Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Het vertrouwen in de Euro – deel 2

Nederlandse bijdrage EU

Coalitiepartij D66 sluit niet uit dat de Nederlandse bijdrage aan de Europese Unie omhoog gaat. Kamerlid Verhoeven zei in de Tweede Kamer dat het kabinet geen loze beloftes moet doen.

Door het aanstaande vertrek van Groot-Brittannië uit de EU ontstaat er een tekort op de Europese begroting, want het land is een grote netto-betaler. De Europese Commissie wil dat tekort aanvullen, maar Nederland ziet liever dat de EU bezuinigt om de begroting sluitend te krijgen.

“Ook onze inzet is dat de brexit met gesloten beurs wordt afgehandeld, maar ik beloof niet dat het daar op uitdraait”, zei Verhoeven tijdens een debat met premier Rutte. “Maar als dat gebeurt, krijgen we wel meer veiligheid, een schoner milieu en andere zaken.”

Voortduren op de rem

Volgens de D66’er denken alle partijen in de coalitie er ongeveer hetzelfde over. Toch wilde VVD-Kamerlid Mulder niet zeggen of het mogelijk is dat Nederland uiteindelijk toch instemt met een hogere bijdrage. “Ik zeg alleen iets over de inzet van Nederland. Je moet nooit in onderhandelingen zeggen wat je bereid bent weg te geven.”

D66’er Verhoeven constateert dat Nederland voortdurend op de rem trapt in Brussel. “Dat is niet verstandig. Je moet niet als een kip zonder kop ‘nee’ zeggen.”

De Europese Commissie komt binnenkort met voorstellen voor de begroting voor de periode 2021-2027. De verwachting is dat er langdurige onderhandelingen nodig zijn voordat er een akkoord ligt.

Premier Rutte denkt dat er misschien pas in 2020 besluiten worden genomen. Hij herhaalde nog eens dat het kabinet tegen een hogere bijdrage is, maar hij ziet dat als een inspanningsbelofte. “We gaan onze uiterste best doen om dit te bereiken. Hier willen we op uitkomen, maar we zitten nog vroeg in het proces.”

AD 04.06.2018

Terugblik

Het lidmaatschap van de Europese Unie is voor veel Nederlanders al jaren vanzelfsprekend. Maar stel jezelf eens de vraag: wat heb ik over voor dat lidmaatschap? Hoeveel mag het me kosten?

Die vraag moet de komende maanden beantwoord worden in Brussel. Daar gaan de Europese leiders uitvechten hoeveel de EU mag gaan uitgeven tot 2028. Vandaag beginnen de inleidende beschietingen, op een informele top waar ook premier Rutte bij is.

Er staat voor Nederland heel wat op het spel, want niemand in Europa betaalt netto zo veel als wij: ruim 400 euro per persoon per jaar. Dat bedrag kan in de volgende begroting nog met ruim 100 euro stijgen. Hoe zit dat?

Video afspelen

De kosten van de EU in kaart

Ieder jaar geeft de EU ruim 150 miljard euro uit. Het grootste deel van dat geld gaat naar Europese boeren die het moeilijk hebben en het ontwikkelen van armere EU- landen.

Het geldt voor de begroting wordt ingelegd door alle EU-landen samen. Hoe rijker je bent, hoe meer je als land land inlegt. Nederland betaalt op dit moment zo’n 7 miljard euro per jaar. Omdat we in verhouding tot dat bedrag vrij weinig geld terugkrijgen, zijn we al jaren de grootste nettobetaler aan de EU.

NOS

In Brussel vinden ze dat de ambitie van de EU wel wat verder omhoog mag. De Europese Commissie tankt vertrouwen, vooral door de winst van pro-Europese partijen bij verkiezingen in Frankrijk en Duitsland.

Naast de huidige uitgaven willen ze de komende tijd meer geld besteden aan terrorismebestrijding, klimaat, grensbewaking en wetenschap. Nederland steunt die extra ambities van de EU, al zijn ze natuurlijk niet gratis.

De Europese Commissie wil dus dat ieder land vanaf 2021 ruim 10 procent meer overmaakt aan Brussel dan nu. Voor Nederland is dat ruim 700 miljoen euro.

NOS

Natuurlijk mogen we in berekeningen over de begroting de brexit niet vergeten. De Britten vertrekken uit de EU en zullen dus stoppen met meebetalen. Dat zullen ze voelen in Brussel, want het rijke Verenigd Koninkrijk is net als Nederland een van de grootste betalers.

De brexit zal een gat slaan in de begroting van 13 miljard euro per jaar. De andere lidstaten moeten dat bedrag opbrengen.

NOS

Tot nu toe heeft Nederland geluk. Omdat onze economie erg sterk is, en we daarom veel betalen aan de EU vergeleken bij andere landen, krijgen we een korting van 1 miljard euro.

Die korting geldt ook voor het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Zweden en Oostenrijk. Maar de meeste andere landen en de Europese Commissie willen nu weleens van die korting af.

Zij willen van de brexit gebruikmaken om de regels te veranderen. Als de korting inderdaad wordt weggestreept, moeten we dus plots nog een 1 miljard euro per jaar extra overmaken.

NOS

De vraag dringt zich op: wat krijgen we voor al dat geld nu eigenlijk terug? Veel dingen vinden we inmiddels vanzelfsprekend: open grenzen, meer handel en meer veiligheid. Bovendien is het idee dat we uiteindelijk allemaal beter worden van het ontwikkelen van armere EU-landen in zuid- en oost Europa.

Daarnaast zal ons land in de nieuwe begroting naast financiële steun voor landbouw ook meer geld krijgen voor bijvoorbeeld wetenschap. Op die manier krijgen wij van de 7 miljard euro die we per jaar betalen ook weer 2 miljard euro terug.

NOS

Nu kan je je de vraag stellen: vind ik het goed dat de internationale samenwerking mij 100 euro per jaar meer gaat kosten? Of vind ik dat te veel? Premier Rutte is er in elk geval al uit: zijn kabinet ziet de kostenstijgingen niet zitten.

De premier heeft aan de andere Europese landen laten weten dat ons land genoeg betaalt. Maar als we om ons heen kijken, zien we dat de meeste andere EU-landen een duurdere EU wel prima vinden. De kans lijkt klein dat Nederland de kostenstijging kan tegenhouden.

Hoe Mark Rutte moet onderhandelen in Brussel

Premier Rutte trekt langs de Europese hoofdsteden om te voorkomen dat Nederland nog meer aan Brussel moet betalen. Ook zoekt hij medestanders om dictaten uit Berlijn en Parijs te voorkomen. Hoe moet hij zich in deze gesprekken opstellen?

De twee beste onderhandelaars die Nederland ooit heeft gehad, spreken over ‘de kunst van het onderhandelen’. En vertellen hoe de deze maand overleden Ruud Lubbers bereid was meer te betalen aan Brussel om voorzitter van de Europese Commissie te kunnen worden.

Elsbeth Tiedemann, destijds correspondent van Elsevier Weekblad in Brussel, sprak twintig jaar geleden met de twee onderhandelaars Dirk Spierenburg (toen 89) en Bernard Bot (toen 61). Deze nog steeds actuele longread werd gepubliceerd in Elsevier van  zaterdag 19 december 1998.

In 1964 vroeg Dirk Spierenburg, ambassadeur in Brussel, om een assistent. Hij zocht een ervaren diplomaat die hem zou helpen bij het vele en gecompliceerde Brusselse onderhandelingswerk. Den Haag stuurde een jonge man die vers uit het ‘klasje’ kwam, de diplomatenopleiding van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Dirk Spierenburg (links) en minister van economische zaken Gijs van Aardenne in 1981. Foto: ANP.
Nederlands beste onderhandelaar

Anderhalve maand lang sprak de ambassadeur amper met de twintiger. Maar het kwam goed. De nieuweling bleef zes jaar aan de zijde van de man die hij nu met reden ‘Nederlands beste onderhandelaar’ noemt. En sinds 1992 zit hij zelf op de stoel van de meester. Bernard Bot, Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Unie, behoort inmiddels tot de top-5 van de vaderlandse diplomatie.

De meester en de leerling. Ze zien elkaar nog vrijwel elke zaterdag. Zesendertig jaar na hun eerste ontmoeting. Meestal treffen ze elkaar bij Bot thuis in Den Haag, soms bij Spierenburg in Wassenaar. De meester is 89 jaar, even scherp als vroeger. De leerling is 61, op de top van zijn carrière. Ze spreken over hun vak: onderhandelen.

Ben Bot (links) met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleeza Rice in 2005. Foto: ANP.

Niet te vroeg ongeduldig worden

Spierenburg (DS) begint. ‘Een onderhandelaar moet zijn dossier goed kennen. Hij moet zich voldoende hebben laten informeren over de tegenpartij, de belangen van de tegenpartij kennen, en weten wat hij uiteindelijk wil bereiken. ‘Stamina is bijzonder belangrijk, uithoudingsvermogen. Je moet in staat zijn nachten vol te houden. Niet te vroeg ongeduldig worden, zoals tegenwoordig in de politiek dikwijls gebeurt – ik zal geen namen noemen.

Twee goede onderhandelaars zijn Henri Kissinger en Richard Holbrooke. Als je diens boek leest over de vredesonderhandelingen in ex-Joegoslavië, zie je dat hij nachten door blijft gaan. Ook als iedereen wil afhaken. Hij heeft een enorme vasthoudendheid. Dat is een van de belangrijkste eigenschappen die een onderhandelaar moet hebben.’

Henri Kissinger. Foto: ANP.

 

Richard Holbrooke. Foto: ANP.

Ben Bot (BB) valt hem bij: ‘Ja, het gebeurt altijd om drie of vier uur’ s nachts.’

DS: ‘Ik had altijd het land aan die marathonzittingen,’ verzucht Spierenburg. ‘Zijn die er nog steeds?’

BB: ‘Ja, bij alle grote besluiten. De cruciale fases spelen zich alleen maar ’s nachts af.’

DS: ‘Er moet iemand kapot gaan.’

‘De laatste keer,’ zegt Bot, ‘was bij de afronding van het Verdrag van Amsterdam, in juni vorig jaar. In drie dagen heb ik bij elkaar drie of vier uur geslapen. Toen ik eruit kwam, om zes uur’ s morgens, kon ik niet meer klokkijken. De hallucineerde bijna. Omdat je zo weinig slaapt, vallen bepaalde functies gewoon uit. De kon elk verdragsartikel citeren. Maar ik wist niet meer hoe ik een telefoon moest gebruiken.’

DS: ‘Ik vond het nooit lollig. In mijn tijd was het meestal één nacht. De had geen erg goede gesteldheid. Mijn rug heeft het zwaar te verduren gehad.’

BB: ‘Maar je had wel stamina,’ zegt Bot.

DS: ‘Ja. Dat vond niet iedereen leuk. De was altijd de vervelende vent die het alleen maar moeilijk maakte.’

BB: ‘Amsterdam was excessief, meestal is het een of twee nachten. Maar daar zag je dat premier Kok ook veel stamina heeft. Die kan echt lang vasthouden. Dan zie je dat langzaam de een na de ander omtuimelt. Maar hij niet.’

Onderhandelen is niet te leren

‘Onderhandelen,’ zegt Spierenburg, ‘is niet te leren. Je hebt het, of je hebt het niet. Het is intuïtie.’ Hij noemt een voorbeeld, uit de onderhandelingen over het plan dat de Franse minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman op 9 mei 1950 presenteerde voor de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Daarmee zou de controle over de kool- en staalindustrie – destijds cruciaal voor de wapenproductie – worden overdragen aan een supranationale instelling, de Hoge Autoriteit.

Spierenburg onderhandelde namens Nederland, dat per se een Raad van Ministers wilde instellen om nationale controle over de Hoge Autoriteit te houden. De Fransen, onder leiding van Jean Monnet, waren tegen. Toch vonden ze dat de Benelux-landen – inmiddels aan elkaar vastgeketend in een douane-unie -moesten meedoen. Een kolen- en staalgemeenschap met alleen de Duitsers wilden de Fransen niet.

Spierenburg: ‘Nederland had dus een sterke onderhandelingspositie. Daardoor kon ik tegen Monnet zeggen: “Als je niet akkoord gaat met een ministerraad, ga ik nu weg en kom ik niet meer terug.” Niemand heeft me verteld dat ik het zo moest doen. Maar ik wist wat ik deed. Er komt een moment datje moet zeggen: het is “ja” of “nee”. Dan moetje het risico nemen dat het “nee” wordt. Monnet begreep dat het niet anders kon. De Fransen zijn door de pomp gegaan.’

Eerste ervaring

Aan de zijde van deze man, die van 1962 tot 1970 Nederlands Permanent Vertegenwoordiger (PV) bij de EEG was, deed Bot zijn eerste ervaring op. ‘Ik zat altijd naast Spierenburg, zes jaar lang,’ vertelt hij. ‘Dan besef je: hé, als ik dit doe, gebeurt er dat. Je merkt dat je klem komt te zitten als je je dossier niet goed kent — godzijdank had Spierenburg dan het goede antwoord klaar.

Een heleboel dingen leer je onbewust aan. De Duitsers kunnen je de ene dag steunen, terwijl je de volgende dag berichten krijgt uit Bonn dat ze aan het wiebelen zijn. Als je die informatie hebt, merk je ineens dat de Duitse onderhandelaar niet reageert op watje zegt, mogelijk omdat hij het er niet mee eens is. Dat zijn dingen waarop je radar afgestemd raakt.’

Het Europa van Spierenburg is niet het Europa van Bot. Want destijds telde de Europese Gemeenschap, die in 1957 werd opgericht met het Verdrag van Rome, nog maar zes lidstaten: Frankrijk, Duitsland, Italië, België, Luxemburg en Nederland. Inmiddels zijn het er vijftien.

Het spel is veranderd in het Comité des Représentants Permanents, Coreper, de machtige ambassadeursvergadering die de vele Brusselse ministerraden voorbereidt. ‘In het Europa van de Zes kende ik al mijn tegenspelers goed,’ zegt Spierenburg. ‘Ik wist ook precies wat de posities waren in de hoofdsteden. Mijn grote tegenspeler was de Franse ambassadeur Mare Boegner. Een van de meest markante Franse diplomaten die ik gekend heb.

Zwarte Piet

Wij hadden volstrekt tegengestelde opvattingen. Maar ik kon wel zaken met hem doen. Als de Fransen een standpunt innamen, gingen de Belgen en Luxemburgers daar niet snel tegenin; ze probeerden Nederland altijd de zwarte Piet toe te spelen. De Italiaan was altijd heel soepel. Ik probeerde een deal met Boegner te maken. Als dat lukte, was het spel afgelopen. Dat zal met vijftien niet zo makkelijk gaan.’

‘Het aantal lidstaten maakt de zaak inderdaad veel moeilijker,’ beaamt Bot. ‘Ook het feit dat veel besluiten met gekwalificeerde meerderheid worden genomen, maakt het lastiger. Nu moet ik steeds over mijn schouder heen kijken of de coalitie die ik nodig heb om een voorstel erdoor te krijgen of tegen te houden, wel stand houdt. Maar nog steeds is het zo dat als Nederland en Frankrijk het eens worden, een oplossing in zicht is.

Ik heb de meeste contacten over onderhandelingsposities met de Franse ambassadeur, Pierre de Boissieu. Duitsland staat vaak op dezelfde lijn als wij, maar als puntje bij paaltje komt, gaan ze vaak met Frankrijk mee. Dat is de Frans-Duitse as. Als ik het met De Boissieu eens wordt, dan sluit Duitsland zich daar vaak – geheel of deels – bij aan.

Dan gaan ook andere landen zich er naar plooien. Nederland speelt dus een belangrijke rol. Er wordt naar ons gekeken. Als is het maar doordat we op onze eigen manier altijd vrij extreme posities innemen, ten goede of ten kwade.’ ‘Dat de Duitsers de Fransen volgden, was bij mij ook al zo,’ zegt Spierenburg. ‘Ze waren altijd schichtig om ons te steunen als Frankrijk een andere positie innam.’

‘Innerlijke overtuiging’ is essentiële voorwaarde

Bot heeft met de tijd geleerd dat ‘innerlijke overtuiging’ een essentiële voorwaarde is voor een goed onderhandelingsresultaat. ‘Je moet honderd procent gaan voor datgene wat je wilt bereiken, uitstralen datje achter je zaak staat.’ Nederland is te snel bereid tot compromissen, meent Bot.

‘Het komt voort uit angst. Ambtenaren durven een minister vaak niet met de vervelende boodschap op te zadelen dat hij “nee” moet zeggen. Want daar houden ministers niet van. Zij durven dan niet te zeggen: “We gaan er nog maar een nacht tegenaan.” Ze zijn bang niet aardig te worden gevonden. Spanje en Griekenland zijn vaak wel bereid tot het bittere einde door te gaan. Zo zijn wij niet.

‘Laatst lag er in Brussel een stuk op tafel. Onbelangrijk, maar volstrekt dwaas. Den Haag vond dat ook. Dus was mijn instructie om dat te zeggen in het Coreper. En opeens hoorde ik dat ambtenaren in Den Haag de minister adviseerden om akkoord te gaan.

Ik heb meteen een codebericht gestuurd naar Den Haag: “Ben je nou helemaal! Ik zeg nu al twee weken achter elkaar dat het een dwaas stuk is, dat vinden jullie ook. Dan kan de minister niet opeens zeggen dat het geen dwaas stuk is.” Maar ja, het kan best zijn dat hij uiteindelijk toch akkoord gaat.’

DS: ‘Als ik een standpunt innam dat de goedkeuring droeg van Joseph Luns, dan wist ik zeker, en dan wisten mijn collega’ s in Brussel zeker, dat de minister niet door de pomp zou gaan. Je moet overkomen als vertegenwoordiger van een regering die een consistent beleid voert, die betrouwbaar is. Tegelijk moetje zorgen datje de betrekkingen met andere landen op een zo goed mogelijk niveau handhaaft. De Fransen kunnen onhebbelijk zijn, wij niet.’

Minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns. Foto: ANP.

‘Veel minder,’ valt Bot hem in de rede. ‘Ja,’ beaamt Spierenburg, ‘wel van tijd tot tijd. Maar niet de hele tijd. Een groot land kan zich dat veel makkelijker permitteren dan een klein land. ‘Wat ik bedoel is: het brengt niets op om aardig te worden gevonden. Dat is iets anders dan iedereen tegen de schenen schoppen; dat moet je natuurlijk voorkomen. Als je door de bocht gaat, moetje dat doen omdat de tegenpartij goede argumenten heeft, of omdat je er iets voor terug krijgt. Dan wil ik er wel aan meedoen.’

Niet beginnen met kaarten op tafel leggen

Spierenburg is ‘verbaasd’ over de wijze waarop Nederland onderhandelt om 1,3 miljard gulden te bezuinigen op de Europese afdrachten. De publieke uiteenzetting van de strategie om dat doel te bereiken, zoals het dreigen met een veto, druist in tegen de basisregels van het onderhandelen. ‘Dat doe je niet in het openbaar. Een onderhandelaar moet niet beginnen zijn kaarten op tafel te leggen.

Hij moet ze juist niet op tafel leggen! Dat gebeurde in mijn tijd niet. Iedereen wist dat het niet verstandig was.’

Het was in Brussel een pijnlijk schouwspel toen Den Haag laatst, bij de onderhandelingen over het Europese onderzoeksprogramma, tegen het algemene kabinetsbeleid in instemde met een verhoging van de begroting. ‘Wat ik eruit concludeer,’ zegt Spierenburg, is dat een goede coördinatie tussen de ministeries nodig is.

Coördinatie is altijd een probleem geweest. Maar de invloed van de minister van Buitenlandse Zaken, verantwoordelijk voor de coördinatie, is afgenomen. Dat maakt de positie van iemand als Bot buitengewoon moeilijk. Wanneer er een conflict was tussen departementen kon ik altijd op Luns rekenen om de zaak recht te trekken.’

BB: ‘Vroeger hadden slechts een paar ministeries belang bij Europa: Economische Zaken, Landbouw, Buitenlandse Zaken…’

‘En Financiën!’ zegt Spierenburg met een brede glimlach.

BB: ‘Tegenwoordig heb je vele ministeries die allemaal hun stempel willen drukken op het beleid. Bij het onderzoeksprogramma zag je dat heel duidelijk. Sommige ministeries hebben belang bij een verhoging van de begroting. Dan proberen de ambtenaren onder die richtlijn uit te komen.

Als hun minister naar Brussel gaat, zeggen ze: “Het is nu het moment om door de pomp te gaan.” Zo is de begroting voor onderzoek toch verhoogd. En dan is de boodschap vervolgens: wil de Permanente Vertegenwoordiging zorgen dat die verhoging door een korting elders wordt gecompenseerd?

Kikkers in de kruiwagen houden

Het werk is gecompliceerder met al die ministers. Die vinden allemaal van zichzelf dat ze geweldige onderhandelaars zijn en zelf het beste het Nederlands belang kunnen verdedigen. Je moet ook nog zorgen dat je al die kikkers in de kruiwagen houdt.’

‘Er is altijd strijd geweest,’ zegt Spierenburg. ‘Geen ministerie wil zijn beleid wijzigen omdat Buitenlandse Zaken daarom vraagt. Daarom moet de Permanent Vertegenwoordiger meedoen aan de vorming van het beleid. Hij alleen kan beoordelen hoe de kaarten in Brussel liggen. Hij moet daarom onbevangen zijn mening kunnen uiten. Ik zorgde dat ik met de minister-president op goede voet stond en invloed op hem kon uitoefenen als dat nodig was. Soms zei ik tegen een minister: “Nee, dit kan niet.’”

‘Dat komt nog regelmatig voor,’ zegt Bot.

‘In mijn tijd was Joop den Uyl minister van Economische Zaken. Over een associatieverdrag met Spanje nam hij een ander standpunt in dan Luns. Ik heb hem er tijdens de zitting op moeten wijzen dat dat niet kon. De heer Den Uyl heeft zich daarin geschikt.

Het is de taak van de PV om de ministers te houden aan het regeringsstandpunt.

DS: ‘De vind het echter volstrekt onjuist wanneer een hoge ambtenaar of een secretaris-generaal publiekelijk een andere mening vertegenwoordigt dan die van zijn minister. Dat was in mijn tijd ondenkbaar. Dat moet intern gebeuren. Als ik vandaag zo zie wat topambtenaren zeggen – ik geloof niet dat de goede zaak ermee is gediend. Iedereen loopt maar naar de media! Dat werd in mijn tijd niet getolereerd.’

‘Bij Buitenlandse Zaken gebeurt het nog steeds weinig,’ zegt Bot. ‘Ik heb me als secretaris-generaal nooit tegen het Nederlands regeringsstandpunt uitgesproken. Dat doe je niet, dan moetje aftreden. Zoals de ambassadeur in Madrid, Korthals Altes, deed in de jaren tachtig, toen hij het niet eens was met de kruisraketten. Als je iets niet kunt verdedigen, dan moetje eruit stappen.’

‘Een enkele keer heb ik dat overwogen,’ zegt Spierenburg, ‘toen ik bij de NAVO zat.’

BB: ‘Het voordeel van een klein land is de goede communicatie tussen de Permanent Vertegenwoordiger en de regering. Ik kan tegen de premier zeggen: “Ik heb het gevoel dat het helemaal scheef gaat.” Als je codes stuurt waarin je gevaren schetst, wordt daarmee meestal rekening gehouden. De afstand tussen PV en regering is in Frankrijk of Duitsland veel groter.’

DS: ‘Maar de Franse ambassadeur Boegner belde wel naar generaal De Gaulle. Niet elke dag, maar op een essentieel punt kon hij dat doen. Zijn positie was daardoor erg sterk.’

BB: ‘Ik heb met Lubbers eens om vier uur’ s nachts gebeld.’

DS: ‘Bij de generaal kon dat niet. Luns vroeg laat ’s nachts eens aan zijn Franse collega Couve de Murville: “Kun je de generaal niet bellen?” Toen zei Couve: “On ne telephone pas au General.” Je moest wachten totdat hij klaar was met slapen.’

BB: ‘De Boissieu heeft een heel goed contact met president Chirac. Hij kan hem om de zoveel tijd een halfuurtje spreken. Hij geeft hem weieens iets door. Of hij zegt: “De president wil dit of dat.” Zo heb ik kunnen arrangeren dat Kok en Chirac elkaar twintig minuten apart spraken op de top van Pörtschach in oktober.’

Spierenburg heeft moeite met de ‘hoge toon’ waarop de VVD de verdediging eist van het Nederlands belang: ‘Meneer Bolkestein, voor wie ik veel respect heb, voorop. Ze doen alsof we nooit behoorlijk onderhandeld hebben. Nou, ik ben niet ijdel, maar dat betwist ik.’

Nederland is van netto-ontvanger nettobetaler geworden

‘Ja,’ reageert Bot, ‘Nederland heeft altijd buitengewoon goed op zijn tellen gepast. Iedere PV heeft er zorgvuldig op toegezien dat er genoeg binnenkwam.’ Pas sinds het besluit van de top van Edinburgh in december 1992 moet Nederland meer bijdragen aan de Europese kas dan het eruit krijgt en is het daarmee ‘nettobetaler’ geworden. Alle jaren ervoor was het ‘netto-ontvanger’.

Europese leiders bij de top van Edinburgh (1992) met uiterst rechts premier Ruud Lubbers. Uiterst links de Franse president Francois Mitterrand, derde van rechts de Duitse bondskanselier Helmut Kohl. Foto: ANP.

–>>

Bot en toenmalig thesauriergeneraal Henk Brouwer waarschuwden premier Ruud Lubbers, minister van Buitenlandse Zaken Hans van de Broek en minister Wim Kok van Financiën in Edinburgh voor een verslechtering van de Nederlandse financiële positie. ‘Henk Brouwer en ik stuurden briefjes naar boven om ze daar op te wijzen,’ zegt Bot. ‘Dat hebben ze dus geweten. Maar het was een afweging. We waren bereid iets op te offeren om die andere vis te vangen: een Nederlandse voorzitter van de Europese Commissie. Dat spel is helaas mislukt. Maar het is doelbewust gebeurd.’

Kennelijk had Ruud Lubbers er in 1992 miljarden guldens per jaar voor over om in 1995 voorzitter te worden van de Europese Commissie, het dagelijks EU-bestuur. ‘Offers die je van tevoren brengt, worden geïncasseerd, maar daar krijg je nooit iets voor terug,’ vervolgt Bot. ‘Daarom was ik niet blij met het besluit van Edinburgh. In de Unie moet je altijd gelijk oversteken. Dat is gebleken.’

DS: ‘De begrijp wel dat Nederland nu wat veel betaalt, maar het is overdreven om meteen zo veel kabaal te maken nadat we jarenlang geprofiteerd hebben,’ zegt Spierenburg.

‘Nou, daar moet ik tegenover stellen…’ Bot kan zijn zin niet afmaken. Spierenburg schiet in de lach. Hij weet: een onderhandelaar hoort achter zijn standpunt te staan. ‘Hij moet wel,’ grinnikt de meester.

Zuidelijke lidstaten houden vast aan eigenbelang

De leerling, zelf meester geworden, vervolgt: ‘Vroeger waren landen veel meer bereid een veer te laten voor de Europese integratie – behalve Frankrijk, waarmee je altijd harde noten moest kraken. In het Europa van de Vijftien houden de zuidelijke lidstaten op elk onderwerp vast aan hun eigenbelang.

De Portugezen zijn bereid voor honderd miljoen gulden de besluitvorming twee jaar stil te leggen. Spanje, Griekenland en Denemarken maken excessieve heibel om hun deel binnen te krijg en. Als je niet met dezelfde kracht, overtuiging en luidheid je standpunt kenbaar maakt, word je terzijde geschoven. Alleen door die heisa te maken, maken we duidelijk dat er een grens is aan wat we bereid zijn uit te geven.’

DS: ‘Dat begrijp ik. De toestand is veranderd. Het solidariteitsgevoel is afgenomen. Zelfs bij de Fransen was er vroeger meer solidariteitsgevoel. De generaal wilde de Gemeenschap wel in stand houden. Dat vergeet men weleens.’

Heel discreet staat mevrouw Bot op. De toehoorster, op de achtergrond aanwezig, grijpt in stilte in. Het gesprek heeft lang genoeg geduurd, weet ze. Al lijkt de oud-ambassadeur, die in februari (1999) negentig wordt, niet moe.

Nog even vergelijken beide mannen hun werk, toen en nu. ‘Het spel is ingewikkelder geworden,’ zegt Bot, ‘maar de basis van het spel is gelijk gebleven. Toen ik op de PV terugkwam, zes jaar geleden, was het alsof ik nooit was weggeweest. Je moet meer rekening houden met het Europees Parlement. Maar het spel tussen de Permanent Vertegenwoordigers is niet essentieel veranderd. Ik was in twee dagen ingewerkt.’

DS: ‘Ja, maar met al die ministers en doordat de onderhandelingen zo veel meer openbaar gebeuren… Mijn positie was al niet makkelijk. Maar het is moeilijker geworden. Ik benijd je niet.’ En zo gaan de meester en de leerling uit elkaar. Wie is wie? De tijd lijkt zijn greep op het leven verloren te hebben. Europa verandert maar is nog steeds hetzelfde. Van 1964 naar 1998 is het slechts een sprongetje. De twee mannen geven elkaar de hand: vijftig jaar geschiedenis van Nederland in Europa.

DIRK SPIERENBURG (Rotterdam, 1909 – Wassenaar, 2001).

Studeerde economie aan de Hogeschool Rotterdam.

Was Nederlands onderhandelaar over de Marshallhulp (194S-’49) en het Schuman-plan (1950-’51).

Eerste Nederlandse ‘eurocommissaris’ bij de Hoge Autoriteit van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (1952-’62).

Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Gemeenschappen, Brussel (1962-70).

Ambassadeur bij de NAVO (1970-74).

Regeringscommissaris voor de gasexportprijzen (1971-’81).

BERNARD BOT (Batavia, 1937).

Studeerde rechten in Leiden en op Harvard. Gepromoveerd.

Assistent van Spierenburg, Brussel (1964-70).

Plaatsingen in Buenos Aires, Oost-Berlijn en Den Haag (1970-’82).

Ambassadeur bij de NAVO (1982-’86).

Ambassadeur in Ankara (1986-’89).

Secretaris-generaal, ministerie van Buitenlandse Zaken (1989-’92).

Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Unie (1992-2003).

Minister van Buitenlandse Zaken (2003-2007).

Zie ook: Mark Rutte VVD – Het vertrouwen in de Euro

Zie ook: Burgerinitiatief parlementaire enquête invoering van de euro

zie ook: Het vertrouwen in de Euro – deel 1

zie ook:  Mark Rutte VVD – Het vertrouwen in de Euro

zie ook:  Mark Rutte over EU-top: we zijn er nog lang niet – Video

zie ook: Wouter Bos PvdA – Referendum houden over de euro en Europa

zie ook: Geert Wilders PVV – Weg uit de eurozone en weg met de Euro

Zie ook: Geert Wilders PVV – De Euro en de terugkeer van de Gulden ? deel 2

Zie ook: Geert Wilders PVV – De Euro en de terugkeer van de Gulden ? deel 1

Zie ook: Geert Wilders PVV – De Gulden middenweg versus Ping-Ping foetsie

Zie ook: Mark Verheijen VVD in strijd tegen de ‘Geharnaste eurofielen’

Zie ook: Geert Wilders PVV – Ook een Europees kopje thee ??

Zie: Geert Wilders PVV en Marine Le Pen Front National – wij zijn 2 vriendjes

Zie ook: Geert Wilders PVV heeft een nieuwe strijdmakker – deel 2  (Front National en het Vlaams Belang)

En ook: Geert Wilders PVV heeft een nieuwe strijdmakker – deel 1 (Le Pen  partij Front National)

Zie ook: Geert Wilders PVV – D-day in Europa – Een ‘patriottistische lente’

De eurosceptische Paolo Savona (links) wordt benoemd tot minister van Europese Zaken. Foto AFP

Neem nu principieel besluit over het lot van de euro

VK 04.06.2018 Spanje en Italië laten juist nu zien dat het Europese project een principiële ­revisie moet ondergaan, betoogt Frank Ankersmit.

Er was eens iemand die zich erop beroemde dat hij over de Rhodus kon springen (de zee-engte tussen het ­eiland Rhodos en het vasteland van Turkije). Veel emigranten zouden ook wel willen dat ze dat konden. Uiteindelijk pakte iemand de pocher bij de lurven, zette hem voor de ­Rhodus neer en voegde hem toe: ‘Hic Rhodus, hic salta’: hier sta je voor de Rhodus, dus: spring!

De eurozone is als die pocher. Onze Europese politici beroemden zich er altijd op dat zij wel over de ‘zee-engte tussen Noord- en Zuid-Europa’ zouden kunnen springen. Maar nu, met het nieuwe populistische kabinet in Italië en de val van het kabinet van ­Rajoy in Spanje, staat de eurozone daadwerkelijk voor de Rhodus. Het uur van de waarheid voor de eurozone is aangebroken.

Europese zelfmoord

Alle zwakke plekken van het Europese project openbaren zich nu. In de eerste plaats de fout dat men altijd op de economie heeft ingezet. Omdat ‘de politiek’ verantwoordelijk was ­geweest voor de Europese zelfmoord van de eerste helft van de vorige eeuw, zou de economie de enige weg zijn waarlangs de Europese integratie ­gerealiseerd kon worden. Een drog­reden. Het goede antwoord was, uiteraard, een andere, betere politiek.

De ironie is dat juist in de jaren na 1945 die betere optie zo onontkoombaar leek. Want wat lag toen meer voor de hand dan een politiek verenigd Europa als antwoord op de Russische dreiging? Dus een confederatie van West-Europese landen, verenigd door een gemeenschappelijke, tegen de Sovjet-Unie gerichte buitenlandse politiek, een gemeenschappelijk leger en een eigen kernwapen ter ondersteuning daarvan?

Een dergelijk Europa had wereldwijd ontzag ingeboezemd – veel meer dan de aarzelend rondscharrelende, vette en volgegeten kalkoen van het Europa van nu, dat op het menu staat voor de rest van de wereld en wereldwijd door arm en rijk begerig wordt gadegeslagen.

Ingenieursideaal

In de tweede plaats: integratie door de economie is een typisch ingenieursideaal. Een ideaal dat werd ingegeven door de onjuiste aanname dat de mens een homo economicus zou zijn en dat zijn economisch gedrag altijd wordt ingegeven door een correcte calculatie van zijn economische belangen. Maar nee, zo is het niet. De mens is een product van de geschiedenis, van zijn cultuur, van de tijd waarin hij leeft, enzovoort.

Daar liggen de factoren die zijn ­economisch doen en laten sturen. De Italiaan is een andere economische ­actor dan een Nederlander. Men zegt weleens: de mensen in Noord-Europa leven om te werken en die in Zuid-­Europa werken om te leven. Toegegeven, een karikatuur. Maar er zit toch een kern van waarheid in. En die verschillen zijn taai en de wortels ervan gaan terug tot heel diep in de geschiedenis. Wellicht zelfs tot de tijd van na de val van het Romeinse Rijk, vijftienhonderd jaar geleden.

Want ze vallen vrijwel samen met de oude Romeinse limes. Hetzelfde geldt al binnen de ­afzonderlijke natiestaten. Italië is al een eenheid sinds 1861, maar de economische verschillen tussen Noord- en Zuid-Italië zijn nog even groot als anderhalve eeuw geleden. Europa is, vanuit dat perspectief, in feite een ­Italië in het groot.

Met hun alleszins begrijpelijke wens het verleden te vergeten, vergaten de scheppers van Europa zelf ­hoezeer Europa een product is van zijn geschiedenis en hoezeer het willen vergeten van de geschiedenis alleen maar resulteert in ‘de terugkeer van het verdrongene’. Waarbij de hoogste ironie wel is dat door dat willen vergeten van de politieke verdeeldheid van Europa, en door alles te zetten op de economie, nu juist de economische verdeeldheid van Europa zijn nemesis lijkt te worden.

Invoering euro

In de derde plaats: de miskenning van de macht van de geschiedenis vond haar hoogtepunt in de invoering van de euro. Economen waarschuwden al voor de risico’s toen men daar in 1992 toe besloot. Hun waarschuwingen werden in de wind geslagen. Met als gevolg dat de euro een blok aan het been werd van heel het project van de Europese integratie.

Zoals Hans Werner Sinn, Andreas Dopp, Joseph Stiglitz, meer recentelijk Markus Krall (en nog vele anderen) aantoonden, verenigt de euro niet, maar is die juist de grootste splijtzwam in Europa door Noord en Zuid tegen elkaar op te zetten. Bondskanselier Merkel zei ooit: ‘Scheitert der Euro, dann scheitert Europa’.

Maar het is juist andersom: doorgaan met de euro leidt tot het opblazen van de ­Europese integratie. Beëindiging of een principiële revisie van de euro biedt juist de beste, zelfs enige garantie voor Europa’s toekomst.

Sinds de eurocrisis heeft ECB-president Draghi met eerst nog aanvaardbare en daarna met onaanvaardbare middelen geprobeerd de kloof aan het zicht te onttrekken. Maar wat aan het zicht onttrokken werd, bleef wel bestaan – meer nog, aldus kon die kloof juist steeds zorgelijker proporties aannemen.

En nu is die niet langer overbrugbaar. Want zelfs al zouden de noordelijke landen daartoe bereid zijn – quod non – om Italië en wellicht ook Spanje nog op de been te houden, dan gaat dat domweg boven hun krachten uit. De met redding ­gemoeide bedragen zijn dit keer simpelweg te groot. En zoals de Romeinse rechtsregel het zegt: ‘nemo ultra vires obligatur’. Niemand is verplicht tot het onmogelijke.

Grote meningsverschillen

In de vierde plaats: ‘voortmodderen’ is van begin af aan het devies geweest van de Europese besluitvorming. Principiële besluiten over principiële zaken waren in Europa niet mogelijk door de grote meningsverschillen tussen de lidstaten en de op zichzelf lovenswaardige wens anderen niet zijn wil op te leggen.

Wat er aan eenheid ontstond in Europa groeide daarom eerder haast onbemerkt van boven op, dan het dan het van bovenaf werd opgelegd. Het is een mirakel dat men hier toch nog zover mee heeft weten te komen, zonder al te openlijke machtsuitoefening en zonder het nemen van principiële besluiten.

Maar de kruik gaat zo lang te water, tot zij breekt. Dat moment is nu gekomen. Een principieel besluit over de euro is onontkoombaar. Zoiets als een groei- en stabiliteitspact waartegen meer dan 150 keer gezondigd werd, zonder dat er ooit enige actie op volgde, kan niet langer.

Over uittreding uit de eurozone, tijdelijk of definitief, zal nu een beslissing genomen moeten worden na wat de afgelopen week in Italië en Spanje plaatsvond. En dat kan tevens uitgangspunt zijn voor een andere principiële beslis­singen over welke financiële verplichtingen de landen van de eurozone ­tegenover elkaar hebben.

Zo heeft de geschiedenis de voorstanders van het bestaande Europa de afgelopen week naar de Rhodus gevoerd en zij daagt hen nu uit met het ‘hic Rhodus, hic salta!’ Laten we hopen dat het ogenschijnlijk onmogelijke hen toch zal lukken. En één ding staat daarbij vast: na zestig jaar van voortmodderen zal nu toch een ‘principiële sprong over de Rhodus’ gemaakt moeten worden! Zonder die verdrinken we allen in de Rhodus.

Frank Ankersmit is historicus en filosoof.

Van Leonie Wolters verscheen onlangs bij ISVW-uitgevers: Frank Ankersmit: De erfenis is op. Waarom de Europese cultuur zich opnieuw moet uitvinden.

MEER OVER EUROPA ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN POLITIEK ITALIË INTERNATIONALE BETREKKINGEN ECONOMIE

Stef Blok

‘Dubbele klap’ dreigt: Frankrijk wil EU-voor­deel Nederland snel afschaffen

AD 14.05.2018 Frankrijk wil korte metten maken met de Nederlandse korting op de EU-afdracht. Die moet na 2020 in één keer worden afgeschaft in plaats van geleidelijk in vijf jaar, zoals Brussel voorstelt.

Nederland dreigt nu tweemaal klappen te krijgen: door de brexit én door een buitenspo­ri­ge bijdrage aan de Europese begroting, aldus Stef Blok.

,,We zien geen enkele reden om daar langer mee te wachten”, aldus de Franse minister van Europese Zaken Nathalie Loiseau vanmorgen. De korting, gebaseerd op een ‘rebate’ die de Britse premier Thatcher diep in de vorige eeuw voor Groot-Brittannië bedong, bespaart Nederland nu elk jaar ruim een miljard.

Politiek Den Haag beseft dat het kortingensysteem – waarvan ook Duitsland, Oostenrijk en Zweden profiteren – na de brexit niet houdbaar is, maar wil wel garanties dat de Europese rekening niet exclusief bij Nederland en enkele andere, toch al grote nettobetalers landt. ,,Nederland”, zo betoogde buitenlandminister Stef Blok, ,, dreigt nu tweemaal klappen te krijgen: door de brexit én door een buitensporige bijdrage aan de Europese begroting.”

Verschillen

Bij de eerste discussie die ministers van de 28 lidstaten vanmorgen aan de meerjarenbegroting 2021/2027 wijdden, bleken de meningen nog alle kanten op te schieten. Meer geld voor nieuwe beleidsprioriteiten zoals gemeenschappelijke bewaking van de EU-buitengrenzen, het asielbeleid, Europese defensie en uitbouw van het digitale Europa wil iedereen wel, maar daarvoor betalen of elders bezuinigen valt bij veel minder landen in goede aarde.

Vooral het snoeien op steun aan achtergebleven regio’s valt slecht. In de Commissievoorstellen gaat het om 7 procent minder, maar in reële termen kan dat oplopen tot kortingen van 30 procent en meer, zo waarschuwden landen uit Zuid-, Midden- en Oost-Europa.

Ambitie

Nederland vindt die kortingen eigenlijk nog te laag en bepleit ‘ambitieuzer hervormingen’, om extra geld vrij te maken voor bijvoorbeeld innovatie. Nederland vindt daarnaast, met Finland, Oostenrijk en Denemarken, dat een kleinere Unie (zonder Britten) ook tot een kleinere begroting moet leiden.

In de voorstellen van Brussel komt er over de volle zeven jaar toch nog 280 miljard bij. 

Brussel komt nog voor de zomer met preciezere voorstellen voor landbouw (waarop het 5 procent wil korten, ‘onaanvaardbaar’ voor Frankrijk) en de regiosteun. De Commissie mikt op een akkoord vóór de Europese verkiezingen, eind mei volgend jaar, maar veel lidstaten denken dat de extreem moeilijke onderhandelingen tot in 2020 zullen doorlopen.

Juncker verdedigt EU-begroting: ‘Iedereen moet fulltime Europeaan worden’

Elsevier 12.05.2018 Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker haalt uit naar lidstaten die niet achter de nieuwe langetermijnbegroting van de Europese Unie (EU) staan. Hij  beschuldigt sommige landen ervan slechts ‘parttime’ lid te zijn van de EU.

Vrijdag hamert hij tijdens een State of the Union-conferentie in het Italiaanse Florence nog maar eens op ‘solidariteit’ binnen de EU. De nieuwe begroting is daar volgens hem dan ook op gericht.

De Europese Commissie wil tussen 2021 en 2027 1.300 miljard euro uitgeven. De huidige langetermijnbegroting bedraagt ongeveer 1.000 miljard euro. Hoewel het Verenigd Koninkrijk de EU zal verlaten, en er dus minder lidstaten overblijven, wordt het bedrag toch fors verhoogd. Met Brexit verliest de Europese Unie jaarlijks 12 miljard euro aan inkomsten. De  Europese regeringsleiders en het Europees Parlement moeten de voorstellen wel nog goedkeuren.

Nederland en Oostenrijk grote critici van begroting

Verschillende landen, waaronder Nederland – een van de grootste nettobetalers -, hekelden afgelopen week het verhoogde EU-budget. Nederland en bijvoorbeeld Oostenrijk willen juist bezuinigen op de EU.

Volgens Elsevier Weekblad; 
Syp Wynia: Waarom Nederland hoge EU-bijdrage aan zichzelf te danken heeft

Ook de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz noemt de geplande begroting ‘verre van acceptabel’. ‘De lasten mogen niet alleen voor rekening komen van de nettobetalers,’ zegt Kurz, ‘de EU moet zich concentreren op terreinen waar ze een bijdrage kan leveren.’ Kurz noemt de grensbewaking als een van die terreinen. EU-commissaris van Budget Günther Oettinger verwierp de kritiek al met de argumentatie: ‘Die kritiek bewijst alleen maar dat ik gelijk heb.’

‘Reflectie van solidariteit’

De nieuwe begroting is een ‘reflectie van grote ambities en Europese solidariteit,’ aldus Juncker. Tijdens zijn speech haalde hij meermaals uit naar – voornamelijk Noord-Europese – lidstaten, die volgens hem ‘parttime Europees’ zijn.

Meer over de EU-begroting
Europese Commissie blij met kritiek op verhoogde EU-bijdrage: ‘Bewijst ons gelijk’ 

‘Tijdens de migratiecrisis, en ook tijdens de economische en financiële crisis, kwam ik erachter dat er fulltime Europeanen bestaan die altijd de noodzakelijke maatregelen nemen wanneer het nodig is. Maar ik kwam er ook achter dat er parttime Europeanen zijn, die veel praten maar niet werken,’ zei Juncker. ‘Ik wil graag dat alle Europese landen fulltime Europees zijn.’ Het noordelijke deel van de Unie ‘waant zich deugdelijker’ dan het zuiden, vindt Juncker. Hij hekelt de term ‘Club Med’ – een vaak spottende aanduiding van de zuidelijke lidstaten, een term die volgens hem ‘alleen in toeristisch opzicht’ moet worden gebruikt, en niet met een politieke lading.

Juncker springt verder op de bres voor de verhoging van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI): dat werd verhoogd tot ruim 600 miljard in 2022. De EU-bijdrage daaraan is 15.2 miljard euro. Hij pleit verder voor nog een EU-fonds, dat lidstaten moet helpen om ‘structurele hervormingen’ door te voeren.

Hij had ook nog wat te zeggen over het Italiaanse vooruitzicht op een populistische regering: ‘We hebben juist meer Europa nodig, niet minder.’ In Italië zitten populistische partijen met elkaar om de tafel om een coalitie te vormen.

  Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Zo veel moet Nederland binnenkort betalen aan EU

De Europese Unie in het theater, werkt dat? (***)

Rutte maakt gehakt van Europese begroting: ‘Onacceptabel’

Interview: Wat zijn de grootste uitdagingen voor de EU?

NU 09.05.2018 Het is woensdag de Dag van Europa. NU.nl sprak met Europa-kenner Adriaan Schout van Instituut Clingendael over het vertrouwen in de EU, opstandige Centraal- en Oost-Europese lidstaten en de kansen die de Brexit biedt.

Wat is op dit moment de grootste uitdaging voor de Europese Unie?

“De bevolkingen en de politieke leiders moeten de EU als normaal gaan zien. Het animo om uit de Unie te stappen is zeer gering, maar er wordt heel veel gesproken, geschreven en gedacht alsof de EU in een existentiële crisis zit. Dat is niet zo. Er is veel kritiek op de EU in heel Europa, maar dat is geen existentiële kritiek. We moeten uit de sfeer komen dat Europa wordt bedreigd. Italianen, Nederlanders en Fransen willen misschien een ander soort Europa, maar we willen wel allemaal Europa.”

Welke verschillende visies op de toekomst van de EU hebben de lidstaten dan?

“Italië, Frankrijk, Spanje en Griekenland zijn landen die Europa nodig hebben, omdat ze zichzelf niet sterk genoeg vinden. Ze willen daarom een federaal, sociaal en meer democratisch Europa, dat hen helpt om te hervormen.”

“Noordelijke landen zoals Nederland en Finland – maar ook oostelijke lidstaten zoals de Baltische landen – willen een Europa dat iets toevoegt. Ze zijn happy met zichzelf, maar ze willen verrijking, bijvoorbeeld in de aanpak van internationale kwesties zoals de plastic-problematiek, klimaatverandering en het aanpakken van zaken zoals uitbuiting op de arbeidsmarkt en valse concurrentie. Die uiteenlopende visies van de lidstaten gaan natuurlijk gepaard met spanningen, omdat iedereen wat anders wil.”

“De huidige Europese Commissie (EC) heeft de neiging zich aan te sluiten bij het ambitieuze ‘zuidelijke idee’. Dat roept in alle landen weerstand op: in de zuidelijke landen belooft de EU dingen die niet kunnen worden waargemaakt en de noordelijke landen worden dingen voorgespiegeld die ze niet willen. De Commissie heeft in dat politieke krachtenveld niet zo handig geopereerd en lijkt soms te veel op de Zuid-Europese positie.”

Hoe kan het vertrouwen van de burger in Europa worden verbeterd?

“We moeten Europa accepteren als een wezenlijk element van onze bestuurlijk-politieke omgeving. Als er hooggespannen verwachtingen worden gecreëerd, blijft teleurstelling op de loer liggen. Dat gaat zorgen voor een permanent gevoel van frustratie: de een vindt alles te traag gaan, een ander wil meer veranderingen en een derde juist minder. Die frustratie leggen wij onszelf op, en dat is onnodig. Het ontneemt het zicht op de hoofdlijn: het belang van Europa.”

“We hebben de EU nodig, maar de federale ambities van iemand als EC-voorzitter Jean-Claude Juncker kunnen mensen op de staart trappen. Neem bijvoorbeeld het volledig afschaffen van de Nederlandse korting op de EU-bijdrage, daarmee zet je in Nederland die spanningen weer onder druk. Het maatschappelijk draagvlak voor Europa is er, maar het kan wel kapot.”

U heeft het over draagvlak. Hoe zit dat met landen zoals Polen en Hongarije, die steeds meer autoritair en nationalistisch worden en daardoor in conflict raken met de rest van de EU?

“Die landen zijn met een bepaalde geschiedenis begonnen. Na de Koude Oorlog wilden ze modernisering, bij het Westen horen. Je ziet dat ze zichzelf nu herontdekken. De torenhoge verwachtingspatronen stuiten op de realiteit en hun zoektocht naar wie ze zijn, wat ze zelf kunnen, waar ze de EU voor nodig hebben en waar ze staan.”

“Ik acht de kans zeer gering dat de EU ze zal laten vallen: we zullen ze erbij houden en willen ze ook niet veranderen in ‘tweederangslidstaten’. Maar we zullen wel de druk erop willen en moeten houden om hervormingen af te dwingen, door te belonen en te straffen. En we zullen geduld met deze landen moeten hebben.”

De EU-Commissie wil dat ook Macedonië, Albanië, Servië en Montenegro lidstaten worden. Is dat verstandig, gezien de problemen met de jongste lidstaten?

“Als je naar de kaart van Europa kijkt, zie je dat er gaten in de EU zitten. Juridisch gezien hebben die landen ook recht om toe te treden. Er zijn mensen die vinden dat de Unie die landen perspectieven moet bieden, omdat ze daardoor vaak gaan hervormen. Als je dat doet, zul je die perspectieven echter wel moeten waarmaken. Kijk bijvoorbeeld naar Turkije: we praten al jaren over het EU-lidmaatschap van dat land, maar niemand gelooft het meer.”

Persoonlijk denk ik dat er iets naïefs zit in die discussie over uitbreiding van de EU. We weten – en dat wisten we al voordat de EU überhaupt werd gevormd – dat het heel moeilijk is om landen te hervormen en te laten aanpassen. Het is een risico om landen binnen te halen die zo ver afstaan van wat je van ze mag verwachten, bijvoorbeeld op het gebied van bestuurlijke betrouwbaarheid, corruptie en de kracht van de rechtsstaat. Dat gaat heel lang duren en die frustratie moeten we niet nog een keer importeren.”

“Daarbij, in Europa hebben we een zekere homogeniteit nodig; we moeten ons kunnen herkennen in de EU. De identificatie van de burger met Europa gaat er niet beter op worden als zwakke en problematische landen lid worden. Dat vind ik opnieuw een onderschat gevaar. Daar komt nog bij dat die landen samen een blok kunnen vormen dat ook een probleem wordt. Dat zie je bijvoorbeeld gebeuren bij de Viségrad-groep (Hongarije, Polen, Slowakije en Tsjechië, die zich gezamenlijk verzetten tegen de Brusselse verdeelsleutel voor asielzoekers tijdens de Europese vluchtelingencrisis, red.).”

“Samenwerking en perspectieven daarop bieden zijn verstandig, maar verdere uitbreiding…”

Naast de landen die er graag bij willen, hebben we ook nog een land dat weggaat. Volgend jaar al. Hoe staat het eigenlijk met de Brexit-onderhandelingen?

“Dit soort onderhandelingen gaan altijd pas op het laatste moment duidelijkheid verschaffen, want er staat voor allerlei partijen heel veel op het spel. Voor de Britten en de EU is er één groot probleem, en dat is de grens tussen Noord-Ierland en Ierland. De relatie tussen die twee landen is buitengewoon ontdooid, en dat kwam voor een deel door Europese integratie. Er zal nu dus toch iets moeten worden geregeld – of dat nu grenscontroles tussen Noord-Ierland en Ierland of tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk is.”

“Er valt niet te ontkennen dat de Brexit op de korte termijn ontzettend verstorend is, maar als de Britten eruit gaan, krijgen we iets terug wat Nederland altijd al wilde in Europa: beleidsconcurrentie. Tot nu toe is de EU heel harmoniserend van aard. Dat levert een eerlijk speelveld met gelijke kansen op. Daarbij wordt soms vergeten dat concurrentie ook ontzettend nuttig kan zijn, bijvoorbeeld om innovaties aan te jagen.”

Adriaan Schout was woensdag ook aanwezig op de redactie van NU.nl om vragen van lezers over de Europese Unie te beantwoorden op NUjij, ons reactieplatform.

Zie ook: NUjij-vragen over de Europese Unie

Lees meer over: Europese Unie

Waarom Nederland hoge EU-contributie aan zichzelf te danken heeft

Elsevier 05.05.2018 Nederland betaalt sinds het eind van de vorige eeuw naar verhouding het meest voor de Europese eenwording. Nu wil Brussel nog meer geld. Syp Wynia legt uit hoe dat is gekomen.   Lees meer

Elke zeven jaar wordt er in Brussel een nieuwe begroting gemaakt voor de zeven volgende jaren. Er is een tijd geweest dat je daarover in Nederland weinig hoorde, maar dat is de laatste twintig jaar wel anders. Nederland betaalt namelijk al sinds het eind van de vorige eeuw naar verhouding het meest voor de Europese eenwording.

Tot begin jaren negentig was het geen punt. Toen kwam er namelijk meer geld uit Brussel dan er vanuit Nederland heen werd gebracht, vooral door het voor Nederland gunstige landbouwbeleid, dat niet voor niets was opgezet door een Nederlander – Sicco Mansholt. Rond 1990 werd het landbouwbeleid echter omgegooid en werden vooral onrendabele bergboeren en braakliggende akkers elders gesubsidieerd.

In 1989 viel ook de Berlijnse Muur, en de Franse president François Mitterrand benutte het momentum om de Duitsers hun D-mark te ontfutselen. De Spaanse premier Felipe González pikte een graantje mee door massieve Europese steun te eisen, omdat zijn land anders nooit kans zou zien om aan de euro mee te doen. González eiste – en kreeg – verdubbeling van de hulp uit Brussel. En wie betaalde daarvoor? Vooral Nederland, samen met Duitsland. De contributie ging omhoog en er kwam steeds minder voor terug.

Nederland makkelijk doelwit

Het moet gezegd: voor slimmere landen was Nederland een makkelijk doelwit. De Spanjaarden zaten al met speciale computerprogramma’s in de coulissen bij Europese toppen, toen in Den Haag de Europese eenwording nog als iets onaantastbaar goeds werd gezien waarbij je niet diende te zeuren over zoiets ordinairs als geld.

Cruciaal was de Europese top van december 1992 in de Schotse stad Edinburgh. Tijdens het vooroverleg in de Tweede Kamer ging het niet eens over de Europese contributie waarover in Edinburgh zou worden besloten. De Tweede Kamer wilde vooral dat ‘Europa’ zou ingrijpen in Joegoslavië en dat Nederland daarbij voorop zou lopen. Dat was de aanloop naar het Srebrenica-debacle van juli 1995.

In Edinburgh zelf werd toenmalig premier Ruud Lubbers gemangeld door Kohl en González. De Nederlandse miljarden vlogen daar de deur uit. In Edinburgh werd de grondslag gelegd voor het feit dat sindsdien Nederlanders het meest betalen voor ‘Europa’. Mensen die het kunnen weten, zeggen dat Lubbers in Edinburgh niet moeilijk deed omdat hij de volgende voorzitter van de Europese Commissie wilde worden (wat, zoals we weten, ook al mislukte).

   Syp Wynia (1953) is sinds 1997 redacteur van Elsevier Weekblad. Hij schrijft columns, commentaren en analyses in weekblad Elsevier Weekblad en essays in maandblad Juist Magazine over politiek, economie en samenleving, dikwijls met een grensoverschrijdende blik.

Europese Commissie slaat kritiek op verhoging budget in de wind

Elsevier 04.05.2018 De Europese Commissie trekt zich niets aan van de hevige kritiek op de beoogde verhoging van het budget van de commissie in de langetermijnbegroting. De wijdverspreide kritiek ‘bewijst alleen maar dat ik gelijk heb’, meent EU-commissaris Günther Oettinger.

Günther Oettinger – als eurocommissaris verantwoordelijk voor het budget – sprak donderdag voor een financiële commissie van het Europees Parlement. Daar wuifde hij de kritiek weg op de plannen voor een fikse verhoging van het EU-budget : ‘Als ik door alle zijden bekritiseerd word, betekent dat dat ik gelijk heb,’ aldus de Duitser. Hij hoopt op nog meer kritiek – ‘hard en objectief, door noord en zuid, oost en west, de Raad (van Europa, red.) en het Parlement. Dan bevind ik me ergens in het midden en voel ik me pudelwohl’ (zo fijn als een poedel, red.).

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker presenteerde de plannen woensdag. De Europese Commissie wil tussen 2021 en 2027 1.300 miljard euro uitgeven. De huidige langetermijnbegroting bedraagt ongeveer 1.000 miljard euro.

Nederland en andere critici willen juist bezuinigen op EU

Hoewel het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zal verlaten, en er dus minder lidstaten overblijven, wordt het bedrag toch fors verhoogd. Met de Brexit verliest de Europese Unie jaarlijks 12 miljard euro aan inkomsten. De  Europese regeringsleiders en het Europees Parlement moeten de voorstellen wel nog goedkeuren.

Volgens Elsevier Weekblad; Syp Wynia: Een kostbaar moment van onachtzaamheid

De verhoging van het budget stuitte onmiddellijk op hevige kritiek van lidstaten. Onder meer Nederland, een van de grootste nettobetalers, is tegen de verhoging van de Europese begroting.

‘Onacceptabele’ verhogingen

Premier Mark Rutte noemde de voorgestelde begroting ‘onacceptabel’. ‘Met het voorstel van de Commissie loopt de rekening voor Nederland te hoog op,’ zegt Rutte in een persverklaring. ‘Een kleinere  EU als gevolg van Brexit moet ook een kleinere begroting betekenen. Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen.’ Nederland wijst de voorgestelde begroting af, en staat daarin niet alleen.

Ook Oostenrijk en Denemarken verzetten zich tegen de voorgestelde begroting. Frankrijk en Duitsland zijn wel bereid meer te betalen voor de Europese Unie. Hoewel Duitsland op zich geen moeite heeft met een verhoogde bijdrage, vindt het wel dat de Europese Commissie het dit keer heel erg bont maakt.

Ook de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz noemt de geplande begroting ‘verre van acceptabel’. ‘De lasten mogen niet alleen voor rekening komen van de nettobetalers,’ zegt Kurz, ‘de EU moet zich concentreren op terreinen waar ze een bijdrage kan leveren.’ Kurz noemt de grensbewaking als een van die terreinen.

Juncker wil Hongarije en Polen afstraffen

Andere Centraal-Europese lidstaten, zoals Hongarije, keuren de plannen eveneens af. Dat heeft in dit geval meer te maken met de plannen van Juncker om dergelijke landen af te straffen met een verkleining van EU-subsidie, als de rechtsstaat niet volgens de Europese maatstaven wordt gehanteerd.

Het commentaar van Jelte Wiersma: Adviezen van Kok en Giscard aan de wankele Unie komen echt te laat 

Hoewel Juncker benadrukte dat dit niet is gericht tegen specifieke landen, is het duidelijk dat vooral Polen en Hongarije zich aangesproken moeten voelen. Eind 2017 begon de Europese Commissie een Artikel 7-procedure tegen Polen. Deze strafmaatregel kan uiteindelijk leiden tot het verlies van het stemrecht in de Europese Raad, het besluitvormende orgaan van de Europese Unie. Een commissie van het Europees Parlement adviseerde een soortgelijke stap tegen Hongarije. De knoop over de meerjarenbegroting wordt pas in 2020 definitief doorgehakt.

  Elif Isitman  (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Brussel zint op nieuw plan tegen Polen en Hongaren

Zo veel moet Nederland binnenkort betalen aan EU

Rutte maakt gehakt van Europese begroting: ‘Onacceptabel’

Juncker ’open voor discussie’ over EU-korting

Telegraaf 02.05.2018 De Europese Commissie staat open voor een discussie met de lidstaten die hun jaarlijkse EU-korting na 2020 dreigen te verliezen, zoals Nederland. Volgens voorzitter Jean-Claude Juncker zijn de leiders van deze landen „niet bereid te aanvaarden dat met het vertrek van de Britten ook de kortingen verdwijnen. Ik weet dat dit enige frustratie geeft maar zo gaat dit.”

Premier Rutte reageerde scherp op het voorstel om het meerjarenbudget van 2021 tot en met 2027 met bijna 300 miljard euro te verhogen tot circa 1300 miljard. Door de brexit ontstaat jaarlijks een gat van zo’n 13 miljard euro. Als de korting van jaarlijks een miljard verdwijnt loopt de rekening voor Nederland onacceptabel hoog op, vindt Rutte. Brussel wil de kortingen in vijf jaar afbouwen.

Premier Margaret Thatcher bedong in 1984 een permanente korting op de EU-bijdrage. Daardoor moesten andere landen meer afdragen, zoals Nederland, Denemarken, Duitsland, Oostenrijk en Zweden. Daarvoor werden ze uiteindelijk gecompenseerd. Voor Nederland is dat sinds 2005 het geval. Nu de Britten uit de EU gaan, verdwijnen logischerwijs ook de andere kortingen, vindt Brussel.

BEKIJK OOK:

We moeten bloeden voor de EU

LEES MEER OVER; brexit europese unie (eu) jean-claude juncker europese commissie

Kritiek op ‘brexit-blinde’ EU-begroting

NOS 02.05.2018 Terwijl in het Europees Parlement, vooral uit de christen-democratische fractie, applaus klinkt voor de plannen van de Europese Commissie, zwelt elders in Europa de kritiek aan. Frankrijk is ontevreden, Nederland en Oostenrijk noemen de plannen onaanvaardbaar en ook in de Scandinavische landen wordt teleurgesteld gereageerd. De Poolse premier voorspelt dat de onderhandelingen over de EU-begroting de moeilijkste worden uit de geschiedenis. En ook in het zeer EU-gezinde Duitsland zijn ze (licht) kritisch.

De Duitse kritiek betreft vooral de landbouwuitgaven. Het geld moet gebruikt worden om het platteland te moderniseren. In een eerste reactie zegt de Duitse regering dat ze de plannen daarvoor niet ambitieus genoeg vindt. “We zijn bereid onze verantwoordelijkheid te nemen, maar dat vereist een eerlijke lastenverdeling over alle lidstaten”, zo lieten de ministers Scholz van Financiën en Maas van Buitenlandse Zaken weten.

Uit Frankrijk klinkt eveneens kritiek op de voorgestelde landbouwveranderingen. De Franse minister van landbouw Travert tapt echter uit een ander vaatje: hij wil er meer geld bij.

Kleinere EU, kleinere begroting

Steun voor het harde nee uit Den Haag komt uit Oostenrijk, het land dat straks EU-voorzitter is en dat de discussie over de nieuwe begroting in goede banen moet leiden. Bondskanselier Kurz gebruikt hetzelfde woord als premier Rutte: onaanvaardbaar. “De last voor de netto-betalers is te zwaar. Daarom verwerpen wij de begroting.”

De liberale Deense premier Rasmussen deelt de analyse van het Nederlandse kabinet. “Een kleinere EU betekent een kleinere begroting.” Hij vraagt zich af waarom de begroting flink groter wordt terwijl er minder landen zijn om al dat geld bij elkaar te brengen.

  Lars Løkke Rasmussen

✔@larsloekke

The @EU_Commission just presented an #EUbudget the size of 28 Member States. But we are only 27 Member States to finance it. A smaller EU should mean a smaller budget! #dkpol #eudk #mff #EUbudget  14:50 – 2 mei 2018

In Oost-Europa is er vooral kritiek op de nieuwe voorwaarden voor regionale steun. Landen kunnen een deel van hun budget verliezen als ze zich niet aan de spelregels van de rechtstaat houden, zoals het garanderen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. De Poolse minister voor Europese Zaken zei in een eerste reactie dat met dit soort standpunten de weg naar een compromis over de begroting heel lang zal worden. Juist in Polen staat de onafhankelijkheid van de rechtspraak ter discussie.

‘Brexit-blinde’ voorstellen

Vanuit België klinkt eveneens een kritisch geluid. Premier Michel wil zelf nog niet reageren, hij spreekt morgen in het Europees Parlement, maar de Vlaamse premier Bourgeois noemt de voorstellen alvast ‘brexit-blind’. Hij valt over het idee dat landen met grote havens, waar veel goederen binnenkomen, voortaan nog maar de helft van de btw-afdrachten zelf mogen houden. Bourgeois vindt dat een slecht idee op een moment dat landen rond de Noordzee heel veel extra geld moeten uittrekken om de douanefaciliteiten op orde te hebben. Dat is nodig als de Britten straks uit de EU vertrekken.

Meer weten over Europa van binnenuit en van buitenaf? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief Brussel Inside, waarin de Europa-correspondenten van de NOS scherpe opinies, hardnekkige geruchten en meeslepende reportages hebben verzameld. De nieuwsbrief verschijnt iedere zondagochtend.

BEKIJK OOK;

Europese Commissie wil begroting fors verhogen

Kabinet: meer geld voor Brussel onacceptabel

Nederland na 2020 fors meer kwijt aan Brussel

AD 02.05.2018 De nieuwe Europese meerjarenbegroting dreigt Nederland extra geld te gaan kosten, omdat Brussel over een periode van vijf jaar geleidelijk wil breken met alle kortingen op de EU-afdrachten. Op dit moment geniet ook Nederland zo’n korting.

Brussel wil die geleidelijk afbouwen om ‘plotse en drastische bijdrageverhogingen voor sommige lidstaten te voorkomen’, aldus de Europese Commissie in de net gepresenteerde voorstellen. Voor Nederland gaat het om een korting van 1 miljard. Daarnaast mag Nederland van zijn douane-inkomsten straks maar 10 procent meer houden, in plaats van 20 procent nu.

Tegelijkertijd wil Brussel meer inkomsten via eigen middelen. Emissiehandel, een klein deel van de winstbelasting en een beperkte plasticbelasting moeten samen goed zijn voor 12 procent van de inkomsten of ruwweg zo’n 22 miljard euro per jaar. Dat geld komt dan weer in mindering op de nationale afdrachten.

De nieuwe meerjarenbegroting, voor de periode 2021-2027, is volgens de Commissie met een totaalbedrag van 1135 miljard (in prijzen van 2018) ofwel iets meer dan 1,1 procent van het Europese BNP relatief aan de bescheiden kant, of in de woorden van Commissievoorzitter Juncker: ‘Redelijk en verantwoordelijk’. Vooraf was bekend dat Brussel wilde uitkomen op 1,1x procent, dus: een bedrag tussen 1,1 en 1,9. De eisen van het parlement gingen met 1,3 procent veel verder.

Nieuwe taken

De nieuwe meerjarenbegroting is de eerste zonder een Britse bijdrage, omdat Londen vanwege de Brexit nog meebetaalt tot uiterlijk eind 2020. Over de zeven jaar daarna scheelt dat ruim 90 miljard. Daarnaast heeft Brussel meer geld nodig voor nieuwe taken als de bewaking van EU-buitengrenzen, de Europese defensiesamenwerking, de ontwikkeling van de digitale economie en een nog overeen te komen Europees asielbeleid.

Verder komt er een fonds van 25 miljard waaruit eurolanden kunnen putten om economische schokken op te vangen.

Binnen de begroting wil Brussel ook met posten gaan schuiven. Zo gaat er meer geld naar innovatie, en minder naar landbouw (min 5 procent) en regiosteun (min 7). De Commissie komt daarmee tegemoet aan de wensen van onder meer Nederland, dat al lang ijvert voor een ‘modernere’ begroting. Het budget voor studentenuitwisseling (het zeer populaire Erasmus+) wordt verdubbeld.

Nieuw is ook dat Brussel een systeem van strafkortingen introduceert voor lidstaten die een loopje nemen met hun eigen rechtsstaat en democratie. Op dit moment betreft dat Polen en Hongarije.

Over de meerjarenbegroting moet nu een akkoord worden gevonden met het parlement en alle lidstaten. Ideaal zou volgens Brussel zijn dat te bereiken voor de volgende Europese verkiezingen, eind mei volgend jaar, maar de verwachting is dat het eindakkoord pas na die verkiezingen valt.

Video afspelen

Kabinet: meer geld voor Brussel onacceptabel

NOS 02.05.2018 Het kabinet ziet helemaal niets in de plannen van de Europese Commissie om de lidstaten de komende jaren meer te laten betalen. “Het voorstel zoals het er nu ligt, is niet acceptabel”, zeggen premier Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken.

In de begroting die de commissie vandaag presenteerde, wordt het totale budget met 300 miljard euro verhoogd. Onjuist, vindt Blok. “De inkomsten nemen af door de brexit, dan zal je ook minder moeten gaan uitgeven.”

Verhouding scheef

Hij is ook verbolgen over het afschaffen van de korting van 1 miljard per jaar die ons land nu nog krijgt. “Die korting is er niet voor niets. Nederland draagt veel meer bij dan andere landen. Dat is niet meer in verhouding en door dit voorstel wordt die verhouding nog verder scheef getrokken.”

Behalve bezuinigen moet Europa ook moderniseren, vindt de minister. Er moet minder geld gaan naar bijvoorbeeld landbouwsubsidies. “Dat zijn de prioriteiten van 30, 40 jaar geleden.” Brussel moet zich wat Blok betreft meer gaan richten op migratie, klimaat en innovatie.

Premier Rutte reageert op Twitter in vergelijkbare woorden.

  Mark Rutte

✔@MinPres

Voorstel van Europese Commissie voor de meerjarenbegroting is voor NL geen acceptabele uitkomst. Een kleinere EU betekent een kleinere begroting. Dat vraagt om bezuinigingen en ambitieuze modernisering. Bovendien worden lasten niet rechtvaardig verdeeld. > https://www.rijksoverheid.nl/regering/bewindspersonen/mark-rutte/nieuws/2018/05/02/reactie-minister-president-rutte-op-voorstel-begroting-europese-commissie …  15:13 – 2 mei 2018

Reactie minister-president Rutte op voorstel Europese Commissie voor meerjarenbegroting

De Europese commissie heeft vandaag een voorstel gepresenteerd over hoe de Europese begroting, het zogenoemde Meerjarig Financieel Kader er in de periode 2021-2027, uit moet komen te zien.

rijksoverheid.nl

Nederland staat met zijn kritiek niet alleen in de EU, zegt minister Blok. Ook Scandinavische landen en Oostenrijk vinden dat de Unie de tering naar de nering moet zetten. Blok denkt dat hij samen met die bondgenoten de commissie kan overtuigen dat er na het vertrek van Groot-Brittannië bezuinigd moet worden.

BEKIJK OOK;

Europese Commissie wil begroting fors verhogen

Er gaat meer Nederlands geld naar Brussel

Rutte: begroting EU oneerlijk en onacceptabel

Telegraaf 02.05.2018 De plannen voor een nieuwe meerjarige begroting van de Europese Commissie zijn voor Nederland onacceptabel. De rekening voor Nederland loopt te hoog op, vindt premier Mark Rutte.

De Europese Unie moet juist minder uitgeven, stelt de premier, omdat door het vertrek van de Britten de inkomsten dalen. ,,Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen”, en zeker niet om de voorgestelde stijging van zo’n 1000 miljard naar 1300 miljard euro.

BEKIJK OOK:

We moeten bloeden voor de EU

De lasten zijn volgens Rutte bovendien niet eerlijk over de lidstaten verdeeld. Nederland verliest op termijn de korting van zo’n miljard euro die het ooit heeft bedongen op de EU-afdracht, als de Commissie haar zin krijgt. Terwijl ,,Nederland economisch al hard wordt geraakt door brexit”.

