met verkeersboetes NU 22.09.2016

Kamer: geen verkeersboete om gaten te dichten Trouw 22.09.2016

Rutte snapt onvoldoende Telegraaf 22.09.2016

Links pakt Rutte aan Telegraaf 22.09.2016

Rutte: Werk aan de winkel in Nederland AD 22.09.2016

Het zijn twee lange dagen in kabinetsvak K VK 22.09.2016

Zorg en vrijheid domineren Politieke Beschouwingen AD 22.09.2016

Partijen poetsen de veren tijdens ‘begrotingsdebat verkiezingen’ Trouw 22.09.2016

Fractieleiders top of flop? Telegraaf 22.09.2016

LIVE: Laatste kans voor Rutte om oppositie te overtuigen AD 22.09.2016

 LIVE: Mark Rutte aan zet Telegraaf 22.09.2016

Dag 1 – 21.09.2016

Een debat met de formatie in gedachten Trouw 21.09.2016

Lodewijk Asscher: ‘Wie massazuiveringen en intimidatie billijkt, heeft niks bij de PvdA te zoeken’ VN 21.09.2016

Live APB – Klaver: ‘Premier lacht, samenleving heeft kiespijn’ VK 21.09.2016

LIVE: Oppositie heeft de messen geslepen  AD 21.09.2016

Live Algemene Politieke Beschouwingen NRC 21.09.2016

Liveblog Algemene Beschouwingen Telegraaf 21.09.2016

LIVE: ‘De begroting is één lange excuusbrief geworden’ AD 21.09.2016

Kabinet vecht tegen kil boekhoudersimago VK 21.09.2016

Een lange dag in vak K VK 21.09.2016

Is het wel zo zeker dat kabinet en coalitie de eindstreep halen? Elsevier 21.09.2016

Waar u op moet letten tijdens de Algemene Beschouwingen Elsevier 21.09.2016

PvdA ziet ruimte voor meer geld in de klas AD 21.09.2016

‘Ruimte voor meer geld in klas’ Telegraaf 21.09.2016

PvdA ziet ruimte voor meer geld in de klas AD 21.09.2016

Koning sprak de politieke waarheid, nu zijn politici aan zet Elsevier 21.09.2016

Sluit Zijlstra samenwerking met Wilders uit? Elsevier 21.09.2016

Wie ging er onder Rutte II op vooruit, en wie niet? Trouw 21.09.2016

‘Hoge werkloosheid pijnpunt Nederlandse economie’ Telegraaf 21.09.2016

‘Pak geldstroom onvrij land aan’ Telegraaf 21.09.2016

VVD: geldstroom uit religieus onvrije landen aanpakken AD 21.09.2016

‘Miljard erbij voor defensie’ Telegraaf 21.09.2016

‘Te weinig geld veiligheid’ Telegraaf 21.09.2016

Extra geld tegen terrorisme Telegraaf 21.09.2016

VVD wil per jaar miljard extra voor Defensie AD 21.09.2016

‘Stop met stammenstrijd’: En weer domineert Turkije debatten in Kamer Elsevier 21.09.2016

Geen Turk meer ons land in’ Telegraaf 21.09.2016

Wilders: Geen Turk meer ons land binnen AD 21.09.2016

Roemer onder vuur om zorgplannen NU 21.09.2016

Roemer onder vuur bij Beschouwingen: ‘Waar zijn de kaboutertjes?’ Elsevier 21.09.2016

Partijen vallen Roemer keihard aan over zorgplan AD 21.09.2016

Roemer zet in op zorg Telegraaf 21.09.2016

Oppositiepartijen komen met tegenbegrotingen Telegraaf 21.09.2016

Verkapt verkiezingsdebat Telegraaf 21.09.2016

Zijlstra geeft meerderheid aan schrappen verbod op Koning beledigen Elsevier 21.09.2016

Kamer wil af van verbod majesteitsschennis Telegraaf 21.09.2016

VVD wil af van verbod majesteitsschennis AD 21.09.2016

VVD en CDA botsen over vrijheid van meningsuiting NU 21.09.2016

Buma: vrijheid meningsuiting niet onbegrensd Telegraaf 21.09.2016

Dijkhoff: geen concessies doen Telegraaf 21.09.2016

‘Stop onderwijs bezuinigingen’ Telegraaf 21.09.2016

Tweede kamer buigt zich over plannen Telegraaf 21.09.2016

Meer koopkracht door passen en meten Trouw 21.09.2016

Onafhankelijke doorrekening koopkracht: Telegraaf 20.09.2016

Onbehagen overschaduwt economisch herstel Trouw 21.09.2016

Buma haalt uit naar Rutte: Niet pleur op, maar treed op AD 21.09.2016

september 21, 2016 Posted by | 2e kamer, begroting 2017, bezuinigingen, derde dinsdag september, miljoenennota 2017, nabeschouwingen, politiek, Prinsjesdag 2017, PvdA, VVD, VVD-PvdA | , , , | 3 reacties

Kabinet Rutte 2 – miljoenennota versus rijksbegroting 2017

Miljoenennota 2017

Miljoenennota 2017

Op naar 2017

Wat zijn de kabinetsplannen in het onderwijs, de zorg, defensie, cultuur en veiligheid en justitie? Een overzicht van de plannen, de kosten en bijbehorende reacties.

Koning Willem Alexander begon de troonrede met de economische crisis die Nederland heeft overwonnen. Dat er ongerustheid bestaat over de grote groepen vluchtelingen noemde hij ‘logisch’.

Het zijn niet alleen de vluchtelingen die Nederlanders nerveus maken, constateert sociologe Monique Kremer. Volgens haar is de toekomst‘fundamenteel ongewis.’

Dat is deels het gevolg van het kabinetsbeleid, vinden oppositiepartijen. Werkloosheid, pensioenen, schuivende normen en waarden, volgens het CDA zijn de boekhouders weliswaar blij, ‘maar blijft de samenleving onzeker en verweesd achter’.

Miljoenennota 2017 

De overheidsfinanciën zijn verbeterd en de economische groei zet naar verwachting door met 1,7 procent in 2017. Het consumentenvertrouwen neemt toe en bedrijven durven weer te investeren. Nederland staat er na een aantal zware jaren weer beter voor en publieke voorzieningen blijven ook voor toekomstige generaties betaalbaar. ‘Het tij is gekeerd. We hebben weer vaste grond onder de voeten. We kunnen weer verder vooruit kijken en investeren in kansen voor mensen’, aldus minister Dijsselbloem van Financiën bij de aanbieding van de Miljoenennota 2017.

Overheidsfinanciën verder verbeterd

Het overheidstekort dat tijdens het dieptepunt van de crisis in 2009 was opgelopen tot boven de 5 procent, komt volgend jaar naar verwachting uit op 0,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De staatsschuld daalt volgend jaar verder naar 62 procent van het bbp. De hervormingen van het kabinet hebben ervoor gezorgd dat publieke voorzieningen zoals onderwijs, zorg en sociale zekerheid betaalbaar blijven.

Begrotingstekort / EMU-saldo 2011 – 2017
Begrotingstekort 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
als % bbp 4,3 3,9 2,4 2,3 1,9 1,1 0,5
in miljarden € 28 25 15 15 13 8 3
per dag (in miljoenen €) 76 68 42 41 35 21 9
Overheidsschuld / EMU-schuld 2011 – 2017
Overheidsschuld 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
als % bbp 62 66 68 68 65 63 62
in miljarden € 396 428 442 450 441 439 440
per Nederlander (in €) 24.000 26.000 26.000 27.000 26.000 26.000 26.000

De Miljoenennota 2017 Foto: Valerie Kuypers

Koopkracht en investeringen 2017

De overheidsfinanciën staan er nu beter voor dan aan de start van het kabinet in 2012 was voorzien. Daardoor is er ruimte om vanaf 2017 structureel € 1,1 miljard vrij te maken voor de koopkracht, zodat alle groepen – mensen met een baan of een uitkering en gepensioneerden – profiteren van de verbeterde economische situatie. Daarnaast wordt € 1,5 miljard uitgetrokken voor onze veiligheid, het onderwijs en de zorg.

Terreuraanslagen en gewapende conflicten maken het noodzakelijk om te investeren in veiligheid. Het kabinet geeft daarom € 450 miljoen extra uit aan Veiligheid en Justitie, waarvan ruim € 200 miljoen naar de Nationale Politie gaat. Er gaat € 300 miljoen naar Defensie, waarvan ruim 200 miljoen voor de strijdkrachten. Om ongelijkheid tegen te gaan wordt voor de bestrijding van kinderarmoede structureel 100 miljoen uitgetrokken. Dit geld is bijvoorbeeld bedoeld voor sport, schoolspullen en zwemles, zodat alle kinderen mee kunnen doen. Ook wordt geld vrijgemaakt voor kansengelijkheid en een betere doorstroming in het onderwijs. Verder schrapt het kabinet de geplande bezuinigingen op de langdurige zorg.

Maatschappelijke uitdagingen

Het kabinet wil nog deze kabinetsperiode besluiten nemen om de investeringen in Nederland verder te stimuleren. Het gaat daarbij om de faciliteiten voor het bedrijfsleven en grote maatschappelijke uitdagingen zoals energietransitie, verduurzaming, infrastructuur en onderwijs.

Het kabinet wil dat doen door investeringsmogelijkheden van de markt en de overheid beter op elkaar te laten aansluiten en de faciliteiten voor het bedrijfsleven efficiënter in te zetten. Het accent verschuift van subsidies naar ondersteuning van financiering. De meeste Europese landen spelen hierop in met een nationale investeringsbank die instrumenten bundelt en zo snel en adequaat kan reageren op nieuwe financieringsbehoeften. Het kabinet besluit nog dit jaar hierover.

Dit deed Rutte echt met uw portemonnee

Het kabinet Rutte-Asscher heeft het laatste koffertje met de miljoenennota aangeboden. Daarmee kan de rekening worden opgemaakt. Wie is deze kabinetsperiode de grote winnaar als het gaat om koopkracht, en wie zijn de verliezers?

Slecht nieuws voor PvdA-voorzitter Hans Spekman. De man die aan het begin van deze kabinetsperiode nog aangaf dat nivelleren een ‘feest’ was, heeft geen al te best feestje gebouwd. De zwakke groepen in de samenleving – mensen met een uitkering, gepensioneerden en werkenden met een laag inkomen – behoren duidelijk tot de verliezers van het kabinet VVD-PvdA. Spekman heeft wel geprobeerd ‘te nemen’ van de rijken, maar was karig voor ‘de armen’.

Gepensioneerden gingen als enige erop achteruit

Mensen met een aanvullend pensioen van 10.000 euro per jaar gaan er deze kabinetsperiode als enige groep echt op achteruit, blijkt uit een analyse van de cijfers van het Centraal Planbureau doorElsevier. Volgend jaar hebben zij zo’n 2 tot 3 procent minder te besteden dan in 2012, het jaar dat Rutte en Samsom hun coalitie smeedden. Sinds de start van de kredietcrisis in 2008 hebben zij nog meer ingeleverd. In 2017 hebben zij ongeveer 5 procent ingeleverd ten opzichte van 2007. De cijfers zijn medianen, wat betekent dat de helft van de gepensioneerden er meer op achteruit is gegaan, de andere helft minder.

Ook de mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt – tot 34.650 euro bruto salaris per jaar – hebben het relatief zwaar. Zij zijn van alle werkenden er het minst op vooruitgegaan. Hun plus is onder Rutte-II 2,8 procent. Voor uitkeringsgerechtigden is de plus 1,7 procent.

Lees ook: Hoe het kabinet de rijken steeds zwaarder belast

Alleenstaande ouders zagen koopkracht stijgen

Een groot deel van de financiële pijn die Nederlanders in hun portemonnee voelden sinds de kredietcrisis, werd al geleden voor de start van dit kabinet in 2012. Sindsdien trok de wereldwijde economie aan. Deze kabinetsperiode (inclusief volgend jaar) zijn mensen er gemiddeld 5 procent op vooruitgegaan.

Tot de koopkrachtwinnaars van dit kabinet behoren de alleenstaande ouders. Ouders die het minimumloon verdienden, hebben volgend jaar 19 procent meer in hun portemonnee dan in 2012. Ouders met een modaal inkomen, hebben een plus van 9,2 procent.

Voor gezinnen waar één van de ouders werkt, zijn die plussen echter ver te zoeken. Dat is opvallend, omdat het kabinet in de Eerste Kamer afhankelijk is van christelijke partijen, die sterk opkomen voor deze groep. Iemand die met een modaal inkomen zijn gezin wil onderhouden, is volgend jaar slechts 0,3 procent beter af dan in 2012. Sinds start van de crisis hebben deze gezinnen hun koopkracht zelfs met 3,5 procent zien dalen.

‘Sterkste schouders’ leverden in, gunstig voor middeninkomens

Onder druk van de PvdA zette het regeerakkoord er op in ‘de sterkste schouders, de zwaarste lasten’ te laten dragen. Daartoe werden allerlei maatregelen genomen die alleen de hogere inkomens troffen, zoals het beperken van de pensioenopbouw en het beperken van de hypotheekrenteaftrek in de hoogste belastingschijf.

Sindsdien is een deel van de pijn weer verzacht, zodat de mensen die meer dan 100.000 euro verdienden er 4,8 procent bijkregen, net zoveel als de gemiddelde Nederlander. Maar de extra bijdrage die van deze groep is gevraagd, kwam dus niet terecht bij de meest kwetsbare groep. Wel bij de middengroepen. De groep met een inkomen rond de 50.000 euro heeft volgend jaar 7,2 procent meer te besteden dan toen VVD en PvdA gingen regeren.

Pas op laatste moment greep kabinet in

Ook opvallend: in de eerste jaren liet dit kabinet de verschillen in koopkracht gewoon haar beloop: het was niet zo erg als de ene groep er meer op achteruit ging dan de ander. Maar met de eindstreep – en belangrijker – de verkiezingen in zicht, is de afgelopen weken alles op alles gezet om niemand tegen het hoofd te stoten.

De meest publicitair gevoelige ‘minnen’ voor volgend jaar zijn weggepoetst en de plussen zitten allemaal tussen de 0,7 en 1,1 procent. Een ‘evenwichtiger’ beeld kan haast niet. Maar dat verhult niet dat er deze kabinetsperiode wel degelijk winnaars – de electoraal belangrijke middengroepen – en verliezers – mensen met een uitkering, pensioen en een laag inkomen – zijn.

Video

Documenten;

overheidsontvangsten-2016  23.02.2017 

Hoofdpunten Miljoenennota 2017

Miljoenennota 2017

miljoenennota

internetbijlagen-miljoenennota

Zie ook

Prinsjesdag NU

Prinsjesdag 2016  Telegraaf

Alle artikelen uit het dossier “Prinsjesdag”  AD

zie ook: Algemene Beschouwingen Miljoenennota Begroting 2017

zie ook: Prinsjesdag 20.09.2016

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Op weg naar de Begroting 2017

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Begroting 2016 2017 versus bezuinigingen op weg naar een zeer heet Voorjaar zomer – deel 2

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Begroting 2016 versus bezuinigingen op weg naar een zeer heet Voorjaar – deel 1

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Begroting 2016 versus bezuinigingen op weg naar een zeer heet najaar

zie ook: Algemene Beschouwingen Miljoenennota Begroting 2016

Staat haalt 1,1 miljard op met nieuwe lening

Telegraaf 06.03.2017 De Nederlandse staat heeft 1,1 miljard euro opgehaald met de uitgifte van een nieuwe kortlopende staatslening. Dat maakte het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiën maandag bekend.

Het gaat om een lening met een looptijd tot eind augustus met een coupon van min 0,8 procent. Er werd vooraf gemikt op een opbrengst van 1 tot 2 miljard euro. Er werd voor 2,5 miljard euro ingeschreven op de obligatie.

Eén van de beste kabinetten ooit?

Telegraaf 04.03.2017 Toen het kabinet Rutte 2, met een ongemakkelijke coalitie VVD/PvdA, in november 2012 van start ging, stond Nederland er bar slecht voor. We hadden een krimpende economie, de werkloosheid steeg, de koopkracht van de burgers daalde, het overheidstekort lag rond de 4% en de staatsschuld nam toe.

Nederland behoorde tot de EU-landen met de slechtst presterende economieën. Internationaal werden we gezien als  een ‘verliezer’.  Veel kiezers in ons land gingen er bovendien vanuit dat Rutte 2 de rit niet zou uitzitten. Vooral dankzij de inzet en creativiteit van de fractievoorzitters Halbe Zijlstra (VVD), Diederik Samson (PvdA), premier Mark Rutte en minister van financiën, Jeroen Dijsselbloem, die weet  hoe je een schatkist moet bewaken, overleefde het kabinet alle stormen. Maar zonder de hulp van de zogenoemde  ‘constructieve oppositie’, D66, ChristenUnie en SGP zou het waarschijnlijk niet zijn gelukt.

Sterke economie

Nu, ruim vier jaar later bij het afscheid van Rutte 2 behoort Nederland tot de best presterende landen van Europa. We hebben een sterke economie die met een groei van ruim 2% tot de kopgroep van Europa behoort. Daarnaast heeft Nederland als een van weinige Europese landen een begrotingsoverschot en een lage staatschuld. Onze sociale zekerheid en zorgstelsel behoren tot de beste van de wereld en de werkloosheid is de afgelopen jaren fors gedaald tot onder het Europese gemiddelde. Ook de koopkracht is toegenomen.

In het buitenland wordt met bewondering gekeken naar de geweldige prestaties die Rutte 2 de afgelopen vier jaar heeft geleverd.  Tegelijk is er ook verbazing over de slechte peilingen voor de regeringspartijen VVD en PvdA. In de lopende verkiezingscampagne zien we dat deze partijen zelf ook worstelen met een adequate verklaring. In ieder geval is wel duidelijk dat Rutte 2 de afgelopen jaren op veel terreinen, zoals de zorg en de belastingen, impopulaire maatregelen heeft moeten nemen die bij kiezers tot boosheid hebben geleid.

De coalitie lag ook onder vuur van oppositiepartijen en roeptoeterende economen die  riepen dat Rutte 2 bezig was  onze economie kapot te maken. Nu hoor je ze niet meer en hebben  ze problemen met hun geloofwaardigheid.

De kans is groot dat Rutte 2 op financieel-economisch terrein de geschiedenis in gaat als een van de beste kabinetten ooit. Bij de tegenstanders van Rutte2 zien we verschillende reacties, zoals “Het gaat helemaal niet goed in Nederland. De cijfers kloppen niet en het gaat om propaganda”. Ook zijn er critici die menen dat het mooie economische beeld dat Rutte 2 als erfenis achterlaat niet aan het kabinet is te danken, maar aan de oplevende wereldeconomie en dat de coalitie van VVD en PvdA de groei van onze economie  juist heeft afgeremd.

Het wekt in politiek Den Haag veel ergernis dat deze beste stuurlui aan wal vooral economen zijn  die in dienst zijn bij banken die in de economische wereld een  kwalijke rol hebben gespeeld en dan past een grote broek al helemaal niet.

Dat neemt niet weg dat de coalitie van PvdA en VVD op een aantal beleidsterreinen zwak heeft geacteerd. Bij de zorg waren ingrepen onontkoombaar, maar daar had beter naar de sector geluisterd moeten worden, zoals een langer aanpassingsproces. Door verschil van opvatting binnen de coalitie is het arbeidsmarktbeleid niet uit de verf gekomen en ligt nu op het bordje van het nieuwe kabinet.

Maar onafhankelijk international experts zijn van mening dat Rutte 2 op hoofdlijnen een uitstekend financieel-economische beleid heeft gevoerd en wijzen er terecht op dat  de cijfers voor zich spreken. In de komende kabinetsperiode valt er vast nog veel te verbeteren, maar met Mark Rutte zijn we het eens dat we in een gaaf land leven en daar mogen we best een beetje trots op zijn.

Een somber volkje

In vergelijking met de burgers in andere landen ligt dat niet in onze volksaard. We zijn vaak wat somberder gestemd en gelden in Europa niet als en volkje dat opvalt door vrolijkheid en optimisme.  Het is vreemd dat VVD en PvdA tijdens  de lopende campagne weinig inspelen op de successen die ze de afgelopen jaren hebben geboekt en  zich vooral bezig houden met verdedigen. Daar win je geen wedstrijd mee en zeker niet, zoals de PvdA doet, door afstand te nemen van het gevoerde beleid. Kiezers houden daar niet van.

Sta voor je beleid en geef ook ruiterlijk toe wat er verkeerd is gegaan en wat beter had gekund.  Ons land kent meer tevreden dan ‘boze’ kiezers en als die massaal naar de stembus komen, kan de uitslag voor de coalitie beter uitvallen dan de recente peilingen. De liberalen en sociaal democraten moeten de resterende campagne niet alleen wijzen op de mooie erfenis die ze nalaten, maar vooral de beste stuurlui aan wal vragen hoe ze het beter gaan doen dan Rutte 2. Laat ze maar duidelijk maken wat ze de kiezers te bieden hebben en hoe ze dat gaan waar maken.

In een eerdere column hebben wij al becijferd dat  alle beloften op het terrein van een goedkopere en betere zorg ‘kiezersbedrog’ zijn. Nu al staat vast dat iedereen in Nederland het komende decennium een groter deel van het inkomen aan zorg zal moeten besteden. Een lager bedrag is alleen mogelijk bij een slechtere zorg.  Daarnaast is de kans groot dat partijen die het begrotingsoverschot nu al aan het uitgeven zijn kiezers moeten teleurstellen, omdat  door een lagere groei het verwachte overschot als sneeuw voor de zon verdwijnt.

Economische groei op hoogste peil sinds 2011

Telegraaf 03.03.2017 De economische groei in de eurolanden is vorige maand aangetrokken tot het hoogste peil in bijna zes jaar. Dat stelde onderzoeksbureau Markit vrijdag op basis van nieuwe schattingen.

De graadmeter voor de economische groei in de muntunie bereikte in februari het hoogste punt van de afgelopen zeventig maanden, vooral dankzij sterke verbeteringen in Duitsland en Frankrijk. Verder lag de groei in Spanje en Italië afgelopen maand op het hoogste punt in ruim een jaar.

De huidige ontwikkelingen wijzen op een groei van 0,6 procent in de eurozone in het eerste kwartaal, concludeerde Markit. Daarbij groeit de werkgelegenheid in het sterkste tempo van het afgelopen decennium.

Eerder deze week werd al gemeld dat de industrie van de eurolanden in februari in het sterkste tempo groeide sinds het voorjaar van 2011. Vrijdag bleek dat dit ook gold voor de dienstensectoren. Volgens Markit is dan ook sprake van een zeer robuuste opleving van de groei, op alle fronten en in alle grote economieën.

Begrotingsoverschot van 200 miljoen euro voor overheid

NU 23.02.2017 Het Rijk heeft dankzij hogere inkomsten en lager dan verwachte uitgaven een begrotingsoverschot van 200 miljoen euro gedraaid in 2016. Dat blijkt donderdag uit een brief van minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) aan de Tweede Kamer.

Het overschot is te danken aan de totale belasting- en premieontvangsten die vorig jaar 3,1 miljard euro hoger uitvielen dan verwacht. De uitgaven vielen 0,2 miljard lager uit.

In de Najaarsnota werd nog rekening gehouden met een begrotingstekort van 3,1 miljard euro. Dijsselbloem benadrukt dat het gaat om voorlopige cijfers. In maart komt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met meer cijfers over het overschot.

Het is volgens Dijsselbloem nog niet mogelijk een inschatting te geven van het effect van hogere ontvangsten in 2016 op de begroting van 2017. Eind maart komt het Centraal Planbureau met een raming voor 2017 en daaropvolgende jaren.

Lees meer over: Begrotingsoverschot

Consumentenvertrouwen op hoogste niveau in 9,5 jaar 

NU 20.02.2017 Consumenten zijn opnieuw iets positiever geworden. Het consumentenvertrouwen is in februari op het hoogste niveau in 9,5 jaar uitgekomen.

Het consumentenvertrouwen steeg met 1 punt naar 14, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maandag.

De lichte stijging van het consumentenvertrouwen is te danken aan een iets positiever oordeel over de economie en een iets hogere koopbereidheid. “Consumenten vinden de tijd gunstiger voor het doen van grotere aankopen en zijn minder negatief over hun financiële situatie in de afgelopen twaalf maanden”, aldus het statistiekbureau. Over hun verwachte financiële situatie in de komende twaalf maanden zijn ze wel iets negatiever.

Met 14 ligt het consumentenvertrouwen in februari ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (-8). Het vertrouwen bereikte in april 2000 de hoogste stand ooit. Toen kwam de indicator uit op 27. Het dieptepunt werd bereikt in februari 2013 met -44.

Consumentenvertrouwen

Bestedingen

Het CBS meldde verder dat de consumentenuitgaven in december met 2,5 procent zijn toegenomen ten opzichte van een jaar eerder.

Er werd vooral meer uitgegeven aan duurzame goederen zoals huishoudelijke apparaten, artikelen voor woninginrichting en auto’s. Ook werd aanzienlijk meer gas verbruikt door het relatief koude weer die maand.

Aan overige goederen, voornamelijk gas, hebben consumenten in december 7,3 procent uitgegeven dan een jaar eerder. Aan duurzame goederen hebben huishoudens 6,1 procent meer besteed. Aan voedings- en genotmiddelen hebben ze juist 1,9 procent minder uitgegeven dan in december 2015.

Aan diensten, zoals woninghuur, verzekeringen, het openbaar vervoer en een bezoek aan de kapper, hebben consumenten meer uitgegeven. Het gaat om een stijging van 1,7 procent op jaarbasis. Uitgaven aan diensten zijn goed voor ruim de helft van de totale binnenlandse consumentenbestedingen.

Consumentenbestedingen

Omstandigheden

Volgens de consumptieradar van het CBS zijn de omstandigheden voor de aankoop van diensten en goederen in februari gunstiger dan in december 2016.

Dit komt volgens het CBS vooral doordat de koersen van Nederlandse aandelen zijn gestegen en consumenten positiever zijn geworden over de ontwikkeling van de werkloosheid. Daarnaast zijn ondernemers in de industrie positiever over de werkgelegenheid.

De ontwikkeling van de consumptie hangt samen met verwachtingen van consumenten, de situatie op de arbeidsmarkt en de ontwikkeling van hun vermogen.

Lees meer over: Consumentenvertrouwen

Kamp sneert naar doemdenkende economen

AD 14.02.2017 Minister Henk Kamp (EZ) haalt uit naar economen die tijdens de crisis voorspelden dat Nederland nooit meer hoge groeipercentages van 2 of meer procent zou kennen.

Ik heb me nooit neergelegd bij al die economen die stelder dat groei­per­cen­ta­ges van 2 procent of meer niet langer haalbaar zijn

Minister Kamp, Economische Zaken

Henk Kamp is de meest ervaren minister in het Kabinet Rutte II en diende op VROM, Defensie, Sociale Zaken en EZ. © Guus Schoonewille

,,Al die experts stelden dat we na de crisis moesten wennen aan hoogstens 1 a 1,5 procent groei,” zegt de VVD-bewindsman in een interview met het AD. ,,Het zou nooit meer worden, zoals het was. Ik heb me daar nooit bij neergelegd.”

Kamp, die na deze kabinetsperiode en ministerschappen op vier departementen afzwaait, doet zijn uitspraken op de ochtend dat het CBS met de definitieve economische cijfers over 2016 komt.

UPDATE: inmiddels blijkt dat de economie afgelopen jaar 2,1 procent groeide – de hoogste groei sinds 2007 – en dat het aantal werklozen met 100.000 daalde.

Voor dit jaar wordt op hetzelfde mooie percentage gerekend. ,,Voor een succesvol exportland als Nederland, met een goed opgeleide bevolking en een prima infrastructuur, was en is 2 procent nog altijd haalbaar. Ik ben erg blij dat dat gelukt is.”

Kamp vindt niet dat het kabinet de economie tijdens de crisis heeft stuk bezuinigd, een verwijt dat economen als Bas Jacobs, Coen Teulings en Marieke Blom regelmatig hebben gemaakt. ,,Dat zijn diezelfde economen die eerder zeiden dat we niet meer boven de 1 procent groei zouden komen,” stelt hij fijntjes vast.

Kansarme migranten
De minister wijst er op dat het Kabinet binnen drie jaar een recessie heeft omgebogen naar twee procent groei. ,,Dat is behoorlijk vlot. We hebben meer groei dan Duitsland, de werkgelegenheid stijgt fors en de werkloosheid daalt rap.”

Tegenover deze krant pleit Kamp voor minder kansarme migranten en breekt hij een lans voor zzp’ers. ,,We hebben al een flink aantal jaren te maken met een relatief groot aantal kansarme migranten die naar Nederland komen. Dat is niet goed voor een land. Ik ben niet tegen immigratie, maar immigranten moeten wel kansrijk zijn.”

Lees het hele interview met Henk Kamp vandaag op AD.nl of op Blendle.

Brussel verrast door onverwacht goede prestaties Nederland

AD 14.02.2017 De Nederlandse economie draait als een tierelier. Met zo’n 2 procent groei zit ze dik boven het Europese gemiddelde, blijkt uit de jongste Europese groeivooruitzichten. De uittredende coalitie krijgt daarmee een mooi campagnepunt toegeworpen.

Nederland sluit 2016 waarschijnlijk af met 2,1 procent groei en komt ook dit jaar weer uit op 2 procent – flink hoger dan de twee keer 1,7 procent die Brussel drie maanden geleden nog voorzag. Het Centraal Planbureau trok eind vorig jaar zijn prognose al op naar 2,1 procent.

Nederland profiteert dankzij investeringen en toegenomen binnenlandse bestedingen van een ‘optimistisch economisch sentiment’ met een versneld dalende werkloosheid (naar 5,4 procent) en een zich sterk herstellende huizenmarkt, aldus Brussel. Ook met de overheidsfinanciën gaat het snel de goede kant uit: dit en volgend jaar een licht begrotingsoverschot en volgend jaar zit ook de staatsschuld weer onder de 60 procent.

Voor de hele eurozone is de Europese Commissie licht optimistisch, vooral dankzij een sterk tweede semester van 2016 en een ‘robuuste’ start van 2017. Brussel komt voor dit en volgend jaar op 1,6 en 1,8 procent groei, een fractie meer dan eerder voorzien. De werkloosheid zakt naar gemiddeld 9,6 procent, het tekort naar gemiddeld 1,7 procent. De gemiddelde schuldquote loopt gestaag terug, maar komt pas in 2018 onder de 90 procent.

Kwetsbaar

Hoofdboodschap van de altijd optimistisch gestemde Eurocommissaris voor Economische en Monetaire Zaken Pierre Moscovici was gisteren dat de groei in Europa standhoudt, ondanks de uitzonderlijke bedreigingen die dit jaar overal op de loer liggen. Amerika is de grootste onzekerheid, maar lidstaten doen er goed aan ook rekening te houden met negatieve gevolgen van de Brexit en de verkiezingen in onder meer Nederland, Frankrijk en Duitsland.

De kwetsbaarheid van de bankensector blijft een Europese zorg. Over het beleid van de nieuwe VS-president Trump is nog te weinig bekend om er veel over te kunnen zeggen, maar Moscovici verwacht eerst een groeiversnelling door de investeringen die Trump heeft beloofd en daarna een groeivertraging door zijn ‘America first’-beleid en het opzeggen van handelsverdragen, hoewel dat Europa ook nieuwe kansen biedt. De Brexit gaat vooral de Britten groei kosten, maar hier loopt ook Nederland bovengemiddelde risico’s, omdat Groot-Brittannië in termen van toegevoegde waarde de op een na grootste afzetmarkt van Nederland is.

Risico

Hoop put Moscovici uit het feit dat de eurozone gemiddeld al vijftien kwartalen op rij groeit en voor het eerst in bijna tien jaar ook de economieën van alle EU-lidstaten afzonderlijk over een hele prognoseperiode (2016, 2017, 2018) groei beloven. Risico’s door verkiezingen ziet Moscovici vooral in eigen land, Frankrijk, als daar Marine Le Pen aan de macht zou komen. Zij kondigde een Frexit-referendum aan voor als ze de verkiezingen wint.

Europees commissaris van de euro en sociale dialoog Valdis Dombrovskis drukte zich gisteren voorzichtiger uit toen hij nog een ander intern risico noemde: het met absolute zekerheid ooit aflopende opkoop- en stimuleringsprogramma van de ECB. Dat maakt het volgens de Let nodig dat lidstaten doorgaan met hervormingen en schuldreductie.

Sterkste groei sinds crisis

Telegraaf 14.02.2017 De Nederlandse economie is vorig jaar gegroeid met 2,1%, het hoogste peil sinds 2007. De groei is vooral te danken aan de toegenomen investeringen, export en de consumptie van gezinnen. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag bekendgemaakt.

,,Het gaat om de hoogste groei sinds de crisis”, zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. ,,En daarmee doen we het beter dan de landen om ons heen.”

En de vooruitzichten voor dit jaar zijn positief gezien het conjunctuurbeeld. Volgens het CBS presteren alle indicatoren beter dan hun langjarige trend. Zo is het vertrouwen van consumenten in januari toegenomen tot het hoogste niveau in negen jaar.

Ook het producentenvertrouwen steeg afgelopen maand naar de hoogste stand in bijna negen jaar. Ondernemers in de industrie zijn vooral positief over hun orderportefeuille.

,,Beide indicatoren zitten op een hoog niveau, dus het moet gek lopen als we dit jaar niet opnieuw rond een groei van 2% uitkomen”, aldus van Mulligen.

De economische groei zorgt ook voor meer werkgelegenheid. Zo waren er eind vorig jaar gemiddeld 10,1 miljoen banen. De werkloosheid daalde in het laatste kwartaal tot 487.000 en dat zijn er 100.000 minder ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder.

 GERELATEERDE ARTIKELEN;

Economische groei op hoogste peil sinds 2007

AD 14.02.2017 De Nederlandse economie is afgelopen jaar met 2,1 procent gegroeid. Dat is de sterkste groei sinds 2007 en nog iets beter dan vorig jaar. Ook de werkgelegenheid blijft hard stijgen. Alleen al het laatste kwartaal van 2016 kwamen er 53 duizend banen bij, de sterktste groei in vijf jaar.

Kamp: in 4 jaar van krimp naar stabiele groei 

Nederland is in vier jaar van een economische krimp van 1 procent naar een ,,stabiele groei” van 2 procent gegaan. Dat zei minister Henk Kamp (Economische Zaken) in een reactie op de jongste groeicijfers van het CBS.

Kamp benadrukte dat Nederland het vorig jaar beter heeft gedaan dan de omringende landen. ,,Dat was ook nodig, want we hebben wat in te halen´, erkende hij. Het economisch herstel in ons land bleef de laatste jaren juist achter, vooral door de harde neergang op de woningmarkt.

Tijd om achterover te leunen is er volgens de minister niet. ,,We moeten alert blijven op internationale ontwikkelingen en ons eigen huis op orde houden”, zei hij. Eerder sprak hij ook al uitgebreid met het AD over de recente cijfers van het CBS.

Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek vanochtend presenteerde. Over heel 2016 kwamen er 167.000 werkenden bij. Dat zijn wel voornamelijk flexwerkers: 109.000. Het aantal werknemers met een vast contract blijft afnemen en ligt eind 2016 inmiddels op 73,2 procent. Dat is een procentpunt minder dan een jaar eerder.

In bijna alle sectoren gaat het goed, alleen in de bouwnijverheid (-1.000) en de financiële dienstverlening (-2.000) nemen de banen afgelopen tijd nog af. 

Rek
De rek is er nog niet uit, ook het aantal openstaande vacatures blijft stijgen. Eind 2016 waren er 169.000 openstaande vacatures, het hoogste in tien jaar. Toch is dat aantal nog altijd 80.000 minder dan het record uit 2007.

De werkloosheid daalde ondertussen verder. Het jaar eindigde op 487.000 werklozen, honderdduizend dan een jaar eerder.

Groei
Met de jaarcijfers presenteerde het CBS ook de groeicijfers van het vierde kwartaal. Daarin groeide de economie met een half procent. Dat komt vooral door de gestegen export en doordat gezinnen meer uitgeven. Voor 2017 is de verwachting dat de groei doorzet en opnieuw op zo’n 2 procent uitkomt.

Voor de jaren daarna voorziet het Centraal Plan Bureau percentages van iets onder de 2 procent. Daar zit wel de nodige onzekerheid bij. Als open economie is ons land sterk afhankelijk van de wereldhandel. Met Trump, Brexit en relatief lage olieprijzen kan er veel veranderen.

De groei van de economie wordt breed gedragen, aldus Het CBS.

Handel
Over heel 2016 steeg de export met 3,8 procent, de import lag bijna vier procent hoger. Gezinnen gaven 1,8 procent meer uit dan een jaar eerder. ,,De groei wordt breed gedragen”, concludeert CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. En de lichten blijven op groen: zowel Nederlanders als bedrijven zijn zeer optimistisch. Consumenten- en  producentenvertrouwen bereikte het hoogste percentage in negen jaar. ,,De Nederlandse economie verkeert in blakende gezondheid.”

Minpuntjes zijn er ook: de CO2 uitstoot bedroeg in het laatste kwartaal van 2016 liefst 7,3 procent meer dan dezelfde periode een jaar eerder. Dat komt doordat burgers en bedrijven meer gas verbruikten en stroomproducenten de elektriciteitscentrales harder lieten draaien.

Ander negatief puntje is dat de bedrijfsinvesteringen 3 procent lager liggen in de laatste drie maanden van 2016.

Nederlandse economie lijkt op een treinreis zonder vertraging

Trouw 14.02.2017 Minister Henk Kamp (L) van Economische Zaken en CBS hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen (R) tijdens de presentatie van de Staat van de Economie.GROEI

De Nederlandse economie? Die lijkt wel op een stadsrit zonder rode stoplichten. Op een treinreis zonder vertraging. Bijna alles groeit, behalve de werkloosheid, want die daalt. De uitstoot van het broeikasgas CO2 stijgt ook – dat is dan een nadeel bij al dat voordeel.