Ambitieuzer

Rutte onderstreept de scherpe reactie die even tevoren al klonk van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok. De enige opsteker die de minister-president ziet is dat de Commissie minder wil uitgeven aan de landbouw en achtergebleven regio’s en meer aan ,,innovatie”. Maar de uitwerking moet wel ,,aanzienlijk ambitieuzer”, vindt hij.

BEKIJK OOK:

Kamer kritisch over plannen EU-begroting

Ook Blok stelt dat ,,de EU-begroting erg is gericht op de prioriteiten van dertig of veertig jaar geleden. Nederland vindt dat er gemoderniseerd moet worden. Denk aan het beperken van migratie en grensoverschrijdende criminaliteit, en het stimuleren van innovatie.’’

Scheef

Voor Blok is het onbespreekbaar dat Nederland zijn korting op de afdracht verliest. ,,Nederland draagt veel meer bij dan andere landen, het is niet meer in verhouding. En dat wordt nu nog schever getrokken’’, aldus de minister.

De strijd is nog zeker niet gestreden, zegt Rutte. ,,Er is nog een lange weg van onderhandelingen te gaan.”

LEES MEER OVER; eu-begroting  stef blok

Rutte vindt plannen voor Europese begroting onacceptabel

NU 02.05.2018 Premier Mark Rutte vindt de woensdag gepresenteerde plannen voor een nieuwe meerjarige EU-begroting van de Europese Commissie onacceptabel. De rekening voor Nederland loopt te hoog op, stelt de minister-president.

De Europese Unie moet volgens Rutte juist minder uitgeven, omdat de inkomsten door het vertrek van het Verenigd Koninkrijk zullen dalen.

”Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen”, en zeker niet om de voorgestelde stijging van zo’n 1.000 miljard naar 1.300 miljard euro.

De lasten zijn volgens Rutte bovendien niet eerlijk over de lidstaten verdeeld. Nederland verliest volgens de plannen op termijn de korting van zo’n 1 miljard euro die ooit is bedongen op de EU-afdracht.

Terwijl Nederland volgens Rutte “economisch al hard wordt geraakt door Brexit”.

De enige opsteker die de minister-president ziet, is dat de commissie minder wil uitgeven aan de landbouw en achtergebleven regio’s en meer aan ”innovatie”. Maar de uitwerking moet wel ”aanzienlijk ambitieuzer”, vindt hij.

Frustratie

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker staat open voor discussie met lidstaten die hun jaarlijkse EU-korting na 2020 dreigen te verliezen. “Ik weet dat dit enige frustratie geeft maar zo gaat dit”, aldus Juncker die snapt dat de leiders van deze landen “niet bereid zijn te aanvaarden dat met het vertrek van de Britten ook de kortingen verdwijnen”.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) stelt naast de kritieken van Rutte dat ”de EU-begroting erg is gericht op de prioriteiten van dertig of veertig jaar geleden”.

“Nederland vindt dat er gemoderniseerd moet worden. Denk aan het beperken van migratie en grensoverschrijdende criminaliteit, en het stimuleren van innovatie”, meent Blok.

Voor Blok is het onbespreekbaar dat Nederland zijn korting op de afdracht verliest. ”Nederland draagt veel meer bij dan andere landen, het is niet meer in verhouding. En dat wordt nu nog schever getrokken”, aldus de minister.

De strijd is nog zeker niet gestreden, zegt Rutte. ”Er is nog een lange weg van onderhandelingen te gaan.”

Tweede Kamer

Kamerleden lieten zich eerder al negatief uit over de nieuwe EU-begroting die woensdag in het Europees Parlement zijn gepresenteerd.

SP-Kamerlid Renske Leijten noemt het “bizar” dat het budget groeit, terwijl het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat.

Kleiner

Ook de ChristenUnie wil dat “de nieuwe meerjarenbegroting van de Europese Commissie niet groter, maar juist kleiner wordt”, zegt Kamerlid Stieneke van der Graaf. Ze pleit voor een “eerlijkere verdeling” van de lasten over de lidstaten.

De VVD is tevreden met de hogere uitgaven in de plannen voor migratie en klimaat, maar vindt ook dat de totale kosten moeten dalen, niet stijgen. ”Nederland moet de komende twee jaar taai en slim onderhandelen”, zegt VVD-Kamerlid Anne Mulder.

Oude patronen

D66 is eveneens kritisch, maar dan om andere redenen. Kees Verhoeven stelt dat de unie te veel in oude patronen blijft hangen. “Het is tijd dat de oude Europese economie van landbouwsubsidies plaatsmaakt voor de nieuwe economie van kennisdeling en innovatie.”

Hoewel D66 liever niet meer afdraagt aan Brussel, noemt Verhoeven het bij voorbaat uitsluiten van een hogere bijdrage “onverstandig”.

Onevenwichtig

“Onevenwichtig en onacceptabel”, noemt Pieter Omtzigt (CDA) de voorstellen. Wat zijn partij betreft, moet er ”een beter voorstel komen waarbij de lasten voor Nederland rechtvaardiger uitvallen”.

Ook PVV’er Vicky Maeijer heeft moeite met de plannen. ”Laat die Europese elite haar eurofiele hobby’s uit eigen zak financieren en van ons belastinggeld en onze korting afblijven.”

Volgens de PvdA wil de commissie meer geld uitgeven aan het bestrijden van “de grootste problemen van deze tijd”.

Maar de partij is minder te spreken over hoe het voorstel voor Nederland uitpakt. “Het is nu aan premier Rutte om te komen tot een eerlijke verdeling van de rekening”, meent de partij.

Voorzichtig

GroenLinks is gematigd positief. De commissie kiest volgens de partij de juiste koers, maar is nog ”te voorzichtig” met moderniseren.

Als het aan de commissie ligt, vloeit een groter deel van het geld dat vervuilende industrieën en producenten van plastic moeten betalen voortaan rechtstreeks naar Brussel.

Kamerlid Bram van Ojik vindt dat ”goed en gedurfd”. Dat voorkomt volgens hem concurrentie tussen de lidstaten op belastingen en afdrachten.

Zie ook: Europese Commissie wil flink hogere bijdrage van Nederland

Lees meer over: EU-begroting

Rutte maakt gehakt van Europese begroting: ‘Onacceptabel’

Elsevier 02.05.2018 Niet acceptabel, noemt Mark Rutte de plannen voor de langetermijnbegroting van de Europese Commissie. Ook Duitsland vindt dat de Europese Commissie het dit keer te bont maakt.

Zoals verwacht gaat de Europese begroting fors omhoog. De Europese Commissie wil tussen 2021 en 2027 1.300 miljard euro uitgeven, staat in voorstellen die voorzitter Jean-Claude Juncker woensdagmiddag heeft toegelicht. De Europese Commissie wil meer geld uitgeven aan de ‘digitale economie’, onderzoek, defensie en grensbewaking. AFP meldt dat Frontex wordt uitgebreid tot 6000 mensen.

Ondanks Brexit meer geld naar Brussel

De huidige langetermijnbegroting bedraagt ongeveer 1.000 miljard euro. Hoewel het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zal verlaten, en er dus minder lidstaten overblijven, wordt het bedrag toch fors verhoogd. Met de Brexit verliest de Europese Unie jaarlijks twaalf miljard aan inkomsten. Onder meer Nederland wil dat de Unie bezuinigt, maar daar trekt de Europese Commissie zich niets van aan. De  Europese regeringsleiders en het Europees Parlement moeten de voorstellen wel nog goedkeuren.Jelte Wiersma: Speelbal Balkan gebaat bij uitbreiding EU 

 

Rutte noemt de voorgestelde begroting ‘onacceptabel’. ‘Met het voorstel van de Commissie loopt de rekening voor Nederland te hoog op,’ zegt Rutte in een persverklaring. ‘Een kleinere  EU als gevolg van Brexit moet ook een kleinere begroting betekenen. Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen.’ Nederland wijst de voorgestelde begroting af.

Lastenverdeling onrechtvaardig

De verdeling van de lasten is volgens de Nederlandse regering onrechtvaardig. Nederland staat daar overigens niet alleen in. Hoewel Frankrijk en Duitsland wel bereid zijn meer te betalen voor de Europese Unie, verzetten ook Oostenrijk en Denemarken zich tegen de voorgestelde begroting. De Deense premier Lars Lokke Rasmussen reageerde venijnig op Twitter.

  Lars Løkke Rasmussen

✔@larsloekke

The @EU_Commission just presented an #EUbudget the size of 28 Member States. But we are only 27 Member States to finance it. A smaller EU should mean a smaller budget! #dkpol #eudk #mff #EUbudget  14:50 – 2 mei 2018

Ook de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz noemt de geplande begroting ‘verre van acceptabel’. ‘De lasten mogen niet alleen voor rekening komen van de nettobetalers,’ zegt Kurz, ‘de EU moet zich concentreren op terreinen waar ze een bijdrage kan leveren.’ Kurz noemt de grensbewaking als een van die terreinen.

In 2020 wordt de knoop over de meerjarenbegroting pas doorgehakt.

Lees het interview met Arend-Jan Boekestijn: ‘Je kunt van alles vinden van de euro, maar we ­zitten er nu eenmaal in’

  Berend Sommer (1990) is sinds juli 2017 webredacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

Kamer kritisch over plannen EU-begroting

Telegraaf 02.05.2018 De Tweede Kamer is weinig positief over de plannen voor een nieuwe EU-begroting. SP-Kamerlid Renske Leijten noemt het „bizar” dat het budget groeit, terwijl Groot-Brittannië de Europese Unie verlaat.

Ook regeringspartij ChristenUnie wil dat „de nieuwe meerjarenbegroting van de Europese Commissie niet groter, maar juist kleiner wordt’’. Kamerlid Stieneke van der Graaf pleit ook voor een „eerlijker” verdeling van de lasten over de lidstaten.

Coalitiepartner VVD is tevreden met de hogere uitgaven voor migratie en klimaat, maar vindt net als de CU dat de totale kosten moeten dalen, niet stijgen. „Nederland moet de komende twee jaar taai en slim onderhandelen”, vindt Kamerlid Anne Mulder.

Zelfs D66, de meest pro-Europese partij in het parlement, is kritisch, maar dan om andere redenen. Kees Verhoeven stelt dat de Unie te veel in oude patronen blijft hangen. „Het is tijd dat de oude Europese economie van landbouwsubsidies plaatsmaakt voor de nieuwe economie van kennisdeling en innovatie.” Ook deze regeringspartij wil liever niet meer afdragen aan Brussel, maar Verhoeven noemt het bij voorbaat uitsluiten daarvan „onverstandig.”

„Onevenwichtig en onacceptabel”, noemt coalitiegenoot Pieter Omtzigt (CDA) de voorstellen. Wat zijn partij betreft moet er „een beter voorstel komen waarbij de lasten voor Nederland rechtvaardiger uitvallen.”

PVV’er Vicky Maeijer noemt de plannen „onacceptabel.” „Laat die Europese elite haar eurofiele hobby’s uit eigen zak financieren en van ons belastinggeld en onze korting afblijven.”

Volgens De PvdA wil de Commissie „voor de grootste problemen van deze tijd meer geld uitgeven”, en dat steunen de sociaaldemocraten. Maar „het is nu aan premier Rutte om te komen tot een eerlijke verdeling van de rekening”, want die kan voor Nederland verkeerd uitpakken.

Ook GroenLinks is gematigd positief. De Commissie kiest de juiste koers, maar is nog „te voorzichtig” in haar plannen om de EU „echt te moderniseren.”

Als het aan de Commissie ligt vloeit een groter deel van het geld dat vervuilende industrieën en plasticproducenten moeten betalen voortaan rechtstreeks naar Brussel. Kamerlid Bram van Ojik vindt dat „goed en gedurfd.” Dat voorkomt volgens hem concurrentie tussen de lidstaten op belastingen en afdrachten.

BEKIJK OOK:

We moeten bloeden voor de EU

LEES MEER OVER; eu-begroting

Nederland moet na 2020 fors meer aan EU betalen, Tweede Kamer kritisch

Trouw 02.05.2018 Nederland moet vanaf 2020 meer in de Europese pot storten. De Tweede Kamer wil juist dat de Nederlandse bijdrage omlaag gaat.

Nederland profiteert nu nog van een jaarlijkse EU-korting van 1 miljard, die bedoeld is voor landen die in verhouding meer afdragen aan Brussel dan ze terugkrijgen, maar die korting verdwijnt. En van de douanerechten mag Den Haag straks nog maar 10 procent houden, in plaats van de huidige 20 procent.

De EU-landen moeten in die zeven jaar in totaal bijna 1300 miljard euro in de Brusselse pot storten, zo’n 300 miljard meer dan in de lopende meerjarenbegroting van 2014 tot en met 2020. De Nederlandse regering wil juist bezuinigen op het EU-budget en heeft meermaals gezegd niet te willen opdraaien voor het vertrek van de Britten uit de EU. Daardoor komt na 2020 jaarlijks circa 13 miljard euro minder binnen.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en zijn begrotingscommissaris Günther Oettinger presenteerden de voorstellen maandag in het EU-parlement dat met het pakket moet instemmen. Het is een ‘evenwichtig en rechtvaardig’ voorstel, aldus Juncker.

Brexit

De ruime verhoging is volgens Oettinger nodig om de kosten van de brexit op te vangen en ‘nieuwe uitdagingen’ als versterkte grensbewaking aan de randen van de EU en migratie. Daar is tot 2021 13 miljard voor beschikbaar maar dat moet omhoog naar 35 miljard euro, onder meer voor uitbreiding van de Europese kust-en grenswacht van 1200 mensen naar 10.000. Er gaat ook meer naar onderzoek, innovatie en investeringen.

De commissie stel voor 5 procent te snijden in de landbouw en 7 procent in regionale ontwikkeling. De directe steun aan boeren moet met 4 procent omlaag. Subsidies worden gekoppeld aan goed gedrag van lidstaten, zowel bij de opname van migranten als milieubeleid, bestrijding van jeugdwerkloosheid en zich houden aan democratische waarden.

Bizar

De Tweede Kamer is weinig positief over de plannen voor een nieuwe EU-begroting. SP-Kamerlid Renske Leijten noemt het ‘bizar’ dat het budget groeit, terwijl Groot-Brittannië de Europese Unie verlaat.

Ook coalitiepartner ChristenUnie wil dat de nieuwe meerjarenbegroting van de Europese Commissie niet groter, maar juist kleiner wordt, aldus Kamerlid Stieneke van der Graaf, die ook pleit voor een ‘eerlijker’ verdeling van de lasten over de lidstaten.

Zelfs D66, de meest pro-Europese partij in het parlement, is kritisch, maar dan om andere redenen. Kees Verhoeven stelt dat de Unie te veel in oude patronen blijft hangen. “Het is tijd dat de oude Europese economie van landbouwsubsidies plaatsmaakt voor de nieuwe economie van kennisdeling en innovatie.” Ook D66 wil liever niet meer afdragen aan Brussel, maar Verhoeven noemt het bij voorbaat uitsluiten van een hogere bijdrage ‘onverstandig’.

Ook Nederlandse Europarlementariërs reageren ontevreden. CDA-begrotingswoordvoerder Wim van de Camp heeft kritiek op de beoogde afschaffing van de jaarlijkse korting van 1 miljard voor Nederland. “Het is onvermijdelijk dat Oost- en Zuid-Europese landen meer gaan betalen aan de EU-begroting. De tegenstelling tussen betalers en ontvangers is te groot.”

De PvdA vindt de voorgestelde bezuiniging op landbouw van 6 procent te weinig. Maar de delegatie is blij dat Brussel lidstaten wil korten die de rechtsstaat niet respecteren. Kati Piri: “Landen die de kernwaarden van de EU schenden gaan dit in hun portemonnee voelen.”

Bas Eickhout van GroenLinks wil een radicalere modernisering. “Landbouwsubsidies moeten naar kleinschalige en duurzame landbouw.”

Volgens Antonio Tajani, de voorzitter van het Europarlement, is het door de Europese Commissie voorgestelde budget van 2021 tot en met 2027 van totaal bijna 1300 miljard euro onvoldoende. Het parlement wil een pot van 1,3 procent van het gezamenlijke ‘inkomen’ van de EU-landen (bbp), terwijl de commissie op 1,11 procent komt.

Lees ook: Oost-Europa verliest, het zuiden wint in nieuwe EU-begroting

De meerjarenbegroting is het openingssalvo van een bikkelharde strijd tussen lidstaten en tussen EU-instituties. Dat ritueel keert elke zeven jaar terug. Dit keer dreigen de onderhandelingen verhitter te worden dan ooit.

Europese Commissie wil begroting fors verhogen

NOS 02.05.2018 De Europese begroting wordt fors verhoogd, als het aan de Europese Commissie ligt. Die wil de komende zeven jaar 1300 miljard euro uitgeven, zo staat in voorstellen die vanmiddag zijn gepresenteerd. Dat is 300 miljard meer dan de huidige begroting, die volgend jaar afloopt.

De begroting moet worden aangepast vanwege het vertrek van de Britten uit de Europese Unie. Het Nederlandse kabinet wil dat er bezuinigd wordt op de uitgaven, maar daar geeft de Europese Commissie dus geen gehoor aan. De regeringsleiders en het Europees Parlement moeten nog met de voorstellen instemmen.

Nu geeft de EU jaarlijks nog zo’n 150 miljard euro uit. Waar dat geld naartoe gaat, zie je in deze video:

Video afspelen

Hier geeft de EU geld aan uit

De omvang van de begroting is gebaseerd op de totale omvang van de Europese economie. Volgens de rekensommen die worden gehanteerd, gaat in totaal 1,14 procent hiervan naar de Europese begroting.

Nederlandse bijdrage omhoog

De Nederlandse bijdrage gaat waarschijnlijk omhoog met 2 à 3 miljard euro. In elk geval verdwijnt de korting die Nederland en andere landen die relatief veel afdragen de afgelopen jaren kregen. Die korting bedroeg voor Nederland tot nu toe ongeveer 1 miljard per jaar. Ook mogen landen voortaan nog maar 10 procent van de douanerechten houden, in plaats van 20 procent.

Afbeelding weergeven op Twitter

  Arjan Noorlander

✔@noorlanderarjan

Hier wil de EU de komende 7 jaar begroting ongeveer 1300 miljard aan gaan uitgeven  13:39 – 2 mei 2018

De Europese landbouwuitgaven dalen wel. In de voorstellen staat dat de boeren met 6 procent worden gekort. Tot nu toe kreeg iedereen die grond heeft een hectaretoeslag, waardoor vooral akkerbouwers geld uit Europa kregen.

Meer geld dan voorheen gaat onder meer naar de bewaking van de grenzen en naar defensie. Verder moeten alle landen een plasticafvalbelasting gaan betalen, ter waarde van 80 cent per kilo niet-gerecycled plastic.

Voorzitter Juncker van de Europese Commissie spreekt van een evenwichtig en rechtvaardig voorstel. Hij hoopt dat alle partijen akkoord gaan voor de Europese verkiezingen in mei volgend jaar.

‘Absurd’

VVD-Europarlementariër Jan Huitema noemt de voorstellen een gemiste kans. Bij een kleinere EU hoort een kleinere begroting, redeneert hij. Hetzelfde vindt Tweede Kamerlid Renske Leijten van de SP. Ze vindt het absurd dat de begroting stijgt terwijl de Britten vertrekken. PVV-Europarlementariër Olaf Stuger zegt dat Nederland moet bloeden voor het vertrek van de Britten.

De PvdA tekent aan dat Nederland niet moet zeuren over de financiën, maar beter kan gaan “sturen”. Volgens Europarlementariër Paul Tang kan Nederland alleen zijn zin krijgen als het alternatieven aandraagt. D66-Kamerlid Kees Verhoeven wil een hogere Nederlandse bijdrage aan de EU niet uitsluiten. Hij vindt de commissie nog te weinig ambitieus op het gebied van hervormingen.

Wil je meer lezen over Europa, neem dan een abonnement op Brussel Inside.

BEKIJK OOK;

Er gaat meer Nederlands geld naar Brussel

Nederlanders gaan meer betalen aan de EU. Dit is waarom

We moeten bloeden voor de EU

Telegraaf 02.05.2018 Nederland moet bloeden voor het gat in de Brusselse schatkist dat de Britten achterlaten. De EU-begroting stijgt, als het aan de Europese Commissie ligt, van ruim 1000 miljard euro naar een astronomische 1300 miljard, verdeeld over zeven jaar.

De begroting bestaat nu uit 1 procent van wat we met zijn allen verdienen in Europa. Dat moet 1,14 procent worden. Dit blijkt vandaag als de Commissie haar plannen presenteert voor de nieuwe Europese meerjarenbegroting (2021-2027). Door het Britse vertrek uit de EU valt er een jaarlijks gat van 13 miljard euro.

Hoe de rekening voor Nederland precies zal uitvallen, moet nog blijken. Duidelijk is in elk geval dat de Commissie een eind wil maken aan het systeem van vaste kortingen op de afdracht (1 miljard voor Nederland). Er wordt wel beloofd dat als een land hierdoor buitensporig veel moet afdragen, er een correctie mogelijk zal zijn.

De EU maakt werk van nieuwe prioriteiten, zoals de bewaking van de buitengrenzen. Het potje voor migratie en grensbewaking wordt bijna verdriedubbeld tot 30 miljard euro, waardoor veel geld naar Griekenland en Italië zal stromen. Nederland is daar warm voorstander van, want het pleit al langer voor een robuuste Europese grensbewaking.

BEKIJK OOK:

Voorstel wordt slikken voor Nederland

BEKIJK OOK:

Waarom Nederland meer moet betalen aan Brussel

LEES MEER OVER; begrotingen europese unie italie griekenland

Financier Europese Unie op een eerlijker manier

VK 01.05.2018 Vandaag presenteert de Europese Commissie haar voorstel voor de nieuwe meerjarenbegroting van de EU. Meteen daarna wordt in elke lidstaat de rekensom gemaakt: wat blijft er onder de streep over en moet er worden bijbetaald? Uiteraard is dit prijskaartje van groot belang, zeker in het geval van ons land, dat dubbel getroffen dreigt te worden door Brexit: naast economische schade dreigen we ook meer te moeten betalen.

Toch zou het verkeerd zijn alleen naar deze rekensom te kijken. Het veranderen van het huidige systeem, en dus een betere deal voor Nederland én voor Europa, vergt een inzet op meerdere fronten tegelijk.

Allereerst de manier waarop de Europese begroting wordt gefinancierd: is er een manier van financiering mogelijk buiten de nationale staatskas om, die de lasten op een eerlijke manier verdeelt?

Neem het toekomstige Europese systeem voor reizigers uit landen die geen visum hoeven aan te vragen, ETIAS, vergelijkbaar met het Amerikaanse ESTA-systeem. Wanneer dit systeem meer gaat opbrengen dan de operationele kosten, kan het verschil naar de Europese begroting. Waarom zou de zeven euro die een Chinese of Amerikaanse toerist betaalt voor aankomst op luchthaven Paris Charles de Gaulle in de Franse staatskas vloeien, terwijl diezelfde toerist nog andere EU-landen aandoet?

De verwachting is dat de Europese Commissie een aantal van dergelijke voorstellen doet, zoals het toekennen aan de EU-begroting van een deel van de opbrengst van het Europese emissiehandelssysteem voor CO2. Dankzij aangescherpte wetgeving, nodig om de klimaatdoelen van Parijs te halen, is de CO2-prijs meer dan verdubbeld. Is dat eenvoudigweg een nationale meevaller of financieren we er een deel van de EU-begroting mee, om zo de nationale contributie te kunnen verlagen?

Niet alle voorstellen zullen met gejuich ontvangen worden, in Den Haag noch in Brussel, maar deze fundamentele discussie moet gevoerd worden.

Daarnaast moet ook de berekening van de nationale contributie onder de loep. Landen als Spanje en Polen kennen inmiddels hoge groeicijfers. Het kan niet langer zo zijn dat een zeer beperkt aantal nettobetalers tegenover een grote groep ontvangers staat. Hoe beter het met sommige zuidelijke of oostelijke lidstaten gaat, hoe meer ook zij kunnen bijdragen aan de échte achterblijvers.

Een geloofwaardige organisatie kan bijsturen wanneer de inkomsten tegenvallen. Zo doen we dat thuis en zo zou een overheid dat ook moeten doen. Naar verwachting zal de Europese Commissie voorstellen om het Brexit-tekort voor de helft op te vangen door bezuinigingen, en voor de helft door nieuw geld. Het was geloofwaardiger geweest als de Commissie het tekort volledig zou opvangen door besparingen en ombuigingen. Om dan pas een discussie te starten over eventuele nieuwe taken voor de EU.

Want ook die zijn soms broodnodig. Bijvoorbeeld voor de bewaking van onze buitengrenzen. Er is inmiddels een kleine Europese kustwacht, maar de mankracht is beperkt en nog niet snel inzetbaar. Om onze buitengrenzen echt goed te kunnen bewaken zijn er meer mensen en materieel nodig. Dat kost geld, maar is effectiever dan niet voorbereid te zijn op een volgende migratiecrisis.

Tot slot dient de discussie, naast de hoogte ook over de kwaliteit van de uitgaven te gaan. De huidige structuurfondsen bijvoorbeeld lijken nog te veel op een blanco cheque aan de lidstaten. Dat moet anders.

Bovendien kan het niet zo zijn dat landen de spelregels van de Unie met de voeten treden, maar wel de hand blijven ophouden voor Europese financiering. Wanneer de rechtsstaat niet op orde is, dient de geldkraan dicht te gaan. Liever besteed ik onze beperkte middelen aan landen die echt hervormen, zich aan de afspraken houden en meewerken aan gemeenschappelijke oplossingen. Wat zij doen maakt ons immers allemaal sterker.

Ons land staat in Brussel te boek als zuinige rekenmeester. Daar is niks mee! Terecht dat de hand op de knip gaat zolang er niet aan een aantal basisvoorwaarden is voldaan. Om uiteindelijk tot een besluit te komen dat in het belang van ons land én van de EU is, moet de discussie over voorwaarden, eerlijke financiering en het vermijden van blanco cheques echter in de volle breedte gevoerd worden. Het startschot klinkt vandaag.

Esther de Lange is lid van het Europees Parlement (CDA) en vicevoorzitter van de EVP-fractie.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   MENS & MAATSCHAPPIJ   POLITIEK   OPINIE

Nederlandse EU-korting op het hakblok

Telegraaf 28.04.2018  Nederland moet ruimhartig de portemonnee trekken voor een nieuwe Europese meerjarenbegroting als het aan de Europese Commissie ligt. Behalve over een hogere afdracht woedt er achter de schermen nog een gevecht over behoud van de huidige korting die Nederland heeft bedongen.

In Brussel wordt koortsachtig gepuzzeld op de meerjarenbegroting (2021-2027). Aanstaande woensdag komt de Commissie met haar voorstel naar buiten. Duidelijk is dat het gat dat de Britten achterlaten (ongeveer 13 miljard euro per jaar), opgevuld moet worden. Maar Nederland behoort tot een zeer klein clubje landen dat niet meer wil betalen.

Het kabinet wil de huidige korting (nu bijna 1 miljard euro per jaar) linksom of rechtsom behouden, omdat Nederland anders te veel uit de pas gaat lopen met andere nettobetalers. Er is nog geen besluit genomen, benadrukken bronnen. Eurocommissaris Oettinger (Begroting) heeft echter aangegeven het liefst van de systematiek af te willen.

Achter de schermen is Nederland (samen met Zweden) nog de grootste dwarsligger, aangevuld met eveneens nettobetalers Denemarken en Oostenrijk. Premier Rutte heeft steeds betoogd dat het vertrek van de Britten moet leiden tot een lagere begroting. Vooral behoud van de korting is een gevoelig punt, maar ook modernisering van de begroting is prioriteit. Rutte belde afgelopen woensdag, vlak voordat hij in debat moest met de Kamer over de dividendbelasting, nog met Commissie-voorzitter Juncker over het EU-budget.

Bij de huidige meerjarenbegroting wordt 1 procent van alle gezamenlijke rijkdom van 28 landen afgedragen aan de EU. Volgens een nieuw voorstel zal dit voor 27 landen (zonder het VK dus) waarschijnlijk 1,13 tot 1,18 procent bedragen.

Belasting

Het Brexit-gat wordt opgevangen door voor de helft te snijden in de uitgaven en de andere helft wordt aangevuld met vers geld. Behalve nationale afdrachten zijn er meer manieren om de begroting te stutten. Winsten die nationale banken maken met het drukken van euro’s en winst van de ECB zouden op de grote hoop in Brussel moeten worden geveegd. Ook een Europese belasting op plastic is nadrukkelijk een optie.

De Commissie wil ook inzetten op het verbinden van voorwaarden op het gebied van naleving van de rechtsstaat aan het ontvangen van subsidies. Dit is met name relevant voor Centraal- en Oost-Europa, die miljarden ontvangen uit de landbouw- en ontwikkelingsfondsen, en het zorgt dan ook voor spanning tussen oost en west. In landen als Polen en Hongarije staat de rechtsstaat zwaar onder druk, zonder dat Brussel daar momenteel veel aan kan doen.

Ook door het koppelen van geld aan landen die bijvoorbeeld veel doen aan de opvang van vluchtelingen zal er geld verplaatst worden van Oost- naar Zuid-Europa.

De Commissie wil waarschijnlijk 6 procent minder uitgeven aan landbouw en regionale ontwikkeling. Tegelijkertijd is er geld nodig voor breed gedragen ambities – ook door Nederland gesteund – op het gebied van veiligheid en grensbewaking. Hoe alles definitief zal uitvallen moet begin volgende week duidelijk worden, waarna de plannen op woensdag worden gepresenteerd. De lidstaten moeten uiteindelijk allemaal instemmen, wat betekent dat de onderhandelingen zich lang (tot twee jaar) zullen voortslepen.

LEES MEER OVER; brexit  begrotingen europese unie (eu)

Overheidsschuld onder de Europese norm

AD 26.03.2018 De Nederlandse overheidsfinanciën voldoen voor het eerst sinds 2008 weer aan de Europese normen voor zowel tekort als schuld. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag.

De schuld eind vorig jaar bedroeg 416 miljard euro, oftewel 56,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp). In 2016 was dit nog 61,8 procent. Volgens Europese regels moet de schuld van eurolanden beneden de norm van 60 procent van het bbp liggen.

Het overheidssaldo kwam in 2017 uit op een overschot van 1,1 procent van het bbp. Vorig jaar nam de overheidsschuld met 18 miljard euro af. De schuld nam nog niet eerder in een jaar zo veel af, merkt het CBS daarbij op. De overheid behaalde een overschot van 8 miljard euro.

Niet alleen het overschot droeg bij aan de daling van de schuld. Ook de opbrengsten uit de verkoop van aandelen, zoals ABN AMRO en ASR, en de afwikkeling van derivatencontracten leverden de Staat ruim 8 miljard euro op voor schuldaflossing.

Regeringspartijen prijzen timing Rutte; oppositie teleurgesteld

NOS 02.03.2018 De regeringspartijen in de Tweede Kamer reageren positief op de speech van Rutte over de toekomst van de EU. VVD-Kamerlid Mulder vindt het goed dat Rutte een “pragmatische visie ferm uitdraagt”. Volgens Mulder wordt Europa geloofwaardiger door daadkracht en worden op die manier de zorgen van de bevolking weggenomen.

Kamerlid Omtzigt van coalitiepartner CDA zegt dat Rutte heeft gesproken als een Europees staatsman en dat hij “keurig binnen de lijntjes” van de afspraken in de coalitie is gebleven. Omtzigt prijst ook de timing van Rutte. Volgens hem is het goed dat hij aan belangrijke Europese leiders als Merkel en Macron duidelijk maakt wat volgens hem de voorwaarden zijn om Europa goed te laten functioneren.

Initiatief naar zich toe

Ook D66, van de regeringspartijen het meest Europees gezind, is tevreden. Kamerlid Verhoeven spreekt van een pro-Europese speech, waarmee Nederland op een goed moment laat zien wat het verwacht van de EU. Volgens Verhoeven is Rutte op sommige punten nog wat “zuinig”, en zijn de plannen inhoudelijk niet verrassend, maar trekt de premier het initiatief naar zich toe door met eigen voorstellen te komen.

ChristenUnie-voorman Segers vindt het goed dat Rutte heeft benadrukt dat de EU er is voor de lidstaten en voor de burgers en niet andersom. Ook volgens de ChristenUnie biedt Rutte “tegenwicht aan de as Parijs-Berlijn”.

Tekenen bij het kruisje

De oppositiepartijen zijn een stuk kritischer. Volgens de PVV is de speech van Rutte hypocriet. “De man die hamert op ‘afspraak is afspraak’ in de EU heeft in Nederland al zijn beloftes verbroken”, zegt Kamerlid Maijer. Zij denkt dat Rutte uiteindelijk zal “tekenen bij het kruisje richting federale eindbestemming”.

De SP prijst Rutte er wel voor dat hij het primaat van de lidstaten benadrukt. De partij is het er ook mee eens dat er geen extra geld naar de Europese begroting moet gaan. Maar Kamerlid Leijten vindt ook dat Rutte te veel hamert op het nog vrijer maken van de Europese markt en beschermingsconstructies wil opheffen. Volgens haar heeft hij te weinig aandacht besteed aan de rechten van werknemers.

Met veel bombarie aangekondigd

GroenLinks vindt de “met veel bombarie aangekondigde speech” tegenvallen. Volgens partijleider Klaver komen de uitspraken van Rutte neer op een samenvatting van wat Nederlandse ambtenaren in Brussel al langer naar voren brengen. “Bij Rutte draait de EU enkel om eigenbelang en geld verdienen.”

PvdA-leider Asscher hoopt dat de mensen die de speech in Berlijn hebben bijgewoond geen duur kaartje hebben gekocht. Ook volgens Asscher is het goed dat de premier het initiatief neemt, maar hij vindt het geen inhoudelijk sterk verhaal. De PvdA had ook graag gezien dat Rutte had aangegeven hoe de EU werknemers bescherming kan bieden.

BEKIJK OOK;

Rutte: toekomst Nederland ligt in EU, maar doelen moeten concreet zijn

Rutte blijft hameren op minder geld naar EU 

NU 02.03.2018 Premier Mark Rutte heeft in een toespraak over de Europese Unie (EU) nogmaals benadrukt dat hij niet wil dat Nederland meer gaat betalen aan de Europese begroting. Ook niet nu er een gat op de begroting achterblijft met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk.

“We moeten niet meer gaan betalen, maar betere resultaten halen met een kleiner budget”, zei Rutte vrijdag.

Het lijkt er juist op dat er meer geld nodig is nu het Verenigd Koninkrijk de EU gaat verlaten. De Britten waren nettobetalers en laten volgens een schatting van de Europese Commissie een gat achter van ongeveer 13 miljard euro per jaar.

Ook Nederland betaalt aan de EU, maar Rutte vindt dat te verdedigen omdat we er veiligheid en welvaart voor terugkrijgen.

De premier heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij wil dat Nederland minder gaat betalen aan Europa.

Er wordt momenteel in Brussel druk onderhandeld over de EU-begroting tussen 2021 en 2027. Nu de kaders voor de afdrachten worden vastgesteld, kunnen de lidstaten hun invloed nog laten gelden. Een definitief besluit zal waarschijnlijk pas in 2020 vallen.

WK

Rutte liet onlangs aan de Tweede Kamer weten dat hij de begroting wil moderniseren. Dat betekent minder geld naar landbouwbeleid en fondsen voor armere regio’s. In plaats daarvan zou de EU meer geld moeten reserveren voor zaken als grensbewaking, defensie en klimaat, vindt de premier.

Ook pleit hij voor een sterkere euro, maar dat alles mag niet leiden tot meer politieke samenwerking. Landen moeten hun eigen identiteit behouden.

“Dat het Nederlands elftal ontbreekt op het komende wereldkampioenschap voetbal kan geen reden zijn om te pleiten voor een Europees elftal op het WK in 2022. We gaan er als Nederland gewoon voor zorgen dat we er zelf weer bij zijn”, aldus Rutte.

Een Europees Monetair Fonds (EMF), gestoeld op de internationale variant, behoort daarin wel tot de mogelijkheden. Zo’n instituut moet aan noodlijdende EU-landen geld kunnen lenen, maar alleen als dat een laatste redmiddel is. Lidstaten moeten hun zaken eerst zelf op orde proberen te krijgen.

De aansturing van het EMF moet wat Rutte betreft bij de lidstaten liggen en niet bij Europese Commissie, verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van de EU.

Geen verrassing

De premier hield zijn toespraak in Berlijn voor de Bertelsmann Stiftung, een onafhankelijke Duitse denktank gericht op internationale en maatschappelijke thema’s.

Er werd lang uitgekeken naar de toespraak, maar Ruttes ideeën over Europa blijven dezelfde: meer welvaart, veiligheid, en sterke euro en een gezamenlijke aanpak voor zaken als migratie en klimaat..

Ook moeten financiële risico’s tussen landen niet worden gedeeld, lidstaten moeten zelf orde op zaken stellen door de schulden te verlagen en de economie te hervormen daar waar nodig.

De verschillen tussen de Europese landen, met name die tussen noord en zuid, werden pijnlijk duidelijk tijdens de eurocrisis. Griekenland, Spanje en Portugal moesten met miljardenleningen uit de noodfondsen worden gered.

Rutte is wel voorstander van de Europese bankenunie waarbij de aandeelhouders in plaats van belastingbetalers moeten bloeden als een financiële instelling  omvalt.

Afspraak is afspraak

Rutte vindt het belangrijk dat in Europa het principe “afspraak is afspraak” geldt. Als beloftes niet worden nagekomen, brokkelt het draagvlak voor de EU binnen de lidstaten af. Ook pleit hij voor het verder aanscherpen van de diensten- en digitale markt. Er zijn volgens Rutte vijfduizend beschermde beroepen binnen de EU, dat vindt hij te gortig en zorgt alleen maar voor economische obstakels.

Hetzelfde geldt voor de digitale markt. Ondernemers moeten veel gemakkelijker hun producten via internet binnen de EU kunnen verkopen. Tegelijkertijd moeten de rechten van werknemers worden beschermd. Rutte: “Een Nederlandse loodgieter mag niet zijn verliezen aan een loodgieter uit Polen die onder het minimumloon werkt. Tegelijkertijd heeft die Pool recht op een goed salaris.”

Tot slot maakte de premier zich zorgen over het afbrokkelende draagvlak voor de EU, Europagezinde politieke partijen staan steeds meer onder druk.

Maar ook dat is weer te ondervangen door resultaten te bieden en geen dingen beloven die je niet kunt waarmaken. “Loze beloften zorgen niet voor banen”, aldus Rutte.

Lees meer over: Mark Rutte EU-begroting Europese Unie

Strenge Rutte: Afspraak is afspraak binnen EU

AD 02.03.2018 Mark Rutte heeft in zijn langverwachte speech over de EU uitgehaald naar lidstaten die afspraken niet nakomen. ,,Europa is geen keuzemenu,’’ zei Rutte.

Bij de verdeling van vluchtelingen en het financieel beheer in eigen land laten lidstaten het afweten, vindt Rutte. ,,Steeds vaker lijkt het dat lidstaten vinden dat afspraken terzijde kunnen worden geschoven als het nationaal even tegenzit. Wel de lusten, niet de lasten. Maar afspraak is afspraak. Solidariteit vergt verantwoordelijkheid.”

Waar Rutte doorgaans wars is van het delen van zijn visie, zette hij in de Duitse hoofdstad zijn kijk op de toekomst van Europa uiteen. Hij is streng op de tekortkomingen van de EU als instituut, omdat hij niet naar een federale Unie wil. Die vrees leeft bij lidstaten, omdat Duitsland en Frankrijk verdere Europese samenwerking aanjagen.  Wel onderlijnde Rutte dat ‘wij inderdaad ook verder willen met Europa’.

De rode lijn was dat de EU niet moet blijven uitdijen, maar met concrete maatregelen moet komen die geen ‘reus’ van een instituut creëren in Brussel, maar er is om de lidstaten te dienen.

Rutte hamerde er verder op dat lidstaten niet hun eigen identiteit hoeven op te geven. ,,Dat het Nederlands elftal ontbreekt op het komende wereldkampioenschap voetbal kan geen reden zijn om te pleiten voor een Europees elftal op het WK in 2022. We gaan er als Nederland gewoon voor zorgen dat we er zelf weer bij zijn.’’

Toch was Rutte vooral streng voor mede-lidstaten. Hij herhaalde dat landen hun eigen financiën op orde moeten brengen en pas bij de EU kunnen aankloppen als ‘laatste redding’.  ,,We mogen niet toestaan dat landen hun economie niet moderniseren.” Anders, zegt Rutte, verliest de EU de steun van de burger.

Hij herhaalde overigens dat hij niet wil dat Nederland meer gaat betalen aan de Europese begroting als er een gat op de begroting komt door het vertrek van het Verenigd Koninkrijk.

Rutte wil niets weten van een Europees leger. Wel ziet hij bijvoorbeeld iets in het samen inkopen van materieel. Ook wil Rutte dat de EU voor 2030 een CO2-reductie van 55 procent afspreekt, iets dat de Duitsers overigens ook willen.

Hij onderstreepte dat landen in Oost-Europa moeten meewerken aan het herverdelen van vluchtelingen over alle lidstaten. ,,Niet alle landen zijn bereid hun deel te dragen, maar solidariteit is geen eenrichtingverkeer.”

Strategisch doel

De speech van Rutte dient een strategisch doel. De Duitsers willen met de Fransen verdergaande samenwerking binnen de EU. Als Merkels regering dit weekeinde definitief kan starten (de SPD moet nog groen licht geven), zou die grootmacht wel eens de voet op het gaspedaal willen drukken. Met haar nieuwe maatje Macron zou Merkel dan op het gebied van klimaat, migratie, veiligheid en de euro flink wat Brussels beleid willen maken.

Rutte is daarin terughoudender. En omdat hij inmiddels een van de langstzittende premiers van Europa is, bindt hij met zijn conservatievere geluid ineens Oost-Europese landen aan zich. Zij zijn ook gereserveerd over een actievere EU.

Voor Rutte is het laveren als het gaat over de EU. In zijn eigen coalitie wil D66 dat Europa méér gaat doen, terwijl het CDA terughoudend is. Bovendien weet de premier dat er veel verzet is tegen de EU onder Nederlanders; en anders herinneren PVV en Forum voor Democratie hem daar wel aan.

Video afspelen

Rutte: toekomst Nederland ligt in Europa

Rutte: toekomst Nederland ligt in EU, maar doelen moeten concreet zijn

NOS 02.03.2018 De toekomst van Nederland ligt in de EU, zolang die EU maar heel concrete projecten aanpakt. Dat heeft premier Rutte gezegd in zijn Europa-speech in Berlijn. Rutte wil dat de EU zich de komende jaren inzet voor veiligheid en stabiliteit. “Het is volstrekt duidelijk dat geen enkele lidstaat deze ontwikkelingen alleen het hoofd kan bieden. Onveiligheid en instabiliteit zijn veelkoppige monsters. Onze eensgezindheid is het beste wapen hiertegen.”

Op een steenworp afstand van de Rijksdag wilde Rutte laten zien dat hij wel degelijk vooruit wil met de Europese Unie. In Brussel leerden ze hem de afgelopen jaren vooral kennen als de man die – in zijn eigen woorden – het Nederlandse belang op één, twee en drie had staan. Maar Rutte heeft wel degelijk een visie op de toekomst van de EU, al moet die wat hem betreft vooral heel concreet zijn.

“Hoogdravende visies leveren geen banen en veiligheid op. Geschreeuw op de flanken ook niet. Alleen hard werken doet dat. Stap voor stap, Schritt für Schritt.”

Pro-Europese boodschap

Rutte sprak in het Engels om een internationaal publiek aan te spreken. Op de eerste rijen zaten veel Duitsland-ambassadeurs uit de Europese Unie. Ze hoorden een pro-Europese boodschap.

“We zien overal in Europa partijen opstaan die het grote belang van de Europese samenwerking simpelweg ontkennen. Daarover klagen heeft geen zin. Het enige dat we ertegenover kunnen zetten, zijn resultaten.”

Premier Rutte bij zijn toespraak in Berlijn AFP

Daarvoor heeft Rutte een aantal plannen, al is geen van die plannen helemaal nieuw. Zo is hij ervoor dat de EU meer afspraken maakt op militair terrein, zonder de NAVO in de weg te zitten. “Nederland wil dat alle landen zo snel mogelijk militaire transporten toestemming geven om de landsgrenzen te passeren.”

Asielbeleid

Het asielbeleid is een van de andere speerpunten van Rutte. Op dat terrein liggen de opvattingen van Oost- en West-Europa ver uiteen. Rutte wil asielzoekers over Europa herverdelen, veel Oost-Europese landen willen daar niets van weten. “Daar maak ik mij zorgen over. Niet alle landen zijn bereid hun deel te dragen, maar solidariteit is geen eenrichtingsverkeer.”

De Duitse bondskanselier Merkel zal het met instemming aanhoren, zij denkt er precies zo over. Maar Merkel en Rutte zijn het zeker niet over alles eens. Zo willen Duitsland en Frankrijk de eurozone versterken, met meer geld en een Europees noodfonds.

Zo’n Europees noodfonds ziet Rutte nog wel zitten, maar wel alleen als allerlaatste optie. Landen moeten ervoor zorgen dat ze hun schulden wegwerken, zodat ze zelf altijd op de financiële markten kunnen lenen, als de nood aan de man is. “Mijn overtuiging is dat we 19 nationale schokabsorptiefondsen in de eurozone nodig hebben.”

Straffen

Rutte pleitte ervoor om problemen binnen de lidstaten niet af te wentelen op de rest van de Europese Unie. “Dat het Nederlands elftal ontbreekt op het komende WK voetbal kan geen reden zijn om te pleiten voor een Europees elftal op het volgende WK. We gaan er als Nederland gewoon zelf voor zorgen dat we er weer bij zijn in 2022.”

Als landen niet hun eigen zaakjes op orde krijgen, wil Rutte dat Brussel ze ook kan straffen. Hij vindt de subsidies die vooral Zuid- en Oost-Europese landen krijgen niet vanzelfsprekend. Als landen zich niet aan de economische EU-afspraken houden, moeten die subsidies ook kunnen worden ingetrokken. “Onze oerbelofte is: afspraak is afspraak.”

Maar de overkoepelende boodschap is positief. Rutte wil, samen met Merkel en Macron, verder bouwen aan de EU. “Het nieuwe Duitse regeerakkoord bevat 302 keer de termen EU of Europa. Het is dus een understatement om te zeggen dat de toekomst van het Europese project de gemoederen nogal bezig houdt.”

En Duitsland staat daarin niet alleen zegt Rutte. “Wij willen inderdaad ook verder met Europa.”

BEKIJK OOK

Gaat premier Rutte vandaag de EU de liefde verklaren?

Regeringspartijen prijzen timing Rutte; oppositie teleurgesteld

Gaat premier Rutte vandaag de EU de liefde verklaren?

NOS 02.03.2018 Het is dé hippe manier van politiek bedrijven geworden; je zoekt een mooi podium en houdt een bevlogen speech. Trump doet het, Macron doet het vaak, May doet de brexit-onderhandelingen via speeches en nu gaat premier Rutte het doen.

Hij houdt vandaag om 13.30 uur een speech in Berlijn met zijn visie op de toekomst van de EU. Hij wil aan de rest van Europa uitleggen dat Nederland kritisch is over méér Europese samenwerking, maar hij wil ook diezelfde samenwerking omarmen als een zegen voor Nederland.

Een van de belangrijkste politieke adviseurs van de Duitse bondskanselier Merkel was glashelder vorige week in Brussel: “Wij gaan niets doen met de Fransen zonder dat met de Nederlanders te bespreken.” Het is een hoopvolle belofte voor premier Rutte die probeert invloed uit te oefenen op de besluitvorming binnen de EU. “Maar in die Duitse belofte zit ook direct een waarschuwing.

Dan moet Nederland wel wat meer leiderschap gaan tonen. Het is niet altijd goed voor je populariteit om het op te nemen voor de EU, maar soms moet je als politicus doen wat verstandig is.” De Duitsers zullen hopen dat hij die toon vandaag aanslaat in zijn toespraak.

Belangrijke timing

De Duitsers zijn van plan om, samen met de Fransen, de EU nieuw leven in te blazen. De Europese leiders lopen daarom top na top af om de EU te hervormen op het vlak van de euro, klimaat, migratie en veiligheid. Om die ambities kracht bij te zetten vinden Merkel en Macron dat de begroting van de EU de komende jaren flink kan worden opgeschroefd. Het Nederlandse kabinet is behoudender op deze thema’s en Rutte zal het podium van vandaag gebruiken om al die ambities iets te temperen.

Maar hij zal ook niet de boze Nederlander willen zijn. Overal ‘nee’ tegen zeggen heeft geen zin, hij zal een plek aan tafel moeten bevechten door constructief mee te denken aan dit nieuwe Europa.

Een belangrijk deel van de boodschap van Rutte zit hem in de timing. De Duitsers hebben bijna hun nieuwe kabinet rond, dit is dus het moment dat de EU gas gaat geven. Rutte houdt zijn toespraak midden in het centrum van Berlijn, het hart van de Duitse macht. Hij spreekt daar bij de Bertelsmann Stichting, een chique club met een Nederlandse voorzitter, voormalig minister Aart-Jan de Geus. Maar de boodschap moet niet in Duitsland alleen aankomen, hij zal daarom in het Engels spreken met in de zaal de ambassadeurs van alle EU-lidstaten, want de boodschap moet in heel Europa aankomen.

Europa luistert naar ons

De EU-landen zullen naar Rutte luisteren. We zijn klein in de EU, maar in de komende onderhandelingen niet onbelangrijk. Rutte is inmiddels een van de langstzittende premiers en heeft in Brussel een staat van dienst opgebouwd. Hij is de informele leider van de liberale landen in de EU, inmiddels zijn er zeven kleinere EU-landen die ook liberale premiers hebben en vaak als één blok optreden. Daarnaast is Nederland door de grote economie een van de grootste betalers in de EU, ze hebben daardoor invloed op de discussies over de euro en de toekomstige begroting.

Een klein nadeel: ook de Britse premier May klimt vandaag op een podium voor haar langverwachte brexit-speech. Volgens velen in Brussel is die speech veel spannender en belangrijker dan die van onze premier. De brexit-onderhandelingen lopen moeizaam en een nieuwe crisis dreigt.

Rutte spreekt vandaag Europa toe, maar hij moet nog maar hopen dat Europa ook tijd heeft om te luisteren.

Timmermans: ‘Euroscepsis is gezond, eurofobie niet’

Elsevier 26.02.2018 Euroscepsis is goed voor de Europese Unie, maar aan eurofobie hebben we niets. Dat zegt vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans dinsdag tijdens een debat. De rechterhand van voorzitter Jean-Claude Juncker trekt België in om meer burgers bij de Europese Unie te betrekken.

Timmermans deed zijn uitspraak in Leuven, tijdens een debat met de premier van Vlaanderen, Geert Bourgeois. Het idee van Timmermans is om zogeheten Burgerdialogen op te zetten, waarin hij in gesprek gaat met Europese burgers. Zo blijft hij op de hoogte van hun zorgen.  Dertig heeft hij er gehouden, er zijn er in totaal 500 gepland. Dat meldt de Belgische televisiezender VRT.

Timmermans: ‘Euroscepsis is gezond, eurofobie niet’

Volgens Timmermans is scepsis een gezonde eigenschap van burgers. ‘Euroscepsis gezond, en houdt ons scherp. Met eurofobie kan ik niets.’ Ook een blind geloof in de EU is volgens Timmermans geen gezonde houding.

Timmermans zei ook dat hij streeft naar een toetreding van de landen op de westelijke Balkan, maar hij wil nog geen datum noemen: ‘Dat worden al gauw deadlines, en dan wordt er gegoocheld met de toetredingscriteria.’ Opmerkelijk: zondag stelde Juncker het jaar 2025 in het vooruitzicht als datum voor toetreding.

    Afbeelding weergeven op Twitter  Jan Buysse@JanVLEVA

Euroscepsis is gezonde levenshouding, in tegenstelling tot Eurofobie of een blind geloof in de EU, aldus @TimmermansEU tijdens #burgerdialoog #eudialogues  18:01 – 26 feb. 2018

Vragen over Catalonië

Rutte moet durven de dictaten van Berlijn en Parijs voor Europa te vetoën, schrijft Syp Wynia

Timmermans botste met de Vlaamse premier over het onafhankelijkheidsreferendum van Catalonië. De Catalanen hielden in september vorig jaar een referendum over de vraag of Catalonië zich moest afscheiden van Spanje.

Volgens Timmermans is zoiets illegaal. In Vlaanderen zijn het referendum en de nasleep daarvan nauwlettend gevolgd. Ook onder een deel van de Vlaamse bevolking leeft de wens om onafhankelijkheid.

Bourgeois roept de Europese Commissie op om de Catalaanse democratie ‘te herstellen’. Hij doelde op het lot van de Catalaanse leider Carles Puigdemont, die in België verblijft. Puigdemont wordt vervolgd zodra hij een voet over de Spaanse grens zet. Hem hangt dertig jaar cel boven het hoofd wegens rebellie. De Europese Commissie schaarde zich achter de Spaanse regering van premier Mariano Rajoy.

   Geert Bourgeois@GeertBourgeois

“Meer dan tijd dat de Europese Commissie actie onderneemt om de Catalaanse democratie te herstellen” #EUdialogues

17:52 – 26 feb. 2018 · Louvain, Belgium

  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

23.02.2018

Nederland op EU-top onder druk om meer geld af te dragen VK 23.02.2018

Rutte spreekt nog geen veto uit na eerste gesprekken over EU-budget NOS 23.02.2018

Rutte belooft niks over extra EU-afdracht Telegraaf 23.02.2018

De zuinigen (en Nederland) liggen dwars op EU-top NOS 23.02.2018

Nederlandse korting niet heilig voor Rutte, afdracht mag niet omhoog AD 23.02.2018

Belofte begroting blijkt boterzacht Telegraaf 23.02.2018

22.02.2018

D66: Mogelijk toch meer Nederlands geld naar EU  Elsevier 22.02.2018

Nederlanders gaan meer betalen aan de EU. Dit is waarom NOS 22.02.2018

Rutte wil geen extra geld voor Europa, maar weigert te beloven dat de EU-begroting niet zal stijgen VK 22.02.2018

‘Extra geld naar EU is niet uit te sluiten’ Telegraaf 22.02.2018

D66: extra geld naar Brussel niet uitgesloten NOS 22.02.2018

Rutte moet hard onderhandelen voor sobere EU-begroting AD 22.02.2018

Nu al ruzie om EU-geld Telegraaf 22.02.2018

Premier Mark Rutte is geen EU-fan

21.02.2018 – Premier Mark Rutte is geen EU-fan

Rutte is en blijft geen EU-fan: geen extra bijdrage aan EU-begroting, zal hij in ‘grote Europatoespraak’ verkondigen VK 21.02.2018

Rutte wil minder geld voor EU-begroting, maar doet geen beloftes NU 22.02.2018

‘Geen cent erbij voor EU!’ Telegraaf 21.02.2018

EU-begroting: hakken in het zand Telegraaf 21.02.2018

EU wil nóg meer van uw geld: ‘Zakkenrollers zijn het’ Telegraaf 21.02.2018

EU wil nog meer van u: megalomane begroting afgewenteld op burger Telegraaf 21.02.2018

Hoe Mark Rutte moet onderhandelen in Brussel Elsevier 21.02.2018

Rutte geeft in brief naar Kamer weinig prijs over zijn Europa-speech AD 21.02.2018

Rutte wil met Europa-rede meer steun krijgen AD 21.02.2018

Kamer: hoog tijd dat Rutte onthult wat hij echt van EU vindt

Elsevier 20.02.2018 Premier Mark Rutte doet volgende week vrijdag tijdens een toespraak in Berlijn uit de doeken hoe de Europese Unie van de toekomst er volgens hem uit moet zijn. De Tweede Kamer wil vooraf van hem weten wat hij gaat zeggen tijdens die toespraak.

Volgens PvdA-leider Lodewijk Asscher en de rest van de linkse oppositie is het hoog tijd dat Rutte zijn visie op Europa eens ontvouwt, en ook regeringspartijen CDA en D66 zijn ‘heel benieuwd’.

Rutte schuwt het ‘grote verhaal’, vindt Asscher

Volgens Asscher schuwt Rutte doorgaans het ‘grote verhaal’, of geeft hij daar zelfs op af onder het motto: ‘voor visie moet je naar de oogarts’. Maar de premier is inmiddels een van de langstzittende EU-regeringsleiders en wordt steeds vaker gevraagd naar zijn ideeën over de Unie.

Rutte zoekt nieuwe Europese vrienden
Lees de analyse van Jelte Wiersma

De premier moet voor donderdag een samenvatting van zijn toespraak naar ede Kamer sturen. De Kamer wil hem daar dan donderdag over aan de tand voelen. Rutte is dan toch al in de Kamer aanwezig om over de aanstaande EU-top te spreken.

De premier spreekt in Berlijn over de Europese samenwerking en zal het daarbij ook over de rol van Nederland hebben. Hij is uitgenodigd door de Bertelsmann Stiftung, een stichting die de meerderheid van het grote Bertelsmann-mediaconcern in bezit heeft.

Rutte pleitte vorig jaar voor ‘realistischer en minder eurofiel’ EU

Vorig jaar maart zei Rutte tijdens een verkiezingsdebat in theater Carré dat de EU ‘realistischer en minder eurofiel’ wordt. Het werd hem destijds verweten dat hij ‘zich in Den Haag als PVV’er opstelt, en in Brussel een D66’er is’. Rutte zei toen voor een sterker Europa te pleiten, maar tegen ‘meer Europa’ te zijn.

Dat ging toen de goede kant op volgens de premier: ‘Je merkt echt, bijvoorbeeld aan de plannen die van de Europese Commissie komen, dat Brussel zelf een stuk realistischer en minder eurofiel wordt ten opzichte van het verleden.’

Hij pleitte voor minder bemoeienis vanuit Brussel: ‘Ja, ik ben helemaal niet zo van de ‘Verenigde Staten van Europa’. De premier zag de ideale EU eerder als een vereniging van landen die zich richt op veiligheid, het creëren van banen en het beteugelen van immigratie. Het moet volgende week in Berlijn blijken of Rutte er nog altijd dezelfde visie op nahoudt.

Elif Isitman

 

Advertenties

februari 23, 2018 Posted by | 2e kamer, EU, euro, europa | , , | Reacties staat uit voor Het vertrouwen in de Euro – deel 2

Tot ziens maar weer Minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra VVD

Beste mensen, ik denk dat ik maar opstap !!

Nou !!  … dag hoor !!

Minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra (VVD) treedt af. De ambitieuze politicus Halbe Zijlstra die één anekdote te veel vertelde, was jarenlang de geliefde en onverschrokken rechtsbuiten van de VVD. Zijn poging om zich opnieuw uit te vinden als opperdiplomaat strandde door een leugen: hij trad af als minister van Buitenlandse Zaken.  Dat maakte hij dinsdag 13.02.2018  bekend aan het begin van het debat waarin hij zich moest verantwoorden voor de leugen over zijn ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin.

‘Ik had graag gezien dat mijn ministerschap anders was verlopen,’ aldus een zichtbaar geëmotioneerde Zijlstra. ‘Om het ambt van minister van Buitenlandse Zaken niet te belasten zie ik geen andere optie dan vandaag mijn ontslag aan te bieden aan de koning. Ik doe dat met spijt in mijn hart.’

AD 14.02.2018

Zijlstra is de eerste bewindspersoon van het derde kabinet van premier Mark Rutte (VVD) die opstapt. ‘Dit was het na elf jaar. Ik ben dankbaar dat ik het land zo lang heb mogen dienen. Het is jammer dat het op deze manier eindigt.’ Zijlstra voegde eraan toe dat hij zichzelf niet ziet terugkeren in de politiek.

Hoe moet ik dit nu mijn moedertje uitleggen Mark ???

Opstappen was eigen besluit

Zijlstra zei de beslissing om op te stappen dinsdagochtend te hebben genomen en dat het zijn eigen besluit is. ‘Ik ben van mening dat er te veel twijfel is over het verhaal dat ik verteld heb,’ aldus Zijlstra. Hij benadrukte dat hij er, hoewel hij niet bij de bijeenkomst met Poetin was, ‘volledig’ achter blijft staan. Hij hoopt dat de komende tijd alsnog blijkt dat hij gelijk heeft gehad.

Het bezoek dat Zijlstra deze week zou brengen aan zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in Moskou is afgezegd.

Zijlstra gaf dit weekeinde toe te hebben gelogen over zijn aanwezigheid bij een bijeenkomst met Poetin in 2006. De anekdotes daarover had hij van oud-topman van Shell Jeroen van der Veer overgenomen, die wel bij de bijeenkomst was. 

Gebruikte verzonnen ontmoeting met Poetin

In mei 2016 hield Zijlstra een toespraak over de gevaren van een breuk met Rusland. Daarin gebruikte hij de verzonnen ontmoeting met Poetin. ‘Ik was begin 2006 aanwezig in de datsja van Vladimir Poetin,’ zei hij. ‘Ik was medewerker (van Shell – red.). Ik was weggestopt achter in het zaaltje waarin het plaatsvond. Maar ik kon heel goed horen wat het antwoord van Vladimir Poetin was op de vraag wat hij verstond onder Groot Rusland. Want Groot Rusland is waar hij naar terug wil. En zijn antwoord was: dat is Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en de Baltische Staten. En Kazachstan was nice to have.’

AD 12.06.2018

AD 12.06.2018

Nadat zijn leugen uitkwam, ging Zijlstra diep door het stof, maar bleef hij aanvankelijk wel achter de inhoud van zijn boodschap staan. Dit omdat die boodschap volgens hem ‘geopolitiek’ van groot belang was. Hij vond dat hij de inhoud van Poetins toespraak wel naar buiten moest brengen. Maandagavond bleek dat Zijlstra Van der Veers woorden verkeerd had geïnterpreteerd. Volgens Van der Veer had Zijlstra Poetins uitspraken aangedikt en omgevormd tot geopolitiek dreigende taal.

Wat heb ik nou weer gedaan ??

Partijen tevreden over besluit Zijlstra

Premier Mark Rutte snapt het besluit van Zijlstra. ‘Ik snapte zijn afweging. Het is zijn besluit.’ Hij noemde het geen verkeerde inschatting om, toen de kwestie naar buiten kwam, pal achter Zijlstra te gaan staan: ‘Je mag niet liegen, dat is een zonde. Maar ik vond het in deze kwestie geen doodzonde.’

Klaas Dijkhoff, fractieleider van de VVD: ‘Ik respecteer het. Aan internationale tafels zitten een hele hoop lui voor wie dit kinderspel is, maar in onze morele standaard denk ik dat hij het goed verwoord heeft over het verschil tussen je eigen positie en het ambt dat je wilt uitstralen.’

Lodewijk Asscher, fractieleider van de PvdA, is tevreden over Zijlstra’s besluit. ‘Ik vind het een heel verstandig besluit en ik denk dat hij het ook goed onder woorden heeft gebracht. Ik denk dat de uitkomst van het debat geen andere had kunnen zijn.’

Buitenlandwoordvoerder Bram van Ojik van GroenLinks: ‘Ik vond de toespraak waarmee Halbe Zijlstra afscheid nam indrukwekkend, maar ik had ook graag een debat met hem gevoerd. Ik denk overigens niet dat de uitkomst van dat debat anders had kunnen zijn dan nu. Ik heb steeds gezegd: ik zie niet in hoe hij nog geloofwaardig zou kunnen functioneren als minister van Buitenlandse Zaken. Als je geloofwaardigheid zo in het geding is, is het moeilijk om door te gaan.’

Gert-Jan Segers, fractieleider van de ChristenUnie: ‘Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken heeft zelf besloten dat hij moest opstappen. Hij is niet door de regeringscoalitie onder druk gezet. Ik had graag het debat met hem nog gevoerd. Maar ik heb veel respect voor de manier waarop hij hier in de Kamer zijn verklaring heeft afgelegd en voor het finale oordeel dat hij over zichzelf heeft geveld. In het weekend werd duidelijk dat Zijlstra problemen zou krijgen met zijn geloofwaardigheid. Daarover is wel gepraat, maar vooral buiten de coalitie.’

Thierry Baudet, fractieleider van Forum voor Democratie: ‘Volstrekt terecht. Het is niet alleen Zijlstra geweest, maar het is ook de minister-president die ontzettend veel schade voor Nederland en voor de democratie had kunnen voorkomen door resoluut op te treden. Zijlstra heeft zelf gezegd dat Rutte het al langere tijd wist. Dan had Rutte hierop moeten anticiperen en niet langer moeten wachten.’

Beste Mark, moet ik nou echt oprutte ???

Onmogelijke opgave in debat

Het ziet er slecht uit voor minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra (VVD). Na zijn leugen over de Russische president Vladimir Poetin lijken zijn dagen geteld. Zijn poging tot ‘bronbescherming’ maakt de zaak alleen maar erger. De oppositie oordeelt vernietigend: ‘Hij wilde gewoon interessant doen.’

Maandag onthulde Halbe Zijlstra in een pijnlijk interview met de Volkskrant dat hij jarenlang had gelogen over een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin. Zijlstra beweerde dat hij in 2006 aanwezig was op een bijeenkomst in een Russisch buitenhuis, waar Poetin sprak over Russische expansie. Maar Zijlstra was daar niet bij.

Dinsdag is duidelijk geworden dat Zijlstra’s uitspraken nog veel verder bezijden de waarheid zijn. Jeroen van der Veer, destijds topman van Shell, was in 2006 wel op bezoek bij Poetin. Hij verklaarde tegen de Volkskrant dat Zijlstra de uitspraken van Poetin verkeerd heeft uitgelegd. Een tweede uitglijder, die voor de minister van Buitenlandse Zaken uitermate pijnlijk is: maandag benadrukte hij nog dat ‘de inhoud van het verhaal niet ter discussie staat’.

‘Bronbescherming’ van Halbe Zijlstra liet te wensen over

In mei 2016 speechte Zijlstra op een VVD-congres over de gevaren van een breuk met Rusland. Daarin gebruikte hij zijn fictieve ontmoeting met Poetin als argument. ‘Ik was begin 2006 aanwezig in de datsja van Vladimir Poetin. Ik was medewerker (van Shell, red.). Ik was weggestopt achterin het zaaltje waarin het plaatsvond. Maar ik kon heel goed horen wat het antwoord van Vladimir Poetin was op de vraag wat hij verstond onder Groot Rusland. Want Groot Rusland is waar hij naar terug wil. En zijn antwoord was: dat is Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en de Baltische Staten. En Kazachstan was nice to have.’

Zijlstra beweerde dat hij over zijn rol op deze bijeenkomst had gelogen, om ‘zijn bron te beschermen’ die hem over de uitspraken van Poetin zou hebben verteld. Over de vraag wie de bron van Zijlstra was, werd maandag uitgebreid gespeculeerd. Een dag later bleek de bron Jeroen van der Veer zelf te zijn. Tegen de Volkskrant zegt de oud-topman van Shell dat Zijlstra Poetins uitspraken verkeerd heeft weergegeven.

Volgens van der Veer was de uitspraak van Poetin feitelijk bedoeld: ‘Historisch gezien is Groot-Rusland veel groter dan het huidige Rusland.’ Ook vindt Van der Veer dat zijn woorden uit hun verband zijn gerukt: ‘Hoe ik de specifieke landen destijds aan Zijlstra heb verteld, herinner ik mij niet. Maar de term nice to have is geen zegswijze van mij.’ De verklaring die Zijlstra voor zijn leugen gaf, het beschermen van zijn bron, snijdt dan ook geen hout.

‘Zijlstra stond met heel veel nullen achter’

Vanmiddag moet minister Zijlstra zich in de Tweede Kamer verantwoorden. De Kamer heeft 109 vragen die hij moet beantwoorden. PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen zei maandag dat er van Zijlstra’s geloofwaardigheid ‘niet zo veel over is’. ‘Niet alleen voor Zijlstra is dit niet goed,’ zegt Ploumen tegen Radio 1, ‘maar ook voor Nederland.’ Ze noemde de flater van Zijlstra ‘heel slecht voor het Nederlands belang,’ met name inzake het MH17-dossier: ‘Zijlstra staat met heel veel nullen achter.’

En toen ?? aldus Vladimir Poetin

Acht Nederlanders die Poetin wel ontmoetten 

GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik zei maandag in actualiteitenprogramma Nieuwsuur: ‘Hoe kan iemand zoiets ongelooflijk stoms doen?’ Opmerkelijk, want Van Ojik vond voorheen dat Zijlstra een goede minister was. Het feit dat Zijlstra bij zijn benoeming werd aangeprezen omdat hij bij Poetin was geweest, helpt nu zijn zaak niet. ‘De minister wilde graag interessant doen.’

  Nieuwsuur  ✔@Nieuwsuur

“Kan Zijlstra in de toekomst nog geloofwaardig en effectief functioneren als minister van Buitenlandse Zaken? Ik zie dat eerlijk gezegd niet. Dit kan elk moment tegen ‘m worden gebruikt”, zegt @BramvanOjikGL.  22:41 – 12 feb. 2018

Mocht Zijlstra vandaag opstappen, dan kan hij wel de Tweede Kamer in. Bij de verkiezingen op 15 maart 2017 was hij derde op de VVD-lijst.

Zijlstra dikte mijn woorden aan

Minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra heeft de uitspraken van de Russische president Vladimir Poetin over Groot-Rusland aangedikt en omgevormd tot geopolitiek dreigende taal. Volgens voormalig Shell-topman Jeroen van der Veer was hij degene die bij Poetin was en heeft Zijlstra zijn woorden ‘verkeerd geïnterpreteerd’.

Van der Veer bevestigt tegenover de Volkskrant dat hij de bron is op wiens verhaal Zijlstra zijn gewraakte uitspraken over president Poetin baseerde. De Shell-topman, die in tegenstelling tot Zijlstra in 2006 wél aanwezig was bij de ontmoeting met Poetin, zegt dat diens woorden ‘historisch’ waren bedoeld en geen blijk waren van militaire ambities. Van der Veer vertelde Zijlstra in 2014 over de toespraak van Poetin.

Lees ook de vlijmscherpe column van René van Rijckevorsel:
Sneue Halbe Zijlstra kan eer beter aan zichzelf houden

De uitleg die Van der Veer aan zijn eigen woorden geeft is een nieuwe tegenslag voor Zijlstra. De minister verweerde zich maandag immers door te zeggen dat hij weliswaar had gelogen over zijn eigen rol, maar dat de inhoud van zijn waarschuwing over Rusland wel klopte.  Zijlstra zei dat hij daarom de noodzaak voelde de inhoud van het gesprek wel naar buiten te brengen. Volgens hem was de boodschap ‘geopolitiek’ van groot belang. ‘Maar de wijze waarop ik dat gedaan heb is gewoon dom,’ zei hij maandag.

‘Niet van mij, noch mijn agressieve taalgebruik’

Maar, reageert Van der Veer maandagavond in de krant, die ‘interpretatie in agressieve zin’ is ‘niet van mij noch mijn woordgebruik’. Van der Veer herkent zich ook niet in het citaat over Kazachstan. ‘Hoe ik de specifieke landen destijds aan Zijlstra heb verteld, herinner ik mij niet. Maar de term “nice to have” is niet een zegswijze van mij.’

In mei 2016 hield Zijlstra een toespraak over de gevaren van een breuk met Rusland. Daarin verwees hij naar een fictieve ontmoeting met Poetin. ‘Ik was begin 2006 aanwezig in de datsja van Vladimir Poetin. Ik was medewerker (van Shell, red.). Ik was weggestopt achter in het zaaltje waarin het plaatsvond. Maar ik kon heel goed horen wat het antwoord van Vladimir Poetin was op de vraag wat hij verstond onder Groot Rusland. Want Groot Rusland is waar hij naar terug wil. En zijn antwoord was: dat is Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en de Baltische Staten. En Kazachstan was nice to have.’

Rutte en Pechtold verklaarden dat minister inhoud correct weergaf

VVD-premier Rutte en coalitiegenoten Alexander Pechtold (D66), Sybrand Buma (CDA) en ChristenUnie-buitenlandwoordvoerder Joel Voordewind verklaarden maandag nog publiekelijk, op aangeven van Zijlstra zelf, dat de minister de inhoud van Poetins woorden correct had weergegeven. Het is de vraag wat er van die steun overblijft, nu blijkt dat Van der Veer de woorden van Poetin anders interpreteerde en Zijlstra ze aandikte tot geopolitiek dreigende taal.