Groeien deed de Nederlandse economie vorig jaar als geheel, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanochtend op basis van voorlopige berekeningen: 2,1 procent. Groeien deed de werkgelegenheid – 122.000 banen erbij in 2016 – en zelfs het aantal vaste banen nam toe. Dat was voor het eerst sinds de crisis. Het aantal 45-plussers met werk steeg en het aantal langdurig werklozen nam af. In de zorg lijkt er een eind te komen aan het verlies van banen. De werkgelegenehid neemt er weer wat toe.

Het vertrouwen van consumenten in de economie is sinds 2008 niet zo hoog geweest. Consumenten spendeerden in 2016 1,8 procent meer dan in 2015 en gezien hun vertrouwen lijkt hun koophonger alleen maar toe te nemen. Dat belooft nog wat voor dit jaar, want er is weinig zo goed voor economische groei als consumenten die veel geld uitgeven.

De verkopen van de detailhandel stegen vorig jaar met bijna 2 procent, het hoogste percentage sinds de crisis, en de online-verkopen namen met 19 procent toe. Dan verwisselden er ook nog ruim 20 procent meer woningen van eigenaar dan in 2015, stegen zowel de export als de import en gaven consumenten meer uit in café’s, restaurants en musea.

Niet alles gaat over rozen

Zijn er, bij al die groei, nog bedrijfstakken en sectoren waar de zaken niet zo florissant verlopen? Ja. De omzet van schoenenwinkels lag in december bijna 10 procent lager dan een jaar eerder. Recreatie-artikelen gingen ook minder vaak over de toonbank. In de financiële dienstverlening nam de werkgelegenheid af – een gevolg van de automatisering – en opvallend genoeg was dat in december ook zo in de bouw.

Opvallend was dat de uitstoot van het broeikasgas CO2 vorig jaar flnk steeg. In 2016 groeide de economie met 2 procent, maar daalde de uitstoot van broeikasgassen licht. Dat kwam onder meer doordat energiebedrijven vaker gas inzetten in plaats van kolen.

Het laatste kwartaal van 2016 liet een heel ander beeld zien. De uitstoot van CO2 was maar liefst 7,3 procent hoger dan in de laatste drie maanden van 2015. Dat kwam deels doordat energiebedrijven meer stroom produceerden, vooral voor de export. Dat het in het najaar van 2016 kouder was dan in het najaar van 2015 speelde ook een rol: huishoudens en bedrijven verstookten daardoor meer gas.

Maar ook de groei zelf leidde tot meer uitstoot: meer bedrijvigheid, meer transport, meer reizen per vliegtuig en een flink hogere productie van de chemische industrie. Als de temperaturen in het najaar van 2015 en 2016 dezelfde zouden geweest, zou de CO2-uitstoot in die periode met 2,7 procent zijn toegenomen.

Nederlandse economie groeit krachtig door

RO 14.02.2017 De Nederlandse economie groeide in 2016 met 2,1%. Dit is de sterkste groei sinds 2008. Door krachtiger te groeien dan alle omringende landen, maakt Nederland haar titel als meest concurrerende economie van de Europese Unie waar. Ten opzichte van het 3e kwartaal van 2016 groeide de economie in het vierde kwartaal met 0,5%. De werkgelegenheid nam in het laatste kwartaal met 53.000 banen toe. Mede hierdoor kende 2016 de sterkste daling van de werkloosheid sinds tien jaar.

Minister van Economische Zaken Henk Kamp: “De Nederlandse economie groeit al bijna drie jaar krachtig door. De werkloosheid daalde het hardst sinds tien jaar, het aantal banen stijgt, consumenten geven meer uit, Nederlandse bedrijven exporteren steeds meer en de toegevoegde waarde van bijna alle bedrijfstakken neemt toe. Nederland behoort in 2016 tot de voorhoede van de Eurozone. De economisch groei was hoger dan in al onze  omringende landen. Economisch gezien was 2016 een jaar waar we trots op mogen zijn. Ook de toekomst ziet er goed uit; we staan voor uitdagingen, maar die kunnen we aan.”

Consumentenvertrouwen hoogste punt in 9 jaar

De vandaag door het CBS gepresenteerde cijfers laten zien dat consumenten steeds meer gaan besteden. Het consumentenvertrouwen bereikte het hoogste punt in negen jaar. Consumenten gaven vooral meer geld uit aan goederen zoals kleding, auto’s, elektrische apparaten, en aan diensten zoals horeca, recreatie en cultuur. Ook nam de huizenverkoop in 2016 met 20,5 procent toe ten opzichte van 2015.  De bedrijfsinvesteringen zijn in het afgelopen jaar verder gegroeid naar het niveau van het langjarig gemiddelde. En ook de uitvoer van Nederlandse bedrijven bleef robuust ondanks een moeizame wereldhandel.

Aantal banen groeit, arbeidsmarkt blijft punt van aandacht

Het afgelopen kwartaal steeg het aantal banen van werknemers met 46 duizend en het aantal banen van zelfstandigen met 7 duizend. Kamp benadrukte in zijn speech dat om ook in de toekomst de werkgelegenheid te laten groeien, het noodzakelijk is de arbeidsmarkt minder star en meer dynamisch te maken. De verhouding vast en flex moet anders. Vaste contracten moeten minder risicovol worden voor werkgevers. Werknemers moeten  zich realiseren dat zekerheid vooral wordt verkregen door het hebben van meerwaarde voor werkgevers. En dat het dus noodzakelijk is in eigen kennis en vaardigheden te blijven investeren. Dit is de verantwoordelijkheid van werknemers zelf, maar de werkgevers en de overheid moeten op hun beurt werknemers meer in staat stellen en meer faciliteiten bieden om zich te blijven ontwikkelen.

Internationale positie en innovatie

Voor Nederland zijn open markten van cruciaal belang en de globalisering van de wereldhandel heeft in veel landen economische groei mogelijk gemaakt. Maar aan de internationale horizon, zijn er ook risico’s te zien, zoals de Brexit-onderhandelingen en de koers van president Trump. Hoewel de Nederlandse economie zich weerbaar heeft getoond, benadrukte Kamp in zijn toespraak dat we daarom moeten blijven werken aan een sterke positie van de Nederlandse industrie- en dienstensector op de internationale markten.

Om onze positie als een van de meest innovatieve landen ter wereld verder te versterken adviseert de OESO de uitgaven voor innovatie te verhogen. Een volgend kabinet zal minstens €1 mld moeten uittrekken voor investeringen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling om de doelstelling van 2,5% binnen bereik te houden.

Zie ook; Ondernemen en innovatie

Recordcijfers economie, maar met een prijs: uitstoot broeikasgassen nam sterk toe

VK 14.02.2017 De Nederlandse economie is vorig jaar met 2,1 procent gegroeid. Sinds 2007, het jaar voordat de financiële crisis begon, is die groei niet zo groot geweest, stelt het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag.

Dat de economie weer goed draait, illustreert het CBS met een groot aantal cijfers. Het aantal banen, de export, de consumptie van huishoudens, de productie van de industrie: de stijgingen ervan breken allerlei records. Dat heeft wel een prijs: de uitstoot van broeikasgassen in Nederland nam ook sterk toe.

In vier jaar ging Nederland van een economische krimp van 1 procent naar een groei van 2 procent, jubelt minister van Economische Zaken Henk Kamp (VVD). En die economische groei, zo verzekert hij in een reactie op de CBS-cijfers, is stabiel. Nederland doet het beter dan de omringende landen, meent Kamp. ‘Dat was ook nodig, want we hebben wat in te halen.’

Nederlandse export

Volgens het CBS groeit het bruto binnenlands product al elf kwartalen achter elkaar

Het lijkt evenwel niet waarschijnlijk dat de door de jarenlange financiële crisis gemiste groei ooit kan worden goedgemaakt. Daarvoor zouden nu groeicijfers nodig zijn die minstens het dubbele zijn van de ruim 2 procent die het CBS vandaag noteert. Daar komt volgens Kamp bij dat de Brexit en de protectionistische houding van het Amerika onder Trump bronnen van zorg zijn. Die ontwikkelingen maken de Nederlandse export onzeker en dat is nog altijd de belangrijkste motor van de Nederlandse economie.

Volgens het CBS groeit het bruto binnenlands product, de maatstaf voor de omvang van de economie, al elf kwartalen achter elkaar. Precies hetzelfde geldt voor de banengroei. De export groeide in de laatste drie maanden van 2016 sterker dan dezelfde periode in 2015. Nederlandse bedrijven hebben beduidend meer chemische producten en aardgas uitgevoerd dan een jaar eerder. Verder werden er ook meer machines en voedingsmiddelen geëxporteerd.

Hoogste productieniveau ooit

Het werkloosheidspercentage ging van 5,8 naar 5,5. © ANP

Tegelijk noteerde het CBS in het vierde kwartaal van vorig jaar de grootste consumptiegroei in 9 jaar. Consumenten gaven vooral meer uit aan kleding, auto’s en elektrische apparaten. En aan gas, door de naar verhouding koude november- en decembermaand. Ook een groeiende uitgavencategorie: diensten, zoals horeca, recreatie en cultuur.

Al vijftien maanden produceert de industrie meer dan in dezelfde periode een jaar eerder, zo becijferde het CBS. De productie ligt daarmee op het hoogste niveau ooit. Ook daalt het aantal faillissementen licht.

Keerzijde is wel dat de bedrijfsinvesteringen voor het eerst in circa 3 jaar zijn gekrompen. Dat komt vooral doordat bedrijven aanzienlijk minder vliegtuigen en personenauto’s hebben gekocht. Het CBS vermoedt dat dit te maken heeft met gewijzigde bijtellingsregels. Daar staat tegenover dat er aanzienlijk meer is geïnvesteerd in woningen, zij het iets minder dan in de maanden juli, augustus en september van het vorige jaar.

Gecorrigeerd voor de koude winter was de CO2-uitstoot 2,7 procent hoger dan een jaar eerder

Structurele groei

De groeiende economie begint ook, zij het met vertraging, structureel door te werken in de arbeidsmarkt. Werknemers en zelfstandigen vonden in het vierde kwartaal van 2016 ruim vijftigduizend nieuwe banen, de grootste toename in vijf jaar. Sinds begin 2014 zijn er al met al 306 duizend banen bijgekomen: 278 duizend werknemersbanen en 28 duizend banen voor zelfstandigen.

Verder steeg het aantal vacatures in het vierde kwartaal met achtduizend en daalde het aantal werklozen met 29 duizend. Het werkloosheidspercentage ging van 5,8 naar 5,5. Die daling was er onder werklozen in alle leeftijdsgroepen. Tegelijk neemt ook het aantal uitzenduren toe.

De CO2-uitstoot in Nederland was in het vierde kwartaal van vorig jaar 7,3 procent hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Oorzaken zijn de gestegen productie van elektriciteitsbedrijven en het hogere gasverbruik voor verwarming. Dat komt doordat het eind vorig jaar kouder was dan eind 2015. Gecorrigeerd voor dit weereffect was de CO2-uitstoot 2,7 procent hoger dan een jaar eerder.

Volg en lees meer over:   CENTRAAL BUREAU VOOR DE STATISTIEK   ECONOMIE   NEDERLAND

Meer onzekerheid over financiële stabiliteit

Telegraaf 13.02.2017 Overheid en toezichthouders zien toenemende onzekerheden rond de stabiliteit van het Nederlandse financiële stelsel. Dat staat in een maandag gepubliceerd verslag van regulier overleg tussen De Nederlandsche Bank (DNB), de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het ministerie van Financiën dat vorige week is gehouden.

Mogelijke bedreigingen zijn het beleid van de nieuwe Amerikaanse regering, het Britse vertrek uit de Europese Unie, verkiezingen in verscheidene andere Europese landen en de terugkerende discussie over de Griekse overheidsschuld. De onzekerheid die daardoor ontstaat, kan tot flinke koersschommelingen leiden op de financiële markten.

Banken en verzekeraars

Het stabiliteitscomité, zoals het overleg tussen overheid en financiële toezichthouders ook wel wordt genoemd, merkt op dat het sentiment op met name de aandelenmarkten lijkt te zijn verbeterd sinds de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Een plotselinge omslag kan echter tot flinke koersdalingen leiden. Die kunnen de financiële positie van banken en verzekeraars onder druk zetten.

Een ander risico is volgens de beleidsmakers dat hervormingen die sinds de bankencrisis zijn doorgevoerd, deels worden teruggedraaid. De Amerikaanse president Donald Trump liet onlangs weten dat hij de aangescherpte regels voor banken weer wil versoepelen.

Slechte leningen

Daarnaast blijft de Europese bankensector worstelen met veel leningen op de balans die waarschijnlijk niet meer kunnen worden terugbetaald. Omdat dat stuwmeer aan slechte leningen een rem zet op de economische groei in veel landen, is het zaak dat banken snel orde op zaken stellen, aldus het verslag.

DNB ziet daarin voor zichzelf een rol weggelegd. Het zou wenselijk zijn als de toezichthouder meer bindende uitspraken kan doen over de hoogte van de voorzieningen die banken moeten treffen, meent de centrale bank.

zie ook:  Nederland is ‘snelst groeiende economie’, zei Rutte. Volgens EU niet  Elsevier 14.02.2017

 

Brussel: Nederlandse economie houdt vaart

Telegraaf 13.02.2017 De Nederlandse economie groeit dit jaar naar schatting met 2 procent. Na een krachtig 2016, dat naar verwachting met 2,1 procent groei wordt afgesloten, houdt Nederland er volgens de Europese Commissie “de vaart in”, aangedreven door particuliere consumptie en investeringen. De eurozone groeit dit jaar met 1,6 procent, licht beter dan drie maanden geleden werd voorspeld (1,5 procent).

In haar maandag gepresenteerde winterramingen schrijft Brussel dat Nederland het beter doet dan verwacht. In november dacht de commissie nog dat de groei over 2016 op 1,7 procent zou uitkomen en voorspelde ze voor dit jaar ook 1,7 procent. Eind vorig jaar schroefde het CPB de verwachtingen voor Nederland al op met een voorspelling van 2,1 procent groei in 2017.

Nederland profiteert van een ,,optimistisch economisch sentiment”. Daarbij is de werkloosheid de afgelopen maanden versneld gedaald tot 5,4 procent, toont de huizenmarkt sterk herstel en loopt de inflatie op van 0,1 procent in 2016 tot 1,4 procent in 2017 en 2018.

Maar Brussel waarschuwt Nederland ook. De onzekerheid over het Britse vertrek uit de EU kan een negatief effect hebben op de export, omdat Groot-Brittannië de tweede grootste exportmarkt voor Nederland is qua toegevoegde waarde. Ook dalen de inkomsten uit directe buitenlandse investeringen door Nederlandse multinationals sinds enkele jaren aanzienlijk, aldus de commissie.

Over de mogelijke gevolgen van het handelsbeleid van de nieuwe Amerikaanse regering laat de commissie zich niet uit. ,,Donald Trump is pas 23 dagen president”, zei EU-commissaris Pierre Moscovici (Economische en Financiële Zaken). De impact van het ‘brexit’-referendum in 2016 doet zich in Groot-Brittannië nog niet voelen.

De Nederlandse overheid zal volgens de Europese Commissie dit jaar een begrotingsoverschot van 0,2 en in 2018 0,3 procent bereiken. De staatsschuld daalt verder tot 60,2 (2017) en 58,3 procent (2018). Brussel schat dat het Nederlandse werkloosheidspercentage in 2018 zal zijn gedaald tot 4,7.

De economie trekt in heel Europa aan, ,,voor het vijfde achtereenvolgende jaar”, aldus Moscovici. Voor de 28 landen als geheel verwacht hij dit en volgend jaar 1,8 procent groei.

Brussel: Nederlandse economie houdt vaart

AD 13.02.2017 De Nederlandse economie groeit dit jaar naar schatting met 2 procent. Na een krachtig 2016, dat naar verwachting met 2,1 procent groei wordt afgesloten, houdt Nederland er volgens de Europese Commissie ‘de vaart in’, aangedreven door particuliere consumptie en investeringen. De eurozone groeit dit jaar met 1,6 procent, licht beter dan drie maanden geleden werd voorspeld (1,5 procent).

In haar maandag gepresenteerde winterramingen schrijft Brussel dat Nederland het beter doet dan verwacht. In november dacht de commissie nog dat de groei over 2016 op 1,7 procent zou uitkomen en voorspelde ze voor dit jaar ook 1,7 procent. Eind vorig jaar schroefde het CPB de verwachtingen voor Nederland al op met een voorspelling van 2,1 procent groei in 2017.

Optimistisch
Nederland profiteert van een ‘optimistisch economisch sentiment’. Daarbij is de werkloosheid de afgelopen maanden versneld gedaald tot 5,4 procent, toont de huizenmarkt sterk herstel en loopt de inflatie op van 0,1 procent in 2016 tot 1,4 procent in 2017 en 2018. Eerder vandaag werd al bekend dat de omzet van winkels stevig aan het groeien is.

Maar Brussel waarschuwt Nederland ook. De onzekerheid over het Britse vertrek uit de EU kan een negatief effect hebben op de export, omdat Groot-Brittannië de tweede grootste exportmarkt voor Nederland is qua toegevoegde waarde. Ook dalen de inkomsten uit directe buitenlandse investeringen door Nederlandse multinationals sinds enkele jaren aanzienlijk, aldus de commissie.

Over de mogelijke gevolgen van het handelsbeleid van de nieuwe Amerikaanse regering laat de commissie zich niet uit. De impact van het ‘brexit’ -referendum in 2016 doet zich in Groot-Brittannië nog niet voelen.

Recordstijging Nederlandse inflatie door duurdere brandstof en vakanties

VK 09.02.2017 Waar de inflatie over heel 2016 nog op het laagste peil in dertig jaar uitkwam, laat de eerste maand van 2017 een heel ander beeld zien: een recordstijging. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) liep de inflatie in januari op van 1 naar 1,7 procent. Dit is het hoogste niveau sinds eind 2013, en de tweede keer in vijftien jaar dat het prijspeil zo sterk steeg.

Normaliter loopt de inflatie niet zo snel op, maar het CBS verklaart de snelle toename door de prijsstijging van autobrandstoffen en de prijsontwikkeling van elektriciteit.

Ook waren er in januari meer dagen met hogere prijzen omdat de kerstvakantie een week langer doorliep. In 2016 eindigde de kerstvakantie al op 2 januari, dit jaar pas op 8 januari. In die extra dagen waren vliegtickets en accomodaties duurder dan een jaar eerder omdat die prijzen nu eenmaal hoger liggen in vakantietijd. Dit had een verhogend effect op de inflatie.

Alcohol en tabak

Omdat de prijzen van energie en voeding sterk fluctueren en de prijzen van alcohol en tabak vaak door belastingmaatregelen worden opgedreven, kijkt het CBS ook naar de inflatie exclusief deze productgroepen. Maar ook dan steeg de inflatie afgelopen maand behoorlijk fors; van 0,9 procent in december naar 1,4 procent in januari.

In de gehele eurozone steeg de inflatie in januari van 1,1 procent naar 1,8 procent, waarmee het verschil tussen het prijspeil in Nederland en die in Europa terugloopt.

Gefortuneerde gepensioneerden

In een overzicht dat minister Asscher van Sociale Zaken in december aan de Tweede Kamer stuurde, stond ook al dat de inflatie dit jaar hoger zal zijn dan eerst werd verwacht. Hierdoor stijgt de koopkracht iets minder snel dan gedacht. Zoals het er toen uitzag gaat 82 procent van de huishoudens er dit jaar op vooruit, terwijl 18 procent er tot 2 procent op achteruit gaat.

Vooral gepensioneerde ouderen met een vermogen van meer dan twee ton of een pensioen dat hoger is dan 45 duizend euro zullen erop achteruit gaan. Naast de stijgende inflatie speelt ook de lage rente en het bevriezen van de pensioenen hen parten.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE  NEDERLAND

Recordstijging Nederlandse inflatie in januari 

NU 09.02.2017 De inflatie in Nederland is in januari opgelopen van 1 naar 1,7 procent. In de afgelopen vijftien jaar is het maar één keer voorgekomen dat de inflatie sterker steeg.

Dit is het hoogste niveau sinds eind 2013, zo meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag.

De inflatie steeg vooral door de prijsstijging van autobrandstoffen. Ook de prijsontwikkeling van elektriciteit droeg bij.

Verder waren er in januari meer dagen met hogere prijzen, omdat de kerstvakantie een week doorliep. Die eindigde in 2016 al op 2 januari. Hierdoor waren vliegtickets en het verblijf in vakantieparken duurder dan een jaar eerder, aangezien de prijzen daarvan hoger liggen tijdens vakanties. “Dit had een verhogend effect op de inflatie”, aldus het CBS.

Energie en voeding 

Omdat de prijsontwikkeling van energie en voeding sterk fluctueert en de prijzen van alcohol en tabak vaak stijgen door belastingmaatregelen, wordt ook gekeken naar de inflatie exclusief deze productgroepen. De inflatie in januari volgens deze maatstaf was 1,4 procent. In december was dat nog 0,9 procent.

Op basis van de geharmoniseerde Europese meetmethode steeg de inflatie vorige maand, van 0,7 procent in december tot 1,6 procent in januari. De inflatie in de eurozone steeg van 1,1 procent naar 1,8 procent. Het verschil tussen de inflatie in Nederland en die in de eurozone loopt daarmee terug, zo merkt het CBS op.

Flinke stijging inflatie in januari

Lees meer over: Inflatie

Goed inflatienieuws, behalve voor gepensioneerden

Lijkt het tij gekeerd?

Trouw 09.02.2017 Hoera, het geld is deze maand 1,7 procent minder waard geworden. Dat is goed nieuws, want een milde inflatie van rond de 2 procent is het beste smeermiddel voor de economie. Maar de ruim drie miljoen gepensioneerden in Nederland kijken daar toch iets anders tegenaan. Hoe hoger de inflatie, des te sterker het verlies aan koopkracht.

Gepensioneerden ontvangen AOW en in de meeste gevallen een aanvullende uitkering van de pensioenfondsen. De AOW stijgt mee met de inflatie, maar dat is bij de uitkeringen van de pensioenfondsen lang niet altijd het geval. Van de ongeveer 250 pensioenfondsen mogen er slechts dertig de pensioenen (deels) aanpassen aan de gestegen prijzen. Gevolg is dat de deelnemers van de andere 220 pensioenfondsen hun uitkering in waarde zien dalen.

Dat is al jaren het geval, maar met een lage inflatie was het verlies aan koopkracht beperkt. Nu de prijzen sneller stijgen, zal de druk om toch te indexeren (pensioenen aanpassen aan inflatie) ongetwijfeld toenemen.

Voor de Nederlanders die werken heeft een hogere inflatie twee kanten. Hogere inflatie betekent hogere looneisen bij de cao-onderhandelingen. Daar merken werknemers die onder een cao vallen pas volgend jaar iets van. Voor dit jaar krijgen werknemers er gemiddeld 1,7 procent bij. Dat is precies gelijk aan de inflatie van januari waardoor er netto niets van de loonstijging overblijft. Maar werknemers hebben vaak ook een hypotheek of andere schulden. Die worden door geldontwaarding minder waard. Mede daarom zijn prijsstijgingen toch goed voor de Nederlandse economie omdat die vol zit met schulden.

De ideale hoogte van de inflatie ligt volgens economen rond de 2 procent. Bij dat percentage geven consumenten het makkelijkst geld uit en blijkt de economie het beste te draaien. Nederland had lang te maken met een lage inflatie. Die tijd lijkt gekeerd.

Benzine duurder

Dat in januari de prijzen met 1,7 procent stegen vergeleken met vorig jaar, heeft vooral te maken met de prijs van brandstof. Een liter benzine kost 1,57 euro, vorig jaar was dat 14 eurocent minder. Dat scheelt toch al snel tien euro op een volle tank.

De elektriciteitsprijzen gingen ook omhoog, net als de prijzen voor kleding en schoenen, zuivelproducten, vis en vlees en sigaretten. Telefoons en computers werden juist goedkoper. Of iemand voor- of nadeel heeft van inflatie, hangt sterk af van zijn levensstijl. Wie veel autorijdt en daar de ene na de andere sigaret bij opsteekt, gaat dat aan het einde van de maand merken. Voor de fietsende vegetariër pakken de prijsstijgingen heel anders uit.

Niet iedereen profiteert van het economisch herstel in Nederland

In elke schoolklas zit wel een arm kind

VK 08.02.2017 Niet iedereen profiteert van het economisch herstel, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Het aantal arme huishoudens bleef in 2015 vrijwel gelijk.

Ondanks het economisch herstel neemt de armoede in Nederland nog niet af. Het aantal arme huishoudens bleef in 2015 nagenoeg gelijk, terwijl het aantal mensen dat langdurig in armoede leeft juist iets toenam. Dat laatste lot treft vooral werkloze 50-plussers die er niet in slagen weer een baan te vinden en na een aantal jaren WW in de bijstand belanden.

Dit blijkt uit de nieuwste inkomensgegevens van Nederlandse huishoudens die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdag bekend heeft gemaakt. Het gaat om cijfers uit 2015; de inkomensgegevens over 2016 zijn nog niet beschikbaar.

2015 is het eerste jaar sinds het crisisjaar 2008 dat het aandeel lage inkomens niet toenam

In 2015 moesten iets meer dan 600 duizend huishoudens rondkomen van een laag inkomen. Deze groep, 8,8 procent van alle huishoudens, liep in 2015 volgens het CBS ‘een risico op armoede’. Dit percentage was in 2015 gelijk aan dat in 2014. Het jaar 2015 was het eerste jaar sinds het crisisjaar 2008 dat het aandeel lage inkomens niet toenam. Het CBS legt de lage-inkomensgrens bij 1.030 euro per maand voor een alleenstaande en bij 1.930 euro per maand voor een stel met twee kinderen.

Het percentage huishoudens dat het vier jaar of langer met een laag inkomen moet zien te rooien, steeg in 2015 wel licht, van 3,0 naar 3,3 procent. Dat komt neer op 221 duizend langdurig arme gezinnen, alleenstaanden en stellen, een toename met 17 duizend. Die stijging kwam dus vooral voor rekening van langdurig werkloze 50-plussers die na het ‘verbruiken’ van hun WW-jaren terugzakken naar een bijstandsuitkering. Maar eenoudergezinnen waren dankzij overheidsingrijpen gemiddeld juist iets beter af dan het jaar ervoor. Het kabinet verhoogde in 2015 het kindgebonden budget voor alleenstaande ouders.

De economische groei heeft de groeiende groep bijstandsgerechtigden nog lang niet bereikt, zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS. ‘Er was in 2015 meer werk beschikbaar en de lonen stegen weer harder dan de prijzen, maar wie eenmaal in de bijstand komt, blijft daar vaak lang afhankelijk van. Deze bijstandsgerechtigden zitten vaak al lang zonder werk, al dan niet vanwege gezondheidsklachten.’ Ondanks de economische groei in 2015 en 2016 neemt het aantal mensen in de bijstand nog steeds toe. In november 2016 waren er 442 duizend bijstandsgerechtigden, 20 duizend meer dan een jaar eerder.

Eenoudergezinnen met minderjarige kinderen lopen het meeste risico op armoede. Ruim een kwart van de eenoudergezinnen moest in 2015 rondkomen van een laag inkomen, en één op de twaalf van deze gezinnen leefde al vier jaar of langer van een laag inkomen. Ruim 320 duizend minderjarige kinderen groeiden in 2015 op in een arm gezin. Van Mulligen: ‘Dat staat voor gemiddeld één leerling per schoolklas van 25 leerlingen.’

Wie eenmaal in de bijstand komt, blijft daar vaak lang afhankelijk van

Huishoudens gaven in 2015 voor het eerst sinds het uitbreken van de economische crisis in 2008 meer uit. Ze spendeerden gemiddeld 34 duizend euro aan consumptiegoederen. Dat bedrag ligt, gecorrigeerd voor inflatie, nog altijd duizend euro onder het gemiddelde van 2008. Vooral hogere inkomens verhoogden hun uitgaven in 2015. De rijkste huishoudens (besteedbaar inkomen van 79 duizend euro) gaven met 52 duizend euro gemiddeld bijna tweeënhalf keer zoveel uit als de minst verdienende huishoudens (21 duizend euro). Dat komt deels doordat rijkere huishoudens gemiddeld groter zijn (2,5 personen) dan de minst verdienenden (1,7). De twee laagste inkomensgroepen (besteedbaar inkomen 15 duizend en 25 duizend euro) gaven in 2015 juist minder uit dan in 2013.

Volg en lees meer over:  MENS & MAATSCHAPPIJ   ARMOEDE   NEDERLAND   ECONOMIE

Staat haalt bijna €6 miljard op

Telegraaf 07.02.2017 De Nederlandse Staat heeft dinsdag €5,7 miljard opgehaald bij de veiling van een nieuwe staatslening voor tien jaar. Het effectief rendement op het schuldpapier bedraagt 0,707%.

Daarmee is de Staat minder voordelig uit dan in november, toen werd geleend tegen 0,265%. Sindsdien is de lange rente echter opgelopen.

De Staat mikte vandaag op €4 tot 6 miljard met de uitgifte van de lening, die loopt tot 15 juli 2027 en een couponrente van 0,75% heeft. De belangstelling bij beleggers voor de obligatie was groot, want er werd voor circa €13 miljard ingeschreven. Uiteindelijk is de staatsobligatie vooral geplaatst bij partijen in Groot-Brittannië, Nederland, Zwitserland en de Verenigde Staten.

Staat leent tegen negatieve rente

Telegraaf 06.02.2017 De Nederlandse overheid heeft maandag 1,9 miljard euro geleend voor zes maanden. Het rendement op de obligaties lag daarbij verder onder het nulpunt dan bij de voorgaande vergelijkbare veiling.

De rente kwam uit op min 0,67 procent. Half januari werden vergelijkbare obligaties in de markt gezet tegen een gemiddeld rendement van min 0,62 procent.

De Staat mikte op een opbrengst van 1,5 tot 2,5 miljard euro met de lening.

Staat leent tegen negatieve rente

Telegraaf 06.02.2017 De Nederlandse overheid heeft maandag 1,9 miljard euro geleend voor zes maanden. Het rendement op de obligaties lag daarbij verder onder het nulpunt dan bij de voorgaande vergelijkbare veiling.

De rente kwam uit op min 0,67 procent. Half januari werden vergelijkbare obligaties in de markt gezet tegen een gemiddeld rendement van min 0,62 procent.

De Staat mikte op een opbrengst van 1,5 tot 2,5 miljard euro met de lening.

Economen willen extra geld oppotten

‘Nederland heeft buffer nodig voor volgende crisis’

Telegraaf 04.02.2017 In dit verkiezingsjaar is het heel verleidelijk voor politici om cadeautjes uit te delen. Maar een volgend kabinet moet die verleiding weerstaan. Nederland heeft een buffer nodig voor een volgende crisis.

Dat zeggen economen tegen de Financiële Telegraaf. De overheidsfinanciën staan er goed voor, een begrotingsoverschot is in zicht. „We moeten in goede tijden een buffer aanhouden”, zegt Job Swank, directielid van De Nederlandsche Bank (DNB).

„In het verleden gaf de overheid gas als de economie goed draaide en trapte ze op de rem als het slecht ging. Dat moet andersom”, stelt de DNB-directeur. Econoom Roel Beetsma, die Brussel adviseert over begrotingsregels, valt hem bij: „De grote verleiding zal nu zijn om geld te gaan verbrassen, zeker met de verkiezingen. Maar dat moeten we niet doen.”

Sinds 1970 heeft Nederland nog maar zes keer een overschot op de begroting gehad, in de meeste gevallen een heel minimaal plusje. De overheid geeft dan minder uit dan er aan belastingen binnenkomt. Alleen onder toenmalig minister Gerrit Zalm van Financiën is er één keer een substantieel overschot geweest, van bijna 2 procent van het bruto binnenlands product.

Nederland koerst nu weer af op een begrotingsoverschot, zo voorspelde DNB deze week. Het Centraal Planbureau denkt dat dit overschot in de komende jaren op kan lopen tot ongeveer 1 procent, dat is ongeveer 7 miljard euro. Met dank aan de economie, zegt Beetsma. „De economie groeit harder dan verwacht, we komen in een hoogconjunctuur. Dan wordt het tekort vanzelf kleiner.”

Hoogleraar Flip de Kam zegt ook dat de Haagse politiek terughoudend moet zijn met het uitgeven van meevallers. Maar investeren mag wel, als die investeringen maar nuttig zijn voor de langere termijn. Hij stelt investeringen voor in wegen, dijken en het milieu. „Maar ik ben bang dat er de verleiding is om de meevallers niet voor investeringen te gebruiken, maar voor hogere koopkracht. Dan verjubel je het geld.”

Zie ook: Nederland stevent af op zeldzaam begrotingsoverschot

Minder geld naar Brussel

Telegraaf 02.02.2017 Nederland hoeft dit jaar 124 miljoen euro minder aan de Europese Unie af te dragen dan verwacht. Dat komt doordat de Europese Commissie in Brussel bijdragen van vorig jaar heeft nagerekend.

Dat maakte minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) donderdag bekend. Hij hield eind vorig jaar al rekening met een kleine meevaller. Een paar jaar geleden was er nog een forse naheffing.

900 miljoen euro per jaar minder

Het bedrag van 124 miljoen staat los van de bijna 2,7 miljard euro die Nederland uit Brussel terugkrijgt, aldus een woordvoerder van Financiën donderdag. Die miljarden waren al in de begroting 2017 verwerkt.

De 2,7 miljard is een correctie met terugwerkende kracht over 2014, 2015 en 2016 omdat de nationale bijdragen sinds 2014 anders worden berekend. Structureel gaat Nederland tot 2020 900 miljoen euro per jaar minder betalen.

LEES MEER OVER; JEROEN DIJSSELBLOEM EU BEGROTING EUROPESE COMMISISIE

Meevaller uit Brussel: 124 miljoen euro

AD 02.02.2017 Nederland hoeft dit jaar 124 miljoen euro minder aan de Europese Unie af te dragen dan verwacht. Dat komt doordat de Europese Commissie in Brussel bijdragen van vorig jaar heeft nagerekend.

Dat maakte minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) vandaag bekend. Hij hield eind vorig jaar al rekening met een kleine meevaller. Een paar jaar geleden was er nog een forse naheffing.

Het bedrag van 124 miljoen staat los van de bijna 2,7 miljard euro die Nederland uit Brussel terugkrijgt, aldus een woordvoerder van Financiën. Die miljarden waren al in de begroting 2017 verwerkt.

De 2,7 miljard is een correctie met terugwerkende kracht over 2014, 2015 en 2016 omdat de nationale bijdragen sinds 2014 anders worden berekend. Structureel gaat Nederland tot 2020 900 miljoen euro per jaar minder betalen.

‘Het gaat nog niet goed met Nederland’

Telegraaf 20.01.2017 Ondanks hoopgevende berichten over onder meer de werkloosheid en de consumentenbestedingen gaat het nog niet echt goed met Nederland. Dit is althans de mening van bijna twee derde van de bezoekers van DFT.

Uit een peiling op DFT waarop elfhonderd maal is gestemd, blijkt dat 34% vooral teleurgesteld is over de achterblijvende loonontwikkeling. Nog eens 30% vreest dat de economische opleving van korte duur is.

De respondenten die het wel positief inzien, wijzen in vrijwel gelijke mate op de groeiende consumentenbestedingen als op de teruglopende werkloosheid.

Lonen stijgen in hoogste tempo sinds 2009

Economisch plaatje verder verbeterd

Telegraaf 17.01.2017  Het economisch beeld in Nederland is in januari opnieuw iets gunstiger geworden dan in de voorgaande maanden. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag op basis van zijn zogenoemde conjunctuurklok.

In die index brengt het CBS vrijwel alle belangrijke economische informatie samen die het de afgelopen maand of het afgelopen kwartaal heeft gepubliceerd. Deze maand dragen al die deelindicatoren bij aan de verbetering van het economische plaatje.

Zo ligt het vertrouwen bij zowel consumenten als ondernemers boven het langjarig gemiddelde. De consumptie van huishoudens zit in de lift, net als de export en de investeringen. Ook de industrie en arbeidsmarkt blijven aantrekken terwijl het aantal faillissementen daalt.

Het CBS publiceert dinsdag 14 februari een eerste berekening van de economische groei en werkgelegenheid in het vierde kwartaal, en daarmee voor heel 2016. In het derde kwartaal nam het bruto binnenlands product (bbp) met 0,8 procent toe. Dat was met name te danken aan een hogere export en consumptie.

Staat leent opnieuw tegen negatieve rente

Telegraaf 16.01.2017 De Nederlandse overheid heeft maandag 2,6 miljard euro opgehaald met korte leningen. Daarbij lag de rente opnieuw duidelijk onder het nulpunt.

De overheid leende 1,4 miljard euro voor tweeënhalve maand en 1,2 miljard euro voor vijfenhalve maand. Het gemiddelde rendement op beide leningen bedroeg min 0,62 procent. Daarmee lag de rente iets minder ver onder nul dan bij de vorige vergelijkbare veilingen. Toen zakte de rente tot circa min 0,8 procent.

Bij beide leningen werd gemikt op een opbrengst van 1 tot 2 miljard euro.

Inflatie loopt op naar 1 procent

Telegraaf 05.01.2016 De inflatie in Nederland is in december opgelopen van 0,6 naar 1 procent. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag.

Ondanks de stijging in de laatste maand van het jaar kwam de geldontwaarding over heel 2016 uit op het laagste peil in bijna dertig jaar. Het prijspeil in Nederland steeg in 2016 slechts met 0,3 procent. De inflatie bleef in 1987 voor het laatst zo beperkt.

Vooral de prijsdaling van elektriciteit hield de algemene prijsstijging vorig jaar in toom. Zowel de heffingen als de leveringstarieven gingen omlaag. Daarnaast viel de huurstijging lager uit dan in 2015 en waren vliegtickets en vakanties naar het buitenland goedkoper. Ook betaalden consumenten minder voor diensten van banken.

Gas

De prijsontwikkeling van gas had daarentegen een verhogend effect op de inflatie. In tegenstelling tot elektriciteit ging de heffing op gas omhoog. Kleding werd duurder en de prijsdaling van benzine was in 2016 minder groot dan in 2015.

De lage inflatie in Nederland past in het beeld dat in heel Europa zichtbaar is. Daar ligt de geldontwaarding al lange tijd ver onder het door de Europese Centrale Bank nagestreefde peil van net geen 2 procent. Dat kwam onder meer door de enorme daling van de olieprijs in de afgelopen jaren. Olie werd afgelopen jaar echter weer wat duurder, waardoor dat effect uit de inflatiecijfers begint te verdwijnen.

Extraatje voor gezin in het nieuwe jaar

Telegraaf 30.12.2016 Vooral gezinnen kunnen vanaf volgend jaar opnieuw rekenen op een extraatje in de portemonnee. Het kabinet heeft de bedragen van zowel de kinderopvangtoeslag als het kindgebonden budget verder opgeschroefd. En omdat het minimumloon stijgt, worden bovendien een hele hoop uitkeringen die daaraan zijn gekoppeld naar boven bijgesteld.

Ook voor werkgevers wordt een aantal spelregels veranderd. Een overzicht:

Opvangtoeslag

Wie kinderen heeft die naar de crèche gaan, heeft het bij de vooruitbetaling van de kinderopvangtoeslag de afgelopen maand al gemerkt: het bedrag is hoger geworden. Het kabinet heeft namelijk opnieuw extra geld beschikbaar gesteld. En dat kan voor een gezin voor flinke meevallers zorgen, van enkele tientjes tot ruim €900, afhankelijk van het aantal kinderen en hoeveel dagen ze naar de opvang gaan. Zo zullen voortaan alle ouders minimaal een derde van de kosten van kinderopvang vergoed krijgen, en de laagste inkomens bijna het hele bedrag. Wel gaan ook de uurtarieven van de opvang iets omhoog, dus niet al het extra geld kan direct de huishoudpot in.

Kinderbijslag

De kinderbijslag stijgt een klein beetje. Er zal met terugwerkende kracht tot 1 oktober 2016 bovendien geen onderscheid meer worden gemaakt tussen leerlingen die naast hun topsportopleiding naar het voortgezet onderwijs gaan en leerlingen die beroepsonderwijs volgen.

Het kindgebonden budget, dat mensen met weinig geld naast de kinderbijslag kunnen krijgen, wordt flink verruimd. Zo gaat het maximumbedrag voor ouders met een eerste kind volgend jaar met ruim €100 omhoog naar €1142. Voor het tweede kind wordt dat opgetrokken naar €898. In totaal kunnen ouders met een laag of een middeninkomen met twee kinderen maximaal €2040 krijgen. Wie meer kroost heeft, krijgt per kind €285 extra.

AOW

Samenwonende AOW’ers die na 1994 met pensioen gingen, krijgen vanaf volgend jaar €820,18 per maand inclusief vakantiegeld. Alleenstaanden ontvangen €1199,40, inclusief vakantiegeld. Senioren (alleenstaand én samenwonend) die vóór 1994 al van de oude dag kon gaan genieten, krijgt €1199,40 (inclusief vakantie-uitkering). Voor ouderen met een partner jonger dan 65 jaar gelden andere bedragen, zij krijgen een toeslag. Die partnertoeslag geldt echter niet meer voor wie daar na 1 januari 2015 voor het eerst aanspraak op wil maken, met uitzondering van mensen die door de verhoging van de AOW-leeftijd pas toen AOW-gerechtigd werden.

AOW-leeftijd

De AOW-leeftijd gaat in stappen omhoog. Afgelopen jaar kregen mensen met 65,5 jaar een uitkering. Dit jaar moeten zij drie maanden langer wachten. Voor mensen die hierdoor te maken krijgen met een pensioengat, is onder bepaalde voorwaarden een overbruggingsregeling beschikbaar.

Fraude

De overheid wil bij de bestrijding van uitkeringsfraude meer aan maatwerk te doen. Voordat er boetes worden uitgedeeld, komt er meer ruimte om een waarschuwing vooraf te geven. De boete voor uitkeringsgerechtigden die de inlichtingenplicht overtreden, wordt voortaan meer afgestemd op de omstandigheden rond de fraude.

Schijnconstructies

Het kabinet probeert malafide dienstverbanden te bestrijden. Zo mogen werkgevers niet minder dan het hele minimumloon betalen en geen bedragen, zoals maaltijdkosten, inhouden op het loon. Om dit goed te kunnen handhaven, kunnen in het goederenvervoer vanaf 2017 ook de opdrachtgevers aansprakelijk worden gesteld voor de loonvorderingen van vrachtwagenchauffeurs en ander personeel in die sector.

Werkgevers

Er wordt een streep gezet door het onderscheid tussen vaste en tijdelijke dienstverbanden als het gaat om de financiering van gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid (WGA). Werkgevers gaan één gecombineerde WGA-premie betalen en ze krijgen de keuze om voor het hele WGA-risico eigenrisicodrager te worden of zich publiek te verzekeren.

Verder krijgen werkgevers een financiële tegemoetkoming wanneer zij werknemers in dienst hebben die tussen de 100 en 125% van het wettelijk minimumloon verdienen en minimaal 1248 uur per jaar werken.

Banenafspraken

Mensen met een arbeidsbeperking die vallen in de doelgroep van de Participatiewet, worden zonder beoordeling door UWV al in het doelgroepregister opgenomen als op hun werk is vastgesteld dat hun loonwaarde onder het wettelijk minimumloon ligt. Dit geldt ook voor (ex-)leerlingen van het praktijkonderwijs, als ze bij het UWV een schriftelijk verzoek indienen. Deze regeling gold al voor leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs.

Dit overzicht verschijnt zaterdag 31 december in De Financiële Telegraaf. Lees daarin ook over de fiscale regelingen bij een auto van de zaak en het hypotheekplafond dat in 2017 voor velen lager ligt.

’Asschers aanpak voedt populisme’

Telegraaf 30.12.2016  De economische cijfers voor Nederland zijn prachtig, beaamt econoom Barbara Baarsma. „Ik ga het feestje niet verpesten.” Maar dat neemt de onvrede in de samenleving niet weg. Ze pleit voor fiks lagere lasten op arbeid en de aanpak van zorg en pensioenen die nu een flinke hap uit het besteedbaar inkomen nemen. Én de arbeidsmarkt moet op de schop. Want daar heeft minister Asscher gefaald. „Hij was gewaarschuwd.”

Nederlanders moeten wendbaar en weerbaar worden, betoogt Barbara Baarsma, directeur Kennisontwikkeling bij Rabobank en hoogleraar economie. De technologische veranderingen gaan zo snel dat iedereen zijn best moet doen om bij te blijven. Econoom Baarsma maakt zich zorgen over oudere werklozen, maar vooral om ……

Economie is bezig aan een inhaalslag

AD 26.12.2016 Experts van de ING zien voor komend jaar goede perspectieven voor de economie in de Haagse agglomeratie. Ook de werkloosheid blijft afnemen, maar waakzaamheid op dit gebied blijft geboden.

Bijna tien jaar na het begin van de economische crisis bereikt de regio weer dezelfde omvang als in 2008

De ING bracht deze week een regio-rapportage naar buiten waarin hun economen een blik werpen op 2017. De Haagse economie zien zij een comeback maken, zoals de ING het omschrijft. Ook herpakt de arbeidsmarkt zich.

De economie groeit in 2017 weliswaar iets minder hard (+2,1 procent) dan dit jaar (+ 2,5 procent), maar dat geldt voor de meeste regio’s in het land. De verwachte groei wordt ‘nog altijd respectabel’ genoemd.

Het herstel van de zakelijke dienstverlening in combinatie met een rijksoverheid die na jaren van bezuinigen weer bezig is met geld uitgeven, zijn stevige steunen in de rug voor de economie in de Haagse agglomeratie. Verder worden de oplopende budgetten voor het bestrijden van cybercriminelen gunstig genoemd voor de stad, omdat die zich tot spil heeft weten te maken in wat het bedrijfscluster The Hague Security Delta is gaan heten.

Investeren
‘Bijna tien jaar na het begin van de economische crisis bereikt de regio weer dezelfde omvang als in 2008’, staat er in de analyse. ‘Positief voor bedrijven die afhankelijk zijn van de overheid is dat de focus langzaam verschuift van bezuinigen naar investeren. Dit zal via publiek private samenwerkingen meer dan in het verleden bij het bedrijfsleven neerslaan.’

De daling van de werkloosheid ziet ING ook komend jaar doorzetten. Na een forse terugloop van werkgelegenheid tijdens de crisis neemt de werkgelegenheid sinds 2015 weer toe in onze regio.

Tegelijkertijd zullen er de komende jaren door digitalisering ook veel (administratieve) banen verdwijnen bij verzekeraars als Nationale Nederlanden en Aegon en bijvoorbeeld rechtbanken, waar veel mensen in deze regio werken. ‘Het blijft een belangrijke opgave om het aanbod met onder andere scholingsprogramma’s zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de veranderde vraag naar werknemers’, meldt de toekomstvisie.

Tot slot constateert ING tot zijn vreugde dat de Hagenaars zelf hun geld meer laten rollen. De horeca en detailhandel profiteerden hier dit jaar al van en dat zal zich voortzetten in het nieuwe jaar. ‘De bestedingen waren ondanks een groeiende bevolking jarenlang een zwakte in Den Haag.’

Nederlandse economie harder gegroeid dan gedacht

VK 23.12.2016 De economie is in het derde kwartaal iets harder gegroeid dan gedacht. Het bruto binnenlands product (bbp) nam met 0,8 procent toe, waar eerder nog werd uitgegaan van 0,7 procent groei. Dat bleek vrijdag uit de tweede raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Lees ook

Het sluimerende onbehagen heeft sindskort een cijfer. De nieuwe Brede Welvaartsindicator (BWI) moet een alternatief bieden voor die andere, veel bekendere afkorting: Bruto Binnenlands Product (BBP). Waar de laatste suggereert dat de Nederlandse economie groeit en bloeit, toont de BWI dat de crisis harder nadreunt dan gedacht.

De werkloosheid daalt, maar is nog lang niet op het niveau van de ‘gouden tijden’ in 2008. In augustus van dat jaar zaten slechts 310 duizend mensen zonder baan en was er hier en daar zelfs sprake van grote krapte op de arbeidsmarkt. Zal de werkloosheid ooit weer zo laag worden?

Het tiende kwartaal van groei op rij is vooral te danken aan de toegenomen consumptie van gezinnen en investeringen. Ook de export droeg positief bij. Ten opzichte van de eerste berekening is de groei van de consumptie van gezinnen en van de investeringen iets naar boven bijgesteld. De consumptie van de overheid werd daarentegen wat teruggeschroefd.

De Nederlandse economie was vorig kwartaal 2,4 procent groter dan in het derde kwartaal van 2015. Volgens het CBS zijn de economische omstandigheden de afgelopen maanden verder verbeterd. Het consumentenvertrouwen nam toe en de productie in de industrie zat verder in de lift. Alle indicatoren voor groei staan momenteel boven hun langjarig gemiddelde.

Sterke banengroei

Volgens de tweede berekening steeg het aantal banen in het derde kwartaal met 24 duizend ten opzichte van een kwartaal eerder. Bij de eerste raming werd nog uitgegaan van 26 duizend nieuwe banen. De sterkste banengroei vond met 18 duizend plaats in de zakelijke dienstverlening, vooral de uitzendbranche, en in de bedrijfstak handel, vervoer en horeca (10.000).

De overheidsschuld daalde in het derde kwartaal met 9 miljard euro tot 428 miljard euro. De schuldquote, de overheidsschuld als percentage van het bruto binnenlands product (bbp), daalde voor het zesde kwartaal op rij en kwam uit op 61,9 procent. De schuldquote staat al sinds 2011 boven de Europees afgesproken norm van 60 procent.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   ECONOMIE

Economie harder gegroeid dan gedacht

Telegraaf 23.12.2016 De economie is in het derde kwartaal iets harder gegroeid dan gedacht. De omvang van de economie nam met 0,8 procent toe, waar eerder nog werd uitgegaan van 0,7 procent groei. Dat bleek vrijdag uit de tweede raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het tiende kwartaal van groei op rij is vooral te danken aan de toegenomen consumptie van gezinnen en investeringen. Ook de export droeg positief bij. Ten opzichte van de eerste berekening is de groei van de consumptie van gezinnen en van de investeringen iets naar boven bijgesteld. De consumptie van de overheid werd daarentegen wat teruggeschroefd.

De Nederlandse economie was vorig kwartaal 2,4 procent groter dan in het derde kwartaal van 2015.

Volgens het CBS zijn de economische omstandigheden de afgelopen maanden verder verbeterd. Onder meer het consumentenvertrouwen nam toe en de productie in de industrie zal ook verder in de lift. Alle indicatoren voor de groei staan momenteel boven hun langjarig gemiddelde.

Banen

Volgens de tweede berekening steeg het aantal banen in het derde kwartaal met 24.000 ten opzichte van een kwartaal eerder. Bij de eerste raming werd nog uitgegaan van 26.000 nieuwe banen. De sterkste banengroei vond met 18.000 plaats in de zakelijke dienstverlening, vooral de uitzendbranche, en in de bedrijfstak handel, vervoer en horeca (10.000).

De overheidsschuld daalde in het derde kwartaal met 9 miljard euro tot 428 miljard euro. De schuldquote, de overheidsschuld als percentage van het bruto binnenlands product (bbp), daalde voor het zesde kwartaal op rij en kwam uit op 61,9 procent. De schuldquote staat al sinds 2011 boven de Europees afgesproken norm van 60 procent.

Werkgeversvoorman juicht: op naar volledige werkgelegenheid

Elsevier 14.12.2016 Het gaat goed met de Nederlandse economie. Zo goed dat we zelfs onderweg zijn naar volledige werkgelegenheid.

Dat zegt Hans de Boer, voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW, woensdag in de Telegraaf.

‘Iedereen kan profiteren’

De Boer ziet door de positieve economische ontwikkelingen zelfs schaarste op de arbeidsmarkt ontstaan. ‘Er zijn alweer moeilijk vervulbare vacatures. Volledige werkgelegenheid komt in zicht. Dat is goed nieuws, want dan kan iedereen profiteren.’ Hij zegt daarbij wel dat een volgend kabinet de groeiende economie moet blijven ondersteunen met een uitgebreide investeringen voor klimaat en mobiliteit.

‘Het is belangrijk dat we de groei nu aan de praat houden en zorgen dat we meerjarig gaan investeren.’ De werkgeversvoorman is heel enthousiast over de stand van onze economie. ‘De belastinginkomsten groeien als kool onder meer door de belastingverhogingen van de laatste jaren. De consumptie trekt aan en mensen krijgen weer vertrouwen.’ Naast de hogere inkomsten door belastingen en premies heeft het Rijk 1,3 miljard euro verdiend aan de nieuwe aandelenverkoop van ABN Amro.

Lees dit commentaar van Jean Dohmen op de laatste cijfers:‘Belastingen moeten omlaag nu crisis achter ons ligt’

Terug op het peil van voor de crisis

Dinsdag bleek dat de Nederlandse economie er goed voorstaat. Het kabinet kan de regeerperiode afsluiten zonder overheidstekort, schat het Centraal Planbureau (CPB).Ook de economie is terug op het peil van voor de financiële crisis in 2008. De economie (per hoofd van de bevolking) zal naar verwachting 2,1 procent groeien in 2017, vooral gestimuleerd door een gezonde consumptie.

Hoewel ook de werkloosheid daalt naar 5,2 procent, is nog steeds een groter deel van de bevolking werkloos dan het langjarig gemiddelde (5 procent). De werkloosheid ligt nog een stuk hoger dan het niveau van voor de crisis in 2008, toen slechts 4 procent van de bevolking werkloos was.

Tom Reijner (1986) werkt sinds augustus 2013 op de webredactie. Hij studeerde Politicologie en Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

Tags:economie Hans de Boer VNO-NCW

Ja, zegt het Centraal Planbureau: de economische groei is stukken hoger dan verwacht en het bruto binnenlands product is weer terug op het niveau van voor 2008.

Maar hoe staat het bijvoorbeeld met de werkloosheid? Oftewel: hoe gaat het nu écht met ons?

Teruglezen uit het archief: Is geluk een betere maatstaf voor welvaart dan het bbp?

Het gaat beter met de economie dan Rutte had durven hopen

Vier vragen over CPB-cijfers

VK 13.12.2016 Het Centraal Planbureau, de economisch adviseur van het kabinet, voorspelt dat de begroting van minister Dijsselbloem van Financiën volgend jaar in evenwicht is. Begrotingsevenwicht betekent dat de staatsschuld niet meer groeit. Die schuld aflossen naar een niveau van voor 2008 toen de economische crisis begon, is nu de missie van dit kabinet. Kan nu de vlag uit bij minister Dijsselbloem van Financiën?

Hoe verrassend is dat begrotingsevenwicht?

Het CPB ziet de economische groei doorzetten: dit en volgend jaar met 2,1 procent. Tegelijk daalt de werkloosheid volgend jaar naar 5,3 procent van de beroepsbevolking en dan neemt de koopkracht ook iets toe. Al steekt de voorspelde koopkrachtstijging van 0,7 procent in 2017 wat magertjes af tegen de plus van 2,7 procent dit jaar. Het CPB gaat er niettemin van uit dat consumenten volgend jaar in plaats van te sparen tegen lage rente, hun inkomensgroei van de afgelopen jaren gaan uitgeven. Bijvoorbeeld om hun woongenot te verbeteren. Dat hun huizen meer waard worden, geeft die consumenten financieel zelfvertrouwen. De groeiende consumentenbestedingen worden volgend jaar de belangrijkste aanjager van de economie.

Dat de begroting van de overheid daarvan opknapt en dus volgend jaar zelfs in evenwicht is – iets waarnaar elke minister van Financiën streeft – komt door meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan bijvoorbeeld werkloosheidsuitkeringen. Dat bleek vorige maand, toen minister Dijsselbloem zijn geld telde voor dit jaar. Er bleek 4,3 miljard euro meer aan belasting binnen te komen dan op Prinsjesdag was verwacht. Daardoor valt het begrotingstekort ook dit jaar al mee: 0,4 procent in plaats van 1,1 procent. De positieve lijn doortrekkend kom je dan voor volgend jaar al gauw op begrotingsevenwicht uit, wat het CPB nu dan ook voorspelt.

Zitten er nog addertjes onder het gras?

Na acht jaar keert de economie terug op het ‘pre-crisisniveau’ van 2008

Het CPB stelt vast dat na acht jaar de economie terugkeert op het ‘pre-crisisniveau’ van 2008. Dat is voor Nederlandse begrippen uitzonderlijk lang (normaal is drie á vijf jaar), maar internationaal niet ongebruikelijk na een financiële crisis. De werkloosheid mag dan wel sterk dalen, het lage niveau van voor de crisis is nog ver weg.

Het CPB maakt verder de kanttekening dat de internationale omgeving met veel onzekerheid is omgeven. Weliswaar valt het wel mee met het negatieve, economische effect van de voorgenomen uittreding van Groot-Brittannië, de Brexit, maar de eurozone blijft een bron van twijfel. Denk aan de dreigende bankencrisis en politieke instabiliteit waarmee Italië nu te maken heeft. Ook blijft, zo stelt het CPB, ‘de politieke situatie in de Europese Unie ongewis’. De CPB-economen zien internationaal gematigde handelsgroei, ‘beleidsonzekerheid’ in EU en VS en aanhoudende zwakte van eurolanden. Dat zijn risico’s voor economische groei, ook die van Nederland.

Is het begrotingsevenwicht te danken aan het kabinetsbeleid?

Vertrouwen is lastig met kabinetsbeleid te sturen, wel te beïnvloeden

Toen Rutte II eind 2012 aantrad – de crisis woedde nog volop – wilde het bereiken dat dit jaar het begrotingstekort 1,9 procent zou zijn en volgend jaar 1,4 procent. Dat pakt allemaal veel gunstiger uit dan verwacht. Het voorspellen van economische krimp en groei met modellen gaat met veel onzekerheid gepaard, waardoor de krimp vaak te optimistisch wordt ingeschat en de groei te bescheiden. Die onvoorspelbaarheid is ook een indicatie dat invloed van ‘de politiek’ op de economie beperkt is.

Denk aan het consumentenvertrouwen, dat volgens het CPB volgend jaar de economische motor zal zijn. Vertrouwen is lastig met kabinetsbeleid te sturen, maar wel te beïnvloeden. De hervormingen die het kabinet op de huizenmarkt heeft doorgevoerd hebben uiteindelijk mede geresulteerd in de huidige opleving op die markt. Al zeggen economen ook dat het niet  had uitgemaakt wát het kabinet had gedaan zolang Rutte II maar iets deed om de onzekerheid op die markt te doorbreken.

En nu? Krijgen we op de valreep nog cadeautjes van de VVD-PvdA-coalitie?

Alleen ambtenaren krijgen vooralsnog een steuntje in de rug van Rutte II

Zou het kabinet ervoor kiezen het tekort toch met 1 procent op te laten lopen, dan kan het een verkiezingscheque van bijna 7 miljard euro aan burgers en bedrijven ‘teruggeven’. Eigenlijk heeft Rutte II dit jaar al zoiets gedaan: in 2015 besloot het kabinet in 2016 Nederland een belastingverlaging te gunnen van 5 miljard, geld dat eigenlijk was bedoeld om een hervorming van het belastingstelsel te financieren. Dat gaan we niet nog eens doen, heeft Dijsselbloem herhaaldelijk laten weten. Ook al stijgt de koopkracht volgend jaar maar mondjesmaat en wordt die stijging bovendien voor velen deels teniet gedaan door stijgende zorg- en pensioenpremies en een hogere energierekening.

Begrotingsevenwicht betekent dat de staatsschuld niet meer groeit. Die schuld aflossen naar een niveau van voor de economische crisis die in 2008 begon, is nu de missie van dit kabinet. Alleen ambtenaren, die gedurende die crisis jarenlang geen loonsverhoging hebben gehad en ook nog eens hun pensioenpremie zien stijgen, krijgen vooralsnog een steuntje in de rug van Rutte II.

 Volg en lees meer over:  NEDERLAND  ECONOMIE

Dijsselbloem: nu buffers opbouwen

Telegraaf 13.12.2016 Nu het lekker gaat met de economie, moeten de begrotingsmeevallers gebruikt worden om buffers op te bouwen voor slechtere tijden. Dat stelt minister Dijsselbloem van Financiën in reactie op de CPB-cijfers die vanochtend verschenen. Daaruit blijkt dat het begrotingstekort volgend jaar is weggewerkt.

De bewindsman wijst erop dat er de afgelopen 50 jaar maar zes keer een begrotingsevenwicht was of een plus op de begroting. Om toekomstige tegenslagen in de economie op te vangen, moet je daarom dus „kunnen bufferen” en de staatsschuld verder omlaag brengen, zegt hij.

„We hebben een open en kwetsbare economie”, aldus Dijsselbloem. „Zodra we weer een crisis krijgen, knalt de begroting in de rode cijfers. We hebben er nu keer negen jaar over gedaan om de financiën op orde te brengen. We hebben dus geen geld over.”

Dat het tekort is weggewerkt, is te danken aan de aantrekkende economie. „De seinen staan op groen”, zegt minister Kamp (Economische Zaken) daarover. Hij ziet dat het „negatieve effect van de Brexit vooralsnog lijkt mee te vallen” al zegt hij ook dat „risico’s blijven bestaan.”

Miljarden

Doordat de cijfers gunstiger uitvallen dan eerder dit jaar werd verwacht toen de nieuwe begroting werd opgesteld, kan het kabinet op miljarden euro’s aan meevallers rekenen. In het voorjaar wordt gekeken hoe die meevallers worden verdeeld.

Ook dit jaar pakt de begroting al positiever uit doordat er meer belastinginkomsten zijn. Hoewel premier Rutte onlangs benadrukte dat het niet zo is „dat opeens de zilvervloot is binnen gevaren.” Dat extra geld gaat naar de staatsschuld, die volgend jaar mede daardoor onder de door Europa geëiste grens van 60 procent zakt.

Werkgelegenheid

Met de werkgelegenheid gaat het ook beter. Die stijgt volgend jaar naar het niveau van voor de crisis, hoewel het CPB wel spreekt van een „uitzonderlijk lange herstelperiode.” Volgens het planbureau is het herstel te danken aan consumenten die profiteren van de loonsverhogingen van de afgelopen twee jaar. Ook weet Nederland volgend jaar zijn aandeel op de internationale markten te vergroten.

Volgens Kamp bewijzen de goede cijfers het gelijk van het kabinetsbeleid. „Het toont aan dat het loont om in moeilijke tijden inspanningen te leveren om de economische structuur te versterken”, aldus de bewindsman. „Maar vooral toont het de veerkracht van de ondernemers in dit land.”

Volgens hem is de opdracht van het volgende kabinet nu om „vooruit te kijken en inspanningen te leveren om de Nederlandse economie duurzaam te versterken.”

LEES MEER OVER;

JEROEN DIJSSELBLOEM ECONOMIE CENTRAAL PLANBUREAU

CPB: in 2017 voor het eerst in negen jaar geen begrotingstekort

VK 13.12.2016 De Nederlandse economie en de overheidsfinanciën staan er flink beter voor dan enkele maanden geleden werd gedacht. Volgend jaar sluit een kabinet voor het eerst in negen jaar zijn regeerperiode zonder begrotingstekort af, terwijl de economie weer terugkomt op het peil van voor de financiële crisis in 2008.

Dat voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn dinsdag gepresenteerde decemberraming. Daarin voorziet het planbureau van het kabinet een economische groei van 2,1 procent in 2017. Daarmee zou de vooruitgang even sterk zijn als dit jaar, na een plus van 2 procent vorig jaar. Drie maanden geleden werd voor 2016 en 2017 nog een terugval tot 1,7 procent voorspeld.
Onlangs bleek al dat de aanhoudende economische groei voor aanzienlijke belastingmeevallers zorgt, waardoor het overheidstekort dit jaar kleiner is dan eerder werd gedacht. Het CPB verwacht dat die ontwikkeling doorzet, waardoor de uitgaven en inkomsten van de Staat volgend jaar voor het eerst in negen jaar in evenwicht zijn.

Lang herstel

© ANP

De robuuste groei zorgt er bovendien voor dat de economie weer even groot is als in 2008, gerekend per hoofd van de bevolking. Ook de werkgelegenheid keert eindelijk weer terug op het niveau van voor de crisis, na de volgens het CPB ‘uitzonderlijk lange’ herstelperiode. De werkloosheid daalt volgend jaar verder, maar blijft met 5,3 procent hoger dan voor de dubbele recessie.

De groei wordt volgend jaar aangejaagd door consumenten, die profiteren van loonsverhogingen in de afgelopen twee jaar. De koopkracht loopt daarbij verder op, hoewel de vooruitgang met 0,7 procent aanzienlijk kleiner is dan de plus van bijna 3 procent die dit jaar werd geboekt.

Onzekere situatie in de EU

Het CPB benadrukt wel dat de economische en politieke situatie in de EU onzeker blijft, ondanks deze zonnige prognoses. De gevolgen van de Brexit lijken echter vooralsnog mee te vallen. Wel houdt Nederland volgend jaar last van de zwakke groei van de wereldhandel, maar wordt ons aandeel op de internationale markt naar verwachting wel vergroot.

Tot slot neemt ook de staatsschuld verder af. Die komt volgens de nieuwe ramingen in 2017 voor het eerst sinds 2010 onder het Europees vastgestelde maximum van 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Veerkrachtige ondernemers

Minister Henk Kamp van Economische Zaken zegt niet verrast te zijn door de positieve economische vooruitzichten. ‘De seinen van de Nederlandse economie staan al een tijd op groen. Deze positieve vooruitzichten van het CPB liggen dan ook in de lijn der verwachting’, aldus Kamp.

Volgens Kamp tonen de gunstige cijfers twee dingen aan: dat het loont om in moeilijke tijden inspanningen te leveren om de economische structuur te versterken én hoe veerkrachtig ‘de ondernemers in dit land’ zijn.

Volgens de minister is het nu zaak om de economie duurzaam te versterken. ‘Dat kan door de energietransitie te versnellen, te investeren in innovatie en maatregelen te nemen die de arbeidsproductiviteit verhogen.’

Volg en lees meer over:  NEDERLAND  ECONOMIE

Nederlandse economie trekt aan

Telegraaf 13.12.2016   De seinen staan op groen. Dat zegt minister Kamp (Economische Zaken) in reactie op de CPB-cijfers die vanochtend zijn verschenen. Het begrotingstekort is volgend jaar weggewerkt en de economie trekt verder aan.

Kamp wijst erop dat het „negatieve effect van de Brexit vooralsnog lijkt mee te vallen” al zegt hij ook dat „risico’s blijven bestaan.”

Doordat de cijfers gunstiger uitvallen dan eerder dit jaar werd verwacht toen de begroting voor 2017 werd opgesteld, kan het kabinet nu al op miljarden euro’s aan meevallers rekenen. In het voorjaar wordt gekeken hoe die meevallers worden verdeeld.

Ook dit jaar pakt de begroting al positiever uit, omdat er meer belastinginkomsten zijn dankzij de groeiende economie. Hoewel premier Rutte onlangs nog wel benadrukte dat het niet zo is „dat opeens de zilvervloot is binnen gevaren.” Dat extra geld gaat naar de staatsschuld, die volgend jaar mede daardoor onder de door Europa geëiste grens van 60 procent zakt.

Met de werkgelegenheid gaat het ook beter. Die stijgt volgend jaar naar het niveau van voor de crisis, hoewel het CPB wel spreekt van een „uitzonderlijk lange herstelperiode.” Volgens het planbureau is het herstel te danken aan consumenten die profiteren van de loonsverhogingen van de afgelopen twee jaar. Ook weet Nederland volgend jaar zijn aandeel op de internationale markten te vergroten.

Volgens Kamp bewijzen de goede cijfers het gelijk van het kabinetsbeleid. „Het toont aan dat het loont om in moeilijke tijden inspanningen te leveren om de economische structuur te versterken”, aldus de bewindsman. „Maar vooral toont het de veerkracht van de ondernemers in dit land.”

Volgens hem is de opdracht van het volgende kabinet nu om „vooruit te kijken en inspanningen te leveren om de Nederlandse economie duurzaam te versterken.”

Minister Dijsselbloem (Financiën) vindt dat er buffers opgebouwd moeten worden nu het goed gaat met de staatsfinanciën. Hij wijst erop dat er de afgelopen 50 jaar maar zes keer een begrotingsevenwicht was of een plus op de begroting. Om toekomstige tegenslagen in de economie op te vangen, moet je daarom dus „kunnen bufferen” en de staatsschuld verder omlaag brengen, vindt hij.

LEES MEER OVER; EUROZONE ECONOMIE EUROPESE COMMISSIE CPB

Flinke groei economie en overheidstekort verdwijnt

Elsevier 13.12.2016 Weer een meevaller voor het kabinet: de regeerperiode kan worden afgesloten zonder overheidstekort, schat het Centraal Planbureau (CPB). Ook de economie is terug op het peil van voor de financiële crisis in 2008.

In 2017 is de overheidsbegroting volgend jaar weer in evenwicht, volgens de schatting van het CPB. De economie (per hoofd van de bevolking) zal naar verwachting 2,1 procent groeien in 2017, vooral gestimuleerd door een gezonde consumptie.

#Elsevier-onderzoek: waar groeide de werkloosheid het snelst sinds de crisis?

Goed nieuws na langzaam herstel crisis

Zo wordt de economie weer net zo groot als in 2008. Nederland heeft, net als veel andere eurozone-landen, nog onverwachts lang moeten kampen met problemen van de crisis. Het herstel na de crash in 2008 duurde veel langer dan in eerste instantie werd voorspeld.

De decemberraming van het CPB is opvallend positief, vooral ten opzichte van de meest recente schatting van drie maanden geleden. Toen werd voor 2017 nog een groei verwacht van 1,7 procent. Huishoudens hebben meer te besteden, en geven ook daadwerkelijk meer uit, waardoor de economie harder groeide dan verwacht.

Hoewel ook de werkloosheid daalt naar 5,2 procent, is nog steeds een groter deel van de bevolking werkloos dan het langjarig gemiddelde (5 procent). De werkloosheid ligt nog een stuk hoger dan het niveau van voor de crisis in 2008, toen slechts 4 procent van de bevolking werkloos was.

Minister Henk Kamp van Economische Zaken (VVD) zegt niet verrast te zijn door de cijfers van het CPB die vooral ‘de veerkracht van de ondernemers in dit land tonen’. ‘De seinen van de Nederlandse economie staan al een tijd op groen,’ aldus de minister.

Meevaller door meer belasting

Eind november werd bekend dat het kabinet het begrotingstekort van 2016 verder zou dalen. Door de sterke economische groei kon het Rijk rekenen op hogere vennootschapsbelasting, inkomstenbelasting en btw.

Lees ook – nog meer miljonairs:dit weten we over de rijkste Nederlanders

Het gaat om een meevaller van 4,3 miljard euro. Dat betekent dat het begrotingstekort uitkomt op 0,4 procent, ten opzichte van de schatting van 1,1 procent die werd aangekondigd op Prinsjesdag. Het Rijk kon meer aan belastingen en premies innen omdat Nederland er economisch beter op vooruitgaat dan verwacht.

Naast de hogere inkomsten door belastingen en premies heeft het Rijk 1,3 miljard euro verdiend aan de nieuwe aandelenverkoop van ABN Amro. Er zijn toen 65 miljoen aandelen verkocht. In november kondigde het kabinet aan een verdere 7 procent aan aandelen naar de beurs te brengen.

Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier

Tags: consumptie decemberraming economie economische groei CPB Henk Kamp overheidsbegroting

 Minister Henk Kamp van Economische Zaken.

Kamp: verder versterken

Telegraaf 13.12.2016 Minister Henk Kamp van Economische Zaken is niet verrast door de positieve economische vooruitzichten die het Centraal Planbureau (CPB) schetst in zijn decemberraming. „De seinen van de Nederlandse economie staan al een tijd op groen. Deze positieve vooruitzichten van het CPB liggen dan ook in de lijn der verwachting”, aldus Kamp, die de economie verder wil versterken.

Kamp stelt dat de gunstige cijfers aantonen aan dat het loont om in moeilijke tijden inspanningen te leveren om de economische structuur te versterken. „Maar vooral tonen ze de veerkracht van de ondernemers in dit land.”

Volgens de minister is het nu zaak om de economie verder duurzaam te versterken. „Dat kan door de energietransitie te versnellen, te investeren in innovatie en maatregelen te nemen die de arbeidsproductiviteit verhogen”, zegt Kamp.

PvdA-Tweede Kamerlid Henk Nijboer wijst er vooral op dat de werkloosheid sterk is afgenomen. „Er zijn nu meer dan tien miljoen banen en zelfs de ouderenwerkloosheid daalt. Maar we zijn er nog niet. We hebben een gezonde basis gelegd voor een investeringsagenda: in meer werk, goede en betaalbare zorg en goede publieke voorzieningen.”

LEES MEER OVER; HENK KAMP CENTRAAL PLANBUREAU ECONOMIE

GERELATEERDE ARTIKELEN;

CPB: economie terug naar niveau van voor uitbraak crisis in 2008

VK 13.12.2016 De Nederlandse economie en de overheidsfinanciën staan er een stuk beter voor dan enkele maanden geleden nog werd gedacht. Het kabinet-Rutte-II sluit zijn regeerperiode volgend jaar zonder tekort af, terwijl de economie weer terugkomt op het peil van voor de uitbraak van de financiële crisis in 2008.

Dat voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn dinsdag gepresenteerde decemberraming. Daarin voorzien de rekenmeesters van het kabinet een economische groei van 2,1 procent in 2017. Daarmee zou de vooruitgang even sterk zijn als dit jaar, na een plus van 2 procent vorig jaar. Drie maanden geleden werd voor 2016 en 2017 nog een terugval tot 1,7 procent voorspeld.

Onlangs bleek al dat de aanhoudende economische groei voor aanzienlijke belastingmeevallers zorgt, waardoor het overheidstekort dit jaar kleiner is dan eerder gedacht. Het CPB verwacht dat die ontwikkeling doorzet, waardoor de uitgaven en inkomsten van de Staat volgend jaar voor het eerst in negen jaar in evenwicht zijn.

Robuuste groei

De robuuste groei zorgt er bovendien voor dat de economie weer even groot is als in 2008, gerekend per hoofd van de bevolking. Ook de werkgelegenheid keert eindelijk weer terug op het niveau van voor de crisis, na de volgens het CPB ‘uitzonderlijk lange’ herstelperiode. De werkloosheid daalt volgend jaar verder, maar blijft met 5,3 procent hoger dan voor de dubbele recessie.

De groei wordt volgend jaar aangejaagd door consumenten, die profiteren van de loonsverhogingen van de afgelopen twee jaar. De koopkracht loopt daarbij verder op, hoewel de vooruitgang met 0,7 procent aanzienlijk kleiner is dan de plus van bijna 3 procent die dit jaar werd geboekt.

Zonnige prognoses

Het CPB wijst er ondanks de zonnige prognoses op dat de economische en politieke situatie in de EU onzeker blijft. De gevolgen van de Brexit lijken daarbij vooralsnog echter mee te vallen. Nederland houdt volgend jaar last van de zwakke groei van de wereldhandel, maar weet zijn aandeel op de internationale markt naar verwachting wel te vergroten.