Na de onthulling over de ontmoeting met Poetin werden maandag andere ervaringen van de minister in twijfel getrokken. In het bijzonder Zijlstra’s aanwezigheid bij een bomaanslag in Colombia. De minister benadrukte in een reactie dat dit wel echt is gebeurd en een traumatische ervaring was. ‘Het heeft mij jarenlang gekost om hier überhaupt iets over te kunnen zeggen. Ik heb alleen geen getuigen.’

Zijlstra verzon ontmoeting met president Poetin

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken loog over een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin.  Zijlstra (VVD) beweerde dat hij in 2006 aanwezig was bij een bijeenkomst met de Russische president. Nu blijkt dat Zijlstra en Poetin toen helemaal niet in dezelfde ruimte waren.

Dat erkent Zijlstra na onderzoek van de Volkskrant.  Zijlstra had zijn eigen aanwezigheid erbij verzonnen. Hij beweerde namens Shell naar Rusland te zijn gestuurd.

In mei 2016 hield Zijlstra een toespraak over de gevaren van een breuk met Rusland. Daarin gebruikte hij zijn fictieve ontmoeting met Poetin als argument. ‘Ik was begin 2006 aanwezig in de datsja van Vladimir Poetin. Ik was medewerker (van Shell, red.). Ik was weggestopt achter in het zaaltje waarin het plaatsvond. Maar ik kon heel goed horen wat het antwoord van Vladimir Poetin was op de vraag wat hij verstond onder Groot Rusland. Want Groot Rusland is waar hij naar terug wil. En zijn antwoord was: dat is Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en de Baltische Staten. En Kazachstan was nice to have.’

Kijk hier de toespraak terug

Zijlsta suggereerde buitenlandervaring met ontmoeting Poetin

Volgens Zijlstra heeft hij het verhaal voor het eerst in 2014 opgevoerd. Ook kwam de anekdote goed van pas toen hij zijn aanstelling als minister van Buitenlandse Zaken moest verdedigen: een ontmoeting met Poetin suggereerde dat hij minder onervaren was dan tegenstanders suggereerden.

Zijlstra geeft nu toe dat hij niet aanwezig was bij deze ontmoeting, maar dat hij het verhaal uit tweede hand had. De minister van Buitenlandse Zaken beweert dat hij zichzelf in het verhaal heeft gemanoeuvreerd, om zijn bron te beschermen. ‘Het geeft een verhaal inhoudelijk veel meer kracht als je het verhaal uit jezelf vertelt,’ zegt Zijlstra tegen de Volkskrant, ‘Maar het feit dat we dit interview nu hebben… nu denk ik dat het niet verstandig was.’ Over de juistheid van het verhaal, bestaat volgens Zijlstra geen twijfel. Hij heeft naar eigen zeggen ‘geen desinformatie verspreid’.

Deze week ontmoet Zijlstra Russische collega

Opmerkelijk is dat Zijlstra begin deze week een ontmoeting heeft met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov. De onthulling van de Volkskrant is daarmee pijnlijk goed getimed. Volgens Zijlstra zal het niet tegen hem worden gebruikt: ‘Als ze dat al zouden proberen, dan maak ik meteen de afslag naar de inhoud. Dan zal ik zeggen: wilt u dan ontkennen dat dit verhaal waar is? Ze weten zelf ook donders goed wat er in het hoofd van Poetin omgaat.’

Volgens Zijlstra is premier Mark Rutte (VVD) eerder op de hoogte gebracht van dit verhaal. Zijlstra zegt tegen de Volkskrant dat dit een paar weken geleden is gebeurd.

De minister moest zich dinsdag 13.02.2018 uiteindelijk verantwoorden tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Vanaf eerste moment twijfels over geschiktheid

Vooraf werden al vraagtekens gezet bij de benoeming van Halbe Zijlstra tot minister van Buitenlandse Zaken door zijn gebrek aan ervaring. Zo schreef de Elsevier columnist Geerten Waling:

‘De man die geen indrukwekkende hoeveelheid talen spreekt en wiens ervaring in het buitenland hoofdzakelijk is terug te voeren op vakantiereisjes. Oké, hij overleefde ooit een bomaanslag in Bogota – maar is dat nou een criterium voor zo’n belangrijk ambt?’

Lees hier de volledige column: Hallo! Halbe Zijlstra minister van Buitenlandse Zaken?

AD 14.02.2018

AD 14.02.2018

AD 14.02.2018

AD 14.02.2018

dossier ZijlstraElsevier

dossier Aftreden Halbe Zijlstra AD

Meer voor halbe zijlstra

Halbe Zijlstra – Wikipedia

Levensloop en carrière · ‎Gemeenteraadslid · ‎Staatssecretaris van OCW

Profiel: Halbe Zijlstra, leugen doet VVD-minister de das om

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Stef Blok

07.03.2018 – Stef Blok

Minister Blok beëdigd op Noordeinde Telegraaf 07.03.2018

Nieuwe minister van Buitenlandse Zaken Blok beëdigd NOS 07.03.2018

Blok aan de slag op Buitenlandse Zaken AD 07.03.2018

Rutte is té risicomijdend geworden  AD 06.03.2018

Dit is de uitdager van Zijlstra voor topfunctie Wereldbank

Elsevier 12.06.2018 Naast Halbe Zijlstra heeft de VVD nog een tweede kandidaat voor de functie van bewindvoerder bij de Wereldbank. Ook Frans Weekers, eerder staatssecretaris en Tweede Kamerlid, is in de race, melden betrouwbare bronnen in Den Haag aan Elsevier Weekblad.

Dinsdagochtend berichtte het AD dat premier Mark Rutte (VVD) zich sterk maakt voor een nieuwe baan voor Halbe Zijlstra, die dit voorjaar aftrad als minister van Buitenlandse Zaken toen bleek dat hij had gelogen over een bezoek aan het buitenhuis van de Russische president Vladimir Poetin.

Maar Rutte beslist niet over deze benoeming. Zijlstra’s kandidatuur zou volgens bronnen rond het ministerie niet op veel enthousiasme kunnen rekenen van de direct verantwoordelijke, minister Wopke Hoekstra (CDA) van Financiën, en evenmin van minister voor Buitenlandse Handel Sigrid Kaag (D66). De rel die vooraf ging aan Zijlstra’s aftreden ligt iedereen nog vers in het geheugen.

Bovendien heeft Zijlstra in zijn politieke loopbaan nooit grote affiniteit getoond met ontwikkelingssamenwerking.

Lees ook deze pakkende column van Syp Wynia: 

Was de morele rekkelijkheid aan het Binnenhof ooit zo groot

Politieke tegenstanders vinden hem ongeschikt

Als VVD-fractieleider pleitte Zijlstra ervoor om ontwikkelingshulp ondergeschikt te maken aan nationale- en Europese belangen. ‘Het geld wordt nog te vaak diffuus en in te veel verschillende landen uitgegeven, waar geen directe dreiging voor Nederland vanuit gaat. Het afkopen van schuldgevoel lijkt daarbij voorop te staan, in plaats van het investeren in strategische relaties,’ schreef Zijlstra toen. Deze opvattingen breken hem nu op. Politieke tegenstanders zeggen dat hij niet geschikt is voor een topfunctie in een internationale ontwikkelingsorganisatie.

Frans Weekers (VVD) had van 2010 tot 2014 als staatssecretaris van Financiën de Belastingdienst in zijn portefeuille. Hij kwam in de problemen toen bleek dat Roemenen en Bulgaren massaal misbruik maakten van fiscale toeslagen in Nederland. Weekers greep in, maar daardoor moesten talloze Nederlanders lange tijd op hun toeslagen wachten. Weekers wist zich onvoldoende te weren tegen de kritiek hierop van de Nationale ombudsman.

Weekers heeft wel ervaring opgedaan

Weekers trad af, was waarnemend burgemeester van Heerlen en Beek en werd in 2016 bewindvoerder bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling in Londen. Deze instelling wordt ook wel de ‘Oost-Europabank’ genoemd en is na de Koude Oorlog opgericht als financier van de economische ontwikkeling van voormalige communistische landen. Weekers heeft in Londen ervaring opgedaan met vergelijkbare werkzaamheden als die bij de Wereldbank in Washington: kapitaal verstrekken voor kansrijke investeringsprojecten in ontwikkelingslanden.

Premier Rutte wilde vanmiddag in gesprek met verslaggevers niet bevestigen dat hij Zijlstra als zijn kandidaat naar voren had geschoven. ‘Dit gaat over persoonlijke belangen en daar wil ik voorzichtig in zijn,’ zei Rutte.

Lees ook deze column van René van Rijckevorsel: Halbe Zijlstra was niet meer serieus te nemen als minister

   Politiek verslaggever Redacteur Eric Vrijsen   (1957) volgt voor Elsevier Weekblad sinds 1994 de Nederlandse politiek.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Rutte wil Zijlstra als bewindvoerder Wereldbank

Wat kan Zijlstra doen bij de Wereldbank (als hij bewindvoerder wordt)?

NOS 12.06.2018 Zijn naam is gevallen: voormalig minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra wordt genoemd als de nieuwe Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank. Zijlstra was eerder onder meer fractievoorzitter van de VVD en minister van Buitenlandse Zaken. In februari stapte hij op als minister, nadat duidelijk was geworden dat hij had gelogen over een ontmoeting met president Poetin.

Het AD berichtte vanochtend dat Zijlstra in de race is voor de Wereldbank en Haagse bronnen bevestigen dat hij in beeld is bij het kabinet. Hij zou de opvolger moeten worden van Frank Heemskerk, die in de zomer ophoudt bij de Wereldbank.

Zijlstra gekwalificeerd, maar ook vraagtekens

Volgens de bronnen wordt Zijlstra gekwalificeerd voor de baan geacht vanwege zijn politiek-bestuurlijke ervaring. Maar in coalitiekringen vraagt men zich ook af of de VVD’er zo kort na zijn aftreden in zo’n belangrijke functie moet worden benoemd. Naar verluidt hebben zich betrekkelijk veel serieuze kandidaten gemeld.

Premier Rutte wilde vanmiddag weinig kwijt over een eventuele benoeming van Zijlstra: “Dat is een lopende benoemingsprocedure; het gaat over mensen, daar kan ik dus nooit iets over zeggen.” Er is nog geen officiële voordracht.

Bestrijding van armoede

Wat houdt die baan precies in?

Wie bewindvoerder is bij de Wereldbank helpt bij de bestrijding van armoede wereldwijd. Dat is in elk geval het doel dat de organisatie, gezeteld in het Amerikaanse Washington D.C., zich stelt. Onder meer door leningen te geven aan arme landen.

Bijna alle landen in de wereld zijn vertegenwoordigd in de Wereldbank, met 189 leden. Dat wil niet zeggen dat al die landen een eigen bewindvoerder in de organisatie hebben. De huidige Nederlandse bewindvoerder, Frank Heemskerk, vertegenwoordigt bijvoorbeeld naast Nederland ook Armenië, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Kroatië, Cyprus, Georgië, Israël, Macedonië, Moldavië, Montenegro, Roemenië en Oekraïne.

Samen besluiten de bewindvoerders over leningen die namens de Wereldbank worden uitgekeerd. Zo tekende Heemskerk begin deze maand nog voor een lening van 90 miljoen dollar aan de Bank of Georgia, de grootste bank van Georgië. De lening moet kleine en middelgrote bedrijven die daar moeilijk aan leningen kunnen komen aan financiering helpen. Wat vervolgens weer goed is voor de economische ontwikkeling in het land.

Nederlandse bewindvoerders bij de Wereldbank

NAAM PERIODE EERDER AL ONDER MEER
Frank Heemskerk 2012 – nu staatssecretaris Economische Zaken (PvdA)
Ruud Treffers 2008 – 2012 topambtenaar ministerie van Buitenlandse Zaken
Herman Wijffels 2006 – 2008 voorzitter SER (CDA)
Ad Melkert 2002 – 2006 minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (PvdA)
Pieter Stek 1996 – 2002 topambtenaar ministerie van Financiën
Eveline Herfkens 1990 – 1996 minister voor Ontwikkelingssamenwerking (PvdA)

Ook Nederland heeft hulp ontvangen van de Wereldbank. Nadat de organisatie in 1944 was opgericht, was mede-oprichter Nederland een van de eerste landen die een lening ontvingen na de Tweede Wereldoorlog.

Dat geld heeft geholpen bij de wederopbouw, en zorgde er onder meer voor dat KLM zijn vloot kon herstellen en uitbreiden.

Rutte wil Zijlstra als bewindvoerder Wereldbank

Elsevier 12.06.2018 Premier Rutte (VVD) schuift voormalig minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra (VVD) naar voren als de nieuwe Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington. Politici in Den Haag zijn niet blij met het voorstel.

Dat meldt dagblad AD dinsdagochtend. Deze zomer zwaait oud-staatssecretaris Frank Heemskerk (PvdA) af als bewindvoerder namens Nederland en twaalf andere landen. Het kabinet moet binnenkort een besluit nemen over een opvolger.

Minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA)zou volgens de krant tegen de benoeming zijn. Leden van de sollicitatiecommissie – directeuren op de ministeries van Financiën, Algemene Zaken en Buitenlandse Zaken – zijn dat met hem eens. Een betrokkene benadrukt dat dit ‘echt een high-class functie’ betreft. Zijlstra zou niet voldoende ervaring in de financiële sector hebben. Ook zou de benoeming veel te vroeg komen na de ophef die leidde tot zijn aftreden in februari.

Zijlstra raakte in opspraak als minister van Buitenlandse Zaken nadat hij moest toegeven te hebben gelogen over zijn aanwezigheid op een bijeenkomst met de Russische president Vladimir Poetin in 2006. De anekdotes daarover had hij van oud-topman van Shell Jeroen van der Veer overgenomen, die wel op de bijeenkomst was. 

Lees ook deze vlammende column van René van Rijckevorsel: Halbe Zijlstra was niet meer serieus te nemen als minister

Zijlstra gebruikte uitspraken in toespraak

Hij gebruikte die anekdotes in een toespraak in mei 2016 over de gevaren van een breuk met Rusland. ‘Ik was begin 2006 aanwezig in de datsja van Vladimir Poetin,’ zei Zijlstra. ‘Ik was medewerker (van Shell – red.). Ik was weggestopt achter in het zaaltje waarin het plaatsvond. Maar ik kon heel goed horen wat het antwoord van Vladimir Poetin was op de vraag wat hij verstond onder Groot Rusland. Want Groot Rusland is waar hij naar terug wil. En zijn antwoord was: dat is Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en de Baltische Staten. En Kazachstan was nice to have.’

Nadat uitkwam dat hij had gelogen, ging Zijlstra diep door het stof, maar hij bleef aanvankelijk wel achter de inhoud van zijn boodschap staan. Dit omdat die boodschap volgens hem ‘geopolitiek’ van groot belang was en omdat hij vond dat hij de inhoud van Poetins toespraak naar buiten moest brengen. Een paar dagen later bleek dat hij de woorden van Van der Veer verkeerd had uitgelegd. Volgens Van der Veer had Zijlstra Poetins uitspraken aangedikt en omgevormd tot geopolitiek dreigende taal.

Er hebben zich geschikte kandidaten gemeld

Volgens het AD voelt de sollicitatiecommissie zich nu weggezet als een ‘spek-en-bonen-commissie’, want er zouden zich zeer geschikte sollicitanten voor de functie hebben gemeld. Hardop wordt de vraag gesteld waarom er sprake lijkt van een politieke benoeming, van iemand die niet aan de profielschets voldoet.

Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet uitte zijn onvrede op Twitter: ‘Meer democratie, minder achterkamertjes’.

   Thierry Baudet

✔@thierrybaudet

Binnen het partijkartel gaat loyaliteit boven kwaliteit. #FVD wil deze baantjescarrousel doorbreken en NIEUWE MENSEN in het bestuur. Meer democratie, minder achterkamertjes. Steun onze beweging. Word lid: http://fvd.nl/word-lid  https://twitter.com/volkskrant/status/1006437503790977024 …

10:10 – 12 jun. 2018

Word lid | Forum voor Democratie

forumvoordemocratie.nl

180 mensen praten hierover

De Wereldbank is de grootste ontwikkelingsorganisatie ter wereld. Ze verstrekt miljardenleningen aan ontwikkelingslanden. Het dagelijks bestuur is in handen van 24 bewindvoerders, waarvan Nederland er één levert.

Vanaf eerste moment twijfels over geschiktheid

Voorafgaand aan de benoeming van Zijlstra tot minister van Buitenlandse Zaken werden al vraagtekens gezet bij diens gebrek aan ervaring. Zo schreef columnist Geerten Waling van Elsevier Weekblad:

‘De man die geen indrukwekkende hoeveelheid talen spreekt en wiens ervaring in het buitenland hoofdzakelijk is terug te voeren op vakantiereisjes. Oké, hij overleefde ooit een bomaanslag in Bogota – maar is dat nou een criterium voor zo’n belangrijk ambt?’

Lees hier de volledige column: Hallo! Halbe Zijlstra minister van Buitenlandse Zaken?

Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

 

Sollicite­ren heeft geen zin: post bij Wereldbank is vaak een cadeautje

AD 12.06.2018 Halbe Zijlstra werd als eens eerder beloond door Mark Rutte voor bewezen diensten. Net als bij zijn ministerschap wordt er ook nu geschamperd over zijn geschiktheid.

De post van bewindvoerder is een gewilde in Den Haag. Het geldt voor veel topambtenaren als dé beloning na een lange carrière. Zij zien dan ook met lede ogen aan dat er af en toe politici met de prijs vandoor gaan.

Sweder van Wijnbergen © ineke oostveen

De Wereldbank is ’s werelds grootste ontwikkelingsorganisatie. Het verstrekt voor miljarden euro’s aan leningen aan armere landen. Het dagelijks bestuur is in handen van 24 bewindvoerders. Nederland levert er altijd een van. Onze bewindvoerder treedt op namens twaalf andere landen: Armenië, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Kroatië, Cyprus, Georgië, Israël, Macedonië, Montenegro, Moldavië, Roemenië en Oekraïne.

,,Het is een prestigieuze post’’, zegt Sweder van Wijnbergen, jarenlang als econoom werkzaam voor de Wereldbank. ,,Nederland is weliswaar geen majeure speler, daarom delen we de zetel met twaalf anderen. Het zal nog wel eens veranderen als een van die twaalf de bewindvoerder wil leveren. Maar het gaat wel ergens over. De bewindvoerders zijn als een raad van commissarissen bij een bedrijf, maar dan niet een die maar eens per jaar vergadert, maar een die er altijd is: er gaat geen lening uit zonder dat zij daar goedkeuring aan hebben gegeven.’’

Ook al is Nederland een kleine speler, zeker bij de hulp aan de allerarmste landen spelen we een belangrijke rol, weet Van Wijnbergen uit ervaring. ,,Dan is onze bewindvoerder echt invloedrijk. Wanneer die post vrijkomt, heeft het dan ook geen zin om een sollicitatiebrief te sturen. Die gaat regelrecht de prullenbak in. Dit wordt altijd politiek beslist.’’

Belonen

Vaak gaat de post bij de Wereldbank naar een ambtenaar van de ministeries van Buitenlandse Zaken of Financiën, maar de laatste decennia is hij ook meermaals door het kabinet gebruikt om bevriende politici ‘te belonen’. Of, zoals Van Wijnbergen het noemt – ‘om ‘PvdA’ers te stallen waar ze iets mee moesten’. Zo werd PvdA-Kamerlid Eveline Herfkens in 1990 bewindvoerder in Washington als goedmakertje, omdat ze was gepasseerd als minister van Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet-Lubbers III. Ze was in 1989 al gevraagd om minister te worden, maar werd vlak voor de beëdiging gepasseerd ten faveure van partijgenoot Jan Pronk.

In 2002 zorgde toenmalig VVD-leider Gerrit Zalm ervoor dat Ad Melkert de functie kreeg. Zalm en Melkert waren in de twee kabinetten-Kok allesbehalve politieke vrienden, maar de PvdA’er en zijn gezin werden na de moord op Pim Fortuyn zwaar bedreigd. Door hem de post in Washington te gunnen, bood het toenmalig kabinet (waarin ook de LPF zat) Melkert en zijn gezin een veilig heenkomen.

Na Melkert waren achtereenvolgens CDA-prominent Herman Wijffels (voormalig Rabobank), Ruud Treffers (topambtenaar internationale samenwerking op het ministerie van Buitenlandse Zaken) en nu PvdA’er Frank Heemskerk (staatssecretaris Economische Zaken in Balkenende IV) bewindvoerder bij de Wereldbank. Zijlstra moet hem straks opvolgen.

© ANP

Opvallend

Zijn kandidatuur is opvallend. Zijlstra heeft noch ervaring met ontwikkelingssamenwerking, noch met bankzaken. Wel is hij politiek en bestuurlijk ervaren. Voordat hij naar Den Haag kwam, werkte Zijlstra bij Shell. Daarna had hij een eigen projectmanagementbureau, dat door het olieconcern werd ingehuurd voor de invoering van een nieuw creditcardsysteem. Zijlstra was gemeenteraadslid voor de VVD in Utrecht voordat hij Kamerlid werd. In het eerste kabinet Rutte werd hij staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Daarna groeide hij als fractievoorzitter in de Tweede Kamer uit tot de rechterhand van premier Mark Rutte. Hij moest in die functie zowel de banden met coalitiepartij de PvdA goedhouden, als alle interne kritiek in de fractie smoren en het profiel van de VVD bewaken. Zijlstra maakte er geen geheim van dat hij beloond wilde worden voor dat ‘corvee’. Hij wilde minister worden. Samen met Rutte voerde hij namens de VVD de onderhandelingen voor de vorming van het huidige kabinet.

Toen hij minister van Buitenlandse Zaken werd, was er veel ongeloof op het Binnenhof. Wat had Zijlstra nou met diplomatie? Hoe dan ook was zijn ministerschap maar van korte duur. De ‘datsja-affaire’ kostte hem al na drie maanden de kop.

Het is niet voor het eerst dat de beoogde benoeming van een oud-bewindspersoon van de VVD tot ophef leidt. Vorig jaar strandde de benoeming van voormalig staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Fred Teeven bij de Raad van State nadat zijn kandidatuur voortijdig was uitgelekt.

Teeven zou begin vorig jaar volgens bronnen al gefeliciteerd zijn door Piet Hein Donner – de vicevoorzitter van de Raad van State – met zijn nieuwe baan als staatsraad bij de afdeling advisering van de Raad. Het kabinet moest er alleen nog formeel een klap op geven. Maar toen de beoogde benoeming uitlekte, stak een storm van verontwaardiging op in de Tweede Kamer. Ook toenmalig regeringspartij PvdA ging twijfelen of het wel zo’n goed idee was.

De Raad van State is het hoogste adviesorgaan van de regering. Veel partijen in de Tweede Kamer vonden Teeven ongeschikt voor de functie, omdat hij als staatssecretaris in opspraak kwam met de zogeheten bonnetjesaffaire. Teeven had in een vorig leven als officier van justitie een omstreden deal gemaakt met crimineel Cees H. die volgens een onderzoekscommissie nooit gemaakt had mogen worden. Het bewijs voor de omvang van het geldbedrag dat ermee gemoeid was leek lang zoek, totdat het alsnog opdook en zowel Teeven als zijn minister Ivo Opstelten moesten aftreden.

Na alle protest tegen Teevens voordracht bij de Raad van State, zette het kabinet de benoeming maanden in de koelkast. Uiteindelijk trok hij zich zelf terug, nadat er vanuit zijn partij de VVD druk op hem was uitgeoefend. Teeven leek helemaal niets bestuurlijks meer te gaan doen: hij werd buschauffeur. Pas begin dit jaar begon hij ook als voorzitter van de raad van toezicht van Partners voor Jeugd, een samenwerkingsverband van jeugdzorgorganisaties William Schrikker en de Jeugd- & Gezinsbeschermers.

Kabinet hoopt op functie bij Wereldbank voor oud-minister Zijlstra

NU 12.06.2018 Het kabinet bekijkt of Halbe Zijlstra bewindvoerder kan worden bij de Wereldbank. Dat melden ingewijden rond het Binnenhof. Zijlstra stapte begin dit jaar op als minister van Buitenlandse Zaken.

Zijlstra had meerdere malen gelogen over zijn aanwezigheid bij een bijeenkomst met de Russische president Vladimir Poetin. Hierdoor kwam zijn positie onder druk te staan.

Het AD berichtte dinsdag dat Zijlstra in beeld is als opvolger van Frank Heemskerk bij de Wereldbank in Washington. Die vertrekt komende zomer bij de internationale bank die leningen, kredieten, garanties en technische assistentie aan ontwikkelingslanden verstrekt.

Volgens de krant zou premier Mark Rutte zich hard maken voor de benoeming. Rutte wilde zelf niet reageren op het nieuws. “Ik kan niets zeggen over lopende benoemingsprocedures”, wilde de premier alleen kwijt.

Onvoldoende ervaring

Er is echter al flink wat weerstand gerezen. Onder anderen minister Wopke Hoekstra van Financiën zou bezwaar hebben geuit tegen de benoeming omdat de VVD’er onvoldoende ervaring heeft in de financiële wereld.

De sollicitatiecommissie is ook tegen de benoeming. In deze commissie zitten onder meer directeuren van Buitenlandse Zaken en Financiën.

Ook D66-leider Alexander Pechtold liet dinsdag in het Radio 1 Journaal weten zeer verrast te zijn door het nieuws. Hij wil van premier Mark Rutte opheldering en uitleg waarom juist Zijlstra in zijn ogen de juiste kandidaat voor deze post zou zijn.

Beginstadium

Er zou inmiddels wel bij landen die Nederland vertegenwoordigt bij de Wereldbank voorzichtig zijn afgetast of er bezwaren leven tegen Zijlstra, meldt de Volkskrant. In die zogeheten kiesgroep vertegenwoordigt Heemskerk naast Nederland nog twaalf landen waaronder Oekraïne, Armenië en Georgië.

Een besluit over de opvolging van de PvdA’er Heemskerk, die sinds 2013 bij de bank zit, is nog niet genomen.

De Rijksvoorlichtingsdienst laat weten over personen geen mededelingen te doen. Wel wil de woordvoerder kwijt dat de procedure nog in het beginstadium zit.

Zie ook: Profiel: Halbe Zijlstra, leugen doet VVD-minister de das om

​Lees meer over: Halbe Zijlstra Wereldbank

Halbe Zijlstra kandidaat voor Wereldbank

Telegraaf 12.06.2018 Halbe Zijlstra is in de race voor een topfuctie bij de Wereldbank. In Den Haag gaat zijn naam rond als nieuwe Nederlandse bewindvoerder bij de VN-instelling die leningen onder toezicht verstrekt aan ontwikkelingslanden.

Het voormalige VVD-kopstuk, dat vier maanden geleden moest aftreden als minister van Buitenlandse Zaken wegens een verzinsel over de aanwezigheid in het buitenhuis van Poetin, is druk aan het solliciteren. Voor de Wereldbank is de inschrijving net gesloten. Zijlstra zou al een paar maanden geleden hebben gesolliciteerd. Zijn kansen worden niet per se beter nu zijn naam op straat is komen te liggen.

Deze zomer neemt oud-staatssecretaris Frank Heemskerk afscheid als Nederlands bewindvoerder.

Zijlstra wil geen commentaar geven.

Rutte wil Zijlstra op topfunctie in Washington

AD 12.06.2018 Halbe Zijlstra is in de race als de Nederlandse bewindvoerder van de Wereldbank. Minister-president Rutte wil volgens diplomatieke bronnen zijn voormalige minister van Buitenlandse Zaken naar voren schuiven. Het voornemen stuit op weerstand in diplomatiek en politiek Den Haag.

Vijf maanden is de voormalige VVD-fractievoorzitter en mede-architect van het derde kabinet-Rutte nu zonder baan. Zijlstra moest aftreden, toen bleek dat hij had gelogen over zijn aanwezigheid als Shell-medewerker in de datsja van de Russische president Poetin. Zijn politieke vriend Rutte heeft hem nu naar voren geschoven voor de prestigieuze baan van Nederlands bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington.

Er is nog geen besluit genomen in het kabinet over Zijlstra’s kandidatuur. ,,Ik hoop niet dat het zover komt’’, zegt een betrokkene. De wenkbrauwen worden gefronst , niet alleen bij het kabinet, maar ook in de politieke top van de coalitie. ,, Dit is een wel heel bijzonder plan’’, zegt een ingewijde. Een ander: ,,Moet Rutte dit het kabinet en de kandidaat aandoen?’’

Te weinig ervaring

CDA-minister van Financiën Wopke Hoekstra zou tegen deze benoeming zijn. Een betrokkene: ,,Dit is echt een high class-functie.’’ Zijlstra zou te weinig ervaring hebben met de financiële wereld. Ook zou dit niet het goede moment zijn om een oud-bewindsman die zo in opspraak is gekomen als Zijlstra te belonen met een belangrijke functie.

Deze zomer neemt oud-staatssecretaris Frank Heemskerk afscheid als Nederlands bewindvoerder. Het kabinet kan niet lang meer wachten met een besluit over de kwestie.

‘Spek-en-bonen-commissie’

De sollicitatiecommissie die gesprekken voert met de kandidaten voelt zich volgens ambtelijke en diplomatieke bronnen weggezet als een ‘spek-en-bonen-commissie’. Want er zijn goede sollicitanten die aan de profielschets voldoen. Waarom dan een politieke benoeming van iemand die er juist niet aan voldoet?

Directeuren van Algemene Zaken, Buitenlandse Zaken en Financiën die de commissie vormen, vinden alledrie dat Zijlstra niet geschikt is. In kringen rond de sollicitatiecommissie wordt gewezen op twee cruciale criteria. Niet alleen is Zijlstra niet thuis in de internationale financiële wereld, maar ook wordt gehint op zijn betrouwbaarheid. Die zou na zijn leugens over wat hij uit de mond van Poetin hoorde niet meer onberispelijk zijn.

Eerder probeerde Rutte al tevergeefs zijn gevallen staatssecretaris Fred Teeven aan een baan bij de Raad van State te helpen.

Pechtold: Zijlstra te snel verdedigd

Telegraaf 03.03.2018  D66-leider Alexander Pechtold betreurt dat hij meteen in de verdediging schoot toen VVD’er Halbe Zijlstra in opspraak raakte. Dat bleek tijdens zijn toespraak op het D66-congres in Rotterdam zaterdag.

Pechtold verdedigde in eerste instantie volmondig de positie van de voormalig minister van Buitenlandse Zaken, toen hij enkele weken terug in opspraak raakte omdat hij had gelogen over zijn ontmoeting met Poetin.

„Instinctief schoot ik in de verdediging”, zegt hij daarover. Hij noemt als oorzaak dat hij zo lang met Zijlstra rond de tafel had gezeten met de formatie. „Een politicus waarmee ik het vaak oneens was, maar die ik van dichtbij leerde kennen als een betrouwbaar mens.”

BEKIJK OOK:

05.03.2018

‘Ook mijn vrouw is het ermee eens’ Telegraaf 05.03.2018

Blok mocht van zijn vrouw weer minister worden NOS 05.03.2018

Blok: verrast over aanbod Buitenlandse Zaken Telegraaf 05.03.2018

Opluchting over komst ‘oerdegelijke’ Stef Blok naar Buitenlandse Zaken – al mist ook hij diplomatieke ervaring VK 05.03.2018

Rutte blij met ‘betrouwbare en solide’ Blok AD 05.03.2018

Stef Blok meteen in het diepe Telegraaf 05.03.2018

Blok mag weer eens een ministerie kalmeren AD 05.03.2018

Stef Blok nieuwe minister Buitenlandse Zaken – Rutte kiest voor routine, niet voor buitenlandervaring VK 05.03.2018

VVD’er Stef Blok volgt Halbe Zijlstra op als minister van Buitenlandse Zaken NU 05.03.2018

Rutte ingenomen met ’zeer ervaren’ Blok Telegraaf 05.03.2018

Stef Blok, de minst gekende en gewaardeerde minister van Rutte II, wordt opvolger van Halbe Zijlstra  VK 05.03.2018

VVD’er Stef Blok volgt Halbe Zijlstra op als minister van Buitenlandse Zaken NU 05.03.2018

Stef Blok nieuwe minister van Buitenlandse Zaken NOS 05.03.2018

Stef Blok nieuwe minister van Buitenlandse Zaken  Elsevier 05.03.2018

Stef Blok nieuwe miniser Buitenlandse Zaken  Telegraaf 05.03.2018

Stef Blok nieuwe minister van Buitenlandse Zaken AD 05.03.2018

 

22.02.2018

Schippers geen minister BuZa Telegraaf 22.02.2018

Schippers niet naar Buitenlandse Zaken NOS 22.02.2018

21.02.2018

VVD’er Han ten Broeke niet beschikbaar voor ministerpost Buitenlandse Zaken VK 21.02.2018

VVD’er Han ten Broeke niet in voor post vertrokken Zijlstra NOS 21.02.2018

Han ten Broeke wordt niet opvolger Halbe Zijlstra  Elsevier 21.02.2018

Ten Broeke geen kandidaat minister Buitenlandse Zaken AD 20.02.2018

18.02.2018

RUTTE HEEFT GEHUILD OM ZIJLSTRA Telegraaf 18.02.2018

Rutte blijft volgens VVD-prominent ‘te lang achter zijn mensen staan’ NU 18.02.2018

VVD-prominent Verwaayen kritisch over optreden Rutte in kwestie-Zijlstra NOS 18.02.2018

VVD-prominent na af­fai­re-Zijlstra: ‘Rutte blijft z’n mensen soms te lang steunen’ AD 18.02.2018

’Rutte blijft z’n mensen soms te lang steunen’  Telegraaf 18.02.2018

CDA: Zijlstra had leugen direct moeten melden Telegraaf 18.02.2018

16.02.2018 – Een reconstructie van de ontmaskering in vijf delen 

Zo zakte Zijlstra’s luchtkasteel langzaam in elkaar VK 16.02.2018

Met Zijlstra’s aftreden is het debat over liegen in de politiek niet afgedaan VK 16.02.2018

Rutte is een vriend kwijt, maar maakt wel weer nieuwe  VK 16.02.2018

Rutte ziet liefst iemand met klein ego als opvolger Zijlstra  NU 16.02.2018

Rutte wil Zijlstra-achtig type als opvolger van Zijlstra NOS 16.02.2018

Rutte: opvolger Zijlstra moet een klein ego hebben AD 16.02.2018

’Opvolger Zijlstra moet klein ego hebben’ Telegraaf 16.02.2018

15.02.2018

College Tour met Dijkhoff moest VVD-campagne helpen, maar nu moest hij plots op Zijlstra ingaan VK 15.02.2018

Het Volkskrantgeluid: Natalie Righton vertelt hoe haar verhaal over Halbe Zijlstra tot stand kwam VK 15.02.2018

Als zijn bron wegvalt, is ’t gedaan AD 15.02.2018

14.02.2018

VVD heeft meer zorgen dan opvolging Zijlstra

Elsevier 14.02.2018 VVD-premier Mark Rutte zegt een paar weken nodig te hebben om een nieuwe minister van Buitenlandse Zaken te vinden. In de VVD is duidelijk meer aan de hand dan de opvolging van Halbe Zijlstra alleen.

Zijlstra struikelde over een oude leugen: zijn verzonnen aanwezigheid in de datsja van Vladimir Poetin. Hoe kon het dat VVD’ers afgelopen jaar dat verhaal maar bleven pluggen om Zijlstra een internationale reputatie te bezorgen, terwijl iedereen op zijn klompen kon aanvoelen dat het niet waar kon zijn?

Rutte is scherpte kwijt

Dinsdagavond gaf iemand uit de VVD-top enigszins besmuikt toe dat Zijlstra ook in kleine kring zijn verzinsel weleens had opgedist. ‘Hij vertelde zelfs dat er in die datsja flink werd gezopen.’ Op dat moment hadden alle alarmbellen moeten gaan rinkelen, want het is vrij algemeen bekend dat Poetin geen alcohol drinkt. Kennelijk raken VVD’ers verblind door hun electorale succes. Ook Rutte – zo bleek gisteren in het Kamerdebat – heeft aan scherpte verloren.

Lees ook
Acht Nederlanders die Poetin wél ontmoetten

Sowieso heeft hij geen gelukkige hand in het selecteren van VVD-bewindslieden voor het internationale werk. Uri Rosenthal had het in 2010-2012 zwaar als minister van Buitenlandse Zaken, Jeanine Hennis trad in de slotfase van Rutte II af als minister van Defensie en Halbe Zijlstra zakte al na vier maanden door het ijs. Zegt dit iets over de managementkwaliteiten van Rutte?

Rutte rekruteert doorgaans mensen uit zijn eigen entourage die géén specialist zijn op het beleidsterrein waarop hij ze inzet. Op die manier zijn ze plooibaar en zo druk met de departementale besognes dat ze Rutte niet voor de voeten lopen. Rutte heeft ook geen behoefte aan een staatssecretaris van Europese Zaken. Dat doet hij zelf wel.

‘Een goede minister gedijt op elk ministerie

De oude regel bij de VVD is: een goede minister gedijt op elk ministerie. Vandaar dat dinsdagavond ook de namen rondzongen van Stef Blok (voorheen op Justitie en Wonen) en Edith Schippers (Zorg). Ook werd gespeculeerd over echte buitenlandexperts als Kamerlid Han ten Broeke en europarlementariër Hans van Baalen. Ten Broeke is van de generatie-Zijlstra en – onder meer als voormalig campagneleider – zeer dienstbaar aan Rutte. Van Baalen is zo ongeveer de laatste der Bolkesteinianen in de VVD-top. Hij is een man die de leider zo nodig keihard durft tegen te spreken.

Ook de topdiplomaten Renée Jones-Bos (ambassadeur in Moskou) en Ed Kronenburg (Peking) worden genoemd, maar dan zou Rutte kiezen voor mensen zonder partijprofiel en dat doet hij niet graag. Over Kronenburg wordt in de VVD-top gezegd dat hij ‘ook bij D66 of het CDA had kunnen zitten’.

Ruttes uiteindelijke keuze zal duidelijk maken of de VVD echt iets heeft geleerd van de ‘halbewaserbij-affaire’ of liever doorgaat op de oude manier.

Politiek verslaggever Redacteur Eric Vrijsen (1957) volgt voor Elsevier Weekblad sinds 1994 de Nederlandse politiek.

13.02.2018

‘Het is aan Zijlstra zich te verdedigen’

Telegraaf 13.02.2018 Terugblikkend zegt Pechtold: „Zijlstra zag dat hij niet langer met gezag kon functioneren. Hij was mij en anderen voor. En daar heb ik van geleerd.”

Wel ziet Pechtold dat diens aftreden leidde tot ’een unicum’: „Nederland heeft voor het eerst een vrouwelijke Minister van Buitenlandse Zaken”, referend aan partijgenoot Sigrid Kaag die tijdelijk het stokje overneemt.

Rusland: leugens Zijlstra onderdeel Nederlandse propaganda

Zijlstra diep door het stof na leugen over Poetin

Halbe Zijlstra kan eer beter aan zichzelf houden

Eerste kras voor kabinet is een feit: vertrek Zijlstra slaat fors gat in collectieve geheugen Rutte III VK 13.02.2018

Teruglezen: Zijlstra weg, Rutte loopt kleerscheuren op in Kamerdebat VK 13.02.2018

Rutte mag blijven, maar zijn vriend en partijgenoot Zijlstra stapt op na diens ‘grootste fout’ VK 13.02.2018

Bert Wagendorp: een fantast als minister van Buitenlandse Zaken, we staan internationaal voor gek VK 13.02.2018

Zijlstra is woensdag ondanks leugen nog steeds welkom in Rusland VK 13.02.2018

Minister Sigrid Kaag neemt taken Zijlstra over Elsevier 13.02.2018

Kaag neemt taken van Zijlstra over Telegraaf 13.02.2018

Wie volgt Zijlstra op? Deze VVD’ers maken kans VK 13.02.2018

Debat ten einde, motie van wantrouwen wordt verworpen NRC 13.02.2018

43 Kamerleden stemmen voor motie van wantrouwen tegen premier Rutte NOS 13.02.2018

Deel oppositie voor motie wantrouwen Rutte Telegraaf 13.02.2018

Kamer: Waarom informeerde Rutte ons niet over leugen? Elsevier 13.02.2018

Liveblog Oppositie twijfelt aan uitleg Rutte in kwestie-Zijlstra NU 13.02.2018

Wilders kwaad op Dijkhoff ‘na gestuntel’ Telegraaf 13.02.2018

‘Dit is een mokerslag voor het kabinet’  Telegraaf 13.02.2018

Rechtse houwdegen Zijlstra valt in eigen zwaard  Telegraaf 13.02.2018

Emotionele Rutte reageert op vertrek  Telegraaf 13.02.2018

Rutte geeft fouten toe in affaire-Zijlstra, weinig steun motie van wantrouwen NOS 13.02.2018

Rutte erkent ‘in­schat­tings­fout’ rond leugen Zijlstra AD 13.02.2018

Rutte omhelst Zijlstra: ik vond het geen doodzonde Telegraaf 13.02.2018

Zijlstra in tranen bij aftreden  Telegraaf 13.02.2018

Halbe Zijlstra treedt af: de leugen die zijn geloofwaardigheid als minister moest vergroten ontplofte in zijn gezicht VK 13.02.2018

Zijlstra stapt op vanwege leugen over ontmoeting met Poetin NOS 13.02.2018

Zijlstra treedt af na leugen  Telegraaf 13.02.2018

Minister Zijlstra (VVD) stapt op na leugen ontmoeting Poetin, oppositie valt over rol Rutte NU 13.02.2018

Zijlstra treedt af als minister om leugen over Poetin Elsevier 13.02.2018

Zijlstra houdt eer aan zichzelf en treedt af  AD 13.02.2018

LIVE: Overleeft Zijlstra de storm? Telegraaf 13.02.2018

Zijlstra: straight, loyaal en vol bravoure AD 13.02.2018

Vertrek Zijlstra is unicum in politieke geschiedenis​ AD 13.02.2018

Rusland spreekt van ‘ongekende anti-Russische campagne in Nederlandse media’ VK 13.02.2018             

Rusland noemt leugen Zijlstra ‘nepnieuws’  AD 13.02.2018

Rusland: leugens Zijlstra onderdeel Nederlandse propaganda  Elsevier 13.02.2018

Rusland hekelt Nederlandse media, maar zwijgt over Zijlstra  Telegraaf 13.02.2018

Zijlstra nog verder in het nauw AD 13.02.2018

Van der Staaij: Zijlstra zal met goed verhaal moeten komen AD 13.02.2018

Fabulerende Halbe Zijlstra wacht onmogelijke opgave in debat Elsevier 13.02.2018

Zijlstra vecht voor zijn politieke leven: ‘Ik was dom’  Elsevier 13.02.2018

Gepimpte buitenlandervaring nekte Zijlstra  NOS 13.02.2018

Zijlstra wacht zeer moeizaam debat over leugen Poetin NU 13.02.2018

‘Het is aan Zijlstra zich te verdedigen’ Telegraaf 13.02.2018

Debat over lot Zijlstra begint om 17.00 uur NOS 13.02.2018

Zijlstra onder vuur: minister moet zich vanmiddag verantwoorden Telegraaf 13.02.2018

Dijkhoff zwijgt tot debat over lot Zijlstra NOS 13.02.2018

Lot minister Zijlstra ongewis, ‘crash’ steeds aannemelijker NOS 13.02.2018

Van der Veer: strekking Zijlstra’s verhaal klopt Telegraaf 13.02.2018

Rutte steunt Zijlstra na leugen Poetin, oppositie twijfelt aan geloofwaardigheid NU 12.02.2018

‘Minister Zijlstra legde woorden Poetin over ‘Groot Rusland’ verkeerd uit’ NU 13.02.2018

Hoe trouw is de coalitie na de leugen van Zijlstra? Deze en nog drie – pijnlijke – vragen bepalen zijn lot VK 12.02.2018

Jeroen van der Veer: Zijlstra dikte mijn woorden aan Elsevier 12.02.2018

Zijlstra legde woorden Poetin verkeerd uit VK 12.02.2018

‘Zijlstra loog én interpreteerde uitspraken Poetin verkeerd’ AD 12.02.2018

Oud-Shell-topman Van der Veer: Zijlstra begreep woorden Poetin verkeerd NOS 12.02.2018

We kunnen ons geen zwakke minister van Buitenlandse Zaken veroorloven AD 12.02.2018

Van ‘eer aan zichzelf houden’ tot ‘boodschap blijft overeind’: dit zijn de reacties op Zijlstra’s leugen VK 12.02.2018

Interview Zijlstra: ‘Russen vinden het ongetwijfeld fijn dat ik deze fout maak’ NU 12.02.2018

Halbe Zijlstra erkent dat hij dom is geweest: Het is wat het is AD 12.02.2018

‘Positie Nederland verzwakt door leugen Zijlstra’ NOS 12.02.2018

Kamer wil opheldering van Zijlstra over verzonnen ontmoeting Poetin. Rutte: ‘Hij is nog geloofwaardig’ VK 12.02.2018

Minister mikpunt van spot na leugen over ontmoeting Poetin AD 12.02.2018

Zijlstra vertelde Poetin-leugen ook in gesprek met AD AD 12.02.2018

Premier Rutte: Zijlstra kan aanblijven na leugen over ontmoeting met Poetin AD 12.02.2018

Buma valt oppositie bij: ‘Zijlstra moet opheldering geven over leugen’ Elsevier 12.02.2018

Oppositie slijpt de messen: een liegende minister kán gewoon niet NOS 12.02.2018

Minister Halbe Zijlstra loog over ontmoeting met Poetin AD 12.02.2018

Zijlstra verzon ontmoeting met president Poetin Elsevier 12.02.2018

Zijlstra: het is dom geweest en ik heb er spijt van NOS 12.02.2018

Rutte: leugen Zijlstra onverstandig, maar hij kan aanblijven NOS 12.02.2018

Scherpe kritiek in Kamer over Zijlstra’s leugen, coalitie vindt het vooral ‘onverstandig’ NOS 12.02.2018

Minister Halbe Zijlstra loog over ontmoeting met Poetin in 2006 NU 12.02.2018

Halbe Zijlstra geeft leugen toe: ontmoeting met Poetin heeft nooit plaatsgevonden VK 12.02.2018

Zijlstra geeft toe: ik loog over ontmoeting met Poetin NOS 12.02.2018

Zijlstra gaat keihard viral: #halbewaserbij Telegraaf 12.02.2018

‘Grootste leugenfabriek staat in Rusland’ Telegraaf 12.02. 2018

Zijlstra betuigt spijt over leugen Telegraaf 12.02.2018

Leugen Zijlstra haalt internationale pers Telegraaf 12.02.2018

februari 13, 2018 Posted by | Halbe Zijlstra, minister Buitenlandse zaken, politiek, Rutte 3, VVD | , , , , , , , , , , | 4 reacties

Krijgt Thom de Graaf D66 eindelijk zijn gelijk met de direct gekozen Burgemeester ???

AD 17.01.2018

De direct gekozen Burgemeester

Het nieuwe kabinet maakte de weg vrij voor de direct gekozen burgemeester. De vier formerende partijen (VVD, CDA, D66 en CU) schaarde zich in 2017 achter de grondwetswijziging die dat mogelijk maakt. Daardoor is de vereiste tweederde meerderheid in zowel Tweede als Eerste Kamer verzekerd, omdat ook voldoende oppositiepartijen voorstander zijn.

Onder Rutte II is al een eerste stap gezet naar de gekozen burgemeester. Het initiatiefwetsvoorstel van D66 ‘tot deconstitutionalisering van de aanstelling van de burgemeester’ is in 2015 bij gewone meerderheid door beide Kamers gekomen. Maar een grondwetswijziging vereist twee stemronden, met tussentijds verkiezingen. Nu die op 15 maart hebben plaatsgevonden en het nieuwe kabinet aantreedt, moeten beide Kamers zich in de ‘tweede lezing’ opnieuw achter het voorstel scharen, dan met tweederde meerderheid.

Vanaf 1966 gaat het behalve om democratisering van het bestuur ook om het beëindigen van de achterkamertjespolitiek. De bestuurskundige Wim Derksen wees er in deze krant op dat de huidige gang van zaken extreem ondoorzichtig is. Dat komt omdat de selectieprocedure is uitbesteed aan vertrouwenscommissies uit de gemeenteraden.

Nu staat in de Grondwet:

‘De commissaris van de koning en de burgemeester worden bij koninklijk besluit benoemd.’ De initiatiefwet verandert deze Kroonbenoeming in: ‘De commissaris van de koning en de burgemeester worden aangesteld, geschorst en ontslagen op een bij wet te bepalen wijze. Krachtens de wet kunnen nadere regels worden gesteld over de daarbij te volgen procedures.’

De Grondwet zal worden:

‘De commissaris van de koning en de burgemeester worden aangesteld, geschorst en ontslagen op een bij wet te bepalen wijze’

Hoe die nieuwe wetstekst eruit komt te zien, laat het regeerakkoord in het midden. De nieuwe coalitie wil volgens ingewijden bredere steun dan van alleen de eigen achterban (76 respectievelijk 38 zetels in Tweede en Eerste Kamer) bij de uitwerking, mede omdat de verhoudingen in de senaat in 2019 alweer veranderen.

D66 grijpt zijn kans

De gekozen burgemeester was een van de wenken van de Volkskrant voor het nieuwe kabinet. Pechtold heeft zijn kans gegrepen. Al sinds de oprichting van de D66 werd er over de invoering van de gekozen burgemeester gesproken. In een commentaar en een opiniestuk werd de fractieleider de afgelopen tijd dan ook opgeroepen om deze kans om het voor elkaar te krijgen niet te laten lopen.

Een eerder wetsvoorstel voor invoering van de gekozen burgemeester sneuvelde in maart 2005 in de Eerste Kamer omdat de tegenstemmen van de PvdA ervoor zorgden dat het voorstel niet de benodigde tweederde meerderheid haalde. Want ook de SP, GroenLinks, ChristenUnie en SGP waren tegen het voorstel van D66-minister Thom de Graaf voor bestuurlijke vernieuwing. De Graaf trad vervolgens af en werd opgevolgd door de huidige D66-leider Alexander Pechtold.

386 burgemeesters zijn er op dit moment in Nederland, van wie 81 vrouwen

Het overgrote deel van de burgemeesters in Nederland is nog altijd lid van CDA, VVD of PvdA. Vorig jaar was 83 procent van de burgemeesters lid van een van deze drie traditionele politieke partijen, blijkt uit cijfers van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

De meeste burgemeesters zijn van VVD-huize (30%), gevolgd door de PvdA (27%) en het CDA (27%). Traditioneel waren dit ook de drie grootste partijen. De PvdA hoort daar sinds de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar niet meer bij.

Het aantal vrouwelijke burgemeesters is de afgelopen jaren licht toegenomen: van 19 procent in 2002 tot 23 procent in 2016. Ze zijn het vaakst lid van een lokale partij (33%), gevolgd door een lidmaatschap van GroenLinks (29%) en van het CDA (25%).

Van de burgemeesters van lokale partijen is 33 procent vrouw, het hoogste percentage. De gemiddelde leeftijd van burgemeesters is 57,8 jaar. Ook hier zit een stijgende lijn in: in 2002 was het 55,5 jaar.

Staatscommissie Parlementair Stelsel

Van belang voor de uiteindelijke vorm waarin de burgemeester zal worden gekozen, is het later dit jaar te verschijnen rapport van de Staatscommissie Parlementair Stelsel. Voorzitter Johan Remkes (VVD), tevens commissaris van de koning in Noord-Holland, benoemde in een tussenrapportage in oktober ‘functieverlies van politieke partijen’ als een van de zwakke punten in onze democratie. Dit omdat diezelfde partijen nog wel de voornaamste personele leverancier zijn voor bestuurlijke posten in het land. Remkes: ‘Dat is niet goed voor het vertegenwoordigend stelsel.’

Het is dus mogelijk dat Remkes met zijn achtkoppige commissie eind 2018 zal adviseren in welke vorm de burgemeester het beste gekozen kan worden. Tegen die tijd is naar verwachting de grondwetswijziging alvast geregeld.

1. Rechtsreeks gekozen – Veel meer een politieke figuur

©

Een rechtstreeks door de plaatselijke bevolking gekozen burgemeester heeft verregaande consequenties. De burgemeester zal dan veel meer een politieke figuur worden, die met een eigen programma in verkiezingstijd campagne voert. Het ligt voor de hand dat hij eigen wethouders zal meenemen en zo een politiek blok vormt tegenover de gemeenteraad. De burger brengt dan bij de gemeenteraadsverkiezingen twee stemmen uit: één op een partij, één op een persoon. De aanstellingstermijn van de burgemeester zou dan teruggaan van zes naar vier jaar.

Vooral D66 bepleit deze variant. Ze geeft de burgemeester democratische legitimiteit, is het argument. Uit een enquête van Nieuwsuur in oktober bleek evenwel dat een ruime meerderheid van de zittende burgemeesters hiervan geen voorstander is. Zij ervaren geen hinder doordat ze nu benoemd zijn, omdat het parachuteren van burgemeesters vanuit Den Haag al tot het verleden behoort. Burgemeesters wijzen er ook op dat zij over het algemeen gerespecteerd zijn onder de bevolking. Denk aan Ahmed Aboutaleb in Rotterdam en de onlangs overleden Eberhard van der Laan in Amsterdam.

Critici wijzen er ook op dat deze variant een grondige verbouwing van het lokaal bestuur vergt. Er kunnen patstellingen ontstaan tussen de gekozen burgemeester en de gekozen raad. Wie heeft dan het laatste woord? Waar ligt uiteindelijk de macht? Wie kan wie wegsturen?

2. Indirect gekozen – Geheimhouding kan opgeheven

©

In deze variant wordt de burgemeester door de gemeenteraad gekozen. Dit lijkt het meest op de huidige praktijk en heeft van oudsher de voorkeur van de PvdA. Als er nu een vacature is, wordt een profielschets opgesteld. Solliciteren gebeurt bij een vertrouwenscommissie, samengesteld uit een vertegenwoordiging van de gemeenteraad. Kandidaten gaan ook langs de commissaris van de koning.

Uit de beste sollicitanten selecteert de vertrouwenscommissie twee kandidaten, waarover de gemeenteraad in het geheim stemt. Bedoeling is dat de naam van de afvaller niet bekend wordt, maar deze lekt vaak toch uit. Dat over kwam bijvoorbeeld Annemarie Jorritsma in 2010 in Amsterdam. Ze verloor van Eberhard van der Laan.

Dit proces zou transparanter kunnen worden gemaakt, met openbare sollicitaties, zonder bescherming van sollicitanten. Het schrappen van de Kroonbenoeming maakt het gemakkelijker om de geheimhouding op te heffen, als aan het eind van de rit de koning er niet meer met zijn handtekening aan te pas hoeft te komen. Ook het gedoe met strafrechtelijke vervolging als namen uitlekken, is dan van de baan.

De raad geeft het mandaat aan een burgemeester van zijn keuze en stuurt hem weg als hij niet goed functioneert. Het lijkt op een ministerschap, dat ook ophoudt als de Kamer het vertrouwen in een bewindspersoon verliest.

3. Grootste partij levert – Het aanvaardbare compromis?

Er is nog een tussenvariant denkbaar, die lijkt op het Franse model. Na de gemeenteraadsverkiezingen mag de lijsttrekker van de grootste partij een gemeentebestuur vormen dat gesteund wordt door de raad. Hij wordt zelf voor vier jaar burgemeester.

Zo gaat het nu ook al bij landelijke verkiezingen, waarbij de grootste partij doorgaans de premier levert. Het is ook het model van het stadsdeel: na stadsdeelverkiezingen wordt de aanvoerder van de winnende partij stadsdeelvoorzitter.

Voordeel is dat het de gemeenteraadsverkiezingen spannender maakt, wat de opkomst kan verhogen. Bovendien is het model herkenbaar en hoeft niet de lokale democratie te worden verbouwd. De burgemeester wordt minder ceremonieel, dat wel, maar beter democratisch gelegitimeerd.

Nadeel is dat onafhankelijke kandidaten op achterstand staan. Zij moeten eerst een partij beginnen om mee te kunnen doen. Waar voor D66 en PvdA duidelijk is hoe het na de grondwetswijziging verder moet, is dit voor VVD en CDA nog geen uitgemaakte zaak. Van rechtstreeks kiezen zijn zij geen voorstander. Via de gemeenteraad is voor hen een optie die nog nader onderzoek vereist. Deze variant zou weleens een aanvaardbaar compromis kunnen zijn.

Gegevens_burgemeesters_2017  – VNG

Burgemeester Wikipedia

Thom de Graaf D66 Wikipedia

Meer voor direct gekozen burgemeester

Hoofdlijnennotitie direct gekozen burgemeester – Parlement & Politiek

zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de ijskast – deel 4

zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de ijskast – deel 3

zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de ijskast ??? – deel 2

Zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de kast ? – deel 1

Zie ook: Opnieuw aandacht voor de direct door het volk gekozen Burgemeester

HAAL KROONBENOEMING NIET UIT GRONDWET

BB 13.04.2018 Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB) wil niet dat de huidige aanstellingswijze van burgemeesters uit de Grondwet wordt gehaald. De NGB roept de Eerste Kamer dan ook op om niet in stemmen met het wetsvoorstel tot deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de commissaris van de Koning en van de burgemeester. Ook bij de Kring van commissarissen van de Koning gaan de handen niet op elkaar.

Geen tekort

‘Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters vraagt zich af voor welk probleem het voorstel een oplossing is. In de huidige positie en aanstellingswijze van de burgemeester is noch sprake van een democratisch tekort, noch van een legitimiteitstekort’, stelt het NGB in een position paper aan de Eerste Kamer. ‘Juist vanwege de onafhankelijke, boven de partijen staande positie vervult de burgemeester belangrijke functies in de lokale samenleving en in het lokaal bestuur. Er is grote waardering voor en vertrouwen in deze niet gepolitiseerde functie.’

Visie ontbreekt

Deze week hield de Eerste Kamer een expertmeeting over het initiatiefwetsvoorstel Jetten. Als de Eerste Kamer instemt met de wet, wordt de weg vrij gemaakt voor een andere aanstellingswijze van burgemeesters. Daarbij wordt onder meer gedacht aan een rechtstreeks door de gemeenteraad of door de bevolking gekozen burgemeester.

Als er al naar de benoemingswijze gekeken wordt, dan moet dat in het bredere perspectief van het gehele lokaal bestuur gebeuren, benadrukt het NGB. ‘Ondanks eerdere verzoeken vanuit de Eerste en Tweede Kamer en toezeggingen van de minister van Binnenlandse Zaken ontbreekt een gedegen analyse en consistente visie op het lokaal bestuur.’ Het huidige benoemingsproces is evenwichtig en democratisch.

Geen heil

Ook de Kring van commissarissen van de Koning ziet op dit moment niets in een andere aanstellingswijze voor burgemeesters. ‘Eerst moet worden bepaald hoe het lokaal openbaar bestuur in Nederland er uit moet zien, daarna kan worden beoordeeld welke positie van de burgemeester daarbij past. Daaruit vloeit de keuze voor de aanstellingswijze dan vanzelfsprekend voort.

Veel te vaak wordt alleen gesproken over de positie en benoemingswijze van de burgemeester. Maar verander je de aanstellingswijze van de burgemeester, dan verander je ook het bestel’, aldus de Kring in zijn position paper. ‘Ook beschouwen de commissarissen de onafhankelijke positie van de burgemeester boven de partijen als een groot goed dat behouden zou moeten blijven.’

Onafhankelijke positie

Tegen de deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de commissaris van de koning (cdk) heeft de kring eveneens zijn bedenkingen. ‘Voor het functioneren van zowel de burgemeester als de commissaris is het hebben van een onafhankelijke positie nog steeds van groot belang. Om voor alle partijen acceptabel te kunnen zijn en een dienende rol te kunnen spelen, maar ook om de rug recht te houden in woelige tijden of op te kunnen treden in crisissituaties. In 1848 werd de Grondwet als garantie beschouwd voor een onafhankelijke positie. Wij zien niet in dat dit staatsrechtelijk nu anders zou moeten worden gezien.’

Het is nog niet bekend wanneer de Eerste Kamer over het wetsvoorstel debatteert. Hij is nu bezig met de schriftelijke voorbereiding. Vermoedelijk zal voor de zomer wel een besluit vallen.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Hoogste tijd voor een direct gekozen partijburgemeester. Wat houdt de liberalen nog tegen?

Stekel 

VK 12.04.2018 De invoering van de gekozen burgemeester stuit al jaren op obstructie van onder meer de VVD. Het bevalt nog altijd uitstekend – ongekozen bestuurders met een partijpet op.

Totdat ze hun eigen gang gaan. Want diezelfde VVD beklaagt zich nu over oud-partijleider Jozias van Aartsen, tussentijds burgemeester in Amsterdam, die in de strijd tegen de krakers weigert de harde VVD-lijn te volgen. ‘Hij staat zo ver boven de partijen dat hij inmiddels volledig lijkt losgezongen van de VVD’, mopperde het VVD-Kamerlid Arno Rutte deze week.

Juist. De hoogste tijd voor een echte, direct gekozen partijburgemeester, zou je zeggen. Wat houdt de liberalen nog tegen? Het zal toch niet het vermoeden zijn dat Amsterdam dan überhaupt nooit meer een VVD-burgemeester krijgt?

Volg en lees meer over:  POLITIEK   POLITIEKE PARTIJEN   OPINIE   NEDERLAND   STEKEL  VVD

ZOEKTOCHT BURGEMEESTER BLIJKT EENHEIDSWORST

BB 01.03.2018 In profielschetsen voor een nieuwe burgemeester benutten gemeenteraden te weinig de mogelijkheden voor lokaal maatwerk. De lokale omstandigheden worden niet tot nauwelijks in specifieke eisen vertaald. Gemeenteraden die een nieuwe burgemeester zoeken, willen vooral integere netwerkers en verbinders, die daadkrachtig, inlevend en communicatief zijn. Gemeentegrootte maakt geen verschil in de eisen die aan een burgemeesterskandidaat worden gesteld.

Dezelfde eisen

Dat blijkt uit een analyse van 231 profielschetsen voor nieuwe burgemeesters die van 2008 tot en met 2015 zijn opgesteld. In die periode gebruikten gemeenten de handreiking benoemingsproces

burgemeesters van het ministerie van Binnenlandse Zaken uit 2007. In 2016 is deze vervangen door een herziene handreiking. Raden worden gestimuleerd om de handreiking te gebruiken. ‘Gemeenteraden stellen op hoofdlijnen vrijwel allemaal dezelfde eisen aan burgemeesters’, concluderen Niels Karsten van de Universiteit van Tilburg en Hans Oostendorp en Frank van Kooten van Necker van Naem in hun artikel Gezocht: integere en daadkrachtige verbinder (m/v) in het recent verschenen Bestuurswetenschappen.

Integriteit

Een profielschets bestaat uit een aantal onderdelen, waaronder de zogeheten basiscondities. In de handreiking van BZK 2007 worden zes basiscondities onderscheiden: integriteit, stressbestendigheid, onafhankelijkheid, signaalgevoeligheid, identificatie en bindend vermogen. Gemiddeld bevat een profielschets 3,7 basiscondities, zo blijkt uit de analyse, waarbij integriteit de belangrijkste is.

Deze basisconditie komt in 79 procent van de schetsen voor. ‘Daarmee wordt het onmiskenbare belang van integriteit als centrale waarde in het burgemeestersambt’, aldus de auteurs. Ook bindend vermogen scoort met 65 procent relatief hoog.

Verbinder

Het burgemeestersambt kent – volgens de handreiking van BZK 2007 – vier bestuursstijlen: verbinder, netwerker, aanjager en procesregisseur. Het is de bedoeling dat gemeenteraden een van die vier bestuursstijlen in de profielschets opnemen; het moet een hoog onderscheidend gehalte hebben. In de praktijk worden gemiddeld 1,6 bestuursstijlen genoemd als beoogde stijl van de nieuwe burgemeester.

De netwerker en verbinder zijn in gemeenteland het meest gezocht. Er bestaan rondom bestuursstijlen, evenals bij de basiscondities, geen significante verschillen tussen grote of kleine gemeenten, zo concluderen Karsten, Oostendorp en Van Kooten. ‘Kleinere gemeenten vragen dus niet om een andere bestuursstijl dan grotere gemeenten, of andersom.’

Daadkracht

Het derde onderdeel van het competentieprofiel voor burgemeesters gaat over de bestuursvaardigheden. In de handreiking van BZK staan er twintig genoemd – zoals bestuurlijke gevoeligheid en daadkracht – en beschreven. In meer dan 90 procent van de profielschetsen zijn een of meer bestuursvaardigheden opgenomen, waarbij de letterlijke formulering vanuit de handreiking zijn gebruikt. Daadkracht komt met 46 procent het meest voor in profielschetsen.

Omgevingsbewustzijn

Ook hier geldt, een enkele uitzondering daargelaten, dat gemeenten van verschillende grootte door de bank genomen niet om andere kwaliteiten van burgemeesterskandidaten vragen. Gemeenten van 20.001-50.000 inwoners significant vaker om communicatieve burgemeesters. ‘Verder wordt omgevingsbewustzijn in die gemeenten significant vaker gevraagd, terwijl die vaardigheid in 100.000+-gemeenten minder belangrijk wordt geacht’, aldus de onderzoekers.

Durf te kiezen

Gemeenteraden stellen op hoofdlijnen vrijwel allemaal dezelfde eisen aan burgemeesters, concluderen de onderzoekers. ‘Waar we op basis van de ruimte die de profielschets biedt voor lokaal maatwerk pluriformiteit zouden verwachten, zien we dus grote uniformiteit tussen profielschetsen.’ Er is volgens de drie voldoende ruimte om het ‘onderscheidend vermogen van profielschetsen te vergroten.’

Gemeenteraden doen er goed aan hun ‘prioriteiten scherper te benoemen’. Raden moeten daarnaast meer durven te kiezen om daarmee de ruimte voor lokaal maatwerk beter te benutten.

VOLDOENDE STEUN PETITIE BURGEMEESTERSVERKIEZING

BB 07.02.2018 De petitie van de Amsterdamse beweging Meer Democratie heeft voldoende handtekeningen binnengehaald om een burgemeestersverkiezing op de agenda van de gemeenteraad te krijgen. De beweging vindt dat alle kandidaten voor de opvolging van Eberhard van der Laan bekend moeten worden, zodat de bevolking in een burgerraadpleging kan bepalen wie de nieuwe burgemeester moet worden.

Zeggenschap van burgers
Om de kwestie op de agenda te krijgen waren 1200 handtekeningen nodig. Sinds zaterdag hebben meer dan 1230 mensen de petitie getekend. ‘We gaan nog even door met inzamelen, omdat sommige handtekeningen misschien ongeldig worden verklaard’, zegt woordvoerder en oud-PvdA-Kamerlid Niesco Dubbelboer. Afgelopen zaterdag gaf hij als motivatie voor de petitie: ‘De burgemeester is de hoogste politieke functie van de stad en het is te gek voor woorden dat burgers geen zeggenschap hebben over wie dat moet worden.’

Juridisch haalbaar

Het plan is juridisch haalbaar, aldus Dubbelboer. ‘Juristen hebben naar ons plan gekeken. Het kan binnen de huidige wettelijke mogelijkheden. Als er maar politieke wil is.’ Hij wil binnen twee weken met de ingezamelde handtekeningen naar het college van B&W, dat de zaak op zijn beurt – na overleg met de referendumcommissie – kan voorleggen aan de gemeenteraad. Als het aan Dubbelboer ligt, kan dan eind mei de burgerraadpleging worden gehouden. Eberhard van der Laan overleed vorig jaar. Jozias van Aartsen is waarnemend burgemeester. Hij blijft waarschijnlijk aan tot de zomer. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Genoeg handtekeningen petitie om burgemeestersverkiezing

Telegraaf 07.02.2018 De petitie van de Amsterdamse beweging Meer Democratie heeft voldoende handtekeningen binnengehaald om een burgemeestersverkiezing op de agenda van de gemeenteraad te krijgen. De beweging vindt dat alle kandidaten voor de opvolging van Eberhard van der Laan bekend moeten worden, zodat de bevolking in een burgerraadpleging kan bepalen wie de nieuwe burgemeester moet worden.

Om de kwestie op de agenda te krijgen waren 1200 handtekeningen nodig. Sinds zaterdag hebben meer dan 1230 mensen de petitie getekend.

„De burgemeester is de hoogste politieke functie van de stad en het is te gek voor woorden dat burgers geen zeggenschap hebben over wie dat moet worden”, zei woordvoerder en oud-PvdA-Kamerlid Niesco Dubbelboer zaterdag.

Van der Laan overleed vorig jaar. Jozias van Aartsen is waarnemend burgemeester.

BEKIJK OOK:

Kamer schrapt obstakel gekozen burgemeester

Ongekozen bestuurders snappen niets van democratie

Elsevier 06.02.2018 De deftige burgemeester. Een echte heer in zwart pak met ambtsketen, of misschien zelfs nog wel in groot tenue, zoals dat in de negentiende eeuw ging, met een sabel aan zijn riem! Iemand, kortom, die het gezag belichaamt, de rust uitstraalt en de orde handhaaft.

Lang vervlogen tijden? Nou… Stiekem voelen veel burgemeesters en andere bestuurders zich nog precies als deze burgervader. Deftig, verstandig en vooral nooit te beroerd om die dekselse democratie een draai om de oren te geven.

De democratie krijgt standje van provincieopzichter

Lees ook de mening van hoofdredacteur Arendo Joustra: Gekozen B&W, waarom niet experimenteren?

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart begint het bij allerlei bestuurders weer te kriebelen. Ze moeten hun goede raad kwijt, hun zorgen over de gemeentepolitiek. Aan wie het maar horen wil beklagen ze zich over die verraderlijke democratie, met haar versnippering en schadelijke gevolgen voor de bestuurbaarheid van ons prachtige land.

De Overijsselse Commissaris van de Koning Boele Staal bijvoorbeeld, kon zijn ergernis niet inhouden. Gevraagd door Nieuwsuur naar de bestuurbaarheid, sprak hij plechtig: ‘Daar maak ik me zéér zorgen over.’ Vooral de vele fracties in bijvoorbeeld de gemeenteraad van Almelo, daar kon de D66-provincieopzichter niet over uit: ‘Het draagt ook niets bij aan democratie. Je kunt wel met 16 miljoen in de Tweede Kamer gaan zitten, maar dat verhoogt de bestuurbaarheid van het land nog niet. Het lijkt heel democratisch, maar dat is het natuurlijk niet. Het verlamt.’

Staal is niet de eerste bestuurder die zonder onderbouwing grote uitspraken doet over de democratie, waarbij hij ‘bestuurbaarheid’ en ‘democratie’ als volstrekte synoniemen lijkt te beschouwen. En Staal heeft zich blijkbaar nooit verdiept in de vele eeuwen dat Nederlandse volksvertegenwoordigingen nog niet overzichtelijk waren opgeknipt in fracties van (midden)partijen.

Ongekozen burgemeester moet slim zijn 

Gisteren citeerde Trouw een heel legertje burgemeesters, zoals burgemeester Gerard Beukema (PvdA) van Delfzijl, Charlie Aptroot (VVD) van Zoetermeer en Pauline Krikke (VVD) van Den Haag, die allen mee huilden met de wolven in het bos. Wat opvalt, is dat deze burgemeesters níet gekozen zijn – daaraan kunnen ze zelf ook niet zoveel doen – maar dat ze wel bij een politieke partij horen. En juist dít zijn de partijen die steen en been klagen over de ‘versnippering’.

Niet zo gek! Die versnippering is meestal ontstaan doordat veel partijen deelnemen aan de verkiezingen. Dit zijn veelal ongrijpbare, lokale clubs met veel aanhang en retorisch bombast. Die doen het veel beter dan de traditionele bestuurderspartijen waar al die burgemeesters in groot zijn geworden. Want ook al is bijna een derde van alle raadszetels in Nederland ‘lokaal’, deze lokale partijen leveren maar een beschamende 3 procent van alle burgemeesters. Meer dan acht van de tien burgemeesters is CDA-, VVD- of PvdA-lid.

Lokale partijen kunnen prima besturen

Terwijl lokale partijen allang bewezen hebben prima te kunnen besturen, zo schreef NRC gisteren terecht, kunnen bestuurders het niet aanzien. Ze katten op lokale partijen, of op landelijke partijen die minder op besturen en meer op politieke thema’s zijn gericht. ‘Populisten’ noemen ze dat, die de stabiliteit van het bestuur in gevaar brengen.

De maatregelen die de traditionele partijen bepleiten, zijn ronduit schadelijk voor de democratie: een kiesdrempel, kandidaatsselectie aan regels onderwerpen, ‘zetelroof’ verbieden. Het is dom en kwaadaardig hoe ongekozen bestuurders zich te weer stellen tegen grondwettelijk verankerde rechten en democratische vrijheden. Bovendien werkt hun paternalistische bemoeienis averechts. Daar komen zij 21 maart vanzelf wel achter.