De staatsschuld neemt verder af en komt volgens de nieuwe ramingen in 2017 voor het eerst sinds 2010 onder het Europees vastgestelde maximum van 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Volg en lees meer over:  ECONOMIE

Inflatie stijgt naar 0,6%

Telegraaf 08.12.2016 De Nederlandse inflatie is in november gestegen naar 0,6 procent. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. Een maand eerder waren goederen en diensten voor de consument 0,4 procent duurder dan een jaar eerder.

Duurdere vakantiereizen naar het buitenland verhoogden de inflatie vorige maand. Toen lagen de prijzen van vakantiereizen 5,6 procent hoger dan vorig jaar, terwijl deze in oktober op jaarbasis nog 2,6 procent lager waren. Ook de prijsontwikkeling van voeding en kleding verhoogde de inflatie. Met name groenten en melk werden duurder en droegen bij aan de toename van de inflatie.

Omdat de prijsontwikkeling van energie en voeding sterk fluctueert en de prijzen van alcohol en tabak vaak stijgen door belastingmaatregelen, wordt ook gekeken naar de inflatie exclusief deze productgroepen. Volgens deze maatstaf steeg de inflatie naar 0,9 procent. In oktober was dit 0,6 procent.

Op basis van de zogenoemde geharmoniseerde Europese meetmethode steeg de inflatie van 0,3 procent in oktober naar 0,4 procent in november. De inflatie in de eurozone steeg naar 0,6 procent. De toename in de eurozone komt voornamelijk door hogere prijzen van voedingsmiddelen, alcohol en tabak, aldus het statistiekbureau.

Inflatie stijgt licht, met 0,6 procent

Trouw 08.12.2016 De Nederlandse inflatie is in november gestegen naar 0,6 procent. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. Vorige maand waren goederen en diensten voor de consument 0,4 procent duurder dan een jaar eerder. In juli was nog sprake van ‘negatieve inflatie’.

De inflatie werd veroorzaakt door duurdere vakantiereizen naar het buitenland. De prijzen van vakantiereizen lagen 5,6 procent hoger dan vorig jaar, terwijl deze in oktober op jaarbasis nog 2,6 procent lager waren. Ook de prijsontwikkeling van voeding en kleding verhoogde de inflatie. Met name groenten en melk werden duurder.

Omdat de prijsontwikkeling van energie en voeding sterk fluctueert en de prijzen van alcohol en tabak vaak stijgen door belastingmaatregelen, wordt ook gekeken naar de inflatie exclusief deze productgroepen. Volgens deze maatstaf steeg de inflatie naar 0,9 procent. In oktober was dit 0,6 procent.

De inflatie in de eurozone steeg naar 0,6 procent. De toename in de eurozone komt voornamelijk door hogere prijzen van voedingsmiddelen, alcohol en tabak, aldus het statistiekbureau. De inflatie in het eurogebied ligt nog wel ruim onder de doelstelling van de Europese Centrale Bank (ECB).

Kamer hekelt ‘een Asschertje’ tijdens jaarlijkse begrotingsdebat

AD 06.12.2016 Asscher spreekt mooie woorden, maar doet te weinig om de problemen op de arbeidsmarkt aan te pakken. Dat is samengevat de kritiek op de PvdA-minister van Sociale Zaken, die vanavond klinkt tijdens het jaarlijkse begrotingsdebat.

Zalvende woorden over vaste banen klinken mooi, maar de cijfers liegen niet, aldus D66-Kamerlid Steven van Weyenberg.

‘Een Asschertje’ noemt D66 het. ,,Hele mooie vergezichten schetsen, waardoor je bijna zou vergeten dat hij er al vier jaar over gaat”, zegt D66-Kamerlid Steven van Weyenberg. Het resultaat van vier jaar Asscher op het ministerie van Sociale Zaken is volgens hem mager. ,,Op de arbeidsmarkt is de tweedeling tussen flex en vast alleen maar gegroeid. Zalvende woorden over vaste banen klinken mooi, maar de cijfers liegen niet.”

Ook het CDA spreekt van ‘gemengde gevoelens’ na vier jaar Asscher als minister. ,,Op het gebied van de arbeidsmarkt waren de trailers vooraf beter dan de film. Het eindresultaat stak vaak bleekjes af bij de eerder gewekte verwachtingen”, aldus CDA-Kamerlid Pieter Heerma. 

SP-Kamerlid Sadet Karabulut: ,,Hij zegt vaak mooie woorden, maar uiteindelijk gaat het erom Nederland te veranderen.”De partij vindt dat Asscher te weinig heeft gedaan aan ongelijkheid tussen arm en rijk. 

Goede samenwerking
De VVD was als coalitiepartner wat positiever gestemd. Het liberale Kamerlid Bas van ’t Wout sprak van een goede samenwerking. ,,Ik zag Asscher soms vaker dan mijn vrouw.” Toch hekelt ook hij de Wet Werk en Zekerheid, die het doel voor meer vaste contracten en minder flexwerk nog niet heeft waargemaakt. Na de verkiezingen wil de VVD de wet van tafel vegen.

Asscher mag donderdagmiddag  08.12.2016 in de Kamer reageren op de kritiek.

Minister Dijsselbloem

‘Nederland kan meer uitgeven’

Telegraaf 05.12.2016 Nederland, Duitsland en Luxemburg presteren economisch zo goed, dat ze volgend jaar meer kunnen uitgeven dan in hun begrotingen is voorzien. Daar zijn de eurolanden het over eens, bleek maandag in Brussel nadat de eurogroep over de ontwerpbegrotingen van 2017 had gesproken.

“Maar het blijft van belang dat er een balans is tussen uitgaven en begrotingsdiscipline”, zei minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) op een persconferentie. “In Nederland geven we al meer uit en tegelijk verminderen we ons begrotingstekort.”

De Europese Commissie zei in november dat de eurozone in 2017 0,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) meer moet investeren. Nederland werd niet bij name genoemd maar is een van de lidstaten met de meeste budgettaire ruimte daarvoor. In een gezamenlijke verklaring van de EU-ministers van maandag worden de drie uitblinkers nu wel genoemd.

2017 wordt het vijfde jaar van economisch herstel in de eurozone. Alle negentien eurolanden boeken naar verwachting groei. “Meer en meer landen zullen daardoor begrotingsruimte krijgen”, aldus Dijsselbloem, die erop wees dat die ruimte er momenteel juist niet is in de landen die investeringen het hardst nodig hebben.

Italië, dat volgens Brussel in 2017 uit de pas dreigt te gaan lopen, zou “aanzienlijke extra maatregelen” moeten treffen om dat te voorkomen. Maar dat is nu moeilijk te vragen van een land zonder een regering, erkent de eurogroep. Italië gaat gebukt onder een enorme staatsschuld en extra kosten door de vluchtelingencrisis en recente aardbevingen. Ook is de beoogde redding van de bank Monte dei Paschi di Siena een hoofdpijndossier.

Eurolanden vinden dat Nederland in 2017 meer kan investeren

NU 05.12.2016 Nederland, Duitsland en Luxemburg presteren economisch zo goed, dat de lidstaten volgend jaar meer kunnen uitgeven dan in hun begrotingen is voorzien.

Daar zijn de eurolanden het over eens, bleek maandag in Brussel nadat de Eurogroep over de ontwerpbegrotingen van 2017 heeft gesproken.

“De Eurogroep erkent dat deze landen hun gunstige budgettaire situatie kunnen gebruiken om hun binnenlandse vraag en groeipotentieel verder te versterken”, staat in een verklaring van de Eurogroep. Maar de eurolanden benadrukken dat Nederland, Duitsland en Luxemburg daarbij nationaal gemaakte afspraken en voorwaarden kunnen laten meewegen.

“Het blijft van belang dat er een balans is tussen uitgaven en begrotingsdiscipline”, zei minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) tijdens een persconferentie. ”In Nederland geven we al meer uit en tegelijk verminderen we ons begrotingstekort.”

Commissie

De Europese Commissie zei in november dat de eurozone volgend jaar 0,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) meer moet investeren.

De commissie stelde dat alle EU-landen een tandje moeten bijzetten om het herstel van de Europese economie te bespoedigen. Nederland werd toen niet bij name genoemd maar is een van de lidstaten met de meeste budgettaire ruimte daarvoor.

Begrotingsruimte

2017 wordt het vijfde jaar van economisch herstel in de eurozone. Alle negentien eurolanden boeken naar verwachting groei. ”Meer en meer landen zullen daardoor begrotingsruimte krijgen”, aldus Dijsselbloem, die erop wees dat die ruimte er momenteel juist niet is in de landen die investeringen het hardst nodig hebben.

Italië, dat volgens Brussel in 2017 uit de pas dreigt te gaan lopen, zou “aanzienlijke extra maatregelen” moeten treffen om dat te voorkomen. Maar dat is nu moeilijk te vragen van een land zonder een regering, erkent de Eurogroep.

Italië gaat gebukt onder een enorme staatsschuld en extra kosten door de vluchtelingencrisis en recente aardbevingen. Ook is de beoogde redding van de bank Monte dei Paschi di Siena een hoofdpijndossier.

Lees meer over: Begroting

Nederlaag Brussel: Geen in­ves­te­rings­plicht voor Nederland

AD 05.12.2016 Europa mag Nederland en andere rijke Noord-Europese landen niet verplichten om met extra investeringen uit eigen zak de Europese economie aan te jagen. Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem kon vanmiddag dat Brusselse plan, waar hij fel tegen was, torpederen.

Brussel kwam midden vorige maand met de aanbeveling aan landen met een laag tekort om volgend jaar al voor zo’n 50 miljard extra te investeren. De landen met het laagste tekort – Duitsland, Nederland en Luxemburg – moesten het grootste deel voor hun rekening nemen.

,,Veel landen gaan de goede kant uit met hun tekort en dat biedt hen kansen om investeringen voorrang te geven. In Nederland, verwacht ik, gaan we dat ook zeker doen. Maar het idee om daar een cijfer of hard doel op te plakken is niet overgenomen”, aldus Dijsselbloem na afloop van een ‘openhartige’ discussie in de eurogroep.

Logica
Eurocommissaris van economische en monetaire zaken Pierre Moscovici, fervent verdediger van het plan, haastte zich om te zeggen dat het ook hem niet om cijfers ging, maar om ‘de economische logica’. ,,Grote internationale spelers als IMF en Oeso dringen hier al jaren op aan.” Volgens Dijsselbloem is er niks op tegen het breekbare herstel een duwtje in de rug te geven, maar hij wil wel een goede balans tussen steun en ‘begrotingsduurzaamheid’.

Het gemiddelde tekort mag dan zakken van 6 procent in het crisisjaar 2010 naar 1,5 volgend jaar, nog steeds voldoen maar vijf landen aan de Brusselse tekorteisen. Vijf andere voldoen er ‘min of meer’ aan, acht dreigen er niet aan te voldoen. Bovendien zit de gemiddelde schuld nog steeds tegen de 90 procent, waar 60 de afspraak is. Brussel wilde graag extra steun van rijke landen bovenop het Europese investeringsplan van 315 miljard dat al loopt.

De EU-ministers van Financiën praten morgen over een verlenging en verdubbeling van dat investeringsplan (naar zes jaar en 630 miljard).

CBS: keukenwinkels doen het goed, kledingzaken niet

VK 02.12.2016 Keukenspeciaalzaken durven weer winkels te openen. Na vijf jaren op rij waarin het aantal vestigingen gestaag afnam, telt Nederland nu voor het eerst weer meer van die winkels dan een jaar geleden. Het is een duidelijke vingerwijzing dat het herstel van de woonbranche doorzet. En dat is weer een rechtstreeks gevolg van de aantrekkende woningmarkt.

Er zijn dit jaar zo’n 35 keukenzaken bijgekomen, een stijging van 4 procent op een totaal van 885, blijkt uit vandaag bekendgemaakte cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De omzet van de keukenboeren lag in juli, augustus en september bijna 7 procent boven die van hetzelfde tijdvak in 2015.

Het herstel van de keukenwinkels kondigde zich drie jaar geleden voor het eerst aan, met positieve omzetcijfers over het derde kwartaal van 2013. Bouwmarkten, doe-het-zelf-zaken en winkels in woonartikelen haakten een jaar later aan bij het nieuwe elan op de huizenmarkt, na een uitgebreide periode van kommer en kwel. Zij realiseerden in het derde kwartaal van dit jaar 7 procent meer omzet ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

Kleding en schoeisel

De vlag kan niet overal uit. De ongewoon warme septembermaand was een klap voor de kledingwinkels. Hun omzet bleef 11 procent achter bij die van september vorig jaar.

Met name schoenenzaken hebben het zwaar. De omzet daalt er al jaren. In het derde kwartaal verkochten schoenenzaken bijna 16 procent minder dan een jaar eerder. In 2012 telde Nederland nog 3.400 schoenenzaken, begin dit jaar waren dat er 640 minder, een daling van bijna 19 procent.

De ongewoon warme septembermaand was een klap voor de kledingwinkels

Online winkelen

De omzet in de detailhandel als geheel steeg voor het achtste kwartaal op rij. Dat is vooral te danken aan de aanhoudende populariteit van online winkelen. Webwinkels groeien veel harder dan fysieke winkels. Hun omzet steeg in het derde kwartaal met bijna 18 procent.

Ook de reisbranche doet het met een omzetstijging van 7,8 procent prima, blijkt uit de jongste CBS-cijfers. Het zijn vooral de bemiddelaars bij het regelen van tickets en accommodaties die goed boeren. Hun aantal neemt snel toe, van 1.940 in 2010 tot 2.450 in 2016.

Reisorganisaties en touroperators, oftewel bedrijven die complete reispakketten samenstellen en verkopen, doen het minder goed. Hun omzet steeg weliswaar, maar minder hard dan het aantal bedrijven dat erbij kwam. Daardoor liep de gemiddelde omzet per bedrijf in dit segment van de reisbranche iets terug. Het gaat bij de nieuwkomers veelal om eenmanszaken.

Volg en lees meer over:  DETAILHANDEL  ECONOMIE  NEDERLAND

 

‘Nederlandse economie verslaat Europa’

Telegraaf 30.11.2016 De Nederlandse economie profiteert volgend jaar van de sterke huizenmarkt en de toename van de werkgelegenheid. De economische groei komt daardoor naar verwachting uit op 1,8%. Ons land blijft daarmee harder groeien dan het Europese gemiddelde.

Dat blijkt uit berekeningen die de Rabobank woensdag heeft gepubliceerd. Volgens de bank neemt de Nederlandse economie wel iets gas terug, want in 2016 bedraagt de groei ongeveer 2%.

Ondanks de positieve cijfers roept de Rabobank het (nieuwe) kabinet op om werk te maken van de ‘structurele weeffouten’ in onze economie op het gebied van pensioenen, arbeidsmarkt, zorg en woningmarkt. “Het grote verschil tussen zzp’ers en ‘vaste’ krachten blijft zonder beleid bijvoorbeeld een probleem”, aldus de bank.

Wereldeconomie

De Rabobank voorziet voor de wereldeconomie een groei van circa 3% in 2017. Volgens markteconoom Elwin de Groot zorgt de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten voor extra onzekerheid. “Ook Europa gaat een politiek onzekere tijd tegemoet en kent forse uitdagingen. Verder zien we dat de Chinese economie lijkt te stabiliseren, maar ook dat land kent nog de nodige knelpunten.”

De Groot verwacht dat de recente stijging van de kapitaalmarktrentes slechts van tijdelijke aard is. “Door de politieke onzekerheid ligt een forse stijging van de euro ten opzichte van de dollar niet voor de hand. Tot slot verwachten wij dat staatsobligaties van landen als Italië, Griekenland en Portugal ook in 2017 gevoelig zullen blijven voor de politieke ontwikkelingen in Europa.”

Nederlanders eten weer vaker buiten de deur

Trouw 30.11.2016 De omzet van hotels, restaurants, snackbars en cafés is flink gestegen. Hotels zitten voller en er wordt vaker een consumptie besteld in een café. Er is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek CBS sprake van een recordgroei.

In vergelijking met een jaar eerder groeide de omzet in de horeca met 8,8 procent, meldt het CBS vandaag. Een dergelijke omzetstijging behaalde de horeca voor het laatst in het eerste kwartaal van 2007.

Bij restaurants en cafés steeg de omzet het sterkst, met respectievelijk 3,5 en 3,4 procent op kwartaalbasis. De groei in beide branches was tevens hoger dan in de eerste helft van dit jaar. Cafés, eetcafés en koffiezaken realiseerden samen niet eerder zo’n sterke stijging van de omzet. In tegenstelling tot de andere horecabranches liggen de verkopen van cafés nog steeds wel lager dan voor de crisis.

Snackbars, lunchrooms, fastfoodrestaurants, maaltijdbezorgers en ijssalons zetten samen 2,7 procent meer om in het derde kwartaal. Vooral fastfoodketens en maaltijdbezorgers boekten meer omzet dan een kwartaal eerder.

Voor hotels was de omzetgroei met 0,2 procent minder sterk dan voor de andere branches. Ook ten opzichte van eerdere kwartalen zwakte de groei hier af.

Najaarsnota 2016: belasting- en premieontvangsten vallen € 4,3 miljard hoger uit dan verwacht

RO 25.11.2016 De belasting- en premieontvangsten vallen in 2016 4,3 miljard euro hoger uit dan op Prinsjesdag werd verwacht, dankzij hogere inkomsten bij de vennootschapsbelasting (vpb), de inkomstenbelasting en de omzetbelasting (btw). Dit komt onder meer doordat het economisch beter gaat. Dit schrijft minister Dijsselbloem van Financiën in de Najaarsnota, die een actualisatie geeft van de inkomsten en uitgaven in 2016.

Begrotingstekort en overheidsschuld

Het begrotingstekort (EMU-saldo) komt in 2016 naar verwachting uit op -0,4% van het bruto binnenlands product (bbp). Dit is een verbetering van 0,7 procentpunt ten opzichte van de raming in de Miljoenennota 2017. Vooral de hogere geraamde inkomsten zorgen voor een verbetering van het geraamde tekort in 2016.

De recente verkoop van 65 miljoen aandelen ABN Amro levert de staat 1,3 miljard euro op waarmee het Rijk aflost op de schuld. De EMU-schuld bedraagt eind 2016 naar verwachting 63% van het bbp. De EMU-schuld komt hiermee 0,4 procentpunt lager uit dan het kabinet in de Miljoenennota 2017 van uitging.

Lagere asielinstroom

Door de lagere asielinstroom worden ook de uitgaven aan de eerstejaarsopvang verlaagd. Dat zorgt ervoor dat 460 miljoen euro – verdeeld over 2016 en 2017 – wordt teruggeboekt naar Ontwikkelingssamenwerking (OS). Dit bedrag moet worden ingezet om binnen de begroting de neerwaartse bijstelling op het OS budget op te vangen, vanwege de verandering in de omvang van de economie (BNI). Daarbovenop gaat in totaal 48 miljoen euro naar het Noodhulpfonds van OS als gevolg van een correctie in de toerekening  voor de eerstejaarsasielopvang in de periode 2015-2017.

EU-afdracht

Nederland krijgt een korting van in totaal 2,8 miljard euro op de afdrachten aan de Europese begroting over de periode 2014-2016. Deze  korting komt niet, zoals eerder geraamd in 2016, maar in 2017. Dat leidt tot een tegenvaller in 2016, maar daar staat tegenover een meevaller in 2017. Voor het begrotingstekort heeft dit geen gevolgen, omdat niet het ontvangstmoment van belang is, maar het moment waarop het Europees Parlement de aanvullende begroting goedkeurt. Vermoedelijk gebeurt dat in 2016. Dit is meegenomen in de raming van het EMU-saldo.

Zie ook; 

Door deze meevaller komt begrotingstekort lager uit

Elsevier 25.11.2016 Een meevaller voor het kabinet: het begrotingstekort van dit jaar daalt behoorlijk omdat de belastinginkomsten hoger uitkomen dan verwacht. Door economische groei kon het Rijk rekenen op hogere vennootschapsbelasting, inkomstenbelasting en btw.

Het gaat om een meevaller van 4,3 miljard euro. Dat betekent dat het begrotingstekort uitkomt op 0,4 procent, ten opzichte van de schatting van 1,1 procent die werd aangekondigd op Prinsjesdag. Het Rijk kon meer aan belastingen en premies innen omdat Nederland er economisch beter op vooruitgaat dan verwacht.

Naast de hogere inkomsten door belastingen en premies heeft het Rijk 1,3 miljard euro verdiend aan de nieuwe aandelenverkoop van ABN Amro. Er zijn toen 65 miljoen aandelen verkocht. In november kondigde het kabinet aan een verdere 7 procent aan aandelen naar de beurs te brengen.

epa02663869 A visitor walks on as yachts from around the world are on show at the 'Hainan Rendezvous 2011' luxury lifestyle show aimed at China's new class of super rich in Sanya, Hainan, China, 01 April 2011. All kinds of luxury goods from Rolls Royces and Ferraris to 170 foot yachts as well as property agents from Monaco and French wine dealers were looking to attract China's millionaires and billionaires. Hainan Rendezvous 2011 runs until 04 April 2011. EPA/ADRIAN BRADSHAW

Meer miljonairs in Nederland: dit weten we over de rijkste Nederlanders

Buffers

In de Najaarsnota kondigt de Staat aan dat het begrotingstekort steeds verder wordt teruggedrongen. ‘Dat betekent dat we wat buffers hebben voor als het economisch weer wat slechter mocht gaan,’ aldus minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA).

Omdat er in 2016 minder migranten naar Nederland kwamen dan in 2015, kon ook daar op worden bespaard. Dat geld (zo’n 500 miljoen) kan Lilianne Ploumen, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (PvdA) uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking, in plaats van asielopvang.

 

 

 

 

 

Buffers

 

Begrotingstekort stuk kleiner door meevaller van 4,3 miljard

VK 25.11.2016 Nederlanders hebben 4,3 miljard euro meer dan eerder met Prinsjesdag verwacht aan belasting en premies betaald. Daardoor valt het tekort op de begroting dit jaar een stuk kleiner uit. Met Prinsjesdag becijferde het kabinet dat tekort op 1,1 procent van het bruto binnenlands product. Dat blijkt nu 0,4 procent te zijn.

Wat de overheidsfinanciën betreft gaat het kabinet met een goed cijfer de verkiezingen in. Toen Rutte II aantrad koerste het op een tekort van 1,9 procent dit jaar en 1,4 procent volgend jaar. Door het vroeger dan verwacht inzetten van economisch herstel pakken de werkelijke cijfers dermate gunstig uit dat mogelijk volgend jaar al begrotingsevenwicht mogelijk is.

Het gunstige vooruitzicht wil niet zeggen dat Nederlanders daar meteen iets van in hun portemonnee merken. De koopkracht stijgt op papier volgend jaar maar mondjesmaat en die stijging wordt voor velen deels teniet gedaan door stijgende zorg- en pensioenpremies. Ook dreigt de energierekening voor menig gezin volgend jaar hoger uit te pakken.

Compensatie

De cijfers zijn heel veel beter dan aanvankelijk verwacht, aldus Minister Dijsselbloem van Financiën.

Wel zei minister Dijsselbloem van Financiën dat ambtenaren compensatie krijgen voor de stijging van de pensioenpremie die hen wacht. Ambtenarenpensioenfonds ABP verhoogt de premie structureel van 18,8 procent naar 21,1 procent van het loon waarover pensioen wordt gespaard. ‘Als je er geen extra geld bijlegt gaat dat ten koste van de loonsverhoging’, zei Dijsselbloem. ‘Dat zou betekenen dat leraren, soldaten, politiemensen allemaal geen loonsverhoging zouden krijgen. Ze hebben lang op de nullijn gezeten. Dat willen we niet meer.’

De minister rekende voor hoe de meevaller van 4,3 miljard is opgebouwd. ‘Doordat het economisch beter gaat’, rolt er grofweg 2 miljard meer vennootschapsbelasting in de schatkist, 1 miljard meer inkomstenbelasting en 1 miljard meer btw. ‘De cijfers zijn heel veel beter dan aanvankelijk verwacht.’

Dat geldt ook voor minister Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking die de kosten van de eerstejaars opvang van asielzoekers uit haar budget moet betalen. Doordat er minder asielzoekers dan verwacht zijn gekomen, heeft Ploumen dit en volgend jaar een meevaller van in totaal 460 miljoen euro. Geld dat gebruikt zal worden om de tekorten bij haar ministerie weg te werken.

Afdracht aan Brussel

Ook de staatsschuld blijkt iets, 0,4 procent, kleiner te zijn dan de verwachting was op Prinsjesdag. Dat heeft vooral te maken met de verkoop deze maand van 65 miljoen aandelen van ‘staatsbank’ ABN Amro. De opbrengst van 1,3 miljard euro gaat volledig naar aflossing van de schuld. Die was immers gegroeid door de nationalisatie in 2008 van de bank.

De afdracht aan Brussel is een boekhoudkundige exercitie. Nederland hoeft in totaal en met terugwerkende kracht 2,8 miljard euro minder aan de EU af te dragen over de periode 2014-2016. Dat geld komt in 2017, maar Dijsselbloem verzekert dat dit geen gevolgen heeft voor het begrotingstekort van 2016. Zolang het Europees Parlement dit jaar de EU-begroting maar goedkeurt, kan de minister de mindere afdracht over het tekort van 2016 berekenen.

Volg en lees meer over:  POLITIEK  ECONOMIE  JEROEN DIJSSELBLOEM  NEDERLAND

Dijsselbloem presenteert meevaller van 4,3 miljard euro

Trouw 25.11.2016 Het kabinet presenteert een financiële meevaller van 4,3 miljard euro. Met name door de economische groei betalen burgers en bedrijven meer belastingen en premies dan verwacht. Het begrotingstekort daalt daardoor dit jaar naar 0,4 procent, maakte minister Jeroen Dijsselbloem van financiën vandaag na de ministerraad bekend.

Op Prinsjesdag ging het kabinet er nog van uit dat het overheidstekort dit jaar zou uitkomen op 1,1 procent en volgend jaar op 0,5 procent. De nieuwe cijfers staan in de Najaarsnota die naar het parlement is gestuurd. De economische groei is een van de factoren die zorgt voor de hogere inkomsten.

“De cijfers zijn heel veel beter dan aanvankelijk verwacht”, aldus Dijsselbloem. Het is een tussenstand, voegde hij eraan toe. Volgende maand komt het Centraal Planbureau (CPB) met nieuwe ramingen. Van de extra inkomsten is grofweg twee miljard afkomstig uit vennootschapsbelastingen, een miljard uit btw en een miljard uit inkomstenbelasting.

Minder asielzoekers

Voor minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) is er ook een meevaller. Door de komst van minder asielzoekers is zij minder kwijt aan de opvang. Uit haar begroting wordt de opvang in het eerste jaar betaald. Ploumen houdt door de lagere instroom dit en volgend jaar in totaal 460 miljoen euro over.

Dat geld wordt bijna volledig gebruikt om het tekort bij haar ministerie weg te werken. Wel gaat er 48 miljoen euro naar noodhulp. Dat bedrag is volledig bestemd voor een alliantie van Nederlandse hulporganisaties die helpt bij humanitaire rampen, de zogenoemde Dutch Relief Alliance. De Kamer nam eerder deze maand een voorstel aan waarin Ploumen werd gevraagd zestig miljoen vrij te maken voor deze alliantie.

Meevaller ambtenaren

Het kabinet heeft besloten een deel van de meevaller, 330 miljoen euro, uit te geven aan loonsverhoging van leraren, soldaten, agenten en andere ambtenaren, meldde minister Dijsselbloem.

Zij moeten volgend jaar meer pensioenpremie betalen omdat ambtenarenpensioenfonds ABP er niet goed voorstaat. Door de maatregel van het kabinet kunnen de salarissen toch nog stijgen, aldus de bewindsman.

Dijsselbloem: “Als je er geen extra geld bijlegt gaat dat ten koste van de loonsverhoging. Dat zou betekenen dat leraren, soldaten, politiemensen allemaal geen loonsverhoging zouden krijgen. Dat vinden wij voor deze tijd slecht te verantwoorden. Mensen hebben lang op de nul-lijn gezeten. Dat willen we niet meer.”

De premie van het ABP is nu nog 18,8 procent en dat wordt volgend jaar 21,1 procent van het loon waarover pensioen wordt gespaard. Verder heeft het fonds met 2,8 miljoen deelnemers gisteren ook besloten dat de pensioenen komende vijf jaar niet of nauwelijks kunnen meegroeien met de gemiddelde prijsontwikkeling.

Begrotingstekort daalt fors door meevaller van 4,3 miljard euro

NU 25.11.2016 Het kabinet haalt dit jaar 4,3 miljard euro meer aan belastingen en premies op dan verwacht. Het begrotingstekort daalt in 2016 daardoor naar 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Dat zei minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën vrijdag na de ministerraad.

Op Prinsjesdag ging het kabinet er nog van uit dat het overheidstekort dit jaar zou uitkomen op 1,1 procent en volgend jaar op 0,5 procent. De staatsschuld daalt naar 63 procent van het bbp.

De nieuwe cijfers staan in de Najaarsnota die naar het parlement is gestuurd. De economische groei is een van de factoren die zorgt voor de hogere inkomsten.

Doordat het economisch beter gaat dan eerder werd verwacht, zijn de opbrengsten uit belastingen en premies hoger uitgevallen. Van de extra inkomsten is grofweg 2 miljard afkomstig uit vennootschapsbelastingen, een miljard uit btw en een miljard uit inkomstenbelasting.

Beter

”De cijfers zijn heel veel beter dan aanvankelijk verwacht”, stelt Dijsselbloem. ”Het laat ook zien dat het economisch herstel echt heel sterk is.” De cijfers zijn een tussenstand. Volgende maand komt het Centraal Planbureau (CPB) met nieuwe ramingen.

Daarnaast leverde de verkoop van nog eens 65 miljoen aandelen van ABN Amro 1,3 miljard euro op voor de schatkist. Dit geld wordt gebruikt om de staatsschuld verder af te lossen.

Geen lastenverlichting

Deze extra inkomsten betekenen niet dat er ruimte is voor lastenverlichting, verklaart premier Mark Rutte vrijdag. De staatsschuld moet verder teruggebracht worden om toekomstige economische schokken te kunnen opvangen. ”Het is niet zo dat opeens de zilvervloot is binnengevaren.”

Nederland voldoet deels aan de Europese regels. Die schrijven voor dat het begrotingstekort niet groter mag zijn dan 3 procent van het bbp. De staatsschuld mag niet meer dan 60 procent van het bbp bedragen.

Asielzoekers

Voor minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) is er ook een meevaller. Door de komst van minder asielzoekers is zij minder kwijt aan de opvang.

Uit haar begroting wordt de opvang in het eerste jaar betaald. Ploumen houdt door de lagere instroom dit en volgend jaar in totaal 460 miljoen euro over.

Dat geld wordt bijna volledig gebruikt om het tekort bij haar ministerie weg te werken. Wel gaat er 48 miljoen euro naar noodhulp. Dat bedrag is volledig bestemd voor een alliantie van Nederlandse hulporganisaties die helpt bij humanitaire rampen, de zogenoemde Dutch Relief Alliance.

De Kamer nam eerder deze maand een voorstel aan waarin Ploumen werd gevraagd 60 miljoen vrij te maken voor deze alliantie.

Lees meer over: Begrotingstekort

Kleiner begrotingstekort

Telegraaf 25.11.2016 Het gaat lekker met de inkomsten van het kabinet over dit jaar. Dankzij de aantrekkende economie, kent de begroting een plus van 4,3 miljard euro.

Daardoor loopt het begrotingstekort fors verder terug, naar 0,4 procent. Ook de lagere asielinstroom draagt bij aan de meevaller. Volgens minister Dijsselbloem (Financiën) zijn deze cijfers gunstig voor de staatsschuld. Hoe er met eventuele overschotten wordt omgegaan, komt pas aan bod in het voorjaar.

Deze extra inkomsten betekenen niet dat er ruimte is voor lastenverlichting, verklaarde premier Mark Rutte. De staatsschuld moet verder teruggebracht worden om toekomstige economische schokken te kunnen opvangen. „Het is niet zo dat opeens de zilvervloot is binnengevaren.”

Tekort verwacht

Op Prinsjesdag ging het kabinet er nog van uit dat het overheidstekort dit jaar zou uitkomen op 1,1 procent en volgend jaar op 0,5 procent. De nieuwe cijfers staan in de Najaarsnota die naar het parlement is gestuurd. De economische groei is een van de factoren die zorgt voor de hogere inkomsten.

„De cijfers zijn heel veel beter dan aanvankelijk verwacht”, aldus Dijsselbloem. Het is een tussenstand, voegde hij eraan toe. Volgende maand komt het Centraal Planbureau (CPB) met nieuwe ramingen. Van de extra inkomsten is grofweg 2 miljard afkomstig uit vennootschapsbelastingen, een miljard uit btw en een miljard uit inkomstenbelasting.

Meevaller

Voor minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) is er ook een meevaller. Door de komst van minder asielzoekers is zij minder kwijt aan de opvang. Uit haar begroting wordt de opvang in het eerste jaar betaald. Ploumen houdt door de lagere instroom dit en volgend jaar in totaal 460 miljoen euro over.

Dat geld wordt bijna volledig gebruikt om het tekort bij haar ministerie weg te werken. Wel gaat er 48 miljoen euro naar noodhulp. Dat bedrag is volledig bestemd voor een alliantie van Nederlandse hulporganisaties die helpt bij humanitaire rampen, de zogenoemde Dutch Relief Alliance. De Kamer nam eerder deze maand een voorstel aan waarin Ploumen werd gevraagd 60 miljoen vrij te maken voor deze alliantie.

ABN ziet sterkere groei Nederland

Telegraaf 22.11.2016 De Nederlandse economie groeit sneller dan verwacht, aldus ABN Amro. De bank heeft zijn vooruitblik voor dit jaar stevig verhoogd.

De bank ging voor 2016 eerder nog uit van 1,5% groei, dat wordt 2,1%. Voor het jaar erop zal de economie minder sterk groeien, maar nog altijd met 1,7%. Dat was 1,5% in de laatste vooruitblik van de bank. Voor 2018 kan Nederland met 1,9% aansterken.

Binnen Europa, dat volgens hoofdeconoom Han de Jong ‘doormoddert’, steekt Nederland redelijk af.

Schommelingen

China krijgt steun dankzij stimulering uit Peking. Hij waarschuwt bij voorspellingen voor een groot aantal politieke ontwikkelingen zoals het populisme van Trump in de VS, het Verenigd Koninkrijk met de Brexit-gesprekken, presidentsverkiezingen in Frankrijk en bijvoorbeeld het Italiaanse referendum, die alle de voorspellingen kunnen laten schommelen. ,,We staan aan de vooravond van een brave new world“, schrijft de hoofdeconoom.

Zo zal de Federal Reserve zijn rente verhogen en de ECB de beleidsrente naar verwachting nog laag houden, stelt De Jonge.

Grondstoffen

Voor de voorspelling is ook relevant dat de inflatie geleidelijk gaat oplopen.

Verbeterde grondstoffenprijzen laten de wereldeconomie volgens de econoom groeien, met de Braziliaanse en Russische economie als grootproducenten voorop.

Dijsselbloem geeft tegengas

Telegraaf 18.11.2016 De Europese Commissie moet zich in eerste plaats richten op het bewaken van de Europese begrotingsregels en niet landen adviseren meer te investeren. Dat heeft minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vrijdag gezegd.

Dijsselbloem werd gevraagd naar uitlatingen van de Europese Commissie. Die opperde eerder deze week dat landen die er economisch beter voorstaan meer zouden kunnen investeren in hun economie, ten bate van de gehele Europese economie. Hierbij werden Duitsland en Nederland als voorbeelden aangehaald.

Eurocommissaris voor Economische Zaken Pierre Moscovici zei woensdag dat de Commissie meer als de minister van Financiën van de eurozone wil optreden. De minister vindt het niet aan de Commissie om dergelijke aanbevelingen te doen. „Hij is ambitieus op het terrein waar hij geen zeggenschap heeft, en op het terrein waar hij wel zeggenschap heeft zou het iets ambitieuzer kunnen”, aldus Dijsselbloem over Moscovici.

Bestedingen consumenten groeien gestaag

Telegraaf 18.11.2016 Consumenten hebben in september 2016 0,9 procent meer uitgegeven dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. Ze gaven vooral meer uit aan diensten, zoals woninghuur, reizen met bus of trein, bezoek aan restaurant of kapper, en verzekeringen, aldus het statistiekbureau.

Uitgaven aan diensten, die concreet 1,6 procent hoger lagen dan een jaar eerder, maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit.

Daarnaast werd er 0,8 procent meer aan voedings- en genotmiddelen besteed. Verder gaven consumenten 0,4 procent meer uit aan duurzame goederen. Vooral de uitgaven aan auto’s lagen hoger dan een jaar eerder, aldus het CBS.

Volgens de zogenoemde consumptieradar van het CBS zijn de omstandigheden voor de consumptie in november gunstiger dan in september.

ZIE OOK: 

Consumentenvertrouwen blijft positief

Nederlandse economie groeit voor tiende kwartaal op rij

VK 15.11.2016 Opnieuw is de Nederlandse economie gegroeid. In het derde kwartaal groeide de economie met 0,7 procent ten opzichte van een kwartaal eerder. Vergeleken met het derde kwartaal een jaar eerder groeide de economie met 2,4 procent.

Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag. Daarmee is de economie voor het tiende achtereenvolgende kwartaal gestegen. De economische uitdijing is vooral te danken aan de uitvoer en de consumptie van gezinnen. ‘Meer investeringen, meer consumptie en meer uitvoer’, luidt het persbericht.

Consumenten geven meer geld uit aan woningen. Ook besteden ze meer aan elektronica, horeca, recreatie en aan zorg. ‘Op een dipje in februari na is de stemming onder consumenten al bijna twee jaar positief.’ In oktober bereikte het consumentenvertrouwen het hoogste peil na augustus 2007.

In oktober bereikte het consumentenvertrouwen het hoogste peil na augustus 2007

Brexit

Meer Volkskrantverhalen over de economische trend

Hoewel de cijfers in Nederland hoopgevend zijn, waarschuwde het IMF onlangs voor al te veel optimisme:
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vreest een negatieve spiraal van lage groei en populistische beleidsmaatregelen.

De keuze van de Britten om uit de EU te stappen, zal bovendien de economische groei in Groot-Brittannië bijna halveren.

Intussen staat Nederland op positie 8 of 9 in de ‘welzijn-ranglijst’ (en dat moet beter). Lees hier vijf vragen over de ‘duurzame ontwikkelingsdoelen’

De consument lijkt zich afgaande op de CBS-cijfers nog weinig aan te trekken van de nieuwe onzekerheden in de wereld, zoals de Brexit. In de cijfers zijn uiteraard de invloed van de overwinning van Donald Trump bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen niet verwerkt. Het is nog onzeker wat de gevolgen daarvan zijn voor de wereldhandel. De productie van de bouwnijverheid en de zakelijke dienstverlening groeide in het derde kwartaal het sterkst. Binnen de zakelijke dienstverlening beleeft de uitzendbranche gouden tijden.

Het totaal aantal banen is in het derde kwartaal van dit jaar met 26 duizend toegenomen. Ook steeg het aantal vacatures en nam de werkloosheid af. Een trend is de afname van banen voor zelfstandigen (8.000 minder). Het afgelopen jaar is het aantal zelfstandigenbanen zelfs met 1,7 procent afgenomen. Die afname zat vooral in de zorgsector. Nog steeds is eenvijfde van alle banen een zzp-baan.

De banengroei is vooral toe te schrijven aan uitzendkrachten. Bij uitzendbureaus nam het werk het afgelopen kwartaal toe met 16 duizend. In een jaar tijd was er een stijging van 9 procent. Verder doen op banengebied de handel en de horeca het goed en herstelt voor het eerst in jaren de werkgelegenheid in de bouw. Met drieduizend banen is de toename in die sector de grootste sinds 2008, het begin van de economische crisis.

Ook is het afgelopen kwartaal het aantal vaste banen iets gestegen, iets dat in het tweede kwartaal van dit jaar begon. Dit is een trendbreuk met de afgelopen jaren, waarin bedrijven vooral van hun vaste werknemers af probeerden af te komen.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE  NEDERLAND

Export eurozone neemt toe

Economie groeit verder

De Nederlandse economie is in het derde kwartaal van dit jaar verder gegroeid. Vooral de export droeg daar aan bij.

Telegraaf 15.11.2016 De Nederlandse economie is in het derde kwartaal van dit jaar verder gegroeid, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De economische groei kwam uit op 0,7% en is vooral toe te schrijven aan de uitvoer en consumptie. Het is het tiende kwartaal op rij dat er sprake is van groei.

,,We doen het veel beter dan de landen om ons heen”, zegt hoofdeconooom Peter Hein van Mulligen. ,,We zitten na drie kwartalen op een groei van 2,1% op jaarbasis en dat is een stuk hoger dan de voorspellingen van het Centraal Planbureau.”

GERELATEERDE ARTIKELEN;

LEES MEER OVER; BANEN VACATURES WERKGELEGENHEID EXPORT GROEIECONOMISCHEGROEI

Economie groeit, maar laagopgeleiden ‘merken er weinig van’

Trouw 15.11.2016 De economie blijft maar groeien. Waarschijnlijk met 2,4 procent dit jaar, meldt het CBS. Dat betekent een meevaller van bijna twee miljard euro voor het kabinet. Al is de vrees dat niet elke Nederlander dat meteen merkt.

De afgelopen tien jaar liepen mensen net wat langer in dezelfde spijkerbroek, stelden de aanschaf van een nieuwe televisie uit en aten net wat minder vaak een hapje buiten de deur. Daar is een einde aan gekomen. Vooral de elektronica, zoals computers en keukenapparatuur, vinden weer gretig aftrek. Deze consument die weer geld uitgeeft, ook aan dagjes uit en in de horeca, zorgt voor goed nieuws voor de economie.

Alweer tien kwartalen op rij groeit de economie, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanochtend. In vergelijking met het derde kwartaal van 2015 is er een sterke groei van wel 2,4 procent. Dat komt niet alleen door de burger die zijn portemonnee weer trekt, maar natuurlijk ook doordat het bedrijfsleven meer investeert. Met weer alle positieve gevolgen van dien.

Want hierdoor trekt de arbeidsmarkt aan. Er komen tienduizenden banen bij. Vooral in de bouw groeit de werkgelegenheid hard. De werkloosheid in Nederland is gedaald naar 5,9 procent. Er komen zelfs meer vaste banen, al neemt het aantal flexibele banen -zoals uitzendwerk, jaarcontractanten en oproepkrachten- nog altijd harder toe.

Ik vrees dat veel mensen nog niet merken dat het veel beter gaat, aldus Marieke Blom.

Opvallend is dat het aantal zelfstandigen is gedaald. “Een afname van zzp’ers is goed nieuws”, reageert Marieke Blom, hoofdeconoom bij ING Nederland. “Dat betekent dat mensen minder vaak verplicht zelfstandig moeten worden.” Denk bijvoorbeeld aan de zorgsector. Veel werknemers in de thuiszorg zijn ontslagen en gingen door als zelfstandige. Het aantal banen voor zzp’ers in de zorg neemt nu af, weet het CBS.

Het aantal vaste banen in de zorg blijft echter ook afnemen. Er zijn er afgelopen kwartaal weer vierduizend afgegaan, terwijl enkele jaren geleden nog werd voorspeld dat er een groot tekort aan verplegers en verzorgers zou zijn door de vergrijzing. In de werkelijkheid wordt heel veel opgevangen door familie. In vier jaar tijd is het aantal banen in de zorg met 88.000 afgenomen.

De toename van het aantal flexibele banen vindt Bas ter Weel, directeur SEO economisch onderzoek, geen fijne ontwikkeling. “Het doel van flexibilisering was om specialisten tijdelijk aan te kunnen nemen. Dat is in Nederland doorgeschoten. Dat vind ik wel zorgelijk.” In Nederland vindt de flexibilisering namelijk veel plaats bij lageropgeleiden. Blom: Daardoor daalde het inkomen vaak. Ik vrees dat veel mensen nog niet merken dat het veel beter gaat.”

Oplossingen

De econoom van ING adviseert het nieuwe kabinet daarom om oplossingen te zoeken voor laag opgeleide mensen. “Zorg ervoor dat zij zich kunnen herscholen, dat ze op latere leeftijd nog een opleiding kunnen volgen.” Daar voelt Ter Weel ook voor: “Op de arbeidsmarkt liggen grote problemen. Tijdens de crisis zijn veel veertigers en vijftigers ontslagen en zij moeten nu weer instromen op een andere baan. Veelal tegen een lager loon. Dat is een hard gelag voor deze mensen. Levenslang leren is een grote uitdaging voor de politiek.”

Verder bevindt het kabinet zich in een luxe positie. Door de snellere stijging dan verwacht, kan het kabinet straks in de najaarsnota al bijna twee miljard euro extra uitgeven. Minister Henk Kamp van economische zaken reageerde dan ook zeer tevreden: “Over de volle breedte blijft onze economie uitzonderlijk goed presteren. We groeien ruim twee keer zo hard als het Europese gemiddelde. We laten al 2,5 half jaar een solide en stevige groei zien.”

Economie groeit solide, werkloosheid daalt fors

RO 15.11.2016 De omvang van de Nederlandse economie is afgelopen kwartaal met 2,4% gegroeid ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Ten opzichte van het tweede kwartaal van 2016, is de economie met 0,7% gegroeid. Daarmee zit Nederland flink boven het gemiddelde van 0,3% in het Eurogebied. De groei is bovendien solide en breedgedragen. Solide, want de groei houdt voor het tiende kwartaal op rij aan, een periode van tweeënhalf jaar aaneengesloten groei. Breed gedragen, omdat de groei wordt gestoeld op zowel meer investeringen, meer binnenlandse consumptie als meer uitvoer.

© Hollandse Hoogte, foto: Flip Franssen

De effecten van deze groei op de arbeidsmarkt zijn voor steeds meer mensen duidelijker merkbaar. De afgelopen tweeënhalf jaar kwamen er 250 duizend banen bij. En dit herstel op de arbeidsmarkt zet steeds sneller door: afgelopen kwartaal daalde het aantal werklozen met 37 duizend, de grootste werkloosheidsdaling van de afgelopen tien jaar. Dit blijkt uit de vandaag door het CBS gepubliceerde cijfers over het derde kwartaal van 2016.

Minister Henk Kamp van Economische Zaken: “Over de volle breedte blijft onze economie uitzonderlijk goed presteren. We groeien ruim twee keer zo hard als het Europese gemiddelde en laten in een nog altijd onzekere internationale situatie, al tweeënhalf jaar een solide en stevige groei zien. Steeds meer bedrijven, ondernemers en burgers ervaren de kansen die deze groei met zich brengt. Vooral de sterke daling van de werkloosheid vind ik belangrijk. Dit betekent dat steeds meer mensen aan de slag gaan, werkervaring opdoen, hun talenten verder ontplooien en zo actief bijdragen aan onze welvaart.”

Toekomst met vertrouwen tegemoet zien

Kamp wijst er op dat ook naar de toekomst toe de signalen positief  zijn: het consumentenvertrouwen bevindt zich op het hoogste niveau in ruim 9 jaar en het producentenvertrouwen is sinds september 2014 onafgebroken positief. Dit vertrouwen leidt er mede toe dat consumenten in het derde kwartaal flink meer hebben besteed dan een jaar eerder en dat ook de investeringen aanzienlijk zijn gegroeid. Natuurlijk zijn er nog wel een aantal internationale onzekerheden die volgend jaar de economie kunnen beïnvloeden, zoals Brexit en de beleidsplannen van de nieuwe Amerikaanse president.

CO2-uitstoot ontkoppelt van economische groei

Naast de getallen over de economische groei, publiceerde het CBS vandaag ook cijfers over de CO2-uitstoot in Nederland. Hieruit bleek dat de CO2-uitstoot in Nederland in het afgelopen kwartaal 2,3% lager was dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Dit terwijl de economie in dezelfde periode met 2,4% groeide. Daarmee is er nu drie kwartalen op rij sprake van een CO2-uitstoot die afneemt terwijl er sprake is van economische groei. De ontkoppeling tussen economische groei en CO2-uitstoot zet daarmee krachtig door.

Inflatie bereikt met 0,4 procent hoogste niveau in half jaar

Trouw 10.11.2016  De Nederlandse inflatie is in oktober gestegen naar 0,4 procent. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag. Dat is het hoogste niveau in ruim een halfjaar. In september waren goederen en diensten voor de consument nog 0,1 procent duurder dan een jaar eerder.

Duurdere autobrandstoffen verhoogden de inflatie vorige maand. ‘De prijzen van benzine en diesel zijn ruim een jaar niet zo hoog geweest’, zo merkte het statistiekbureau daarbij op. Ook de prijsontwikkeling van pakketreizen naar het buitenland en kleding had een opwaarts effect op de inflatie.

Omdat prijsontwikkelingen van energie en voeding sterk fluctueren en prijzen van alcohol en tabak vaak stijgen door belastingmaatregelen, wordt ook gekeken naar de inflatie zonder deze productgroepen. Volgens deze maatstaf steeg de inflatie vorige maand naar 0,6 procent. In september was dit 0,4 procent.

Op basis van de zogenoemde geharmoniseerde Europese meetmethode steeg de inflatie van min 0,1 procent in september naar 0,3 procent in oktober. De inflatie in de eurozone steeg naar 0,5 procent. Daarmee blijft de inflatie in Nederland onder het niveau van de eurozone, maar het verschil wordt kleiner.

Verwant nieuws;

Meer over Beursinformatie Geldkoersen Euro  Economie

Nederlandse rente trekt sprintje omhoog

Telegraaf 27.10.2016 Na in september nog even onder de 0% te zijn gedaald, tikte de rente op tienjarige Nederlandse staatsobligaties vandaag het hoogste niveau aan sinds juni van dit jaar bij een stand van 0,26%.

De  flinke stijging van de langlopende Nederlandse rente die ook in andere EU-landen zichtbaar is, werd in de hand gewerkt door beter dan verwachte cijfers over de Britse economie.

De opsteker uit het Verenigd Koninkrijk dat minder onder de gevolgen van de Brexit gebukt gaat dan gedacht, tempert de verwachting in de markt dat de Britse centrale bank de beleidsrente verder zal gaan verlagen.

Ook in de VS neemt de langlopende rente geleidelijk toe vanwege de inschatting dat de Amerikaanse centrale bank zeer waarschijnlijk in december het belangrijkste rentetarief gaat verhogen.

Vertrouwen consument op hoogste punt in 9 jaar, werkloosheid gedaald

VK 20.10.2016 De stemming onder Nederlandse consumenten is in oktober opnieuw verbeterd.Dat constateert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. Het consumentenvertrouwen kwam uit op het hoogste punt in negen jaar.

Volgens het statistiekbureau steeg het consumentenvertrouwen met 4 punten, waarmee het uitkwam op 12. De indicator voor het vertrouwen bereikt hiermee de hoogste waarde sinds augustus 2007. Vooral de koopbereidheid neemt sterk toe. Verder oordelen consumenten iets positiever over het economisch klimaat.

Met 12 ligt het consumentenvertrouwen ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (min 8). Het vertrouwen bereikte in april 2000 de hoogste stand ooit op 27. Het dieptepunt werd bereikt in februari 2013 op min 44.

Meer uitgaven

Het CBS meldde daarnaast dat consumenten in augustus 1 procent meer hebben uitgegeven dan in dezelfde maand een jaar eerder. Er werd vooral meer uitgegeven aan diensten, zoals woninghuur, reizen met de bus of trein of een bezoek aan een restaurant of kapper, aldus het statistiekbureau.

Uitgaven aan diensten, die concreet 1,6 procent hoger lagen dan een jaar eerder, maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit, merkt het CBS daarbij op. Daarnaast werd 0,4 procent meer aan voedings- en genotmiddelen besteed en gaven consumenten 0,2 procent meer uit aan overige goederen zoals motorbrandstoffen.

Werkloosheid

Ook met de werkloosheid gaat het volgens het statistiekbureau de goede kant op: die is in september wederom verder gedaald, naar 5,7 procent van de beroepsbevolking.

De werkloosheid loopt nu al sinds april elke maand een beetje terug. In augustus bedroeg de werkloosheid nog 5,8 procent. Het aantal mensen dat werkloos thuiszat kwam in september uit op 510 duizend. Dat is het laagste aantal in vier jaar.

De verbetering in de werkloosheidcijfers komt vooral doordat steeds minder werkenden hun baan kwijtraken. Ook vinden de laatste tijd weer relatief veel 45-plussers een baan. Daarnaast zijn er meer vrouwen aan de slag gegaan en in de bouw zijn er veel banen bij gekomen.

Ten opzichte van een jaar geleden telt Nederland nu bijna 100 duizend werklozen minder. Het zijn er nog wel zo’n 200 duizend meer dan in augustus 2008, vlak voor het begin van de crisis. Ook de jeugdwerkloosheid is in september gedaald, naar 149 duizend. Deze bevindt zich nu al op het laagste punt in vijf jaar.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE

Vertrouwen consument op hoogste punt sinds 2007

Trouw 20.10.2016 De stemming onder Nederlandse consumenten is in oktober opnieuw verbeterd. Het consumentenvertrouwen was sinds augustus 2007 niet meer zo hoog. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag.

Volgens het statistiekbureau steeg het consumentenvertrouwen 4 punten, waarmee het uitkwam op 12. De indicator voor het vertrouwen bereikt hiermee de hoogste waarde na augustus 2007. Vooral de koopbereidheid neemt sterk toe. Verder oordelen consumenten iets positiever over het economisch klimaat.

Met 12 ligt het consumentenvertrouwen ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (min 8). Het vertrouwen bereikte in april 2000 de hoogste stand ooit op 27. Het dieptepunt werd bereikt in februari 2013 op min 44.

Meer uitgaven

Het CBS meldde ook dat concumenten in augustus 1 procent meer uitgaven dan in dezelfde maand een jaar eerder. Er werd vooral meer uitgegeven aan diensten, zoals woninghuur, reizen met de bus of trein of een bezoek aan een restaurant of kapper, aldus het statistiekbureau.

Uitgaven aan diensten, die concreet 1,6 procent hoger lagen dan een jaar eerder, maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit, merkt het CBS daarbij op. Daarnaast werd 0,4 procent meer aan voedings- en genotmiddelen besteed en gaven consumenten 0,2 procent meer uit aan overige goederen zoals motorbrandstoffen.

Vertrouwen consument op hoogste punt in jaren

Telegraaf 20.10.2016 De stemming onder Nederlandse consumenten is in oktober opnieuw verbeterd. Dat constateerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. De consumentenvertrouwen kwam uit op het hoogste punt in ruim negen jaar.

Volgens het statistiekbureau steeg het consumentenvertrouwen 4 punten, waarmee het uitkwam op 12. De indicator voor het vertrouwen bereikt hiermee de hoogste waarde na augustus 2007. Vooral de koopbereidheid neemt sterk toe. Verder oordelen consumenten iets positiever over het economisch klimaat.

Met 12 ligt het consumentenvertrouwen ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (min 8). Het vertrouwen bereikte in april 2000 de hoogste stand ooit op 27. Het dieptepunt werd bereikt in februari 2013 op min 44.

LEES MEER OVER; CONSUMENTENVERTROUWEN CBS NEDERLAND

Nederland geeft 300 miljoen minder aan Europese Commissie

AD 19.10.2016 Nederland hoeft dit jaar 300 miljoen euro minder aan Brussel over te maken dan de eerder begrote 7,6 miljard. Dat maakte minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën vandaag bekend.

De verlaging van de afdracht komt mede doordat de Europese Commissie nu minder geld nodig heeft dan gepland. Brussel geeft dit jaar onder meer 7 miljard euro minder uit aan hulp voor achtergebleven regio’s in de Europese Unie. Sommige projecten zijn vrijwel afgerond, andere lopen vertraging op.

Het kan zijn dat er de komende jaren weer meer geld nodig is. Dan kan er van Nederland weer een extra bijdrage worden verlangd. Een woordvoerder van Financiën sluit dergelijke ,,correcties de andere kant op” niet uit als vertraagde projecten alsnog worden uitgevoerd.

Nederland betaalt €300 mln minder aan Brussel

Telegraaf 19.10.2016 Nederland hoeft dit jaar 300 miljoen euro minder aan Brussel over te maken dan de eerder begrote 7,6 miljard. Dat komt omdat de Europese Commissie nu minder geld nodig heeft dan gepland. Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën maakte de verlaging van de afdracht woensdag bekend.

Brussel geeft dit jaar onder meer 7 miljard euro minder uit aan hulp voor achtergebleven regio’s in de Europese Unie. Sommige projecten zijn vrijwel afgerond, andere lopen vertraging op.

Het kan zijn dat er de komende jaren weer meer geld nodig is. Dan kan er van Nederland weer een extra bijdrage worden verlangd. Een woordvoerder van Financiën sluit dergelijke “correcties de andere kant op” niet uit als vertraagde projecten alsnog worden uitgevoerd.

Economie verbetert verder

Telegraaf 14.10.2016  Het economisch beeld in Nederland is deze maand verder verbeterd. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag op basis van zijn eigen conjunctuurbarometer.

Alle indicatoren waarmee het CBS de stand van de economie bepaalt, doen het momenteel beter dan hun langjarig gemiddelde. Zo is het vertrouwen onder consumenten en producenten verder gegroeid en nemen de investeringen, consumptie en export toe. Verder daalt de werkloosheid nog altijd en is het aantal faillissementen volgens de meest recente cijfers gedaald naar het laagste niveau van de afgelopen acht jaar.

LEES MEER OVER; CBS NEDERLAND FAILLISSEMENTEN ECONOMIE

Rekening EU anders verdeeld: Nederland krijgt eenmalig 2,7 miljard terug

Europese contributie gaat omlaag

VK 13.10.2016 Nederland krijgt volgend jaar eenmalig 2,7 miljard euro terug van de Europese Unie. Dat is het gevolg van de nieuwe financiering van de EU die vorige maand definitief door de lidstaten is goedgekeurd. Vanaf 2017 leidt de nieuwe systematiek tot een structurele korting van 1,1 miljard per jaar, schrijft minister Dijsselbloem van Financiën aan de Tweede Kamer.

Ook Duitsland profiteert van de veranderde afdrachtmethode, blijkt uit berekeningen van de Europese Commissie. Berlijn kan 3 miljard euro tegemoet zien.

Voor andere lidstaten pakt de systematiek nadelig uit. Zo moet Frankrijk eenmalig 600 miljoen extra in de EU-begroting storten, Italië 900 miljoen en België – dat in een zoektocht naar bezuinigingen op de rand van een kabinetscrisis balanceert – krijg een naheffing van 500 miljoen.

De Britten kunnen dat geld goed gebruiken om de kosten van de Brexit mee te dekken

De Commissie benadrukt dat de Europese regeringsleiders zelf de financieringswijze van de EU hebben aangepast. Er gaat niet meer geld naar de Unie, wel wordt de rekening anders verdeeld. Om de financiële pijn voor sommige landen te verzachten, wordt tegelijk met de aanslag vanwege de nieuwe contributiewijze, geld teruggegeven uit de begroting dat dit jaar niet nodig zal zijn. Zonder deze compensatie zou Frankrijk 1,6 miljard hebben moeten betalen, Italië 1,2 miljard en België 600 miljoen.

Voor Groot-Brittannië, dat heeft aangekondigd de EU te willen verlaten, pakt de compensatie zelfs erg ruim uit: Londen krijgt nu 1,5 miljard euro van Brussel terug terwijl het anders 800 miljoen had moeten bijbetalen. De Britten kunnen dat geld goed gebruiken om de kosten van de Brexit mee te dekken. Volgens de Financial Times kan de rekening van de scheiding oplopen tot 20 miljard euro.

Lees ook:

De Europese Unie kan haar miljarden veel zinvoller en efficiënter besteden, stelt Alex Brenninkmeijer, het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer. Hoe? Door simpel de vraag te stellen: is het doel wel nuttig waaraan het geld wordt besteed?

De meevaller voor Nederland volgt op twee jaar (in 2014 en 2015) van Brusselse naheffingen van bij elkaar ruim 1 miljard euro. Daarover ontstond destijds tumult in Den Haag, de nabetaling kwam als een verrassing. De Kamer sprak schande, maar Dijsselbloem betaalde toch, zij het gespreid over twee jaar. De naheffing vloeide voort uit een technische nacalculatie (gebaseerd op meer accurate informatie) van het bruto binnenlands product van Nederland. Dat bleek hoger dan geraamd. Omdat de afdracht aan de EU mede is gebaseerd op hetgeen een land verdient, ging die bijdrage ook omhoog.

Dat Nederland nu geld terugkrijgt, komt door het financieringssysteem waarover de lidstaten in 2014 een akkoord bereikten. Het kabinet bedong in dat gevecht een korting op de Europese contributie, goed voor zo’n 1,1 miljard per jaar. De ratificatie van dat nieuwe contributiestelsel werd pas op 19 september voltooid. Daarom krijgt Nederland volgend jaar het teveel betaalde over 2014-2016 terug: 2,7 miljard.

Minister Dijsselbloem © ANP

Brenninkmeijer noemt deze stilstand ‘volstrekt deprimerend’

Dit keer zijn alle lidstaten ruim van tevoren geïnformeerd over de veranderingen in hun EU-bijdrage. De Commissie wil een herhaling van de rel in 2014 – toen naast Nederland ook Groot-Brittannië zwaar verzet aantekende – voorkomen.

De financiering en besteding van het EU-budget stuit elk jaar op forse kritiek. Vandaag presenteert de Europese Rekenkamer haar jaarverslag over de EU-uitgaven in 2015. Ruim 5 miljard euro is volgens de Rekenkamer niet conform de regels besteed. Het foutenprecentage in de uitgaven (3,8 procent) daalt niet wezenlijk sinds 2009.

Het Nederlandse Rekenkamerlid Brenninkmeijer noemt deze stilstand ‘volstrekt deprimerend’. De controle door de Rekenkamer is volgens hem weinig doeltreffend.

Volg en lees meer over:  EUROPESE UNIE   EUROPESE COMMISSIE  ECONOMIE  NEDERLAND

Den Haag krijgt 2,7 miljard euro uit Brussel

Trouw 12.10.2016  Nederland krijgt begin volgend jaar bijna 2,7 miljard euro uit Brussel terug. Dat is het gevolg van een nieuw zogeheten Eigen Middelen Besluit (EMB) dat net in werking is getreden. Daardoor valt de afdracht aan de EU voor Den Haag gunstiger uit.

Dat heeft het ministerie van Financiën woensdagavond bevestigd nadat Alex Brenninkmeijer, het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer, in Brussel over het ‘goede nieuwtje” had gesproken. Het bedrag zit al verwerkt in de ontwerp-begroting van 2017 die dezer dagen in Brussel wordt ingeleverd, aldus een woordvoerder van Financiën.

De 2,7 miljard is een correctie met terugwerkende kracht over de jaren 2014, 2015 en 2016. Structureel gaat Nederland tot 2020 900 miljoen euro per jaar minder betalen. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) heeft de Kamer begin deze maand per brief op de hoogte gesteld van de ‘meevaller’ die al sinds 2014 in de pijplijn zat.

Nieuwe berekeningsmethode
De EU-landen bereikten in 2014 een akkoord over de herziening van de berekeningsmethode voor de nationale afdrachten. Maar pas vorige maand hebben alle landen het geratificeerd en trad het EMB in werking.

De afdrachten worden berekend op grond van douanerechten, btw en de grootte van het binnenlandse bruto product (bbp). Duitsland krijgt 3,3 miljard euro terug.

Voor sommige landen valt de herberekening echter ongunstig uit. Italië en Frankrijk moeten elk 1,5 miljard euro betalen, België 600 miljoen. Het Verenigd Koninkrijk mag 1,1 miljard euro naar Brussel overmaken.

De EU-contributie wordt altijd achteraf herberekend en kan steeds verschillen. Eind 2015 kreeg Dijsselbloem te horen dat Nederland een ‘naheffing’ van 446 miljoen euro aan Brussel moest betalen.

Nederland krijgt 2,7 miljard euro terug uit Brussel.

NU 12.10.2016 Nederland krijgt begin volgend jaar bijna 2,7 miljard euro uit Brussel terug. Dat is het gevolg van een nieuw zogeheten Eigen Middelen Besluit (EMB) dat net in werking is getreden. Daardoor valt de afdracht aan de EU voor Den Haag gunstiger uit.

Dat heeft het ministerie van Financiën woensdagavond bevestigd nadat Alex Brenninkmeijer, het Nederlandse lid van de Europese Rekenkamer, in Brussel over het “goede nieuwtje” had gesproken.

Het bedrag zit al verwerkt in de ontwerp-begroting van 2017 die dezer dagen in Brussel wordt ingeleverd, aldus een woordvoerder van Financiën.

De 2,7 miljard is een correctie met terugwerkende kracht over de jaren 2014, 2015 en 2016. Structureel gaat Nederland tot 2020 900 miljoen euro minder betalen. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) heeft de Kamer begin deze maand per brief op de hoogte gesteld van de meevaller die al sinds 2014 in de pijplijn zat.

Akkoord

De EU-landen bereikten in 2014 een akkoord over de herziening van de berekeningsmethode voor de nationale afdrachten. Maar pas vorige maand hebben alle landen het geratificeerd en trad het EMB in werking.

De afdrachten worden berekend op grond van douanerechten, btw en de grootte van het binnenlandse bruto product (bbp). Duitsland krijgt 3,3 miljard euro terug.

Voor sommige landen valt de herberekening echter ongunstig uit. Italië en Frankrijk moeten elk 1,5 miljard euro betalen, België 600 miljoen. Het Verenigd Koninkrijk mag 1,1 miljard euro naar Brussel overmaken.

Lees meer over: Europa

Nederland nog steeds kwetsbaar voor crisis: we sparen en lenen te veel

VK 12.10.2016 Nederland blijft onverminderd kwetsbaar voor een crisis. Opeenvolgende kabinetten hebben die financiële instabiliteit in veel gevallen juist bevorderd.

Die alarmerende conclusie trekt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) in een woensdag gepubliceerd rapport.

Het adviesorgaan waarschuwt dat burgers zich acht jaar na de bankencrisis niet veilig mogen wanen. ‘De onrust in het financiële systeem blijft de komende tien jaar’, voorspelde hoogleraar ondernemingsfinanciering en WRR-lid Arnoud Boot bij de presentatie van het rapport in Den Haag. Dat kan tot nieuwe crises en kostbare bankenreddingen leiden. Hij wees in het bijzonder op de onrust rond Deutsche Bank de afgelopen weken.

De Nederlandse financiële sector is nog altijd ‘topzwaar’

Ondanks hervormingen is de Nederlandse financiële sector nog altijd ‘topzwaar’, constateren de onderzoekers. Dit in weerwil van de indruk bij het grote publiek. Dat zag het aantal banen in de financiële dienstverlening tussen 2008 en 2014 met ruim 10 procent krimpen. Sindsdien hebben Rabobank, ABN Amro en ING nieuwe massaontslagen aangekondigd. Het Nederlandse ‘financiële waterhoofd’, zoals critici het ooit noemden, lijkt daarmee verleden tijd.

Niets is minder waar, stelt de WRR. Zo zijn de bezittingen van de banken ruim vier keer zo groot als de totale Nederlandse economie. Het resultaat is dat er ‘nog steeds sprake is van een financiële dominantie in de samenleving en een daarmee samenhangende kortzichtigheid’.

Opvallend is dat de adviesraad niet alleen de financiële wereld als boosdoener aanwijst. Ook de overheid treft blaam. Diens sociaaleconomische en fiscale beleid heeft volgens econoom Boot ‘in de volle breedte bijgedragen aan de ontsporingen van de financiële sector’.

Medeverantwoordelijk

De wereldwijde schuldenlast is opgelopen tot 135.000 miljard euro

Het kabinet en zijn voorgangers zijn medeverantwoordelijk voor het feit dat huishoudens, het MKB en semi-overheidsinstellingen de afgelopen jaren dieper in het rood zijn komen te staan. Zo is de Nederlandse hypotheekschuld gegroeid naar 646 miljard euro. Dat is meer dan de 550 miljard op het hoogtepunt van de huizenbubbel, in 2007. De WRR noemt ook de invoering van het leenstelsel door Rutte II. Dat ‘zorgt ervoor dat jongeren zich al vroeg in de schulden moeten steken’.

Daarmee volgt Nederland een mondiale trend. Vorige week maakte het Internationaal Monetair Fonds bekend dat huishoudens, bedrijven en overheden dieper in de schulden zitten dan ooit. De wereldwijde schuldenlast is opgelopen tot het astronomische bedrag van 135.000 miljard euro.

Grote schuldige in Nederland is volgens de WRR het belastingstelsel. Dat stimuleert schulden. Zo profiteren huishoudens, ondanks inperkingen, nog altijd volop van de hypotheekrenteaftrek. Bedrijven mogen hun rentelasten deels aftrekken van de winst, waardoor zij minder belasting betalen. Dat maakt het aantrekkelijker om nieuwe schulden aan te gaan dan eigen vermogen op te bouwen.

Tegenwoordig is het in Nederland: wie spaart, wordt bestraft

‘Vroeger gold: wie spaart die heeft wat’, zegt voorzitter Maurice Limmen van vakcentrale CNV in een reactie. ‘Tegenwoordig is het in Nederland: wie spaart, wordt bestraft.’

Tegenover de hoge particuliere schulden staan enorme vermogens. De pensioenpotten zijn aangezwollen tot 1373 miljard euro. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van crisisjaar 2008.

De WRR ziet daarin desondanks geen reden tot juichen. De hoge verplichte pensioenbesparingen maken Nederland financieel instabieler. Dat komt door de strikte regels rond dekkingsgraden en de rekenrente. Een daling van, bijvoorbeeld, de aandelenkoersen heeft daardoor direct gevolgen voor pensioenpremies en -uitkeringen. Anders gezegd: zodra de financiële markten hoesten, is Nederland verkouden.

Lobby

De oplossing ligt in meer ‘financiële weerbaarheid’

De oplossing ligt wat de WRR betreft in meer ‘financiële weerbaarheid’. Zo stelt zij een radicale ingreep in het belastingstelsel voor om te zorgen dat schulden niet langer fiscaal aangemoedigd worden. In navolging van DNB wil de WRR ook dat huishoudens minder kunnen lenen voor hun huis. Dat is tegen het zere been van Bouwend Nederland. Voorzitter en oud-minister Maxime Verhagen hekelde een dag eerder de ‘te strenge’ hypotheekregels. Als het aan de bouwbedrijven ligt, mogen lagere inkomens, tweeverdieners en hoogopgeleiden zich juist dieper in de schulden steken.

Een ander controversiële maatregel waar de WRR voor pleit, is dat banken meer reserves moeten aanhouden. De Europese banken voeren daar al maanden een felle lobby tegen. Minister Dijsselbloem, die het rapport in ontvang nam, leek hier dinsdag begrip voor te tonen. ‘Ik ben er niet voor dat de kapitaalratio voor alle Europese banken omhoog moet’, zei hij bij een EU-overleg in Luxemburg.

Werkgeversvoorzitter Hans de Boer is faliekant tegen. ‘Wij als ondernemers zijn als de dood dat deze plannen de financiering van hypotheken en bedrijven zal beknotten. Dan kan de broze groei zomaar omslaan in krimp’, stelt hij in een reactie op het WRR rapport.

Hoe financieel weerbaar is Nederland?

Het zou veel beter zijn als huiseigenaren meer eigen vermogen inleggen

De huizenbezitters

Wat we wilden: nooit weer zo’n huizenbubbel.

Wat er sinds 2008 gebeurde: de totale hypotheekschuld is opgelopen tot 646 miljard euro.

De oplossing (volgens de WRR): Doe eindelijk iets aan de ‘schuldenbias’ in ons belastingstelsel. Die stimuleert huizenkopers om zoveel mogelijk geld te lenen. Als individuele huiseigenaar hoef je daarin natuurlijk niet mee te gaan. Je kunt een kleinere hypotheek nastreven door goedkoper te wonen – in de Verenigde Staten bestaat al zoiets als een ‘tiny house movement’. Maar cynisch bekeken ben je dan een dief van de eigen portemonnee.

Het zou veel beter zijn voor de financiële stabiliteit van Nederland als huiseigenaren meer eigen vermogen inleggen. In omliggende landen als Duitsland is dat al gebruikelijk. Het kabinet heeft daartoe de nodige maatregelen genomen. Zo kunnen nieuwe huizenkopers geen aflossingsvrije hypotheek meer afsluiten. Ook wordt de hypotheekrenteaftrek voor de hoogste inkomens voorzichtig ingeperkt.

Als het aan de WRR ligt, gaat de regering daarin nog veel verder. Ook wil zij nadenken over alternatieven als een ‘bouwspaarfaciliteit’. Jongeren kunnen dan tijdelijk minder pensioen opbouwen om geld opzij te zetten voor hun eigen huis. Tenslotte is dat ook een investering in de oude dag.

Als de koersen stijgen of dalen, heeft dat direct gevolgen voor de dekkingsgraad van een pensioenfonds

De pensioenfondsen

Wat we wilden: minder afhankelijkheid van financiële markten.

Wat er gebeurde: het totale belegde pensioenvermogen is opgelopen tot het recordbedrag van 1373 miljard euro.

De oplossing: De gigantische pensioenspaarpotten, in combinatie met strikte regels rond rekenrente en dekkingsgraden, maken Nederland veel te afhankelijk van de grillen van de financiële markten. Dat werkt zo. Als de koersen stijgen of dalen, heeft dat direct gevolgen voor de dekkingsgraad van een pensioenfonds. Zoals de WRR schrijft: ‘min of meer dagelijks moet bepaald worden of er “genoeg” geld in de gemeenschappelijke pot zit’. Is dat langere tijd niet het geval, dan moeten de pensioenpremies verhoogd worden. Of er wordt gekort op de pensioenuitkeringen.

Dat zorgt voor veel onzekerheid bij zowel werkenden als gepensioneerden. Zij hebben last van de kortademigheid van de financiële markten. De WRR wil daarom dat pensioenfondsen beleggen met een langere horizon.

Dat heeft twee voordelen. Het maakt Nederlanders minder afhankelijk van korte termijnschommelingen op de financiële markten. En het draagt bij aan het toekomstige verdienvermogen van de Nederlandse economie – wat uiteindelijk de beste garantie is voor een goed pensioen. Zo’n omslag kan prima samengaan met plannen die al rondzingen in Den Haag om de pensioenpotten persoonlijker te maken. Jong spaart dan niet langer voor oud.

Verklein de speelruimte voor semi-publieke instellingen

De semi-overheid

Wat we wilden: geen schandalen meer.

Wat er gebeurde: Onderwijsinstellingen, zoals het ROC Leiden, hebben zich verslikt in vastgoedprojecten. Ziekenhuizen, universiteiten en woningbouwcorporaties nemen (forse) risico’s met derivaten.

De oplossing: Verklein de speelruimte voor semi-publieke instellingen. Dat zou een trendbreuk zijn. Als gevolg van de verzelfstandiging hebben onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en woningbouwcorporaties de afgelopen twintig jaar steeds grotere financiële verantwoordelijkheden gekregen. Vroeger droeg de rijksoverheid zorg voor hun vastgoed. Tegenwoordig moeten zij daar zelf mee aan de slag. Met als gevolg dat zij verzeild zijn geraakt in een voor hen onbekende financiële wereld.