Samen met Wim Voermans schreef Geerten Waling het boek Gemeente in de genen. Tradities en toekomst van de lokale democratie in Nederland (Prometheus) dat op 20 februari verschijnt.

Geerten Waling is historicus en schrijver van o.a. de boeken Zetelroof (2017) en 1848 – Clubkoorts en revolutie (2016).

Veel steun voor Amsterdamse petitie om eigen burgemeester te kiezen, maar mag dat wel?

VK 04.02.2018 Amsterdammers moeten zelf kunnen bepalen wie de opvolger van burgemeester Eberhard van der Laan wordt. Een petitie om dat voor elkaar te krijgen, staat sinds zaterdag online en vindt veel steun. Maar volgens juristen is het plan niet mogelijk binnen Amsterdamse regelgeving.

Met de petitie wordt de gemeenteraad gevraagd om een referendum te organiseren waarmee inwoners van Amsterdam kunnen stemmen op kandidaten. ‘We willen in Amsterdam niet weer een burgemeester die via achterkamertjes wordt benoemd’, zegt een van de initiatiefnemers Niesco Dubbelboer, voormalig PvdA-Kamerlid en mede-oprichter van stichting Meer Democratie.

De petitie wordt gesteund door prominente Amsterdamse politici zoals voormalig D66-Kamerlid Boris van der Ham en oud-wethouder Frits Huffnagel (VVD). Als 1.200 Amsterdammers de petitie ondertekenen, moet de gemeenteraad het plan bespreken. Op zondagmiddag stond de teller al op meer dan 800 handtekeningen.

Traditie of stemming

Niesco Dubbelboer (Meer Democratie) wil een volksraadpleging afdwingen

Daarmee is opnieuw de discussie over de gekozen burgemeester opgelaaid. De Tweede Kamer schrapte onlangs de benoemde burgemeester uit de Grondwet, toch kan het nog jaren duren voor burgers hun eigen burgemeester kunnen kiezen. De Commissaris van de Koning in Noord-Holland, Johan Remkes, wil nog voor de zomervakantie via de traditionele procedure een opvolger benoemen van de in de herfst overleden Eberhard van der Laan. Als het aan de stichting Meer Democratie ligt, kiezen Amsterdammers die opvolger zelf.

Volgens Dubbelboer kan de gemeente Amsterdam haar inwoners, binnen de bestaande wetgeving, hun eigen burgemeester laten kiezen. De gemeenteraad moet in de profielschets als selectiecriterium opnemen dat kandidaten zichzelf publiekelijk bekend maken. Vervolgens moet de gemeenteraad een referendum uitschrijven waarin alle kiesgerechtigde Amsterdammers kunnen stemmen op de kandidaten. Als de gemeenteraad het plan voor een gekozen burgemeester afkeurt, wil de oud-politicus een volksraadpleging over het plan afdwingen. Daarvoor zijn 27 duizend handtekeningen nodig.

Juridische twijfels

Juristen hebben naar mijn plan gekeken. Dit kan gewoon…

Dubbelboer wijst bezwaren van de hand

Juristen hebben grote twijfels bij het plan. Leonard Besselink, hoogleraar constitutioneel recht aan de Universiteit van Amsterdam en Paul Bovend’Eert, hoogleraar staatrechts aan de Radboud Universiteit, wijzen op de Amsterdamse regelgeving over het volksinitiatief (zoals deze petitie) en het referendum. Daarin staat expliciet dat de bevolking geen uitspraak mag doen over individuele kwesties, zoals ontslagen, schorsingen of een benoeming.

Volgens Dubbelboer gaat zijn petitie niet over individuele benoemingen maar over de procedure van de burgemeestersbenoeming. ‘Juristen hebben naar mijn plan gekeken. Dit kan gewoon.’ Het voormalig-Kamerlid en fervent voorvechter van het referendum, denkt dat zijn initiatief kansrijk is. ‘Het ziet er goed uit. GroenLinks, D66 en SP zijn al voor dit plan.’

Non-keuze

Een primeur is een referendum voor een burgemeester niet. Tussen 2001 en 2008 werden er in meerdere gemeentes adviserende volksraadplegingen voor burgemeesters gehouden. Zo konden inwoners van Utrecht in 2007 kiezen uit twee PvdA-kandidaten: Ralph Pans en Aleid Wolfsen. Omdat veel burgers dat een non-keuze vonden was de opkomst bijzonder laag: 9 procent en werd het referendum ongeldig verklaard. Een jaar later werd de wet die referenda mogelijk maakte afgeschaft.

Volg en lees meer over:  NOORD-HOLLAND   POLITIEK   BURGEMEESTERSREFERENDUM   NEDERLAND   AMSTERDAM

CAMPAGNE VOOR GEKOZEN BURGEMEESTER AMSTERDAM

BB 03.02.2018 De beweging Meer Democratie is in Amsterdam een campagne begonnen om een nieuwe burgemeester te kiezen als opvolger van de vorig jaar overleden Eberhard van der Laan. De beweging heeft hiervoor een comité opgericht en wil dat de gemeenteraad een verkiezing organiseert.

1200 handtekeningen

Als het initiatief door minimaal 1200 Amsterdammers wordt getekend, moet de gemeenteraad het plan behandelen, aldus het comité van het volksinitiatief Wij willen onze burgemeester kiezen! Het comité bestaat onder anderen uit Frits Huffnagel (oud-VVD-wethouder Amsterdam), Boris van der Ham (oud-Kamerlid voor D66) en Sadet Karabulut (Tweede Kamerlid van de SP).

Hoogste functie

‘De burgemeester is de hoogste politieke functie van de stad en het is te gek voor woorden dat burgers geen zeggenschap hebben over wie dat moet worden’, aldus Niesco Dubbelboer, woordvoerder Meer Democratie en oud-Tweede Kamerlid voor de PvdA. Op Kiesdeburgemeester.nl kan iedere Amsterdammer van 18 jaar of ouder het volksinitiatief tekenen. Sinds begin december is Jozias van Aartsen waarnemend burgemeester van de hoofdstad. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

KAMER SCHRAPT BENOEMDE BURGEMEESTER UIT GRONDWET

BB 23.01.2018 De Tweede Kamer heeft een obstakel uit de weg geruimd voor het invoeren van burgemeestersverkiezingen. De Kamer besloot uit de Grondwet te schrappen dat de regering de burgemeester en de commissaris van de Koning benoemt. Als de Eerste Kamer instemt, is het straks veel eenvoudiger om de manier te veranderen waarop een burgemeester wordt aangesteld.

Tweederde meerderheid
Op de SGP na steunde de hele Kamer het voorstel van D66’er Rob Jetten. Die haalde daardoor met gemak de tweederde meerderheid die nodig is om de Grondwet te kunnen wijzigen. Maar zo’n meerderheid heeft hij ook in de Eerste Kamer nodig, en die lijkt minder enthousiast.

Kiezen of benoemen

Coalitiepartners VVD, CDA en ChristenUnie schaarden zich achter Jetten, terwijl zij hun twijfels hebben over een verkiezing of zelfs uitgesproken hechten aan de benoeming door de regering. Ze werkten toch mee aan het D66-plan, omdat ze vinden dat de manier waarop een burgemeester wordt aangesteld niet in de Grondwet thuishoort. Dat betekent niet per se dat burgers hun burgemeester in de toekomst ook rechtstreeks gaan kiezen, stellen zij. D66 wil dat de burger de burgemeester kiest, maar schuift dat vraagstuk liever nog even vooruit.

Gemeenteraad

De vorige poging, in 2005, de Grondwet te wijzigen liep namelijk stuk omdat bondgenoten van D66 terugdeinsden voor zo’n rechtstreekse verkiezing. Veel partijen zien liever dat de gemeenteraad de burgemeester kiest. Het jongste voorstel van D66 kreeg al een keer groen licht van beide Kamers. Maar een grondwetswijziging moet nogmaals worden goedgekeurd door een nieuwgekozen Tweede Kamer en nog eens door de Eerste Kamer. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

 

Tweede Kamer schrapt aanstelling burgemeester uit Grondwet

NU 23.01.2018 De Tweede Kamer heeft besloten dat het benoemen van de burgemeester en de commissaris van de Koning door de regering uit de Grondwet kan.

Als de Eerste Kamer instemt, is het straks veel eenvoudiger om de manier te veranderen waarop een burgemeester wordt aangesteld.

Op de SGP na steunde de hele Kamer het voorstel van D66’er Rob Jetten. Die haalde daardoor met gemak de tweederdemeerderheid die nodig is om de Grondwet te kunnen wijzigen. Maar zo’n meerderheid heeft hij ook in de Eerste Kamer nodig, en die lijkt minder enthousiast.

Twijfels

Coalitiepartners VVD, CDA en ChristenUnie schaarden zich achter Jetten, terwijl zij hun twijfels hebben over een verkiezing of zelfs uitgesproken hechten aan de benoeming door de regering. Ze werkten toch mee aan het D66-plan, omdat ze vinden dat de manier waarop een burgemeester wordt aangesteld niet in de Grondwet thuishoort.

Dat betekent niet per se dat burgers hun burgemeester in de toekomst ook rechtstreeks gaan kiezen, stellen zij. D66 wil dat de burger de burgemeester kiest, maar schuift dat vraagstuk liever nog even vooruit.

Vorige poging

De vorige poging, in 2005, de Grondwet te wijzigen liep namelijk stuk omdat bondgenoten van D66 terugdeinsden voor zo’n rechtstreekse verkiezing. Veel partijen zien liever dat de gemeenteraad de burgemeester kiest.

Het jongste voorstel van D66 kreeg al een keer groen licht van beide Kamers. Maar een grondwetswijziging moet nogmaals worden goedgekeurd door een nieuwgekozen Tweede Kamer en nog eens door de Eerste Kamer.

Lees meer over: D66

Kamer schrapt obstakel gekozen burgemeester

Telegraaf 23.01.2018 De Tweede Kamer heeft een obstakel uit de weg geruimd voor het invoeren van burgemeestersverkiezingen. De Kamer besloot uit de Grondwet te schrappen dat de regering de burgemeester en de commissaris van de Koning benoemt. Als de Eerste Kamer instemt, is het straks veel eenvoudiger om de manier te veranderen waarop een burgemeester wordt aangesteld.

Op de SGP na steunde de hele Kamer het voorstel van D66’er Rob Jetten. Die haalde daardoor met gemak de tweederdemeerderheid die nodig is om de Grondwet te kunnen wijzigen. Maar zo’n meerderheid heeft hij ook in de Eerste Kamer nodig, en die lijkt minder enthousiast.

Coalitiepartners VVD, CDA en ChristenUnie schaarden zich achter Jetten, terwijl zij hun twijfels hebben over een verkiezing of zelfs uitgesproken hechten aan de benoeming door de regering. Ze werkten toch mee aan het D66-plan, omdat ze vinden dat de manier waarop een burgemeester wordt aangesteld niet in de Grondwet thuishoort. Dat betekent niet per se dat burgers hun burgemeester in de toekomst ook rechtstreeks gaan kiezen, stellen zij. D66 wil dat de burger de burgemeester kiest, maar schuift dat vraagstuk liever nog even vooruit.

De vorige poging, in 2005, de Grondwet te wijzigen liep namelijk stuk omdat bondgenoten van D66 terugdeinsden voor zo’n rechtstreekse verkiezing. Veel partijen zien liever dat de gemeenteraad de burgemeester kiest.

Groen licht

Het jongste voorstel van D66 kreeg al een keer groen licht van beide Kamers. Maar een grondwetswijziging moet nogmaals worden goedgekeurd door een nieuwgekozen Tweede Kamer en nog eens door de Eerste Kamer.

Kamer schrapt obstakel gekozen burgemeester uit Grondwet

AD 23.01.2018 De Tweede Kamer heeft vanmiddag besloten uit de Grondwet te schrappen dat de regering de burgemeester en de commissaris van de Koning benoemt. Dat was een belangrijk obstakel voor het invoeren van burgemeestersverkiezingen.

  Rob Jetten  ✔@RobJetten

Blij met overweldigende steun in Tweede Kamer voor schrappen Kroonbenoeming burgemeester en CdK uit Grondwet. Ik ga met veel plezier dit voorstel van @D66 verdedigen in de Eerste Kamer https://twitter.com/sneller/status/955814965818150912 …  3:53 PM – Jan 23, 2018

Op de SGP na steunde de hele Kamer het voorstel van D66’er Rob Jetten. Die haalde daardoor met gemak de tweederdemeerderheid die nodig is om de Grondwet te kunnen wijzigen. Maar zo’n meerderheid heeft hij ook in de Eerste Kamer nodig, en die lijkt minder enthousiast.

Ook coalitiepartners VVD, CDA en ChristenUnie steunden Jetten, terwijl zij hun twijfels hebben over een verkiezing of zelfs uitgesproken hechten aan de benoeming door de regering. Desalniettemin vinden ze dat de manier waarop een burgemeester wordt aangesteld niet in de Grondwet thuishoort, hoewel ze benadrukken dat dat niet per se betekent dat burgemeesters straks rechtstreeks door het volk gekozen zullen worden.

Gemeenteraad

Het is niet de eerste keer dat D66 probeert de Grondwet te wijzigen over dit punt. De vorige poging, in 2005, liep stuk omdat bondgenoten van D66 terugdeinsden voor zo’n rechtstreekse verkiezing. Veel partijen zien liever dat de gemeenteraad de burgemeester kiest.

Het jongste voorstel van D66 kreeg al een keer groen licht van beide Kamers. Maar een grondwetswijziging moet nogmaals worden goedgekeurd door een nieuwgekozen Tweede Kamer en nog eens door de Eerste Kamer.

WEG NAAR GEKOZEN BURGEMEESTER DEFINITIEF IN GESLAGEN

BB 18.01.2018 De Tweede Kamer maakt zich op voor een nieuw stapje op de lange weg die naar een gekozen burgemeester kan leiden. De Kamer voelt er wel voor uit de Grondwet te schrappen dat de regering de burgemeester en de commissaris van de Koning benoemt.

Burgemeestersverkiezing
Vrijwel de hele Kamer steunt het voorstel van D66’er Rob Jetten, dat het een stuk makkelijker maakt ooit de manier waarop een burgemeester wordt aangesteld te veranderen. Regeringspartner CDA, jarenlang verklaard tegenstander, ging de afgelopen jaren al om. Coalitiegenoot VVD is het met D66 eens dat de benoemingswijze überhaupt niet in de Grondwet thuishoort. Ook de ChristenUnie, die er nog weinig voor voelt de burgemeester voortaan te kiezen, lijkt er niet per se kwaad in te zien de benoeming uit de Grondwet te halen. Of het ook echt tot burgemeestersverkiezingen komt, valt immers nog te bezien, stellen de drie regeringspartijen.

Gemeenteraad

De voltallige oppositie, op de SGP na, ziet de benoeming door de regering ook graag uit de Grondwet geschrapt. De oppositiepartijen denken, net als de regeringspartijen, wel verschillend over hoe de burgemeester dan moet worden aangewezen. D66 wil dat de burger de burgemeester kiest, maar houdt dat liever buiten het huidige debat. De vorige poging de Grondwet te wijzigen liep stuk omdat bondgenoten van D66 terugdeinsden voor zo’n rechtstreekse verkiezing. Partijen als GroenLinks, SP en PvdA willen liever dat de gemeenteraad de burgemeester kiest.

Groen licht

Het voorstel van D66 kreeg al een keer groen licht van beide Kamers. Maar een grondwetswijziging moet nogmaals worden goedgekeurd door een nieuwgekozen Tweede Kamer en nog eens door de Eerste Kamer. Dan is bovendien een tweederdemeerderheid nodig. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Burgemeester uit Grondwet, maar nog ‘te vroeg’ voor verandering

NOS 18.01.2018 Het blijft voorlopig onduidelijk op welke manier burgemeesters in de toekomst worden gekozen. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken vindt dat de burgemeestersbenoeming eerst uit de Grondwet moet verdwijnen.

“Het past niet om nu al vooruit te lopen op wat er daarna gaat gebeuren”, zei Ollongren in de Tweede Kamer op vragen van Kamerleden over een nieuw systeem.

Nog een keer

Nu staat in de Grondwet dat burgemeesters benoemd worden door de Kroon, maar bijna alle partijen willen hiervan af. De Eerste en Tweede Kamer stemden enkele jaren geleden al voor een aanpassing, maar voor een grondwetswijziging moeten de Staten-Generaal nog een keer instemmen en dan met tweederde meerderheid.

De tweede ronde was vanavond in de Tweede Kamer en die tweederde meerderheid is er. Dinsdag is de officiële stemming.

Alleen de SGP is nadrukkelijk tegen, ook omdat niet duidelijk is wat er in de toekomst gaat gebeuren. “Welke richting slaan we in?”, vraagt het SGP-Kamerlid Bisschop zich af. “Wordt de burgemeester straks door het volk gekozen? Door de raad? Door een kiescollege? Of verandert er niets?”

“Het past niet op nu al vooruit te lopen op wat er daarna gaat gebeuren”, aldus Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken over de toekomst van de burgemeestersbenoeming.

Hoe werkt die burgemeestersbenoeming nu dan eigenlijk?

– Als de gemeenteraad een profielschets heeft opgesteld en de vacature is opengesteld, kunnen sollicitanten een brief sturen naar de commissaris van de koning. Die maakt een selectie.

– De gemeenteraad stelt een vertrouwenscommissie in, die met de geselecteerde kandidaten sollicitatiegesprekken voert.

– Deze vertrouwenscommissie kiest twee kandidaten uit, een ‘eerste’ en een ‘tweede keus’. Die worden besproken in de gemeenteraad, waarna de keuze als advies naar de minister van Binnenlandse Zaken gaat.

– Eigenlijk gaat de minister altijd akkoord met de kandidaat van de eerste keus. Hij stuurt dan een benoemingsbesluit naar de koning, die dat officieel ondertekent.

Minister Ollogren van D66 vindt dat vanwege de zorgvuldigheid pas na instemming van de Eerste Kamer besproken moet worden hoe de burgemeester gekozen gaat worden. Ze wil er uitvoerig met de Tweede Kamer en allerlei betrokkenen over praten.

Haar partij pleit al sinds haar oprichting in 1966 voor een door de bevolking gekozen burgemeester, maar de huidige coalitiepartijen VVD, CDA en de ChristenUnie zijn hierover veel minder enthousiast.

De VVD en het CDA zijn tevreden met de huidige praktijk, waarin de gemeenteraad de belangrijkste stem heeft. De Kroon, zoals het in de wet staat, volgt altijd de voordracht van de raad. In de toekomst zou de raad volgens hen het best de burgemeester kunnen kiezen. Dat is ook al jarenlang het standpunt van de PvdA.

De VVD en het CDA vinden het goed dat de burgemeester onafhankelijk is en boven de partijen staat. “Nu gaat het heel zorgvuldig,” zegt VVD-Kamerlid Koopmans. “Voor ons is het erg belangrijk dat hij een strikt onafhankelijke positie heeft en een centrale functie heeft in de democratie.”

Ook de oppositiepartijen GroenLinks en SP hebben een voorkeur voor een door de gemeenteraad gekozen burgemeester en de PVV en Forum voor Democratie sluiten weer aan bij D66 met een door de bevolking gekozen burgemeester.

Het is nog onbekend wanneer de Eerste Kamer over de grondwetswijziging stemt.

BEKIJK OOK;

Komt er binnenkort een gekozen burgemeester?

De gekozen burgemeester? Huidige burgemeesters zien er niets in

Senaat: haal burgemeestersbenoeming uit Grondwet

Nieuwe stap naar gekozen burgemeester in zicht

Telegraaf 17.01.2017  De Tweede Kamer maakt zich op voor een nieuw stapje op de lange weg die naar een gekozen burgemeester kan leiden. Een groot deel van de Kamer voelt er wel voor uit de Grondwet te schrappen dat de regering de burgemeester en de commissaris van de Koning benoemt.

Vrijwel de hele Kamer steunt het voorstel van D66’er Rob Jetten, dat het een stuk makkelijker maakt ooit de manier waarop een burgemeester wordt aangesteld te veranderen. Regeringspartner CDA, jarenlang verklaard tegenstander, ging de afgelopen jaren al om. Coalitiegenoot VVD is het met D66 eens dat de benoemingswijze überhaupt niet in de Grondwet thuishoort. Ook de ChristenUnie, die er nog weinig voor voelt de burgemeester voortaan te kiezen, lijkt er niet per se kwaad in te zien de benoeming uit de Grondwet te halen. Of het ook echt tot burgemeestersverkiezingen komt, valt immers nog te bezien, stellen de drie regeringspartijen.

De voltallige oppositie, op de SGP na, ziet de benoeming door de regering ook graag uit de Grondwet geschrapt. De oppositiepartijen denken, net als de regeringspartijen, wel verschillend over hoe de burgemeester moet worden aangewezen als die benoemingswijze makkelijker veranderd kan worden. D66 wil dat de burger de burgemeester kiest, maar houdt dat liever buiten het huidige debat. De vorige poging de Grondwet te wijzigen liep stuk omdat bondgenoten van D66 terugdeinsden voor zo’n rechtstreekse verkiezing. Partijen als GroenLinks, SP en PvdA willen liever dat de gemeenteraad de burgemeester kiest.

Het voorstel van D66 kreeg al een keer groen licht van beide Kamers. Maar een grondwetswijziging moet nogmaals worden goedgekeurd door een nieuwgekozen Tweede Kamer en nog eens door de Eerste Kamer. Dan is bovendien een tweederdemeerderheid nodig.

Dat de Tweede Kamer het voorstel bijna unaniem steunt, wil nog niet zeggen dat die tweederdemeerderheid ook in de Eerste Kamer gehaald wordt. Zeker op dit onderwerp hebben de senatoren al vaker laten zien dat ze anders durven te stemmen dan hun partijgenoten in de Tweede Kamer.

Komt er binnenkort een gekozen burgemeester?

NOS 17.01.2018 De Tweede Kamer praat vanavond opnieuw over burgemeestersbenoemingen. Op tafel ligt een voorstel van D66 om de huidige procedure te veranderen. De gekozen burgemeester stond al vaker op de agenda van de Kamer. Vijf vragen over het debat van vanavond.

Waar gaat het debat over?

Het gaat over een verandering van de Grondwet. Daarin staat nu nog dat burgemeesters benoemd worden door de Kroon (oftewel het kabinet en de koning). Maar sommige partijen willen af van de schijn dat de benoemingen in achterkamertjes worden geregeld. In 2015 stemde de Eerste Kamer in met het schrappen van het grondwetsartikel. Twee jaar eerder, in 2013, ging de Tweede Kamer al akkoord. Maar daarmee was het nog niet geregeld.

Voor een grondwetswijziging is het nodig dat de Tweede en Eerste Kamer nóg een keer akkoord gaan, dit keer met tweederde meerderheid. De tweede ronde in de Tweede Kamer begint vanavond. Het kan nog even duren voordat het voorstel voor de tweede keer in de Eerste Kamer wordt behandeld.

Het schrappen van de benoeming van de burgemeester door de regering is een idee van D66. Die partij hoopte op deze manier de weg vrij te maken voor de invoering van een gekozen burgemeester in Nederland. Maar zo ver is het nog niet. Het gaat nu alleen over het afschaffen van een artikel uit de Grondwet, niet over hoe de benoeming in de toekomst geregeld wordt.

Video afspelen

Eerste stemronde (2015): ook Eerste Kamer stemt vóór

Maakt het wetsvoorstel in deze tweede ronde een kans?

Zeker. Het kabinet van VVD, CDA, ChristenUnie en D66 spreekt zich in het regeerakkoord uit voor de grondwetswijziging. Daarmee is er in elk geval een Kamermeerderheid. Voor een grondwetswijziging is in deze tweede ronde een tweederde meerderheid nodig. Ook die lijkt er te zijn.

Het regeerakkoord wijdt één zin aan de benoeming van burgemeesters. “De behandeling van het initiatiefvoorstel tot grondwetsherziening in tweede lezing inzake de deconstitutionalisering van de benoeming van de burgemeester en de Commissaris van de Koning wordt voortgezet.” Met andere woorden: het kabinet blijft zich ervoor inzetten om de burgemeestersbenoeming uit de Grondwet te halen.

Is al eerder geprobeerd om de gekozen burgemeester erdoor te krijgen?

In 2005 sneuvelde een eerder plan om de burgemeestersbenoeming uit de Grondwet te halen op het allerlaatste moment, bij de laatste stemming erover in de Eerste Kamer. Ook toen was een tweederde meerderheid nodig, maar de PvdA stemde onverwacht tegen. Dat was in de zogenoemde Nacht van Van Thijn, genoemd naar de toenmalige PvdA-senator Ed van Thijn. D66-minister en vice-premier Thom de Graaf, groot pleitbezorger van de gekozen burgemeester, trad hierna af.

Tussen 2002 en 2008 konden gemeenten experimenteren met raadgevende burgemeestersreferenda. Bij een opkomst van 30 procent moest de gemeenteraad rekening houden met de uitslag. Er kwamen referenda in Delfzijl, Best, Vlaardingen, Boxmeer, Leiden, Zoetermeer, Utrecht en Eindhoven. Maar de ervaringen vielen tegen. De opkomst was laag en er was te weinig keuze in kandidaten.

In artikel 131 van de Grondwet staat: “De commissaris van de koning en de burgemeester worden bij koninklijk besluit benoemd.” Ook in de Gemeentewet wordt de benoeming van burgemeesters besproken. In artikel 61 lees je dat de burgemeester ‘bij koninklijk besluit’ wordt benoemd ‘op voordracht van Onze Minister’ en ‘voor de tijd van zes jaar’.

Hoe werkt die burgemeestersbenoeming nu dan eigenlijk?

Er zijn veel verschillende partijen betrokken bij de benoeming van een burgemeester.

– Als de gemeenteraad een profielschets heeft opgesteld en de vacature is opengesteld, kun je solliciteren.

– Dat doe je door een sollicitatiebrief te sturen naar de commissaris van de koning, de vertegenwoordiger van de regering in de provincie. Deze commissaris maakt een selectie van geschikte kandidaten.

– In de tussentijd heeft de gemeenteraad van de gemeente in kwestie een vertrouwenscommissie ingesteld. Daarin zitten raadsleden en soms ook wethouders, als adviseurs. De commissaris van de koning stuurt zijn kandidatenselectie naar die vertrouwenscommissie. Daarna voeren de leden van de commissie de sollicitatiegesprekken.

– De vertrouwenscommissie kiest twee kandidaten uit, een ‘eerste’ en een ‘tweede keus’. Die worden besproken in de gemeenteraad, waarna de keuze als advies naar de minister van Binnenlandse Zaken gaat.

– Eigenlijk gaat de minister altijd akkoord met de kandidaat van de eerste keus. Hij stuurt dan een benoemingsbesluit naar de koning, die dat officieel ondertekent. Over dit onderdeel van de benoeming gaat vanavond het debat.

Tot nu toe zijn trouwens veruit de meeste burgemeesters lid van VVD, CDA, D66 en PvdA, allemaal partijen die regelmatig deel hebben uitgemaakt van een kabinet. Als ‘de Kroon’ uit de Grondwet wordt gehaald, ontstaat er ruimte om de benoeming anders in te vullen.

Mogen we dan straks zelf onze burgemeester kiezen?

Dat is nog maar de vraag. Het debat in de Tweede Kamer gaat alleen over het schrappen van de burgemeestersbenoeming uit de Grondwet. Als ook de Eerste Kamer daarmee instemt, kan het makkelijker worden om de rol van de koning en de ministers bij de benoeming van burgemeesters te verkleinen. Maar hoe die benoeming dán moet worden geregeld, is de vraag. Daar moeten na de grondwetswijziging weer nieuwe debatten over worden gevoerd. Er zijn grofweg twee scenario’s denkbaar:

  • De gemeenteraad kiest de burgemeester. In dit geval verandert de situatie in de praktijk nauwelijks. De gemeenteraad (in de vorm van een vertrouwenscommissie) blijft de sollicitatiegesprekken zelf voeren en kiest de meest geschikte kandidaat, net als nu.
  • De inwoners van de gemeente kiezen hun burgemeester. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van een burgemeestersreferendum. Maar hiertegen bestaat ook weerstand. Eind vorig jaar bleek nog uit een enquête van Nieuwsuurdat maar 1 op de 10 burgemeesters een gekozen burgemeesterschap ziet zitten. Zij zeggen bang te zijn dat bijvoorbeeld Prins Carnaval de sleutel van de stad in handen krijgt.

Het debat in de Tweede Kamer begint vanavond 17.01.2018  om 19.00 uur en is live te volgen op NPO Politiek.

BEKIJK OOK;

De gekozen burgemeester? Huidige burgemeesters zijn massaal tegen

Senaat: haal burgemeestersbenoeming uit Grondwet

CDK UTRECHT: DIRECT GEKOZEN BURGEMEESTER ONVERSTANDIG

BB 16.01.2018 Van de commissaris der koning in Utrecht hoeft het niet zo, de rechtstreeks gekozen burgemeester. Volgens Willibrord van Beek wordt dan de boven de partijen staande burgervader vervangen door een politicus. ‘Het is maar de vraag of Nederland daar beter mee af is.’

Van Beek sprak zijn reserves uit tijdens de herbenoeming van Koos Janssen als burgemeester van Zeist. Deze week wordt het wetsvoorstel dat het pad moet effenen voor de direct gekozen burgemeester besproken in de Tweede Kamer: het uit de Grondwet halen van de aanstellingswijze van de burgemeester.

Crimefighter
‘Mijns inziens is het geen verstandige zet’, aldus Van Beek. ‘Een mening die ik deel met anderen. Ik denk in dit verband aan de eerste burger van Breda, Paul Depla. Aanvankelijk een voorstander van de direct gekozen burgemeester. Maar sinds hij te maken heeft met ondermijnende criminaliteit en de bijbehorende nieuwe taken als crimefighter, begint hij te schuiven, bekent hij. Wat blijkt: als onpartijdig bestuurder krijg je veel makkelijker de nodige maatregelen van de grond dan als politiek voorman.’

Eigen verkiezingsprogramma
Er zijn volgens commissaris Van Beek (VVD) grofweg twee stromingen in ons land. De eerste ziet de burgemeester als een populaire bestuurder die we graag zelf willen kiezen. De tweede ziet de burgemeester als een boven de partijen staande, gewaardeerde bestuurder die er voor iedereen is. Een bestuurder waar we zuinig op moeten zijn. ‘Die twee beelden zijn strijdig met elkaar.

Ze verdragen elkaar niet. Want op het moment dat inwoners hun burgemeester rechtstreeks gaan kiezen, wordt deze een politicus. Waarom zouden we een publieke functie, die goed vervuld wordt, vervangen door een politicus met een eigen verkiezingsprogramma en een eigen mandaat? Juist politici staan helemaal niet hoog aangeschreven’, aldus Van Beek.

Onafhankelijk
Als democraat in hart en nieren zegt hij ‘uiteraard’ vóór verkiezingen te zijn. Hij wijst erop dat Nederland in feite nu al een gekozen burgemeester heeft. Alleen, het is geen openbare procedure naar Amerikaans model. ‘In Nederland hanteren wij een goed georganiseerd sollicitatiemodel dat eindigt met een Kroonbenoeming. En juist die Kroonbenoeming voegt iets heel speciaals toe, want die stelt de burgemeester in staat echt boven de partijen te functioneren. Dus onafhankelijk.’

Achteraan beginnen
Tegelijk, zo benadrukt hij, heeft de gemeenteraad de meest verstrekkende zeggenschap die maar mogelijk is. Niet de commissaris van de koning kiest de burgemeester, maar de gemeenteraad. ‘Als je al iets verandert, moet je dit op de juiste manier doen. Stel eerst vast wat het probleem is, en vergewis je ervan dat de voorgestelde oplossing beter is dan de huidige situatie’, aldus Van Beek.

‘Naar mijn oordeel is de indirect gekozen burgemeester met Kroonbenoeming sowieso niet het probleem. Eerst moeten we nadenken over het bestuurlijke stelsel dat we in Nederland willen hebben. Daarna volgt de discussie over de plaats van de burgemeester hierbinnen. En dan volgt daaruit bijna automatisch de wijze van aanstelling van de burgemeester. Tot nu toe gaan de gesprekken vooral over het laatste. Maar dat is achteraan beginnen.’

GERELATEERDE ARTIKELEN;

We gaan straks onze burgemeester kiezen. Maar hoe?

VK 16.01.2018 Dertien jaar na de eerste mislukte poging verdwijnt de benoemde burgemeester dan toch uit de Grondwet. Dat maakt de weg vrij voor burgemeestersverkiezingen. Maar over de vraag hoe dat precies moet, bestaat onder de gevestigde partijen nog grote verdeeldheid.

De landelijke middenpartijen VVD, CDA en PvdA leveren nog altijd meer dan tweederde van alle burgemeesters, decennialange politieke turbulentie en de opkomst van lokale partijen ten spijt. Toch werken deze partijen nu mee aan iets dat hun traditionele machtsbasis flink kan ondermijnen: de komst van de gekozen burgemeester.

Vanavond debatteert de Tweede Kamer over de wijziging van de Grondwet die daarvoor nodig is. Die is op initiatief van D66 al in de vorige regeerperiode, onder een kabinet van VVD en PvdA, in gang gezet. Zowel Tweede als Eerste Kamer heeft er in 2013 en 2015 mee ingestemd dat de aanstelling van de burgemeester – en de commissaris van de koning – niet langer met een Kroonbenoeming gebeurt, zoals nu nog in artikel 131 staat.

Verandering

Oude tekst grondwet: ‘De commissaris van de Koning en de burgemeester worden bij koninklijk besluit benoemd.’

Nieuwe tekst grondwet: ‘De commissaris van de Koning en de burgemeester worden aangesteld, geschorst en ontslagen op een bij de wet te bepalen wijze.’

Maar voor een grondwetswijziging zijn in beide Kamers twee stemronden nodig, met tussenliggende verkiezingen. Nu deze vorig jaar maart hebben plaatsgevonden, gaat de tweede ronde in. Daarbij geldt de bijzonderheid dat een tweederde meerderheid nodig is. In de huidige politieke verhoudingen tekent deze zich in beide Kamers af. In de vorige ronde (‘lezing’) stemden alleen SGP en ChristenUnie tegen. De CU heeft zich nu in het regeerakkoord gecommitteerd aan deze verandering.

Na dit deconstitutionaliseren (uit de Grondwet halen) ligt de weg open om bij gewone wet vast te leggen hoe iemand burgemeester of commissaris van de koning kan worden. Daarvoor bestaan verschillende varianten. Vanaf dat punt lopen ook de meningen van de partijen uiteen, wat betekent dat de eerste daadwerkelijke burgemeestersverkiezing nog wel even op zich zal laten wachten.

Toch is de Grondwetswijziging van belang, met name voor D66. De partij heeft er een geschiedenis mee. In 2005 was de grondwetswijziging zelfs al voor tweede lezing in de Eerste Kamer, toen het mis ging met het kroonjuweel. De partij had de verandering van de Grondwet gekoppeld aan een rechtstreekse verkiezing van de burgemeester door de plaatselijke bevolking. Dat stuitte toenmalig PvdA-senator en oud-burgemeester Ed van Thijn tegen de borst. Het D66-initiatief sneefde in de ‘Nacht van Van Thijn’ en toenmalig D66-minister Thom de Graaf van Bestuurlijke Vernieuwing trad af. Zijn opvolger: huidig partijleider Alexander Pechtold.

Kiezers geven al zeker 25 jaar aan meer greep te willen op de lokale democratie

Voor D66 speelt ook mee dat de partij op een ander punt van democratische vernieuwing heeft moeten inleveren. In deze periode komt er geen bindend referendum en het raadgevend referendum wordt afgeschaft. Het laatste raadgevend referendum dat er nog wel komt, ligt gevoelig bij D66. Het gaat over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, waar D66 tegen was. Maar nu, in het nieuwe kabinet van VVD, CDA, D66 en CU, steunt zij de wet. Bovendien is een D66-minister, Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken), er nu verantwoordelijk voor.

Zo hebben meer regeringspartijen pijn, want het CDA op zijn beurt staat zeker niet te juichen bij een eventueel rechtstreeks gekozen burgemeester. Wat de partijen bindt, is de wetenschap dat het electoraat al zeker 25 jaar in onderzoeken aangeeft meer greep te willen hebben op de lokale democratie. De opkomst van lokale partijen is er het bewijs van. De wens de burgemeester te kunnen kiezen, zit diep – het bleek ook weer in december uit het tweejaarlijkse SCP-rapport De staat van Nederland. Nu de landelijke partijen gestaag krimpen, kunnen zij in feite niet meer om de gekozen burgemeester heen.

Nederland

386 burgemeesters zijn er op dit moment in Nederland, van wie 81 vrouwen

Van belang voor de uiteindelijke vorm waarin de burgemeester zal worden gekozen, is het later dit jaar te verschijnen rapport van de Staatscommissie Parlementair Stelsel. Voorzitter Johan Remkes (VVD), tevens commissaris van de koning in Noord-Holland, benoemde in een tussenrapportage in oktober ‘functieverlies van politieke partijen’ als een van de zwakke punten in onze democratie. Dit omdat diezelfde partijen nog wel de voornaamste personele leverancier zijn voor bestuurlijke posten in het land. Remkes: ‘Dat is niet goed voor het vertegenwoordigend stelsel.’

Het is dus mogelijk dat Remkes met zijn achtkoppige commissie eind 2018 zal adviseren in welke vorm de burgemeester het beste gekozen kan worden. Tegen die tijd is naar verwachting de grondwetswijziging alvast geregeld.

1. Rechtsreeks gekozen – Veel meer een politieke figuur

©

Een rechtstreeks door de plaatselijke bevolking gekozen burgemeester heeft verregaande consequenties. De burgemeester zal dan veel meer een politieke figuur worden, die met een eigen programma in verkiezingstijd campagne voert. Het ligt voor de hand dat hij eigen wethouders zal meenemen en zo een politiek blok vormt tegenover de gemeenteraad. De burger brengt dan bij de gemeenteraadsverkiezingen twee stemmen uit: één op een partij, één op een persoon. De aanstellingstermijn van de burgemeester zou dan teruggaan van zes naar vier jaar.

Vooral D66 bepleit deze variant. Ze geeft de burgemeester democratische legitimiteit, is het argument. Uit een enquête van Nieuwsuur in oktober bleek evenwel dat een ruime meerderheid van de zittende burgemeesters hiervan geen voorstander is. Zij ervaren geen hinder doordat ze nu benoemd zijn, omdat het parachuteren van burgemeesters vanuit Den Haag al tot het verleden behoort. Burgemeesters wijzen er ook op dat zij over het algemeen gerespecteerd zijn onder de bevolking. Denk aan Ahmed Aboutaleb in Rotterdam en de onlangs overleden Eberhard van der Laan in Amsterdam.

Critici wijzen er ook op dat deze variant een grondige verbouwing van het lokaal bestuur vergt. Er kunnen patstellingen ontstaan tussen de gekozen burgemeester en de gekozen raad. Wie heeft dan het laatste woord? Waar ligt uiteindelijk de macht? Wie kan wie wegsturen?

2. Indirect gekozen – Geheimhouding kan opgeheven

©

In deze variant wordt de burgemeester door de gemeenteraad gekozen. Dit lijkt het meest op de huidige praktijk en heeft van oudsher de voorkeur van de PvdA. Als er nu een vacature is, wordt een profielschets opgesteld. Solliciteren gebeurt bij een vertrouwenscommissie, samengesteld uit een vertegenwoordiging van de gemeenteraad. Kandidaten gaan ook langs de commissaris van de koning.

Uit de beste sollicitanten selecteert de vertrouwenscommissie twee kandidaten, waarover de gemeenteraad in het geheim stemt. Bedoeling is dat de naam van de afvaller niet bekend wordt, maar deze lekt vaak toch uit. Dat over kwam bijvoorbeeld Annemarie Jorritsma in 2010 in Amsterdam. Ze verloor van Eberhard van der Laan.

Dit proces zou transparanter kunnen worden gemaakt, met openbare sollicitaties, zonder bescherming van sollicitanten. Het schrappen van de Kroonbenoeming maakt het gemakkelijker om de geheimhouding op te heffen, als aan het eind van de rit de koning er niet meer met zijn handtekening aan te pas hoeft te komen. Ook het gedoe met strafrechtelijke vervolging als namen uitlekken, is dan van de baan.

De raad geeft het mandaat aan een burgemeester van zijn keuze en stuurt hem weg als hij niet goed functioneert. Het lijkt op een ministerschap, dat ook ophoudt als de Kamer het vertrouwen in een bewindspersoon verliest.

3. Grootste partij levert – Het aanvaardbare compromis?

Er is nog een tussenvariant denkbaar, die lijkt op het Franse model. Na de gemeenteraadsverkiezingen mag de lijsttrekker van de grootste partij een gemeentebestuur vormen dat gesteund wordt door de raad. Hij wordt zelf voor vier jaar burgemeester.

Zo gaat het nu ook al bij landelijke verkiezingen, waarbij de grootste partij doorgaans de premier levert. Het is ook het model van het stadsdeel: na stadsdeelverkiezingen wordt de aanvoerder van de winnende partij stadsdeelvoorzitter.

Voordeel is dat het de gemeenteraadsverkiezingen spannender maakt, wat de opkomst kan verhogen. Bovendien is het model herkenbaar en hoeft niet de lokale democratie te worden verbouwd. De burgemeester wordt minder ceremonieel, dat wel, maar beter democratisch gelegitimeerd.

Nadeel is dat onafhankelijke kandidaten op achterstand staan. Zij moeten eerst een partij beginnen om mee te kunnen doen. Waar voor D66 en PvdA duidelijk is hoe het na de grondwetswijziging verder moet, is dit voor VVD en CDA nog geen uitgemaakte zaak. Van rechtstreeks kiezen zijn zij geen voorstander. Via de gemeenteraad is voor hen een optie die nog nader onderzoek vereist. Deze variant zou weleens een aanvaardbaar compromis kunnen zijn.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   NEDERLAND

januari 17, 2018 Posted by | 1e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, burgemeester, D66, formatie, politiek, regeerakkoord, Rutte 2, Rutte 3, VVD-CDA-D66-ChristenUnie VVD-CDA-D66-ChristenUnie | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Kabinet Rutte 3 – versus troepenmacht Afghanistan – deel 1

Ondanks de bijna zeventien jaar onafgebroken aanwezigheid van de Amerikanen en de NAVO-coalitie en hun poging om stabiliteit te brengen, worden de Taliban en andere terreurgroepen weer sterker.

“De situatie is even uitzichtloos als in 2001“, zegt Ko Colijn, defensiedeskundige bij Instituut Clingendael. “We zijn nauwelijks verder.”

Hoe sterk waren de Taliban het afgelopen jaar gegroeid in Afghanistan? Sleep de pijl naar links of rechts om te vergelijken. (Bron: liveuamap.com)

De Taliban hebben in bijna de helft van Afghanistan voet aan de grond, meer dan ooit sinds de Verenigde Staten het land binnenvielen. “Het is op dit moment ongeveer 50-50 met de Afghaanse regering”, zegt Rob de Wijk van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

Bijdrage Nederland

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte een soepel debuut in de NAVO. Voor het eerst woonde zij een vergadering bij in Brussel met haar 28 collega’s. Die knikten instemmend toen Bijleveld vertelde dat Den Haag het defensiebudget met 1,5 miljard euro verhoogt tot 10,4 miljard in 2021.

Ook Denemarken, Noorwegen en Canada maakten onlangs een hoger defensiebudget bekend. ‘We zijn op de goede weg,’ zei Bijleveld (CDA). Overigens voldoet Nederland nog lang niet aan de afspraak uit 2015 om 2 procent van het nationaal inkomen uit te geven aan defensie. Het percentage kruipt langzaam omhoog van 1,1 naar 1,3 procent.

Drieduizend militairen naar Afghanistan

De ministers van Defensie van de 29 NAVO-landen besloten gisteren drieduizend extra militairen te sturen naar Afghanistan. Op dit moment trainen en ondersteunen dertienduizend NAVO-militairen het Afghaanse leger en de politie, maar het land is nog altijd kwetsbaar en telkens slaan de Taliban en andere opstandelingen toe. Nederland heeft honderd militairen in Afghanistan.

AD 27.12.2017

Bijleveld verhoogt dat aantal niet, maar beloofde wel een chirurgisch team te sturen; wat in NAVO-kringen werd uitgelegd als een kwaliteitsimpuls en dus als een extra bijdrage van Nederland.

De defensieministers vergaderden in het NAVO-hoofdkwartier ook over de nieuwe commandostructuur, in reactie op de toegenomen dreiging vanuit Rusland. Bijleveld constateerde tevreden dat ‘niet wordt getornd aan het Joint Force Command in Brunssum’. In februari volgend jaar valt het definitieve besluit over de nieuwe commandostructuur, maar het hoofdkwartier in Zuid-Limburg – waar militaire operaties worden gepland – hoeft niet te vrezen voor het verlies van taken en blijft een impuls voor de regionale economie.

AD 27.12.2017

‘Flitsmacht’ NAVO vertraagd door douanes

Bijleveld incasseerde ook de tamelijk uitvoerige complimenten van haar Amerikaanse ambtgenoot James Mattis. De baas van het Pentagon prees het Nederlandse initiatief om te komen tot een ‘militaire Schengenzone’. Bij grootscheepse NAVO-oefeningen, zoals Noble Jump, moeten troepen en materieel in snel tempo worden verplaatst van West- naar Midden-Europa en de Baltische Staten. Daarbij ontstaat vaak vertraging doordat tunnels, bruggen en viaducten niet berekend zijn op de omvang en het gewicht van het hedendaagse materieel.

Aan de Europese binnengrenzen moet de ‘flitsmacht’ van de NAVO halt houden, want de douaniers eisen dat eerst een enorme papierwinkel wordt afgehandeld. ‘Soms moeten honderden formulieren worden ingevuld. In een ander geval mag het vervoer niet op zondag,’ schetst een medewerkster van minister Bijleveld de ambtelijke rompslomp en het nodeloze tijdverlies.

AD 27.12.2017

Het kabinet speelt een voortrekkersrol bij het bezweren van die bureaucratie. Het is van groot belang dat troepenverplaatsingen snel kunnen gebeuren als de nood aan de man komt. Bijleveld en VVD-minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken ondertekenen daartoe volgende week een document bij de Europese Unie als startsein voor de militaire Schengenzone.

Aan het slot van zijn persconferentie gisteren op het NAVO-hoofdkwartier complimenteerde minister Mattis Nederland daarvoor. ‘Ik begroet deze Nederlandse inspanning.  Vaak moeten we deze problemen oplossen met lokale regelingen. Dankzij het Nederlandse voorstel kunnen we het gestandaardiseerd aanpakken,’ zei Mattis.

Archiefbeeld: Nederlandse militairen begeleiden in Uruzgan de lichamen van hun omgekomen kameraden Aldert Poortema en Wesley Schol naar een transportvliegtuig. Ⓒ ANP

Nederlandse militairen die in 2008 in Uruzgan betrokken waren bij het eigen-vuur-incident waarbij vier collega’s sneuvelden en een vijfde invalide raakte, waren onvoldoende op hun missie voorbereid. Ze hadden te weinig getraind in grotere verbanden.

De conclusie die verder gaat dan wat tot nu toe naar buiten kwam, komt van de tweede man uit het officiële onderzoeksteam. Kolonel Harold de Jong zegt dit in het gisteren gepresenteerde boek Lucky shot over het enige slachtoffer dat het incident overleefde: korporaal Marc van de Kuilen. Hij raakte bij het eigen-vuur-incident zijn benen kwijt.

Marco Kroon ANP | KOEN VAN WEEL

Nasleep Marco Kroon

De in opspraak geraakte militair Marco Kroon was in 2007 op inlichtingenmissie in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Dat schrijft De Telegraaf. De in opspraak geraakte militair Marco Kroon was in 2007 op spionagemissie bij de inlichtingenmissie in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Hij was daar met zeven collega’s, en ze zouden in burgerkleding hebben gewerkt.

Meestal in koppels, maar soms ook alleen. Ze moesten informatie verzamelen vanuit een safehouse van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD. Ze zouden in burgerkleding hebben gewerkt, meestal in koppels, maar soms ook alleen om de voorspelbaarheid te beperken.

Het verhaal is niet bevestigd door Kroon of Defensie.

Volgens de krant zou de mogelijkheid om solo op pad te gaan kunnen verklaren dat Kroon gegijzeld werd en later zijn gijzelnemer doodde, zonder dat iemand daar iets van merkte.

Het Openbaar Ministerie doet een onderzoek naar het incident waarbij Kroon in Afghanistan iemand doodde. Volgens de militair deed hij dat uit zelfbescherming en was het de man die hem eerder ontvoerd en gegijzeld had. Hij hield het lange tijd voor zich en meldde het niet, om de missie niet in gevaar te brengen, zei Kroon.

Volgens Nieuwsuur is er onder het Korps Commandotroepen grote onrust ontstaan over de recente verklaringen van Kroon. Het programma besloot er verder niet over te publiceren omdat er volgens het ministerie van Defensie levens door in gevaar zouden komen.

Bronnen zeggen tegen De Telegraaf dat Kroons spionagemissie los stond van het ISAF-mandaat. Ze was goedgekeurd door de premier en vicepremiers.

Afghaan doodgeschoten

Vorige maand werd bekend dat het Openbaar Ministerie een ‘geweldsincident‘  in Afghanistan onderzoekt waarbij Kroon betrokken was. Kroon wilde toen alleen zeggen dat hij een vijand had moeten uitschakelen die een ernstig gevaar vormde.

Het ministerie van Defensie zegt dat het aan het Openbaar Ministerie is om een oordeel te vellen over het incident. Het OM is nog bezig met een onderzoek.

“Ik zou het ’t liefst van de daken schreeuwen“, zei Kroon tegen de NOS. “Maar dan heb ik voor niks tien jaar gezwegen.” Hij begrijpt dat de verklaring vragen oproept, maar kan daar niet op ingaan.

Later schrijft hij in een verklaring dat hij tijdens een geheime missie in 2007 in Afghanistan korte tijd gevangen is genomen “door de vijand”. Hij werd hardhandig ondervraagd maar hij gaf geen geheimen prijs, zegt Kroon.

Militair Marco Kroon zou tijdens een spionagemissie in Kabul een tegenstander hebben doodgeschoten. Zaterdag meldde De Telegraaf dat Kroon destijds op inlichtingenmissie was in Kabul.

Kroon zei begin dit jaar dat hij in 2007 een “vijand” heeft doodgeschoten. De man zou hem eerder ontvoerd en gemarteld hebben. Toen Kroon hem later tegenkwam, zou er geen gelegenheid zijn geweest om zijn belager gevangen te nemen. “Hij greep naar zijn wapen. Het was op dat moment ‘hij of ik’. De man liet mij geen keuze”, zei Kroon begin deze maand.

Het ministerie van Defensie zegt dat het aan het Openbaar Ministerie is om een oordeel te vellen over het incident. Het OM is nog bezig met een onderzoek.

Nieuwsuur

Volgens Nieuwsuur is er onder het Korps Commandotroepen grote onrust ontstaan over de recente verklaringen van Kroon. Eerder besloot het tv-programma Nieuwsuur om een verhaal over Marco Kroon niet uit te zenden, op uitdrukkelijk verzoek van het ministerie van Defensie. Enkele feiten en details zouden mensenlevens in gevaar brengen. Defensie onderzoekt zelf de lekken staatsgeheimen rond Marco Kroon

Minister Ank Bijleveld van Defensie gaat onderzoek doen naar het lekken van staatsgeheimen in de zaak rond militair Marco Kroon. ,,Intern gaan we kijken wie er iets naar buiten heeft gebracht”, zegt de minister in het televisieprogramma WNL Op Zondag.

Zwijgen

Het gezicht van het Korps Commandotroepen, de geridderde Marco Kroon, laat te veel los over het doen en laten van zijn strijdmakkers. Commando’s roepen Marco Kroon daarom op om te zwijgen en zich in het openbaar niet meer uit te laten over staatsgeheime missies. Anders kan hun veiligheid gevaar lopen. Dit laten zij weten via een door de NOS gepubliceerde verklaring van hun advocaat Michael Ruperti.

In de Volkskrant  reageerde ook de toenmalige Defensieminister Van Middelkoop kritisch. Hij noemde het ‘onhelder en onwaarschijnlijk’ dat Kroon het incident niet heeft gemeld aan zijn commandant: ‘Dit is in strijd met alle regels van commandovoering.’

Opnieuw in opspraak

Het Openbaar Ministerie (OM) is een onderzoek begonnen naar een geweldsincident van Marco Kroon in Afghanistan in 2007. Vier vragen over de omstreden oorlogsheld, drager van de hoogste militaire onderscheiding van Nederland.

https://cdn.prod.elseone.nl/uploads/2018/02/marcokroon-2048×1220.jpg?1

Minister van Defensie Ank Bijleveld

Minister Ank Bijleveld van Defensie gaat onderzoek doen naar het lekken van staatsgeheimen in de zaak rond militair Marco Kroon. ‘Intern gaan we kijken wie er iets naar buiten heeft gebracht,’ zei de minister. Bijleveld deed haar uitspraken in het televisieprogramma WNL Op Zondag.

Kroon zou tijdens een missie in de Afghaanse hoofdstad Kabul in 2007 een tegenstander hebben doodgeschoten. Zaterdag meldde dagblad De Telegraaf dat Kroon destijds op inlichtingenmissie was in Kabul en alleen en in burgerkleding op pad ging. De krant baseert zich daarbij op bronnen bij en rond defensie.

‘Het was hij of ik’

‘Het was hij of ik,’ zei Kroon begin februari over het voorval waarbij hij zijn gijzelnemer doodde. Het is nog altijd onduidelijk wat hij op die missie ging doen en waarom hij het sterfgeval destijds niet bij zijn superieuren meldde. Naar eigen zeggen hield hij het incident lange tijd voor zich om de missie in Uruzgan niet in gevaar te brengen. Tien jaar na de gebeurtenissen trad Kroon er pas mee naar buiten.

Het Openbaar Ministerie (OM) onderzoekt het incident waarbij Kroon in Afghanistan iemand doodde. Volgens de militair zelf deed hij dat uit zelfbescherming, en had de man hem eerder ontvoerd, gegijzeld en mishandeld.

Oud-commandant Wijninga over Marco Kroon: ‘Waarom heeft hij tien jaar gezwegen?’

Het besluit van de onderscheiden militair Marco Kroon om ‘de vijand’ tijdens een geheime operatie in Afghanistan, ruim tien jaar geleden, dood te schieten en hier tot nu toe over te zwijgen, roept de nodige vragen op. We leggen er een aantal voor aan oud-commandant Peter Wijninga, verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Hij diende zelf in 2008 in de Afghaanse provincie Kandahar.

BEKIJK OOK;

Onrust bij Korps Commandotroepen na uitlatingen Marco Kroon

Kroon: ik zou het ’t liefst van de daken schreeuwen, maar dat kan niet

Afghanistan NU

AFGHANISTAN NRC

Afganistan VK

AFGHANISTAN VK 

zie verder ook: Kabinet Rutte II – versus troepenmacht Afghanistan – deel 4

zie ook: Kabinet Rutte II – versus troepenmacht Afghanistan – deel 3

zie ook: Kabinet Rutte II – versus troepenmacht Afghanistan – deel 2

zie ook: Kabinet Rutte II – versus troepenmacht Afghanistan – deel 1 

Minstens 29 doden bij ‘nieuwjaarsaanslag’ in Afghanistan

NU 21.03.2018 Zeker 26 mensen zijn woensdag omgekomen door een aanslag in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Er vielen ook 52  gewonden.

Een terrorist blies zichzelf op bij een sjiitisch heiligdom in het westen van de stad. In de stad waren feestelijkheden aan de gang vanwege het begin van het Perzische Nieuwjaar.

“Er was een grote explosie en ik zag veel mensen wegrennen”, zegt een getuige. De ontploffing gebeurde vlakbij de belangrijkste universiteit van Kabul.

Terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist, meldt het aan IS gelieerde perssbureau Amaq.

Lees meer over: Afghanistan

Tientallen doden bij zelfmoordaanslag tijdens nieuwjaarsfeest in Afghanistan

NOS 21.03.2018 Bij een aanslag bij een sjiitisch heiligdom in de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn zeker 31 doden gevallen. Volgens de autoriteiten raakten minstens 65 mensen gewond. IS heeft de verantwoordelijkheid opgeëist.

Op het moment van de aanslag werd het Perzisch nieuwjaar gevierd. De autoriteiten waren van tevoren alert op aanslagen. De politie had daarom extra controleposten ingesteld bij het heiligdom, in het westen van de stad. Toch lukte het de terrorist om zichzelf op te blazen bij de mensen die het heiligdom verlieten.

Een getuige was vlak bij de universiteit van Kabul en zag een enorme explosie, waarna veel mensen wegrenden. Volgens het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken zijn alle slachtoffers mannen, die op weg waren naar het Perzisch nieuwjaarsfeest in de stad.

Perzisch nieuwjaarsfeest

Tijdens het Perzisch nieuwjaarsfeest, ook wel Nawruz genoemd, wordt het begin van de lente gevierd. Het feest wordt in grote delen van het land gevierd, maar veel fundamentalistische moslims hebben kritiek. Volgens hen is het nieuwjaarsfeest on-islamitisch.

Zeker 26 doden bij ‘nieuw­jaars­aan­slag’ Kabul

AD 21.03.2018 Zeker 26 mensen zijn vandaag omgekomen bij een aanslag in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Een terrorist blies zichzelf op bij een sjiitisch heiligdom in het westen van de stad.

Achttien mensen raakten gewond bij de aanslag, meldt een woordvoerder van de Afghaanse overheid. Het heiligdom was al eerder het doelwit van aanvallen door militante groeperingen. De explosie trof de mensen die het heiligdom verlieten.

In de stad waren feestelijkheden aan de gang vanwege het begin van Nawroz, het Perzische Nieuwjaar. De dag is een nationale feestdag in het land.

Defensieminister VS ziet kansen voor vredesgesprekken met Taliban

NU 13.03.2018 De Amerikaanse minister van Defensie Jim Mattis ziet mogelijkheden voor vredesgesprekken op korte termijn tussen de Taliban en Afghanistan. De minister kwam dinsdag aan in de Afghaanse hoofdstad Kabul.

“We pikken signalen op vanuit de Taliban dat er kansen zijn op vredesbesprekingen”, zei Mattis die een onaangekondigd bezoek brengt aan Afghanistan. De Amerikaanse defensieminister sprak in Kabul onder meer met de Afghaanse president Ashraf Ghani.

Twee weken geleden gaf Ghani nog aan dat het de Taliban politiek wil erkennen als organisatie voorafgaand aan mogelijke vredesbesprekingen. Hij zei dat buurlanden meerdere malen om een veiliger en stabieler Afghanistan hebben gevraagd en dat de Taliban nu klaar lijkt te zijn voor vredesonderhandelingen. Ghani doet de handreiking om voor het eerst in ruim zestien jaar voor vrede te zorgen in het land.

De Verenigde Staten stellen echter dat de indicaties vanuit de Taliban voor bereidheid om te praten over vrede al van veel eerder dateren. “We hebben eerdere signalen ontvangen vanuit meerdere groepen van de Taliban die ofwel toenadering tot ons zoeken danwel bereid zijn te praten”, aldus Mattis.

De minister benadrukte dat de Taliban dus niet direct in zijn geheel om zal zijn. “Dat is waarschijnlijk een brug te ver. Maar stapje voor stapje lijkt vrede dichterbij te komen.”

Vredesbesprekingen

In Oezbekistan wordt later deze maand een vredesconferentie georganiseerd over Afghanistan. De verwachting is dat deelnemende landen daar een oproep zullen doen voor directe vredesbesprekingen tussen de Taliban en de Afghaanse regering.

De Taliban heeft echter altijd aangegeven niet direct met de regering van Ghani te willen praten. In plaats daarvan bood de militante groepering aan om met de VS te praten over een mogelijk vredesakkoord. Mattis voelt daar niets voor en vindt dat de gesprekken geleid moeten worden door Kabul. “We willen dat Afghanistan het initiatief neemt en de basis biedt voor een verzoeningspoging.”

Oorlog

De oorlog in Afghanistan begon in 2001 als direct gevolg van de aanslagen van 11 september 2001 op verschillende doelen in Amerika, waaronder het World Trade Center in New York. De Amerikanen, met steun van andere westerse landen, vielen Afghanistan binnen om de Taliban te bestrijden die onderdak bood aan Al-Qaida, de terroristische organisatie die achter de aanslagen van 11 september 2001 zaten.

Sindsdien doet de Taliban haar best de macht in het land weer terug te winnen. Zeker sinds het vertrek van de westerse troepen in 2017, is de terroristische organisatie weer in een groot deel van Afghanistan actief. Uit onderzoek van de BBC bleek onlangs dat de Taliban in 70 procent van het land controle uitoefent. Zo’n 4 procent van het land wordt volledig door de Taliban beheerst.

De Afghaanse regering herkende de cijfers van de BBC niet, volgens autoriteiten valt het grootste deel van het land onder controle van de republiek.

Zie ook: President Afghanistan wil Taliban politiek erkennen om vrede te bereiken

Lees meer over: Afghanistan Taliban

Verrassingsbezoek Amerikaanse minister Mattis aan Afghanistan

NOS 13.03.2018 De Amerikaanse minister van Defensie, James Mattis, heeft een verrassingsbezoek gebracht aan de Afghaanse hoofdstad Kabul. Hij sprak daar onder anderen met de Afghaanse president Ghani en de Amerikaanse legertop.

Mattis zei tegen meegereisde journalisten dat hij ondanks de gespannen situatie in Afghanistan positief is over een voorzichtige toenadering tussen de regering en de Taliban. President Ghani deed de Taliban vorige maand een handreiking: hij is bereid om de Taliban te erkennen als politieke beweging, in ruil waarvoor de Taliban de regering in Kabul zou moeten erkennen.

Aanwijzingen

De Taliban heeft niet gereageerd op dat voorstel en blijft aanslagen plegen. De Amerikaanse minister Mattis zegt wel dat hij aanwijzingen heeft dat er kleine groepen binnen de Taliban bereid zouden zijn om met de Afghaanse regering te gaan praten.

Het is de tweede keer dat Mattis een bezoek brengt aan Afghanistan sinds president Trump in augustus aankondigde om extra militairen naar Afghanistan te sturen. Hij hoopt de Taliban zo te laten inzien dat verder vechten geen zin heeft.

De oorlog in Afghanistan duurt al bijna zeventien jaar.

BEKIJK OOK;

President Afghanistan wil taliban erkennen als politieke beweging

Meerdere doden door raketaanval op auto Afghanistan

NU 12.03.2018 Een raketaanval op een personenauto heeft in het oosten van Afghanistan het leven gekost aan zeker zeven burgers. Onder de slachtoffers zijn vrouwen en kinderen, zei een woordvoerder van de provinciale autoriteiten in Nangarhar. De slachtoffers zouden onder weg zijn geweest naar een begrafenis.

De bestuurder was zondagavond doorgereden toen een Talibanstrijder de wagen staande wilde houden. Daarop vuurden andere opstandelingen het projectiel af, zei de woordvoerder. Zij zouden daarbij ook hun eigen kameraden hebben getroffen.

Een woordvoerder van de Taliban ontkende dat zijn organisatie verantwoordelijk is voor de aanval. Hij wees in een tekstbericht met een beschuldigende vinger naar terreurorganisatie Islamitische Staat, die ook actief is in Afghanistan. De zegsman schreef later op Twitter dat de daders onderdeel uitmaakten van “een bende ontvoerders”.

De Taliban heeft in het westen van Afghanistan het centrum van het Anar Dara-district ingenomen. Volgens een woordvoerder van de provincie Farah, grenzend aan Iran, hebben Talibanstrijders urenlang gevochten met politie-eenheden en veiligheidstroepen. Daarbij zijn zeker vijftien agenten om het leven gekomen. Talibanstrijders hebben militaire voertuigen gekaapt en grote voorraden ammunitie gestolen.

Lees meer over: Afghanistan

Doden door aanslag bij moskee in Kabul

Telegraaf 09.03.2019  Door een zelfmoordaanslag bij een moskee in de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn vrijdag zeker zeven mensen om het leven gekomen. Op het plein voor de al-Sara moskee waren honderden mensen bijeengekomen voor een herdenking van een belangrijke sjiitische leider.

De terrorist blies zichzelf op enkele honderden meters van de bijeenkomst op nadat veiligheidsmensen hem in de gaten hadden gekregen. De verantwoordelijkheid voor de aanslag is niet opgeëist.

In oktober 2017 kwamen door een aanslag in dezelfde wijk meer dan zeventig mensen om.

Amerikaanse drone doodt vermoedelijk 27 Talibanstrijders

NU 07.03.2018 Door een vermoedelijke aanval van een  Amerikaanse onbemand vliegtuig zijn in het oosten van Afghanistan 27 strijders van de Taliban om het leven gekomen. ​De strijders bevonden zich op het moment van de aanval in een koranschool in de provincie Kunar.

Het is niet duidelijk of het om Afghaanse leden van de Taliban gaat of om Pakistaanse strijders die naar Afghanistan zijn gevlucht. Waarnemers denken dat de VS hun luchtaanvallen op de Taliban hebben geïntensiveerd. Vorig jaar zouden ongeveer tweeduizend luchtaanvallen zijn uitgevoerd, tweemaal zo veel als het jaar daarvoor.

De Taliban heersten tussen 1996 en 2001 over Afghanistan en hebben nu naar schatting 13 tot 40 procent van het land onder controle.

Lees meer over: Afghanistan

Missie in Uruzgan was niet voor niets, ‘helft projecten is gelukt’

NOS 02.03.2018 Het is inmiddels bijna acht jaar geleden dat de Nederlandse wederopbouwmissie in de Afghaanse provincie Uruzgan werd beëindigd. De Nederlandse militairen vertrokken, maar de oorlog in Afghanistan duurt nog altijd voort. Daardoor bestaat er soms de indruk dat het allemaal voor niets is geweest. Vandaag opent in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg de tentoonstelling Uruzgan Nu/Now om te laten zien of dat beeld klopt.

Het beeld van een totale mislukking is onterecht, vertelt fotograaf en architect Jan Willem Petersen in Met het Oog op Morgen. Hij kan het weten, want “verkleed als Afghaan, compleet met baard en lokale kledij” reisde hij per brommer door Uruzgan, op zoek naar de tientallen projecten die door de Nederlanders werden opgezet.

Het algemene beeld? Een groot deel is mislukt, maar een even groot deel is nog altijd in gebruik. “Er zijn flinke stappen voorwaarts gemaakt”, aldus Petersen.

Overal ‘westerse’ gebouwen

De fotograaf kwam naar eigen zeggen op plekken waar geen westerling nog komt en maakte er vrienden voor het leven. Door zijn ‘Afghaanse’ uiterlijk en een spoedcursus Pasjtoe (de lokale taal) namen oude dorpsoudsten hem op sleeptouw naar gevaarlijke gebieden. “Ze kennen gelukkig een erecode dat ze hun gasten in leven houden, waar ik blij mee was, maar bepaalde gebieden kon ik gewoon niet in. Vooral in buitengebieden is er nauwelijks overheidscontrole.”

Petersen bezocht meer dan veertig Nederlandse projecten, van scholen en ziekenhuizen tot rechtbanken en gevangenissen. Alles waar een maatschappij op steunt, is er aangelegd. “Bijna elk openbaar gebouw dat je aantreft, is gebouwd dankzij westerse hulp.”

De Task Force Uruzgan ging in 2006 van start, naar aanleiding van een NAVO-verzoek om bij te dragen aan de wederopbouw van Afghanistan. Vanuit Kamp Holland in Tarin Kowt droeg Nederland tot augustus 2010 bij met in totaal 617 miljoen euro. Een eventuele verlenging van de missie leidde tot een kabinetscrisis en uiteindelijk de val van het vierde kabinet-Balkenende.

In totaal kwamen er 24 Nederlandse militairen om het leven.

De tentoonstelling is tot en met 18 juni te bezoeken  RUUD VAN DER GRAAF

Een van de grootste successen is een technische school in Tarin Kowt, de provinciehoofdstad. “Daar zijn honderden mensen opgeleid tot timmerman of elektricien”, volgens Petersen. Een meisjesschool in de Dorafshan-vallei behoort juist tot de grootste mislukkingen. Die is vervallen tot een ruïne.

“Wij dachten dat het vernietigd was door talibanstrijders, omdat zij tegen meisjesonderwijs en scholen in het algemeen zijn. Dat bleek niet het geval, want het gebouw was juist door de lokale bevolking volledig gestript.” De dure materialen, zoals metalen balken en houten kozijnen, bleken erg geliefd.

Bij elke hulpmissie wordt het wiel opnieuw ontdekt, aldus Dirk Staat, militair historicus.

Zo zijn er legio voorbeelden te vinden in Uruzgan. Een dorpje van 3500 inwoners met vijf nieuwe scholen, bijvoorbeeld. “We willen altijd maar iets nieuws bouwen, maar ‘beter onderwijs’ betekent niet ‘nieuwe scholen’.” Petersen stelt voor om meer naar de lokale beginselen te kijken. “Je kunt beter de lokale moellah, vaak de enige die kan lezen en schrijven in een dorp, ondersteunen en zijn lokale moskeetje uitbouwen.”

‘Hoeveel scholen zijn er al af?’

Militair historicus Dirk Staat herkent de fouten van de missie in Uruzgan uit eerdere hulpoperaties. Volgens hem wordt het wiel elke keer opnieuw uitgevonden en komen elke keer dezelfde manco’s bovendrijven. “Daar moeten we eens wat van leren, want over een paar jaar moeten we misschien wel hetzelfde werk in Syrië doen en dat land opbouwen.”

Staat deed onder meer onderzoek naar de hulpmissie in Nieuw-Guinea in de jaren 50 en 60. “Daar zag je ook dat er na een week of zes al gebeld werd vanuit Den Haag met de vraag hoeveel scholen er al gebouwd waren.”

RUUD VAN DER GRAAF

Er wordt te veel vanuit de algemene logica gedacht en te weinig maatwerk geleverd, vindt hij. “De goede bedoelingen zijn ontroerend, maar door de politieke druk, het tekort aan tijd en het vele geld krijg je zulke resultaten.” Dat ongeveer de helft gelukt is en de helft mislukt, noemt hij dan ook “best goede cijfers”.

Volgens Jan Willem Petersen is de veiligheidssituatie over het algemeen verbeterd. “Het is soms uitstekend, maar in ver gelegen gebieden dan weer totaal niet.” De Taliban is volgens hem nauwelijks aanwezig. “De meeste gevechten komen voort uit drugsbelangen en ruzies over wederopbouwgeld, land of belangrijke posities.”

Desondanks slaat de terreurbeweging nog regelmatig toe met zeer zware aanslagen. Woensdag maakte president Ghani bekend de beweging te willen erkennen als wettige politieke groepering, in de hoop daarmee een eind te maken aan de zestien jaar durende oorlog.

De lessen die de tentoonstelling oplevert, werden in een rapport aan toenmalig Chef Staf Tom Middendorp aangeboden en momenteel door defensie verwerkt. Volgens Staat is het belangrijk om de missie eindelijk eens te evalueren, want dat is nog niet eerder gebeurd. “Er is veel tijd, geld en mensenlevens ingestoken, dus we hebben het recht om te weten wat er van over is.”

“De tentoonstelling biedt geen goednieuwsshow, maar met de missie is gewoon ongelooflijk veel bereikt.” De tendens dat het voor niets is geweest, bestempelt hij dan ook als “pertinent niet waar”.

‘Terroristen en rebellen’ van Taliban zijn welkom bij vredesproces Afghanistan

VK 28.02.2018 Afghanistan is bereid de Taliban als politieke organisatie te erkennen als zij meedoen aan vredesbesprekingen. Die vrede is essentieel voor nieuwe infrastructuurprojecten die ‘een gouden kans’ voor het land zijn.

De Afghaanse regering is bereid de Taliban ‘zonder voorwaarden vooraf’ als politieke organisatie te erkennen als zij willen deelnemen aan vredesbesprekingen. Dat heeft president Ashraf Ghani woensdag gezegd. Een opmerkelijke stap, want Ghani maakte de Taliban altijd uit voor terroristen en rebellen.

President Ghani deed zijn voorstel gisteren bij de start van de nieuwe ronde van het Kabul Proces, een internationale conferentie van 25 landen die de basis moet leggen voor een vredesproces in Afghanistan. Hij stelde de Taliban ook aanpassingen van de grondwet en verkiezingen in het vooruitzicht.

Dit is het meest doortimmerde voorstel sinds 2001, aldus Thomas Ruttig.

Ghani beloofde de Taliban-leiders van de zwarte lijsten van de VN te zullen halen, hun paspoorten en een kantoor in Kabul te geven, en Taliban-gevangenen vrij te laten. Er moet een proces van verzoening komen waarbij oud-strijders en vluchtelingen reïntegreren en banen krijgen. In ruil moeten de Taliban de vijandelijkheden staken en de Afghaanse regering erkennen.