Grote vastgoedprojecten zijn voor de meeste organisaties geen dagelijkse kost. Ze kunnen bovendien zeer complex zijn. Ongelukken op de loer. De instelling, schrijft de WRR, ‘is overgeleverd aan financiële partijen en projectontwikkelaars’. Voer daarom een verplichte, externe toetsing van investeringen en contracten in. Het moet peperdure debacles – zoals het derivatendrama bij Vestia, of de twee nieuwe megagebouwen die het ROC Leiden neerzette – in de toekomst voorkomen.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE  NEDERLAND

Meevaller: Nederland krijgt 2,7 miljard euro terug van EU

Elsevier 12.10.2016 Een meevaller die de aandacht is ontglipt: de Nederlandse staatskas kan rekenen op een teruggave van 2,7 miljard euro van de Europese Unie. Het is het gevolg van een nieuw rekensysteem, dat vorige maand in werking is getreden.

Dat meldt Alex Brenninkmeijer van de Europese Rekenkamer woensdag aan een groep journalisten in Brussel. Het stond eerder deze maand ook al in een brief van het Ministerie van Financiën aan de Tweede Kamer.

Nieuw rekenmodel

De terugbetaling is het gevolg van de inwerkingtreding van het ‘Eigen Middelen Besluit’ (EMB). De herberekening komt uit een non paper van juli 2015 van de Europese Commissie, en beslaat nu met terugwerkende kracht de jaren 2014, 2015 en 2016.

Omdat Roemenië het besluit vorige maand als laatste ratificeerde, is het deze maand officieel in werking getreden. De herberekening komt vooral door een verandering in btw-afdracht.

De EU-begroting wordt opgebouwd uit 12 procent douanerechten, 20 procent komt uit btw en de rest wordt bepaald op basis van de grootte van het bbp. De afdrachtsystematiek is ‘heel ingewikkeld’, aldus Brenninkmeijer.

Overzicht

Nederland heeft in totaal dus 2,7 miljard euro te veel afgedragen aan de EU. Dat bedrag wordt waarschijnlijk in januari 2017 gestort. Ook Duitsland kan rekenen op een teruggave: 3,3 miljard euro in totaal.

Er zijn ook landen die juist te weinig afdroegen en daardoor nu extra moeten betalen:

  • Italië moet de EU 1,5 miljard euro betalen
  • Frankrijk 1,5 miljard euro
  • Groot-Brittannië moet 1,1 miljard betalen
  • En België 600 miljoen euro.

In de komende jaren kan het bedrag dat moet worden betaald dan wel teruggevorderd nog veranderen, omdat deze berekeningen altijd met terugwerkende kracht worden toegepast.

Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier.

Tags: Alex Brenninkmeijer EU Europese Rekenkamer miljarden staatskas

Dijsselbloem blijft bij noodzaak bezuinigingen in crisistijd

NU 05.10.2016 Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) blijft erbij dat de bezuinigingen die in de nasleep van de financiële crisis en de eurocrisis sinds 2012 zijn doorgevoerd, het beste waren voor de Nederlandse economie.

“Als je niets had gedaan, dan was het begrotingstekort opgelopen en hadden we onze triple A-rating waarschijnlijk niet teruggekregen”, zegt Dijsselbloem woensdag in de Tweede Kamer tijdens een debat over de begroting van volgend jaar.

De maatregelen waren nodig om het vertrouwen van consumenten en investeerders terug te winnen, aldus de bewindsman.

Te veel

Met name oppositiepartijen SP en PVV verwijten de regering dat er in crisistijd te veel is bezuinigd. Dat gaat ten koste van economische groei en zorgt ervoor dat de werkloosheid minder snel afneemt. Onder meer de ING en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) wijzen op het gevaar van te rigoureus snijden in de overheidsuitgaven in economisch zware tijden.

“Bezuinigen in crisistijd is olie op het vuur gooien”, zegt PVV-Kamerlid Tony van Dijck. 

De SP wijst erop dat Dijsselbloem zichzelf tegenspreekt. In de afgelopen kabinetsperiode zijn namelijk de btw en het eigen risico verhoogd. “Moest dat het vertrouwen dan terugbrengen?”, vraagt Merkies aan Dijsselbloem.

Daarbij zijn de leenkosten voor de regering volgens de SP’er niet omhooggeschoten toen Nederland het even zonder de hoogste kredietwaardigheid moest doen. “Kom daar niet mee aanzetten”, zegt Merkies.

Van Dijck noemt de maatregelen van Dijsselbloem dom en zegt dat die zijn ingegeven uit angst voor Brusselse begrotingsregels. “Wees mans genoeg om nu te zeggen: we namen de verkeerde afslag.”

Tussenuit piepen

Dijsselbloem wil daar niets van weten. “De PVV piepte er tussenuit tijdens de bezinigingsonderhandelingen in het kabinet Rutte I. Het land stond er verschrikkelijk voor.”

Het kabinet met de VVD en het CDA, met gedoogsteun vanuit de Kamer van de PVV, viel in april 2012. Er werd vervolgens een akkoord gesloten tussen de VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie voor de begroting van 2013.

Bovendien stelde de PVV zelf ook bezuinigingen voor in 2012, benadrukt Dijsselbloem. “Kom niet aanzetten dat het op orde brengen van de begroting verkeerde beleidsmaatregelen waren. De wijsheden van de PVV achteraf, daar kopen we niets voor.”

Hij geeft wel toe dat de economische groei nu wel hoger was geweest als er vooral was geïnvesteerd, maar de nadelen wegen volgens hem niet op tegen de voordelen.

“Het tekort en de schuld zouden zijn opgelopen, hervormingen waren niet doorgevoerd en structurele problemen zouden blijven bestaan. Dan zouden we nu een debat voeren over welke maatregelen er nog komen waardoor investeringen en uitgaven worden uitgesteld.”

Zie ook: Dijsselbloem: ‘Illusie dat economie ooit weer 3,5 procent per jaar groeit’

Lees meer over: Jeroen Dijsselbloem

‘Nederlandse staatsschuld blijft afnemen’

NU 05.10.2016 De Nederlandse staatsschuld en het overheidstekort blijven de komende jaren naar verwachting slinken, waardoor de schuld in 2019 weer voldoet aan de Europese begrotingsregels.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verwacht dat de staatsschuld van Nederland volgend jaar daalt van 63,5 naar 61,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp), voorspelt het fonds in een woensdag gepubliceerd rapport.

Vervolgens wordt een verdere afname voorzien, tot 58,8 procent in 2019. Daarmee zou de schuld voor het eerst sinds 2010 lager zijn dan het in de Europese begrotingsregels vastgestelde maximum van 60 procent.

Verder loopt het tekort op de begroting volgens het IMF de komende jaren langzaam verder terug, totdat de uitgaven en inkomsten in 2020 volledig in balans zijn.

Voor 2021 wordt vervolgens een overschot van 0,2 procent voorzien, tegen een tekort van 0,7 procent volgend jaar. Daarmee is het fonds voorzichtiger dan het Centraal Planbureau, dat voor 2021 een plus van 0,9 procent heeft geraamd.

Lees meer over: Staatsschuld

Beloften over ontwikkelingshulp niet waargemaakt

Trouw 05.10.2016 De ‘modernisering’ van ontwikkelingssamenwerking heeft niet geleid tot effectievere besteding van hulpgeld. Het eerste kabinet Rutte sneed flink in de kosten en koppelde daaraan de belofte dat het beschikbare geld efficiënter zou worden ingezet. Die belofte werd niet waargemaakt.

Dat schrijft de interne evaluatiedienst van het ministerie van buitenlandse zaken (IOB) aan de Tweede Kamer. Omdat er over de bezuinigingen niet is overlegd met andere donorlanden, het departement discutabele beslissingen nam en grote haast had, liep Nederland ‘de kans mis om hulp écht effectiever te maken’.

Had Rutte I helemaal niet bezuinigd, berekende het IOB, dan hadden er nu in Afrika en Zuid-Amerika 30.000 klaslokalen extra kunnen staan en hadden er 12.000 levens gered kunnen worden.

Min 2 miljard
De Kamer vroeg al in 2012 om een evaluatie van de effecten van de bezuinigingen. Reden was dat het toen net aangetreden Rutte II besloot het ontwikkelingsbudget nog verder terug te brengen. De teller staat nu op een min van bijna 2 miljard euro.

© anp.

Verantwoordelijk staatssecretaris tijdens Rutte I, Ben Knapen.

De evaluatie richt zich op de ruim 800 miljoen euro die het eerste kabinet-Rutte – VVD, CDA, gedoogsteun van de PVV – van de ontwikkelingsbegroting schrapte in 2010. Hulp werd weinig efficiënt besteed, was het argument toen. Nederland had te veel partners, in te veel landen en richtte zich op alle mogelijke problemen.

Hulprelatie
Verantwoordelijk staatssecretaris Ben Knapen besloot dat Nederland met nog vijftien landen een ‘hulprelatie’ wilde; achttien landen zegde hij de wacht aan. Het idee: die vijftien kunnen we goed leren kennen, zodat we precies weten waar ons geld het best terechtkomt.

Vanwaar dat getal vijftien?, vraagt het IOB zich af. Het West-Afrikaanse Burkina Faso voldeed ruimschoots aan de criteria die Nederland aan zijn nieuwe hulprelaties stelde, maar het viel toch af. Terwijl Nederland er een van de hoofddonoren was. Als Nederland ‘vijftien’ had veranderd in ‘zestien’ had het zich de ‘moeilijke beslissing’ om Burkina Faso te schrappen kunnen besparen, aldus het IOB. En dat was wel zo efficiënt geweest: Nederland kende Burkina Faso al heel goed.

Nederland besloot ook om zich voortaan op vier onderwerpen te concentreren: water, voedselzekerheid, seksuele en reproductieve rechten – denk aan anticonceptie en moeder- en kindzorg – en veiligheid en recht. Ook hier was de aanname dat specialisatie efficiënt was. Ontwikkelingsklassiekers als onderwijs en gezondheidszorg vielen van de lijst.

Terwijl, schrijft de IOB, er overweldigend bewijs is dat moeder- en kindzorg vooral gebaat is bij een fatsoenlijk functionerend gezondheidssysteem. Dus wat is er efficiënt aan die keuze voor seksuele en reproductieve rechten ten koste van basisgezondheidszorg?

Eigen plan
Ook andere donoren besloten in die tijd gerichter te werk te gaan. Hadden Nederland, Denemarken, Zweden en Duitsland de taken en landen verdeeld, dan was die grotere efficiëntie reëel geweest, aldus het IOB. Maar Nederland stemde niet af. Het trok zijn eigen plan. Het nam nauwelijks lopende projecten van anderen over. Anderen waren niet bereid in het gat te springen dat Nederland achterliet.

Projecten zijn niet overgenomen, maar halverwege gestopt. Dat is onzorgvuldig omgaan met belastinggeld, aldus Joël Voordewind, ChristenUnie.

“Het IOB laat zien dat het ministerie te weinig tijd nam om uit te faseren en niet heeft geprobeerd om af te stemmen. Projecten zijn niet overgenomen, maar halverwege gestopt. Dat is onzorgvuldig omgaan met belastinggeld”, vindt Joël Voordewind, Kamerlid voor de ChristenUnie, die in 2012 om de evaluatie verzocht.

Meer doen met minder geld is wat staatssecretaris Knapen en huidig minister Ploumen beloven, aldus Voordewind, maar het IOB laat zien dat dat niet werkt. Zijn partij wil terug naar een hulpbudget van 0,7 procent van het bnp. Dat betekent dat er zo’n miljard bij moet.

Volgens de koepel van ontwikkelingsorganisaties Partos moet het hulpbudget omhoog met 500 miljoen euro.

Verwant nieuws;

‘100 miljoen extra voor Defensie’

Telegraaf 04.10.2016 De oppositiepartijen CDA en SGP willen dat er volgend jaar 100 miljoen euro extra naar Defensie gaat. Zij willen dat de begroting wordt aangepast.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt zei dat dinsdag in de Tweede Kamer tijdens een debat over de begroting. Het geld moet komen van de kansspelbelasting. Regeringspartij VVD zei onlangs te streven naar fors meer geld voor Defensie, namelijk jaarlijkse verhogingen van een miljard euro.

De regering maakte op Prinsjesdag bekend dat Defensie volgend jaar 300 miljoen euro meer krijgt. Dat is voor de vijfde keer op rij extra geld. Eerder werd nog fors bezuinigd op de strijdkrachten.

Militaire vakbonden klagen dat het in 2017 niet om 300 miljoen meer gaat, maar feitelijk slechts om 197 miljoen.

IMF: Nederlandse economie groeit minder snel dan verwacht

Trouw 04.10.2016 De Nederlandse economie groeit volgend jaar waarschijnlijk duidelijk minder sterk dan eerder werd verwacht. Dat blijkt uit nieuwe ramingen die het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vandaag heeft gepresenteerd.

Het fonds verwacht dat de groei van de Nederlandse economie dit jaar uitkomt op 1,7 procent en volgend jaar afzwakt naar 1,6 procent. Die ramingen komen overeen met de verwachtingen van het Centraal Planbureau, maar zijn minder optimistisch dan de vorige inschattingen van het IMF. In april werd namelijk nog een versnelling tot bijna 2 procent in 2017 voorspeld.

De nieuwe ramingen zijn ook minder positief over de werkloosheid, die minder sterk afneemt dan een halfjaar geleden werd verwacht. Het IMF voorziet nu een daling tot 6,5 procent van de beroepsbevolking in 2017, van 6,9 procent vorig jaar. Eerder werd een afname tot 6,2 procent voorspeld.

Stagnerende economie
Ook wereldwijd voorspelt het IMF historisch gezien matige groei van de internationale economie, van net iets meer dan 3 procent in 2016 en 2017. Dat “langzame en gebrekkige” herstel vormt volgens het fonds een gevaar op zich, omdat het de ideale voedingsbodem vormt voor politici die grenzen willen sluiten, zowel voor migranten als voor internationale handel.

De economische groei zit volgens het IMF acht jaar na de financiële crisis wereldwijd nog altijd vast in een lage versnelling, die tot steeds meer onvrede leidt. Daardoor groeit de wens om economieën af te schermen van het buitenland, wat de toch al matige vooruitzichten verder ondermijnt.

IMF ziet Nederlandse economie afkoelen

Telegraaf 04.10.2016 De groei van de Nederlandse economie vertraagt. Daarvoor waarschuwt het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in de meest recente vooruitblik op de wereldeconomie.

Een open economie als die van Nederland is gevoelig voor de vertraging van de wereldhandel. Het IMF verwacht een lagere groei voor ons land. Groeide de economie vorig jaar nog 2%, dit jaar blijven we steken op 1,7%, volgend jaar is dat naar verwachting 1,6%.

De groeiverwachting is in lijn met de prognose van het Centraal Planbureau. Die kwam bij de meest recente verwachting in augustus uit op dezelfde percentages van het IMF.

Onzekerheid door Brexit

Dat was wel een verlaging ten opzichte van juni. Toen dacht het CPB dat onze economie volgend jaar 2,1% zou groeien. Maar de onzekerheid rond het Brexit-referendum heeft op korte termijn negatieve effecten op de consumptie, investeringen en wereldhandel.

Ook wereldwijd ziet het IMF dat de economie afkoelt. Het fonds waarschuwt voor groeiend protectionisme en populisme, dat de groei hindert.

Het IMF verwacht dat de wereldeconomie dit jaar 3,1% groeit, volgend jaar stijgt dat naar 3,4%. Die groeiversnelling is vooral te danken aan een verbetering van de groei in opkomende landen, waaronder Rusland en Brazilië. Beide ramingen liggen echter 0,1% lager dan bij de vooruitzichten van april.

Protectionisme neemt toe

De risico’s van die politieke onenigheid en protectionistisch beleid nemen volgens het fonds toe. Als voorbeeld wordt het Brexit-referendum genoemd. Hoe groot de gevolgen daarvan zijn, blijft onduidelijk zolang de handelsverdragen tussen de Britten en de EU nog niet bekend zijn.

Ook de harde verkiezingsstrijd in de VS laat zien dat het vraagvlak voor globalisering en vrije handel afbrokkelt. Maar je verschuilen achter de eigen grenzen is volgens het IMF niet het juiste antwoord op de groeiende inkomensongelijkheid en de lage economische groei.

Wereldhandel vertraagt

Het IMF maakt zich zorgen om de trage groei van de wereldhandel. Sinds 2012 nam de wereldhandel gemiddeld per jaar slechts 3% toe. Dat was de helft lager dan de gemiddelde groei in de drie decennia daarvoor.

Een sluitende verklaring daarvoor heeft het IMF niet. Een belangrijke factor is het trage tempo waarin de wereldeconomie groeit. Maar het fonds wijst ook naar een toename van protectionistische maatregelen en een lager tempo waarin landen akkoorden voor vrije handel sluiten.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

REKENKAMER: NIEMAND WEET WAT BEZUINIGINGEN OPLEVEREN

BB 04.10.2016 Het kabinet zou alsnog onderzoek moeten doen naar de financiële en maatschappelijke gevolgen van de belangrijkste bezuinigingen en lastenverzwaringen van de laatste jaren. Die oproep deed de Algemene Rekenkamer maandag.

Niet duidelijk
De overheidsfinanciën van Nederland zijn na jaren van bezuinigingen verbeterd, maar welke prijs betaalden burgers en bedrijven hiervoor? Dat is volgens het onafhankelijke orgaan dat de overheidsuitgaven controleert, niet duidelijk. De kabinetten-Rutte hebben namelijk nooit bijgehouden wat het effect van al die honderden maatregelen is geweest. ‘Zonder deze informatie kan het parlement bij een volgende economische crisis en verslechterende overheidsfinanciën niet afwegen of een aanpak zoals in de afgelopen jaren weer wenselijk is’, waarschuwde de Rekenkamer.

Niet meer evalueren
Minster Jeroen Dijsselbloem van Financiën liet in een reactie weten het met de Rekenkamer eens te zijn dat de effecten van beleid goed in beeld moeten zijn. Hij vindt het een goed idee om voortaan eerder gegevens te verzamelen. Maar de bewindsman voegde daaraan toe geen noodzaak te zien om nog meer te gaan evalueren. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN


Effecten bezuinigingen volgens Rekenkamer onduidelijk

NU 03.10.2016 Het is niet duidelijk wat de precieze gevolgen, opbrengsten en consequenties zijn van de bezuinigingen die tussen 2011 en 2016 door de overheid zijn doorgevoerd, meldt de Algemene Rekenkamer maandag.

Het kabinet zou daarom alsnog onderzoek moeten doen naar de financiële en maatschappelijke gevolgen van de belangrijkste bezuinigingen en lastenverzwaringen van de laatste jaren, aldus de Rekenkamer in het rapport.

Het is wel aannemelijk dat de in totaal 486 maatregelen die door de afgelopen drie kabinetten zijn uitgevoerd, hebben bijgedragen aan een verbetering van de overheidsfinanciën. Er waren 512 maatregelen aangekondigd.

Volgens het Centraal Planbureau (CPB) verbeterde het begrotingstekort van 4,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2011 naar een tekort van 1,4 procent dit jaar. Ook de staatsschuld liep de afgelopen jaren gestaag terug.

Burgers

Maar welke prijs burgers en bedrijven bedrijven hiervoor betaalden is volgens het onafhankelijke orgaan dat de overheidsuitgaven controleert niet duidelijk.

De kabinetten-Rutte hebben nooit bijgehouden wat het effect van al die honderden maatregelen is geweest. “Zonder deze informatie kan het parlement bij een volgende economische crisis en verslechterende overheidsfinanciën niet afwegen of een aanpak zoals in de afgelopen jaren weer wenselijk is”, waarschuwt de Rekenkamer.

Dijsselbloem

Minster Jeroen Dijsselbloem van Financiën liet in een reactie weten het met de Rekenkamer eens te zijn dat de effecten van beleid goed in beeld moeten zijn. Hij vindt het een goed idee om voortaan eerder gegevens te verzamelen. Maar de bewindsman voegde daaraan toe geen noodzaak te zien om nog meer te gaan evalueren.

Volgens de Rekenkamer leveren de maatregelen door een mix van bezuinigingen en lastenverzwaringen en in beperktere mate intensiveringen en lastenverlichtingen structureel 47,4 miljard euro op. Er was voor 50,4 miljard euro aan maatregelen aangekondigd.

Lees meer over: Overheidsfinanciën Algemene Rekenkamer

Begrotingstekort is bijna weggewerkt

NU 27.09.2016 De inkt van de miljoenennota is nog maar nauwelijks droog of de eerste meevaller is al binnen. Minister Dijsselbloem van Financiën rekende voor 2016 nog op tekorten, maar de kans is groot dat er eind 2016 toch met zwarte inkt in het kasboek kan worden geschreven.

Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Trouw.

De jongste cijfers stemmen hoopvol. De Nederlandse overheid kreeg in de eerste helft van 2016 bijna 7 miljard euro meer binnen dan in dezelfde periode van 2015.

De aantrekkende economie is daarvan de oorzaak. Doordat meer mensen werk krijgen, worden er meer sociale premies in het nationale kasboek bijgeschreven. Doordat consumenten meer geld uitgeven, wordt er meer BTW afgedragen en door de toenemende winsten in het bedrijfsleven gaat er meer vennootschapsbelasting naar de schatkist.

De schuld is inmiddels gedaald naar 63,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De norm in Europa is maximaal 60 procent.

Lees meer over: Begrotingstekort Jeroen Dijsselbloem

Overheidstekort daalt door hogere inkomsten

Trouw 23.09.2016 De overheid had in de eerste helft van 2016 bijna 7 miljard euro meer inkomsten dan een jaar eerder, terwijl de uitgaven bijna gelijk bleven. Het overheidstekort is verder gedaald tot 0,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag.

Het Centraal Planbureau (CPB) gaat voor heel 2016 uit van een overheidstekort van 1,1 procent. Dat zou nog steeds een daling betekenen ten opzichte van het tekort van 1,9 procent over heel 2015. Volgens Europese regels mag het overheidstekort niet hoger zijn dan 3 procent van het bbp, ofwel de totale omvang van de economie.

De stijging van de inkomsten van de overheid kwam voornamelijk door de ontvangen sociale premies. Ook de vennootschapsbelasting en btw brachten meer geld in het laatje. Daar stonden lagere aardgasbaten tegenover als gevolg van de verminderde productie in Groningen.

De staatsschuld kwam halverwege het jaar uit op 437 miljard euro. Dat is 63,7 procent van het bbp, 1,4 procentpunt minder dan eind 2015. De Europese norm staat op 60 procent. Dat de overheidsschuld ondanks het tekort met bijna 4 miljard euro daalde, is te danken aan opbrengsten uit financiële transacties, waaronder de beursgang van verzekeraar ASR.

Verder

Dit deed Rutte echt met uw portemonnee Elsevier 20.09.2016

KABINET WIL DIGITALE AANVALLEN OP OVERHEDEN AANPAKKEN BB 20.09.2016

GEMEENTEN: TOT 2021 EXTRA GELD VAN HET RIJK BB 20.09.2016

BZK: GEEN GAREN OP DE KLOS VOOR GEMEENTEN BB 20.09.2016

Prinsjesdag: kabinet wil oogsten, maar cijfers trekken prestatie in twijfel Elsevier 20.09.2016

Overzicht kabinetsplannen 2017 NU 20.09.2016

De belangrijkste punten uit de Miljoenennota VK 20.09.2016

De Miljoenennota in vijf speerpunten Trouw 20.09.2016

Door slim sleutelen sluit Rutte II af met enkel plusjes VK 20.09.2016

263 miljard erin, 264 miljard eruit: de Miljoenennota in beeld Trouw 20.09.2016

CPB ziet geen versnelling economische groei Telegraaf 20.09.2016

PvdA heeft zijn nivelleringsfeestje AD 20.09.2016

Nog één keer nivelleren Telegraaf 20.09.2016

Defensie: 200 miljoen extra Telegraaf 20.09.2016

‘Begroting niet volgens regels’ Telegraaf 20.09.2016

Den Haag hekelt ‘verborgen’ bezuiniging op onderwijs RTVWEST 20.09.2016

Wethouder Van Engelshoven boos over “verborgen bezuiniging” op onderwijs Den HaagFM 20.09.2016

Extra subsidie voor Letterkundig Museum en Museum Meermanno  Den HaagFM 20.09.2016

WETHOUDERS: ‘WEINIG AANDACHT VOOR GROTE STEDEN’ BB 20.09.2016

‘Begroting niet ambitieus genoeg’ Telegraaf 20.09.2016

Reacties op Miljoenennota: ademruimte, maar structurele hervormingen nodig VK 20.09.2016

Dijsselbloem vindt dat kabinet nog niet trots kan zijn op zichzelf NU 20.09.2016

’Negen op de tien krijgen het beter’ Telegraaf 20.09.2016

Begrotingen 2016 en 2017 vergeleken Telegraaf 20.09.2016

Miljoenennota 2017: Nederland staat er een stuk beter voor RO 20.09.2016

Laatste begroting Rutte II Telegraaf 20.09.2016

Kabinet: crisis is voorbij Telegraaf 20.09.2016

Consumenten besteden meer Telegraaf 20.09.2016

Consumentenvertrouwen stuk positiever Telegraaf 20.09.2016

Rutte II kan met beleid de echte zorgen niet te lijf Trouw 19.09.2016

Commentaar: Kabinet scoort bij het volk een mager zesje VK 20.09.2016

september 20, 2016 Posted by | 2e kamer, begroting, begroting 2017, bezuinigingen, derde dinsdag september, politiek, prinsjesdag, verkiezingen 2017, VVD-PvdA | , , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 7

Polarisatie Europese landen groeit

De groeiende polarisatie in Europese landen kan een voedingsbodem vormen voor radicalisering en extremisme.  Ook in Nederland kan geweld door extreemlinks en extreemrechts plaatsvinden. De afgelopen periode kende een heftig debat over het racistische gehalte van Nederland, dat gepaard ging met beledigingen en bedreigingen.

De komst van vluchtelingen, gepaard met angst voor terrorisme, heeft geleid tot steeds openlijker activiteiten van extreemrechts. Mede in reactie hierop neemt het soms zelfs gewelddadig verzet van extreemlinks tegen asielbeleid en tegen extreemrechts sinds medio 2015 toe. Ook het aantal meldingen van anti-islamincidenten is gestegen.

Extra dreigingsniveau

Op basis van de bevindingen van de conferentie ‘Tien Jaar DTN’ in december 2015 is het systeem van dreigingsniveaus met ingang van DTN42 aangepast met het oog op de toekomstbestendigheid.

De dreigingsniveaus worden aangegeven met de nummers 1 (laagste niveau) tot en met 5 (hoogste niveau). De ernst van de huidige reële dreiging is niet veranderd. Daarom blijft het niveau gehandhaafd op substantieel, niveau 4 van op een schaal van 5 in het aangepaste systeem.

Conclusies

De nieuwste dreigingsanalyse van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) en Veiligheid heeft twee algemene conclusies. Enerzijds reizen er minder jihadisten vanuit Europa naar het zelfbenoemde ‘kalifaat’ van terreurbeweging Islamitische Staat (IS), anderzijds bevinden zich in Europa ‘vele tientallen door IS aangestuurde mensen die hier terroristische aanslagen willen plegen’.

De aanslagen in Parijs en Brussel in november en maart werden gecoördineerd en aangestuurd door het IS-leiderschap vanuit Syrië, schrijft NCVT Dick Schoof in het rapport.

Waar de NCTV eerder ‘geruststellend’ sprak over de mogelijkheid van terroristen die zouden meeliften met de asielstroom, wordt nu gezegd dat IS eind 2015 ‘veelvuldig’ aanslagplegers mee stuurde in de asielstroom vanuit Syrië. De inlichtingendiensten zijn ‘achterhaald door de feiten’ nu is gebleken dat jihadistische organisaties afgelopen zomer en najaar de asielstroom hebben misbruikt, zegt Schoof daarover. ‘Hoewel we er rekening mee hielden, leek het ons onwaarschijnlijk dat het echt zou gebeuren.’

Er zouden volgens Schoof dan ook nog ‘diverse ISIS-cellen’ in Europa zitten, ook na de arrestatie van meerdere mensen uit het netwerk van de aanslagplegers uit Brussel en Parijs.

De NCTV wijst naar de banden met Nederland die werden ontdekt tussen arrestanten uit het netwerk van aanslagplegers. ‘Dergelijke netwerken trekken zich bij hun activiteiten weinig aan van grenzen tussen landen,’ schrijft Schoof.

Tegelijkertijd neemt het aantal jihadisten dat naar het ‘kalifaat’ vertrekt af sinds begin dit jaar. In totaal zijn er sinds 2012 zo’n 260 mensen uitgereisd. Ongeveer 40 van hen zijn teruggekeerd naar Nederland, en 42 van hen zijn in Syrië of Irak gedood.

Momenteel zitten nog zo’n 140 mensen die uit Nederland vertrokken in Syrië en Irak, onder wie vrouwen en kinderen.

kamerbrief

samenvatting

factsheet

Dreigingsbeeld Nederland niveau 4

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 6

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 5

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 4

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 3

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme deel 2

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 1

zie ook: De Polarisatie in Nederland neemt toe !!

FBI of NYPD? Van der Steur weer de mist in: ‘Pijnlijk en verontrustend’

Terreurdreiging Europa – Trouw

Terreur Europa – NU

Munchen AD

Brussels Hoofdstedelijk Gewest – AD

Explosies op Brussels Airport – AD

Aanslagen Brussel – AD

Aanslagen Brussel – Trouw

Dossier Brussel – Elsevier

Aanslagen Brussel – Elsevier

AANSLAGEN BRUSSEL – VK

BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST – VK

zie ook: Charlie Hebdo – aanslag Parijs 07.01.2015

zie ook: Terreurtop EuroPol 11.01.2016

zie ook: Debat 14.01.2015 verhoogde dreiging aanslagen door extremisme

zie ook: Politiek Den Haag neemt bedreigingen Al-Qaida serieus

zie ook: De dreiging der Kruistochten in de 21e eeuw

zie ook: Heeft Geert Wilders PVV toch gelijk over de dreiging van het islamitisch terrorisme

Nationale terrorismelijst

RO 21.11.2016 Op de nationale terrorismelijst staan personen en organisaties die zijn betrokken bij terroristische activiteiten. Hun tegoeden zijn bevroren. Dit betekent dat zij onder andere niet meer bij hun geld kunnen en geen gebruik meer kunnen maken van hun bankrekeningen en creditcards. Hierdoor is het voor deze mensen een stuk moeilijker om terreurdaden te plegen of er (financieel) bij betrokken te zijn.

Download ‘Nationale terrorismelijst’1/2

Download ‘Nationale terrorismelijst’2/2

Deze bevriezingsmaatregel is 1 van de maatregelen in het kader van het Nederlandse terrorismebestrijdingsbeleid en vloeit voort uit de internationale verplichting gesteld in Resolutie 1373 (2001) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN).

Bijlagen

Infographic nationale terrorismelijst

 

Zie ook

Verdachte van nepalarm Rotterdam The Hague Airport langer vast

RTVWEST 18.11.2016  De man die donderdag een valse terreurmelding zou hebben gedaan op Rotterdam The Hague Airport, blijft voorlopig nog even vastzitten. Hij moet nog dertien dagen celstraf uitzitten voor een eerder vergrijp. Wat dat vergrijp is, heeft het Openbaar Ministerie niet bekendgemaakt.

OM Rotterdam  Volgen OM Rotterdam @OM_Rotterdam

45-jr aangehouden ivm dreiging Rotterdam-TheHagueAirport blijft vr onderzoek vastzitten. Team heeft tijd: er staat 13 dagen eerdere straf

13:31 – 18 november 2016

De Koninklijke Marechaussee liet donderdag al weten dat de opgepakte man een ongewenste vreemdeling is met een openstaande straf. De man, verward en zonder vaste woon- of verblijfplaats, heeft eerder valse meldingen gedaan bij de politie. Hij wordt verhoord.

De controle op de luchthaven werd donderdag aangescherpt na een anoniem dreigement. De hele middag en avond was er veel marechaussee op de been. Het vliegverkeer heeft geen vertraging opgelopen. Reizigers konden gewoon aankomen of vertrekken.

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG ROTTERDAM THE HAGUE AIRPORTDREIGING

Dreiger Rotterdam Airport blijft vastzitten voor oude straf 

NU 18.11.2016 De 45-jarige man die donderdag is opgepakt omdat hij mogelijk verantwoordelijk is voor de melding die eerder op de dag leidde tot extra beveiliging op Rotterdam The Hague Airport, blijft vastzitten.

De man had namelijk nog een gevangenisstraf van dertien dagen uit te zitten voor een eerder vergrijp, liet het Openbaar Ministerie vrijdag weten.

Verdachte dreiging Rotterdam Airport zit nog vast

De Koninklijke Marechaussee liet donderdag al weten dat de opgepakte man een ongewenste vreemdeling is met een openstaande straf. De man, verward en zonder vaste woon- of verblijfplaats, heeft eerder valse meldingen gedaan bij de politie. Hij wordt verhoord.

De controle op de luchthaven werd donderdag aangescherpt na een anoniem dreigement. De hele middag en avond was er veel marechaussee op de been. Het vliegverkeer heeft geen vertraging opgelopen. Reizigers konden gewoon aankomen of vertrekken.

Lees meer over: Rotterdam Airport Rotterdam

Terreur dreiging Rotterdam TheHague Airport voorbij, één persoon aangehouden

Den HaagFM 18.11.2016 Bij Rotterdam The Hague Airport is het onderzoek vanwege een mogelijke terreurdreiging beëindigd. De politie hield donderdagavond een man aan die mogelijk verantwoordelijk is voor de anonieme melding die leidde tot het terreuralarm.

Algemene foto's Politie (146)

Het gaat om een ongewenste vreemdeling met een openstaande straf. De verwarde 45-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats deed eerder andere valse meldingen bij de politie.

Het ‘stil alarm terrorisme’ werd donderdag rond het middaguur geactiveerd na de anonieme melding. Zwaarbewapende marechaussees controleerden auto’s en bussen op de luchthaven. Het vliegverkeer ondervond geen hinder van de controles.

Salima Bouchtaoui  Follow Salima Bouchtaoui @SBouchtaoui

Marechaussee houdt in- en uitgang vliegveld Rdam in de gaten maar controleert hier ook geen publiek. @RTV_Rijnmond 1:51 PM – 17 Nov 2016

Afbeelding weergeven op Twitter

 Volgen

Gerda Frankenhuis @gfrankenhuis

Auto’s worden gecontroleerd bij ingang #RotterdamTheHagueAirport #wegensterreurdreiging

13:51 – 17 november 2016

Bij het vliegveld van Rotterdam, Rotterdam The Hague Airport, is een terreuronderzoek aan de gang. https://t.co/LLzMyd0vmcpic.twitter.com/J0q925JzUs

— VTM NIEUWS (@VTMNIEUWS) November 17, 2016

Afbeelding weergeven op Twitter

 Volgen  VID   ✔@vid

Controles @marechaussee bij Rotterdam-Airport. Hou rekening met vertraging daar. #N209 #Doenkade (via @mediatvnl_

13:41 – 17 november 2016

Afbeelding weergeven op Twitter

 Volgen

robert bas @robertpbas

Zwaar bewapende marechaussees op toegangswegen Rotterdam Airport. Zou te maken hebben met terrorismedreiging.

13:10 – 17 november 2016

View image on Twitter

 Follow

Salima Bouchtaoui @SBouchtaoui

Rotterdam Aiport is bezig met groot onderzoek. Maar auto’s mogen gewoon doorrijden. Worden wel gecheckt. @RTV_Rijnmond

1:19 PM – 17 Nov 2016

View image on Twitter

 Follow robert bas @robertpbas

Marechaussees controleren auto’s en bussen bij ingangsweg Rotterdam Airport.

1:24 PM – 17 Nov 2016

…lees meer

Dreiger Rotterdam vast

Telegraaf 18.11.2016 De 45-jarige man die donderdag is opgepakt omdat hij mogelijk verantwoordelijk is voor de melding die eerder op de dag leidde tot extra beveiliging op Rotterdam The Hague Airport, blijft vastzitten. De man had namelijk nog een gevangenisstraf van dertien dagen uit te zitten voor een eerder vergrijp, liet het Openbaar Ministerie vrijdag weten.

De Koninklijke Marechaussee liet donderdag al weten dat de opgepakte man een ongewenste vreemdeling is met een openstaande straf. De man, verward en zonder vaste woon- of verblijfplaats, heeft eerder valse meldingen gedaan bij de politie. Hij wordt verhoord.

De controle op de luchthaven werd donderdag aangescherpt na een anoniem dreigement. De hele middag en avond was er veel marechaussee op de been. Het vliegverkeer heeft geen vertraging opgelopen. Reizigers konden gewoon aankomen of vertrekken.

Van der Steur versterkt bestrijding terrorisme

RO 18.11.2016 Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) wil de mogelijkheden verruimen om terrorisme te bestrijden. Het gaat om voorstellen die de opsporing en vervolging van terroristische misdrijven verbeteren.

Dit blijkt uit een wetsvoorstel dat vandaag voor advies naar verschillende instanties is gestuurd, zoals de Raad voor de rechtspraak en het Openbaar Ministerie (OM).

De maatregelen zijn nodig om effectief te kunnen blijven optreden tegen terrorisme en om aanslagen – zo goed als mogelijk – te voorkomen. Ook houdt het wetsvoorstel rekening met recente verschijningsvormen van terrorisme, zoals die zich het afgelopen jaar in West-Europa en elders hebben voorgedaan.

Bijvoorbeeld de aanslagen door geradicaliseerde, solistische daders. Verder is er aandacht voor veranderingen in de nabije toekomst, zoals de terugkeer van Nederlanders die zich hebben aangesloten bij terroristische organisaties in Syrië en Irak en daar worden verdreven.

Verblijf

Zo komt er een verbod om zonder toestemming in een gebied te verblijven dat door een terroristische organisatie wordt gecontroleerd. Hiermee is een extra strafbaarstelling voorhanden voor die gevallen waarin het plegen van terroristische misdrijven door een terugkeerder uiteindelijk niet kan worden bewezen.

Ook is de maatregel een reactie op het gevaar dat voor de Nederlandse samenleving ontstaat, als iemand naar een gebied gaat dat in handen is van een terroristische organisatie en deelneemt aan terroristische activiteiten.