De conservatief-islamitische Taliban regeerden Afghanistan tussen 1996 en 2001. In dat jaar werden ze in de nasleep van 11 september door de VS verdreven. Toen de westerse troepen zich vanaf 2014 grotendeels terugtrokken, begonnen ze aan een nieuwe opmars waarop de regering ondanks zestien jaar westerse hulp en opgevoerde Amerikaanse bombardementen geen antwoord heeft.

Thomas Ruttig van het gezaghebbende Afghanistan Analysts Network noemt Ghani’s plan een duidelijke stap in de juiste richting. ‘Dit is het meest doortimmerde voorstel sinds 2001.’ Ook Jorrit Kamminga van Instituut Clingendael spreekt van een belangrijk gebaar. ‘Er is al bijna drie jaar niet meer formeel met de Taliban onderhandeld, het conflict zit in een patstelling.’

Hoe de Taliban zullen reageren, is moeilijk te voorspellen

Volgens Kamminga lijkt het plan te voldoen aan twee oude eisen van de Taliban: het openbreken van de grondwet en het verwijderen van hun leiders van de zwarte lijsten van de VN. ‘Maar een derde eis, het terugtrekken van alle internationale troepen, is voorlopig onbespreekbaar. Ghani weet dat dit niet verstandig is met de oprukkende Taliban, en de internationale gemeenschap heeft onlangs juist méér troepen naar Afghanistan gestuurd.’

Hoe de Taliban zullen reageren, is moeilijk te voorspellen. De Taliban riepen maandag – net als vaker de laatste jaren – de VS nog op over vrede te gaan onderhandelen (ze richten zich altijd tot de VS omdat ze de regering-Ghani niet erkennen). Ze kunnen niet nee blijven zeggen, zegt Ruttig. ‘Vooral ook omdat Kabuls bondgenoot (de VS) lijkt te suggereren dat een militaire terugtrekking onderdeel van de onderhandelingsagenda kan zijn.’

Het lastigste obstakel wordt volgens Ruttig het plan voor een staakt-het-vuren. Het is onduidelijk hoe en wanneer dat er komt en wie dan als eerste de wapens moet neerleggen. ‘Het zou ook tegelijkertijd kunnen, maar dan moet er wel onderhandeld worden en moeten de VS hun luchtaanvallen staken.’

De huidige Taliban zijn niet te vergelijken met het regime uit de jaren negentig, aldus Jorrit Kamminga, Instituut Clingendael.

De voorgestelde grondwetswijziging zal op verzet stuiten bij het Afghaanse middenveld, denkt Kamminga. ‘Onderhandelingen met de Taliban worden gezien als een mogelijke bedreiging van verworvenheden op het gebied van vrouwenrechten en andere vrijheden. Maar de huidige Taliban, hoewel zeer conservatief, zijn niet te vergelijken met het regime uit de jaren negentig.’

Een aansporing voor alle partijen lijken diverse initiatieven die van Afghanistan een logistieke draaischijf in de regio moeten maken. Vorige week werd de bouw afgetrapt van de TAPI-pijplijn die gas van Turkmenistan naar Pakistan en India gaat brengen, een project dat ook door de Taliban wordt gesteund.

Vorig jaar sloot Afghanistan met vijf landen in de regio, waaronder Turkije, een akkoord over de ‘Lapis Lazuli-handelsroute’, die het land moet verbinden met Europa. En met Iran en India wordt gewerkt aan een spoorlijn naar de Iraanse havenstad Chabahar, die Centraal-Azië toegang zal geven tot de Indische Oceaan.

Voorlopig blijft Afghanistan in de greep van het geweld

Volgens Ghani zal realisering van deze nieuwe regionale projecten ‘de locatie van Afghanistan, altijd gezien als een uitdaging, transformeren in een gouden kans’. En voor al deze projecten is vrede in Afghanistan essentieel.

Voorlopig blijft Afghanistan echter in de greep van het geweld. Dinsdag werden in het zuiden van het land zes politieagenten gedood en dertig mensen ontvoerd. Afgelopen weekend kwamen bij aanvallen op legerposten zeker 18 militairen om. Volgens de autoriteiten zaten de Taliban er achter. Eind januari lieten de Taliban een ambulance met explosieven ontploffen in het hart van Kabul. Zeker 103 mensen werden gedood en 235 raakten gewond. Een week ervoor bestormden Taliban-strijders een luxehotel in Kabul. Bij die aanval werden 22 mensen gedood, onder wie veertien buitenlanders.

de Volkskrant

Volg en lees meer over:  TERRORISME   TALIBAN   AFGHANISTAN   MENS & MAATSCHAPPIJ

AFGHANISTAN;

BEKIJK HELE LIJST

Afghanistan wil Taliban erkennen als politieke partij

Elsevier 01.03.2018 De Afghaanse regering zit met de handen in het haar, en probeert een einde te maken aan het geweld dat het land verscheurt. De Afghaanse president Ashraf Ghani heeft aangeboden om met de radicale islamitische groepering om tafel te gaan. Hiermee worden ze erkend als politieke partij.

De president wil een einde maken aan het bloedvergieten in Afghanistan, dat het land al bijna twintig jaar in zijn greep houdt. Ghani stelt voor om een staakt-het-vuren af te kondigen, en wil zelfs nieuwe verkiezingen uitschrijven, waar de Taliban dan aan kunnen deelnemen. ‘We doen dit onvoorwaardelijke aanbod, dat moet leiden tot een vredesakkoord,’ zegt Ghani tegen Al Jazeera.

Met voetbal toont Nadia verachtelijkheid Taliban, schreef Afshin Ellian eerder

Taliban stenigde onlangs nog man wegens overspel

De Taliban zijn overigens nog steeds radicaal-islamitisch en regeren de Afghaanse provincie Farjab met harde hand. De Belgische krant Het Laatste Nieuws meldt dat er deze week een jong stel werd gegeseld, omdat ze tegen de wil van hun families een relatie hadden.

Eerder deze maand werd er nog een man gestenigd. De man werd verdacht van overspel, en moest dat met de dood bekopen.

  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Marco Kroon onthult reden onderzoek: ‘Het was hij of ik’

‘Marco Kroon was op spionagemissie in Afghanistan’

President Afghanistan wil Taliban politiek erkennen om vrede te bereiken

NU 28.02.2018 De Afghaanse president Ashraf Ghani wil de Taliban voorafgaand aan mogelijke vredesbesprekingen politiek erkennen als organisatie.

Ghani deed zijn voorstel op een conferentie die gericht is op vredesbesprekingen. Hij zegt dat buurlanden meerdere malen om een veiliger en stabieler Afghanistan hebben gevraagd en dat de Taliban nu klaar lijkt te zijn voor vredesonderhandelingen.

Mogelijke opties om nader tot elkaar te komen zijn een staakt-het-vuren, het vrijlaten van gevangenen, verkiezingen waar de Taliban aan mee mag doen en een herziening van de grondwet. In ruil hiervoor moet de Taliban de Afghaanse regering en wet respecteren, zegt Ghani.

De Taliban wilde tot voor kort alleen met de Verenigde Staten praten, maar toont na “aandringen van bevriende landen” ook de bereidheid om met de regering in Kabul het gesprek aan te gaan. De Taliban beheerst momenteel nog grote delen van Afghanistan.

Terroristen

De opmerkingen van Ghani zijn politiek gezien opmerkelijk omdat de president de Taliban in het verleden “terroristen” en “rebellen” heeft genoemd. Hij doet de handreiking om voor het eerst in ruim zestien jaar voor vrede te zorgen in het land.

De oorlog in Afghanistan begon in 2001 als direct gevolg van de aanslagen van 11 september 2001 op verschillende doelen in Amerika, waaronder het World Trade Center in New York. De Amerikanen, met steun van andere westerse landen, vielen Afghanistan binnen om de Taliban te bestrijden die onderdak bood aan Al-Qaida, de terroristische organisatie die achter de aanslagen van 11 september 2001 zaten.

Sindsdien doet de Taliban haar best de macht in het land weer terug te winnen. Zeker sinds het vertrek van de westerse troepen in 2017, is de terroristische organisatie weer in een groot deel van Afghanistan actief. Uit onderzoek van de BBC bleek onlangs dat de Taliban in 70 procent van het land controle uitgeoefent. Zo’n 4 procent van het land wordt volledig door de Taliban beheert.

De Afghaanse regering herkende de cijfers van de BBC niet, volgens autoriteiten valt het grootste deel van het land onder controle van de republiek.

 Vredesconferentie Afghanistan

Zie ook: ‘Taliban actief in 70 procent van Afghanistan’

Lees meer over: Afghanistan Taliban

President Afghanistan wil taliban erkennen als politieke beweging

NOS 28.02.2018 President Ghani van Afghanistan wil de taliban erkennen als wettige politieke groepering. Met de handreiking wil Ghani een einde maken aan de de oorlog in het land, die al zestien jaar duurt. In ruil voor de erkenning wil Ghani dat de taliban de Afghaanse regering erkennen en opereren binnen de rechtsstaat.

In Kabul zijn vertegenwoordigers van 25 landen en organisaties aanwezig bij een conferentie waar voorbereidingen worden getroffen op vredesbesprekingen in Afghanistan. Ghani stelde bij zijn openingstoespraak ook een wapenstilstand en de vrijlating van gevangenen voor.

Leden van de beweging kunnen volgens de president rekenen op bescherming als ze akkoord gaan met de voorwaarden. Ook zou de Afghaanse regering willen meewerken aan de re-integratie van voormalige strijders en vluchtelingen, onder meer door ze een baan te bieden.

Verenigde Staten

De president, die sinds 2014 aan de macht is, is al langer voorstander van vredesbesprekingen met de taliban. In het verleden maakte hij daarbij onderscheid tussen delen van de beweging die openstonden voor vrede en strijders die hij “terroristen” en “rebellen” noemde. Hij zegt nu dat het aan de taliban is om bij de gesprekken aan te schuiven om zo “het land te redden”.

Sinds de taliban in 2001 met Amerikaanse hulp uit de macht werden verdreven, zijn ze nooit met de Afghaanse regering in gesprek gegaan. Gisteren zei de beweging open te staan voor direct overleg met de Verenigde Staten, omdat de taliban en de VS volgens de organisatie de enige partijen zijn met invloed op het conflict in het land. “Wij zijn de echte partijen, dus laten we direct met elkaar praten, zonder tussenkomst van een derde partij als Pakistan of Afghanistan.

Afghanistan wil ook in gesprek gaan met de Pakistaanse regering. De taliban beheersen ook delen van Pakistan.

Grote aanslag

Begin dit jaar pleegden taliban-strijders nog een van de zwaarste aanslagen in de recente geschiedenis van het land. Daarbij vielen meer dan 230 doden. De VN schat het aantal mensen dat vorig jaar het slachtoffer werd van oorlogsgeweld op meer dan 10.000. Naast de taliban plegen ook terreurbewegingen als Islamitische Staat aanslagen in Afghanistan.

BEKIJK OOK;

Meer dan 20 doden bij aanslagen in Afghanistan

Ruim 10.000 Afghanen vorig jaar slachtoffer van oorlogsgeweld

De Taliban zijn terug van nooit weggeweest

Tientallen doden door aanslagen in Afghanistan

NU 24.02.2018 Door vier aanslagen op veiligheidstroepen in Afghanistan zijn zaterdag zeker 29 mensen om het leven gekomen. De aanslagen waren in de hoofdstad Kabul en de provincies Helmand en Farah.

In Farah viel een grote groep strijders van de Taliban een kleine legerbasis aan. Daardoor kwamen minstens 25 militairen om het leven.

De post is weer in handen van de regeringstroepen maar de Taliban verdwenen met de wapens van de post.

In Helmand ontplofte een autobom bij een complex van de geheime dienst NDS waardoor zeker een dode viel en zestien mensen gewond raakten. Twee militairen kwamen om door een autobom op een militaire basis elders in Helmand.

In Kabul blies een terrorist zich op nabij het hoofdkwartier van de NAVO. Hij nam drie anderen mee in de dood. Zes mensen raakten gewond.

Lees meer over: Afghanistan

Zeker 31 doden door aanslagen Afghanistan

Telegraaf 24.02.2018 Door een serie aanslagen in Afghanistan zijn zeker 31 mensen om het leven gekomen. De Taliban vielen een legerbasis aan in de provincie Farah en lieten een autobom ontploffen in Helmand. Terreurbeweging Islamitische Staat eiste de verantwoordelijkheid op voor een zelfmoordaanslag in de hoofdstad Kabul.

In Farah viel een grote groep strijders van de Taliban een kleine legerbasis aan. Daardoor kwamen minstens 25 militairen om het leven. De post is weer in handen van de regeringstroepen maar de Taliban verdwenen met de wapens van de post.

Autobom bij complex geheime dienst

In Helmand ontplofte een autobom bij een complex van de geheime dienst NDS waardoor zeker een dode viel en zestien mensen gewond raakten. Twee militairen kwamen om door een autobom op een militaire basis elders in Helmand.

In Kabul blies een terrorist zich op nabij het hoofdkwartier van de NAVO. Hij nam drie anderen mee in de dood. Zes mensen raakten gewond.

Video afspelen

Meerdere aanslagen in Afghanistan

Meer dan 20 doden bij aanslagen in Afghanistan

NOS 24.02.2018 In Afghanistan zijn gisteren en vandaag meer dan 20 doden gevallen bij een serie aanslagen van de Taliban en IS. Een aanval van de Taliban op een legerpost in de westelijke provincie Farah eiste 18 levens. Een grote groep Talibanstrijders viel de post midden in de nacht aan.

Vrijwel tegelijkertijd blies een zelfmoordenaar zich bij een kantoor van de NAVO in de hoofdstad Kabul op. Daarbij kwamen twee mensen om en raakten er zeven gewond. IS heeft die aanslag opgeëist.

Ook werden in de zuidelijke provincie Helmand twee aanslagen in korte tijd gepleegd. Bij een aanval in de buurt van een gebouw van de Afghaanse geheime dienst viel één dode. Op een andere plek in de provincie kwamen twee militairen om door een autobom.

In Kabul zijn de veiligheidsmaatregelen sinds eind januari nog eens aangescherpt. Een terrorist van de Taliban bracht op 27 januari een ambulance tot ontploffing, waarbij meer dan honderd mensen omkwamen en ruim 200 mensen gewond raakten.

Beveiligingsmedewerkers bij de diplomatenwijk in Kabul, waar de aanslag werd gepleegd AFP

Diplomatie

De jongste geweldsgolf komt aan de vooravond van een internationale conferentie volgende week in Kabul. Het doel van die bijeenkomst is internationale steun te verwerven voor vredesbesprekingen met de Taliban.

Generaal Nicholson, de hoogste Amerikaanse militair in Afghanistan, heeft verklaard dat de NAVO de Afghaanse regering zal helpen om de veiligheidssituatie in de hoofdstad te verbeteren. Tegelijkertijd zegde hij luchtsteun toe bij de strijd met de militanten.

Nicholson zei ook dat hij verwacht dat de Taliban doorgaan met de gruwelijke aanslagen al ziet hij een verminderde ambitie bij de vijand om meer gebied te veroveren. “De Taliban weten dat ze deze strijd niet kunnen winnen en ze doen er het best aan om deel te nemen aan verzoeningsoverleg”, zei Nicholson. Hij schat het aantal IS-strijders in Afghanistan op 1500 à 2000.

Vredesbesprekingen met de Taliban lijken nog ver weg, hoewel er volgens functionarissen wel contact op lager niveau is. “Denk niet dat er niets gebeurt, we boeken wel degelijk vooruitgang”, zei de permanente Amerikaanse vertegenwoordiger bij de NAVO.

Acties Taliban kostten levens Afghanistan

Telegraaf 22.02.2018 Acties van de Taliban hebben in Afghanistan aan zeker tien mensen het leven gekost. In de provincie Ghazni bestormden extremisten een controlepost van de politie. In de provincie Zabul ontplofte een bermbom.

De politiepost viel na een urenlange schotenwisseling in handen van de Taliban. Die vertrokken daarna met de wapens. De aanval kostte acht politiemensen het leven.

Door de bermbom kwamen twee burgers om.

Afghanen doen 1,2 miljoen meldingen bij Internationaal Strafhof

NU 17.02.2018 Afghanen hebben in drie maanden tijd 1,17 miljoen meldingen gedaan bij het Internationaal Strafhof (ICC), dat onderzoekt of het een zaak kan openen wegens mogelijke oorlogsmisdaden in het land.

De meldingen gaan onder meer over vermeende misdrijven, niet alleen door de Taliban en Islamitische Staat, maar ook door de Afghaanse veiligheidstroepen, krijgsheren met banden naar de Afghaanse regering, de door de Verenigde Staten geleide coalitie en spionagediensten.

Veel van de meldingen gaan over incidenten waarbij meerdere slachtoffers vielen, door zelfmoordaanslagen, moordaanslagen of luchtaanvallen, zei een woordvoerder van mensenrechtenorganisatie HREVO tegen de krant The Independent.

Lees meer over: ICC Afghanistan

Afghanen doen 1,2 miljoen meldingen bij ICC

Telegraaf 17.02.2018 Afghanen hebben in drie maanden tijd 1,17 miljoen meldingen gedaan bij het Internationaal Strafhof (ICC), dat onderzoekt of het een zaak kan openen wegens mogelijke oorlogsmisdaden in het land.

De meldingen gaan onder meer over vermeende misdrijven, niet alleen door de Taliban en Islamitische Staat, maar ook door de Afghaanse veiligheidstroepen, krijgsheren met banden naar de Afghaanse regering, de door de Verenigde Staten geleide coalitie en spionagediensten.

Veel van de meldingen gaan over incidenten waarbij meerdere slachtoffers vielen, door zelfmoordaanslagen, moordaanslagen of luchtaanvallen, zei een woordvoerder van mensenrechtenorganisatie HREVO tegen de krant The Independent.

Bijna 3500 burgerdoden in 2017 door geweld Afghanistan

NU 15.02.2018 In Afghanistan zijn het afgelopen jaar bijna 3500 burgers door geweld om het leven gekomen. Meer dan 7000 burgers raakten gewond, blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties.

Bomaanslagen door islamitische militanten eisten de meeste slachtoffers, gevolgd door bombardementen door het Amerikaanse leger.

De zwaarste aanslag was in mei in de hoofdstad Kabul, toen een terrorist een vrachtwagen vol explosieven tot ontploffing bracht. Daarbij vielen 92 burgerslachtoffers en bijna 500 gewonden.

De Amerikaanse president Donald Trump introduceerde kort na zijn aantreden in januari vorig jaar een agressievere aanpak van terroristen in het land. Op hun beurt reageerden zij met zwaardere aanslagen. Alleen de afgelopen weken vielen daarbij al meer dan 150 doden.

Lees meer over: Afghanistan

Geweld in Afghanistan eist veel slachtoffers

Telegraaf 15.02.2018  In Afghanistan zijn het afgelopen jaar bijna 3500 burgers door geweld om het leven gekomen. Meer dan 7000 burgers raakten gewond, blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties.

Bomaanslagen door islamitische militanten eisten de meeste slachtoffers, gevolgd door bombardementen door het Amerikaanse leger.

De zwaarste aanslag was in mei in de hoofdstad Kabul, toen een terrorist een vrachtwagen vol explosieven tot ontploffing bracht. Daarbij vielen 92 burgerslachtoffers en bijna 500 gewonden.

De Amerikaanse president Donald Trump introduceerde kort na zijn aantreden in januari vorig jaar een agressievere aanpak van terroristen in het land. Op hun beurt reageerden zij met zwaardere aanslagen. Alleen al de afgelopen weken vielen daarbij al meer dan 150 doden.

Ruim 10.000 Afghanen vorig jaar slachtoffer van oorlogsgeweld

NOS 15.02.2018 Vorig jaar zijn minder mensen in Afghanistan gedood of gewond geraakt door oorlogsgeweld dan het jaar ervoor. In 2017 ging het volgens cijfers van de Verenigde Naties om 10.453 slachtoffers: 3438 doden en 7015 gewonden. Dat is ongeveer 10 procent minder dan in 2016.

Het is het vierde jaar op rij dat het aantal oorlogsslachtoffers in Afghanistan uitkomt boven de 10.000. De meeste doden en gewonden vielen bij (zelfmoord-)aanslagen door de Taliban, Islamitische Staat of andere terreurorganisaties.

Ook gevechten tussen het leger en militanten leverden veel burgerslachtoffers op. De VN zegt dat twee derde van de slachtoffers zijn gevallen door acties van terroristen.

Meer religieuze doelwitten

“De akelige statistieken in dit rapport geven geloofwaardige informatie over de impact van deze oorlog”, zegt het hoofd van de VN-missie in Afghanistan. “Maar cijfers alleen kunnen niet het verschrikkelijke leed weergeven dat gewone mensen is aangedaan, vooral vrouwen en kinderen.”

De VN constateert een toename in religieuze doelwitten van aanslagplegers. Vorig jaar stierven twee keer zo veel mensen bij aanslagen op gebedshuizen als een jaar eerder.

Dodelijkste aanslag

De meeste doden vielen vorig jaar bij een aanslag in Kabul. Daar blies een zelfmoordenaar een vrachtwagen vol explosieven op tijdens de drukke ochtendspits in de diplomatenwijk van de Afghaanse hoofdstad.

Volgens president Ghani kwamen 150 mensen om het leven. De Verenigde Naties spreken van 92 doden en bijna 500 gewonden.

De enorme explosie werd vastgelegd door een beveiligingscamera:

Video afspelen

Het moment van de aanslag in Kabul in mei 2017

BEKIJK OOK;

De Taliban zijn terug van nooit weggeweest

 

Contraspion Taliban doodt zestien ‘medestrijders’ Afghaanse overheid

NOS 12.02.2018 Een infiltrant van de Taliban heeft zestien leden van zijn eigen overheidsmilitie gedood, met wie hij juist zou infiltreren bij de Taliban in de roerige Afghaanse provincie Helmand. De vermeende contraspion werkte maanden samen met de overheidsmilitie.

De moordpartij is opgeëist door de Taliban, die zegt dat twee van hun strijders betrokken waren bij de aanval. Ook een anonieme woordvoerder van de Afghaanse veiligheidsdienst bevestigt het incident. Na het doden van de militieleden zou de verdachte wapens en munitie hebben buitgemaakt.

Heroïne

Helmand staat bekend als zeer gewelddadige provincie. Er wordt veel opium gekweekt, de grondstof van heroïne, en de streng islamitische Taliban heeft de macht in grote delen van de provincie.

De plaatselijke autoriteiten zijn bekend met het incident, maar weten niet door wie de militiegroep werd aangestuurd. “We weten dat een Talibanstrijder zestien mensen heeft gedood die samen met overheidstroepen vochten tegen de Taliban”, zegt een woordvoerder van de gouverneur van Helmand. “We weten nog niet voor wie deze groep werkte.”

BEKIJK OOK;

De Taliban zijn terug van nooit weggeweest

Doden bij aanval op eenheid die Afghaanse militaire academie bewaakt

Save the Children: ‘veiligheidsmaatregelen worden steeds belangrijker’

Geïnfiltreerde Taliban doodt zestien militairen

Telegraaf 12.02.2018  Een Taliban die maandenlang geïnfiltreerd was onder Afghaanse militairen heeft het vuur op zijn collega’s geopend en zestien militairen gedood.

Het incident gebeurde in de zuidelijke provincie Helmand, een van de gewelddadigste regio’s in het land. De Taliban heeft grote delen van het gebied in handen.

Aanslagengolf in Afghanistan: heeft IS zijn hoofdkwartier verplaatst naar het land van de Taliban? 

vijf vragen over religieus geweld

VK 10.02.2018 De VS hebben vrijdag in Afghanistan de Taliban en Islamitische Staat bestookt. Een reactie op de recente golf van aanslagen door de twee rivalen.

1 waarom dit oplaaiend geweld?

Het is een trieste lijst, de recente golf aanslagen in Afghanistan. Een aanslag op een sjiitische debatavond, 41 doden; een aanval op een luxehotel, zeker 30 doden; een aanslag met een ambulance in een drukke winkelstraat, meer dan 100 doden; een aanval op een legerkonvooi, 11 doden. Allemaal in de hoofdstad Kabul, en beurtelings opgeëist door de Taliban en Islamitische Staat.

Het motief is simpel: beide groeperingen staan onder zware druk, van het door de westerse bondgenoten gesteunde Afghaanse leger en van elkaar. Sinds president Donald Trump augustus vorig jaar zijn nieuwe Afghanistanbeleid aankondigde (‘de handschoenen uit’) is de Amerikaanse inzet opgevoerd. Tussen augustus en december waren er tweeduizend luchtaanvallen op de Taliban en IS, bijna evenveel als in heel 2015 en 2016 samen. Vrijdag werden beide groeperingen gebombardeerd in de provincies Jowzjan en Badakhshan.

Logisch doelwit voor tegenaanvallen is dan Kabul, waar de regering van president Ashraf Ghani zetelt en alle buitenlandse media zitten, zegt Thomas Ruttig van Afghanistan Analysts Network. Toenemende druk op het slagveld dwingt de Taliban en IS ertoe via aanslagen te laten zien dat de claims van de regering en de VS dat ze verzwakt zijn niet kloppen, zei analist Borhan Osman van International Crisis Group onlangs tegen persbureau AFP. Zo kunnen ze de bevolking ook duidelijk maken dat de regering hun veiligheid niet meer kan garanderen.

Toenemende druk op het slagveld dwingt de Taliban en IS ertoe via aanslagen te laten zien dat de claims van de regering en de VS dat ze verzwakt zijn niet kloppen

2 Taliban en IS rivalen?

De twee groeperingen vertonen in elk geval grote verschillen. De Taliban (enkele tienduizenden strijders groot) zijn islamitische nationalisten die Afghanistan regeerden tussen 1996 en 2001, toen ze na 9/11 door de VS werden verdreven. Sindsdien proberen ze de buitenlandse bezetter weg te krijgen, met geweld of door onderhandelingen. De Taliban hebben sinds 2007-2008 een steeds groter deel van Afghanistan in handen gekregen, maar ze hebben geen ambities buiten de landsgrenzen.

‘IS-Provincie Khorasan’ (twee- tot vierduizend strijders) is een verzameling splintergroepen zonder centrale leiding, veelal ontevreden afsplitsingen van de Taliban, die zich sinds 2015 bekent tot de internationale jihad. IS was door de Taliban en door Amerikaanse drone-aanvallen teruggedrongen tot een ‘eilandje’ in het oosten van het land, met name de provincie Nangarhar, maar manifesteert zich tegenwoordig ook in andere gebiedjes, meest recent in Jowzjan.

Binnen Afghanistan zijn de Taliban en IS elkaars grote rivalen. De gematigde Taliban zien IS als nieuwkomers en als verraders die de strijd tegen de Amerikanen verzwakken. Het radicalere IS ziet de Taliban als slappelingen die de jihad verkwanselen door met de vijand te onderhandelen.

3 kan IS de Taliban overvleugelen?

De Amerikanen begrijpen de psychologie van de Taliban gewoon niet, aldus Borhan Osman.

Dat is onaannemelijk, gezien het enorme krachtsverschil in aantallen strijders en territorium. Volgens onderzoek van de BBC zijn de Taliban openlijk actief in 277 van de 399 Afghaanse districten (70 procent), met volledige controle over 16 districten (4 procent). De regering zou 122 districten in handen hebben (30 procent). IS zou actief zijn in 30 districten maar nergens domineren.

IS heeft volgens Ruttig op één moment kans gehad de Taliban te overvleugelen, toen de Taliban na de dood van leider Mullah Omar in 2016 door de opkomst van een dissidente stroming bijna uiteenvielen. ‘De vrees was toen: die gaan samen met IS en verslaan de Taliban. Dat is niet gebeurd en de kans is nu verkeken. De dissidenten zeggen geen salafisten te zijn noch samen te willen met IS.’

4 verhuist het kalifaat oostwaarts?

Amerikaanse analisten en media, maar ook de Iraanse veiligheidsdienst, ventileren het idee dat IS nu het kalifaat in Syrië en Irak zo goed als verslagen is, zijn aandacht verlegt naar Afghanistan, Pakistan en Centraal-Azië. Er zouden zich in Afghanistan al duizenden buitenlandse jihadisten ophouden uit landen als Pakistan en vooral Oezbekistan.

Voor zo’n strategische verhuizing zijn volgens Ruttig geen aanwijzingen. ‘We zien geen substantiële instroom van IS-strijders uit het Midden-Oosten, en al helemaal geen buitenlandse strijders. Er zijn wel wat Afghaanse salafisten. Sommigen zijn destijds mogelijk naar Syrië en Irak gegaan om zich bij IS aan te sluiten en nu wellicht teruggekeerd, maar dat zijn er hooguit enkele tientallen.’

Ook voor het idee dat IS zich zou willen verplaatsen naar Zuid- of Centraal-Azië ziet Ruttig weinig grond. Er is wat IS-activiteit in Pakistan, maar dat zijn waarschijnlijk lokale splintergroeperingen. En de aanwezigheid van IS in Centraal-Azië is minimaal. ‘Er zit veel fantasie en gebrek aan kennis in dit soort berichten.’

5 komt het nog goed?

Daar ziet het voorlopig niet naar uit. Volgens Osman in The Washington Post ligt dat aan de louter militaire benadering van de Amerikanen, die het idee van onderhandelingen hebben losgelaten, het Afghaanse leger willen versterken (met een verdriedubbeling van de luchtmacht) en de eigen aanwezigheid met drieduizend man willen opvoeren, tot 15 duizend man.

Maar zelfs 100 duizend militairen konden de Taliban indertijd niet verslaan, zegt Osman. ‘De Amerikanen begrijpen de psychologie van de Taliban gewoon niet. Hun strijd is geheel gebaseerd op het idee dat de Amerikanen hen als legitieme regering hebben afgezet en hebben vervangen door een marionettenbewind. De nieuwe strategie van de VS zal hen nog meer vastbesloten maken om door te vechten.’

Volgens Ruttig is de enige oplossing onderhandelingen met de Taliban over beëindiging van de oorlog en investeringen in de economische ontwikkeling van Afghanistan. Gezien de aanpak van Trump acht hij voortzetting van de huidige patstelling waarschijnlijker: de regering de baas in Kabul en de grote steden, de Taliban op het platteland en in de bergen. Waarbij de krijgsheren af en toe onderling wat bakkeleien, en intussen de opiumbaten verdelen.

Afghanistan geteisterd door terreurgolf;

Veiligheidstroepen bewaken de omgeving van de militaire academie na weer een aanslag. © AFP

Opnieuw een dodelijke aanslag in Kabul. Zijn de Taliban weer terug op volle sterkte?

Het front in Afghanistan verplaatst zich steeds meer naar de grote steden: 27 januari werd de derde grote aanslag in tien dagen tijd gepleegd. Dit keer kwamen er in de hoofdstad Kabul zeker 103 mensen om het leven en raakten 245 mensen gewond door een bom die was verstopt in een ambulance. Zijn de Taliban weer terug op volle sterkte?

Elf doden bij nieuwe aanslag in Kabul

De terreurgroep Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor een aanval op een militaire academie in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Daarbij kwamen elf Afghaanse militairen om het leven.

Save the Children schort hulp in Afghanistan op na gewelddadige aanval op kantoor

De hulporganisatie Save the Children schort voorlopig alle hulp in Afghanistan op, nadat hun kantoor in Jalalabad op 24 januari is aangevallen. Bij de aanval zouden zeker vijf mensen om het leven zijn gekomen. Ook zijn er veel gewonden gemeld.

Volg en lees meer over:  BUITENLAND

‘Taliban actief in 70 procent van Afghanistan’ 

NU 31.01.2018 De Taliban, die recentelijk nog grote aanslagen pleegde in Kabul, is in 70 procent van Afghanistan actief. Dat blijkt althans uit een studie van de BBC.

Uit maandenlang onderzoek van de Britse nieuwszender blijkt dat de gebieden waar de de terroristische organisatie openlijk controle uitoefent, groter zijn geworden sinds buitenlandse troepen het land vanaf 2014 hebben verlaten.

De BBC sprak in totaal met 1.200 lokale bronnen in de 399 dictricten die het land telt. De inhoud van die gesprekken werden vervolgens bij twee tot zes andere bronnen gecontroleerd, en zo werd een uitgebreid beeld gemaakt van alle militante aanvallen in de periode van 23 augustus tot 21 november 2017.

Zo’n 15 miljoen inwoners, ongeveer de helft van het totale aantal inwoners in het land, bleek in gebieden te wonen waar de Taliban controle uitoefent of waar de Taliban openlijk actief is en er recentelijk aanslagen plaatsvinden.

Het gaat volgens de BBC onder meer om gebieden in de provincie Helmand, zoals Sangin, Musa Qala en Nad-e Ali, waar buitenlandse troepen eerder jarenlang tegen de Taliban vochten. Zo zijn tussen 2001 en 2014 meer dan 450 Britse militairen om het leven gekomen in de provincie Helmand.

Uit de studie bleek dat de Taliban 14 districten volledig beheert, dat is zo’n 4 procent van het land. In zo’n 66 procent van het land, in 263 districten, is de organisatie actief en fysiek aanwezig. Dat is volgens de BBC significant meer dan vorige onderzoeken naar de macht van de Taliban uitwezen.

 Strijd tegen Taliban

Regering

Volgens de Afghaanse regering klopt de uitslag van het onderzoek van de BBCniet, autoriteiten stellen dat het grootste deel van het land onder controle valt van de republiek.

Afgelopen weekend werd de Afghaanse hoofdstad Kabul nog getroffen door een aanslag, uitgevoerd door de Taliban. Zeker 103 mensen kwamen hierbij om het leven, 235 mensen raakten gewond. En op 21 januari werd het Hotel Intercontinal in Kabul aangevallen door dezelfde organisatie. Hierbij kwamen zeker vijf mensen om het leven en zes raakten gewond.

De Verenigde Staten zijn al jaren actief in Afghanistan om het terrorisme te bestrijden. Vorig jaar besloot president Donald Trump meer troepen naar het land te sturen, terwijl zijn voorganger Barack Obama de missie juist wilde afbouwen. Inmiddels heeft de VS al miljarden dollars uitgegeven aan de strijd in Afghanistan.

Lees meer over: Afghanistan

De Taliban zijn terug van nooit weggeweest

NOS 30.01.2018 “Voor als ik gewond raak of dood ga bij een aanslag”, zegt Mujeeballah Dastyar over het briefje dat hij bij zich draagt in zijn portemonnee. Hij heeft er zijn bloedgroep opgeschreven, enkele telefoonnummers en zijn werkadres. “Dan hebben de dokters tenminste alle informatie over me”, vertelt hij tegen nieuwszender Al Jazeera.

Net als veel andere inwoners van Kabul is de 28-jarige Dastyar bang. Zaterdag blies een zelfmoordterrorist een ambulance vol explosieven op in het drukke centrum van de Afghaanse hoofdstad. Er vielen meer dan honderd doden, 235 mensen raakten gewond. De Taliban eisten de verantwoordelijkheid op.

Het was een van de dodelijkste aanslagen ooit in Afghanistan en de derde grote terreurdaad in minder dan tien dagen tijd.

De situatie is even uitzichtloos als in 2001, aldus Ko Colijn.

Het brute geweld in Afghanistan onderstreept opnieuw de harde realiteit in het land: ondanks de bijna zeventien jaar onafgebroken aanwezigheid van de Amerikanen en de NAVO-coalitie en hun poging om stabiliteit te brengen, worden de Taliban en andere terreurgroepen weer sterker.

“De situatie is even uitzichtloos als in 2001”, zegt Ko Colijn, defensiedeskundige bij Instituut Clingendael. “We zijn nauwelijks verder.”

Uitbreiding van Taliban-gebied in Afghanistan

Hoe sterk waren de Taliban het afgelopen jaar gegroeid in Afghanistan? Sleep de pijl naar links of rechts om te vergelijken. (Bron: liveuamap.com)

De Taliban hebben in bijna de helft van Afghanistan voet aan de grond, meer dan ooit sinds de Verenigde Staten het land binnenvielen. “Het is op dit moment ongeveer 50-50 met de Afghaanse regering”, zegt Rob de Wijk van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

De terreurgroep heerst vooral in plattelandsgebieden en kleine stadjes. De groep won de macht terug in gebieden als Babaji en Marjah en zou in sommige provincies, zoals Kunduz en Uruzgan, tot 80 procent in handen hebben. Anderzijds hebben de Taliban nog geen grote steden in weten te nemen.

Dat maakt het gevoel van onveiligheid onder Afghanen niet minder groot. “Grote aanslagen zijn hier helaas niet nieuw”, zegt Jorrit Kamminga van Instituut Clingendael vanuit Kabul. “Maar het is de afgelopen jaren aan de lopende band raak. En de bevolking is steeds vaker het slachtoffer: tussen 2009 en 2016 verdubbelde het aantal burgerdoden.”

“Niemand is meer veilig, lijkt het”, zegt Dastyar tegen Al Jazeera. “Elke keer als de Taliban aanvallen, gebruiken ze verschillende technieken. Zoals een aanval met een ambulance. Dat verwacht niemand.”

In 2001, na de aanslagen van 11 september door al-Qaida, begon operatie Enduring Freedom. 140.000 westerse militairen werden ingezet om in Afghanistan de Taliban te verjagen, die onderdak hadden geboden aan de terreurgroep.

De ISAF-missie van de NAVO moest daarna stabiliteit tot stand brengen door het trainen van de Afghaanse veiligheidsdiensten en het ondersteunen van de politiek. Tussen 2006 en 2010 waren daarvoor duizenden Nederlandse militairen gelegerd in Kamp Holland in de provincie Uruzgan.

Na ISAF bleven kleine aantallen westerse militairen, onder wie Nederlanders, in Afghanistan aanwezig. Tot eind 2018 blijven nog zo’n honderd Nederlandse militairen in het noorden van het land om Afghaanse militairen en politie te trainen.

Waarom de Taliban en andere terreurorganisaties zo veel terrein weten te veroveren in Afghanistan, is volgens De Wijk duidelijk. “Omdat de NAVO en de Amerikanen tienduizenden militairen hebben teruggetrokken”, zegt hij. “Zo simpel is dat.”

Het doel van het Westen was bij de inmenging in Afghanistan duidelijk: een regering opzetten in Afghanistan, de macht stabiliseren en zich vervolgens terugtrekken. Maar volgens De Wijk is die afbouw veel te snel ingezet. “Wanneer terreurgroepen als de Taliban een beetje ruimte krijgen, poppen ze zo weer op. Zolang ze niet volledig worden verslagen, blijven ze terugkomen.”

Dat is volgens Colijn typerend voor de guerrillamanier waarop de Taliban vechten: “Ze zijn nauwelijks te ontdekken en uit te schakelen. Strijders houden zich schuil en duiken pas op zodra ze kansen zien. Zoals nu.”

De al zeer wankele regering van Ashraf Ghani is daar niet tegen opgewassen. “Met de zware aanslagen in de grote steden wordt het bewind alleen maar nog verder vernederd”, zegt NOS-correspondent Aletta André.

Amerika

De militaire strategie die de Amerikanen voeren, is bovendien verkeerd, denkt Colijn. Hoewel er minder grondtroepen zijn in Afghanistan, voert de VS de laatste jaren steeds meer luchtaanvallen uit in het land. “Zo proberen ze de Taliban tot de onderhandelingstafel te dwingen”, zegt Colijn. “Maar die operaties lokken alleen maar terreur uit. Het werkt bijna averechts.”

Volgens de defensiedeskundige is het aan Donald Trump om een duidelijker strategie te kiezen in de strijd tegen de Taliban. Waar de president van de Verenigde Staten zich eerst nog wilde terugtrekken uit Afghanistan, kondigde hij in juni bij nader inzien aan 4000 extra militairen naar het land te sturen. Ook de NAVO besloot in november om 3000 militairen meer in te zetten.

“Maar het is niet duidelijk wat Trump wil”, zegt Colijn. Toen in 2010 tijdens de ‘surge’ onder president Obama 100.000 Amerikaanse militairen in Afghanistan zaten, lukte het niet om de Taliban te verslaan. “Dat gaat met 4000 nieuwe militairen en de 8400 overgeblevenen dus ook niet lukken. Er is echt een heldere koers nodig.”

Een explosie in het centrum van de Afghaanse hoofdstad Kabul.REUTERS

Het volledig terugtrekken van de troepen uit Afghanistan is volgens De Wijk geen optie. “Dan nemen de Taliban de boel binnen een paar maanden over.”

Kamminga denkt dat het sturen van meer militairen op korte termijn wel zin heeft, om bijvoorbeeld de Afghaanse veiligheidstroepen beter te trainen. “Het gaat dan dus vooral om het behalen van militair-tactische successen”, zegt hij vanuit Kabul. Voor de lange termijn ziet hij juist alleen een politieke oplossing. “Dan werkt die aanwezigheid van de troepen vooral verkeerd, omdat de Taliban de terugtrekking daarvan als voorwaarde zien voor de vredesbesprekingen.”

Vooralsnog ziet Colijn het somber in. “Voor de Verenigde Staten dreigt Afghanistan te worden wat de Vietnamoorlog was: één groot drama.”

Hoge Afghaanse onderscheiding voor Middendorp

Telegraaf 30.01.2018 Voormalig commandant der strijdkrachten generaal Tom Middendorp heeft een van de allerhoogste militaire onderscheidingen van Afghanistan gekregen. De Afghaanse president prijst de manier waarop Middendorp de laatste jaren leiding heeft gegeven aan de Nederlandse militaire operaties in Afghanistan. De medaille is door de Afghaanse ambassadeur in Den Haag uitgereikt.

In 2009 voerde Middendorp gedurende zes maanden het bevel over de Nederlandse Task Force. De Nederlandse militairen voerden onder zijn bewind vele acties uit waardoor er een uitbreiding van de veilige gebieden kon plaatsvinden.

Middendorp heeft in Nederland gewerkt aan meer samenwerking tussen defensie, het bedrijfsleven en organisaties die betrokken zijn bij de stabiliteit en veiligheid in Afghanistan. Dit concept heeft de generaal in de praktijk gebracht met onder meer het Afghan Development Plan en het Afghan Security Plan.

De onderscheiding is in Nederland drie keer eerder uitgereikt aan voormalig minister van Defensie Eimert Middelkoop en de generaals Dick Berlijn en Peter van Uhm.

Minister: missie Afghanistan verloopt moeizaam

Telegraaf 29.01.2018 Klagende Nederlandse militairen in Noord-Afghanistan hebben gelijk: het is voor de trainingsmissie in Mazar-i-Sharif inderdaad lastig werken. Hun veiligheid is echter niet in het geding, stelt minister van Defensie Ank Bijleveld.

De missie is volgens Bijleveld niet zo effectief als gehoopt, doordat de Oost-Europese troepen waarmee de Nederlanders samenwerken gebrekkig Engels spreken. Daardoor moeten de deelnemers aan de missie meer tijd steken in gezamenlijke trainingen, wat ten koste gaat van de tijd die aan het opleiden van Afghaanse agenten kan worden besteed. Ook zijn de pantservoertuigen van de Kroaten, Montenegrijnen en Hongaren niet altijd inzetbaar.

Het speelt de Nederlandse militairen bovendien parten dat niet alle helikopters en vliegtuigen die de internationale missie gebruikt aan hun strenge veiligheidseisen voldoen. Valt er van de veilige toestellen eentje uit, dan moeten ze soms binnen blijven.

Militairen vroegen vorige maand om extra Nederlandse mankracht en materieel om de problemen op te lossen, maar Bijleveld vindt dat dat aan de NAVO is.

Minister: allerlei problemen bij Nederlandse missie Afghanistan

NOS 29.01.2018 Minister Bijleveld van Defensie zegt dat de Nederlandse militairen in Afghanistan allerlei problemen ondervinden bij hun werk. Daardoor is de missie minder effectief, staat in een brief aan de Tweede Kamer.

Sinds 2015 doen honderd Nederlandse militairen mee aan de NAVO-missie Resolute Support met de bedoeling om het leger en de politie in het land weer op te bouwen. De taak van de Nederlandse militairen is vooral om rond Mazar-e-Sharif de Afghaanse politie te trainen.

Beschikbaar

In de praktijk komt daar niet altijd iets van terecht. Veilig vervoer naar de politiepost gaat vaak niet door omdat de beschikbaarheid van pantservoertuigen “te wensen overlaat”.

De groep militairen mag zich ook alleen vervoeren met vliegtuigen en helikopters die voldoen aan de Nederlandse veiligheidsnormen, maar die toestellen zijn er door slecht weer of een technisch mankement niet vaak.

Gebrekkig Engels

Verder werken de Nederlanders samen met Oost-Europese militairen die gebrekkig Engels spreken. Dat levert vertraging op, is uit de brief op te maken.

De minister benadrukt dat de veiligheid van de militairen vooropstaat en dat de militairen niet buiten de poort gaan als er te weinig helikopters of beveiligingspelotons zijn.

BEKIJK OOK;

Hennis in Afghanistan: Nederlandse missie voortzetten

Minister: problemen in Afghanistan gaan ten koste van missie

AD 29.01.2018 Nederlandse militairen in Afghanistan kunnen niet iedere dag buiten de poort hun Afghaanse collega’s trainen. Dat erkent minister van Defensie Ank Bijleveld in een brief aan de Tweede Kamer. Toch stuurt zij geen extra troepen. De beperkte beschikbaarheid van beveiligers die de trainingsmissie mogelijk moeten maken, moet volgens de minister door de Navo worden opgelost.

Bijlevelds uitleg volgt op berichtgeving van deze krant eind vorig jaar. Toen bleek bij een bezoek aan Afghanistan al dat er problemen ontstonden doordat niet alle beveiligers die met de adviseurs mee op pad moeten, Engels spreken en er een groot tekort is aan pantservoertuigen. Bijleveld bevestigt dat ‘niet alle voertuigen inzetbaar zijn’. De Nederlandse trainers gebruiken Duitse pantservoertuigen, schrijft de minister. Het probleem zit volgens haar vooral bij de Amerikaanse pantservoertuigen, die worden gebruikt door de Kroatische, Montegrijnse en Hongaarse pelotons.

Dat sommige militairen van deze beveiligingspelotons ‘de Engelse taal niet volledig machtig zijn’, vereist volgens Bijleveld vooral gedegen planning en voorbereiding. Dat leidt er echter wel toe dat adviseurs niet altijd tegelijkertijd mee kunnen buiten de poort. Dat gaat volgens Bijleveld ‘soms ten koste’ van ‘de effectiviteit van de missie’.

Behalve met het transport over de grond is er ook een probleem met transport door de lucht. Nederlandse militairen mogen alleen mee met vliegtuigen en helikopters die voldoen aan Nederlandse veiligheidseisen. Als ze niet voldoen aan die eisen en trainers ook niet met een pantservoertuig op pad kunnen, wordt een bezoek aan Afghaanse soldaten in het veld afgeblazen.

Lees ook

Militairen morren over missie in Afghanistan

Lees mee

Afghanistan geteisterd door terreurgolf: elf doden bij nieuwe aanslag in Kabul

VK 29.01.2018 De terreurgroep Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor een aanval op een militaire academie in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Daarbij kwamen elf Afghaanse militairen om het leven. Afghanistan wordt geteisterd door een golf van aanslagen.

Vijf zwaarbewapende terroristen vielen maandagochtend een legerpost aan bij een militaire academie in het westen van de stad. Naast de elf militairen die daarbij omkwamen, raakten nog eens vijftien soldaten gewond, alvorens het leger erin slaagde de terroristen uit te schakelen. Vier van hen werden gedood, een werd gevangen genomen.

Twee dagen eerder kwamen ruim honderd mensen om bij een bomaanslag in het centrum van Kabul. De bom lag verborgen in een ambulance waarmee de plegers van de aanslag langs een aantal controleposten wisten te komen. Ruim tweehonderd mensen raakten gewond bij de aanslag, waarvoor de Taliban zich later verantwoordelijk stelden.

De Taliban zaten ook achter de recente aanval op het Intercontinental, een zwaarbewaakt hotel waar doorgaans veel buitenlanders verblijven. Bij die terreuroperatie die uren duurde, vielen 22 doden. Een paar dagen later vielen Taliban-strijders het kantoor van de hulporganisatie Save the Children in de oostelijke stad Jalalabad aan. Daarbij werden zes mensen gedood.

Luchtaanvallen

Volgens de organisatie was de bomaanslag van afgelopen zaterdag in Kabul een boodschap aan president Trump

De terreuraanslagen zijn een tegenslag voor de regering van president Ashraf Ghani en diens Amerikaanse bondgenoten. De Verenigde Staten hebben hun hulp aan de Afghaanse veiligheidstroepen de laatste tijd opgevoerd, onder meer met luchtaanvallen op de Taliban en andere extremistische groeperingen. Die strategie leek op het platteland succes te hebben, maar het geweld lijkt zich nu meer en meer naar de grote steden te verplaatsen.

De Taliban ontkennen dat zij verzwakt zijn door het offensief van de Afghaanse strijdkrachten en de Amerikaans bombardementen. Volgens de organisatie was de bomaanslag van afgelopen zaterdag in Kabul een boodschap aan president Trump. ‘Het Islamitische Emiraat heeft een duidelijke boodschap voor Trump en degenen die zijn hand kussen: als je doorgaat met je strategie van agressie en via de loop van het geweer spreekt, verwacht dan niet dat de Afghanen met bloemen antwoorden,’ zei Taliban-woordvoerder Zabihullah Mujahid in een verklaring.

Ontevredenheid

Trump verzekerde dit weekeinde dat de aanvallen de VS en de Afghaanse regering alleen maar zullen sterken in hun vastbeslotenheid de Taliban te verslaan. Maar onder de Afghaanse bevolking groeit de ontevredenheid over de regering van president Ghani. ‘De mensen vinden dat de regering slecht functioneert, dat de veiligheidstroepen alleen maar aan zichzelf denken en dat de internationale coalitie alleen bereid is luchtaanvallen uit te voeren en niet over voldoende inlichtingen beschikt’, zegt Najib Mahmood, die politicologie aan de Universiteit van Kabul doceert.

Wint de Taliban weer aan kracht?

Het front in Afghanistan verplaatst zich steeds meer naar de grote steden: zaterdag werd de derde grote aanslag in tien dagen tijd gepleegd. Dit keer kwamen er in de hoofdstad Kabul zeker 103 mensen om het leven en raakten 245 mensen gewond door een bom die was verstopt in een ambulance. Zijn de Taliban weer terug op volle sterkte?

Volg en lees meer over:  ISLAMITISCHE STAAT (IS)   AFGHANISTAN   BUITENLAND

AFGHANISTAN;

BEKIJK HELE LIJST

Zeker elf doden bij IS-aanval op militaire post in Afghanistan

NU 29.01.2018 Zeker elf militairen zijn om het leven gekomen door een aanval bij de Maarschalk Fahim-academie in de Afghaanse hoofdstad Kabul. De meeste aanvallers overleefden de urenlange gevechten niet, zeggen de autoriteiten.

Gewapende opstandelingen openden in de vroege ochtend de aanval op een legerpost bij de academie. Ze gebruikten explosieven en automatische vuurwapens. Een woordvoerder van het ministerie van Defensie zei dat twee aanvallers zich opbliezen en twee anderen zijn gedood. Een vijfde opstandeling zou zijn opgepakt.

Zeker vijftien Afghaanse militairen raakten gewond tijdens de gevechten, die ongeveer vijf uur duurden. Terreurgroep Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid voor de aanval opgeëist. Bij de academie vielen in oktober vijftien doden door een zelfmoordaanslag op een bus met cadetten.

Kabul is de laatste tijd herhaaldelijk opgeschrikt door bloedige aanslagen. Zo vielen zaterdag in het stadscentrum zeker honderd doden door een aanslag die werd opgeëist door de Taliban. Zij claimden ook de verantwoordelijk voor een recente aanval op het Intercontinental Hotel. Toen vielen zeker twintig doden.

Lees meer over: Afghanistan Islamitische Staat

Doden bij aanval op militairen in Kabul

Telegraaf 29.01.2018 Zeker elf militairen zijn om het leven gekomen door een aanval bij de Maarschalk Fahim-academie in de Afghaanse hoofdstad Kabul. De meeste aanvallers overleefden de urenlange gevechten niet, zeggen de autoriteiten.

Gewapende opstandelingen openden in de vroege ochtend de aanval op een legerpost bij de academie. Ze gebruikten explosieven en automatische vuurwapens. Een woordvoerder van het ministerie van Defensie zei dat twee aanvallers zich opbliezen en twee anderen zijn gedood. Een vijfde opstandeling zou zijn opgepakt.

Zeker vijftien Afghaanse militairen raakten gewond tijdens de gevechten, die ongeveer vijf uur duurden. Terreurgroep Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid voor de aanval opgeëist. Bij de academie vielen in oktober vijftien doden door een zelfmoordaanslag op een bus met cadetten.

Kabul is de laatste tijd herhaaldelijk opgeschrikt door bloedige aanslagen. Zo vielen zaterdag in het stadscentrum zeker honderd doden door een aanslag die werd opgeëist door de Taliban. Zij claimden ook de verantwoordelijk voor een recente aanval op het Intercontinental Hotel. Toen vielen zeker twintig doden.

Doden bij aanval op eenheid die Afghaanse militaire academie bewaakt

NOS 29.01.2018 In Afghanistan zijn zeker elf militairen gedood bij een aanslag op een eenheid die een militaire academie in de hoofdstad Kabul bewaakt. Zeker zestien militairen raakten gewond. Twee militanten bliezen zichzelf op in de buurt van de eenheid, waarna een vuurgevecht uitbrak met andere aanslagplegers.

Daarbij zijn twee aanvallers gedood en werd een militant gevangen genomen. IS heeft via zijn persbureau Amaq de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist.

Een woordvoerder van het Afghaanse ministerie van Defensie benadrukt dat de eenheid het doelwit was en niet de Marshal Fahim-academie zelf. Leden van IS en de Taliban voeren geregeld aanslagen en aanvallen uit in Afghanistan, waarbij militaire instituten vaak het doelwit zijn.

Eerdere aanslagen

Veiligheidstroepen hebben de toegangswegen naar de militaire school afgezet om ambulances de kans te geven om doden en gewonden op te halen. In oktober kwamen vijftien kadetten van dezelfde academie om het leven bij een bomaanslag bij de toegangspoort van het complex.

Zaterdag was er een zware zelfmoordaanslag in Kabul. Een aanhanger van de Taliban liet een ambulance vol explosieven ontploffen bij een controlepost. Meer dan honderd mensen kwamen om het leven. Anderhalve week geleden vielen er ruim twintig doden bij een aanval op een hotel.

BEKIJK OOK;

Weer een bloedbad in Kabul: steeds meer onduidelijke terreurgroepen

Doden bij aanval op militairen in Kabul

AD 29.01.2018 Zeker vijf militairen zijn om het leven gekomen door een aanval op de Maarschalk Fahim-academie in de Afghaanse hoofdstad Kabul. De meeste aanvallers overleefden de urenlange gevechten niet, zeggen de autoriteiten.

Gewapende opstandelingen openden in de vroege ochtend de aanval op een legerpost bij de academie. Ze gebruikten explosieven en automatische vuurwapens. Een woordvoerder van het ministerie van Defensie zei dat twee aanvallers zich opbliezen en twee anderen zijn gedood. Een vijfde opstandeling zou zijn opgepakt.

Tien Afghaanse militairen raakten gewond tijdens de gevechten, die ongeveer vijf uur duurden. Terreurgroep Islamitische Staat heeft de verantwoordelijkheid voor de aanval opgeëist. Bij de academie vielen in oktober ook al vijftien doden door een zelfmoordaanslag op een bus met militaire cadetten.

Kabul is recentelijk herhaaldelijk opgeschrikt door bloedige aanslagen. Zo vielen zaterdag in het stadscentrum zeker honderd doden door een aanslag die werd opgeëist door de Taliban. Zij claimden ook de verantwoordelijk voor een recente aanval op het Intercontinental Hotel. Toen vielen zeker twintig doden.

Dodental aanslag Kabul stijgt naar 103, zeker 235 gewonden

NU 28.01.2018 Het dodental naar aanleiding van de aanslag zaterdag in de Afghaanse hoofdstad Kabul is gestegen naar 103. Dat laten autoriteiten zondagochtend weten.

Het aantal gewonden is naar 235 gestegen.

De aanslag bij een politiebureau in de stad werd gepleegd met een ambulance die was volgeladen met explosieven. Omdat Afghanen op zaterdag werken, was het druk op straat op het tijdstip van de aanslag.

Het is de zwaarste aanslag in Kabul sinds de aanslag in mei vorig jaar. Toen kwamen 150 mensen om het leven doordat een autobom nabij de Duitse ambassade tot ontploffing werd gebracht.

Menigte vlucht na aanslag in Kabul

Taliban

De Taliban, die de aanslag heeft opgeëist, stelt dat de aanslag een boodschap is aan de Amerikaanse president Donald Trump. “Het Islamitische Emiraat heeft een duidelijke boodschap aan Trump en de mensen die zijn handen kussen: als je doorgaat met agressie en vanuit de loop van een geweer praat, dan moet je niet verwachten dat de Afghanen als reactie bloemen planten.”

Het pand waar de aanslag werd gepleegd, was eerder het hoofdkwartier van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De meeste ambtenaren zijn naar het nieuwe gebouw verhuisd, maar dit pand was nog wel in gebruik.

Aanslag met ambulance in Kabul

Lees meer over: Afghanistan

Dodental aanslag Kabul stijgt tot boven de honderd

NOS 28.01.2018 Een dag na een van de zwaarste aanslagen van de afgelopen tijd in Afghanistan, is het dodental van het bloedbad in Kabul opgelopen naar 103. Het aantal gewonden is bijgesteld naar ten minste 235, zegt het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Een zelfmoordterrorist met een ambulance vol explosieven kwam door een controlepost door te zeggen dat hij een patiënt vervoerde. Bij een volgende controlepost liet hij zijn voertuig ontploffen.

De aanslag is opgeëist door de Taliban. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken zijn er na de aanslag vier verdachten opgepakt.

Meer veiligheidsmaatregelen

Afghanistan heeft een bloedige week achter de rug. Zo werd woensdag in de oostelijke stad Jalalabad een gebouw van hulporganisatie Save the Childrenaangevallen. Daarbij kwamen vier medewerkers om het leven. Vorig weekend kwamen er achttien mensen om het leven bij een aanval op het Intercontinental Hotel in Kabul.

De regering van president Ashraf Ghani staat onder grote druk om de veiligheidsmaatregelen aan te scherpen.

BEKIJK OOK;

Weer een bloedbad in Kabul: steeds meer onduidelijke terreurgroepen

Save the Children: ‘veiligheidsmaatregelen worden steeds belangrijker’

Zeker 95 doden en 158 gewonden bij aanslag met ambulance in Kabul

NU 27.01.2018 Een aanslag bij een politiebureau in de Afghaanse hoofdstad Kabul heeft zaterdag zeker 95 mensen het leven gekost. Minstens 158 personen raakten gewond.

Dat meldt een woordvoerder van het ministerie van Gezondheidszorg zaterdag. Het dodental is gedurende de dag meerdere keren omhoog bijgesteld.

De aanslag werd gepleegd met een ambulance die was volgeladen met explosieven. Zaterdag is een werkdag in Afghanistan. Daardoor was het druk op straat.

Het pand waar de aanslag werd gepleegd, was eerder het hoofdkwartier van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De meeste ambtenaren zijn naar het nieuwe gebouw verhuisd, maar dit pand was nog wel in gebruik.

Onder de slachtoffers zouden ongeveer tachtig politieagenten of militairen zijn.

Menigte vlucht na aanslag in Kabul

 

Ziekenhuis

De slachtoffers waar nu melding van wordt gemaakt, zijn al naar het ziekenhuis gebracht. Volgens de autoriteiten komen er nog steeds nieuwe slachtoffers binnen.

In de nabije omgeving staan ook het gezantschap van de Europese Unie en ambassades van onder meer India en Zweden.

Intercontinental Hotel

Eerder deze maand was er een bloedige aanslag op het Intercontinental Hotel in Kabul. Daarbij vielen meer dan twintig doden.

Woensdag was er een aanval op het kantoor van hulporganisatie Save the Children in Jalalabad, 125 kilometer ten oosten van Kabul.

De Taliban heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist.

 Aanslag met ambulance in Kabul

Lees meer over: Afghanistan

Aanslag: opnieuw bloedbad in centrum Kabul

Telegraaf 27.01.2018 Het dodental van de aanslag met een nepambulance in Kabul blijft oplopen. Zaterdagmiddag zijn door de instanties 95 doden en 158 gewonden gemeld. Daarmee is het de zwaarste aanslag sinds mei 2017. De ziekenhuizen zijn overbelast en de gewonden worden behandeld in de tuinen van de ziekenhuizen.

De aanslag vond plaats in het centrum van de Afghaanse stad. De bomauto was volgens de autoriteiten ’vermomd’ als ambulance en ontplofte door toedoen van een zelfmoordterrorist bij een controlepost van veiligheidstroepen, vlak voor een pand dat eerder het hoofdkwartier van het ministerie van Binnenlandse Zaken was.

Onder de slachtoffers zouden circa tachtig politieagenten of militairen zijn. De Taliban hebben de verantwoordelijkheid voor de aanslag opgeëist. Eerder deze maand was er een bloedige aanslag gepleegd door de Taliban op het Intercontinental Hotel in Kabul. Daarbij vielen meer dan twintig doden.

Woensdag was er een aanval op het kantoor van hulporganisatie Save the Children in Jalalabad, 125 kilometer ten oosten van Kabul.

Bijna 100 doden en veel gewonden bij zelfmoordaanslag Kabul

NOS 27.01.2018 Bij een zelfmoordaanslag in Kabul zijn zeker 95 doden en ten minste 158 gewonden gevallen, melden de Afghaanse autoriteiten. De explosie was in het centrum van de stad, bij het gebouw waar eerder het ministerie van Binnenlandse Zaken was gevestigd.

In de buurt zit ook het gezantschap van de Europese Unie. Ook staan er het hoofdkwartier van de politie en veel ambassades, van onder meer Nederland, Zweden en India.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het ambassadegebouw niet beschadigd is, en de diplomaten ongedeerd zijn. Minister Zijlstra heeft de aanslag veroordeeld.

In de video hieronder beelden van kort na de aanslag:

Video afspelen

Chaos op straat na de aanslag

Volgens de autoriteiten bestuurde de zelfmoordterrorist een ambulance die vol zat met explosieven. De wagen ontplofte vervolgens bij een controlepost van veiligheidstroepen. Boven de stad hingen dikke zwarte rookwolken. De verantwoordelijkheid voor de aanslag is opgeëist door de terreurorganisatie Taliban.

Vorige week werd een hotel in Kabul aangevallen door Taliban-strijders. Daarbij vielen achttien doden, onder wie veertien buitenlanders.

VIDEO

Aanslag met ambulance in Kabul: Minstens 95 doden en 158 gewonden

AD 27.01.2018 Bij een aanslag met een ambulance vol springstof zijn vandaag in Kabul minstens 95 doden en 158 gewonden gevallen. De aanlag vond plaats vlakbij het voormalige ministerie van Binnenlandse Zaken en is opgeëist door de Taliban, meldt het Afghaanse ministerie van Volksgezondheid.

,,De laatst beschikbare balans van het aantal slachtoffers van de aanslag in onze zieken huizen bedraagt 40 doden en 140  gewonden”, verklaarde woordvoerder Waheed Majroh van het ministerie tegenover het Franse persbureau AFP.  

,,De zelfmoordenaar gebruikte een ambulance om door de wegversperringen te komen. Hij verklaarde bij het eerste checkpoint dat hij een patiënt naar  het Jamuriat-ziekenhuis moest brengen. Bij de tweede controle werd de chauffeur geïdentificeerd waarna hij zijn voertuig liet ontploffen”, zegt adjunct-woordvoerder Nasrat Rahimi.

Whatsapp

De aanslag is via Whatsapp opgeëist door Zabihullah Mujahid, de spreekbuis van de Taliban. ,,Een martelaar heeft zijn wagen opgeblazen vlakbij het ministerie van Binnenlandse Zaken waar zich een aanzienlijk aantal politiemensen bevond.”

De kracht van de ontploffing was volgens het AFP enorm. ‘De explosie deed de Afghaanse hoofdstad letterlijk schudden. De ramen van ons kantoor 2 kilometer verderop trilden. In ‘Chicken street’, de straat met antiekzaken, zijn alle ruiten gesneuveld, net als in andere wijken in een straal van honderden meters rond de plek van de aanslag.’

‘Massamoord’

View image on Twitter

  EMERGENCY  ✔@emergency_ong

#Kabul. Over 70 wounded, 7 dead on arrival transferred at @emergency_ong hospital after the attack. “It’s a massacre”, said Dejan Panic, coordinator in@#Afghanistan.  10:42 AM – Jan 27, 2018

,,Het is een massamoord,” reageert Dejan Panic, een coördinator van de Italiaanse NGO voor noodhulp bij oorlogsvoering, op Twitter. Hij telde in zijn ziekenhuis minstens “zeven doden en 70 gewonden”. De foto bij zijn bericht toont veel slachtoffers die in de gangen en onder een afdak van het hospitaal liggen.

De explosie vond plaats vlakbij een pand dat eerder het hoofdkwartier van het ministerie van Binnenlandse Zaken was. De meeste ambtenaren zijn naar het nieuwe gebouw verhuisd, maar dit pand was nog wel in gebruik. Onder de slachtoffers zouden circa tachtig politieagenten of militairen zijn.

In de buurt staan ook het gezantschap van de Europese Unie en ambassades van onder meer India en Zweden. Eerder deze maand was er een bloedige aanslag op het Intercontinental Hotel in Kabul. Daarbij vielen meer dan twintig doden. Woensdag was er een aanval op het kantoor van hulporganisatie Save the Children in Jalalabad, 125 kilometer ten oosten van Kabul.

Ministerie

De explosie vond plaats vlakbij een pand dat eerder het hoofdkwartier van het ministerie van Binnenlandse Zaken was. De meeste ambtenaren zijn naar het nieuwe gebouw verhuisd, maar dit pand was nog wel in gebruik. Onder de slachtoffers zouden circa tachtig politieagenten of militairen zijn.

In de buurt staan ook het gezantschap van de Europese Unie en ambassades van onder meer India en Zweden. Eerder deze maand was er een bloedige aanslag op het Intercontinental Hotel in Kabul. Daarbij vielen meer dan twintig doden. Woensdag was er een aanval op het kantoor van hulporganisatie Save the Children in Jalalabad, 125 kilometer ten oosten van Kabul.

© EPA

© REUTERS

Zes Afghaanse kinderen gedood door raket

Telegraaf 26.01.2018 Zes kinderen zijn gedood in Afghanistan door een beschieting. De toedracht van het incident is niet duidelijk. De autoriteiten wijzen naar de Taliban, maar anderen zeggen dat de kinderen slachtoffer zijn geworden van een luchtaanval door de Afghaanse krijgsmacht.

„Kinderen speelden in de tuin van het huis toen de Taliban mortiergranaten afvuurden. Eén kwam terecht op de grond, doodde zes kinderen en verwondde twee anderen”, zei de politie.

Steeds meer luchtaanvallen

Volgens ooggetuigen stierven de kinderen echter door de luchtmacht, die steeds meer luchtaanvallen uitvoeren. In totaal kwamen zeven burgers om het leven en raakten zes mensen gewond.

Volgens een rapport van de Verenigde Naties kwamen vorig jaar tussen januari en september in Afghanistan 2640 burgers om het leven.

Dodental bij Save the Children opgelopen naar elf

Telegraaf 25.01.2018 Het dodental na gevechten op een kantoor van de internationale hulporganisatie Save the Children in de Afghaanse stad Jalalabad is opgelopen naar elf. Onder de slachtoffers zijn vier medewerkers van de organisatie, meldde die via Twitter.

Een zelfmoordterrorist blies zich woensdag voor de ingang op en even later drongen gewapende mannen schietend binnen. De aanvallers konden pas na tien uur durende gevechten worden uitgeschakeld. Onder de doden zijn ook een bewaker en een lid van de veiligheidstroepen. De aanval is opgeëist door terreurorganisatie Islamitische Staat.

BEKIJK OOK:

Doden bij aanslag kantoor Save the Children

Save the Children heeft alle programma’s in Afghanistan opgeschort.

BEKIJK OOK:

Gevechten bij Save the Children achter de rug

Save the Children schort hulp in Afghanistan op na gewelddadige aanval op kantoor

VK 24.01.2018 De hulporganisatie Save the Children schort voorlopig alle hulp in Afghanistan op, nadat hun kantoor in Jalalabad woensdag is aangevallen. Bij de aanval zouden zeker vijf mensen om het leven zijn gekomen. Ook zijn er veel gewonden gemeld. Islamitische Staat zou de aanslag reeds hebben opgeëist.

  Save the Children US  ✔@SavetheChildren

Save the Children can confirm that the security incident affecting our office in Jalalabad, Afghanistan is still ongoing. Our primary concern is to secure the safety of all of our staff. In response to this all of our programs across Afghanistan have been temporarily suspended. 1:19 PM – Jan 24, 2018

De hulporganisatie onderstreept in een verklaring dat de veiligheid van haar medewerkers de hoogste prioriteit heeft. Daarom zijn ‘al onze programma’s in heel Afghanistan tijdelijk opgeschort’.

De aanslag begon woensdagmorgen rond negen uur (lokale tijd) met een explosie: een zelfmoordterrorist had een autobom tot ontploffing gebracht. Daarna ging een groep gewapende mannen het terrein op en begon om zich heen te schieten.

De aanval vond plaats in het kantoor in de stad Jalalabad, op een plek waar nog veel meer hulporganisaties zitten. Save the Children is al jaren aanwezig in het land, en heeft daar acht kantoren met in totaal meer dan 500 medewerkers. Zij werken samen met lokale organisaties en zijn betrokken bij onderwijs- en voedselprogramma’s, maar begeleiden ook de terugkeer van Afghaanse vluchtelingen die uit Pakistan worden gezet.

  BILAL SARWARY@bsarwary

#AFG Video shared with me. 9:59 AM – Jan 24, 2018

Handgranaten en raketwerpers

Vrouwen lopen weg van de omgeving waar op dit moment wordt gevochten. © REUTERS

Zowel de politie als het leger kwamen in actie tegen de terroristen, maar deze vochten fel terug. Zeker 45 mensen werden bevrijd uit de kelder van het gebouw, terwijl op de verdiepingen daarboven werd geschoten. Er zijn 20 gewonden naar het ziekenhuis gebracht, maar het is nog niet bekend hoe ernstig hun verwondingen zijn. De Afghaanse journalist Bilal Sarwary liet via Twitter weten dat de politie en het leger vanuit een kantoor werden bestookt met handgranaten en raketwerpers. Op foto’s en filmpjes is te zien hoe mensen, onder wie ook kinderen, wegrennen uit het gebied.

Volgens de eerste berichten bevinden zich onder de doden twee Afghaanse commando’s, het hoofd bewaking van Save the Children, een lokale bewaker en een burger, een kleermaker. Save the Children heeft dit niet bevestigd.

Hoewel Afghanistan altijd al een gevaarlijk gebied is geweest voor hulpverleners, zijn internationale organisaties de laatste tijd steeds meer een doelwit voor de Taliban en IS. Vorig jaar bijvoorbeeld, werden er zeker vijftien medewerkers van internationale ngo’s vermoord. Eerder deze week vielen er tientallen doden bij een aanslag op een luxe hotel in de hoofdstad Kabul.

De aanval van vandaag is volgens persbureau AFP reeds opgeëist door terreurgroep Islamitische Staat, maar deze claim wordt nog onderzocht.

View image on Twitter

  BILAL SARWARY@bsarwary

#AFG A number of vehicles were burned and destroyed outside of the office of Save the Children. Photo shared with me. 12:11 PM – Jan 24, 2018

View image on Twitter

  Hbabur@Humayoonbabur

#JalalabadAttack: still sporadic gun-fire is exchanging b/w ANDSF and attackers, 7:06 AM – Jan 24, 2018

Volg en lees meer over:  TERRORISME   AFGHANISTAN   BUITENLAND   MENS & MAATSCHAPPIJ

AFGHANISTAN;

BEKIJK HELE LIJST

Save the Children staakt werk na fatale aanval op kantoor in Afghanistan

NU 24.01.2018 Hulporganisatie Save the Children legt de werkzaamheden in Afghanistan tijdelijk stil. De organisatie besloot daartoe vanwege een fatale aanval op een kantoor in Jalalabad. Hierbij kwamen zeker negen mensen om en raakten zeker 24 personen gewond.

De hulporganisatie benadrukt in een verklaring de hoogste prioriteit te geven aan de veiligheid van medewerkers. Daarom zijn ”alle programma’s in Afghanistan tijdelijk opgeschort en onze kantoren gesloten”.