Van der Steur komt met deze regeling naar aanleiding van de motie van de Kamerleden Zijlstra, Van Haersma Buma, en Van der Staaij. Op overtreding van het verbod staat een gevangenisstraf van maximaal 2 jaar.

Een klein aantal personen dat wél een legitieme reden heeft om af te reizen, zoals hulpverleners van een humanitaire organisatie en journalisten die een reportage willen maken, krijgt straks vooraf toestemming van de minister van Veiligheid en Justitie om naar het  bewuste gebied te reizen.

Het kabinet wijst die gebieden aan, zodat duidelijk is waar de strafbaarstelling geldt. Dit gebeurt bij – aparte – algemene maatregel van bestuur. De regeling beperkt zich tot Nederlandse onderdanen en vreemdelingen die een vaste woon- en verblijfplaats hebben in Nederland.

Kiesrecht

Ook wil Van der Steur dat de rechter de mogelijkheid krijgt om iemand die veroordeeld is voor een terroristisch misdrijf uit het kiesrecht te ontzetten. Dat kan nu nog maar in een beperkt aantal gevallen. De maatregel is alleen aan de orde als de verdachte is veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van ten minste 1 jaar voor het plegen van een terroristisch misdrijf.

Voorlopige hechtenis

Verder wil de minister de opsporing en vervolging van terroristische misdrijven verbeteren. Daartoe gaat hij de mogelijkheden verruimen om teruggekeerde jihadstrijders die verdacht worden van een terroristisch misdrijf  in voorlopige hechtenis te kunnen houden. Dit om méér tijd te hebben om bewijs te verzamelen.

Bijvoorbeeld voor zaken waarin ingewikkeld (forensisch) onderzoek nodig is. Van der Steur vindt dat het OM in zo’n geval een terrorismeverdachte ook zonder sterkere verdenking nog dertig dagen langer moet kunnen vasthouden. De maatregel vloeit voort uit een motie van de Kamerleden Samsom en Segers.

DNA-onderzoek

Daarnaast wordt het makkelijker bij verdachten van terroristische misdrijven celmateriaal af te nemen, met het oog op DNA-onderzoek. Nu moet nog sprake zijn van ernstige bezwaren tegen de verdachte. Dit kan een belemmering zijn voor adequaat onderzoek naar terroristische misdrijven.

Bijvoorbeeld als meerdere verdachten in beeld zijn en hun onderlinge relatie en werkverdeling in kaart moet worden gebracht, terwijl de verdenking nog niet tegen elke verdachte afzonderlijk sterk genoeg is om celmateriaal te kunnen afnemen. Op zo’n moment is dan juist behoefte aan nader onderzoek.

Aangifteplicht

Tot slot wordt de aangifteplicht uitgebreid tot alle terroristische misdrijven, inclusief de handelingen ter voorbereiding van die misdrijven. Informatie over een mogelijke aanslag, of over deelneming aan een terroristisch trainingskamp is cruciaal voor de bestrijding van terrorisme. Zo bieden alertheid en actie van de omgeving kansen om de voorbereiding van een aanslag door een solistische dader tijdig te ontdekken.

Documenten

Wetsvoorstel Versterking strafrechtelijke aanpak terrorisme

Memorie van Toelichting Versterking strafrechtelijke aanpak terrorisme

Zie ook;

Koenders wil een Europese CIA

VK 17.11.2016 Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken wil ‘serieus nadenken’ over het opzetten van een Europese inlichtingendienst. Terreuraanslagen moeten daardoor eerder voorkomen worden. Nationale diensten kunnen het zich nu ‘echt niet meer veroorloven’ om langs elkaar heen te werken. Dit heeft minister Koenders donderdag gezegd in een toespraak voor studenten van de Universiteit Leiden.

‘Na elke aanslag komen we tot conclusie dat de verschillende stukjes van de opsporings-puzzel wel degelijk aanwezig waren. Maar dat ze verstopt waren in de nationale structuren’, zegt Koenders.  ‘Ik wil daarom dat we serieus gaan nadenken over het opzetten van een ‘Europese FBI’ en een Europese CIA -een inlichtingendienst. Zodat we sneller die puzzelstukken samen kunnen leggen en handelen op basis van die informatie – voordat het te laat is.’

Europa moet voortaan de eigen broek gaan ophouden en veel meer zelf voor de veiligheid van de eigen burgers gaan zorgen, betoogt Koenders verder in zijn toespraak. De tijd van het leunen op de VS voor hulp is voorbij.

President Hillary zou zelfde zeggen

Waarom moet de VS anno 2016 zo’n groot deel van de veiligheidscheque betalen voor ons in Europa?, aldus Bert Koenders.

Hij ontkent dat zijn aanbeveling heeft te maken met het dreigement van de nieuw verkozen president van de Verenigde Staten, Donald Trump, dat Europa het voortaan zelf maar moet uitzoeken.

‘Make no mistake: de belangstelling van de VS voor Europa neemt onvermijdelijk af. Dat was ook met president Hillary gebeurd – ik heb geen illusies daarover’, zegt Koenders. ‘Trump zei het al hardop in zijn campagne, maar alle VS beleidsmakers, ook Democraten, denken het.’ En dat vindt Koenders niet helemaal onterecht. ‘Want waarom moet de VS anno 2016 zo’n groot deel van de veiligheidscheque betalen voor ons in Europa?’

De Europese samenwerking is niet alleen nodig omdat de VS zich steeds meer afkeren van Europa. ‘Ook door de Brexit neemt het strategisch gewicht van Europa af’, denkt Koenders. Europa verliest alleen al ’30 procent van haar vloot en 30 procent van haar expeditionaire militaire vermogen We moeten de Amerikanen Britten betrokken houden.’

Ministerie van BZ View image on Twitter   Ministerie van BZ   ✔@MinBZ

Minister #Koenders @fggaleiden: ‘Europa moet z’n eigen broek ophouden. Deel de lasten, maar deel ook de controle’. 4:40 PM – 17 Nov 2016

Militaire samenwerking

De onzekerheid over het nieuwe Amerikaanse leiderschap sterkt mij zeker in de overtuiging om Europa strategisch te versterken, aldus Bert Koenders.

Koenders vindt dat Europa niet alleen op het gebied van inlichtingen verzamelen de rijen moet sluiten, maar ook militair veel verdergaand moet gaan samenwerken. Daar hoort ook inzet van Europese gevechtstroepen bij, besloot hij maandag in Brussel met andere ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie.

‘De onzekerheid over het nieuwe Amerikaanse leiderschap sterkt mij zeker in de overtuiging om Europa strategisch te versterken’, zegt Koenders. ‘En ik kijk daarvoor met grote nadruk naar onze oosterbuur: het Duitsland van Angela Merkel’.

Net als minister Jeanine Hennis (Defensie) pleit hij voor meer geld voor de krijgsmacht. De bewindsvrouw zei eerder donderdag dat vanaf 2018 jaarlijks 2,3 miljard euro bij de Defensiebegroting moet.

Tot slot pleit Koenders donderdag in zijn toespraak voor het versterken van het Nederlandse ambassadenetwerk in de ring rondom Europa. ‘Dat doen de Russen, Turken en Iraniërs ook. We mogen niet achterblijven.’

Concreet wil hij diplomatieke posten oprichten of uitbreiden in Niger, maar ook Libië, Libanon, Irak, Algerije, Tsjaad en Turkije. Koenders: ‘Daar broeien de problemen van morgen. En die wil ik vroegtijdig gesignaleerd krijgen.’

Volg en lees meer over:  NEDERLAND  POLITIEK  EUROPESE UNIE  BERT KOENDERS


Minister Koenders pleit voor een Europese criminele inlichtingendienst en een Europese politiedienst.

Koenders wil een Europese CIA

Telegraaf 17.11.2016 Een Europese CIA, een Europese FBI en een nationale veiligheidsraad. Met voorstellen daartoe wil minister Koenders (Buitenlandse Zaken) de Europese defensie versterken en de veiligheid in Europa en Nederland vergroten.

Dat is hard nodig nu Europa voor z’n militaire bescherming steeds minder op grote broer Amerika kan rekenen. Dat was zonder de verkiezing van Donald Trump tot president van de VS ook zo geweest, zo zei Koenders tijdens een toespraak over veiligheid op de Haagse campus van de Universiteit Leiden.

Hij pleitte voor meer samenwerking in Europa om militaire en terreurdreigingen het hoofd te bieden. „Na elke aanslag komen we tot conclusie dat de verschillende stukjes van de opsporings-puzzel wel degelijk aanwezig waren. Maar dat ze verstopt waren in de nationale structuren. Dat kunnen we ons echt niet meer veroorloven”, zei Koenders. Daarom pleit hij voor een Europese criminele inlichtingendienst en een Europese politiedienst. „Zodat we sneller die puzzelstukken samen kunnen leggen en handelen op basis van die informatie – voordat het te laat is.”

En ook al verlaten de Britten de EU, dat betekent niet dat we ze niet bij onze veiligheidsstrategie moeten betrekken, zei de PvdA-bewindsman. „We moeten het VK verankeren in onze Europese veiligheidspolitieke samenwerking. De EU heeft belang bij een veiligheidsarrangement met het VK. Ook daarmee moeten we niet dralen.”

Ook Nederland moet meer investeren in de eigen veiligheid, zo zei Koenders. Hij wil daarom dat het diplomatieke postennetwerk wordt versterkt. „Dat doen de Russen, Turken en Iraniërs ook. We mogen niet achterblijven.” Vooral in instabiele landen als Niger, Libië, Libanon, Irak, Algerije en Tsjaad moet Nederland z’n aanwezigheid versterken. „Daar broeien de problemen van morgen. En die wil ik vroegtijdig gesignaleerd krijgen. Dat krijg ik niet uit de krant. Ik heb meer diplomatieke verkenners daar nodig, die rijksbreed onze belangen in kaart brengen, en lokaal coalities zoeken.”

Ook opperde hij een idee voor een volgend kabinet: een nationale veiligheidsraad naar Amerikaans model. Daarin zouden alle onderwerpen en diensten samenkomen die met veiligheid te maken hebben: defensie, inlichten, diplomatie, maar ook ’klimaat en milieu’.

Koenders: Europese FBI nodig in strijd tegen terrorisme

Elsevier 17.11.2016 Volgens minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) kunnen nationale inlichtingendiensten het zich niet langer veroorloven om langs elkaar heen te werken. Zijn oplossing: een Europese FBI en CIA.

Tijdens een toespraak voor studenten aan de Universiteit Leiden ging Koenders in op de wereldwijde ontwikkelingen op het gebied van veiligheid. Zijn meest opvallende uitspraak: er moet ‘serieus worden nagedacht’ over een Europese variant op de Amerikaanse FBI (binnenlandse dienst) en CIA (buitenlands).

Elke keer na aanslag blijkt samenwerking gebrekkig
Zulke federale instanties zijn nodig in de strijd tegen terrorisme, vindt Koenders. ‘Na elke aanslag komen we tot de conclusie dat de verschillende stukjes van de opsporingspuzzel wel degelijk aanwezig waren. Maar dat ze verstopt waren in de nationale structuren. We moeten die puzzelstukken sneller samen leggen en handelen.

Afshin Ellian stelde eerder voor:Europa, verdedig de vrijheid en richt een eigen CIA op

Zo wist Ibrahim el Bakraoui, een van de Brusselse aanslagplegers, in 2015 langs de douane op Schiphol te lopen, ondanks dat hij op Belgische terreurlijsten stond.

Volgens Koenders staan de lidstaten van de Europese Unie op een ‘strategisch kantelmoment’. Instabiliteit in Amerika, met de verkiezing van Donald Trump, en Brexit, zorgen ervoor dat er haast geboden is. Europa moet zijn eigen broek gaan ophouden, aldus de Nederlandse minister. ‘Want waarom moet de VS anno 2016 zo’n groot deel van de veiligheidscheque betalen voor ons in Europa?’ Hij ziet een sleutelrol weggelegd voor het Duitsland van Angela Merkel.

Meer geld naar Defensie lijkt kwestie van tijd
Maar ook de Nederlandse Defensie moet ‘flink meer geld gaan krijgen’, aldus Koenders, iets waar Defensieminister Jeanine Hennis (VVD) het mee eens is. Zij gaf aan dat de begroting vanaf 2018 jaarlijks met 2,3 miljard euro omhoog moet. Dat geld is nodig om de Nederlandse krijgsmacht te onderhouden en te moderniseren.

Nederland geeft momenteel 1,16 procent van het bruto binnenlands product uit aan Defensie. Dat is een stuk lager dan het Europees gemiddelde, 1,43 procent, en komt niet in de buurt van de NAVO-norm van 2 procent.

Het is niet voor het eerst dat het idee van een Europese inlichtingendienst wordt geopperd. In de nasleep van de aanslagen in Parijs kwam de Belgische premier Charles Michel met eenzelfde plan.

Emile Kossen

Emile Kossen  (1992) is sinds september 2015 online redacteur bij Elsevier. Portefeuilles/interesses Verenigde Staten Europese Unie Politiek Tech

Tags: Bert Koenders  Brexit  CIA  FBI  Trump

Verwarde man aangehouden na dreiging met terreur Rotterdam Airport

VK 17.11.2016 De politie heeft donderdagavond een verwarde man van 45 jaar aangehouden die mogelijk verantwoordelijk is voor de melding die eerder op de dag leidde tot extra beveiliging op Rotterdam The Hague Airport. Het is volgens de Koninklijke Marechaussee een ongewenste vreemdeling met een openstaande straf.

De man, zonder vaste woon- of verblijfplaats, heeft eerder valse meldingen gedaan bij de politie. Hij wordt verhoord.

Aan het begin van de middag werd de controle op de luchthaven aangescherpt na een anoniem dreigement. De hele middag en avond was er veel marechaussee op de been. Het vliegverkeer heeft geen vertraging opgelopen. Reizigers konden gewoon aankomen of vertrekken.

De maatregelen die politie en Koninklijke Marechaussee eerder op de dag hebben genomen, zijn donderdagavond afgeschaald.
‘Bij dit soort incidenten heb je met veel verschillende partijen te maken: politie, veiligheidsregio, Koninklijke Marechaussee, NCTV, Openbaar Ministerie’, zegt Edwin Boer, die de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) leidde die naar aanleiding van de dreiging was gestart.


View image on Twitter

 Follow

robert bas @robertpbas

Zwaar bewapende marechaussees op toegangswegen Rotterdam Airport. Zou te maken hebben met terrorismedreiging. 1:10 PM – 17 Nov 2016
‘Mij viel op dat we elkaar in- en extern snel wisten te vinden. We wisten snel een gedegen onderzoek te starten. Maar ook de collega’s op straat hebben goed werk verricht. Ze bleven rustig, maar wel alert en hebben professioneel hun werk gedaan.’ De SGBO is na de aanhouding van de man weer ontbonden.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND  ROTTERDAM  ZUID-HOLLAND  MENS & MAATSCHAPPIJ  TERRORISME  ROTTERDAM

Foto: Regio15

Verwarde man aangehouden voor terreuralarm op Rotterdam The Hague Airport

RTVWEST 17.11.2016 Een 45-jarige verwarde man zonder vaste woon- en verblijfplaats is donderdagavond door de Marechaussee in Rotterdam aangehouden. De man, die illegaal in Nederland is, wordt verdacht van het doen van een valse terreurmelding op vliegveld Rotterdam The Hague Airport.

Eerder donderdag werden de controles op het vliegveld aangescherpt en deed de Marechaussee onderzoek. Die maatregeen zijn donderdagavond afgeschaald.

Het vliegverkeer heeft geen last gehad van de dreiging. Op een ingelaste persconferentie beklemtoonde een woordvoerder van de marechaussee dat er voor passagiers geen enkele reden is de luchthaven te mijden.

De man is meegenomen voor verhoor. Hij heeft nog een straf openstaan. Waarvoor is niet bekend. Ook heeft hij eerder valse meldingen gedaan.’

  app-facebook

Koninklijke Marechaussee (officiële pagina) ongeveer een week geleden

Politie houdt man aan naar aanleiding van onderzoek dreiging Rotterdam the Hague Airport

In het onderzoek naar de melding van een mogelijke dreiging op Rotterdam The Hague Airport heeft de politie in Rotterdam op donderdagavond 17 november een ongewenst vreemdeling met een openstaande straf aangehouden. Het gaat om een verwarde 45-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats die eerder valse meldingen heeft gedaan bij de politie.
De politie vermoedt dat de man betrokken is bij de melding die voor politie en Koninklijke Marechaussee aanleiding was om op en rond de luchthaven extra veiligheidsmaatregelen te nemen. Hij wordt hierover gehoord, omdat hij mogelijk over belangrijke informatie kan beschikken. Politie en Koninklijke Marechaussee hebben de maatregelen op en rond de luchthaven herzien.

Meer over dit onderwerp: TERREUR ROTTERDAM THE HAGUE AIRPORT

Controles Rotterdam The Hague Airport na terreurdreiging

Regio15 17.11.2016 Rotterdam Militairen van de Koninklijke Marechaussee op Rotterdam The Hague houden op het moment een groot onderzoek op de luchthaven.

Nadat een anonieme tip over een terreurdreiging binnenkwam bij de politiemeldkamer is direct groot uitgepakt op de luchthaven.

Om wat voor dreiging het precies gaat is nog niet bekend gemaakt. In verband met de dreiging heeft de Koninklijke Marechaussee controleposten opgericht. Al het verkeer dat het luchthaventerrein op of af wil wordt gecontroleerd.

Ook op het afgesloten deel van de luchthaven wordt onderzoek gedaan. Behalve de verkeersdoorlaatposten heeft de Koninklijke Marechaussee nog meer ‘zichtbare en onzichtbare’ beveiligingsmaatregelen genomen.

Het is niet bekend tot wanneer de controles duren. Meer informatie en foto’s staan op de site van MediaTV, onze collega’s uit Rotterdam.

De Koninklijke Marechaussee maakt bekend dat in het onderzoek naar de anonieme tip een verwarde 45-jarige man is aangehouden. Deze man, die bovendien ongewenst vreemdeling is en een straf had openstaan, wordt verhoord. Hij heeft in het verleden vaker (anoniem) valse meldingen gedaan bij de hulpdiensten.

Video: Willem Duivestein  Lees meer…

Terreurdreiging Rotterdam The Hague Airport voorbij, één persoon aangehouden

Den HaagFM 17.11.2016 Bij Rotterdam The Hague Airport is het onderzoek vanwege een mogelijke terreurdreiging beëindigd. De politie hield donderdagavond een man aan die mogelijk verantwoordelijk is voor de anonieme melding die leidde tot het terreuralarm.

Algemene foto's Politie (146)

Het gaat om een ongewenste vreemdeling met een openstaande straf. De verwarde 45-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats deed eerder andere valse meldingen bij de politie.

Het ‘stil alarm terrorisme’ werd donderdag rond het middaguur geactiveerd na de anonieme melding. Zwaarbewapende marechaussees controleerden auto’s en bussen op de luchthaven. Het vliegverkeer ondervond geen hinder van de controles. …lees meer

Man aangehouden om mogelijke terreurdreiging vliegveld Rotterdam 

NU 17.11.2016 De politie heeft donderdagavond een verwarde 45-jarige man aangehouden in het onderzoek naar de mogelijke terreurdreiging op vliegveld Rotterdam The Hague Airport.

Het gaat volgens de politie om een ongewenste vreemdeling zonder vaste woon- of verblijfplaats, die een openstaande straf heeft. Hij deed eerder ook al valse meldingen bij de politie.

De politie heeft het vermoeden dat de man betrokken is bij de melding over de mogelijke terreurdreiging, die donderdagochtend binnenkwam via een anonieme tip.

Vanwege de dreiging was donderdag extra politie aanwezig bij de luchthaven. De toegangswegen werden afgezet en er werden extra controles uitgevoerd. De politie en Koninklijke Marechaussee hebben besloten de maatregelen op en rond de luchthaven te herzien.

Politie bewaakt vliegveld Rotterdam na terreurdreiging

Effect

De controles hadden nauwelijks effect op de dagelijkse gang van zaken op de luchthaven. Ook het vliegverkeer ging door. In de aankomst- en vertrekhal was nauwelijks iets van van de controles te merken.

Het ging volgens een woordvoerder om zichtbare en onzichtbare maatregelen die werden getroffen. Er werd gelet op auto’s en bussen.

“Bij dit soort incidenten heb je met veel verschillende partijen te maken: politie, veiligheidsregio, Koninklijke Marechaussee, NCTV, Openbaar Ministerie'”, zegt Edwin Boer, die de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) leidde die naar aanleiding van de dreiging was gestart.

“Mij viel op dat we elkaar in- en extern snel wisten te vinden. We wisten snel een gedegen onderzoek te starten. Maar ook de collega’s op straat hebben goed werk verricht. Ze bleven rustig, maar wel alert en hebben professioneel hun werk gedaan.” De SGBO is na de aanhouding ontbonden.

Terreurdreiging Rotterdam The Hague Airport

Lees meer over: Rotterdam Airport Rotterdam

Man aangehouden in Rotterdam vanwege melding terreurdreiging

VK 17.11.2016 De politie heeft donderdagavond een verwarde man van 45 jaar aangehouden die mogelijk verantwoordelijk is voor de melding die eerder op de dag leidde tot extra beveiliging op Rotterdam The Hague Airport. Het is volgens de Koninklijke Marechaussee een ongewenste vreemdeling met een openstaande straf.

De man, zonder vaste woon- of verblijfplaats, heeft eerder valse meldingen gedaan bij de politie. Hij wordt verhoord.

Aan het begin van de middag werd de controle op de luchthaven aangescherpt na een anoniem dreigement. De hele middag en avond was er veel marechaussee op de been. Het vliegverkeer heeft geen vertraging opgelopen. Reizigers konden gewoon aankomen of vertrekken.

De maatregelen die politie en Koninklijke Marechaussee eerder op de dag hebben genomen, zijn donderdagavond afgeschaald.
‘Bij dit soort incidenten heb je met veel verschillende partijen te maken: politie, veiligheidsregio, Koninklijke Marechaussee, NCTV, Openbaar Ministerie’, zegt Edwin Boer, die de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) leidde die naar aanleiding van de dreiging was gestart.

‘Mij viel op dat we elkaar in- en extern snel wisten te vinden. We wisten snel een gedegen onderzoek te starten. Maar ook de collega’s op straat hebben goed werk verricht. Ze bleven rustig, maar wel alert en hebben professioneel hun werk gedaan.’ De SGBO is na de aanhouding van de man weer ontbonden.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND  ROTTERDAM  ZUID-HOLLAND  MENS & MAATSCHAPPIJ  TERRORISME  ROTTERDAM

Man aangehouden om mogelijke terreurdreiging vliegveld Rotterdam 

NU 17.11.2016 De politie heeft donderdagavond een verwarde 45-jarige man aangehouden in het onderzoek naar de mogelijke terreurdreiging op vliegveld Rotterdam The Hague Airport.

Het gaat volgens de politie om een ongewenste vreemdeling zonder vaste woon- of verblijfplaats, die een openstaande straf heeft. Hij deed eerder ook al valse meldingen bij de politie.

De politie heeft het vermoeden dat de man betrokken is bij de melding over de mogelijke terreurdreiging, die donderdagochtend binnenkwam via een anonieme tip.

Vanwege de dreiging was donderdag extra politie aanwezig bij de luchthaven. De toegangswegen werden afgezet en er werden extra controles uitgevoerd. De politie en Koninklijke Marechaussee hebben besloten de maatregelen op en rond de luchthaven te herzien.

Politie bewaakt vliegveld Rotterdam na terreurdreiging

Effect

De controles hadden nauwelijks effect op de dagelijkse gang van zaken op de luchthaven. Ook het vliegverkeer ging door. In de aankomst- en vertrekhal was nauwelijks iets van van de controles te merken.

Het ging volgens een woordvoerder om zichtbare en onzichtbare maatregelen die werden getroffen. Er werd gelet op auto’s en bussen.

“Bij dit soort incidenten heb je met veel verschillende partijen te maken: politie, veiligheidsregio, Koninklijke Marechaussee, NCTV, Openbaar Ministerie'”, zegt Edwin Boer, die de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) leidde die naar aanleiding van de dreiging was gestart.

“Mij viel op dat we elkaar in- en extern snel wisten te vinden. We wisten snel een gedegen onderzoek te starten. Maar ook de collega’s op straat hebben goed werk verricht. Ze bleven rustig, maar wel alert en hebben professioneel hun werk gedaan.” De SGBO is na de aanhouding ontbonden.

Terreurdreiging Rotterdam The Hague Airport

Lees meer over: 

Rotterdam Airport Rotterdam

BrgeBm.JPG

Controles Rotterdam The Hague Airport na terreurdreiging

Regio15 17.11.2016 Militairen van de Koninklijke Marechaussee op Rotterdam The Hague houden op het moment een groot onderzoek op de luchthaven.

Nadat een anonieme tip over een terreurdreiging binnenkwam bij de politiemeldkamer is direct groot uitgepakt op de luchthaven.

Om wat voor dreiging het precies gaat is nog niet bekend gemaakt. In verband met de dreiging heeft de Koninklijke Marechaussee controleposten opgericht. Al het verkeer dat het luchthaventerrein op of af wil wordt gecontroleerd.

Ook op het afgesloten deel van de luchthaven wordt onderzoek gedaan. Behalve de verkeersdoorlaatposten heeft de Koninklijke Marechaussee nog meer ‘zichtbare en onzichtbare’ beveiligingsmaatregelen genomen.

Het is niet bekend tot wanneer de controles duren. Meer informatie en foto’s staan op de site van MediaTV, onze collega’s uit Rotterdam.

De Koninklijke Marechaussee maakt bekend dat in het onderzoek naar de anonieme tip een verwarde 45-jarige man is aangehouden. Deze man, die bovendien ongewenst vreemdeling is en een straf had openstaan, wordt verhoord. Hij heeft in het verleden vaker (anoniem) valse meldingen gedaan bij de hulpdiensten.

Video: Willem Duivestein  Lees meer…

Terreuralarm op Rotterdam The Hague Airport na anonieme melding

RTVWEST 17.11.2016 De Marechaussee doet donderdagmiddag uitgebreid onderzoek op Rotterdam The Hague Airport. Dat bevestigt een woordvoerder tegenover Omroep West. Maar wat er precies aan de hand is, wil hij niet zeggen. Het zou gaan om een ‘stil alarm terrorisme’ dat is geactiveerd. De Marechaussee wil dat niet bevestigen.

Volgens RTV Rijnmond zijn er extra controles bij de ingang. De Marechaussee wil tegenover Omroep West verder niets zeggen, en verwijst naar de woordvoerder van de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb. Die verwijst op zijn beurt weer door naar politie Rotterdam.

Daar wil een woordvoerder alleen kwijt dat een anonieme melding de oorzaak van alle commotie is. De melding zou wijzen op een mogelijke dreiging. Maar wat die inhoudt, wil ook hij niet zeggen.

Vliegverkeer gaat gewoon door

Het vliegverkeer gaat wel gewoon door, zegt een woordvoerder van de luchthaven. Ook zij wil verder niet zeggen wat er aan de hand is. Op een ingelaste persconferentie beklemtoonde een woordvoerder van de marechaussee dat er voor passagiers geen enkele reden is de luchthaven te mijden. Het luchtverkeer liep donderdag geen enkele vertraging op door de maatregelen.

Afbeelding weergeven op Twitter

  Volgen  robert bas @robertpbas

Zwaar bewapende marechaussees op toegangswegen Rotterdam Airport. Zou te maken hebben met terrorismedreiging.13:10 – 17 november 2016

Meer over dit onderwerp: ROTTERDAM THE HAGUE AIRPORT VLIEGVELDMARCHECHAUSSE TERRORISME

Grote actie luchthaven Rotterdam

Telegraaf 17.11.2016 De marechaussee is massaal aanwezig op en bij de luchthaven van Rotterdam. Er is sprake van een ’groot onderzoek’. De politie meldt dat er een anonieme tip is binnengekomen die „wijst op een mogelijke dreiging op Rotterdam The Hague Airport.”

Naar aanleiding van de tip hebben de Koninklijke Marechaussee en de politie direct een onderzoek naar deze melding ingesteld. De actie werd in gang gezet omdat het ’stil alarm terrorisme was geactiveerd’. De gemeente Rotterdam zal later met een verklaring komen. Er vindt overleg plaats tussen de burgemeester van Rotterdam, de Hoofdofficier van Justitie en de Politiechef over de te nemen maatregelen. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) zegt op de hoogte te zijn en houdt nauw contact met de betrokken partijen.

Weinig effect op gang van zaken

Er worden controles uitgevoerd op toegangswegen en daarnaast op de vliegveld zelf. Het vliegverkeer gaat vooralsnog gewoon door. De aangescherpte controle op Rotterdam The Hague Airport van politie en marechaussee heeft nauwelijks effect op de dagelijkse gang van zaken op de luchthaven. Op een ingelaste persconferentie beklemtoonde een woordvoerder van de marechaussee dat er voor passagiers geen enkele reden is de luchthaven te mijden. Het luchtverkeer liep donderdag geen enkele vertraging op door de maatregelen.

Schiphol

Op en rond Schiphol werden eind juli en begin augustus extra veiligheidsmaatregelen genomen in verband met ,,een signaal’’ dat betrekking had op de luchthaven. Wat dat signaal is geweest, is nooit duidelijk gemaakt.

Verslaggever Gerda Frankenhuis is voor De Telegraaf ter plaatse in Rotterdam.

Tweets door ‎@gfrankenhuis

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Terreuralarm op Rotterdam The Hague Airport

Den HaagFM 17.11.2016 Bij Rotterdam The Hague Airport is een onderzoek gaande vanwege een mogelijke terreurdreiging. Het ‘stil alarm terrorisme’ werd geactiveerd nadat bij de politie een anonieme melding was binnengekomen die wijst op een mogelijke dreiging.

Algemene foto's Politie (146)

Sinds ongeveer 12.30 uur zijn toegangswegen afgezet en worden extra controles uitgevoerd door zwaarbewapende marechaussees. Vooral auto’s en bussen worden gecontroleerd. Wat er precies aan de hand is, is onduidelijk. Ook op het terrein van het vliegveld zou een groot onderzoek aan de gang zijn. In de omgeving zouden “onzichtbare beveiligingsmaatregelen” zijn genomen. Het vliegverkeer ondervindt geen hinder van de controles.

Zoals gebruikelijk vindt tussen de burgemeester van Rotterdam, Hoofdofficier van Justitie en de Politiechef nader overleg plaats over de te nemen maatregelen. Zij staan in nauw contact met de Koninklijke Marechaussee.  …lees meer

Mogelijke terreurdreiging bij vliegveld Rotterdam

NU 17.11.2016 Bij vliegveld Rotterdam The Hague Airport is donderdag extra politie aanwezig vanwege mogelijke terreurdreiging. De toegangswegen zijn afgezet en er zijn extra controles uitgevoerd.

De melding kwam binnen via een anonieme tip die “serieus” wordt genomen, aldus de politie in Rotterdam. Vanwege de dreiging is er extra politie aanwezig op het vliegveld en in de directe omgeving.

De controles hebben nauwelijks effect op de dagelijkse gang van zaken op de luchthaven. Ook het vliegverkeer gaat vooralsnog door.

“Het gaat om zichtbare en onzichtbare maatregelen die worden getroffen”, aldus een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. Er wordt gelet op auto’s en bussen.

In de aankomst- en vertrekhal is nauwelijks iets van van de controles te merken. Voor een ingang staan enkele marechaussees bij een jeep. Ook in de hal staan enkele marechaussees.

Politie bewaakt vliegveld Rotterdam na terreurdreiging

Terrorismebestrijding

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) zegt op de hoogte te zijn en nauw contact te houden met de driehoek (burgemeester, politie en hoofdofficier van justitie) en de marechaussee.

Afgelopen zomer werden er extra controles uitgevoerd bij Schiphol vanwege mogelijke terreurdreiging. Bezoekers werden op de snelweg al gecontroleerd met lange files tot gevolg.

Terreurdreiging Rotterdam The Hague Airport

Zwaar bewapende marechaussees op toegangswegen Rotterdam Airport. Zou te maken hebben met terrorismedreiging.

robertpbas  12:10, 17 november 2016

Oproep

Heb jij foto’s, video’s, livebeelden of aanvullingen in tekst bij dit bericht?

Stuur ze op naar de redactie 

Lees meer over: Rotterdam

Marechaussee rukt uit voor terreurdreiging Rotterdam The Hague Airport

AD 17.11.2016 De Koninklijke Marechaussee is vanmiddag uitgerukt naar aanleiding van een terroristische dreiging op Rotterdam Airport. Bij de politie kwam een anonieme melding binnen die zeer serieus werd genomen.

Lees in ons liveblog de laatste gebeurtenissen terug.

Er zijn op en rondom het vliegveld zichtbare en onzichtbare maatregelen genomen die nog steeds van kracht zijn. Veel toegangswegen werden afgezet. Op de stoep staan nog enkele zwaar bewapende marechaussees. Volgens de marechaussee worden er vooral bussen en auto’s gecontroleerd. Het vliegverkeer heeft tot op heden geen hinder van de dreiging ondervonden.

Woordvoerder Stan Verberkt van de marechaussee kon vanmiddag weinig loslaten over de dreiging. ,,We doen er alles aan om de veiligheid te garanderen, vandaar dat u ziet wat u ziet qua marechaussee.” Verder kon hij niks vertellen over de inhoud. ,,Er is geen sprake dat mensen de luchthaven moeten vermijden”.

Rustig
Volgens verslaggevers Sander Sonnemans en Koen Voskuil was, en is de sfeer op het vliegveld rustig. Dat bevestigde ook reiziger Wilma van ’t Hof uit Spijkenisse: ,,Mijn man stond op de koffers te wachten en las op zijn mobiel het bericht dat er een terreurdreiging was. Hij begreep het niet en geloofde het niet want er was niets aan de hand. Ook Els en Rob van Heijningen wisten van niks. ,,Ik zag het op mijn telefoon”, vertelde Els. ,,Terreurdreiging. Dat hebben wij weer, zei ik. Maar goed, echt bang zijn we niet.”

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb werd vanmorgen tijdens een debat uit de gemeenteraad geroepen. Dit had te maken met de melding. ,,Hij moest de telefoon direct aannemen, omdat het een urgente kwestie betrof”, aldus zijn woordvoerder, die verder geen mededelingen wilde doen.

Schiphol
Op en rond Schiphol werden eind juli en begin augustus ook extra veiligheidsmaatregelen genomen in verband met ‘een signaal’ dat betrekking had op de luchthaven. Wat dat signaal is geweest, is nooit duidelijk gemaakt.

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) houdt nauw contact met de driehoek (burgemeester, politie en hoofdofficier van justitie) en de marechaussee.

Verkeer
De Verkeers Informatie Dienst (VID) meldt dat de controles op Rotterdam The Hague Airport zorgen voor vertragingen op de weg.

© ANP

View image on Twitter

  Follow

Tom Radstaak @tomradstaak

Spanning en sensatie in #Rotterdam iets met #terrorisme Vooral ook lekker stil dat alarm……. @politieRdam_C @RDStad  12:52 PM – 17 Nov 2016

© ANP

Terreurdreiging op Rotterdam Airport

AD 17.11.2016 De Koninklijke Marechaussee doet groot onderzoek op Rotterdam The Hague Airport. Het onderzoek is gestart naar aanleiding van een bij de politie binnengekomen anonieme melding die wijst op een mogelijke dreiging op de luchthaven.

View as slideshow

15.20: Het is verder rustig op Rotterdam Airport. De marechaussee blijft aanwezig, maar neemt verdergeen extra maatregelen. Voorlopig is er geen hinder voor het vliegverkeer, alleen het verkeer op de weg rondom het vliegveld kan hinder ondervinden door extra controles.

15.13: Hoewel niemand angstig is, is er wel veel onduidelijkheid over wat er nou precies aan de hand is.

15.07: Volgens Transavia verandert er niks in het vluchtschema: ,,Vooralsnog staan alle vluchten nog gewoon in het systeem zoals gepland. We adviseren onze passagiers om gewoon te komen. Wel moeten zij rekening houden met eventuele extra reistijd. Er hebben zich nog geen passagiers gemeld die hun vlucht willen omboeken.” Lees in ons liveblog de laatste gebeurtenissen terug.

Terugkerende terrorist komt ongemerkt Nederland in

Elsevier 16.11.2016 De Koninklijke Marechaussee verwacht een stijging in het aantal terugkerende jihadisten in Nederland, en een aantal zal waarschijnlijk door de beveiliging glippen. De Marechaussee is behoorlijk onderbezet, en terroristen kunnen dan ook ongemerkt terugkeren naar Nederland.

Jihadisten in Nederland: zijn we wel voorbereid op terugkeerders?

Zeker 500 extra marechaussees zijn nodig om de verhoogde druk aan te kunnen, zegt Ton de Zeeuw, de voorzitter van de Marechausseevereniging in een interview met AD. ‘We vullen gaten met gaten,’ aldus De Zeeuw. Er zou geen budget zijn vrijgemaakt voor de verhoogde dreiging van terugkerende Syriëgangers.

Toename aantal terugkeerders

Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, gaf maandag al aan dat hij een flinke toename in het aantal terugkerende jihadisten verwacht. Door de toegenomen instabiliteit van terreurgroep Islamitische Staat (IS) zullen geradicaliseerde moslims waarschijnlijk terug naar Nederland reizen. De FBI heeft zelfs al gewaarschuwd voor een ‘stortvloed aan jihadisten’.

In een interview met Elsevier zegt Schoof dat hij geleerd heeft van de gebeurtenissen in de Belgische terreurcel in Molenbeek, waar de aanslagen op Parijs en Brussel werden voorbereid. Het feit dat daar Syriëgangers zaten die via de vluchtelingenroute terug naar België en Frankrijk reisden heeft de autoriteiten ‘gesterkt in de gedachte dat ze veel moeten investeren in gesprekken met familie en lokale contacten van diegenen die zijn uitgereisd’, aldus Schoof.