De aanvallers bestormden het complex en konden pas na uren durende gevechten worden uitgeschakeld. Onder de doden zijn ook een bewaker en een lid van de veiligheidstroepen. De aanval is opgeëist door terroristische organisatie Islamitische Staat.

De extremisten vielen een van de grootste hulpcentra van het land aan, waar ongeveer honderd mensen werken. Jalalabad ligt circa 125 kilometer ten oosten van de hoofdstad Kabul. Een zelfmoordterrorist blies zich voor de ingang op en even later drongen gewapende mannen schietend binnen. Getuigen zagen dat verscheidene aanvallers zich hadden vermomd als politiemensen.

Uren

De gevechten bij het complex met het kantoor van de hulporganisatie duurden ongeveer tien uur. Zo’n 45 mensen slaagden erin een veilig heenkomen te zoeken in een versterkte ruimte. Zij konden in de loop van de dag worden gered. Inmiddels zouden ook alle aanvallers zijn uitgeschakeld door speciale eenheden. ”De gevechten zijn voorbij”, bevestigde een woordvoerder van de gouverneur.

De Nederlandse afdeling van Save the Children heeft met afschuw gereageerd op de aanval op de mensen ”die zich met hart en ziel inzetten voor de kinderen van Afghanistan”.

Aangeslagen

In een reactie laat de Nederlandse tak van Save the Children weten zwaar aangeslagen te zijn. “Onze eerste zorg ligt bij de veiligheid van onze collega’s ter plaatse. Ze zetten zich met hart en ziel in voor de kinderen van Afghanistan en horen nooit een doelwit te zijn.”

Aanslag Jalalabad

Zie ook: Nachtelijke belegering hotel Kabul na dodelijke aanslag beëindigd

Lees meer over: Afghanistan

Gevechten bij Save the Children achter de rug

Telegraaf 24.01.2018 Meerdere mensen zijn om het leven gekomen door een aanval op een kantoor van de internationale hulporganisatie Save the Children in de Afghaanse stad Jalalabad. De aanvallers bestormden het complex en konden pas na uren durende gevechten worden uitgeschakeld.

De extremisten vielen een van de grootste hulpcentra van het land aan, waar ongeveer honderd mensen werken. Jalalabad ligt circa 125 kilometer ten oosten van de hoofdstad Kabul. Een zelfmoordterrorist blies zich voor de ingang op en even later drongen gewapende mannen schietend binnen. Getuigen zagen dat verscheidene aanvallers zich hadden vermomd als politiemensen.

Veilig heenkomen

De gevechten bij het complex met het kantoor van de hulporganisatie duurden ongeveer tien uur. Zo’n 45 mensen slaagden erin een veilig heenkomen te zoeken in een versterkte ruimte. Zij konden in de loop van de dag worden gered. Inmiddels zouden ook alle aanvallers zijn uitgeschakeld door speciale eenheden. „De gevechten zijn voorbij”, bevestigde een woordvoerder van de gouverneur.

De autoriteiten telden zeker vijf doden, onder wie twee bewakers en een burger. Het is nog onduidelijk wie de andere twee slachtoffers zijn. Het gaat mogelijk om aanvallers. Ook zou sprake zijn van 24 gewonden. De aanval is opgeëist door terreurorganisatie Islamitische Staat.

Afschuw

De Nederlandse afdeling van Save the Children heeft met afschuw gereageerd op de aanval op de mensen „die zich met hart en ziel inzetten voor de kinderen van Afghanistan.” De hulporganisatie zei woensdag de activiteiten in Afghanistan voorlopig te staken vanwege de aanval.

De hulporganisatie benadrukte in een verklaring de hoogste prioriteit te geven aan de veiligheid van medewerkers. Daarom zijn „alle programma’s in Afghanistan tijdelijk opgeschort en onze kantoren gesloten.” Save the Children zei alle activiteiten snel weer te willen hervatten, mits de veiligheidssituatie dat toestaat.

BEKIJK OOK:

Doden bij aanslag kantoor Save the Children

Gijzeling Save the Children in Afghanistan voorbij; vijf doden

NOS 24.01.2018  De gijzeling in het gebouw van hulporganisatie Save the Children in Jalalabad in Afghanistan is na ruim negen uur voorbij. Vanochtend bracht een zelfmoordterrorist een autobom tot ontploffing bij het kantoor van de hulporganisatie. Daarna gingen gewapende mannen naar binnen en hielden de mensen in het gebouw gegijzeld.

Een paar uur later bestormden Afghaanse veiligheidstroepen het gebouw en wisten 46 mensen in veiligheid te brengen. Ze hadden zich verschanst in een schuilkelder onder het gebouw.

Zeker vijf mensen zouden bij de aanslag om het leven zijn gekomen, onder wie een burger en twee Afghaanse bewakers die voor de organisatie werkten. Circa 25 mensen raakten gewond. Alle aanvallers zijn volgens Afghaanse media uitgeschakeld door de speciale eenheden. De aanslag is opgeëist door IS.

Kantoren voorlopig gesloten

Save the Children zegt in een verklaring de hoogste prioriteit te geven aan de veiligheid van de medewerkers. De kantoren in het land blijven daarom voorlopig dicht. Het is de bedoeling om het werk direct weer op te pakken als het weer veilig is.

“Wanneer je zo wordt aangevallen terwijl je eigenlijk geen middelen van verdediging hebt, dan kun je niet anders dan eerst goed gaan kijken wat hier precies aan de hand is”, zei directeur Pim Kraan van Save the Children op Radio 1. “Wij proberen vooral proberen te garanderen dat onze eigen mensen veilig zijn.”

Het werk wordt steeds gevaarlijker en ook steeds moeilijker om uit te voeren, aldus Pim Kraan, directeur Save the Children.

Volgens de organisatie is Afghanistan voor kinderen een van de moeilijkste landen om op te groeien en is het voor hulpverleners erg ingewikkeld om er hun werk te doen. Volgens Kraan zal de impact van deze aanval enorm zijn en ook van invloed zijn op andere hulporganisaties in Afghanistan. “Het werk wordt steeds gevaarlijker en ook steeds moeilijker.”

Vaker aanslagen

Jalalabad ligt ongeveer 125 kilometer ten oosten van de hoofdstad Kabul. In de regio worden vaker aanslagen gepleegd door de Taliban en IS.

Afbeelding weergeven op Twitter

  >Save the Children  ✔@save_children

An updated statement on the incident in Jalalabad #Afghanisatan #Savethechildren #Jalalabad 12:53 – 24 jan. 2018

BEKIJK OOK;

Doden bij aanslag op kantoor Save the Children in Afghanistan

Doden bij aanslag op kantoor Save the Children in Afghanistan

NOS 24.01.2018 In de Afghaanse stad Jalalabad heeft een zelfmoordterrorist een autobom tot ontploffing gebracht naast een kantoor van hulporganisatie Save the Children. Na de explosie zijn gewapende mannen het terrein opgegaan. Er wordt nu gevochten. Drie of vier schutters zouden het kantoor in zijn gegaan. Hoeveel van hen nog in leven zijn, is onduidelijk.

Er zijn zeker twee doden gevallen; een politieagent en een burger. Twintig mensen raakten gewond en zijn naar het ziekenhuis gebracht. Over de ernst van hun verwondingen is niets bekendgemaakt.

“We weten van een aantal slachtoffers, maar wie het precies zijn is vooralsnog onduidelijk”, zegt Pim Kraan, directeur van Save the Children Nederland in het NOS Radio 1 Journaal. “Het gaat om een veldkantoor, daar hebben we enkele tientallen medewerkers.” Volgens hem zijn dat vooral lokale mensen.

Video afspelen

Autobom ontploft bij kantoor Save the Children Afghanistan

Op sociale media zijn beelden te zien van kinderen die wegrennen bij het kantoor van Save the Children. Mogelijk zijn er nog mensen op het terrein.

Save the Children is in Jalalabad betrokken bij onderwijs, bescherming en voedingsprogramma’s voor kinderen. Rond het kantoor zitten meer hulporganisaties. Directeur Kraan zegt dat hulpverleners de laatste tijd steeds vaker het doelwit zijn van aanslagen.

Afbeelding weergeven op Twitter

  Pajhwok Afghan News  ✔@pajhwok

School children fleeing the area after suicide attack in #Jalalabad city.#Afghanistan  06:44 – 24 jan. 2018

Een lokale journalist, Bilal Sarwary, zegt dat de terroristen de veiligheidsdiensten vanuit het kantoor hebben bestookt met granaten en raketwerpers. Hij zegt dat zeker een lid van de Afghaanse ordetroepen is gedood.

IS zegt via het aan de terreurgroep gelieerde persbureau Amaq verantwoordelijk te zijn voor de aanslag. Of dat klopt is niet duidelijk. In de regio ten oosten van de hoofdstad Kabul zijn in het verleden vaker aanslagen gepleegd door zowel de Taliban als IS. Een woordvoerder van de Taliban zei dat de beweging niet betrokken is bij de aanslag.

Eerder deze week vielen achttien doden bij een aanslag op een hotel in Kabul.

BEKIJK OOK;

Dodental aanval hotel Kabul opgelopen tot achttien

Doden bij aanslag kantoor Save the Children

Telegraaf 24.01.2018 Zeker negen mensen zijn omgekomen door een aanval op een kantoor van de internationale hulporganisatie Save the Children in de Afghaanse stad Jalalabad. Volgens lokale autoriteiten zijn onder de slachtoffers twee medewerkers van de organisatie.

De aanvallers bestormden het complex en konden pas na uren durende gevechten worden uitgeschakeld. Onder de doden zijn ook een bewaker en een lid van de veiligheidstroepen. Er zouden 24 gewonden zijn. De aanval is opgeëist door terreurorganisatie Islamitische Staat.

De extremisten vielen een van de grootste hulpcentra van het land aan, waar ongeveer honderd mensen werken. Jalalabad ligt circa 125 kilometer ten oosten van de hoofdstad Kabul. Een zelfmoordterrorist blies zich voor de ingang op en even later drongen gewapende mannen schietend binnen. Getuigen zagen dat verscheidene aanvallers zich hadden vermomd als politiemensen.

Veiligheidsdiensten proberen in te grijpen. Ⓒ EPA

Alle aanvallers uitgeschakeld

De gevechten bij het complex met het kantoor van de hulporganisatie duurden ongeveer tien uur. Zo’n 45 mensen slaagden erin een veilig heenkomen te zoeken in een versterkte ruimte. Zij konden in de loop van de dag worden gered. Inmiddels zouden ook alle aanvallers zijn uitgeschakeld door speciale eenheden. „De gevechten zijn voorbij”, bevestigde een woordvoerder van de gouverneur.

Afschuw

De Nederlandse afdeling van Save the Children heeft met afschuw gereageerd op de aanval op de mensen „die zich met hart en ziel inzetten voor de kinderen van Afghanistan.” De hulporganisatie zei woensdag de activiteiten in Afghanistan voorlopig te staken.

De hulporganisatie benadrukte in een verklaring de hoogste prioriteit te geven aan de veiligheid van medewerkers. Daarom zijn „alle programma’s in Afghanistan tijdelijk opgeschort en onze kantoren gesloten.” Save the Children zei alle activiteiten snel weer te willen hervatten, mits de veiligheidssituatie dat toestaat.

BEKIJK OOK:

Dodental hotelaanval Kabul loopt op

Dodental hotelaanval Kabul loopt op

NU 21.01.2018 Door de aanval op een hotel in Kabul zijn dit weekeinde zeker 24 mensen om het leven gekomen. Het gaat volgens het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken om achttien burgers, waarvan veertien buitenlanders. Ook de zes aanvallers zijn gedood.

De zes vielen het Hotel Intercontinental rond 21.00 plaatselijke tijd binnen. Speciale eenheden hadden daarna zeventien uur nodig om de verschanste aanvallers uit te schakelen. De autoriteiten zeggen dat onder meer een Kirgiziër, een Griek en negen Oekraïners om het leven kwamen.

Veel van de buitenlandse slachtoffers werkten voor een Afghaanse vliegtuigmaatschappij die het hotel gebruikt als basis voor de piloten en verdere bemanning. Op het moment van de aanval werd in het hotel een bruiloft gevierd. Verder was er zaterdag een conferentie van computerdeskundigen.

Hotelgasten proberen te ontsnappen aan aanvallers in Kabul

Lees meer over: Kabul

Video afspelen

Hotelgasten ontsnappen aan lakens uit hotel Kabul

Dodental aanval hotel Kabul opgelopen tot achttien

NOS 21.01.2018 In de Afghaanse hoofdstad Kabul hebben commando’s na zestien uur een eind gemaakt aan de bezetting van het Intercontinental Hotel. De vijf gewapende mannen die het hotel hadden aangevallen, zijn daarbij gedood. Die hebben in het hotel zeker achttien mensen gedood, onder wie veertien buitenlanders. De Taliban hebben de bezetting opgeëist.

Bij de commando-operatie zijn meer dan 150 mensen, onder wie 41 buitenlanders, uit het hotel gered. Tien mensen raakten gewond. Zes van hen zijn commando’s. Verwacht wordt dat het aantal slachtoffers nog zal stijgen.

Gisteravond drongen de vijf Taliban-strijders het zwaarbewaakte hotel binnen via de keuken. Daar stichtten ze brand, waarna ze zich verschansten op de bovenste verdiepingen. Twee aanvallers werden al snel gedood door speciale eenheden, zegt het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Het duurde uren totdat de rest werd uitgeschakeld.

Bruiloft

Meer dan 150 gasten en personeelsleden ontkwamen terwijl er werd geschoten. Sommigen van hen vluchtten via de balkons van het vijf verdiepingen tellende hotel.

Er was op het moment van de aanval een bruiloft aan de gang en een bijeenkomst waar ongeveer honderd overheidsfunctionarissen aanwezig waren.

Via de balkons proberen hotelgasten te vluchten EPA

Het Intercontinental Hotel is een van de twee grote luxehotels in Kabul. Er zijn regelmatig huwelijken, politieke bijeenkomsten en conferenties van regeringsfunctionarissen. Het behoort niet tot de internationale keten, maar is in handen van de Afghaanse staat.

In 2011 was het hetzelfde hotel doelwit van een aanval door de Taliban, waarbij 21 mensen omkwamen. onder wie de aanvallers.

Foto van het Intercontinental Hotel uit januari 2016 REUTERS

Donderdag waarschuwde de Amerikaanse ambassade in Kabul de Amerikanen in Afghanistan dat er mogelijk aanslagen aan zaten te komen. “We hebben aanwijzingen dat extremistische groepen een aanval op hotels in Kabul voorbereiden.”

Afbeelding weergeven op Twitter

   >Ariana News   ✔@ArianaNews_

Ariana News reporter tells an explosion just heard as the hotel is burning in fire.  19:22 – 20 jan. 2018

Dodental hotelaanval Kabul loopt op

Telegraaf 21.01.2018 Door de aanval op een hotel in Kabul zijn dit weekeinde zeker 24 mensen om het leven gekomen. Het gaat volgens het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken om achttien burgers, waarvan veertien buitenlanders. Ook de zes aanvallers zijn gedood.

De zes vielen het Hotel Intercontinental rond 21.00 plaatselijke tijd binnen. Speciale eenheden hadden daarna zeventien uur nodig om de verschanste aanvallers uit te schakelen. De autoriteiten zeggen dat onder meer een Kirgiziër, een Griek en negen Oekraïners om het leven kwamen.

Veel van de buitenlandse slachtoffers werkten voor een Afghaanse vliegtuigmaatschappij die het hotel gebruikt als basis voor de piloten en verdere bemanning. Op het moment van de aanval werd in het hotel een bruiloft gevierd. Verder was er zaterdag een conferentie van computerdeskundigen.

Taliban achter hotel-aanval Kabul, negen doden onder wie aanvallers

AD 21.01.2018 Na een vuurgevecht van ruim twaalf uur zijn Afghaanse commando’s erin geslaagd de aanval te beëindigen van gewapende mannen op Hotel Intercontinental in Kabul. De drie aanvallers werden doodgeschoten. Zij doodden zes burgers onder wie één buitenlander tijdens een gijzeling.

De Taliban hebben de aanval op het hotel vanmorgen opgeëist. ,,Gisteravond werd het Intercontinental Hotel (…) aangevallen. De aanval werd geleid door 5 van onze moedjahedien op zoek naar het martelaarschap”, zei woordvoerder Zabiullah Mujahid in een verklaring per e-mail.

Volgens de Afghaanse autoriteiten waren er drie aanvallers. Ze bestormden het hotel gisteravond, gijzelden hotel- en bruiloftsgasten en leverden urenlang een vuurgevecht met veiligheidsdiensten. Die schoten zich een weg naar binnen en gingen van verdieping naar verdieping op zoek naar de schutters en de gegijzelden. Twee schutters werden afgelopen nacht al doodgeschoten, nummer drie vanmorgen vroeg. Aanvankelijk werd gedacht dat zich vier schutters in het hotel hadden verschanst.

Slachtoffers

Volgens de Afghaanse minister van Binnenlandse Zaken Najib Danish kwamen zes burgers om het leven: vijf Afghanen en een buitenlander wiens identiteit nog niet bekend is gemaakt. Zes hotel- of bruiloftsgasten raakten gewond. Tijdens de aanval werden 153 mensen geëvacueerd onder wie 41 buitenlanders.

Bij het ochtendgloren waren dikke zwarte rookwolken te zien die uit het hotel kwamen. Bij het Intercontinental stonden Afghaanse politie-eenheden en meerdere gepantserde voertuigen van het Amerikaanse leger, uitgerust met machinegeweren.

Waarschuwing

De aanval op het hotel kwam een dag nadat de Amerikaanse ambassade in Kabul had gewaarschuwd voor mogelijke aanvallen op hotels in de stad.

Aanvankelijk was sprake van vier aanvallers. Ze drongen kort na 21 uur plaatselijke tijd het hotel binnen en stichtten brand in de keuken. Vervolgens gingen zij verder het hotel in en verschansten zich op een van de bovenste verdiepingen.

Bruiloftsfeest en conferentie

In het hotel was ten tijde van de aanval een bruiloftsfeest aan de gang. Ook was er zaterdag een conferentie voor computerexperts waar ongeveer honderd mensen aan deelnamen.

Het Intercontinental, dat op een heuvel ten westen van Kabul ligt, was in 2011 ook al het doelwit van een vijf uur durende aanval. Talibanstrijders drongen er op 28 juni het hotel binnen met machinegeweren en bommen. Er vielen 21 doden, onder wie ook de negen aanvallers.

Een man probeert te vluchten van het balkon tijdens de aanval van gewapende mannen op Hotel Intercontinental in Kabul. © REUTERS

Een gewonde hotelbewaker wordt weggevoerd na te zijn gered uit het hotel. © REUTERS

Afghaanse commando’s bewaken de toegangsweg naar het hotel, waaruit dikke zwarte rookwolken opstijgen © AP

Een van de geredde gegijzelden wordt herenigd met zijn familie. © EPA

Nachtelijke belegering hotel Kabul na dodelijke aanslag beëindigd

NU 21.01.2018 De belegering van het Hotel Intercontinal in de Afghaanse hoofdstad Kabul na een aanslag is zondagochtend na bijna twaalf uur beëindigd, nadat alle aanvallers waren gedood. Er vielen zeker vijf burgerdoden en zes gewonden.

Volgens het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken drongen drie aanvallers zaterdagavond kort na 21.00 uur plaatselijke tijd het hotel binnen en stichtten zij brand in de keuken. Vervolgens gingen zij verder het gebouw in en verschansten zich op een van de bovenste verdiepingen.

Volgens ooggetuigen schoten de daders willekeurig op hotelgasten en personeelsleden en probeerden ze mensen te gijzelen.

Hotelgasten proberen te ontsnappen aan aanvallers in Kabul

Gedood

Het ministerie meldt dat twee aanvallers zaterdagavond al werden doodgeschoten door speciale eenheden. De laatste overlevende aanvaller werd zondagochtend gedood.

De veiligheidsdiensten stelden gedurende de nacht de rest van het gebouw veilig en evacueerden gasten die zich nog in het hotel bevonden. In totaal konden 153 mensen zo ontkomen. Onder hen waren 41 buitenlanders. Het is niet bekend uit welke landen zij komen.

In het hotel was ten tijde van de aanval een bruiloftsfeest aan de gang. Ook was er zaterdag een conferentie voor computerexperts waar ongeveer honderd mensen aan deelnamen.

De Taliban heeft de verantwoordelijkheid voor de aanslag in een email opgeëist.

 Belegering Hotel Intercontinental in Kabul na aanslag door strijders

Zie ook: Doden bij aanval op hotel Kabul door gewapende mannen

Lees meer over: Afghanistan

Urenlange aanval op Hotel Intercontinental in Kabul met tien doden tot gevolg – Taliban eisen de aanval op

VK 21.01.2018 Afghaanse en westerse veiligheidstroepen hebben meer dan 14 uur gevochten met een groep extremisten die zaterdagavond een luxe hotel in Kabul binnenstormden, op hotelgasten begonnen te schieten, mensen in gijzeling namen en het hotel in brand staken. Zeker 30 mensen zijn omgekomen, onder wie 14 buitenlanders.

Zondag stegen er dikke wolken op uit het Intercontinental hotel. Een verslaggever van het Afghaanse persbureau Tolo meldde dat hij tientallen lichamen had zien liggen en ooggetuigen omschreven de hotelgangen als ‘een slagerij’. Sommige gasten wisten te ontsnappen door uit het raam te klimmen aan lakens die ze aan elkaar hadden geknoopt.

Andul Rahman Naseri, een hotelgast, stond zaterdag in de hal van het hotel toen hij vier mannen in legeruniform binnen zag komen. Volgens hem schreeuwden ze in het Pashto (een lokale taal) tegen elkaar: ‘Laat niemand in leven, goed of slecht: schiet en vermoord ze allemaal!’ Naseri rende naar zijn kamer op de tweede verdieping. ‘Ik opende het raam en probeerde langs een boom naar buiten te klimmen’, vertelt hij tegen Reuters. ‘Maar de tak brak en ik viel. Mijn rug doet zeer en ik heb een been gebroken.’

Op het moment van de aanslag werd een bruiloft in het hotel gevierd en was een telecomcongres aan de gang. Ook zaten er ongeveer 40 mensen van de luchtvaartmaatschappij Kam Air in het hotel, van wie er zeker tien zijn omgekomen en nog velen worden vermist. Onder de doden zijn ook hotelpersoneel en militairen. Ook de zes aanslagplegers werden gedood.

Geraakt door kogels

© AP

‘Ik zag mensen die het een seconde geleden nog naar hun zin hadden als gekken vluchten. Sommigen vielen neer, omdat ze waren geraakt door kogels’, vertelde hotelgast Aziz Tayeb tegen persbureau AFP. Hij had zichzelf verstopt achter een pilaar, en wist later te ontsnappen.

De zes daders kwamen via de keuken binnen en schoten daarna op de gasten in het restaurant. Daarna gingen ze de kamers af en gijzelden mensen. Het veiligheidspersoneel, dat in dienst is van een bedrijf dat net drie weken geleden de klus had gekregen om het hotel te bewaken, ging er direct vandoor. ‘Ze vielen niet aan. Ze deden niets’, zei een 24-jarige medewerker van het hotel tegen AFP.

Meer dan 150, onder wie 41 buitenlanders, werden zaterdagavond uit het hotel gered. Ondertussen stond het hotel in brand. ‘Mijn kamergenoot zei dat we moesten ontsnappen of zouden verbranden’, zei Mohammad Musa, die zich in een kamer op de zesde verdieping had verstopt toen hij geweervuur hoorde, tegen AFP. ‘Ik pakte een laken en bond het vast aan het balkon. Op die manier probeerde ik naar beneden te klimmen, maar ik ben zwaar en mijn armen waren niet sterk genoeg, dus ik viel.’

‘Veilige haven’

Veiligheidspersoneel van het Intercontinental hotel helpt een gewonde collega. Volgens ooggetuigen zijn de bewakers direct op de vlucht geslagen toen de aanval begon. © AFP

De aanslag werd zondag opgeëist door de Taliban, maar volgens het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken zit het Haqqani-netwerk erachter, dat wel is gelieerd aan de Taliban en hetzelfde hotel in 2011 al aanviel. De Afghaanse president Ashraf Ghani beschuldigde buurland Pakistan (zonder het land expliciet te noemen) ervan militante groeperingen te helpen. ‘Zolang terroristische groeperingen een veilige haven hebben, zal er geen stabiliteit en veiligheid in deze regio zijn.’

De actie in Kabul is de laatste in een reeks aanslagen die de kwetsbaarheid van de hoofdstad hebben aangetoond. De aanvallen lijken vooral bedoeld om het vertrouwen in de door het westen gesteunde regering-Ghani te ondermijnen. Vorig jaar kwamen er 150 mensen om het leven nadat er een grote bom ontplofte in de zwaarbeveiligde diplomatieke wijk van de hoofdstad waar veel ambassades en ministeries zijn. Op 28 december kwamen er 40 mensen om toen er een aanslag werd gepleegd op een sjiietisch cultureel centrum.

Volg en lees meer over:  KABUL   AFGHANISTAN

AFGHANISTAN;

BEKIJK HELE LIJST

Doden bij aanval op hotel Kabul door gewapende mannen 

NU 20.01.2018 Door een aanval op het Hotel Intercontinental in de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn zaterdag doden gevallen. Volgens het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken schakelden speciale eenheden een van de zeker vier aanvallers uit. Zeker drie mensen mensen raakten gewond.

In het hotel wordt zaterdagavond nog steeds gevochten tussen aanvallers en veiligheidstroepen. Volgens het ministerie drongen vier aanvallers kort na 21.00 uur plaatselijke tijd het hotel binnen en stichtten zij brand in de keuken. Vervolgens gingen zij verder het hotel in en verschansten zich op de vijfde verdieping.

Lokale media meldden op basis van politiebronnen dat er doden zijn gevallen en mensen zijn gegijzeld. Ooggetuigen verklaarden voor de lokale zender Tolo TVdat zij op hun vlucht zeker vijftien doden hadden gezien.

In het hotel was ten tijde van de aanval een bruiloftsfeest aan de gang. Ook was er zaterdag een conferentie voor computerexperts waar ongeveer honderd mensen aan deelnamen.

Het is niet duidelijk of de aanvallers gijzelaars hebben gemaakt.

 Aanval hotel Kabul

Lees meer over:  Afghanistan

Archiefbeeld: Nederlandse militairen begeleiden in Uruzgan de lichamen van hun omgekomen kameraden Aldert Poortema en Wesley Schol naar een transportvliegtuig. Ⓒ ANP

Korte training missie werd militairen fataal

Telegraaf 13.01.2018 Nederlandse militairen die in 2008 in Uruzgan betrokken waren bij het eigen-vuur-incident waarbij vier collega’s sneuvelden en een vijfde invalide raakte, waren onvoldoende op hun missie voorbereid. Ze hadden te weinig getraind in grotere verbanden.

De conclusie die verder gaat dan wat tot nu toe naar buiten kwam, komt van de tweede man uit het officiële onderzoeksteam. Kolonel Harold de Jong zegt dit in het gisteren gepresenteerde boek Lucky shot over het enige slachtoffer dat het incident overleefde: korporaal Marc van de Kuilen. Hij raakte bij het eigen-vuur-incident zijn benen kwijt.

Marc van de Kuilen (links zonder helm) in Afghanistan Ⓒ EIGEN FOTO

BEKIJK OOK:

Geraakt door kameraad: ’Was ik mét benen net zo gelukkig?’

BEKIJK OOK:

Vrienden worden met ’friendly fire’

,,Men was er nog niet klaar voor om een dergelijke operatie te ondernemen”, meldt De Jong over operatie Kapcha As, waarbij twee compagnieën samen moesten optrekken. Dit ging in de nacht van 12 op 13 januari mis. Defensie blijft bij de lezing dat het incident niet is veroorzaakt door onvoldoende oefeningen.

BEKIJK OOK:

’Ook grove fouten leidinggevenden’

Veel slachtoffers door aanslag Kabul

Telegraaf 04.01.2018 Door een zelfmoordaanslag die opgeëist is door IS zijn donderdag zeker elf mensen om het leven gekomen in de Afghaanse hoofdstad Kabul.

Volgens het ministerie van Volksgezondheid werden minstens 25 mensen met verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

Volgens de politie was de aanslag gericht op een provisorische politiepost in een wijk bij het centrum. De veiligheidstroepen waren daar vanwege een demonstratie. Volgens lokale media vielen ook onder demonstranten doden.

De aanslag is opgeëist door terreurbeweging Islamitische Staat (IS) via het persbureau Amaq.

Zeker elf doden bij aanslag Kabul

NU 04.01.2018 Door een zelfmoordaanslag in de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn donderdag zeker elf mensen om het leven gekomen. Volgens het ministerie van Volksgezondheid werden minstens 25 mensen met verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

Volgens de politie was de aanslag gericht op een provisorische politiepost in een wijk bij het centrum. De veiligheidstroepen waren daar vanwege een demonstratie. Volgens lokale media vielen ook onder demonstranten doden.

De aanslag is niet opgeëist.De aanslag is opgeëist door terreurbeweging Islamitische Staat via het persbureau Amaq.

Lees meer over: Kabul Afghanistan

Militair VS gedood in Afghanistan

Telegraaf 02.01.2018 Een Amerikaanse militair is om het leven gekomen bij gevechten in de Oost-Afghaanse provincie Nangarhar. Vier anderen raakten gewond, zo liet het Amerikaanse leger dinsdag weten.

De gevechten waren maandag in het district Achin. Met wie de Amerikanen een confrontatie hadden is niet bekendgemaakt maar het gebied staat bekend als bolwerk van Islamitische Staat (IS).

De VS hebben in Nangarhar hun enige grote basis in Afghanistan. In de provincie vechten de VS en Afghaanse regeringstroepen tegen IS, die daar ook door de Taliban wordt belaagd. De VN meldden dinsdag dat vorig jaar 123.000 mensen de provincie zijn uitgejaagd door de gevechten.

Tientallen doden door zelfmoordaanslag Kabul, IS probeert sektarische spanningen op te voeren

VK 28.12.2017 Islamitische Staat probeert in Afghanistan de spanningen tussen soennieten en sjiieten op te voeren. Bij een door IS opgeëiste zelfmoordaanslag in een sjiitische buurt in het westen van de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn donderdag tientallen doden gevallen. Eerder spon IS garen bij het aanwakkeren van sektarische twisten in Irak en Syrië.

Doelwit waren een sjiitisch cultureel centrum en het naastgelegen kantoor van het persbureau Afghan Voice. ‘Het centrum ontvangt steun van Iran en is een van de belangrijkste sjiitische centra in Kabul’, zo verwoordde de terreurbeweging in een verklaring haar rechtvaardiging voor de actie. Ook Afghan Voice heeft volgens IS banden met Iran.

Getuigen maakten melding van diverse ontploffingen. Volgens een regeringswoordvoerder zijn minstens 41 mensen omgekomen en raakten er 84 gewond. Op televisiebeelden waren slachtoffers met ernstige brandwonden te zien. Familieleden liepen wanhopig door een zaal waarvan de vloer met bloed was besmeurd.

De aanval is de zoveelste in een reeks aanslagen op media in Afghanistan. Vorige maand werd het kantoor van de tv-zender Shamshad in Kabul aangevallen. Ook die actie, waarbij twee doden vielen, werd geclaimd door IS.

Toenemend aantal aanslagen

Afghanistan heeft te maken met een toenemend aantal terreuraanslagen, gepleegd door IS zowel als de Taliban. Doordat de Taliban in Afghanistan er maar niet in slagen stedelijke gebieden in handen te krijgen, zoeken zij naar andere manieren om hun aanwezigheid te laten voelen. Tegelijkertijd heeft IS zich genesteld op diverse plekken in het land.

De Taliban hebben tot nu toe echter weinig geweld gebruikt tegen de sjiieten. Zij richten zich voornamelijk op de Afghaanse politie en strijdkrachten en de buitenlandse troepen. Taliban-woordvoerder Zabiullah Mujahid ontkende telefonisch tegenover persbureau AP dat zijn organisatie iets te maken heeft met de zelfmoordactie donderdag in Kabul.

Vóór 2015, het jaar dat IS zich in Afghanistan vestigde, vonden nauwelijks aanslagen plaats op sjiitische doelen. Het enige incident van enige omvang had plaats in december 2011, toen 54 mensen omkwamen bij een aanslag op een sjiitische moskee in Kabul. Een explosie tegelijkertijd in het noordelijke Mazar-i-Sharif kostte vier mensen het leven. De verantwoordelijkheid voor de dubbele aanslag werd opgeëist door een radicale groepering uit Pakistan die ook in eigen land ijvert voor sektarische tweespalt.

Na de komst naar Afghanistan van IS nam het geweld tegen sjiieten exponentieel toe. Anders dan de Taliban is IS sterk gebeten op de sjiitische minderheid. Sjiieten worden door de beweging beschouwd als afvalligen.

Mannen nabij de plek van de aanslag. © REUTERS

Etnische spanningen

De meeste sjiieten behoren tot de Hazara’s, een bevolkingsgroep met Aziatische trekken. Daardoor krijgen de sektarische spanningen ook een etnische dimensie, naast de religieuze. De Hazara’s maken 20 procent van de Afghaanse bevolking uit en zijn overwegend afkomstig uit de centraal gelegen provincie Bamyan. Daar schokten de Taliban in 2001 de wereld met een andere vorm van geweld tegen afvalligheid door twee eeuwenoude, in een rotswand uitgehouwen Boeddhabeelden op te blazen.

Volgens VN-cijfers waren er sinds begin 2016 minstens twaalf aanvallen op sjiitische doelen, waarbij in totaal bijna zevenhonderd mensen omkwamen. Na een aanslag in juli dit jaar op de Iraakse ambassade in Kabul waarschuwde IS dat meer acties tegen sjiitische doelen zouden volgen. Sindsdien heeft IS de verantwoordelijkheid opgeëist voor minstens twee aanslagen op sjiitische moskeeën in Kabul en een in Herat.

Islamitische Staat in Khorasan, zoals de beweging zich in Afghanistan noemt (naar een oude benaming voor de regio) dook in 2015 op in de oostelijke provincie Nangarhar, bij de grens met Pakistan. Dat vormt nog steeds de belangrijkste uitvalsbasis van de organisatie. Radio Kalifaat zendt uit vanuit Nangarhar. De schattingen van het aantal IS-strijders in Afghanistan lopen uiteen van 1.000 tot 5.000.

Volg en lees meer over:  AFGHANISTAN   KABUL   ISLAMITISCHE STAAT (IS)   BUITENLAND

AFGHANISTAN;

BEKIJK HELE LIJST

Meer dan veertig doden bij aanslag op cultureel centrum in Kabul 

NU 28.12.2017 Bij een aanslag in de Afghaanse hoofdstad Kabul zijn donderdagochtend 41 doden gevallen, melden de plaatselijke autoriteiten. De aanslag vond plaats in een cultureel centrum waar ook het kantoor van persbureau Afghan Voice is gevestigd, en is opgeëist door Islamitische Staat.

In de buurt van het persbureau zouden kort na elkaar meerdere ontploffingen zijn geweest, waarna meerdere aanvallers het sjiitische cultureel centrum binnendrongen. Of Afghan Voice het doelwit was, is niet duidelijk. In het centrum waar de aanslag is gepleegd staat ook onder meer een moskee.

Volgens een woordvoerder van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken zijn behalve 41 doden ook 84 gewonden gevallen.

Ooggetuigen meldden aan persbureau Reuters dat onder de slachtoffers studenten zijn die op dat moment op bezoek waren bij het persbureau. Ook zouden er vrouwen en journalisten zijn omgekomen. Op het moment van de aanslag waren er in het cultureel centrum veel mensen aanwezig om de Sovjetinvasie in Afghanistan van 24 december 1979 te herdenken.

Op beelden is te zien hoe de vloeren van het cultureel centrum na de aanslag bedekt waren met bloed. Geëmotioneerde overlevenden en andere mensen zochten in het puin.

Een overlevende stelde tegen de Afghaanse nieuwzender TOLO dat de daders zich op het moment van de aanslag hadden verzameld in het gebouw, en dat zeker één terrorist zichzelf vervolgens opblies.

Veel militairen op de been na aanslag bij persbureau in Kabul

Onrust

In november vielen twee doden bij een aanslag op een televisiestation in Kabul. Ook die aanslag werd opgeëist door Islamitische Staat..

De Afghaanse premier Ashraf Ghani noemt de aanslag op het cultureel centrum in een eerste reactie “een misdaad tegen de mensheid.”

 Tientallen doden door aanslag bij persbureau in Kabul

Lees meer over: Afghanistan


Tientallen doden door aanslag in Kabul

Telegraaf 28.12.2017 Een zelfmoordaanslag in een overwegend sjiitisch gedeelte van de Afghaanse hoofdstad Kabul heeft 41 mensen het leven gekost. Ook raakten 84 personen gewond, maakte het Afghaanse ministerie van Volksgezondheid donderdag bekend.

Getuigen vertelden dat de aanslag plaatsvond tijdens een paneldiscussie in een sjiitisch cultureel centrum. Daar waren veel studenten aanwezig. Een aanslagpleger zou zichzelf hebben opgeblazen in of bij het complex. Toen mensen naar buiten renden en hulp arriveerde, zouden nog twee explosieven zijn afgegaan.

Op beelden is te zien dat het terroristisch geweld een ravage veroorzaakte. De vloeren van het cultureel centrum waren na de aanslag bedekt met bloed. Geëmotioneerde overlevenden en andere mensen zochten in het puin. Op een andere verdieping, waar zich een media-organisatie bevindt, waren de ramen versplinterd.

’IS claimt aanslag’

Terreurgroep Islamitische Staat beweerde via spreekbuis Amaq verantwoordelijk te zijn voor het bloedbad, maar onderbouwde dat niet met bewijs. De Taliban lieten direct weten niets met de aanslag te maken te hebben. De Afghaanse president Ashraf Ghani sprak in een verklaring over „onvergeeflijke” misdaden tegen de menselijkheid.

De soennitische extremisten van IS laten in Afghanistan vaker van zich horen. Zo claimde de groep recentelijk ook achter de zelfmoordaanslag te zitten op een complex van de nationale inlichtingendienst in Kabul. Daar kwamen volgens de autoriteiten zeker vijf mensen om het leven.

Tientallen doden na aanslag IS op cultureel centrum Kabul

AD 28.12.2017 Volgens de autoriteiten zouden in de buurt van het gebouw meerdere ontploffingen hebben plaatsgevonden, waarna de aanvallers het gebouw binnendrongen. In het gebouw was op dat moment een bijeenkomst bezig, waarbij de invasie in Afghanistan door de toenmalige Sovjet Unie in 1979 werd herdacht. Bij de herdenking waren volgens Reuters onder meer studenten aanwezig. Toen mensen naar buiten renden en hulp arriveerde, zouden nog twee explosieven zijn afgegaan.

De aanslag vond plaats tijdens een bijeenkomst. © REUTERS

In het gebouw zijn onder meer een moskee en de pro-Afghaanse mediaorganisatie Afghan Voice gevestigd. Volgens Mohammad Asif Mesbah, een lid van de sjiitische raad, zou dat mogelijk een reden voor de aanslag kunnen zijn geweest.

Misdaad tegen de menselijkheid

Volgens de Afghaanse president Ashraf Ghani is de aanslag een misdaad tegen de menselijkheid. De voormalig sjiitische wijk waar de aanslag plaatsvond, is al vaker het doelwit geweest van een aanslag door de soennitische groepering Islamitische Staat. Zij zien sjiieten als afvalligen. De Taliban ontkent direct betrokken te zijn geweest bij de aanslag.

Volgens de directeur van een lokaal ziekenhuis kunnen de artsen het aantal slachtoffers nauwelijks bijbenen. Volgens Mohammaed Sabir Nasib zijn extra artsen en verpleegkundigen opgeroepen om de gewonden te verzorgen.

Oppositie eist uitleg over problemen Af­gha­nis­tan­mis­sie

AD 27.12.2017 De oppositie in de Tweede Kamer wil dat minister Ank Bijleveld van Defensie opheldering geeft over de mankementen in de Afghanistan-missie waaraan Nederland deelneemt. De veiligheid van de militairen loopt gevaar, berichtte deze krant vanochtend.

,,Onze mannen en vrouwen zetten zich elke dag in voor de veiligheid van de Afghanen”, zegt PvdA-Kamerlid Liliane Ploumen. 

,,Juist hun veiligheid moet dus altijd zoveel mogelijk zijn gewaarborgd. De minister heeft dus wel wat uit te leggen.”

Nederland levert tien adviseurs op een groep van honderd, die Afghaanse militairen opleiden. Er wordt slecht Engels gesproken, er zijn geen pantservoertuigen om missies buiten te poort te beveiligen en het is dubieus of medische hulp binnen het cruciale eerste uur (het zogeheten golden hour) kan worden verleend.

Jean Debie, voorzitter van de Vakbond voor Burger en Militair Defensiepersoneel is verrast door het verhaal in deze krant. Hij vindt dat de minister eisen kan stellen aan deelnemende NAVO-landen. ,,Bijleveld kan eisen dat er Engelssprekende militairen worden geleverd. En als er geen medische helikopterdekking is, gaan de manschappen niet van de compound af.”

Garanties

GroenLinks-Kamerleden Isabelle Diks en Bram van Ojik gaan bij andere fracties steun zoeken voor een brief waarin de minister uitlegt wat er aan de hand is en hoe ze dat denkt te verbeteren. Diks: ,,Wij willen nog deze week een brief van de minister waarin zij veiligheid garandeert.”

Haar collega Van Ojik wijst erop dat enkele maanden geleden Jeanine Hennis, de vorige minister van Defensie moest aftreden vanwege mankementen in de veiligheid van militairen. ,,Dat betekent dat kabinet en Kamer, in het belang van de uitgezonden militairen, extra alert moeten zijn op mogelijke tekortkomingen.” Van Ojik wil extra pantservoertuigen ter plekke zodat de missie weer effectief kan zijn.

Zorgen

De twijfel van artsen over het golden hour-principe is exemplarisch voor de zorgen die er zijn over defensie, aldus Sadet Karabulut, Tweede Kamerlid (SP).

SP-Kamerlid Sadet Karabulut zegt: ,,De twijfel van artsen over het golden hour-principe is exemplarisch voor de zorgen die er zijn over defensie. Die moeten heel serieus genomen worden. Doet het kabinet dat en welke gevolgen heeft dat voor de missie?”

PvdA-Kamerlid Ploumen vindt dat zij niet goed is geïnformeerd door minister Bijleveld. ,,De zaken zoals die in het artikel staan, hadden met de Kamer moeten worden gedeeld zodat we er in debat over hadden kunnen gaan. Ik wil vooral snel weten hoe het precies zit rond het golden hour, hoe effectief de missie kan zijn met onvoldoende beveiligers en hoe deze zaken binnen de NAVO worden besproken.”

Militairen morren over missie in Afghanistan

AD 27.12.2017 De Nederlandse missie in Afghanistan wordt gedwarsboomd door problemen met de beveiliging. Militairen die lokale agenten adviseren, kunnen vaak niet de poort uit.

Er zijn te weinig beveiligers om de adviseurs te begeleiden en sommigen spreken nauwelijks Engels. Dat blijkt tijdens een bezoek van deze krant met de nieuwe Commandant der Strijdkrachten, luitenant-admiraal Rob Bauer, aan de Nederlandse militairen in Afghanistan. Van de honderd adviseurs, onder wie tien uit Nederland, kan de helft niet worden ingezet.

Volgens de Nederlandse leider van de internationale compagnie militaire beveiligers zijn er vooral te weinig pantservoertuigen. De beveiligers moeten altijd mee met de adviseurs als die de lokale politie bezoeken om tips te geven hoe ze beter kunnen opereren.

Moeizaam

Leiding geven aan deze beveiligers gaat moeizaam, schetst de compagnieleider. Hij stuurt vier teams aan bestaande uit Nederlanders, Hongaren, Kroaten en Montenegrijnen. Slechts 30 procent kent meer Engels dan ‘yes’ of ‘no’. Dat is lastig bij de planning en als een eenheid in problemen komt, iets dat nog niet is gebeurd. Bovendien kunnen eenheden uit de andere landen de opdrachten van de Nederlandse compagnieleider weigeren, omdat zij bijvoorbeeld van hun eigen regering minder bevoegdheden hebben gekregen.

Ook artsen uiten hun zorgen bij Bauer. Zo dreigt het ‘gouden uur’ – de tijd waarin een gewonde bij een arts moet zijn – niet altijd gehaald te worden, met name bij slecht weer en door de gebrekkige infrastructuur.

Lastig werken

Moet je dan maar de stekker eruit trekken? Zonder ons waren de Afghanen veel slechter af, aldus Rob Bauer, Commandant der Strijdkrachten.

Bauer erkent dat het lastig werken is, maar de veiligheid van de Nederlanders is volgens hem niet in het geding. ,,Er zit een operationele commandant, die ervoor moet waken dat troepen niet naar buiten gaan als dat niet verantwoord is.”

In deze operatie werken 21 landen samen. Bauer ziet dat als een kans om te leren samenwerken. ,,Het ingewikkelde van dit soort missies is dat ze moordend langzaam gaan en dat het een hele worsteling is door alle partijen die betrokken zijn. Moet je dan maar de stekker eruit trekken? Zonder ons waren de Afghanen veel slechter af.”

Volgens Bauer kan Nederland niet zelf de beveiliging leveren, zodat in elk geval de Nederlandse adviseurs optimaal hun werk kunnen doen. ,,Dat betekent dat we andere dingen moeten laten.”

Vijf doden bij zelfmoordaanslag op inlichtingendienst Afghanistan 

NU 25.12.2017 Bij een aanslag op de nationale inlichtingendienst van Afghanistan in Kabul zijn maandag vijf mensen om het leven gekomen. Islamitische Staat (IS) heeft de zelfmoordaanslag opgeëist.

De explosie bij de ingang van het gebouw van de inlichtingendienst werd veroorzaakt door iemand die zichzelf opblies. Alle slachtoffers waren burgers die toevallig in de buurt van de ingang liepen. Bij de aanslag vielen ook twee gewonden.

IS is in Afghanistan de laatste tijd actiever aan het worden en heeft de verantwoordelijkheid voor recente zelfmoordaanslagen in Kabul opgeëist. Hoe de relatie is met IS in Syrië en Irak is niet duidelijk.

Ook in een ander deel van Afghanistan werd een aanslag gepleegd. In de provincie Helmand kwamen zes politieagenten om het leven toen zij met hun gepantserde wagen op een bermbom reden. Hoewel de aanslag de signatuur heeft van de Taliban, is de aanslag nog niet opgeëist.

 Aanslag op Afghaanse inlichtingendienst

zie ook: Afghanistan Islamitische Staat

Doden bij zelfmoordaanslag in Afghaanse hoofdstad

NOS 25.12.2017 Bij een aanslag in Kabul zijn ten minste vijf mensen om het leven gekomen. De dader blies zichzelf op bij het gebouw van de nationale inlichtingendienst in Afghanistan. De aanslag is opgeëist door Islamistische Staat, meldt het persbureau van de terreurorganisatie.

Vorige week werd dezelfde inlichtingendienst ook aangevallen door IS. De daders werden toen gedood door veiligheidstroepen.

In Afghanistan zijn dit jaar veel aanslagen gepleegd. Volgens de VN was het aantal geweldsincidenten in 2017 het hoogst in vijf jaar tijd.

BEKIJK OOK;

VN: aantal oorlogsgewonden Afghanistan stijgt, land weer in oorlog

Amerikaanse vicepresident brengt onaangekondigd bezoek aan Afghanistan 

NU 21.12.2017 De Amerikaanse vicepresident Mike Pence brengt een onaangekondigd bezoek aan Afghanistan. Hij spreekt in de hoofdstad Kabul met de Afghaanse leiders.

Vier maanden geleden ging president Donald Trump hem voor. Pence herhaalt in Afghanistan de boodschap van zijn baas: de Amerikanen blijven hun missie en de Afghaanse zaak trouw. Zijn bezoek moet dat streven onderstrepen.

Pence arriveerde donderdagavond per militair vliegtuig op de luchthaven Bagram. Vandaar ging het per helikopter naar de hoofdstad, waar hij in het presidentieel paleis onder anderen president Ashraf Ghani ontmoette.

Momenteel bevinden zich ongeveer elfduizend Amerikaanse soldaten in Afghanistan en dat aantal groeit, zoals Trump dat afgelopen zomer al beloofde. De Amerikanen hebben met de Afghanen de handen vol aan de bestrijding van de terroristen van de Taliban.

Mike Pence brengt bezoek aan Afghanistan

Lees meer over: Afghanistan Verenigde Staten

Missies in Mali en Afghanistan met één jaar verlengd, Kamermeerderheid is akkoord

VK 12.12.2017 Een Kamermeerderheid heeft dinsdag groen licht gegeven aan het verlengen van de militaire missies in Mali en Afghanistan voor de periode van één jaar. Eind 2018 wordt opnieuw besloten of de missies met in totaal bijna 400 Nederlandse militairen nog langer doorgaan.

De instemming van het parlement was een formaliteit, want het kabinet heeft in september al bij bondgenoten aangekondigd dat Nederland de bijdrage voor de militaire missies in Mali en Afghanistan zou verlengen. Dat gold ook voor de bijdragen in Irak, Litouwen en de Hoorn van Afrika. Een besluit nog langer uitstellen was volgens het destijds demissionaire kabinet Rutte II niet meer verantwoord, vanwege de vereiste ‘militaire planning’. Zo moeten militairen die worden uitgezonden gemiddeld vier maanden voor vertrek beginnen met trainen. De nieuwe ploeg Nederlandse militairen vertrekt in januari al.

Garanties

Minister Jeanine Hennis van Defensie na afloop van het debat over het fatale ongeluk met Nederlandse militairen in Mali. © ANP

Toch is een Kamermeerderheid die instemt met de missies relevant. Het kabinet wenst namelijk een zo breed mogelijk politiek en maatschappelijk draagvlak voor militaire missies waar mogelijk Nederlanders kunnen sneuvelen. Zowel in Mali als in Afghanistan zijn gewapende islamitische extremisten aanwezig die westerse militairen als tegenstander beschouwen en daar kunnen dus soms Nederlanders omkomen.

De volksvertegenwoordigers hebben in ruil voor hun steun aan beide missies garanties geëist over de veiligheid van de uitgezonden militairen. De Kamerleden hebben vooral grote zorgen over de ‘munitieveiligheid en medische faciliteiten’ in Mali. Dit najaar bleek namelijk uit een vernietigend rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) dat twee Nederlandse militairen in juli 2016 zijn omgekomen bij een oefening met ondeugdelijke mortiergranaten in Mali. De toenmalige Defensieminister Jeanine Hennis en Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp traden af, omdat dit ongeluk voorkomen had kunnen worden.

Eigen kinderen sturen?

‘Ik heb naar de missie gekeken met de vraag in mijn achterhoofd: Zou ik mijn eigen kinderen op missie sturen?’, zei de nieuw aangetreden Defensieminister Ank Bijleveld dinsdag over het verlengen van de Mali-missie. Volgens haar zijn de aanbevelingen van het OVV-rapport over de problemen in Mali voldoende opgevolgd.  Zo garandeert het kabinet een tijdige medische evacuatie per helikopter, indien militairen gewond raken.

‘Ik zend de militairen uit met een gerust hart, voor zover dat kan’, zei Bijleveld. ‘Maar we moeten ons ook realiseren dat het mannen en vrouwen zijn die daar met gevaar voor eigen leven rondlopen. Het is geen veilig gebied. Maar wat we eraan konden doen, hebben we gedaan. Daarom heb ik voldoende vertrouwen om de mannen en vrouwen uit te zenden.’

Het kabinetsbesluit over Mali en Afghanistan werd gesteund door coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie, maar ook door oppositiepartijen GroenLinks, PvdA en 50Plus.

Niet zinvol

Thierry Baudet in legerkleding tijdens het debat over het fatale ongeluk met Nederlandse militairen in Mali. © ANP

PVV, SP, Partij voor de Dieren en Denk zijn tegen het verlengen van de missies. De SP vindt bijvoorbeeld dat Mali niet verlengd moet worden, omdat er veel te weinig tijd is verstreken om te beoordelen of de problemen die de OVV in Mali heeft geconstateerd, inmiddels zijn opgelost. Onder meer PVV en Denk wijzen op de belabberde staat waarin Afghanistan verkeert, om te onderstrepen dat de missie daar niet zinvol is of zelfs averechts werkt.

Het is onduidelijk of Forum voor Democratie tegen de Mali- en Afghanistanmissie is. De partij maakte eerder een groot punt van het veronderstelde ondeugdelijke uniform van militairen, maar was niet aanwezig bij het besluit over de voortgang van de missies.

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het verlengen van de missie tegen terreurgroep IS in Irak en Syrië.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   POLITIEK   DEFENSIE

Kamer stemt in met verlenging missies Mali en Afghanistan 

NU 12.12.2017 Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft dinsdag groen licht gegeven voor de voortzetting van Nederlandse bijdrage voor de militaire VN-missie in Mali. Ook de Nederlandse bijdrage in Afghanistan wordt verlengd. Dat bleek dinsdag tijdens een debat in de Kamer over de inzet van de Nederlandse militairen.

PVV, SP, Denk en PvdD stemden tegen. FvD was bij geen enkel debat over de verlenging van de missies aanwezig en het is niet duidelijk of de partij van Thierry Baudet de verlengingen steunt of niet.

Mali

Over de verlenging van de VN-missie in Mali waren er in de Kamer nog zorgen. In september van dit jaar publiceerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) een vernietigend rapport naar aanleiding van een dodelijk ongeval waarbij de militairen Henry Hoving (29) en Kevin Roggeveld (24) in Mali om het leven kwamen en een derde militair zwaargewond raakte.

Demissionair minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert en de Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp traden hierom af.

Volgens de raad was Defensie “ernstig tekortgeschoten” in de zorg voor de veiligheid van de uitgezonden militairen. De mortiergranaten die gebruikt werden deugden niet en werden in veel te hoge temperaturen opgeslagen. Daarnaast voldeed het Togolees hospitaal dat door Nederland gebruikt werd niet aan de Nederlandse militaire eisen.

In de Kamer waren er dan ook de nodige twijfels over een verlenging van de missie. Vorige week verzekerde de nieuwe minister van Defensie Ank Bijleveld dat alle problemen zijn opgelost. De ondeugdelijke munitie wordt niet meer gebruikt en de kwaliteit van het hospitaal in Kidal is in orde.

Ook zijn er garanties van de VN dat er een helikopter beschikbaar is in medische noodgevallen. Voor VVD, CDA, D66, ChristenUnie, PvdA, GroenLinks, SGP en 50plus is dat voldoende om de verlening te steunen.

Nederlandse deelname 

Nederland neemt sinds 2013 deel aan de VN-missie die als doel heeft om Mali te stabiliseren. Ingrijpen was volgens minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra bittere noodzaak, omdat verschillende jihadistische groepen het land dreigden over te nemen. Volgens Zijlstra zou Mali anders geconfronteerd zijn geweest met een “tweede Raqqa”, verwijzend naar de officieuze hoofdstad van het door IS uitgeroepen kalifaat.

Hoe lang de missie nog zal duren is niet duidelijk. De nieuwe Commandant der Strijdkrachten Rob Bauer zei onlangs nog dat het zeker twintig jaar kan duren voordat Mali weer op eigen benen kan staan. Volgens Zijlstra kan de internationale gemeenschap zich pas terugtrekken als er een stabiel bestuur is en de rechtstaat functioneert.

In Afghanistan trainen de Nederlandse militairen de Afghaanse politie. Hoe lang de westerse strijdkrachten daar nog aanwezig zijn, is niet duidelijk. Partijen die voor de verlenging zijn, zien dat er – in de zestien jaar durende ‘war on terror’ in Afghanistan – vooruitgang is geboekt. Meer kinderen, en vooral meer meisjes, gaan naar school, er zijn verkiezingen en de Taliban is weliswaar niet verslagen, maar wel teruggdrongen.

Kritiek

Oppositiepartijen SP, PVV en Denk toonden zich kritisch over de verlenging van de missies. Zij wezen erop dat de missie in Mali de gevaarlijkste is die de VN op dit moment uitvoert. Er zijn tot nu toe 146 militairen omgekomen, waaronder vier Nederlanders.

Volgens SP’er Sadet Karabulut bieden de missies helemaal geen stabiliteit. Net als PVV’er Raymond de Roon constateert zij dat de terroristische dreiging in Mali alleen maar is toegenomen en de Taliban in zestien jaar tijd niet is verslagen.

De PVV hekelt de hoge kosten die de missies in Mali en Afghanistan met zich meebrengen. Het is de partij niet duidelijk wat de Nederlandse bijdrage in Mali exact heeft opgeleverd. “Vosltrekt onduidelijk”, zei De Roon hier vorige week over in een Kamerdebat. Hij noemde het de “dodelijkste” en “meest nutteloze” missie van dit moment.

Denk steunt de missies niet, omdat de partij vindt dat Defensie eerst “thuis orde op zaken” moet stellen. Dat betekent dat al het defensiepersoneel een degelijk salaris moet ontvangen, veilige munitie moet hebben en goede kleding moet krijgen voordat er militairen worden uitgezonden. Net als de SP hekelt Denk het grote aantal burgerslachtoffers die de oorlog in Afghanistan de afgelopen jaren heeft veroorzaakt.

Lees meer over: Defensie Mali

VN: aantal oorlogsgewonden Afghanistan stijgt, land weer in oorlog

NOS 26.11.2017 De VN meldt een sterke stijging van het aantal oorlogsgewonden in Afghanistan. Ziekenhuizen en andere organisaties registreerden dit jaar al 69.000 gewonden, ruim 20 procent meer dan vorig jaar. De VN-organisatie voor humanitaire hulpverlening OCHA heeft dat bekendgemaakt.

Het aantal oorlogshandelingen, waarbij veelal Talibanstrijders zijn betrokken, stijgt onrustbarend. De VN komt uit op 80 oorlogsconfrontaties per dag in de maanden juli, augustus en september, het hoogste aantal in vijf jaar. Vanaf 2008 steeg het aantal gevechtshandelingen elk jaar, met uitzondering van 2012.

Afbeelding weergeven op Twitter

  OCHA Afghanistan  ✔@OCHAAfg

Low intensity conflict in #Afghanistan escalated in the past months & has led to very high numbers of war wounded on both sides of the conflict; health partners report more than 69k trauma cases this year. More: https://goo.gl/prBbPh   09:05 – 25 nov. 2017

Afghanistan wordt door de VN-Veiligheidsraad sinds enige tijd niet meer aangeduid als een land waar het conflict grotendeels voorbij is, maar als een land in oorlog. De Taliban-opstandelingen verstevigen hun greep op steeds grotere delen van het land.

De cijfers illustreren het aanhoudende onvermogen van alle partijen om de burgerbevolking te beschermen. Wel is het zo dat het aantal doden onder burgers dit jaar met 6 procent is afgenomen. De oorlog kostte dit jaar tot dusver aan 2640 mensen het leven.

BEKIJK OOK;

VS: Taliban kan zitting nemen in Afghaanse regering

In Afghanistan is niet alleen Taliban tegen de overheid

Amnesty: uitzetten Afghanen is roekeloos

‘Afghanistan langdurig veilig maken, kost minstens een generatie’

Aanklager ICC wil Afghanistan-onderzoek

Telegraaf 20.11.2017 De aanklager bij het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag wil uitzoeken of Amerikanen zich in Afghanistan schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdrijven. Ze heeft volgens het hof toestemming gevraagd om een onderzoek te starten.

Hoofdaanklager Fatou Bensouda stelde dat er grond is om aan te nemen dat verscheidene partijen zich in het land schuldig hebben gemaakt aan ernstige vergrijpen. Ze noemde onder meer de Taliban en veiligheidsdiensten, maar ook de Amerikaanse strijdkrachten en inlichtingendienst CIA.

De Amerikanen maakten zich volgens de aanklager mogelijk schuldig aan oorlogsmisdrijven in geheime gevangenissen in Afghanistan of in andere landen die zich bij het hof hebben aangesloten. Die vermeende vergrijpen zouden vooral hebben plaatsgevonden in 2003 en 2004.

De Verenigde Staten hebben zich niet aangesloten bij het ICC, maar Afghanistan deed dat wel. Daardoor zou toch kunnen worden onderzocht of Amerikanen zich in het land schuldig hebben gemaakt aan misdrijven waar het hof zich over kan buigen.

Aanklager Strafhof wil rol VS in Afghanistan onderzoeken

NOS 20.11.2017 De hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag wil een onderzoek starten naar oorlogsmisdaden die in Afghanistan zijn gepleegd, inclusief beschuldigingen van mishandeling en verkrachting door Amerikaanse militairen. Aanklager Bensouda heeft het hof toestemming gevraagd voor het onderzoek.

Niet eerder heeft het Strafhof Amerikaanse activiteiten onder de loep gelegd. De VS werd bij de oprichting geen lid van het Strafhof omdat het land vreest dat buitenlandse rechtbanken Amerikaanse staatsburgers oneerlijk zullen berechten. Omdat Afghanistan wél lid is van het internationale hof, mag het ICC alle verdachten – ook de Amerikaanse – van oorlogsmisdaden die in dat land zijn gepleegd in staat van beschuldiging stellen.

‘Ongerechtvaardigd’

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet direct weten dat een ICC-onderzoek naar Amerikaanse militairen en veiligheidspersoneel in Afghanistan ongerechtvaardigd is. Ook zou het niet bevorderlijk zijn voor de vrede en de rechtsorde in Afghanistan.

In het verleden heeft de VS duidelijk gemaakt dat het niet zal accepteren dat Amerikaanse militairen in Den Haag moeten voorkomen.

Het gaat Bensouda niet alleen om mogelijke misdragingen van Amerikaanse militairen; ook de rol van CIA-medewerkers in de geheime gevangenissen in meerdere landen waar terreurverdachten werden ondergebracht, moet volgens haar worden onderzocht.

Ze zegt over informatie te beschikken die erop wijst dat Amerikaanse militairen en CIA-personeel zich schuldig hebben gemaakt aan mishandeling, wreedheid, krenking en seksueel geweld tegen gevangenen in de periode 2003-2004.

Taliban

Verder moeten beschuldigingen van oorlogsmisdaden door de Taliban en de Afghaanse veiligheidstroepen worden uitgezocht, aldus de aanklager. Afghaanse militairen worden ook verdacht van intimidatie en mishandeling van gevangenen. De Taliban zouden zich schuldig hebben gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden, waaronder de ontvoering van en moord op burgers, zegt aanklager Bensouda.

Slachtoffers hebben tot 31 januari 2018 de tijd om verklaringen over het aangevraagde onderzoek in te dienen bij de rechters die over het verzoek van de aanklager moeten beslissen.

BEKIJK OOK;

‘VS stuurt 4000 extra militairen naar Afghanistan’

Is Afghanistan weer terug bij af?

Strafhof verdenkt Amerikanen van marteling Afghaanse gevangenen

Zeker 30 mensen bevrijd uit Taliban-gevangenis Afghanistan

NU 19.11.2017 Afghaanse en buitenlandse elitetroepen hebben zondag een Talibangevangenis in de provincie Helmand bestormd en hebben daarbij zeker dertig mensen bevrijd.

Bij de bevrijde mensen waren vier kinderen en twee politieagenten. Twintig gevangenen zaten vast omdat ze de Afghaanse overheid hadden geholpen of omdat zij familie waren van agenten of militairen.

Van zes mensen is onduidelijk waarom zij in de gevangenis zaten. Volgens de Taliban waren het criminelen die zich schuldig hebben gemaakt aan overvallen, ontvoering en andere misdaden.

Lees meer over: Afghanistan Taliban

Zeker achttien doden door explosie in Kabul

NU 16.11.2017 Zeker achttien mensen zijn donderdag om het leven gekomen door een explosie bij een restaurant in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Het gaat volgens bronnen binnen de veiligheidsdiensten om acht agenten en tien burgers, bericht nieuwszender TOLO.

In het gebouw hadden zich naar verluidt hoge functionarissen van een politieke partij verzameld. Buiten ontplofte vervolgens een explosief. Het gaat mogelijk om een autobom. De explosie vernietigde volgens getuigen zeker drie auto’s in de omgeving. Ook liepen meerdere gebouwen schade op.

Veiligheidstroepen hebben de omgeving afgegrendeld. Ambulances arriveerden na de ontploffing om de slachtoffers af te voeren. Het is volgens TOLO de tweede keer dit jaar dat aanhangers van de partij Jamiat-e Islami het doelwit zijn van een aanslag.

Islamitische Staat zegt verantwoordelijk te zijn voor de aanslag, meldt persbureau Amaq, maar heeft hier geen bewijs voor geleverd.

Veel schade na dodelijke explosie in Kabul

Lees meer over: Afghanistan Kabul

‘Doden door explosie in Kabul’

Telegraaf 16.11.2017 Zeker achttien mensen zijn om het leven gekomen door een explosie bij een restaurant in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Het gaat volgens bronnen binnen de veiligheidsdiensten om acht agenten en tien burgers, berichtte nieuwszender TOLO.

In het gebouw hadden zich naar verluidt hoge functionarissen van een politieke partij verzameld. Buiten ontplofte vervolgens een explosief. Het gaat mogelijk om een autobom. De explosie vernietigde volgens getuigen zeker drie auto’s in de omgeving. Ook liepen meerdere gebouwen schade op.

Veiligheidstroepen hebben de omgeving afgegrendeld. Ambulances arriveerden na de ontploffing om de slachtoffers af te voeren. De verantwoordelijkheid voor de aanslag is nog niet opgeëist. Het is volgens TOLO de tweede keer dit jaar dat aanhangers van de partij Jamiat-e Islami het doelwit zijn van een aanslag.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

31 okt. 2017 Kind laat bom ontploffen in Kabul

21 okt. 2017 Weer aanslag in hoofdstad Afghanistan

20 okt. 2017 Aanslagen op Afghaanse moskeeën, veel doden

13 sep. 2017 Doden door aanslag op cricketstadion Kabul

04 aug. 2017 NAVO-militair en burgers omgekomen in Kabul

31 jul. 2017 Zes doden bij aanslag Iraakse ambassade Kabul

Kabinet houdt verzoek VS om extra troepen Afghanistan liever geheim

AD 27.10.2017 Het kabinet heeft een officieel verzoek ontvangen van de Amerikaanse regering om meer troepen te leveren voor de missie in Afghanistan. De passage uit een Kamerbrief waarin toenmalig minister van Defensie Klaas Dijkhoff melding maakt van dat verzoek, is donderdag echter kort na de verzending aan de Tweede Kamer uit de digitale brief gehaald.

In de oude versie van de brief, waarover deze krant beschikt, staat dat de regering op 18 oktober een brief heeft ontvangen van de Amerikaanse minister van Defensie James Mattis ‘waarin hij Nederland verzoekt om een aanvullende bijdrage’ aan de NAVO-missie Resolute Support in Afghanistan. Die zin is later verdwenen. Ook is uit de brief gehaald dat het verzoek ‘zoals altijd, serieus zal worden onderzocht’.

Tandvlees

Waarom mogen wij dit niet weten? Wat precies willen de Amerikanen dan?, aldus Sadet Karabulut, SP-Kamerlid.

Al blijkt uit een eveneens verdwenen zin dat de Amerikaanse minister weinig kans maakt op de gevraagde extra militairen. De regering schreef over ‘beperkingen’ die ‘van kracht zijn’. De Nederlandse krijgsmacht loopt immers op z’n tandvlees. Maar een belangrijke bondgenoot in de kou laten staan, ligt internationaal ook gevoelig.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Defensie zijn de zinnen verwijderd omdat het Amerikaanse verzoek ‘iets te prematuur is om nu al naar buiten te brengen’. Het zou pas aan de orde moeten komen bij een Kamerdebat over de verlenging van de missie. Dat debat staat nog niet gepland.

Opheldering

SP-Kamerlid Sadet Karabulut, die de geschrapte passage opmerkte, eist opheldering. ,,Waarom mogen wij dit niet weten? Nu dit verzoek er ligt, moet het kabinet ook de Kamer inlichten. Wat precies willen de Amerikanen dan?”

Zeker is dat de missie in Afghanistan, waaraan Nederland met 100 militairen deelneemt, kampt met tekorten. De Amerikaanse president Donald Trump voerde op de NAVO-top in juni de druk al op. Van een officieel verzoek was – tot nu toe – niets bekend.

Eerder deed de NAVO al een oproep aan de bondgenoten om een aanvullende bijdrage te leveren. Dijkhoff benadrukt in de laatste versie van de brief dat ‘een substantiële toename van de Nederlandse bijdrage’ vanwege ‘de beperkte capaciteit van de krijgsmacht’ niet haalbaar is.

Kabinet ziet weinig heil in nieuwe evaluatie missie Uruzgan 

NU 14.09.2017 Het kabinet ziet weinig in een nieuwe evaluatie van de militaire missie in de Afghaanse provincie Uruzgan. Een meerderheid van de Tweede Kamer had daar op aangedrongen.

CDA-Kamerlid Raymond Knops zei dat de Kamer minister Jeanine Hennis (Defensie) aan een belofte wil houden van het vorige kabinet dat grote missies na een jaar of vijf nog eens worden geëvalueerd.

Het zou duidelijk moeten maken wat de effecten zijn geweest van de inspanningen van de Nederlandse militairen. De missie duurde van 2006 tot 2010.

Het kabinet schrijft echter dat zo’n zogeheten post-missiebeoordeling niet zinvol is.

Geweld

Na al die jaren is nauwelijks na te gaan wat de invloed van de inzet van toen is op de situatie van nu, menen Hennis en haar collega Bert Koenders van Buitenlandse Zaken. Na Nederland kreeg Australië de verantwoordelijkheid in het gebied. De slechte veiligheidssituatie ter plaatse maakt het onderzoek bovendien moeilijk en duur.

Als de Kamer doorzet, wil het kabinet zich wel inspannen om toch een evaluatie te doen.

De missie in Uruzgan kostte 25 Nederlandse militairen het leven. Na afloop gleed de provincie weer snel af in geweld en bloedvergieten. Veteranen vrezen dat veel van de geboekte vooruitgang teniet is gedaan.

Lees meer over: Uruzgan

Kabinet: geen evaluatie Uruzgan

Telegraaf 14.09.2017 Het kabinet ziet weinig in een nieuwe evaluatie van de militaire missie in de Afghaanse provincie Uruzgan. Een meerderheid van de Tweede Kamer had daar op aangedrongen.

CDA-Kamerlid Raymond Knops zei dat de Kamer minister Jeanine Hennis (Defensie) aan een belofte wil houden houden van het vorige kabinet dat grote missies na een jaar of vijf nog eens worden geëvalueerd. Het zou duidelijk moeten maken wat de effecten zijn geweest van de inspanningen van de Nederlandse militairen. De missie duurde van 2006 tot 2010.

Het kabinet schrijft echter dat zo’n zogeheten post-missiebeoordeling niet zinvol is. Na al die jaren is nauwelijks na te gaan wat de invloed van de inzet van toen is op de situatie van nu, menen Hennis en haar collega Bert Koenders van Buitenlandse Zaken. Na Nederland kreeg Australië de verantwoordelijkheid in het gebied. De slechte veiligheidssituatie ter plaatse maakt het onderzoek bovendien moeilijk en duur.

Bloedvergieten

Als de Kamer doorzet, wil het kabinet zich wel inspannen om toch een evaluatie te doen.

De missie in Uruzgan kostte 25 Nederlandse militairen het leven. Na afloop gleed de provincie weer snel af in geweld en bloedvergieten. Veteranen vrezen dat veel van de geboekte vooruitgang teniet is gedaan.

LEES MEER OVER; EVALUATIE URUZGAN KABINET MILITAIRE MISSIEAFGHANISTAN

Laat toch zitten die Evaluatie !! Dat lost het nieuwe kabinet wel op toch ??

Laat toch zitten die Evaluatie !! Dat lost het nieuwe kabinet wel op toch ??

Kabinet ziet weinig in evaluatie Uruzgan

AD 14.09.2017 Het kabinet ziet weinig in een nieuwe evaluatie van de militaire missie in de Afghaanse provincie Uruzgan. Een meerderheid van de Tweede Kamer had daarop aangedrongen.

CDA-Kamerlid Raymond Knops zei dat de Kamer minister Jeanine Hennis (Defensie) aan een belofte wil houden houden van het vorige kabinet dat grote missies na een jaar of vijf nog eens worden geëvalueerd. Het zou duidelijk moeten maken wat de effecten zijn geweest van de inspanningen van de Nederlandse militairen. De missie duurde van 2006 tot 2010.

Het kabinet schrijft echter dat zo’n zogeheten post-missiebeoordeling niet zinvol is. Na al die jaren is nauwelijks na te gaan wat de invloed van de inzet van toen is op de situatie van nu, menen Hennis en haar collega Bert Koenders van Buitenlandse Zaken. Na Nederland kreeg Australië de verantwoordelijkheid in het gebied. De slechte veiligheidssituatie ter plaatse maakt het onderzoek bovendien moeilijk en duur.

Doorzetten

Als de Kamer doorzet, wil het kabinet zich wel inspannen om toch een evaluatie te doen.

De missie in Uruzgan kostte 25 Nederlandse militairen het leven. Na afloop gleed de provincie weer snel af in geweld en bloedvergieten. Veteranen vrezen dat veel van de geboekte vooruitgang teniet is gedaan.

Nederland blijft bijdragen aan missies in Mali, Irak en Afghanistan

RO 11.09.2017 Nederland blijft ook volgend jaar actief meedoen aan de VN-vredesmissie in Mali, de internationale strijd tegen ISIS en de NAVO-missie in Afghanistan. De ministerraad heeft ingestemd met deze verlengingen, waarover het kabinet de Tweede Kamer maandag schriftelijk heeft geïnformeerd.

De internationale veiligheidssituatie vraagt er volgens het kabinet om dat Nederland zijn verantwoordelijkheid blijft nemen. Militaire en civiele bijdragen aan missies zijn gericht op de ring van instabiliteit rond Europa, die onze eigen veiligheid direct raakt. De prioriteit ligt bij de bestrijding van terrorisme en het voorkomen van irreguliere migratie.

De mandaten voor de Nederlandse deelname aan MINUSMA in Mali, de anti-ISIS-coalitie en Resolute Support in Afghanistan lopen aan het einde van het jaar af. Het demissionaire kabinet vond het noodzakelijk om nu een besluit te nemen over verlenging, omdat Nederland een betrouwbare partner wil zijn voor onze bondgenoten, vanwege planningsdoeleinden en om tijdig duidelijkheid te kunnen geven aan de uit te zenden militairen en hun families. De Nederlandse bijdrage aan de drie missies wordt verlengd tot eind 2018.

Via de deelname aan MINUSMA draagt Nederland bij aan stabiliteit in Mali en daarmee de bredere Sahel-regio. Stabiliteit daar is in het directe veiligheidsbelang van Europa. De Nederlandse blauwhelmen richten zich ook volgend jaar vooral op het verzamelen en analyseren van inlichtingen voor de VN-missie.

Een eenheid voor lange afstandsverkenning met nationale ondersteuning vormt de kern van de bijdrage. Nederland levert daarnaast een aantal stafofficieren, marechaussees en politiefunctionarissen en civiele adviseurs. Dankzij de overdracht van het beheer van Kamp Castor eind 2017 aan Duitsland kan het aantal Nederlandse militairen in de missie in 2018 worden teruggebracht tot maximaal 250.

Met de voortgezette inzet aan de internationale coalitie tegen ISIS levert Nederland een belangrijke bijdrage aan het breken van de slagkracht en de ideologische aantrekkingskracht van de terreurorganisatie. Ongeveer 155 Nederlandse trainers ondersteunen en adviseren de Iraakse strijdkrachten en vanaf begin januari dragen vier Nederlandse F-16’s opnieuw bij aan het militair verslaan van ISIS in Irak en Oost-Syrië.

Het detachement ter ondersteuning van de gevechtsvliegtuigen bestaat uit ongeveer 150 militairen. Om ISIS duurzaam te bestrijden, blijft Nederland zich ook onverminderd richten op het stoppen van de stroom van buitenlandse strijders, het aanpakken van de inkomstenbronnen van ISIS en het ontkrachten van de perverse ISIS-ideologie. Stabilisatie en wederopbouw van op ISIS heroverde gebieden is daarbij essentieel.

Ongeveer 100 Nederlandse militairen blijven in Afghanistan meedoen aan Resolute Support. Sinds 2015 is de Afghaanse regering zelf verantwoordelijk voor veiligheid in het land, maar internationale betrokkenheid blijft vooralsnog nodig. De NAVO-missie richt zich op het trainen, adviseren en assisteren van het Afghaanse leger en de politie.

De Nederlandse adviseurs delen hun kennis op het gebied van operationele planning, logistiek, bedrijfsvoering en gender. De medische-, transport- en beveiligingseenheden zorgen ervoor dat de NAVO-adviseurs in en rond Mazar-e-Sharif hun werk kunnen blijven uitvoeren. Vanaf begin 2018 zal Nederland op verzoek van de NAVO ook een chirurgisch team sturen.

Zie ook;Internationale vrede en veiligheid

Verantwoordelijk: Ministerie van Buitenlandse Zaken

Kabinet Rutte II regeert over zijn graf en verlengt militaire missies

VK 04.09.2017 Het demissionaire kabinet Rutte II regeert noodgedwongen over zijn graf heen en verlengt de bijdrage aan de vijf grote Nederlandse militaire missies. Hoeveel manschappen en materieel er in 2018 precies naar Mali, Afghanistan, Irak, Litouwen en de Hoorn van Afrika worden gestuurd, wordt ‘op korte termijn’ bekendgemaakt.

Dit schrijven de demissionaire ministers Koenders (Buitenlandse Zaken), Hennis (Defensie), Blok (Veiligheid en Justitie) en Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) maandagochtend in een brief aan de Tweede Kamer.

‘De internationale veiligheidssituatie vereist dat Nederland ook in 2018 verantwoordelijkheid neemt en actief bijdragen levert aan de internationale (militaire) inspanningen om instabiliteit het hoofd te bieden’, staat in de kabinetsbrief. De ‘aanpak van de complexe conflicten en problemen in onder andere Syrië, Irak, Afghanistan en Mali vergen een langdurige inzet en geïntegreerde aanpak’.

Hetzelfde geldt voor de geruststellingsmissie in Litouwen (tegen het ‘zorgwekkende optreden van Rusland’) en de antipiraterij-missie nabij de Hoorn van Afrika.

Premier Mark Rutte had gehoopt een besluit over de toekomst van de militaire missies te kunnen nemen met zijn nieuwe ministersploeg. Maar nu de onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voortduren, moet het demissionaire kabinet van VVD en PvdA alsnog knopen doorhakken.

Door de trage kabinetsformatie verkeren ruim 850 Nederlandse militairen al maanden in onzekerheid of zij aankomende januari worden uitgezonden naar een oorlogsgebied.

‘Militaire planning’

Nederland wil haar ‘reputatie als betrouwbare partner’ hoog houden

Een besluit nog langer uitstellen is niet meer verantwoord vanwege de vereiste ‘militaire planning’, schrijft het kabinet. Zo moeten militairen die worden uitgezonden gemiddeld vier maanden voor vertrek beginnen met trainen.

Nederland wil bovendien zijn ‘reputatie als betrouwbare partner’ hoog houden door bondgenoten ‘duidelijkheid te verschaffen’ over de toekomstige inzet. Zowel Rutte als Koenders en Hennis moet in de maand september op diverse internationale fora duidelijk maken hoeveel en hoe lang Nederland militairen inzet in diverse conflictgebieden.

Strijd gaat door

Zeker is dat Nederland in 2018 haar krijgsmacht en militaire middelen vooral weer zal inzetten in de ‘ring van instabiliteit rondom Europa’, schrijft het kabinet.

Zo is de strijd tegen terreurgroep IS in Irak en Syrië ‘nog niet gestreden’, geeft het kabinet toe. Ook al is ‘sinds 2014 70 duizend vierkante kilometer heroverd op IS’. De Nederlandse Irak-missie met 190 man zal nog hard nodig zijn om de strijd voort te zetten. De F16-piloten zijn in januari klaar met hun bijscholing, waardoor ook zij hoogstwaarschijnlijk weer ingezet worden in de strijd tegen IS in Irak en Syrië.

Op ‘korte termijn’ krijgt de Tweede Kamer zogenoemde artikel 100-brieven waarin per missie staat beschreven hoe de bijdrage wordt vormgegeven en welke financiële bedragen daarbij horen.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   POLITIEK   KABINET-RUTTE II   DEFENSIE

Demissionair kabinet verlengt militaire missies

NOS 04.09.2017 Nederlandse militairen zullen ook volgend jaar op verschillende plekken in de wereld actief zijn. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft het demissionaire kabinet dat de missies in Mali, Afghanistan, Litouwen en voor de kust van Afrika (tegen de piraterij) zullen worden verlengd.

Ook aan de strijd tegen IS in Irak en Syrië blijft Nederland een bijdrage leveren. Vanaf volgend jaar zullen er ook weer F-16’s worden ingezet. De gevechtsvliegtuigen worden waarschijnlijk gestationeerd in Jordanië om van daaruit stellingen van de terreurgroep aan te vallen.

Tot juni 2016 waren Nederlandse F-16’s ook al actief in het Midden-Oosten. Ze werden teruggehaald voor noodzakelijk onderhoud. Dat is nu afgerond.

Verantwoordelijkheid nemen

Het besluit om de militaire missies te verlengen werd al verwacht. De ministers Hennis, Koenders en Ploumen schrijven dat de internationale veiligheidssituatie vereist dat Nederland ook in 2018 verantwoordelijkheid neemt en actief bijdragen levert.

Omdat de verlenging voorbereiding vergt wil het demissionaire kabinet niet wachten tot de formatie is afgerond en er een nieuwe ministersploeg zit. Binnenkort komt het kabinet met meer informatie, ook over de aantallen militairen en het materiaal dat ze meekrijgen.

Om welke vijf missies gaat het?

– Syrië/Irak. In de strijd tegen IS levert Nederland gevechtsvliegtuigen en militaire trainers.

– Mali. Voor de VN-missie MINUSMA verzamelen Nederlandse militairen informatie.

 Afghanistan. Opbouwmissie. Nederlanders trainen leger en politie.

– Litouwen. Vanwege de dreiging van Rusland zijn NAVO-partners daar aanwezig.

– Afrikaanse kust. Marineschepen bestrijden daar in EU-verband de piraterij.

BEKIJK OOK;

‘Opnieuw Nederlandse F-16’s naar IS-gebied’

Nederlandse trainingsmissie in Afghanistan waarschijnlijk verlengd

Alle Nederlandse missies verlengd

AD 04.09.2017 Alle lopende militaire missies van Nederland worden komend jaar voorgezet. De internationale veiligheidssituatie ‘vereist dat Nederland verantwoordelijkheid neemt’, zo schrijft het demissionaire kabinet vanochtend aan de Tweede Kamer.

Daarom wachten de demissionaire ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie niet op een nieuw aangetreden ministersploeg, maar kondigen ze nu al aan de VN-missie in Mali, trainingen in Irak en Afghanistan, de NAVO-aanwezigheid in Litouwen en antipiraterijacties voor de kust van Somalië te willen voortzetten. Ook gaan er, zoals al het voornemen was, weer F-16’s naar IS-gebied.

Alle missies zijn zo goed als onomstreden bij CDA, D66 en ChristenUnie, de partijen die nu met de VVD onderhandelen voor een nieuw kabinet. Toch zou de Kamerbrief niet vooraf zijn afgestemd met de formerende partijen. Wel zijn zij geïnformeerd over dit voornemen van het kabinet. Dat de brief is verstuurd, wordt gezien als teken dat zij geen bezwaar hebben gemaakt. Het demissionaire kabinet mag weliswaar geen nieuw beleid maken, maar wel over lopende zaken beslissen. Bij internationale zaken heeft het dan meer speelruimte.

Meerderheid

Formeel is het uitzenden van Nederlandse troepen voorbehouden aan het kabinet, maar het gebruik om voor die besluiten steun te vragen aan de Tweede Kamer. De formerende partijen, aangevuld met demissionaire coalitiepartij PvdA, hebben daar een meerderheid. Die partijen hebben deze missies in het verleden altijd gesteund.

Het kabinet komt binnenkort, mogelijk nog deze week, met de eerste formele besluiten voor verlenging. Dan wordt ook duidelijk hoeveel Nederlandse militairen naar welk missiegebied worden uitgezonden. Mogelijk wordt de missie in Mali verder afgeslankt.


‘Demissionair kabinet wil missies Mali en Afghanistan verlengen’

NU 29.08.2017 Het demissionaire kabinet gaat volgende week waarschijnlijk de militaire missies in Mali, Afghanistan en Litouwen verlengen.

Op dit moment zitten er nog 290 Nederlanders voor de VN-missie MINUSMA in Mali. Hoewel er dus plannen zijn de deelname aan de missie te verlengen, wordt het aantal Nederlandse militairen wel teruggeschroefd, zo melden bronnen aan persbureau ANP naar aanleiding van berichten van De Telegraaf.

Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp stelde tegenover Radio 1 dat besluiten hierover echter nog niet definitief genoemen zijn.

Het demissionaire kabinet zou zich ook buigen over de inzet van Nederlandse F16’s. Deze zullen volgens de berichten opnieuw ingezet worden om vanuit Jordanië terreurgroep IS in Syrië en Irak te bestrijden. De gevechtsvliegtuigen lossen dan in januari de Belgen af.

Tussen oktober 2014 en juni 2016 namen Nederlandse F-16’s deel aan de strijd tegen IS. Belgische vliegtuigen namen daarna de taak over.

Het kabinet liet eerder dit jaar al weten weer F-16’s te zullen sturen als de internationale coalitie tegen IS daar om zou vragen.

Lees meer over: Mali Afghanistan Islamitische Staat

Trage formatie leidt tot onzekerheid voor militairen en irritatie bij bondgenoten

Ruim 850 Nederlandse militairen verkeren al maanden in onzekerheid

VK 28.08.2017 Als Nederlandse militairen ook volgend jaar deelnemen aan de missies in Irak, Afghanistan, Mali en Litouwen, moeten zij vanaf september gaan trainen. Doordat er nog geen nieuw kabinet is, laat de beslissing op zich wachten.

Ruim 850 Nederlandse militairen verkeren al maanden in onzekerheid of zij aankomende januari worden uitgezonden naar een oorlogsgebied. Door de voortslepende gesprekken over een nieuw kabinet is nog steeds geen besluit genomen over het verlengen van de missies in Mali, Irak, Afghanistan en Litouwen.

Mandaat

Officieel eindigt het mandaat van de vier grote militaire missies in december 2017. Als een nieuwe groep militairen in januari klaar moet staan, dan moeten zij vanaf 1 september gaan trainen. Gemiddeld oefenen militairen die op uitzending gaan vier maanden voor vertrek. Tot nog toe weten de militairen die aan de training beginnen niet of zij ook ingezet gaan worden.

Premier Mark Rutte had gehoopt een besluit over de toekomst van de militaire missies te kunnen nemen met zijn nieuwe ministersploeg. Maar nu de onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voortduren, zal het demissionaire kabinet van VVD en PvdA alsnog knopen moeten doorhakken.

Militairen planners hebben geen tijd meer om te wachten op kabinet-Rutte III, aldus Insider over de (internationale) besluitvorming.

Bondgenoten willen duidelijkheid

Niet alleen vanwege de trainingsdeadline van 1 september moet het kabinet-Rutte II over de brug komen met een besluit. Ook internationale bondgenoten verwachten duidelijkheid over de Nederlandse inbreng vanaf 2018. ‘Militaire planners hebben geen tijd meer om te wachten op kabinet-Rutte III’, zegt een insider.

Minister Jeanine Hennis van Defensie kwam in juni al klem te zitten toen haar militair strategen bij overleg in Brussel werden bevraagd of Nederland door zou gaan met de Afghanistan-missie. Ze moest het antwoord schuldig blijven.

Aanstaande 7 september moet Hennis zelf naar Brussel om de Europese defensieministers te vertellen dat Nederland nog steeds geen antwoord heeft. Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken moet op 7 en 8 september in de Estse hoofdstad Tallinn ook zeggen dat hij het nog niet weet. Het leidt tot onnodige irritatie bij bondgenoten in de EU, de NAVO en de VN.

Verenigde Naties

Rutte zag de bui van boze militaire planners en bondgenoten in juni al hangen, toen hij in de Tweede Kamer opmerkte dat het vooral voor het optreden in het buitenland van ‘heel groot belang is dat dit land zo snel mogelijk weer een volledige, stabiele missionaire regering krijgt’.

De minister-president moet zelf eind september bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een signaal afgeven over de toekomstige militaire bijdrage aan bijvoorbeeld de door de VN geleide Mali-missie. Op 19 oktober staat de strijd tegen terrorisme weer op de agenda tijdens de EU-top in Brussel. Ook daar wil Rutte niet met zijn mond vol tanden staan.

Op de departementen van Hennis en Koenders wordt daarom koortsachtig gewerkt aan een brief over de toekomst van alle militaire missies. Dat besluit moet dan toch maar genomen worden door de demissionaire ministers, heeft Rutte bedacht. Dit zorgt voor opmerkelijke afwegingen.

Kostbare strijdkrachten

Zo zijn de VVD en de PvdA erg verdeeld over de 290 man sterke Mali-missie. PvdA-minister Koenders wil deze missie graag voortzetten. Maar de VVD en ook veel Defensiemensen willen de kostbare strijdkrachten liever elders inzetten. Het compromis dat nu in het vat zit: nog één jaar verlengen, maar tegelijkertijd nadrukkelijk afbouwen en taken overdragen aan andere partijen.

In de wandelgangen van het Binnenhof en de departementen van Defensie en Buitenlandse Zaken gonst het ook van de geruchten over de toekomst van de andere missies.

Litouwen gaat door, zo wordt gefluisterd. De 270 Nederlandse militairen daar dienen als ‘geruststellende maatregel’ voor het ‘zorgwekkende optreden’ van Rusland langs de oostgrens van Europa. Dit blijft een prioriteit in 2018.

Nederlandse militaire op patrouille in Mali. © ANP

Ook de Irak-missie met 190 man wordt hoogstwaarschijnlijk verlengd en per januari mogelijk zelfs weer uitgebreid met F-16’s. De strijd tegen terreurbeweging IS is nog lang niet klaar.

Om dezelfde reden wordt de Afghanistan-trainingsmissie met ongeveer honderd militairen hoogstwaarschijnlijk verlengd en mogelijk ook een beetje uitgebreid. In het land steken steeds vaker groepen als IS de kop op. Maar de bijdrage wordt niet echt fors opgeschroefd: het blijft een land ver weg en Nederland heeft daar al een steentje bijgedragen. Op meer dan twintig man extra hoeven de planners en bondgenoten niet te rekenen.

Trump

Opvallend is dat de beoogde coalitiepartijen D66 en CDA niet moeilijk doen als gevraagd wordt of een beperkte bijdrage aan een vechtmissie in Afghanistan ook een optie is, als aanvulling op de huidige risicoloze trainingsmissie. De Amerikaanse president Trump heeft in augustus in heldere taal laten weten dat hij niet meer is geïnteresseerd in nation building – zoals Nederland nu doet – maar wel in het doden van terroristen. Als Nederland zijn voorbeeld volgt, wordt het een heel andere Afghanistan-missie.

De PvdA zit helemaal niet op die lijn, maar de buitenlandwoordvoerder van de VVD, Han ten Broeke, heeft eerder al laten weten dat zijn partij vindt dat vechten in een oorlog er soms nou eenmaal bij hoort. D66 en CDA delen die mening, zeggen ze nu.

Nederlandse trainers leiden Koerdische Peshmerga-strijders op in Erbil, Irak. © ANP

Vechtmissie

De artikel 100-procedure

Het kabinet heeft geen toestemming van het parlement nodig om een militaire missie te beginnen, verlengen of af te bouwen. In artikel 100 van de Grondwet staat wel dat het kabinet verplicht is de Tweede Kamer per brief te informeren bij de inzet van militairen in het buitenland. Na de brief volgt een debat in de Tweede Kamer.

Het kabinet hecht eraan dat een ruime Kamermeerderheid na dit debat zijn steun uitspreekt voor de missie. In de recente praktijk is het niet voorgekomen dat een missie toch begon terwijl steun van een Kamermeerderheid ontbrak. Het is een erg Nederlands verschijnsel. In landen als Frankrijk zijn de straaljagers allang aan het bombarderen voordat het parlement is geïnformeerd.

‘Het zou zomaar kunnen dat een kleine groep special forces inderdaad gaat meedoen aan een vechtmissie. Zeker als de VS duidelijk maken dat dit een grote wens is’, zegt defensiespecialist Ko Colijn van instituut Clingendael. ‘De Noren en Denen hebben in dit opzicht goed gescoord bij de Amerikanen.’

Hennis suggereerde op 22 juni al in de Tweede Kamer dat de VS hebben gevraagd aan Nederland om de bijdrage in Afghanistan te ‘intensiveren’ en te wijzigen. Er is volgens Hennis toen gevraagd om ‘schaarse capaciteiten’ in te zetten.

Special forces zijn schaars voor Nederland. Hennis had er destijds niet veel zin in: ‘Wij opereren al de hele tijd samen met de Duitsers in een gebied; ik zie niet in waarom wij dat ineens naar een ander deel van Afghanistan zouden moeten verleggen met een andere lead nation.’ ‘Maar’, zegt Colijn: ‘Onder druk wordt alles vloeibaar.’ Praktisch probleem: de special forces kampen met grote materieeltekorten en ze zijn nog aan het herstellen van hun recente inzet in Mali.00

Het kabinet zal een voornemen over de missies in Mali, Litouwen, Irak en Afghanistan eind augustus of begin september in een ‘totaalbrief’ aankondigen. Dit wordt daarna besproken met de nieuwe Kamerleden. Op 5 september krijgen zij uitleg over de procedure voor het verlengen of afbouwen van een militaire missie – de zogenoemde artikel 100-procedure.

Er is Rutte, Hennis en Koenders veel aan gelegen om vrijwel direct daarna in een Kamerdebat knopen door te hakken. Dat kunnen zij nog net op de internationale fora in september en oktober de militaire plannen van Nederland

Volg en lees meer over:  KRIJGSMACHT   POLITIEK   DEFENSIE   NEDERLAND

Kamer: evaluatie Uruzgan

Telegraaf 28.08.2017 Het kabinet moet de missie in Uruzgan nogmaals tegen het licht houden. Daarop dringt een meerderheid van de Tweede Kamer aan.

Nu er zeven jaar zijn verstreken, kan in kaart worden gebracht wat er van de inspanningen van de Nederlandse militairen in de Afghaanse provincie terecht is gekomen.

CDA’er Raymond Knops wil minister Jeanine Hennis houden aan een belofte van het vorige kabinet dat grote missies na een jaar of vijf nog eens worden geëvalueerd, bevestigt hij. Nu pas kunnen we overzien „wat er onomkeerbaar is bereikt op het gebied van onderwijs, infrastructuur, veiligheid, etcetera”, stelt Knops.

Onafhankelijk

Sommige partijen zien liever een onafhankelijk onderzoek, maar Knops wijst erop dat aan een nieuwe evaluatie al deskundigen van buiten zouden meewerken. De christendemocraat denkt dat minister Hennis weinig voelt voor het sturen van nieuwe onderzoekers naar Uruzgan omdat ze het daar nu te gevaarlijk vindt.

De missie in Uruzgan kostte 25 Nederlandse militairen het leven. Na afloop gleed de provincie weer snel af in geweld en bloedvergieten. Veteranen vrezen dat veel van de geboekte vooruitgang teniet is gedaan.

Hennis wil nog niet reageren.

lees ook:   Hennis: strategie Trump klopt

Kamer dringt aan op nieuwe evaluatie missie Uruzgan

NU 26.08.2017 Het kabinet moet de missie in Uruzgan nogmaals tegen het licht houden. Daarop dringt een meerderheid van de Tweede Kamer aan.

Nu er zeven jaar zijn verstreken, kan in kaart worden gebracht wat er van de inspanningen van de Nederlandse militairen in de Afghaanse provincie terecht is gekomen.

Volgens CDA’er Raymond Knops wil de Kamer minister Jeanine Hennis houden aan een belofte van het vorige kabinet dat grote missies na een jaar of vijf nog eens worden geëvalueerd, bevestigde hij na berichtgeving van Reporter Radio.

Nu pas kunnen we overzien “wat er onomkeerbaar is bereikt op het gebied van onderwijs, infrastructuur, veiligheid et cetera”, stelt Knops.

25 militairen

Sommige partijen zien liever een onafhankelijk onderzoek, maar Knops wijst erop dat aan een nieuwe evaluatie al deskundigen van buiten zouden meewerken. De christendemocraat denkt dat minister Hennis weinig voelt voor het sturen van nieuwe onderzoekers naar Uruzgan omdat ze het daar nu te gevaarlijk vindt. Hennis wil nog niet reageren.

De missie in Uruzgan kostte 25 Nederlandse militairen het leven. Na afloop gleed de provincie weer snel af in geweld en bloedvergieten. Veteranen vrezen dat veel van de geboekte vooruitgang teniet is gedaan.

Lees meer over: Uruzgan Tweede Kamer

Meerderheid Kamer wil nieuwe evaluatie Uruzgan

AD 26.08.2017 Het kabinet moet de missie in Uruzgan nogmaals tegen het licht houden. Daarop dringt een meerderheid van de Tweede Kamer aan. Nu er zeven jaar zijn verstreken, kan in kaart worden gebracht wat er van de inspanningen van de Nederlandse militairen in de Afghaanse provincie terecht is gekomen.

CDA’er Raymond Knops wil minister Jeanine Hennis houden aan een belofte van het vorige kabinet dat grote missies na een jaar of vijf nog eens worden geëvalueerd, bevestigde hij na berichtgeving van Reporter Radio. Nu pas kunnen we overzien ,,wat er onomkeerbaar is bereikt op het gebied van onderwijs, infrastructuur, veiligheid etcetera”, stelt Knops.

Sommige partijen zien liever een onafhankelijk onderzoek, maar Knops wijst erop dat aan een nieuwe evaluatie al deskundigen van buiten zouden meewerken. De christendemocraat denkt dat minister Hennis weinig voelt voor het sturen van nieuwe onderzoekers naar Uruzgan omdat ze het daar nu te gevaarlijk vindt. Hennis wil nog niet reageren.

De missie in Uruzgan kostte 25 Nederlandse militairen het leven. Na afloop gleed de provincie weer snel af in geweld en bloedvergieten. Veteranen vrezen dat veel van de geboekte vooruitgang teniet is gedaan.

Nederland zet in op langer verblijf militairen in Afghanistan, uitbreiding wordt overwogen

VS hebben formeel verzoek al ingediend bij Hennis en Koenders

VK 23.08.2017 Het Nederlandse kabinet zal eind augustus hoogstwaarschijnlijk de knoop doorhakken om de trainingsmissie in Afghanistan te verlengen. Zowel minister Hennis (Defensie) als Koenders (Buitenlandse Zaken) heeft dinsdag gehint op een positief besluit hierover.

Ongeveer honderd Nederlandse militairen zijn actief in de Afghaanse stad Mazar-e-Sharif, en een handjevol in Kabul. Hennis benadrukte dinsdag dat een grote uitbreiding niet wordt verwacht, maar dat Defensie wel kijkt wat de mogelijkheden zijn. De krijgsmacht is al zwaar belast met andere missies zoals die in Irak.

AD 23.08.2017

AD 23.08.2017

Ook Koenders ‘acht het niet uitgesloten’ dat Nederland de inzet in Afghanistan voortzet en uitbreidt. Het is volgens de minister wel belangrijk dat de Amerikanen hoofdverantwoordelijke blijven voor de strijd in Afghanistan. De VS hebben op 24 mei al een ‘formeel politiek verzoek’ aan Nederland gedaan om Afghanistan militair te blijven steunen. Hennis en Koenders lieten toen aan de Tweede Kamer weten ‘serieus’ en ‘met een positieve grondhouding’ naar het verzoek te kijken.

Het kabinet hecht eraan dat een meerderheid van de Tweede Kamer het eens is over het uitzenden van Nederlandse militairen naar een land in oorlog. De nieuwe Kamerleden krijgen op de eerste Kamerdag, 5 september, uitleg over de procedure voor het verlengen van een militaire missie. Kort daarna valt een besluit over Afghanistan. De beoogde nieuwe coalitiepartners steunen de Afghanistan-missie. De VVD, D66 en de ChristenUnie zijn gecommitteerd aan langdurige vrede in het land. Het CDA wil de missie al langer uitbreiden.

Volg en lees meer over:   MISSIE IN KUNDUZ   NEDERLAND   POLITIEK  DEFENSIE

DE MISSIE NAAR KUNDUZ;

BEKIJK HELE LIJST

Kabinet tevreden over nieuwe strategie VS in Afghanistan

NU 22.08.2017 Het kabinet is tevreden over de Afghanistan-strategie die de Amerikaanse president Donald Trump naar buiten heeft gebracht. ”Omdat hij heel duidelijk inzet op het voortzetten van de Amerikaanse aanwezigheid”, zei minister Jeanine Hennis (Defensie) dinsdag.

Vermoedelijk gaan de Amerikanen tot vierduizend extra militairen naar Afghanistan sturen, vooral om Afghaanse militairen te trainen.

Het Amerikaanse leger moet nog met een voorstel komen over de versterking. Voor hij president werd, was Trump voorstander van terugtrekken van troepen uit het land.

Ongeveer honderd Nederlandse militairen zijn actief in de Afghaanse stad Mazar-e-Sharif. Het kabinet neemt zeer binnenkort een beslissing over verlenging van deze trainingsmissie. Hennis zei eerder in de Tweede Kamer dat de missie in dat geval niet ”groots wordt gewijzigd of uitgebreid”.

Koenders

Volgens minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) is het belangrijk dat de Amerikanen hoofdverantwoordelijke blijven voor de strijd in Afghanistan.

Ook benadrukt hij dat het plan dat Trump maandag aankondigde nog moet worden uitgewerkt. Of Nederland in NAVO-verband actief blijft of zijn inzet uitbreidt is nog de vraag. ”Ik acht het niet uitgesloten”, aldus Koenders. Nederland helpt in NAVO-verband bij het opleiden van Afghaanse troepen.

Over een gevechtsmissie voor Nederlandse militairen was Koenders stelliger. ”Dat lijkt me niet aan de orde.”

Lees meer overAfghanistan

Hennis: VS goed bezig

Telegraaf 22.08.2017 Het kabinet is tevreden over de Afghanistan-strategie die de Amerikaanse president Donald Trump naar buiten heeft gebracht. „Hij zet heel duidelijk in op het voortzetten van de Amerikaanse aanwezigheid”, zei minister Jeanine Hennis (Defensie) dinsdag.

http://content.tmgvideo.nl/embed/account=Kx1PKc/item=ULdkTYsAdZYX/player=LakMO-EKGMsh/embed.html

Vermoedelijk gaan de Amerikanen tot 4000 extra militairen naar Afghanistan sturen, vooral om Afghaanse militairen te trainen. Het Amerikaanse leger moet nog met een voorstel komen over de versterking. Voor hij president werd, was Trump voorstander van terugtrekken van troepen uit het land.

Nederland

Ongeveer honderd Nederlandse militairen zijn actief in de Afghaanse stad Mazar-e-Sharif. Het kabinet neemt zeer binnenkort een beslissing over verlenging van deze trainingsmissie. Hennis zei eerder in de Tweede Kamer dat de missie in dat geval niet „groots wordt gewijzigd of uitgebreid.”

Volgens minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) is het belangrijk dat de Amerikanen hoofdverantwoordelijke blijven voor de strijd in Afghanistan. Ook benadrukt hij dat het plan dat Trump maandag aankondigde nog moet worden uitgewerkt. Of Nederland in NAVO-verband actief blijft of zijn inzet uitbreidt is nog de vraag. „Ik acht het niet uitgesloten”, aldus Koenders. Nederland helpt in NAVO-verband bij het opleiden van Afghaanse troepen.

Over een gevechtsmissie voor Nederlandse militairen was Koenders stelliger. „Dat lijkt me niet aan de orde.”

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Hennis wil missie in Afghanistan niet uitbreiden

NU 22.06.2017 Als de Nederlandse bijdrage aan de NAVO-missie in Afghanistan wordt verlengd, dan zal die volgens demissionair minister Jeanine Hennis niet “groots worden gewijzigd of uitgebreid”. Het militaire bondgenootschap heeft het kabinet al gevraagd langer in Afghanistan te blijven.

De NAVO wil ook meer troepen. Ongeveer honderd Nederlandse militairen nemen deel aan missie Resolute Support. Ze zijn gestationeerd in Mazar-e-Sharif onder leiding van de Duitsers. In het noorden van Afghanistan trainen en adviseren ze sinds 2015 hogere officieren van het Afghaanse leger en de politie.

Hennis zei donderdag in de Tweede Kamer bij verlenging niets hieraan te willen veranderen. Ze denkt wel dat de missie “flexibeler” moet worden als die langer blijft. Maar ze ziet niets in het inzetten van Nederlandse troepen in een ander deel van Afghanistan of het sturen van schaarse middelen (zoals bijvoorbeeld helikopters) zoals door de NAVO is gevraagd.

De ministers van Defensie van de NAVO-lidstaten praten volgende week over verlenging van de missie. Het kabinet staat daar positief tegenover. In juni besloot Duitsland de missie in Afghanistan met vijf jaar te verlengen; Australië overweegt extra inzet.

Lees meer over: Navo Afghanistan Defensie

‘Missie niet uitgebreid’

Telegraaf 22.06.2017 Als de Nederlandse bijdrage aan de NAVO-missie in Afghanistan wordt verlengd, dan zal die volgens minister Jeanine Hennis (Defensie) niet „groots worden gewijzigd of uitgebreid”. Het militaire bondgenootschap heeft het kabinet al gevraagd langer in Afghanistan te blijven. De NAVO wil ook meer troepen.

Ongeveer honderd Nederlandse militairen nemen deel aan missie Resolute Support. Ze zijn gestationeerd in Mazar-e-Sharif onder leiding van de Duitsers. Ze trainen en adviseren hier sinds 2015 hogere officieren van het Afghaanse leger en de politie.

Hennis zei donderdag in de Tweede Kamer bij verlenging niets hieraan te willen veranderen. De demissionaire bewindsvrouw denkt wel dat de missie flexibeler moet worden als die langer blijft. Maar ze ziet niets in inzet in een ander deel van Afghanistan of het sturen van schaarse middelen (zoals bijvoorbeeld helikopters) zoals door de NAVO is gevraagd.

De ministers van Defensie van de NAVO-lidstaten praten volgende week over verlenging van de missie. Het kabinet staat daar positief tegenover. Het CDA steunt een verlenging en is voor uitbreiding, zei Raymond Knops.

LEES MEER OVER; NAVO AFGHANISTAN MISSIES

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Kabinet: extra hulp Afghanistan

Telegraaf 14.06.2017 Het kabinet maakt 4,5 miljoen euro extra vrij voor hulp aan kwetsbare groepen in Afghanistan. Het geld gaat naar een alliantie van Nederlandse hulporganisaties en is bestemd voor onder meer voedsel, waterputten en tenten.

„Alleenstaande ouders, kinderen, zieken en zwangere vrouwen hebben dringend extra bescherming nodig”, aldus minister Lilianne Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking) woensdag. De totale Nederlandse hulp aan Afghanistan komt dit jaar uit op ongeveer 70 miljoen euro.

LEES MEER OVER; LILIANNE PLOUMEN AFGHANISTAN

november 11, 2017 Posted by | 2e kamer, afganistan, CDA, is, Kunduz, Marco Kroon, Nederland, Rutte 3, terreur, terreurdreiging, terrorisme, VVD-CDA-D66-ChristenUnie VVD-CDA-D66-ChristenUnie | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 6 – Regeerakkoord

Heren, we zijn er helemaal uit !!!!

Heren, we zijn er helemaal uit !!!!

‘Vertrouwen in de toekomst’ 

Na 208 dagen praten was het eindelijk zo ver: De onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hebben maandag 9 oktober 2017 overeenstemming bereikt over een conceptregeerakkoord. Zij legde dit akkoord voor aan hun fracties.

VK 11.10.2017

VK 11.10.2017

Dinsdag 10 oktober 2017 lieten ze aan informateur Gerrit Zalm weten hoe hun fracties over het conceptregeerakkoord denken.

Op dinsdag 10 oktober 2017 om 13.30 uur gaven de fractievoorzitters van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in de Oude Zaal een toelichting  op hun regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’.

Eindverslag

Informateur Gerrit Zalm overhandigde op dinsdag 10 oktober 2017 om 13.00 uur in de Oude Zaal zijn eindverslag met het regeerakkoord aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib.

De Kamerfracties van de onderhandelende partijen stemden eerder op de dag in met het definitieve regeerakkoord.

De Onderhandelaars  van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zijn het dinsdag 10 oktober 2017 eens geworden over een regeerakkoord. Zij bespraken met informateur Gerrit Zalm de opmerkingen van hun fracties over het conceptregeerakkoord. De fracties bespreken nu afzonderlijk het definitieve regeerakkoord.

11.10.2017

11.10.2017

De onderhandelende partijen bereikten op maandag 9 oktober al overeenstemming over een conceptregeerakkoord. Dezelfde dag gaven de fracties van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie op hoofdlijnen hun goedkeuring, maar kwamen zij nog wel met een aantal punten voor aanscherping van het conceptregeerakkoord.

Onzekerheid ???

Volgens PvdA-leider Lodewijk Asscher brengt het nieuwe kabinet meer onzekerheid voor Nederlanders. Uit de peiling van Maurice de hond blijkt deze onzekerheid.

De nieuwe regeringscoalitie staat inmiddels op acht zetels verlies in vergelijking met de laatste Tweede Kamerverkiezingen. Dat blijkt uit de wekelijkse peiling van Maurice de Hond.

Peiling 15.10.2017

Peiling 15.10.2017

De VVD zakte deze week verder weg met twee zetels verlies en staat nu op 29 zetels. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 behaalde de partij nog 33 zetels. Het CDA wint een zetel ten opzichte van de peiling van vorige week, maar staat nog wel op 3 zetels verlies ten opzichte van de verkiezingen. D66 verliest in de peiling deze week één zetel en staat daarmee op -1 ten opzichte van 2017. Het aantal zetels van ChristenUnie blijft gelijk.

Forum voor Democratie blijft ook deze week stijgen (+1). De partij noteert nu tien zetels, acht meer dan bij de verkiezingen. De zetels komen voornamelijk van VVD, PVV en CDA.

Regeerakkoord

Afgelopen week werd na drie maanden onderhandelen het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en CU gepresenteerd. De vier coalitiepartijen hebben samen 76 van de 150 zetels in de Tweede Kamer. Rutte III leunt daarmee op de krapst mogelijke meerderheid.

Voor de daadkracht van het nieuwe kabinet vergt dat aantal dat Kamerleden áltijd met de fractie meestemmen. En niet met ‘gevaarlijke’ eigen initiatieven komen die een coalitiepartner kunnen grieven.

Rit uitzitten?

Van de Nederlanders denkt 32 procent dat het kabinet de rit uitzit. Kiezers van de regeringspartijen zijn hierover beduidend positiever dan de kiezers van de andere partijen. En 39 procent van de kiezers uit het panel van De Hond vindt dat de VVD het meest heeft binnengesleept tijdens de onderhandelingen over het nieuwe regeerakkoord. Daarna volgen het CDA (13%), D66 (11%) en CU (4%).

Rutte werd vorige week door de Tweede Kamer aangewezen als informateur. De premier verwacht binnen twee weken zijn derde kabinet klaar te hebben. De bewindslieden van Rutte III kunnen op 26 oktober bij de koning op het bordes staan,

Bekijk de laatste peiling van Maurice de Hond hier.

Check hier hoe populair Rutte III in jouw gemeente is.

Lees hier een eerder commentaar van chef parlement Hans van Soest terug: Hoe moet kiezer coalitie serieus nemen als die dat zelf niet doet?

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

,,Bijna alles is gelekt van het nieuwe kabinet, behalve het motto. Dat kan ik u alvast verklappen. Het gaat om conservatief christelijke en rechts liberale partijen. Zij zullen zich dinsdag presenteren onder de noemer: Ieder voor zich en God voor ons allen’’, sneerde Asscher tijdens het PvdA-congres in Nieuwegein.

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

Vanaf NU weten we dus eindelijk wat de plannen zijn van het komende kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Rutte noemt het akkoord ambitieus en evenwichtig.

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

Bij deze de belangrijkste onderdelen: 

Justitie en Veiligheid:

– 267 miljoen extra voor wijkagenten en rechercheurs.
– Reservering van 95 miljoen voor aanpak cybersecurity.
– Terugkerende jihadgangers kunnen langer in voorarrest blijven.
– Er is 13 miljoen euro extra per jaar gereserveerd voor contraterrorisme.
– Er komen extra waarborgen in de Wet op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (WIV). Van willekeurig en massaal verzamelen van gegevens van burger “kan, mag en zal geen sprake zijn”. De evaluatie van de wet zal vervroegd worden en worden uitgevoerd door een onafhankelijke commissie.
– Er komt een verbod op criminele motorbendes.
– Er komt een ‘pooierverbod’. Het kabinet wil mensenhandelaren harder aanpakken door uitbaters van illegale prostitutie strafrechtelijk te vervolgen.
– Aanbieders van kansspelen op internet moeten voortaan in Nederland zijn gevestigd.
– De begroting Justitie wordt losgekoppeld van inkomsten boetes en schikkingen.
– Bij maximaal tien gemeenten wordt een proef gestart met gereguleerde wietteelt. De experimenten worden onafhankelijk geëvalueerd. Het kabinet zal daarna kijken wat voor acties het neemt.
– Strafmaat haatzaaien wordt verhoogd van 1 naar 2 jaar.
– Gedetineerden komen niet meer standaard na twee derde van hun straf vrij.
– Verdachten zware misdrijven moeten verplicht naar de rechtszitting.
– Wraakporno wordt strafbaar.

Defensie:

– Er komt meer geld voor defensie. Volgend jaar komt er 910 miljoen euro beschikbaar. Dat bedrag loopt in 2021 op naar 1,5 miljard euro structureel. De investering is bij lange na niet voldoende om te voldoen aan de NAVO-norm die eist dat 2 procent van het bruto binnenlands product wordt uitgegeven aan defensie. Wil Nederland daaraan voldoen, dan moet er 8 miljard geïnvesteerd worden.

Zorg:

– Er komt volgend jaar 180 miljoen de knelpunten in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) en het manifest ‘Waardig ouder worden’. Daarna is er jaarlijks 30 miljoen euro beschikbaar.
– De bezuiniging op de langdurige zorg (Wlz) van 188 miljoen euro wordt teruggedraaid.
– Er komt 2,1 miljard voor verpleeghuiszorg.
– Het kabinet zet in op een nieuw zorgakkoord met een uitgavenplafond van 1,9 miljard euro per jaar.
– Tabaksaccijns gaan omhoog.
– 460 miljoen moet worden bespaard op geneesmiddelen.
– De NIPT blijft beschikbaar, maar niet in het basispakket.
– De transparantie in prijzen in de zorg moet worden vergroot.
– De hoogte van het eigen risico wordt bevroren op 385 euro. De zorgpremie gaat daardoor omhoog.

Medisch-ethisch:

– Er komt een brede maatschappelijke discussie over de euthanasiewetgeving en er zal nader onderzoek worden gedaan. Daarna zal besloten worden wat er met de Euthanasiewet gebeurt. De partijen hebben afgesproken dat de Kamer zelfstandig besluit over initiatieven.
– Het kabinet zal een discussie stimuleren over de kweek van embryo’s. Onderzoek met embryo’s kan ziektes voorkomen, maar de huidige regels staan dat niet toe. Verruiming van de regels kan volgens de Gezondheidsraad alleen als er een brede ethische en maatschappelijk discussie plaatsvindt.
– Embryoselectie waarbij het geslacht kan worden gekozen, wordt onder strikte voorwaarden wel mogelijk om erfelijke ziektes, zoals erfelijke borstkanker, te voorkomen.

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

Woningmarkt:

– De hypotheekrenteaftrek wordt met 3 procentpunt per jaar afgebouwd tot maximaal 36,93 procent.
– De versnelde afbouw wordt gecompenseerd door de verlaging van de eigenwoningforfait, een fiscale bijtelling voor huiseigenaren.
– De verlaging van het eigenwoningforfait voor huizenbezitters die hun woning hebben afbetaald (ook wel aflosboete), wordt afgeschaft. Dat gebeurt in 20 jaar.
– Er komen meer betaalbare huurwoningen in de vrije sector.
– De huurtoeslag wordt afgebouwd en vereenvoudigd.
– Nieuwe woningen worden niet meer met gas verwarmd.

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

Arbeidsmarkt en Sociale Zekerheid:

– Het wordt voor werkgevers makkelijker om werknemers te ontslaan, de ontslagvergoeding gaat wel omhoog.
– Werknemers hebben vanaf de eerste werkdag recht op een ontslagvergoeding.
– Er mag in een periode van drie jaar in plaats van twee jaar tijdelijke contracten worden gegeven. Daartussen blijft een periode van zes maanden gehandhaafd.
– Payrolling wordt aan banden gelegd. Arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten moeten gelijk worden gesteld aan die van de werknemers van de inlener.
– Loondoorbetaling bij ziekte wordt bij kleine bedrijven (tot 25 werknemers) verkort van twee naar één jaar.
– Er komen maatregelen om werken vanuit arbeidsongeschiktheid aantrekkelijker te maken.
– De modelcontracten uit de zzp-wet (Wet DBA) worden vervangen.
– Er komt een opdrachtgeversverklaring die zekerheid vooraf moet bieden voor vrijstelling van loonbelasting en premies.
– Er komt een minimum uurtarief voor zzp’ers van 15 tot 18 euro.
– De zelfstandigenaftrek wordt net als de hypotheekrenteaftrek afgebouwd.
– Wanneer zzp’ers weinig verdienen (125 procent van het wettelijk minimumloon) en lang werken bij een opdrachtgever (drie maanden), hebben zij recht op een vast contract
– De arbeidswet wordt aangepast zodat ‘gezagsverhouding’ duidelijker is geformuleerd.
– Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers wordt niet verplicht, wel makkelijker gemaakt.
– Plek voor 20.000 extra beschutte werkplekken.
– Er komt een inspanningsverplichting voor bijstandsgerechtigden.
– Er komen meer regelingen voor mensen met schulden en er wordt meer geld vrijgemaakt voor schuldhulp.
– Ouderschapsverlof wordt per 2019 uitgebreid van twee naar vijf dagen, per 1 juli 2020 krijgen ouders vijf weken tegen een betaling van 70 procent van het loon.
– 250 miljoen euro per jaar extra voor kinderopvangtoeslag.
– Verhoging kinderbijslag van 250 miljoen euro en verhoging van kindgebonden budget van 500 miljoen euro.

Pensioenstelsel:

– Het pensioenstelsel dat de Sociaal-Economische Raad (SER) onderzoekt, blijft leidend (gedeelde risico, persoonlijke opbouw).
– Er komt collectieve gezamenlijke buffer waaruit tegenvallers betaald moeten worden.
– De doorsneesystematiek, de methode waarbij jong en oud evenveel pensioenpremie betaalt, wordt afgeschaft.
– Meer keuzevrijheid voor pensioendeelnemers, ook voor zzp’ers.
– Er wordt onderzocht of deelnemers een deel van het pensioenvermogen kunnen opnemen.
– Na 2020 moet het nieuwe stelsel worden ingevoerd.

Belastingstelsel:

– Er komen twee belastingschijven van 36,93 procent en één van 49,5 procent.
– Het lage BTW-tarief gaat omhoog van 6 naar 9 procent.
– De algemene heffingskorting en de arbeidskorting worden verhoogd.
– Brievenbusfirma’s worden aangepakt door belastingvoordelen te schrappen.
– De uitstoot van CO2 in de elektriciteitssector wordt beprijsd met een minimumbedrag.
– Mogelijk komt er belasting op vliegverkeer (vliegtaks) per 2021.
– Vermogen dat niet wordt belast wordt verhoogd van 25.225 naar 30.000 euro.
– Vermogen wordt sneller belast tegen het werkelijk behaalde rendement.
– De Belastingdienst krijgt 500 miljoen euro om de reorganisatie te financieren.

Onderwijs:

– 270 miljoen extra voor de verbetering van de cao’s van de leraren in het basisonderwijs.
– 450 miljoen voor verlaging werkdruk in het basisonderwijs.
– 170 miljoen voor de aanpak van achterstanden bij kleuters.
– Het opzetten van scholen wordt makkelijker.
– Het collegegeld in het hoger onderwijs wordt gehalveerd in het eerste jaar, bij de lerarenopleidingen in de eerste twee jaar.
– Er komt een maatschappelijke diensttijd van zes maanden. Het is op vrijwillige basis tegen “een bescheiden vergoeding”. Voor de maatschappelijke diensttijd wordt 100 miljoen uitgetrokken. Na voltooiing van de diensttijd wordt een getuigschrift verstrekt die bij sollicitaties bij de overheid gelden als een pré.
– 5 miljoen komt er voor aanpak laaggeletterdheid.
– Er mag geëxperimenteerd worden met samenwerkingsvormen tussen basisscholen en middelbare scholen. Deze onderwijsvorm moet kinderen dienen meer gebaat zijn bij een wat geleidelijke overgang naar het voortgezet onderwijs.
– De rekentoets wordt afgeschaft en er komt een alternatief. Tot die tijd wordt de toets wel afgenomen.

Migratie:

– Het kabinet zal niet tornen aan vluchtelingenverdragen, maar het kabinet zal wel onafhankelijk onderzoek laten doen of en zo ja hoe het VN-Vluchtelingen uit 1951 bij de tijd moet worden gebracht.
– Vluchtelingen hebben recht op bescherming, maar hebben geen recht om te mogen kiezen welk land die bescherming moet bieden. Het kabinet vindt dat andere EU-landen zich ook aan de verdragen moeten houden en vluchtelingen moeten opnemen.
– Het kabinet geeft de voorkeur aan opvang in de regio. Via extra geld naar ontwikkelingssamenwerking wil het kabinet investeren in veilige havens die vluchtelingen en ontheemden bescherming, hulp en kansen biedt in de regio.
– Er gaat extra geld naar landen en regio’s waar grote aantallen vluchtelingen worden opgevangen, zoals Libanon en Jordanië. Ook wordt er extra geïnvesteerd in het wegnemen van de grondoorzaken van migratie, zoals klimaatverandering, terreur en armoede. Dit moet de rechtstaat in landen van herkomst versterken.
– Het kabinet zet zich in om migratiedeals, zoals de Turkijedeal, te sluiten met veilige derde landen. Die deals moeten voldoen aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag en bij voorkeur gesloten worden in EU-verband.
– Nederland is bereid om in plaats van 500 nu 750 vluchtelingen naar Nederland te hervestigen. Er zal hierbij speciale aandacht zijn voor kwetsbare minderheden en vluchtelingen met zicht op een succesvolle integratie.

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

Asiel: 

– De duur van een verblijfsstatus voor asielzoekers gaat van vijf naar drie jaar. Als het in die tussentijd veilig genoeg is om terug te keren, moet de statushouder terug. Is dat niet het geval, dan wordt de termijn met twee jaar verlengd. Kan de vluchtelingen na vijf jaar nog steeds niet terugkeren, dan krijgt hij een vergunning voor onbepaalde tijd.
– Om uitgeprocedeerde migranten effectiever terug te sturen naar land van herkomst, moeten de EU-regels worden aangepast. Het kabinet gaat zich daar op Europees niveau voor inzetten.
– Het kabinet zet in op een betere bewaking van de Europese buitengrenzen. De bijdrage aan de grensbewaking wordt uitgebreid en landen aan de randen van de EU, als Italië en Griekenland, kunnen extra hulp verwachten.
– Migranten die de oversteek op zee naar Europa maken, maar op het water in de problemen komen, moeten naar het dichtstbijzijnde veilige land worden vervoerd. Drenkelingen die door Europese schepen worden opgepikt, moeten dus naar een land in Afrika of het Midden-Oosten als dat dichterbij is dan het Europese vasteland.
– Het kabinet zal alle drukmiddelen gebruiken om derde landen ertoe te bewegen om mee te werken aan gedwongen terugkeer van migranten. Dat kan bijvoorbeeld door ontwikkelingssamenwerking stop te zetten, visa’s te weigeren of landingsrechten in te trekken.

Ondernemen:

– Winstbelasting gaat omlaag van 20 en 25 procent naar 16 en 21 procent per 2021.
– De dividendbelasting wordt afgeschaft.
– Regeldruk en administratieve lasten voor ondernemers worden beperkt.
– De oprichting van een nationaal investeringsfonds voor bedrijven, InvestNL, gaat door en krijgt 2,5 miljard euro.
– De volledige beursgangen van a.s.r. en ABN Amro gaan gewoon door.
– Een beursgenoteerd bedrijf krijgt een bedenktijd van 250 dagen bij belangrijke, strategische wijzigingen.
– Bedrijven met eigen vermogen wordt bevorderd, belastingvoordelen voor vreemd vermogen wordt beperkt.
– Expatregeling wordt versoberd.

Bestuur en Koninkrijksrelaties:

– De benoeming van de burgemeester wordt uit de grondwet gehaald om de gekozen burgemeester mogelijk te maken
– 900 miljoen wordt uitgetrokken voor ‘regionale knelpunten’ (bijvoorbeeld rond kerncentrales)
– Openbare informatie wordt zoveel mogelijk via open data aangeboden
– Het raadgevend referendum wordt afgeschaft.

Emancipatie:

– Onnodige geslachtsregistratie wordt beperkt.
– Artikel 1 van de Grondwet wordt uitgebreid. Seksuele gerichtheid en een beperking zullen in het discriminatieverbod worden opgenomen.

Cultuur:

– Op school leren kinderen het Wilhelmus, inclusief de geschiedenis en context van het volkslied.
– Alle kinderen worden in de gelegenheid gesteld het Rijksmuseum en het parlement te bezoeken.
– 325 miljoen wordt uitgetrokken voor monumentenonderhoud.
– Jongeren krijgen op hun 18e een boekje over de geschiedenis van Nederland.

Sport:

– Er moet een ‘sportakkoord’ komen om de financiering en organisatie van de sport ‘toekomstbestendig’ te maken.
– Voor de positie van sportbonden wordt 10 miljoen uitgetrokken.
– De bijdrage voor de topsport wordt verdubbeld naar 20 miljoen.
– Er komt 5 miljoen extra voor sportevenementen.

Media:

– Er komt meer geld voor het bevorderen van onderzoeksjournalistiek, onbekend hoeveel.

Duurzaamheid:

– Het kabinet wil in Europa een emissiereductie afspreken van 55 procent in 2030.
– Een nationaal klimaatakkoord moet zorgen voor een reductie van 49 procent in 2030.
– Woningcorporaties krijgen een korting van 100 miljoen op de verhuurdersheffing om te zorgen voor woningisolatie.
– Uit de rijksmiddelen is zo’n 4 miljard beschikbaar voor de transitie naar schonere energie.
– De belastingen op energie worden groener.
– Kolencentrales gaan uiterlijk in 2030 dicht.
– Meer kavels voor windenergie op zee.
– Nieuwe woningen niet meer op gas.

Mobiliteit personenvervoer:

– In 2030 alle auto’s emissieloos.
– Eenmalig 100 miljoen voor fietsinfrastructuur.
– Meer sprinters op het spoor.
– Wegen voorbereiden op autonoom rijden.

Verkeersveiligheid:

– De verlichting bij snelwegen gaat op meer plekken aan.
– Boetes voor hardleerse verkeersovertreders gaan omhoog. Bij kleinere overtredingen gaan de boetes omlaag.

Vrachtvervoer:
– Voor vrachtverkeer wordt een kilometerheffing ingesteld.

Infrastructuur algemeen:

– In totaal wordt er 2 miljard extra beschikbaar gesteld voor infrastructuur, onder andere voor het aanpakken van knelpunten.
– Samen met de regio wordt gekeken of de bereikbaarheid van Schiphol kan worden verbeterd.

Gaswinning:
– De winning zal aan het einde van de kabinetsperiode naar verwachting 1,5 miljard kuub lager kunnen, naar 20 miljard kuub.
– Na 2021 kan de gaswinning verder omlaag.

Dierenwelzijn:
– Het kabinet verkent de mogelijkheden naar het beperken van vervoer van dieren.
– Om het aantal stalbranden te voorkomen moeten er voor 2019 afspraken worden gemaakt over het bestrijden van knaagdieren en het controleren van de elektra.
– Er komt een ‘witte’ lijst met hondenhandelaren die zich aan de regels houden.

Kabinet Rutte 3

Premier Mark Rutte verwacht over twee weken zijn derde kabinet klaar te hebben. De bewindslieden van Rutte III kunnen op 26 oktober bij de koning op het bordes staan, zei hij vanmiddag in de Tweede Kamer tijdens het debat over de kabinetsformatie. Het gaat wel om een ‘planning met een potlood’, benadrukt de VVD-leider.

Een week later, op 31 oktober en 1 november, wordt gedebatteerd over de regeringsverklaring. Tijdens dat debat wordt het regeerakkoord inhoudelijk besproken, hoewel de oppositie het debat met informateur Gerrit Zalm vandaag ook al aangreep om de plannen te fileren.

Rutte werd officieel als informateur aangewezen door de Kamer. Hij zal in die functie de komende weken bewindslieden zoeken voor alle plekken in het kabinet. Het is al bekend dat Rutte III met zestien ministers en acht staatssecretarissen groter wordt dan het huidige kabinet van VVD en PvdA.

16.10.2017

16.10.2017

Minister/Staatssecretaris

Rutte bevestigde dat er zestien ministers komen en acht staatssecretarissen. De VVD zal hiervan zes ministers leveren, CDA en D66 ieder vier en de ChristenUnie twee. De verdeling van de staatssecretarissen is drie VVD’ers, twee CDA’ers, twee D66’ers en één van de ChristenUnie.

CDA, D66 en ChristenUnie mogen alledrie een kandidaat voordragen als nieuwe vice-premier. Dit maakte VVD-leider Mark Rutte, die in het nieuwe kabinet weer minister-president wordt, bekend.

De portefeuilleverdeling  in het nieuwe kabinet is grotendeels rond. Rutte, die werd verkozen tot formateur, zei echter dat nog niet definitief duidelijk is welke partijen welke portefeuilles krijgen. Volgens hem kan er afhankelijk van de kandidaten waar VVD, CDA, D66 en ChristenUnie mee komen, nog wel wat verschuiven.

De partijleiders van de andere coalitiepartijen hoeft hij in ieder geval niet te bellen voor een ministerspost. Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) blijven in de Tweede Kamer om het geluid van hun partij te bewaken.

Ook is duidelijk dat Hennis geen minister wordt in Rutte-3. Er gaan al geluiden over vertrouwde namen zoals Zijlstra en Wiebes als minister. En CDA’er Wopke Hoekstra wordt minister van Financiën.

lees:  Teruglezen – Het regeerakkoord ligt er. Lees hier wat er in staat en hoe er op werd gereageerd VK 10.10.2017

lees:  Dit was de dag dat het regeerakkoord werd gepresenteerd NOS 10.10.2017

lees:  Dit is wat je moet weten over het regeerakkoord NOS 10.10.2017

lees: Overzicht: De belangrijkste punten uit het regeerakkoord  NU 10.10.2017

lees: Hoe wordt het geld verdeeld? Wat hebben de partijen binnengesleept? En op welke punten gaat de coalitie het moeilijk krijgen?  VK 10.10.2017

lees: Dit zijn de maatregelen van het kabinet-Rutte III  VK 09.10.2017

lees: Wat staat er in het regeerakkoord? Je ziet, hoort en leest alles bij de NOS  NOS 09.10.2017

dossier “Kabinetsformatie”  AD

Alle artikelen uit het dossier “Regeerakkoord Rutte III”  AD 

Dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Zie: brief_tweede_kamer_van 12.06.2017

Zie: eindverslag_informateur_tjeenk_willink_27_juni_2017

Zie: Brief informateur Zalm aan voorzitter tk 28.08.2017

Zie: eindverslag informateur Zalm 10.10.2017 

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 5

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 4

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 3

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

Terugblik:

16.10.2017- VVD-fractievoorzitter en Tweede Kamerlid Halbe Zijlstra en (links) en partijgenoot en staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes krijgen beiden een ministerspost in het nieuwe kabinet.

16.10.2017- VVD-fractievoorzitter en Tweede Kamerlid Halbe Zijlstra en (links) en partijgenoot en staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes 

Zijlstra krijgt BuZa, Wiebes EZ Telegraaf 16.10.2017

Vertrouwde namen in nieuw kabinet: Zijlstra naar Buitenlandse Zaken, Wiebes doet het klimaat VK 16.10.2017

Zijlstra en Wiebes stomen op naar belangrijke ministeries Elsevier 16.10.2017

Den Haag gonst van de namen

AD 16.10.2017

15.10.2017 - Afzwaaiend minister van OCW Jet Bussemaker.

15.10.2017Afzwaaiend minister van OCW Jet Bussemaker

Bussemaker: verdeel posten in nieuw kabinet 50/50 onder mannen en vrouwen VK 15.10.2017

14.10.2017

14.10.2017

Hennis geen minister in kabinet Rutte III  NU 14.10.2017

Bij de langste formatie uit de Nederlandse geschiedenis werd gevochten om elke komma VK 14.10.2017

Rutte: ‘In de politiek word je drie keer per dag in elkaar geslagen’ NOS 14.10.2017

Met Rutte III zijn we terug in de tijd van Lubbers en Kok  VN 14.10.2017

Kabinet verleidt niet door gebrek aan passie  AD 14.10.2017

Rutte verstopt 2 miljard euro hogere belasting in voetnoot  Elsevier 14.10.2017

13.10.2017 - Pechtold, Rutte, Buma en Segers bij de presentatie van het regeerakkoord.

13.10.2017 – Pechtold, Rutte, Buma en Segers bij de presentatie van het regeerakkoord.

Formatie hing aan ‘dun draadje’ door hypotheekrenteaftrek, compromis kwam onder hoogspanning tot stand  VK 13.10.2017

FormatieVlog #28: Akkoord zonder ballen, vroedvrouw Zalm en prestigieuze vlogprijs NOS 13.10.2017

De stemming van Vullings en Van Weezel: ‘Meer ministers vragen om moeilijkheden’ NOS 13.10.2017

Bedrijven lokken: belastingmaatregelen en een gelijk speelveld  NOS 13.10.2017

Video – De ideale minister van Rutte III moet degelijk zijn. Wie lijkt het meest op Stef Blok? VK 13.10.2017

‘CDA’er Wopke Hoekstra nieuwe minister van Financiën’ NOS 13.10.2017

CDA-senator Wopke Hoekstra wordt minister van Financiën AD 13.10.2017

Hoeveel invloed hebben de PVV en het FvD op het huidige regeerakkoord gehad? VK 13.10.2017

ChristenUnie: ’Wij hebben verschil gemaakt’ Telegraaf 13.10.2017

Pechtold dolbij met vrachttaks Telegraaf 13.10.2017

D66 voelt zich bevrijd na 11 oppositiejaren  AD 13.10.2017

Hoe moet kiezer coalitie serieus nemen als die dat zelf niet doet?  AD 13.10.2017

Deur op kier voor erkenning Armeense genocide  AD 13.10.2017

Jokkebrokkerij in de mooie nieuwe plannen van Rutte III is nog niet doorgeprikt  VK 13.10.2017

Is Buma de winnaar van de kabinetsformatie?  VK 13.10.2017

CDA-prominenten openen aanval op Buma  Elsevier 13.10.2017

‘Regering moet halverwege bereid zijn koers te verleggen’ Elsevier 13.10.2017

Rutte is de knappe vrouw die door iedereen bemind wil worden  AD 13.10.2017

Informateur Zalm voorkwam bezuinigingen met ‘kaasschaaf’ bij ministeries  NU 13.10.2017

Koning Willem-Alexander buigt zich over formatie, bezoek op Eikenhorst NOS 13.10.2017

12.10.2017

12.10.2017

Buma: Rutte III gaat rit absoluut uitzitten  AD 12.10.2017

HELFT KIEZERS POSITIEF OVER PROEF WIETTEELT  BB 12.10.2017

Ga ik nu merken dat het beter gaat?  AD 12.10.2017

Volkslied of volkswiet, het debat over het regeerakkoord in quotes NOS 12.10.2017

Rutte: hoogstwaarschijnlijk op 26 oktober op bordes NOS 12.10.2017

Rutte: Kabinet op 26 oktober op het bordes AD 12.10.2017

Rutte verwacht 26 oktober nieuw kabinet op bordes  NU 12.10.2017

Rutte wil over twee weken op het bordes staan Trouw 12.10.2017

Liveblog: Eindverslag Zalm, nieuwe regering wellicht 26 oktober op bordes NU 12.10.2017

23 plekken in het nieuwe kabinet, wie staan er op de lijstjes? NOS 12.10.2017

CDA, D66 en ChristenUnie dragen drie kandidaten voor als vice-premier  NU 12.10.2017

Integratie bij Rutte III: oude kliekjes  Telegraaf 12.10.2017

Oppositie over Rutte: politieke oplichter met kulverhaal NOS 12.10.2017

Wilders snoeihard: ‘Rutte is een politieke oplichter’  Elsevier 12.10.2017

Grote clash in Kamer over kabinetsplannen  AD 12.10.2017

Dit is een knetterhard kabinet  AD 12.10.2017

Onrust over nieuwe megabezuiniging zorg AD 12.10.2017

Eindigt elk debat straks in 76 tegen 74? VK 12.10.2017

Krappe coalitie doorstaat formatiedebat, maar kan komende jaren stevige tegenwind verwachten VK 12.10.2017

Nieuwe coalitie en toekomstige oppositie maken zich op voor eerste debat  NU 12.10.2017

‘Fors’ meer geld naar ontwikkelingshulp onder Rutte III? Budget blijft nagenoeg gelijk VK 12.10.2017

Premier Rutte schoorvoetend akkoord met uitbreiding kabinet NOS 12.10.2017

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

Klaver haalt uit naar Pechtold: ‘Het was drie tegen één aan de formatietafel’ AD 11.10.2017

REGEERAKKOORD: SIMPELER ONTSLAG EN ‘OVERHEIDSTICKET’  BB 11.10.2017

GEMEENTEN WILLEN BOTER BIJ DE VIS  BB 11.10.2017

Kiezers afwachtend over Rutte III  VK 11.10.2017

Rutte in gesprek met kiezers  Telegraaf 11.10.2017

Verbazing bij industrie over ‘onrealistisch’ kabinetsplan CO2-opslag NOS 11.10.2017

‘Energienota 200 euro hoger door kabinetsplannen’ AD 11.10.2017

Thuiszorg teleurgesteld in kabinet: ‘nu hopen op een soort Hugo Borst’ NOS 11.01.2017

AD 11.10.2017

AD 11.10.2017

Links bundelt krachten tegen btw-verhoging NOS 11.10.2017

Linkse oppositie slaat handen ineen om verhoging van btw-tarief van 6 naar 9 procent tegen te houden VK 11.10.2017

Deel oppositie begint handtekeningenactie tegen btw-verhoging AD 11.10.2017

Straks meer bewindslieden, ook minister voor Klimaat NOS 11.10.2017

Coalitie kiest voor meer ministers op Onderwijs, Justitie en Volksgezondheid  NU 11.10.2017

Toch minister van Landbouw in Rutte III AD 11.10.2017

Check hier hoe populair Rutte III in jouw gemeente is AD 11.10.2017

CPB betwist megabezuiniging zorg AD 11.10.2017

Rutte III stevent af op unicum: Dubbele bezetting op drie ministeries AD 11.10.2017

Vertrouwen in de toekomst? ‘Niet met dit kabinet’ NOS 11.10.2017

Journalistenverenigingen maken zich zorgen: ‘Rutte III brengt journalistiek serieuze schade toe’ VK 11.10.2017

Rutte noemt ingrepen op woningmarkt ‘steentjes in schoen’  NU 11.10.2017

Kranten over het regeerakkoord: ‘Het is vaak vlees noch vis’ VK 11.10.2017

Commentaar: Rutte III is een kabinet dat nieuwsgierig maakt VK 11.10.2017

10.10.2017

10.10.2017

Teruglezen – Het regeerakkoord ligt er. Lees hier wat er in staat en hoe er op werd gereageerd VK 10.10.2017

Dit was de dag dat het regeerakkoord werd gepresenteerd NOS 10.10.2017

Dit is wat je moet weten over het regeerakkoord NOS 10.10.2017

Overzicht: De belangrijkste punten uit het regeerakkoord  NU 10.10.2017

Commentaar: Rutte III is een kabinet dat nieuwsgierig maakt VK 10.10.2017

Liveblog regeerakkoord Rutte III: De maatregelen en de reacties (gesloten). NU 10.10.2017

Regeerakkoord veel te moeilijk opgeschreven, zo kan het ook AD 10.10.2017

LIVE: ‘We zijn er nu helemaal uit’  AD 10.10.2017

Nu definitief: regeerakkoord Rutte III is af AD 10.10.2017

Live – Rutte III presenteert regeerakkoord: ‘De normale Nederlander gaat erop vooruit. Aan de slag’  VK 10.10.2017

Ruttes ‘normale, gewone Nederlander’ is in praktijk vooral iemand met werk en een middeninkomen VK 10.10.2017

Groep D66-leden roept op tot congres NOS 10.10.2017

Groep D66-leden wil congres afdwingen AD 10.10.2017

Merkbaar dat Rutte III ‘geen liefde op eerste gezicht’ is Elsevier 10.10.2017

Reacties: Oppositie kraakt kabinetsplannen nieuwe coalitie NU 10.10.2017

Van les in het Wilhelmus via vlaktaks naar minder gas uit Rusland: dit zijn de plannen van Rutte III VK 10.10.2017

Dit is het Regeerakkoord van Rutte III: ‘Vertrouwen in de toekomst’ Elsevier 10.10.2017

Formatiedag 209: het regeerakkoord is gepresenteerd NOS 10.10.2017

Dit zijn de plannen van Rutte III  AD 10.10.2017

Rutte: ‘Regeerakkoord is af’ Elsevier 10.10.2017

Rutte III is kwetsbaar als porselein. Als één Kamerlid rebelleert, dreigt de val VK 10.10.2017

Oppositie gelijk met gestrekt been erin tegen Rutte III Elsevier 10.10.2017

Rutte ’loopt niet weg’ voor aflosboete  Telegraaf 10.10.2017

Regeerakkoord: klimaat, aflosboete en embryo-selectie NOS 10.10.2017

Ondanks ‘groenste regeerakkoord ooit’ blijven kolencentrales tot 2030 open VK 10.10.2017

Kabinet kondigt verbod op criminele motorbendes aan Elsevier 10.10.2017

Regeerakkoord stelt onderwijs, defensie en milieu teleur NOS 10.10.2017

Actiegroep leraren ontevreden met regeerakkoord: ‘Twee dagen staken in november’ VK 10.10.2017

LIVE: Leraren ontevreden, nieuwe staking dreigt AD 10.10.2017

Het zuur van Rutte III zit vooral in de zorg NOS 10.10.2017

Rutte III: Twee hoeraatjes voor de democratie! Elsevier 10.10.2017

Partijleiders beloven ambitie en daadkracht met nieuw kabinet  NU 10.10.2017

‘Regeerakkoord is ambitieus, maar de stormen zullen komen’ NOS 10.10.2017

Rutte III beloont werkend Nederland  Telegraaf 10.10.2017

CPB: bijna iedereen gaat er in koopkracht op vooruit NOS 10.10.2017

Zoveel ga jij er op vooruit AD 10.10.2017

Rutte noemt ingrepen op woningmarkt ‘steentjes in schoen’  NU 10.10.2017

Merkbaar dat Rutte III ‘geen liefde op eerste gezicht’ is  Elsevier 10.120.2017

Een degelijk en afgewogen werkstuk voor de ‘gewone’ Nederlander Trouw 10.10.2017

Leraren willen opnieuw staken AD 10.10.2017

Nieuw kabinet wil woningmarkt beter laten functioneren NOS 10.10.2017

Wat doet Rutte III voor de huizenmarkt? Elsevier 10.10.2017

Regeerakkoord: Levenslang blijft levenslang  Elsevier 10.10.2017

Ondernemers: Met deze plannen kunnen we Nederland in versnelling brengen AD 10.10.2017

Belasting omlaag, maar adders onder het gras  Elsevier 10.10.2017

‘Regeerakkoord verschrikkelijk gedrocht’ Telegraaf 10.10.2017

Wilders: Gedrocht van een regeerakkoord AD 10.10.2017

Rutte III opent meer ambassades en consulaten AD 10.10.2017

20.000 EXTRA BESCHUTTE WERKPLEKKEN  BB 10.10.2017

Zorg: meer geld voor ouderen, minder voor medicijnen  NRC 10.10.2017

NIEUW KABINET: SNELLER VAN HET GAS AF BB 10.10.2017

SPORTAKKOORD MET GEMEENTEN BB 10.10.2017

GESPREK OVER GEMEENTELIJKE UITVOERING TEGENPRESTATIE BB 10.10.2017

Meerouderschap op lange baan AD 10.10.2017

De rekentoets verdwijnt op middelbare scholen AD 10.10.2017

Bert Wagendorp: Rutte II wilde bruggen slaan, hoe zit dat met Rutte III VK 10.10.2017

KABINET: GEMEENTEN MOETEN MEEGAAN MET DIGITALISERING BB 10.10.2017

Baldewsingh hekelt integratieplannen: ‘Dit creëert tweederangs burgers’  AD 10.10.2017

‘Den Haag proeftuin voor legale wietteelt’  AD 10.10.2017

Fracties geven groen licht voor regeerakkoord  Elsevier 10.10.2017

Fracties stemmen definitief in met regeerakkoord NU 10.10.2017

Onderhandelaars voor het laatst om tafel: puntjes op de i AD 10.10.2017

Een kabinet van ‘iemand moet het doen’ AD 10.10.2017

oktober 10, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting 2018, CDA, CU-SGP, D66, formatie, Miljoenennota 2018, nabeschouwingen, politiek, regeerakkoord, Rutte 3, verkiezingen, verkiezingen 2017, Vertrouwen in de toekomst, VVD, VVD-CDA-D66-ChristenUnie VVD-CDA-D66-ChristenUnie | , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 2

Begrotingsbehandelingen uitgesteld: eerst een nieuw kabinet

De Tweede Kamer zal pas over de begrotingen voor 2018 debatteren als het nieuwe kabinet er is. Dan pas is duidelijk wat het nieuwe kabinet wil veranderen aan de begrotingen die op Prinsjesdag zijn ingediend. Eerder besloot de Tweede Kamer ook al de Algemene Politieke Beschouwingen en de Algemene Financiële Beschouwingen uit te stellen. Kamerlid Mark Harbers (VVD) deed het verzoek tot uitstel van de begrotingsbehandelingen woensdagmiddag 4 oktober tijdens de regeling van werkzaamheden. Hij kreeg steun van een meerderheid in de Kamer.