‘Voor een deel zullen we moeten leunen op inlichtingen- en opsporingsdiensten,’ geeft de coördinator toe. Maar de Marechaussee blijkt al langere tijd onderbezet. In juli en augustus werden na een melding van een dreiging extra veiligheidscontroles aangekondigd. De Marechaussees bleken toen al ‘op hun tandvlees te lopen’.

Angst voor jihadistenstroom naar Europa na val van Mosul

Pas in 2017 op volle sterkte

De controles werden zelfs verlengd, terwijl de Marechaussees aangaven de druk bijna niet aan te kunnen. De landmacht moest bijspringen: pas in 2017 zal de Koninklijke Marechaussee weer voldoende mensen hebben opgeleid om de beveiliging aan te kunnen.

Vooral het gebrek aan ervaring van nieuwe Marechaussees is een probleem, geeft De Zeeuw aan. Ondertussen worden ook Joodse instellingen en doelwitten als ambassades en het Binnenhof extra bewaakt, uit angst voor een terroristische aanslag.

Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier

Tags: Dick Schoof  jihadisten  Koninklijke Marechaussee  NCTV  teruggekeerde Syriëgangers  terugkeerders

Jihadist kan simpel Nederland binnenkomen

AD 16.11.2016 Terugkerende jihadisten kunnen ongemerkt Nederland binnenglippen, omdat de Koninklijke Marechaussee zwaar onderbezet is. Er zijn 500 extra marechaussees nodig om de bewaking, onder meer op Schiphol, op peil te krijgen.

We vullen gaten met gaten, Ton de Zeeuw.

© anp

,,We vullen gaten met gaten”, zegt Ton de Zeeuw, voorzitter van de Marechausseevereniging. ,,De komende tijd verwachten we een stijging van het aantal terugkerende jihadisten, maar ik ben bang dat we ze er niet allemaal kunnen uitpikken. Daarvoor zijn we met te weinig mensen.”

Uit berekeningen van het ministerie van Defensie blijkt dat zo’n 500 extra marechaussees nodig zijn, maar daar wordt volgens De Zeeuw geen budget voor vrijgemaakt. ,,Er is door verschillende ministeries geld bij elkaar geschraapt om tijdelijk 100 man aan te nemen. Die groep kan komende zomer aan de slag, na een versnelde opleiding.”

De deskundigheid van nieuw ingestroomde marechaussees blijft achter, zegt De Zeeuw. Het ontbreekt hen aan ervaring, waardoor ze geen scherp oog hebben om afwijkend gedrag van reizigers te herkennen.

Uitgebreid
In totaal telt Nederland ruim 6.000 marechaussees, van wie er 1.800 op Schiphol werken. Dit jaar werd de Marechaussee met 400 man uitgebreid, vanwege de verhoogde terreurdreiging. ,,Ondanks die uitbreiding lopen grensbewakers nog altijd op hun tandvlees”, zegt De Zeeuw. ,,Niet alleen op Schiphol. Ook bij de blauwe grenzen, zoals de havens van Hoek van Holland en IJmuiden. We lopen continue achter de feiten aan. De moedeloosheid is groot.”

Dick Schoof – de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) – waarschuwde maandag voor terugkerende jihadisten en gewelddadige eenlingen. Als het kalifaat van Islamitische Staat uiteenvalt, zal het aantal terugkeerders stijgen. Een deel van hen zal de jihadistische beweging hier versterken en zich op Nederlandse doelwitten richten.

Kwetsbaar
De extra marechaussees zijn onder meer nodig om kwetsbare doelwitten te beveiligen, zoals ambassades, het Binnenhof en Joodse instellingen. ,,Dat gaat ook ten koste van de grensbewaking”, zegt De Zeeuw. ,,De NCTV verwacht meer polarisatie in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen. Dat betekent nóg meer beveiligingswerk, iets wat ons grote zorgen baart.”

Het ministerie van Defensie kon gisteren niet reageren. Afgelopen zomer bevestigde een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee dat de druk op de organisatie groot is.

Lees ook

Bewaking op Schiphol in gevaar door hoge werkdruk

Lees meer

© ANP

‘Groter risico op aanslag door eenling in aanloop naar verkiezingen 2017’

VK 14.11.2016 Het risico op een aanslag in Nederland is onverminderd hoog (dreigingsniveau 4 uit 5), blijkt uit het 43ste Dreigingsbeeld Terrorisme Nederlandvan de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Dit zijn de drie opmerkelijkste bevindingen uit het rapport.

Nederland lijkt op Frankrijk

De kans op een aanslag in Nederland is even groot als in landen waar recentelijk al grote aanslagen werden gepleegd. Nederland wordt onder jihadisten nog altijd gezien als een ‘vijand van de islam’, ook nu Nederland niet meer deelneemt aan bombardementen tegen IS. Het steunen van de anti-IS-coalitie en missies in andere islamitische landen geven Nederland onder jihadisten een profiel dat vergelijkbaar is met dat van andere Europese landen. ‘De terroristische dreiging in en tegen Nederland vertoont grote overeenkomsten met die in de rest van West-Europa’, zegt Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.

Dat in Nederland nog geen grote aanslag is gepleegd, doet hier niets aan af. Volgens Schoof zou het hoogmoed zijn om te zeggen dat dit komt door het werk van de NCTV. Promovendus en terrorisme-expert Jelle van Buuren van de Universiteit Leiden noemt ‘dom geluk’ als een verklaring. Ook zijn Frankrijk, Duitsland en de Europese hoofdstad Brussel mogelijk prestigieuzere doelwitten voor jihadisten. ‘En door de aanslag op Theo van Gogh heeft Nederland een voorsprong met preventiemaatregelen.’

Pas op met eenling bij de verkiezingen

NCTV: terugkerende jihadisten vormen bedreiging voor Nederland

Terugkerende jihadisten kunnen een bedreiging vormen voor de veiligheid in Nederland. De verwachting is dat het aantal mensen dat vanuit Syrië en Irak naar Nederland terugkeert, gaat toenemen als het kalifaat valt. Het uiteenvallen van het kalifaat kan bovendien een reden zijn voor geradicaliseerde jongeren in Nederland om hier over te gaan tot een aanslag.

Eenlingen zijn bij de aanstaande verkiezingen een groter risico dan in andere jaren. Waar de rapporten van de NCTV de laatste jaren vooral gingen over de dreiging van jihadisme, waarschuwt Schoof nu ook voor een Breivik- of Fortuyn-achtige aanslag in Nederland. ‘In het huidige gepolariseerde klimaat rond de thema’s islam, asiel, integratie, Europa en Turkije bestaat er daarnaast een kans op gewelddadige incidenten van extreem-rechts en extreem-links’, zegt Schoof. Met Tweede Kamerverkiezingen in het vooruitzicht (maart 2017) acht hij verdere polarisatie voorstelbaar in Nederland. Ook in campagnetijd is er hierdoor ‘meer dan anders het risico van een mogelijke gewelddaad door een eenling’.

De aanslag in München (juli 2016) door een volger van Anders Breivik laat volgens Schoof zien dat ook rechts-extremistisch gedachtengoed individuele aanslagplegers kan inspireren. ‘We zien in Nederland extreem-rechts activistischer en intimiderender worden’, zegt Schoof. ‘Extreem-links reageert hier dan weer op. Ze schuwen daarbij de confrontatie in de openbare ruimte niet, zagen we al bij een Pegida-demonstratie en rond de zwartepietdiscussie.’

Ook Van Buuren denkt dat de dreiging rond de verkiezingen reëel is. ‘Er is maar een persoon nodig om de samenleving op zijn kop te zetten.’

Thuisblijvers en terugkeerders zijn gevaar

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Dick Schoof tijdens het Tweede Kamerdebat over professor George Maat. © ANP

Zowel geradicaliseerde thuisblijvers als gevaarlijke jihadisten die proberen terug te keren, vormen een gevaar. Waar eerdere terugkeerders zo’n twee jaar geleden vooral gedesillusioneerd terugkwamen, is bij de NCTV nu ‘een handjevol’ gevaarlijke jongeren in beeld die naar Nederland proberen te komen. ‘Wij zien daar een groot risico in’, zegt Schoof. ‘Zij hebben 2 tot 3 jaar daar gezeten, gevechtservaring opgedaan en welbewust gekozen deel uit te maken van een terroristische organisatie. Nu IS terrein verliest is de kans groter dat meer van hen terug proberen te komen.’

De binnenlandse jihadistische beweging in Nederland – die uit enkele honderden aanhangers en enkele duizenden sympathisanten bestaat – was tot voor kort vooral gericht op een vertrek naar Syrië. Sinds begin 2016 neemt het aantal jihadi’s dat uit Nederland vertrekt af. ‘Nu uitreizen moeilijker wordt, gaat de beweging zich mogelijk meer richten op Nederland zelf’, zegt Schoof.

Nederlandse jihadisten communiceren grotendeels via gesloten kanalen, aldus Dick Schoof.

Het is mogelijk dat deze thuisblijvers Nederlandse jihadisten in het kalifaat helpen bij het voorbereiden van zelfmoordaanslagen in Nederland. Schoof: ‘Dan ontstaat een explosief mengsel’. Een mogelijke indicatie voor onderlinge contacten is volgens de NCTV dat Nederlandse jihadisten in de zomer van 2016 online actiever zijn geworden. Het is dan ook voorstelbaar dat in Nederland wonende jihadisten gehoor gaan geven aan de voortdurende oproepen van IS en al Qaida om in eigen land tot terroristisch geweld over te gaan.

Nederlandse jihadisten in Syrië en hun geestverwanten in Nederland zijn verder zeer veiligheidsbewust zijn geworden. ‘Ze communiceren grotendeels via gesloten kanalen.’ De NCTV gaat er dan ook van uit dat niet alle dreiging in beeld is van de veiligheidsdiensten.

In totaal zijn circa 270 mensen vertrokken naar het kalifaat. 44 van hen kwamen om volgens de AIVD, 40 keerden terug. Dit betekent dat op dit moment nog zo’n 190 uit Nederland afkomstige personen in Syrië en Irak aanwezig zijn, denkt de NCTV.

Volgens terrorisme-expert Van Buuren moet ook rekening worden gehouden met jihadisten zonder Nederlandse link die hierheen kunnen komen. ‘Ten tijde van de aanslagen in België en Frankrijk pendelden betrokkenen voortdurend op en neer tussen die twee landen en deden sommigen ook Nederland aan.’

Volg en lees meer over: TERRORISME   AANSLAGEN IN NOORWEGEN   MENS & MAATSCHAPPIJ   NEDERLAND  JIHADISME  AANSLAG

Terugkerende jihadisten mogelijk bedreiging voor veiligheid Nederland

RO 14.11.2016 Jihadisten die terugkeren uit Syrië en Irak vormen mogelijk een bedreiging voor de veiligheid in Nederland. Als het ‘kalifaat’ van ISIS uiteenvalt, zal naar verwachting het aantal terugkeerders geleidelijk toenemen. Een deel van hen zal waarschijnlijk de jihadistische beweging in Nederland versterken. Nu uitreizen moeilijker wordt, gaat de beweging zich mogelijk meer richten op Nederland zelf. Dat staat in het 43e Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland van de NCTV.

In Nederland wonende jihadisten kunnen gehoor geven aan de voortdurende oproepen van ISIS en Al Qaida om in eigen land terroristisch geweld te plegen. ISIS maakt daarbij ook misbruik van kwetsbare en makkelijk te beïnvloeden mensen. Dat bleek ook uit de aanslagen in onder meer Duitsland en Frankrijk afgelopen zomer.

Eerder stuurde ISIS al tientallen zogeheten operatives naar Europa met als doel een aanslag te plegen of daarbij te helpen. ISIS is vastbesloten om met name West-Europa met aanslagen te treffen, zeker nu het onder militaire druk staat in Syrië en Irak. Ook de actuele dreiging van Al Qaida blijft omvangrijk.

Het dreigingsniveau in Nederland blijft staan op niveau 4, op een schaal van 5. Dat betekent dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar dat er geen concrete aanwijzingen zijn dat er voorbereidingen worden getroffen voor een aanslag.

Naast de dreiging van jihadisten, bestaat er kans op gewelddadige incidenten van extreemrechts en extreemlinks rond de thema’s islam, asiel, integratie, Europa en Turkije. Meer polarisatie is voorstelbaar in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Tijdens de verkiezingscampagne is er ook een hoger risico op een gewelddaad door een eenling.

Documenten

Beleidsbrief bij zevende voortgangsrapportage Integrale Aanpak Jihadisme en Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 43

Rapport Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 43 

Factsheet Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 43

Zie ook; Terrorisme en nationale veiligheid

NCTV: terugkerende jihadisten vormen bedreiging voor Nederland

Trouw 14.11.2016 Nu terreurorganisatie IS in Syrië en Irak steeds meer terrein verliest, neemt de kans op een aanslag in het Westen toe – en dus ook in Nederland. Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in het ‘Dreigingsbeeld terrorisme‘. Jihadisten die uit IS-gebied terugkeren, vormen mogelijk een bedreiging voor de veiligheid in Nederland.

Volgens de NCTV is ondanks het terreinverlies de ‘slagkracht’ van IS nog niet structureel aangetast. Zo heeft IS ‘geruime tijd’ aanslagen beraamd en zijn er tientallen jihadisten naar Europa gestuurd om de aanvallen voor te bereiden. Nu IS in Syrië en Irak onder druk staat, kan dat leiden tot aansporing om in het Westen meer aanslagen te plegen. Bovendien zal, als het kalifaat uit elkaar valt, het aantal terugkeerders geleidelijk terugkeren. Een deel van hen versterkt ‘waarschijnlijk’ de jihadistische beweging in Nederland.

Het dreigingsniveau in Nederland blijft wel op 4 staan. Dit betekent dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar er geen concrete aanwijzingen zijn voor een aanslag.

Als uitreizen naar het kalifaat ook moeilijk wordt (wat nu het geval is), gaat de jihadistische beweging binnen Nederland zich meer intern roeren, aldus de NCTV. Dat gebeurt onder meer door haatprediking of het rekruteren van nieuwe mensen. “Een mogelijke indicatie hiervan is dat Nedrlandse jihadisten in de zomer van 2016 online actiever zijn geworden. Maar het is ook voorstelbaar dat in Nederland wonende jihadisten gehoor geven aan de voortdurende oproepen van ISIS en al-Qaida om in eigen land tot terroristisch geweld over te gaan.”

Screening

© Anp.

Bezoekers van ‘jihadproces’ Context. Deze mannen zijn voor zover bekend niet betrokken geweest bij de strijd in Syrië en Irak.

Een deel van de strijders van IS in Europa komt mee met de vluchtelingenstroom die als gevolg van de oorlog in Syrië aan de gang is. Waren er vorig jaar nog duizenden asielzoekers in de opvang geplaatst zonder identificatie of screening, vandaag concluderen minister Ard van der Steur en staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) dat er inmiddels voldoende aandacht is ‘voor het opsporen van jihadisme, radicalisering en ronselpraktijken’.

Uit onderzoek dat beide bewindsmannen hebben laten uitvoeren (en dat vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd), blijkt dat het signaleren van jihadisme of ronselpraktijken onder asielzoekers nog wel verder kan worden ‘geoptimaliseerd’. Zo is er nog steeds bij sommige diensten een tekort aan personeel, en wordt informatie tussen de diensten niet altijd goed gedeeld.

Polarisatie

De NCTV waarschuwt verder dat rond verkiezingstijd het aantal gewelddadige incidenten kan toenemen. Meer polarisatie op thema’s als islam, asiel, integratie, Europa en Turkije is dan meer denkbaar. Bovendien is tijdens verkiezingstijd een hoger risico op een geweldsactie van een eenling.

Ook in het algemeen waarschuwt de NCTV voor polarisatie. Extreemrechts heeft minder gelegenheid voor actie omdat het aantal asielzoekers terugloopt. Maar de haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek zijn daarmee niet verdwenen en nog steeds zichtbaar, vooral op internet. De NCTV noemt in dat verband ook de oprichting van burgerwachten met een extreemrechtse achtergrond, zoals de Nederlandse versie van Soldiers of Odin.

Bij extreemlinks ‘lag de focus’ op het ‘verstoren en onmogelijk maken van demonstraties van de anti-islamgroep Pegida’, aldus de NCTV. “Links-extremisten pogen bij deze tegendemonstraties geweld uit te lokken en schromen de inzet van vuurwerk of rookbommen niet. Tevens zijn extreemlinkse anarchisten en de Anti-Fascistische Actie beducht op vermeend ‘racistisch politiegeweld’.”

Verwant nieuws;

Meer over;  Terrorisme

NCTV: terugkerende jihadisten vormen bedreiging voor Nederland

VK 14.11.2016 Terugkerende jihadisten kunnen een bedreiging vormen voor de veiligheid in Nederland. De verwachting is dat het aantal mensen dat vanuit Syrië en Irak naar Nederland terugkeert, gaat toenemen als het kalifaat valt. Het uiteenvallen van het kalifaat kan bovendien een reden zijn voor geradicaliseerde jongeren in Nederland om hier over te gaan tot een aanslag.

Dit staat in het maandag gepubliceerde Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof. Het dreigingsniveau staat nog altijd op niveau 4, op een schaal van 5. Dat wil zeggen dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar dat er geen concrete aanwijzingen zijn voor een aanslag. Op dit moment zijn nog ongeveer 190 van de in totaal 270 uitgereisde Nederlandse jihadisten in Syrië en Irak.

De NCTV verwacht dat als het door IS gestichte kalifaat uiteenvalt, het aantal terugkeerders geleidelijk gaat toenemen. Een deel van hen zal dan de jihadistische beweging hier versterken en zich op Nederland gaan richten. ‘In Nederland wonende jihadisten kunnen gehoor geven aan de voortdurende oproepen van IS en Al Qaida om in eigen land terroristisch geweld te plegen’, staat in het dreigingsbeeld.

Deze groep reist ook nauwelijks nog uit, zegt Schoof tegen de Volkskrant. Het gaat volgens hem om ‘een enkeling’. ‘Het is niet meer aantrekkelijk’, zegt Schoof. ‘IS-gebied is versplinterd. Men probeert het nog wel, maar ze zijn vooral hier in Nederland aan het hergroeperen en zullen mogelijk in Nederland blijven om een aanslag te plegen.’

IS zou tientallen aanhangers naar Europa hebben gestuurd. Een deel van die mensen is nog niet bekend bij de veiligheidsdiensten, net als hun bedoelingen. Schoof zegt wel dat een aantal jihadisten probeert terug te keren naar Nederland. ‘Wij zien daar groot risico in.’

Meer polarisatie

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland

pdf (816.8 kB)

De NCTV waarschuwt behalve voor de dreiging van jihadisten ook voor incidenten uit extreem-rechts en extreem-linkse hoek. ‘Meer polarisatie is voorstelbaar in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Tijdens de verkiezingscampagne is er ook een hoger risico op een gewelddaad door een eenling.’

Extreem-rechts heeft volgens de NCTV minder gelegenheid voor actie omdat het aantal asielzoekers terugloopt. Maar de haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek zijn daarmee niet verdwenen en nog steeds zichtbaar, vooral op internet. De NCTV noemt in dat verband ook de oprichting van burgerwachten met een extreem-rechtse achtergrond, zoals de Nederlandse versie van Soldiers of Odin.

Lees ook

PVV-leider Geert Wilders reageerde resoluut toen de inlichtingendienst AIVD en de Nationaal Terrorismebestrijder NCTV in 2015 zeiden dat er geen signalen waren dat Islamitische Staat structureel handlangers via asielroutes naar Europa stuurde. ‘Geloof ze niet!’, twitterde hij. Afgelopen juli werd dat ‘onwaarschijnlijke’ (NCTV) scenario ineens reëel en heeft IS ‘veelvuldig’ gebruikgemaakt van de vluchtelingenstroom om op ‘heimelijke wijze’ handlangers naar Europa te laten reizen.

Hoe kan het dat de NCTV er zo naast zat en Wilders nu gelijk moet geven?

Volg en lees meer over:  NEDERLAND  TERREURDREIGING EUROPA  MENS & MAATSCHAPPIJ  TERRORISME

NCTV waarschuwt voor toename terreurdreiging bij val IS 

NU 14.11.2016 De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwt dat het uiteenvallen van IS kan zorgen voor een toename van de dreiging in Nederland door terugkerende jihadstrijders.

Dat blijkt uit het 43e Dreigingsbeeld Terrorisme dat maandag is gepubliceerd.

Momenteel verliest IS terrein in Syrië en Irak. Als het IS-gebied verder uit elkaar valt, neemt ook de kans op terugkeerders toe, waarschuwt de NCTV.

Omdat deze terugkerende IS-strijders vervolgens moeilijker weer kunnen uitreizen om mee te doen aan de jihadistische strijd, gaan zij zich mogelijk richten op aanslagen in Nederland.

Bovendien stuurde IS al eerder strijders terug naar Europa om hier aanslagen te plegen. De kans dat dit gebeurt neemt alleen maar toe als IS verder onder druk komt in Syrië en Irak.

Op dit moment zijn nog ongeveer 190 Nederlandse uitreizigers in IS-gebied aanwezig. Ongeveer 40 uitreizigers zijn inmiddels weer in Nederland, zou blijken uit cijfers van inlichtingendienst AIVD. In totaal zijn sinds 2012 270 Nederlanders uitgereisd om mee te doen aan de gewapende strijd. Daarvan zijn er 44 omgekomen.

Hoe verloopt de strijd tegen Islamitische Staat?

Al-Qaeda

Volgens de NCTV vormt niet alleen IS een gevaar, maar bijvoorbeeld ook al-Qaeda. Ook bestaat er kans op gewelddadigheden door extreemrechts of extreemlinks.

Verder wijst de coördinator op het gevaar van een toename van de polarisatie in aanloop naar de verkiezingen van volgend jaar. Dan is er meer risico op geweld door een eenling.

Lees meer over: Terrorisme

‘Terugkerende jihadisten bedreiging’

Telegraaf 14.11.2016 Terugkerende jihadisten kunnen een bedreiging vormen voor de veiligheid in Nederland. De verwachting is dat het aantal mensen dat vanuit Syrië en Irak naar Nederland terugkeert, gaat toenemen. Dat staat in het maandag gepubliceerde Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof.

Het dreigingsniveau staat nog altijd op niveau 4, op een schaal van 5. Dat wil zeggen dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar dat er geen concrete aanwijzingen zijn voor een aanslag. Op dit moment zijn nog ongeveer 190 van de in totaal 270 uitgereisde Nederlandse jihadisten in Syrië en Irak.

De NCTV verwacht dat als het door IS gestichte kalifaat uiteenvalt, het aantal terugkeerders geleidelijk gaat toenemen. Een deel van hen zal dan de jihadistische beweging hier versterken en zich op Nederland gaan richten. ,,In Nederland wonende jihadisten kunnen gehoor geven aan de voortdurende oproepen van IS en Al Qaida om in eigen land terroristisch geweld te plegen”, staat in het dreigingsbeeld.

Er wordt ook vermeld dat IS al tientallen aanhangers naar Europa heeft gestuurd. Een deel van die mensen is nog niet bekend bij de veiligheidsdiensten, net als hun bedoelingen, aldus de NCTV.

De NCTV waarschuwt behalve voor de dreiging van jihadisten ook voor incidenten uit extreemrechts en extreemlinkse hoek. ,,Meer polarisatie is voorstelbaar in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Tijdens de verkiezingscampagne is er ook een hoger risico op een gewelddaad door een eenling.”

Extreemrechts heeft volgens de NCTV minder gelegenheid voor actie omdat het aantal asielzoekers terugloopt. Maar de haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek zijn daarmee niet verdwenen en nog steeds zichtbaar, vooral op internet. De NCTV noemt in dat verband ook de oprichting van burgerwachten met een extreemrechtse achtergrond, zoals de Nederlandse versie van Soldiers of Odin.

Foto: Archief

‘Steeds meer jihadisten keren terug naar Nederland’

RTVWEST 14.11.2016 Het aantal mensen dat vanuit Syrië en Irak naar Nederland terugkeert, gaat waarschijnlijk toenemen. Dat staat in het maandag gepubliceerde Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof. Een groot deel van de jihadisten die uitreizen, komt uit Den Haag en Delft.

Terugkerende jihadisten kunnen een bedreiging vormen voor de veiligheid in Nederland.Het dreigingsniveau staat nog altijd op niveau 4, op een schaal van 5. Dat wil zeggen dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar dat er geen concrete aanwijzingen zijn voor een aanslag. Op dit moment zijn nog ongeveer 190 van de in totaal 270 uitgereisde Nederlandse jihadisten in Syrië en Irak.

Burgemeester Jozias van Aartsen meldde in september dat tot dat moment 35 Haagse jihadisten naar het Midden-Oosten waren vertrokken, onder wie vier minderjarigen. 17 mensen uit Den Haag zijn er vermoedelijk om het leven gekomen.

LEES OOK: Tot nu toe 35 Haagse jihadisten vertrokken naar het Midden-Oosten

De NCTV verwacht dat als het door IS gestichte kalifaat uiteenvalt, het aantal terugkeerders geleidelijk gaat toenemen. Een deel van hen zal dan de jihadistische beweging hier versterken en zich op Nederland gaan richten. ‘In Nederland wonende jihadisten kunnen gehoor geven aan de voortdurende oproepen van IS en Al Qaida om in eigen land terroristisch geweld te plegen’, staat in het dreigingsbeeld.

Meer kans op geweld

In het rapport staat ook dat IS al tientallen aanhangers naar Europa heeft gestuurd. Een deel van die mensen is nog niet bekend bij de veiligheidsdiensten. Het is ook onduidelijk wat precies hun bedoelingen zijn, aldus de NCTV.

De NCTV waarschuwt behalve voor de dreiging van jihadisten ook voor incidenten uit extreemrechts en extreemlinkse hoek. ‘Meer polarisatie is voorstelbaar in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Tijdens de verkiezingscampagne is er ook een hoger risico op een gewelddaad door een eenling’.

Haat tegen islam

Extreemrechts heeft volgens de NCTV minder gelegenheid voor actie omdat het aantal asielzoekers terugloopt. Maar de haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek zijn daarmee niet verdwenen en nog steeds zichtbaar, vooral op internet. De NCTV noemt in dat verband ook de oprichting van burgerwachten met een extreemrechtse achtergrond, zoals de Nederlandse versie van Soldiers of Odin.

LEES OOK: Vader ex-IS’er: ‘Mijn zoon heeft niet gevochten; laat rechter over hem oordelen’

Meer over dit onderwerp: JIHAD TERUGKEREN SYRIë SYRIëGANGER

“Steeds meer jihadisten keren terug naar Nederland”

Den HaagFM 14.11.2016 Het aantal mensen dat vanuit Syrië en Irak naar Nederland terugkeert, gaat waarschijnlijk toenemen. Dat staat in het maandag gepubliceerde Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof (kleine foto). Een aanzienlijk deel van de jihadisten die uitreizen, komt uit Den Haag.

Dick Schoof

Terugkerende jihadisten kunnen een bedreiging vormen voor de veiligheid in Nederland. Het dreigingsniveau staat nog altijd op niveau vier, op een schaal van vijf. Dat wil zeggen dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar dat er geen concrete aanwijzingen zijn voor een aanslag. Op dit moment zijn nog ongeveer 190 van de in totaal 270 uitgereisde Nederlandse jihadisten in Syrië en Irak.

In het rapport staat ook dat IS al tientallen aanhangers naar Europa heeft gestuurd. Een deel van die mensen is nog niet bekend bij de veiligheidsdiensten. Het is ook onduidelijk wat precies hun bedoelingen zijn, aldus de NCTV.

Burgemeester Jozias van Aartsen meldde in september dat tot dat moment 35 Haagse jihadisten naar het Midden-Oosten waren vertrokken, onder wie vier minderjarigen. Zeventien mensen uit Den Haag zijn er vermoedelijk om het leven gekomen. …lees meer

‘Genoeg aandacht voor jihadisme bij migranten’

VK 14.11.2016 Bij de komst van asielzoekers is er voldoende aandacht voor het opsporen van jihadisme, radicalisering en ronselpraktijken. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie waarvan de resultaten maandag naar de Tweede Kamer zijn gestuurd.

De migratiestroom naar Europa is sinds 2014 enorm toegenomen. Circa
59 duizend mensen zochten toen asiel in ons land. In eerste instantie werd ervan uitgegaan dat het risico gering was dat er zich jihadisten onder de migranten bevonden. Na de aanslagen in Parijs veranderde dat idee en inmiddels is duidelijk dat terreurgroep Islamitische Staat strijders onder dekking van de vluchtelingenstroom naar Europa stuurde.

Vorig jaar zijn duizenden asielzoekers in de opvang geplaatst zonder identificatie of screening op mogelijke terroristische dreiging. Dat kwam door personeelsgebrek bij politie en marechaussee. Het kabinet heeft daarna versneld de controle op asielzoekers verbeterd.

Volgens de onderzoekers is er in Nederland niet één overkoepelende geïntegreerde opzet om jihadisme bij asielzoekers te signaleren. Maar de afgelopen jaren is een reeks van maatregelen en werkwijzen ingevoerd die blijken te werken. ‘Er zijn geen indicaties gevonden dat zich bij de uitvoering van de opzet grote problemen voordoen.’

Knelpunten

Asielzoekers arriveren bij de Van Horne Kazerne in Weert. © ANP

Wel is er een aantal knelpunten dat kan worden verbeterd, aldus de onderzoekers. Zo is er bij sommige diensten een tekort aan mensen door het sterk gestegen aantal asielzoekers. Ook wordt informatie niet altijd goed gedeeld. Verder blijkt ook voorlichting om asielzoekers te sterken tegen ronselaars – zoals beloofd door de ministers van Veiligheid en Justitie en Sociale Zaken – onbekend te zijn.

Bij de opvang van asielzoekers werken onder meer politie, marechaussee, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, de Dienst Terugkeer en Vertrek, de Immigratie- en Naturalisatiedienst en VluchtelingenWerk samen.

Minister Ard van der Steur en staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie laten weten dat met dit onderzoek de aanpak en het beleid van signalering van jihadisme, radicalisering en ronselpraktijken onder asielzoekers verder kan worden ‘geoptimaliseerd”.

Volg en lees meer over:  VLUCHTELINGEN  POLITIEK  MENS & MAATSCHAPPIJ   NEDERLAND

‘Grotere kans op geweld rond Kamerverkiezingen’

Elsevier 14.11.2016 Door de polarisatie in Nederland is er een verhoogd risico op geweldsdaden rond de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) Dick Schoof.

De waarschuwing is onderdeel van het nieuwste dreigingsbeeld van de NCTV, dat maandag verschijnt. De polarisatie in Nederland neemt toe, volgens Schoof, waardoor de kans op ‘geweldsincidenten van extreemrechts en extreemlinks rond de thema’s islam, asiel, integratie, Europa en Turkije’ toeneemt. De Tweede Kamerverkiezingen vergroten het risico op geweld.

Gevaar komt vooral van eenlingen
Het gevaar schuilt vooral in eenlingen, aldus de NCTV. ‘Als je kijkt naar de aanslag op de Britse Labour-politica Jo Cox, zie je dat het eenlingen kan verleiden om geweld te gebruiken,’ zegt Schoof tegen BNR. ‘Ook in het verkiezingsdebat kan dat een situatie veroorzaken waarin eenlingen tot rare dingen in staat zijn.’

Burgerwacht ‘Soldiers of Odin’ actief in Nederland: behulpzaam of walgelijk?

Omdat het aantal asielzoekers terugneemt, is het risico op geweld van extreemrechts momenteel lager, aldus Schoof. Toch hebben ook zij, met ‘haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek’, gelegenheden om geweld te gebruiken. Schoof wijst onder meer naar burgerwachten die in Nederland opkomen, zoals de Nederlandse Soldiers of Odin.

Wat als ‘kalifaat’ uiteenvalt
De NCTV, die stelt dat het gevaar op een jihadistische aanslag nog altijd ‘reëel’ is, gaat ook in op het gevaar van terugkerende jihadisten. De verwachting is dat het aantal terugkeerders zal toenemen, onder meer door de mogelijkheid dat het IS-‘kalifaat’ uiteenvalt.

Jihadisten in Nederland: zijn we wel voorbereid op terugkeerders?

Een deel van de Nederlandse jihadisten zal in ons land een extremistische beweging opzetten, zo is de verwachting. ‘In Nederland wonende jihadisten kunnen gehoor geven aan de voortdurende oproepen van IS en al-Qaeda om in eigen land terroristisch geweld te plegen,’ staat in het dreigingsbeeld.

IS stuurde de afgelopen tijd al tientallen aanhangers naar Europa. Ze zijn niet allemaal bekend bij de veiligheidsdiensten, geeft Schoof toe.

Emile Kossen (1992) is sinds september 2015 online redacteur bij Elsevier. Portefeuilles/interesses Verenigde Staten Europese Unie Politiek Tech

Tags: geweld jihadisme NCTV Tweede Kamer Verkiezingen

Koenders voegt vijftien Nederlanders toe aan nationale terrorismelijst 

NU 20.10.2016 De namen van vijftien Nederlanders zijn donderdag toegevoegd aan de nationale terrorismelijst. Zij kunnen daardoor niet meer bij hun geld komen.

In totaal staan nu 76 mensen op de lijst en drie organisaties. De meerderheid is betrokken bij terroristische activiteiten in Syrië en Irak.

De nationale terrorismelijst is bedoeld om te voorkomen dat terrorisme gefinancierd wordt vanaf Nederlandse bankrekeningen.

Nederland deelt de lijst ook binnen de Europese Unie. “Het is van belang dat onze Europese partners ook weten welke personen een terroristische bedreiging vormen en tegen wie bevriezingsmaatregelen genomen moeten worden”, aldus minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken.

Plaatsing op de lijst betekent niet alleen dat rekeningen van de mensen op de lijst worden bevroren. Het is voor vrienden, familie, bedrijven en andere instellingen ook verboden om geld te geven aan diegene. Wie het toch doet, kan een boete krijgen of zelfs een celstraf.

Lees meer over: Terrorismebestrijding

Nog eens 15 Nederlanders toegevoegd aan terrorismelijst

AD 20.10.2016 De namen van vijftien Nederlanders zijn vandaag toegevoegd aan de nationale terrorismelijst. Zij kunnen daardoor niet meer bij hun geld komen. In totaal staan er nu 76 mensen en drie organisaties op de lijst.

De nationale terrorismelijst is bedoeld om te voorkomen dat terrorisme gefinancierd wordt vanaf Nederlandse bankrekeningen. De meerderheid van de personen en organisaties op de lijst is betrokken bij terroristische activiteiten in Syrië en Irak. Onder de vijftien Nederlanders zijn twee jihadisten uit Culemborg, weet De Gelderlander.

Nederland deelt de lijst ook binnen de Europese Unie. ,,Het is van belang dat onze Europese partners ook weten welke personen een terroristische bedreiging vormen en tegen wie bevriezingsmaatregelen genomen moeten worden”, aldus minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken.

Boete of celstraf
Plaatsing op de lijst betekent niet alleen dat rekeningen van de mensen op de lijst worden bevroren. Het is voor vrienden, familie, bedrijven en andere instellingen ook verboden om geld te geven aan diegene. Wie het toch doet, kan een boete krijgen of zelfs een celstraf.

Lees ook

Negen nieuwe namen op nationale terrorismelijst

Lees meer

15 Nederlanders op terrorismelijst

Telegraaf 20.10.2016 De namen van vijftien Nederlanders zijn donderdag toegevoegd aan de nationale terrorismelijst. Zij kunnen daardoor niet meer bij hun geld komen.

In totaal staan er nu 76 mensen en drie organisaties op de lijst. De meerderheid is betrokken bij terroristische activiteiten in Syrië en Irak.

De nationale terrorismelijst is bedoeld om te voorkomen dat terrorisme wordt gefinancierd vanaf Nederlandse bankrekeningen.

Nederland deelt de lijst ook binnen de Europese Unie. „Het is van belang dat onze Europese partners ook weten welke personen een terroristische bedreiging vormen en tegen wie bevriezingsmaatregelen moeten worden genomen”, aldus minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken.

Plaatsing op de lijst betekent niet alleen dat rekeningen van de mensen op de lijst worden bevroren. Het is voor vrienden, familie, bedrijven en andere instellingen ook verboden om geld te geven aan die personen. Wie het toch doet, kan een boete krijgen of zelfs een celstraf.

Tsunami van jihadisten

Telegraaf 18.10.2016 Er dreigt een stortvloed aan terroristen richting Europa te komen bij het einde van Islamitische Staat als land. Dit scenario begint actueel te worden nu een internationale coalitie de aanval op Mosul heeft ingezet.

Doel van het offensief is de herovering van de Iraakse stad op IS. Als Mosul valt, staat dat niet gelijk aan het uiteenvallen van het kalifaat, maar toch maken inlichtingendiensten, terreurbestrijders en terrorismedeskundigen zich al grote zorgen over de vele duizenden IS-strijders die dan uitzwermen.

„Zelfs zonder land blijft IS als terreurbeweging een risico”, zegt de vermaarde Italiaanse jihaddeskundige Loretta Napoleoni. „Je kunt het kalifaat als concept niet vernietigen. Net zo min als we Al-Qaeda hebben verslagen. Over een paar jaar beginnen een paar jihadisten gewoon opnieuw.”

Nicholas Rasmussen, hoofd van het nationale centrum voor terrorismebestrijding in de Verenigde Staten, waarschuwde onlangs de senaat niet te veel te verwachten van een militaire overwinning. Hij stelde dat IS te weinig aan kracht heeft ingeboet om geen grote terroristische dreiging meer te zijn. De baas van de FBI, James Comey, voorziet daarom een inktzwart scenario. Hij vreest voor een jarenlange terroristendiaspora. Met name richting Europa.

Lees meer: IS gaat op in asielstroom(premium)