Door het uitstel vinden de verschillende debatten in de gebruikelijke volgorde plaats:

  1. Debat over de regeringsverklaring: zodra het nieuwe kabinet er is en zijn plannen bekend heeft gemaakt, zal de Tweede Kamer eerst een debat over de regeringsverklaring organiseren. Zo’n debat is vergelijkbaar met de Algemene Politieke Beschouwingen. Het is een belangrijk debat, omdat daarin duidelijk wordt welke ruimte het kabinet heeft om zijn plannen daadwerkelijk uit te voeren en hoe groot de steun daarvoor is. Het debat duurt meestal twee dagen. De media besteden er gewoonlijk veel aandacht aan.
  2. Kort daarna zullen de Algemene Financiële Beschouwingen gepland worden. In dit debat bespreken de financieel specialisten van de Kamerfracties de rijksbegroting, samen met de minister en de staatssecretaris van Financiën.
  3. Daarna zal de Tweede Kamer de begrotingen van elke ministerie afzonderlijk behandelen. In de Tweede Kamer worden sommige voorstellen gewijzigd en aangepast, sommige worden geschrapt en andere voorstellen worden ongewijzigd overgenomen. Alleen de Tweede Kamer heeft amendementsrecht en mag wetsvoorstellen wijzigen. De Eerste Kamer mag dat niet.

VOORZITTER KHADIJA ARIB: ZORGVULDIGE BEHANDELING VAN DE BEGROTING IS BELANGRIJK

Voorzitter Khadija Arib gaat samen met het Presidium bekijken hoe de begrotingsdebatten ingepland worden. Ze vindt het belangrijk dat de Kamer de tijd en ruimte krijgt om de begrotingen zorgvuldig te behandelen. Tijdens de regeling van werkzaamheden zei ze: “Ik vind het niet goed als de nieuwe Tweede Kamer eerst een halfjaar moet wachten, en dan op het laatste moment alles moet afraffelen.”

Lekkende Begroting 2018

Wie nog dacht dat de bijna-kabinetscrisis van eind augustus om de inhoud ging, weet sinds vanmiddag beter: het ging alleen om politiek prestige.

In een notendop:

PvdA-leider en vicepremier Asscher eiste op hoge toon 270 miljoen euro om de onderwijzers in het basisonderwijs komend jaar een salarisverhoging van 3 procent te geven.

Coalitiepartner VVD weigerde toe te stemmen omdat tegelijkertijd aan de formatietafel financiële afspraken moesten worden gemaakt.

Eerst moest het aanstaande regeerakkoord door het Centraal Planbureau worden doorgerekend, daarna viel er pas meer te zeggen over het budget voor de onderwijzers.

Binnenskamers viel toen al te horen: met die 270 miljoen komt het wel goed, maar Asscher moest niet proberen de eer naar zichzelf toe te trekken.

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt…!!

Prinsjesdag komt dichterbij en zoals altijd de afgelopen jaren lekken er dan cijfers uit. “Verschrikkelijk”, reageert premier Rutte. “Maar ja, het is onderdeel van Den Haag.”

19.09.2017

19.09.2017

En ziedaar, wat een korte adempauze niet kan doen. In de vanmiddag 15.09.2017 uitgelekte begrotingscijfers voor 2018  staat het dan toch gewoon: 270 miljoen voor de leraren. Tegelijkertijd lieten de formerende partijen weten dat hun akkoord nog niet naar het CPB kan. Toch nemen ze deze investering alvast voor lief, ongetwijfeld in de hoop dat het nu niet meer alleen op Asscher zal afstralen.

Leraren demonstreren afgelopen juni op het Malieveld voor meer salaris en minder werkdruk in het primair onderwijs

De basisschoolleraren eisen overigens 10 procent loonsverhoging, dus dit zal niet genoeg zijn om de al aangekondigde staking van 5 oktober 2017  af te wenden. 

Uit de Miljoenennota, die de Volkskrant heeft ingezien, blijkt ook dat het demissionaire kabinet 425 miljoen euro extra uittrekt om de Koopkracht te verbeteren van uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden.

AD 16.09.2017

AD 16.09.2017

Nota vol goed nieuws
Dit zijn de belangrijkste punten uit de begroting van komend jaar:

Met de economische cijfers feliciteert het kabinet zichzelf. De groei voor 2017 wordt geschat op 3,3 procent. Voor volgend jaar is de groei van de economie naar schatting 2,5 procent. De werkloosheid daalt naar 390.000 mensen.

Dit jaar staat Prinsjesdag vooral in het teken van de formatie. Want wat blijft er van de begroting voor 2018 overeind, als de formerende partijen het eens worden over een nieuw regeerakkoord?

Volgens premier Rutte veel. “Het gaat om een begroting van 270 miljard euro, dat gaan wij echt niet ineens allemaal anders doen.”

Prinsjesdag

Van de totale overheidsbegroting 2018 van 270 miljard euro zijn al een paar dingen uitgelekt:
* De leraren krijgen er 270 miljoen euro bij voor salarisverhoging
* De verpleegzorg krijgt er de komende vier jaar 130 miljoen euro bij, op de 435 miljoen extra
* De Belastingdienst krijgt 75 miljoen om problemen op te lossen
* Nederlanders gaan er volgend jaar gemiddeld 0,6 procent op vooruit
* De werkloosheid daalt naar 390.000
* Het begrotingsoverschot komt op 0,8 procent en de economische groei op 2,5 procent

Rutte is de verbindende schakel tussen het oude en het nieuwe kabinet. Buma en Segers van CDA en ChristenUnie gaan (waarschijnlijk) voor het eerst in jaren regeren, dus die leggen het accent anders dan Rutte.

Buma: “De Miljoenennota is van het demissionaire kabinet en het nieuwe kabinet zal een heleboel wijzigingen hebben.” Segers noemt de Prinsjesdagstukken wel echte plannen, maar die wijzigingen zullen er zeker komen, zegt hij.

Uiteindelijk gaat de Nederlander er qua Koopkracht gemiddeld maar 0,6 procent op vooruit. Werkenden profiteren het meest (0,8 procent). Om te voorkomen dat uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden erop achteruitgaan wordt 425 miljoen euro uitgetrokken.

AD 16.09.2017

AD 16.09.2017

Koopkrachtstijging, per groep

In de bijstand: 0,3 procent
Gepensioneerd: 0,6 procent
Werkend: 0,8 procent

– Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) schrijft in het voorwoord dat zowel de overheidsbestedingen als bedrijfsinvesteringen toenemen. De groei wordt enigszins geremd door de lagere gasproductie.

– Intussen daalt de staatsschuld naar 53,7 procent van het BNP en kan het kabinet wijzen naar een overschot op de begroting van 0,8 procent.

– Er wordt wordt flink geïnvesteerd in de zorg, een half miljard in 2018. Het eigen risico stijgt naar 400 euro. De zorgtoeslag voor lage inkomens gaat ook omhoog.

Formatie en Regeerakkoord

Over de formatie en het concept-regeerakkoord wordt overigens ook gelekt. Gisteren werd bekend dat de vier onderhandelende partijen het eens zijn over vluchtelingendeals en een nieuwe bed-bad-broodregeling.

Maandag 18.09.2017  gaan de onderhandelingen verder. Dinsdag 19.09.2017  is het Prinsjesdag.

Goedemorgen.

Het is vandaag de derde dinsdag van september: Prinsjesdag. Maar achter de feestelijkheden gaapt een leegte. 

Want met een demissionair kabinet zijn er geen grote plannen, geen vergezichten, geen met vers beleid gestutte visie op de toekomst.

Geen climax van het politieke seizoen, maar een verplicht nummer !!!

Qua rituelen zal de liefhebber niets tekortkomen, en toch is deze Prinsjesdag anders. Achter de feestelijkheden gaapt een leegte. Want wie schetst waar het heen moet met het land?

Zo op het eerste gezicht zal het een Prinsjesdag als alle andere zijn. Een Ridderzaal vol Kamerleden en hoogwaardigheidsbekleders. Luisterend naar de Koning die op plechtige toon de Troonrede voorleest. Een parade van dames met hoedjes waarover is nagedacht en heren in kraakverse pakken.

Goed, de Gouden Koets is in groot onderhoud, dus verplaatsen koning en koningin zich, voor het tweede jaar, per Glazen Koets. De route is wel weer klassiek. Vanwege de aanleg van een ondergrondse parkeergarage moest vorig jaar worden uitgeweken naar de Korte Houtstraat. Dit jaar gaat de koninklijke rijtoer als vanouds via de Korte Vijverberg naar het Binnenhof.

Een cavalerist oefent met rookbommen bij het Kurhaus in Scheveningen. © Freek van den Bergh / de Volkskrant

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn verdaagd, tot na het regeerakkoord van een nieuw kabinet

Saluutschoten, ere-escorte van cavalerie, grenadiers, marechaussee en politie te paard – qua ritueel zal de liefhebber niets tekortkomen. Het zal niet genoeg zijn om te verhullen dat daarachter een grote leegte gaapt. Geen grote plannen, geen vergezichten, geen met vers beleid gestutte visie op de toekomst. Er is geen regering die de koning de woorden in de mond kan leggen om te schetsen waar het heen moet met ons land – de Troonrede als hoofdpijndossier. De begroting wordt een verlengstuk van die van vorig jaar.

Dit wordt de Prinsjesdag die niemand wilde, de dag die gehouden wordt omdat het nu eenmaal zo in de grondwet (artikel 65) staat. Wat normaal gesproken de climax van het politieke seizoen is, zal nu een verplicht nummer zijn. Ook de Algemene Politieke Beschouwingen – het debat van twee dagen waarin de oppositie de regering het vuur aan de schenen kan leggen – zijn verdaagd, tot na het regeerakkoord van een nieuw kabinet.

In plaats daarvan gaat het dezer dagen in de plenaire zaal over onderwerpen als misstanden in de bokkenhouderij en het gebruik van drones door Limburgse landbouwers. Nu de regering amper nog besluiten neemt, droogt de Kameragenda steeds verder op. Dat geldt in verhevigde mate voor de Eerste Kamer.

Vanwege de veiligheid worden wegblokkades aangebracht in de Haagse binnenstad.© Freek van den Bergh / de Volkskrant

Primaat

Je komt niet naar de Kamer voor die poespas, en toch doet het me wat, aldus Nieuw Kamerlid Gijs van Dijk.

De Glazen Koets. © ANP

Als het aan de SP had gelegen, was dat anders gelopen. Dan waren de Beschouwingen gewoon doorgegaan. ‘Waarom zou je het primaat bij een demissionaire regering laten’, zegt Peter Kwint (32), Kamerlid sinds maart. ‘We hadden deze periode kunnen gebruiken om als Kamer accenten aan te geven.’ De pogingen die de SP daartoe ondernam, door te proberen de verhoging van de salarissen in het lager onderwijs en de verlaging van het eigen risico in de zorg te forceren, hadden niet het gewenste resultaat. Kwint, door Kamervoorzitter Arib gekapitteld toen hij zonder jasje de Kamer toesprak, komt vandaag in pak. ‘Ik heb nog wel wat in de kast hangen.’ Zijn moeder vergezelt hem.

Waar Kwint vol ongeduld wacht totdat zijn Kamerlidmaatschap echt losbrandt, heeft Gijs van Dijk (36), nieuw Kamerlid voor de PvdA, het razend druk. Zijn toch al gedecimeerde fractie bestaat voor de helft uit demissionaire bewindspersonen. Omdat die hun handen nog vol hebben aan hun ministerie, bemoeit Van Dijk zich met zowat alles. ‘Wonen, politie, sociale zaken, koninkrijksrelaties, basisregistratie personen – het is een stoomcursus. Ik ga van commissie naar commissie.’ Van Dijk, ook geen pakkendrager, bezocht de Suit Supply. ‘Je komt niet naar de Kamer voor die poespas, en toch doet het me wat.’

Troonrede 2016. © ANP

Suzanne Kröger (41), nieuw bij GroenLinks, heeft deze week wel iets anders aan haar hoofd dan Prinsjesdag. Ze heeft debatten over de uitbreiding van de luchthaven Lelystad, over de vervuiling bij Chemours en over een noodpakket luchtkwaliteit. Een soort apotheose van haar eerste half jaar als Kamerlid. ‘Dit is de week waarvoor je het doet’, zegt ze. ‘Voor mij komt alles samen.’ Haar hoop voor de Troonrede? Dat er hoge prioriteit aan klimaatverandering wordt gegeven. Over haar Prinsjesdagkleding heeft ze nog niet nagedacht. ‘Volgend jaar ben ik ook op dat punt ingewerkt.’

René Peters (42), die als kandidaat-Kamerlid drie stond op de CDA-lijst, heeft in zijn fractie de portefeuille schulden en armoede en is daar druk mee. ‘Veel is controversieel verklaard en kan dus niet worden behandeld. Maar ik ga heel veel op werkbezoek, geef lezingen, eet alle letters die over dit onderwerp worden geschreven, wil m’n contacten perfect op orde hebben. Dit is helemaal mijn terrein.’ Hij wordt dinsdag vanaf het ontbijt gevolgd door Omroep Brabant. ‘Alles nieuw en tiptop, tot en met sokken en schoenen. Het pak is gemaakt door een kleermaker in Oss.’ Zijn ouders zullen langs de route staan.

Een Prinsjesdag om te laten zien dat alles gewoon doormarcheert. Ook als de formatie eindeloos lijkt te duren.

Samenvatting Platform 31

Nederland is sterker uit de crisis gekomen. Zo luidde de centrale boodschap van de Miljoenennota 2018 die werd gepresenteerd op Prinsjesdag.

De jaarlijkse rijksbegroting repte onder meer over een groeiende economie en dalende werkloosheid. Welke belangrijkste maatregelen en beleidswijzigingen voor stad en regio sprongen er verder uit?

De rijksbegroting van dit jaar gaat, vanwege een demissionair kabinet, de geschiedenis in als een beleidsarm document. Nederland wacht vol spanning op het aanstaande regeerakkoord. U ontvangt daarom dit jaar – anders dan u van Platform31 gewend bent – maar liefst twee analyses: een samenvatting van de rijksbegroting_2018 én een gedetailleerdere analyse van het regeerakkoord_2018. In deze eerste samenvatting bundelen we de meest opvallende maatregelen en beleidswijzigingen voor u, geordend naar de ministeries die het meest relevant zijn voor stad en regio. Zodra er een nieuw regeerakkoord is, maakt Platform31 een uitgebreide analyse en duiding en brengen we de consequenties voor steden en regio’s in beeld.

lees: Financieel Jaarverslag van het Rijk 2017

lees: bijlagen-bij-fjr

Volg en lees meer over:  PRINSJESDAG

Lees meer over: Prinsjesdag 2017

Zie ook: Samenvatting_rijksbegroting_2018

Zie ook: Analyse_regeerakkoord_kabinet-Rutte_III

Zie ook: kamerbrief met toelichting op koopkrachteffecten regeerakkoord

Zie ook: Waarom gaat Prinsjesdag dit jaar eigenlijk door?

zie ook: Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 1

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1  

‘Nederland­se economie doet het extreem goed’

AD 02.07.2018 De Nederlandse economie groeit snel en is sterk. Dat komt onder andere door de overheidssubsidies die we hier kennen, door groeiende werkgelegenheid en door het zelfverzekerde karakter van de economie. Dat meldt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Iedere twee jaar neemt de OESO de Nederlandse economie onder de loep om te kijken wat goed gaat en wat beter kan. Ook dit jaar is het rapport positief gestemd. De Nederlandse economie zal dit jaar met 3,3 procent groeien en volgend jaar naar verwachting met 2,9 procent. Dat is fors boven het Europese gemiddelde. Ook de werkeloosheid is flink afgenomen.

De OECD toont in zijn nieuwe rapport dat de werkeloosheid in Nederland afneemt. © OECD

Angel Gurria, secretaris-generaal van de OESO, reageert op het rapport: ,,De Nederlandse economie doet het extreem goed. Het toont prijzenswaardige weerstand sinds de wereldwijde financiële crisis. Er zijn echter wel belangrijke uitdagingen die aangepakt moeten worden om een duurzame en inclusieve groei te realiseren in de toekomst.”

Toekomstige stabiliteit

Die toekomstige economische stabiliteit  is nodig om een meer inclusieve arbeidsmarkt te realiseren. Zo zou Nederland goed aan doen om toch een beperkte vorm van sociale verzekeringen voor zelfstandigen in te voeren en de excessieve fiscale voordelen voor zzp’ers geleidelijk af te bouwen. De verschillen tussen de soorten arbeidsverbanden worden daardoor teruggebracht, waardoor meer Nederlanders kunnen profiteren van de sterke economische groei. Ook pleit de denktank voor een langer vaderschapsverlof.

Van alle parttime werknemers is bijna 75 procent vrouw, blijkt uit gegevens van de OESO/OECD. © OECD

Het is de OESO opgevallen dat Nederlandse vrouwen relatief een stuk minder pensioen opbouwen dan mannen, doordat ze vaker parttime werken. Volgens de onderzoekers is de pensioenkloof tussen mannen en vrouwen met gemiddeld dik 42 procent bijna nergens zo groot als hier. Als vaders vanaf het begin al langer bij de zorg van hun kind betrokken kunnen worden zou dit de seksverschillen op het gebied van parttimewerk wat kunnen beperken, adviseert het rapport.

Staatsschuld

Met een staatsschuld van bijna zestig procent van het bruto nationaal product (bnp) blijft Nederland onder de Europese norm. Griekenland heeft de grootste staatsschuld met 180 procent van het bnp, al is daar wel een lichte groei in de economie te zien.

De OESO brengt de staatsschuld van Nederland, in vergelijking met andere landen, in beeld. © OECD

Staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken benadrukt in een reactie dat een eerlijkere arbeidsmarkt ,,een van de prioriteiten” is van het kabinet. ,,Ook ondersteunt de OESO de Nederlandse aanpak als het gaat om belastingontwijking en belastingontduiking”, aldus de bewindsvrouw die verder niet inhoudelijk op de aanbevelingen uit het rapport ingaat.

Er gaan al langer stemmen op om te snijden in de zelfstandigenaftrek en bijvoorbeeld een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers verplicht te stellen. De politiek is evenwel verdeeld over het onderwerp. Zelfstandigenorganisaties hebben erop gewezen dat veel ondernemers zelf helemaal niet zitten te wachten op allerlei vergaande verplichtingen over het aangaan van verzekeringen.

CPB: piek economische groei voorbij

AD 19.06.2018 De economie van Nederland blijft zich gunstig ontwikkelen, maar de groeipiek ligt vermoedelijk achter ons. Dat schrijft het Centraal Planbureau (CPB) in een nieuw rapport over de groeiramingen. Volgens het planbureau blijft Nederland profiteren van gunstige omstandigheden in eigen land en van ,,prima groei” van de wereldhandel.

Het CPB-rapport volgt op nieuwe ramingen die De Nederlandsche Bank (DNB) gisteren naar buiten bracht. De toezichthouder stelde de verwachtingen voor de groei neerwaarts bij naar 2,5 procent dit jaar. Eerder ging DNB voor 2018 uit van 3,1 procent groei. De mindere vooruitzichten dit jaar hebben vooral te maken met een tegenvallend eerste kwartaal. Volgens het CPB is de lichte terugval vermoedelijk van tijdelijke aard.

Lees ook

Nederlandse economie nadert het kookpunt

Lees meer

Oplopende inflatie

Voor dit jaar gaat het CPB uit van een economische groei van 2,9 procent, tegen 3,2 procent vorig jaar. In 2019 zal de economie met 2,7 procent groeien. Verder zal de inflatie verder oplopen. Dit jaar 1,5 procent en een jaar later wordt het leven gemiddeld 2,3 procent duurder. De werkloosheid daalt volgend jaar naar 3,4 procent van de beroepsbevolking.

Door de krapte op de arbeidsmarkt zullen ook de lonen stijgen. Verder dragen oplopende olieprijzen en een verhoging van de indirecte belastingen bij aan de oplopende inflatie. De overheid houdt een overschot op de begroting.

Italië en Brexit

Wel wijst het CPB op ontwikkelingen in het buitenland die een risico kunnen vormen. Daarbij wordt onder meer gewezen op de politieke ontwikkelingen in Italië en de brexit. Ook het aanhoudende conflict met de Verenigde Staten over internationale handel kan de Nederlandse economie negatief beïnvloeden.

Het effect van de al ingevoerde importheffingen op de wereldwijde groei noemt het CPB ,,verwaarloosbaar”. Een escalatie van het handelsconflict kan wel ,,verstrekkende gevolgen” op de economische groei, met name op de langere termijn. Ook DNB wees al op de risico’s van een volwaardige handelsoorlog.

Overheidsfinanciën staan er onverminderd goed voor in 2018

RO 28.05.2018 De overheidsfinanciën vertonen onverminderd een positief beeld. Financiële meevallers helpen in 2018 bij het opvangen van de kosten van het verlagen van de gaswinning. De lagere gasbaten als gevolg van dit besluit lopen naar verwachting op tot 900 miljoen euro in 2022. Financiële meevallers zijn voornamelijk te vinden bij de zorg en sociale zekerheid.

Dit zijn de belangrijkste conclusies uit de Voorjaarsnota 2018 die minister Hoekstra van Financiën op 28 mei aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. In de Voorjaarsnota staan de wijzigingen voor het begrotingsjaar 2018 ten opzichte van de Startnota, de vertaling van de financiële afspraken uit het Regeerakkoord.

Economisch en budgettair beeld

Cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) laten zien dat de economische groei hoger was dan bij de Startnota geraamd. Deze extra groei wordt vooral verklaard door een hogere uitvoer, die het gevolg is van een hoger dan geraamde wereldhandel. Ook de woningmarkt draagt bij aan de groei. De werkloosheid blijft met 3,9 procent ongewijzigd ten opzicht van de Startnota.

Ook de raming van het overheidssaldo is onveranderd en komt uit op 0,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De overheidsschuld is verder gedaald tot 53,3 procent bbp. De belangrijkste reden hiervoor is dat de schuld in 2017 lager uitkwam dan verwacht en doorwerkt in de voorjaarsnotacijfers.

Niettemin is het kabinet zich ervan bewust dat met name internationale risico’s, zoals de uitwerking van de Brexit en het (handels)beleid van de Verenigde Staten, kunnen de economische groei drukken.

Aanpassingen

Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota 2018 extra geld vrijgemaakt voor onder andere het opvangen van de lagere gasbaten en meer mankracht bij de Brexit-voorbereidingen voor Douane en keuringsdiensten (34 miljoen).   Financiële meevallers zijn er onder andere door lagere uitgaven aan genees- en hulpmiddelen (350 miljoen) en een lager dan verwacht aantal AOW-gerechtigden (95 miljoen). Ook bij de huurtoeslag is er een meevaller van 100 miljoen.

Hogere uitgaven zijn er dit jaar onder andere door een hoger dan geraamd aantal leerlingen en studenten (200 miljoen) en doordat de gunstige economische omstandigheden meer mensen doen besluiten gebruik te maken van kinderopvang (80 miljoen).

De inkomsten komen lager uit door de uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie over de fiscale eenheid en doordat zorgverzekeraars de nominale zorgpremie uiteindelijk lager hebben vastgesteld dan eerder geraamd. De economische groei zorgt – in mindere mate – juist voor hogere inkomsten.

Gasbesluit

In de Voorjaarsnota zijn de budgettaire effecten verwerkt van het kabinetsbesluit over de gaswinning in Groningen. Het gaat hier om gederfde ontvangsten voor begrotingsjaar 2018 en de meerjarige doorwerking hiervan tot en met 2022. De gedetailleerde financiële dekking van het besluit wordt zichtbaar op Prinsjesdag, waarbij traditioneel de integrale begrotingsbesluitvorming voor het jaar 2019 en verder wordt gepresenteerd.

Volgens de huidige inzichten leidt het verlagen van de gaswinning in 2018 tot 150 miljoen euro lagere baten, en loopt dit bedrag op tot 900 miljoen in 2022. Daarnaast is er structureel 200 miljoen euro gereserveerd voor diverse kosten van het Rijk voor onder andere de kosten voor de aardbevingen en het bieden van een perspectief voor de regio.

Beide maatregelen worden in 2018 gedekt uit meevallers en geld op de verschillende departementale begrotingen wat niet tot besteding zal komen, in het bijzonder die van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De meerjarige dekking wordt gepresenteerd op Prinsjesdag.

Zie ook

Meevallers op rijksbegro­ting moeten tekort door lagere gaswinning opvullen

AD 28.05.2018 Meevallers op de rijksbegroting zijn dit jaar groot genoeg om het gat te dichten dat geslagen wordt door het verder terugschroeven van de gaswinning in Groningen. Daarnaast is er ruimte om enkele tegenvallers op te vangen zonder elders te hoeven bezuinigen, blijkt uit de vandaag gepresenteerde Voorjaarsnota.

Het kabinet gaf al eerder aan niet extra te zullen bezuinigen om de kosten van het dichtdraaien van de Groningse gaskraan op te vangen. Het besluit om de gaskraan in 2030 helemaal dicht te draaien werd enkele weken geleden al genomen, maar onduidelijk was tot dusver welk prijskaartje daaraan hangt en hoe die rekening moet worden betaald. Hoe het kabinet dat vanaf 2019 denkt te gaan oplossen, wordt op Prinsjesdag bekendgemaakt.

Het besluit om de gaskraan verder dicht te draaien kost dit jaar 150 miljoen euro aan misgelopen gasbaten. Doordat de gaswinning de komende jaren helemaal wordt afgebouwd, loopt dat bedrag fors verder op naar 900 miljoen euro in 2022. Daarnaast wordt structureel 200 miljoen euro opzijgezet om het aardbevingsgebied in Groningen te helpen.

Onverminderd positief

Meevallers zijn er dit jaar met name bij de gezondheidszorg en de sociale zekerheid. Zo hoeft minder geld te worden uitgegeven aan genees- en hulpmiddelen, aan de AOW en aan huurtoeslagen. Daar staan hogere uitgaven tegenover aan onderwijs en kinderopvang. Ook gaat extra geld naar de douane en keuringsdiensten ter voorbereiding op het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU.

De overheidsfinanciën vertonen volgens minister Wopke Hoekstra (Financiën) onverminderd een positief beeld. Het kabinet gaat nog altijd uit van een begrotingsoverschot van 0,5 procent van het bruto binnenlands product. De economie draait nog altijd op volle toeren, en groeit zelfs harder dan waar vanuit werd gegaan bij het opstellen van de begroting voor dit jaar.

Het kabinet waakt desondanks voor al te veel optimisme, omdat er ook risico’s op de loer liggen. De gevolgen van bijvoorbeeld de brexit en het handelsbeleid van de Verenigde Staten kunnen de economische groei drukken.

Verantwoordingsdag: niet populair, maar wel belangrijk

NU 23.05.2018 Zodra er plannen voor de toekomst worden gesmeed, staan politici maar wat graag vooraan. Maar zodra er teruggeblikt moet worden, is dat een ander verhaal. Ook na de achttiende Verantwoordingsdag op de derde woensdag in mei, vorige week, is dat beeld nog niet veranderd. Deze woensdag debatteert de Kamer met de premier over de jaarverslagen van de ministeries.

De tegenhanger van Verantwoordingsdag, Prinsjesdag op de derde dinsdag in september, is een stuk bekender bij het grote publiek.

Toch onderschrijft iedereen in Den Haag het belang van volledige en transparante verantwoording over wat er met belastinggeld is gebeurd.

Een week na Verantwoordingsdag, waarop de jaarverslagen van de ministeries en de toelichting daarop zijn gepubliceerd, debatteert de Kamer woensdag de hele dag met premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra over de verantwoordingsstukken.

Aandacht

“Politici die plannen maken, krijgen veel aandacht. Terugkijken of die plannen ook hun doel hebben behaald, komt veel minder in het nieuws”, zegt D66-Kamerlid Joost Sneller.

Sneller voelt zich een ambassadeur van Verantwoordingsdag. Hij begeleidde als parlementariër een project waarin honderd burgers naar aanleiding van de verantwoordingsstukken zelf vragen aan het kabinet kunnen stellen.

“Het viel bijvoorbeeld iemand op dat er goed geschoold personeel in de zorg nodig is, maar dat slechts een vijfde van het budget door het ministerie daarvoor is gebruikt.” Een terechte vraag, vindt Sneller. Het kabinet moet nog antwoorden.

Sneller vindt eveneens dat de nadruk vooral ligt op wat er wordt uitgegeven aan nieuw beleid en te weinig wordt gekeken naar wat het dan oplevert. Maar kijkend naar het verleden ziet hij ook verbeteringen.

“Pas in 1993 werd het jaarverslag van de rijksoverheid voor het eerst goedgekeurd door de accountant. Nu scoren we traditioneel erg hoog op het gebied van rechtmatige rijksuitgaven.”

Verplicht

Veel onduidelijkheid kan vooraf worden weggenomen als ministers bij nieuwe wetgeving duidelijke doelen formuleren. Zo kan achteraf door de Kamer gemakkelijk worden beoordeeld of die doelen ook zijn gehaald.

Er is sinds dit jaar een wet van kracht die ministers verplicht meer inzicht te geven in de doelmatigheid en doeltreffendheid van hun beleid, maar gezien de conclusies van de Rekenkamer is er nog werk aan de winkel. Meer informatie heeft niet geleid tot meer inzicht in wat er met het belastinggeld is gebeurd, schrijft de organisatie.

Het valt Sneller ook op dat er nog winst valt te behalen op dit punt, maar het geheel moet volgens hem ook meer worden gezien als een lopend proces dat tijd nodig heeft.

Zie ook: Wat heeft het kabinet bereikt? Hier gaat Verantwoordingsdag over

Puzzel

GroenLinks-Kamerlid Bart Snels heeft het over “puzzelstukjes” die uiteindelijk tot een helder en transparant totaalbeeld moeten leiden.

“Wanneer je vooraf kijkt welke doelen je wilt behalen, kun je daar achteraf veel makkelijker verantwoording over afleggen. Zo til je het politieke debat naar een hoger niveau en zien burgers wat er met hun belastinggeld gebeurt”, zegt Snels.

Eén zo’n puzzelstukje is het onderzoek naar onze welvaart, die dit jaar voor het eerst door het Bureau voor de Statistiek (CBS) op verzoek van de Kamer is gepubliceerd.

In het onderzoek, dat onder de naam Monitor Brede Welvaart is uitgebracht, wordt naar de zogenaamde zachte waarden gekeken; gezondheid, vrije tijd, klimaat en kennis in plaats van harde economische groeicijfers uitgedrukt in het bbp waarover politici doorgaans debatteren.

Welvaart

Het algemene beeld dat dit jaar naar voren komt, is dat de welvaart in Nederland stijgt of gelijk blijft, al zijn er natuurlijk verschillen per bevolkingsgroep. Zaken als leeftijd, geslacht, etniciteit en opleidingsniveau hebben veel invloed op brede welvaart.

Snels ziet het liefst dat er bij het maken van beleid ook wordt verteld wat er bijvoorbeeld gebeurt met het klimaat, de inkomensverschillen en de natuur. Die zaken moeten dan met concrete doelstellingen in de begroting per ministerie worden opgenomen.

De Monitor is wat GroenLinks betreft een goede stap in de goede richting, maar Snels weet ook dat het een traag proces is. “We hebben het er al twintig jaar over dat de politiek duidelijke doelen moet stellen die we achteraf kunnen beoordelen. Oud-minister Gerrit Zalm begon met die discussie.”

Dividendbelasting

Voor de oppositie is het debat van woensdag een aanleiding om het wederom over de afschaffing van de dividendbelasting te hebben, de omstreden maatregel die het kabinet vanaf 2019 jaarlijks 1,6 miljard euro kost.

“Ik heb al meerdere keren vragen aan het kabinet gesteld over deze maatregel, maar ik krijg maar geen antwoord”, aldus Snels. “De discussie rondom het afschaffen van de dividendbelasting staat wat mij betreft symbool voor het grotere probleem; het gebrek aan openheid bij beleidsvorming.”

Ook PvdA-Kamerlid Henk Nijboer heeft zijn laatste vraag over dit onderwerp nog niet gesteld. “Natuurlijk ga ik het over de afschaffing van de dividendbelasting hebben. Het is echt onbegrijpelijk dat die maatregel nog op tafel ligt.”

Nijboer ziet ook positieve punten. Zo heeft het vorige kabinet de overheidsfinanciën in 2017 gezond achtergelaten. Dat de PvdA’er hierover begint is natuurlijk geen toeval, zijn partij was daar destijds medeverantwoordelijk voor.

Op hoe het geld door het nieuwe kabinet vervolgens wordt besteed, valt wel wat af te dingen, vindt Nijboer.

Over het belang van het begrip ‘brede welvaart’ lijken oppositie- en coalitiepartijen het wel eens. “Er is meer dan economische groei alleen”, zegt Nijboer.

D66-Kamerlid Sneller hoopt dat de verantwoordingsstukken en de Monitor Brede Welvaart langzaam maar zeker samensmelten.

ICT

Alleen bij de VVD willen ze het woensdag vooral over de door de Rekenkamer geconstateerde ICT-problemen bij de overheid hebben. Die zijn zelfs zo ernstig dat er gevreesd werd voor een datalek bij een onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

“Ik ben echt verbaasd dat de ICT-problemen nog steeds niet zijn opgelost”, zegt VVD-Kamerlid Roald van der Linde. Hij wijst op een zeer kritisch overheidsonderzoek dat in 2014 al voor deze risico’s waarschuwde. Er moeten grote stappen worden gezet, vindt hij. “Er zijn te veel ideetjes en te weinig ideeën.”

Over brede welvaart zullen de liberalen het minder hebben, al heeft Van der Linde wel iets opgepikt uit het CBS-onderzoek: “Laten we wel wezen, Nederlanders zijn hartstikke tevreden.”

Lees meer over: Verantwoordingsdag

Kamer buigt zich over gang van zaken 2017

Telegraaf 23.05.2018  Het financiële reilen en zeilen van het Rijk en het kabinetsbeleid van 2017 staan centraal bij het grote verantwoordingsdebat in de Tweede Kamer, woensdag vanaf 10.30 uur. Dat is precies een week na de zogenoemde gehaktdag of Verantwoordingsdag, waarop de cijfers zijn gepresenteerd.

Het gaat om het eerste verantwoordingsdebat met het kabinet-Rutte III. Het kabinet moet verantwoording afleggen over het jaar 2017, dat nog door Rutte II is gedomineerd.

De overheidsfinanciën blijken vorig jaar verder verbeterd. Het overschot steeg tot 8 miljard euro. Toen het vorige kabinet de begroting voor 2017 opstelde, rekende het nog op een tekort.

Beveiliging slecht

De Algemene Rekenkamer, die toetst of het Rijk belastinggeld goed besteedt, plaatste vorige week wel een reeks kanttekeningen. Volgens de waakhond is vaak onduidelijk of de burger wel waar krijgt voor zijn geld.

Ook was er kritiek op de ministeries, waar bijna overal de beveiliging van computersystemen niet op orde is. Ook rammelt bij het minsterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de verlening van subsidies.

LEES MEER OVER; tweede kamer

Eerste ’gehaktdag’ van Rutte III

Telegraaf 16.05.2018 Het is de eerste ’gehaktdag’ van het kabinet-Rutte III. Op deze derde woensdag van mei, die officieel Verantwoordingsdag heet, moet duidelijk worden wat er het afgelopen jaar van de plannen van het kabinet is terechtgekomen en wordt er financiële verantwoording afgelegd.

Minister Wopke Hoekstra (Financiën) komt net als op Prinsjesdag met een speciaal koffertje naar de Tweede Kamer om het financieel jaarverslag aan te bieden. Verder komt elk ministerie met een eigen jaarverslag, met een oordeel van de Algemene Rekenkamer.

Wat de gevolgen van het beleid zijn, is trouwens niet altijd vast te stellen. Vorig jaar meldde de Rekenkamer bijvoorbeeld dat het onduidelijk is hoeveel de overheid heeft bijgedragen aan de verbetering van de luchtkwaliteit de afgelopen jaren. Daar is tussen 2005 en 2015 wel 1,6 miljard euro voor vrijgemaakt.

’Een overbodig fremdkörper’

Verantwoordingsdag moest de tegenhanger worden van Prinsjesdag, maar heeft die status nooit bereikt. Kort na de invoering in 2000 brak dan ook al een discussie los of het moest worden aangepast of zelfs verdwijnen. Toenmalig SP-leider Jan Marijnissen noemde Verantwoordingsdag in 2008 „een overbodig fremdkörper.”

LEES MEER OVER;

Financieel Jaarverslag 2017: voor het tweede jaar op rij een begrotingsoverschot

RO 16.05.2018 De economie groeit fors en de overheidsfinanciën staan er in 2017 goed voor. In de Miljoenennota 2017 werd nog uitgegaan van een begrotingstekort van 0,5%, maar dat werd een overschot van 1,1% (bbp). Daarmee was 2017 het tweede opeenvolgende jaar met een begrotingsoverschot. De economische groei bedroeg vorig jaar 3,2%; de hoogste groei sinds 2008.

De overheidschuld lag met € 416,1 miljard in 2017 € 24,4 miljard lager dan het kabinet verwachtte bij het opstellen van de begroting voor 2017. De schuld is gelijk aan 56,7% van het bbp; een daling van 5,4 procentpunt. Daarmee komt de schuld voor het eerst sinds het uitbreken van de economische crisis uit onder de EU-norm van 60% van het bbp.

Dat blijkt uit het Financieel Jaarverslag Rijk (FJR) 2017, waarin het kabinet verantwoording aflegt over de ontvangsten en uitgaven van het Rijk. Minister Hoekstra van Financiën heeft het FJR en alle andere verantwoordingsstukken vandaag officieel aangeboden aan de Tweede en Eerste Kamer. Het Verantwoordingsdebat met de Tweede Kamer volgt op 23 mei 2018.

‘Het FJR 2017 biedt veel cijfers om tevreden over te zijn, maar zoals bekend bieden resultaten uit het verleden geen garanties voor de toekomst. De financiële gevolgen van de Brexit zijn nog moeilijk te voorspellen, internationale ontwikkelingen, zoals de dreiging van een handelsoorlog en militaire spanningen, zorgen voor onrust. Dat dwingt ons steeds de juiste balans te houden tussen geld uitgeven en buffers opbouwen voor economisch slechtere tijden’, aldus minister Hoekstra.

Begrotingstekort / Overheidssaldo
2012 2013 2014 2015 2016 2017
als % bbp -3,9 -2,4 -2,3 -2,1 0,4 1,1
in miljard € -25,1 -15,5 -15,0 -14,0 2,6 8
Overheidsschuld
2012 2013 2014 2015 2016 2017
als % bbp 66,3 67,8 68 64,6 61,8 56,7
in miljard € 428 443 451 441 434 416

Arbeidsmarkt

Het aantal werkenden nam in 2017 toe met bijna 200.000: de sterkste stijging sinds 2008. De werkloosheid daalde tot onder de 5%. Eind 2017 lag de werkloosheid zelfs op het laagste niveau in meer dan 8 jaar. De lonen stegen in 2017 gematigd; met 1,5% ten opzichte van 2016. De lonen stegen in de marktsector sneller dan bij de overheid en groeiden ongeveer even snel als de prijzen.

Woningmarkt

De huizenprijzen bleven in 2017 stijgen. Een huis in Nederland was eind 2017 gemiddeld 8,2% duurder dan een jaar eerder. Daarmee stegen de prijzen in het hoogste tempo in 15 jaar. Met name in de 4 grote steden was er grote krapte op de huizenmarkt.

Financiële sector

Het afgelopen jaar heeft het kabinet flinke voortgang geboekt om de interventies af te bouwen, die het Rijk tijdens de crisis in de financiële sector heeft gedaan. De minister van Financiën heeft in 2017 zowel aandelen van ABN AMRO als de laatste aandelen van verzekeringsmaatschappij a.s.r. die de overheid nog in bezit had, verkocht.

Europa

Ook in de Europese Unie (EU) en de rest van de wereld trok de economische groei in 2017 aan. De EU en eurozone kenden een hogere groei dan voorgaande jaren, en lieten een verbetering van de overheidsfinanciën zien. Ook de overheidsschuld daalde licht, hoewel een aantal landen een schuld hebben die duidelijk boven de EU-norm van 60% bbp ligt.

Documenten; 

Financieel Jaarverslag van het Rijk 2017

Zie ook;

Overschot op rijksbegroting verdrievoudigd

Telegraaf 16.05.2018 De overheidsfinanciën zijn vorig jaar flink verder verbeterd. Het overschot op de rijksbegroting is ten opzichte van 2016 verdrievoudigd tot 8 miljard euro, 1,1 procent van de totale omvang van de Nederlandse economie. Toen het vorige kabinet de begroting voor 2017 opstelde, rekende het nog op een tekort van 0,5 procent.

Dat staat in het Financieel Jaarverslag Rijk dat minister Wopke Hoekstra (Financiën) heeft aangeboden aan de Tweede Kamer. Het is het tweede jaar op rij waarin de overheid minder uitgaf dan dat er binnenkwam. Dat is mede te danken aan de sterker dan verwachte economische groei. Die kwam in 2017 uit op 3,2 procent, het hoogste niveau sinds 2008. De sterke groei zorgt ervoor dat minder mensen werkloos thuiszitten. „Dat leidt automatisch tot meer belastinginkomsten en minder overheidsuitgaven”, aldus Hoekstra.

De staatsschuld daalde naar 416 miljard euro. Dat is ruim 24 miljard euro minder dan waar het vorige kabinet in de Miljoenennota voor 2017 van uitging. De schuld was gelijk aan 56,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp), een daling van 5,4 procentpunt ten opzichte van 2016.

BEKIJK OOK:

Eerste ’gehaktdag’ van Rutte III

’Mijlpaal’

Hoekstra noemt het „een mijlpaal” dat de staatsschuld daarmee voor het eerst in jaren onder de Europese norm van 60 procent lag. „Dat is erg goed nieuws”, aldus de minister. „Het betekent namelijk dat de last van de overheidsschuld steeds kleiner wordt.” Zo daalden de rentelasten op de overheidsschuld afgelopen jaar met 3,2 miljard euro.

„Dat is veel geld”, benadrukt Hoekstra. „Als we de schuld verder verlagen, dan krijgen we ruimte voor andere uitgaven en investeringen in onderwerpen die we met elkaar zo belangrijk vinden: in veiligheid, in onderwijs, in zorg, in duurzaamheid en het klimaat.” Bovendien is het volgens de bewindsman zaak een buffer aan te leggen voor als het economisch tij weer tegen gaat zitten.

LEES MEER OVER; rijksoverheid begrotingen wopke hoekstra

Minister Wopke Hoekstra. © ANP

Overschot op begroting verdrievou­digd

AD 16.05.2018 De rijksoverheid heeft 2017 afgesloten met een begrotingsoverschot van 8 miljard euro. Dat blijkt uit het financiële jaarverslag dat minister van Financiën Wopke Hoekstra aan de Tweede Kamer heeft aangeboden.

Gaat het goed in de wereld, dan gaat het goed met Nederland, aldus Minister Hoekstra.

Ook met de staatsschuld gaat het goed. De overheidsschuld zakte voor het eerst sinds de crisis weer onder de kritische grens van 60 procent die in de Europese Unie als maximum wordt gehanteerd. ,,Een mijlpaal”, aldus Hoekstra. Maar we zijn er nog niet, meent hij. Voor de crisis zat Nederland op een schuld van 43 procent. ,,Het moet verder naar beneden.” Het overschot wordt ingezet om de staatsschuld verder af te lossen.

Volgens Hoekstra profiteert Nederland sterk van de groeiende wereldeconomie. ,,Gaat het goed in de wereld, dan gaat het goed met Nederland.” Belastinginkomsten namen toe doordat meer mensen een baan vonden, terwijl de uitgaven aan bijvoorbeeld uitkeringen juist daalden.

Staatsschuld

De staatsschuld daalde naar 416 miljard euro. Dat is ruim 24 miljard euro minder dan waar het vorige kabinet in de Miljoenennota voor 2017 van uitging. De schuld was gelijk aan 56,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp), een daling van 5,4 procentpunt ten opzichte van 2016.

Hoekstra waarschuwt wel voor een onterechte juichstemming: ,,Sommige experts voorzien al het einde van de hoogconjunctuur.;; Ook de brexit brengt risico’s voor de Nederlandse economie met zich mee.

Vandaag 16.05.2018 , de derde woensdag in mei, is het verantwoordingsdag. Dit is de tegenhanger van Prinsjesdag, die op de derde dinsdag van september plaatsvindt.

Overheidsfinanciën staan er in 2017 beter voor 

NU 16.05.2018 De overheidsfinanciën zijn in 2017 flink verder verbeterd. Het overschot op de rijksbegroting is ten opzichte van 2016 verdrievoudigd tot 8 miljard euro, 1,1 procent van de totale omvang van de Nederlandse economie. Toen het vorige kabinet de begroting voor 2017 opstelde, rekende het nog op een tekort van 0,5 procent.

Dat staat in het Financieel Jaarverslag Rijk dat minister Wopke Hoekstra (Financiën) aan de Tweede Kamer heeft aangeboden.

Het is het tweede jaar op rij waarin de overheid minder uitgaf dan dat er binnenkwam. Dat is mede te danken aan de sterker dan verwachte economische groei. Die kwam in 2017 uit op 3,2 procent, het hoogste niveau sinds 2008.

De staatsschuld daalde naar 416 miljard euro. Dat is ruim 24 miljard euro minder dan waar het vorige kabinet in de Miljoenennota voor 2017 van uitging. De schuld was gelijk aan 56,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp), een daling van 5,4 procentpunt ten opzichte van 2016.

Teruggekeken

Op de derde woensdag in mei, Verantwoordingsdag, wordt traditioneel teruggekeken op het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. Het draait dan om drie belangrijke vragen: wat waren de plannen voor het afgelopen jaar, wat is er bereikt en wat heeft dat gekost? Kortom: is het door burgers betaalde belastinggeld wel op de juiste manier uitgegeven?

De Algemene Rekenkamer, het instituut dat de uitgaven van de rijksoverheid controleert, heeft het Financieel Jaarverslag Rijk nagekeken en beoordeeld. De rijksuitgaven zijn voor ruim 99,5 procent goed besteed, maar er valt over het algemeen nog wel wat aan te merken op het beleid. Er zijn in totaal 35 onvolkomenheden geconstateerd door de Rekenkamer, ongeveer net zoveel als vorig jaar.

Overgangsjaar

Hoekstra zei bij het overhandigen van de verantwoordingsstukken aan de Kamer dat hij in 2017 “maar” 67 dagen verantwoordelijk was voor de overheidsfinanciën en dat het kabinet-Rutte III 225 dagen demissionair was.

2017 was een overgangsjaar, concludeert Hoekstra. “En dus kan ik mijn invloed op de staat van de overheidsfinanciën van vorig jaar eigenlijk alleen maar overschatten. Maar niettemin ben ik erg blij met het goede rapport dat ik u kan overhandigen.”

Lees meer over: Verantwoordingsdag

Rekenkamer kraakt controle op zorgsubsi­dies

AD 16.05.2018 De controle op zorg – en sportsubsidies die het ministerie van Volksgezondheid verstrekt, laat zwaar te wensen over. De tekortkomingen waren in 2017 zelfs zo pittig dat de Rekenkamer spreekt over ‘ernstige onvolkomenheden’.

Zo merkte het ministerie bij een subsidie aan een sportbond niet op dat deze bond voor de inzet van ‘stagiairs’ een dagvergoeding betaalde van 350 euro bruto. Terwijl de officiële stagevergoeding van het rijk maximaal 586 euro bruto per maand bedroeg.

Geen incident

Dit is geen incident, ziet de Rekenkamer. ,,Wij constateren dat de minister van VWS nog geen sluitend beleid ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van subsidies heeft. Vorig jaar wezen wij de minister ook op deze tekortkomingen. Naar ons oordeel zijn deze in 2017 ernstiger dan wij vorig jaar aangaven.”

Als gevolg daarvan bestaat onzekerheid over de rechtmatigheid van diverse subsidies, aldus de rekenmeesters. De Rekenkamer telde fouten en onzekerheden (de vraag of de subsidie rechtmatig was) op tot een totaal van 960,9 miljoen euro.

De Rekenkamer telde fouten en onzekerhe­den (de vraag of de subsidie rechtmatig was) op tot een totaal van 960,9 miljoen euro.

Dat bedrag heeft voor ruim 95 procent betrekking op subsidies, aldus de rekenmeesters. Het ministerie heeft in 2017 voor ongeveer 1,36 miljard euro aan zulke financiële injecties verleend.

Vorig jaar wezen wij de minister ook op deze tekortko­min­gen. Naar ons oordeel zijn deze in 2017 ernstiger dan wij vorig jaar aangaven, aldus Algemene Rekenkamer.

De Rekenkamer meldt verder dat er is nog te weinig vooruitgang is geboekt bij het toetsen van subsidies op staatssteun (daarvan moet melding zijn gemaakt in Brussel en ze moeten zijn toegestaan door de Europese Commissie). Bijna de helft van de regelingen moet nu nog worden getoetst. En als er al een controle heeft plaatsgevonden, dan is die niet altijd goed uitgevoerd.

Niet nieuw

Het probleem met controles op subsidies is niet nieuw, maar wel verergerd. Zowel in 2016 als over de periode 1999-2012 merkte de Rekenkamer het subsidiebeheer aan als een ‘onvolkomenheid’. Ook in andere jaren is aandacht gevraagd voor verbetering.

In een reactie onderschrijft minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid het belang van een toets op staatssteun. ,,Het is mijn inzet om alle subsidies te toetsen op staatssteun.” Al noemt De Jonge dit een ‘forse reparatie’.

Wat betreft het misbruik en oneigenlijk gebruik van subsidies gaat de minister dit jaar een aantal controles verder verbeteren, belooft hij. Het gaat om risicoanalyses en het delen van bevindingen. Verder wordt de kwaliteit van het beheer intern in de gaten gehouden. Ook de controles zelf worden nagelopen en zo nodig aangescherpt, aldus de bewindsman.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. © ANP

Rekenkamer: Onduide­lijk of belasting­geld zinnig wordt besteed

AD 16.05.2018 Het kabinet geeft lang niet altijd goed inzicht in het geld dat ministers besteden. Burgers weten daarom niet of ze waar krijgen voor hun geld.

Uit ons onderzoek blijkt steeds weer dat de informatie die nodig is om vooruit te kijken er niet is. En dat terwijl we in een informatie en communica­tie­tijd­perk leven, aldus Arno Visser

Die kritiek uitte de president van de Algemene Rekenkamer, Arno Visser, vanochtend bij het aanbieden van de verantwoordingsstukken over 2017. Hij noemt de beperkte informatieverstrekking ‘niet van deze tijd’. ,,Uit ons onderzoek blijkt steeds weer dat de informatie die nodig is om vooruit te kijken er niet is. En dat terwijl we in een informatie- en communicatietijdperk leven”, aldus Visser.

Visser noemt als voorbeeld het Rijksvastgoedbedrijf. Daar werden resultaten mooier voorgespiegeld dan ze in werkelijkheid waren. Het kabinet meldt aan de Kamer dat de verkoop van 83 Rijksgebouwen 102 miljoen euro heeft opgebracht. Het verzuimt echter te melden dat de boekwaarde van deze panden eerst met 100 miljoen euro naar beneden werd gebracht. De werkelijke opbrengst was per saldo dus maar 2 miljoen, concludeert de Rekenkamer.

Reïntegratietrajecten

Een ander voorbeeld van onduidelijke informatieverstrekking komt van het ministerie van Sociale Zaken, en dan specifiek over de resultaten die het UWV heeft behaald om mensen vanuit een uitkering aan het werk te krijgen. In het jaarverslag van het ministerie staat slechts vermeld dat het UWV een kwart van het budget van 206 miljoen euro niet heeft opgemaakt. Onvermeld blijft dat dat komt omdat het UWV minder reïntegratietrajecten inkocht dan het eerder verwachtte. Die informatie is echter alleen in het jaarverslag van het UWV zelf te lezen.

Rekenkamer kritisch: ‘Ernstige onvolkomenheid’ bij aanpak misbruik subsidies

AD 16.05.2018  Het kabinet geeft lang niet altijd goed inzicht in het geld dat ministers besteden. Burgers weten daarom niet of ze waar krijgen voor hun geld.

Uit ons onderzoek blijkt steeds weer dat de informatie die nodig is om vooruit te kijken er niet is. En dat terwijl we in een informatie en communica­tie­tijd­perk leven, aldus Arno Visser.

Die kritiek uitte de president van de Algemene Rekenkamer, Arno Visser, vanochtend bij het aanbieden van de verantwoordingsstukken over 2017. Hij noemt de beperkte informatieverstrekking ‘niet van deze tijd’. ,,Uit ons onderzoek blijkt steeds weer dat de informatie die nodig is om vooruit te kijken er niet is. En dat terwijl we in een informatie- en communicatietijdperk leven”, aldus Visser.

Visser noemt als voorbeeld het Rijksvastgoedbedrijf. Daar werden resultaten mooier voorgespiegeld dan ze in werkelijkheid waren. Het kabinet meldt aan de Kamer dat de verkoop van 83 Rijksgebouwen 102 miljoen euro heeft opgebracht. Het verzuimt echter te melden dat de boekwaarde van deze panden eerst met 100 miljoen euro naar beneden werd gebracht. De werkelijke opbrengst was per saldo dus maar 2 miljoen, concludeert de Rekenkamer.

Reïntegratietrajecten

Een ander voorbeeld van onduidelijke informatieverstrekking komt van het ministerie van Sociale Zaken, en dan specifiek over de resultaten die het UWV heeft behaald om mensen vanuit een uitkering aan het werk te krijgen. In het jaarverslag van het ministerie staat slechts vermeld dat het UWV een kwart van het budget van 206 miljoen euro niet heeft opgemaakt. Onvermeld blijft dat dat komt omdat het UWV minder reïntegratietrajecten inkocht dan het eerder verwachtte. Die informatie is echter alleen in het jaarverslag van het UWV zelf te lezen.

Rekenkamer: OCW controleert slecht op cultuursubsidies

Telegraaf 16.05.2018 Het ministerie van Cultuur verstrekt te makkelijk subsidies aan musea en theaters, vindt de Algemene Rekenkamer. Eerder hadden de rekenmeesters al aangegeven dat het Rijk subsidiegeld moet terugvorderen als cultuurinstellingen niet goed presteren. Het ministerie heeft weliswaar stappen gezet, maar de Rekenkamer is nog verre van tevreden.

Voor de subsidieperiode 2013-2016 heeft toenmalig minister Jet Bussemaker (Cultuur) vier prestatie-eisen aan cultuurinstellingen opgelegd. Om in aanmerking te kunnen komen voor het met 1,9 miljard euro gevulde subsidiepotje voor cultuur moesten ze een bepaald bezoekersaantal halen, ruime openingstijden hanteren, en voldoende leerlingen trekken uit een basis- en voortgezet onderwijs.

De Algemene Rekenkamer ziet echter dat het ministerie besloten heeft om alleen maar tot terugvordering van subsidies over te gaan als bezoekersaantallen niet worden gehaald, de overige eisen heeft de PvdA-bewindsvrouw laten varen. De Rekenkamer vindt dat slap en stelt ook vast dat de Tweede Kamer er door Bussemaker niet over is geïnformeerd. Dat had ‘wel voor de hand’ gelegen.

Onvoldoende bezoekers

Van de 86 gesubsidieerde cultuurinstellingen hebben er in 2013-2016 zeven onvoldoende bezoekers weten te trekken, constateert de Rekenkamer. Het ministerie heeft ze voor zo’n 56.000 euro aan sancties opgelegd. Dat bedrag had waarschijnlijk dus veel hoger kunnen en moeten zijn.

LEES MEER OVER;  cultuursubsidies cultuur overheden jet bussemaker algemene rekenkamer

Het gaat onverminderd goed met Nederland

AD 16.05.2018 Het gaat goed met Nederland. De zogenaamde brede welvaart in ons land laat op de meeste gebieden een stijgende lijn zien. Zo gaat de veiligheid omhoog, evenals de gezonde levensverwachting en het vertrouwen in de medemens en in organisaties. Dat volgt uit de resultaten van de Monitor Brede Welvaart 2018 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Om de brede welvaart te bepalen is niet alleen gekeken naar inkomen en vermogen, maar ook naar zaken als de ervaren gezondheid, woonlasten, het persoonlijk welzijn en vertrouwen in anderen. Nederland scoort in vergelijking met veel andere landen in Europa op de meeste onderdelen hoog tot zeer hoog. Ook de materiële welvaart en het welzijn stijgen.

Ongelijk

De welvaart is nog steeds wel ongelijk verdeeld. Hoogopgeleiden en inwoners met een Nederlandse achtergrond hebben een hogere brede welvaart dan laagopgeleiden en mensen met een niet-westerse achtergrond.

Niet alles gaat goed. De filedruk, de invloed van burgers op het openbaar bestuur, de kwaliteit van wonen en de tevredenheid over de vrije tijd staan licht in de min. Ook wat het milieu betreft zijn er zorgen, met name over de waterkwaliteit en de biodiversiteit.

Het CBS heeft ook gekeken naar de invloed van onze welvaart op het buitenland, en dan met name op de armste landen. Daar scoren we beduidend minder. De trend geeft aan dat wij in toenemende mate fossiele brandstoffen en biomassa uit de rest van de wereld betrekken. Het CBS neemt deze cijfers mee omdat hiermee natuurlijk kapitaal aan deze landen wordt onttrokken.

De broeikasgas-voetafdruk, de mate waarin Nederland verantwoordelijk is voor het schadelijke broeikasgas, nam in 2017 eveneens toe.

De welvaart in een grafiek. Groen is goed. © CBS

Welvaartskloof: hoger opgeleide is beter af

Telegraaf 16.05.2018  Het gaat redelijk tot goed met de welvaart in Nederland, maar niet iedereen vaart daar wel bij. Hoogopgeleide autochtone mannen hebben een hogere levensstandaard dan de rest van de bevolking.

Er is een kloof tussen die groep en vrouwen, lager opgeleiden en allochtonen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek vanochtend in een eerste onderzoek naar de ’brede welvaart’. Het CBS kijkt daarin niet alleen naar het inkomen, maar ook naar zaken als gezondheid, woonlasten en sociale samenhang.

Criminaliteit

Op bijna al die punten scoren hoogopgeleiden, dus mensen met een hbo- of universitair diploma, (ver) boven het landelijk gemiddelde. Hun enige pijnpunt: ze zijn vaker slachtoffer van criminaliteit. Nederlanders met een mbo-achtergrond of lager zijn op veel punten juist slechter af dan het gemiddelde.

Ook uitgesplitst naar achtergrond zijn er duidelijke verschillen, zegt het CBS: autochtone Nederlanders scoren op geen enkel punt onder het gemiddelde, allochtonen – uit westerse landen of niet, maakt weinig uit – zitten op (bijna) alle aspecten van welvaart onder het gemiddelde.

Overgewicht

Dat gemiddelde ligt overigens best hoog, vindt het CBS. „De brede welvaart gaat over het algemeen omhoog. Alleen bij het aantal mensen met overgewicht, de tevredenheid met vrije tijd en het oppervlak aan beschermde natuur is de trend de afgelopen acht jaar negatief geweest.” Ook vergeleken met andere EU-landen doen ’we’ het qua welvaart best goed.

Op een aantal vlakken moeten we wel opletten, waarschuwen de statistici. Zo horen onze schoolklassen tot de grootste van Europa, en zijn ze de laatste jaren ook steeds groter geworden. Tegelijkertijd dalen onze uitgaven aan onderwijs, en zijn er relatief weinig docenten ten opzichte van de totale bevoling.

Ook geven Nederlanders opvallend veel geld uit om te wonen: de ’woonquote’, het gedeelte van het inkomen dat opgaat aan huur of hypotheek, is in bijna geen ander EU-land hoger dan hier.

Natuur

De ontwikkelingen van de brede welvaart op termijn, is minder positief dan die van nu. Vooral op het gebied van klimaat en energie is sprake van een slechter beeld. Ook zijn er zorgen over de krimp van het areaal beschermde natuurgebieden. Met het percentage bos en natuur van het totale landoppervlakte scoort Nederland met 16 procent het laagste van alle EU-landen.

Het gaat goed, maar met de ene groep wel beter dan met de andere

NOS 16.05.2018 We zijn gelukkig, met onze economie gaat het goed en socialer dan nu zijn we nog nooit geweest, blijkt uit de Monitor Brede Welvaart, een onderzoek naar de welvaart van Nederland van het CBS. Maar, vraag je je misschien af, waarom merk ik hier persoonlijk niets van? Bovenstaande conclusies zijn gebaseerd op gemiddelden, voor elke bevolkingsgroep zijn er natuurlijk uitschieters naar boven en beneden.

Zo is er een groot verschil in het rapport dat meteen opvalt: hoogopgeleiden hebben het op de meeste terreinen beter dan laagopgeleiden. Dat geldt voor het inkomen, vermogen, werkloosheid, ervaren woonlasten, vrijwilligerswerk, vertrouwen in andere mensen en persoonlijk welzijn (financiële situatie, gezondheid, sociaal leven, etc.) Mensen met een hogere opleiding zijn eigenlijk op alle vlakken positiever dan laagopgeleiden, met uitzondering van de tevredenheid met het sociale leven.

Het verschil tussen het welvaartsniveau tussen hoog- en laagopgeleiden komt het duidelijkst naar voren bij het persoonlijk welzijn. Ruim drie kwart van de hoogopgeleiden beoordeelt dit positief, tegenover de helft van de laagopgeleiden.

Ook zijn er verschillen tussen geslacht. Mannen ervaren een hogere welvaart dan vrouwen, maar vrouwen zijn wel gelukkiger met hun reistijd naar het werk. Daarnaast is te zien dat mensen met een migratieachtergrond op veel onderdelen een lagere brede welvaart hebben dan mensen met een Nederlandse achtergrond. Dat is deels te verklaren doordat zij jonger en lager opgeleid zijn dan gemiddeld.

Wat weten we nog meer?

In 2017 was 85,4 procent van de volwassenen tevreden met hun leven. 3,5 procent was dat niet. Daarbij valt op dat mensen in de leeftijd van 65 tot 75 jaar iets meer dan gemiddeld tevreden zijn (88,9 procent): dan zijn ze namelijk aan hun pensioen begonnen. Ook zijn hoogopgeleiden (89,6 procent) tevredener dan laagopgeleiden (81,3 procent).

Mensen met een Nederlandse of een westerse achtergrond zijn gelukkiger dan personen met een niet-westerse migratieachtergrond, blijkt uit de cijfers. Iets meer dan 75 procent van de mensen met een niet-westerse migratieachtergrond is tevreden.

CBS/BEWERKING NOS

Op gebied van persoonlijk welzijn scoren mannen (64,6 procent) hoger dan vrouwen (59,4 procent). Dat komt omdat vrouwen zich vaker onveilig voelen. Jongeren hebben een hoger persoonlijk welzijn dan ouderen: zij geven over het algemeen aan tevredener te zijn met hun gezondheid, meer vertrouwen te hebben in de instituties en zich veiliger te voelen dan ouderen.

Opleiding

Bijna een derde van de Nederlanders is hoogopgeleid (30,1 procent). Meer dan 30 procent van de mannen is hoogopgeleid en 29,9 procent van de vrouwen. Hoger opgeleiden hebben vaker een langere levensduur, betere gezondheid en participeren meer in de maatschappij. Het aantal hoogopgeleiden stijgt al jaren: zowel bij mannen als vrouwen, al stijgt het iets meer bij vrouwen. Daarom is het percentage voor het eerst vrijwel gelijk. Van de mensen met een niet-westerse achtergrond is ongeveer een vijfde (20,8 procent) hoogopgeleid.

En goed nieuws, want bijna 80 procent van de Nederlanders vindt hun gezondheid (zeer) goed. Meer dan 81 procent van de mannen en 77 procent van de vrouwen is tevreden. Vrouwen zijn iets minder positief omdat ze vaker last hebben van langdurige aandoeningen, lichamelijke beperkingen en belemmeringen door pijn. Natuurlijk neemt de (ervaren) gezondheid af met leeftijd: zo voelt 95,2 procent van de 15-jarigen zich nog gezond, maar van de 75-plussers maar 59,2 procent. Jonge mensen met een niet-westerse migratieachtergrond zijn vaak positiever over hun gezondheid dan jongeren met een westerse achtergrond.

CBS/BEWERKING NOS

De huizenmarkt, daar hebben we de laatste tijd genoeg negatieve verhalen over gehoord. De huizen worden steeds duurder en dan moet je het geluk hebben om überhaupt een huis te kunnen kopen. Bijna 5 procent van de huiseigenaren geeft aan onder een zware financiële last gebukt te gaan. Huishoudens met een kostwinner van 35 tot 65 jaar ervaren de woonlasten zwaarder dan jongere huishoudens.

Voor huurders is de financiële last nog hoger: meer dan 20 procent vindt het lastig om maandelijks de huur te betalen. Vooral huurders tot 35 jaar zijn een relatief groot deel van hun inkomen kwijt aan woonlasten, toch vinden de 35- tot 65-jarigen de financiële lasten zwaarder.

Wantrouwen?

Maar geven al die financiële lasten dan geen wantrouwen in de maatschappij? Blijkbaar niet, want 62,2 procent van de mensen heeft vertrouwen in de medemens. Mannen vertrouwen iets sneller (64,8 procent) dan vrouwen (59,6 procent). Het vertrouwen in anderen is bij de leeftijdsgroep 65 tot 75 jaar het laagst (54,4 procent). Ook mensen met een niet-westerse migratieachtergrond (43,9 procent) en laagopgeleiden (48,4 procent) vertrouwen minder dan gemiddeld mensen.

CBS/BEWERKING NOS

De cijfers verschillen dus per groep, maar toch is de grote lijn hetzelfde: we zijn gewoon echt gelukkiger, hebben meer vertrouwen en voelen ons gezond. Ook al lijkt dat misschien soms niet zo.

BEKIJK OOK;

Het gaat heel goed met ons, maar er is een belangrijke kanttekening

CBS presenteert voor het eerst cijfers over kwaliteit van leven

Het gaat heel goed met ons, maar er is een belangrijke kanttekening

NOS 16.05.2018 Over het algemeen lijkt het alsof het niet zo goed gaat met Nederland. We klagen veel: over de politiek, de economie, het weer en soms zelfs over het Eurovisie Songfestival. Toch klopt dit negatieve beeld niet, want het gaat gemiddeld heel goed met ons land. Op economisch, sociaal en cultureel gebied, hoe gelukkig we zijn en hoeveel vertrouwen we hebben. Alles verbetert, maar er is een kanttekening: onze invloed op het milieu. Onze welvaart laat onder meer een grote ‘broeikasgasvoetafdruk’ achter.

Dat blijkt uit de Monitor Brede Welvaart, een onderzoek naar de welvaart van Nederland van het CBS. Die zogeheten brede welvaart is een maatstaf voor meer dan alleen inkomen: het gaat ook over de samenleving, veiligheid, wonen, gezondheid en meer.

Het is voor het eerst dat het CBS de Monitor Brede Welvaart presenteert. Wat houdt die precies in? Lees hier een uitgebreide uitleg en waarom het rapport uniek is.

En wil je de uitgebreide uitleg van alle cijfers? Klik dan hier.

De brede welvaart in Nederland gaat omhoog. Vergeleken met andere landen in de Europese Unie is onze welvaart hoog en op een aantal vlakken zelfs heel hoog. Zo zijn veel mensen tevreden: maar liefst 85 procent van de Nederlanders gaf het leven een 7 of hoger in 2017. Daarmee staan we op plek 1 van Europa, we zijn dus het gelukkigst. In 2016 stonden we nog op de 13de plek.

Ook het opleidingsniveau is gestegen. In 2010 had 72 procent in de leeftijd van 25 tot en met 64 jaar minimaal een startkwalificatie op de arbeidsmarkt (havo-, vwo- of mbo-diploma), in 2017 was dit percentage gestegen tot 78. Daarmee behoort Nederland tot de middenmoot van Europa.

CBS/BEWERKING NOS

Ook werkte vorig jaar 67 procent van de bevolking tussen de 15 en 74 jaar oud. Niet veel? Jawel hoor, we staan daarmee op de vijfde plek van de ranglijst van Europa. En in 2016 stond Nederland nog op plek 28. In Nederland kennen we ook een grote groep vrijwilligers: met 40 procent aan Nederlanders die vrijwilligerswerk doen, staan we op de eerste plek van Europa.

Ook ons sociale leven bloeit. In 2010 gaf 92 procent van de Nederlanders aan meerdere keren per maand contact te hebben met vrienden, familie en collega’s. In 2016 is dit toegenomen tot 94 procent. Het vertrouwen in de mensen om ons heen is tevens gegroeid: 58 procent van de Nederlanders gaf in 2010 aan mensen om zich heen te vertrouwen, nu is dat 63 procent. Met deze cijfers staan we ook boven aan de ranglijst van Europa.

De toekomst ziet er ook rooskleurig uit. De economie blijft waarschijnlijk aantrekken, het vertrouwen van burgers is stabiel en ook de gezondheid en het opleidingsniveau is positief.

CBS/BEWERKING NOS

Maar er is niet alleen maar optimisme: Nederland legt druk op het milieu en de niet-hernieuwbare grondstoffen in andere landen. De blootstelling aan fijnstof is wel verbeterd (van 17,3 microgram per m3 lucht tot 11,8 microgram), en het vermogen om hernieuwbare elektriciteit op te wekken, is ook gestegen. Maar nog steeds staan we met deze indicatoren als Nederland onder in de Europese ranglijst. De fijnstofconcentratie overschrijdt zelfs op meerdere plekken de Europese norm.

Ook is in de periode 2010 tot en met 2017 het percentage beschermd natuurgebied gedaald naar 13. Hiermee staat Nederland op de 19de plaats van Europa. Ook het stikstofoverschot, door de uitstoot van boerenbedrijven, is hoog (plek 27 op ranglijst).

Broeikasgasvoetafdruk

Maar het grootste probleem is nog onze broeikasgasvoetafdruk. Dat is de schade op het milieu van onder meer de (productie van) spullen die we kopen, het voedsel dat we eten en de reizen die we maken. Onze broeikasgasvoetafdruk is vorig jaar met meer dan 8 procent gestegen: van 14 ton CO2-equivalenten per inwoner in 2016 naar 15 ton in 2017. En hoe groter die afdruk, des te meer effect op klimaatverandering.

Video afspelen

Nederlandse broeikasgasvoetafdruk met 8% gestegen

De jaarlijkse broeikasgasuitstoot op Nederlands grondgebied neemt dan wel af, toch staat Nederland nog steeds onder aan de ranglijst binnen de EU. In 2015 werd besloten dat de uitstoot in 2020 25 procent lager moet zijn, we zitten nu op 13 procent lager.

Het gaat goed met de brede welvaart in Nederland, nu het milieu nog.

BEKIJK OOK;

CBS presenteert voor het eerst cijfers over kwaliteit van leven

Rekenkamer: ’Geldstromen Syrië schimmig’

Telegraaf 16.05.2018  Het is onduidelijk of het geld dat Nederland uitgeeft voor vluchtelingenopvang rond Syrië goed is besteed. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in het onderzoek waarin ze de uitgaven van alle ministeries onder de loep neemt.

Voor opvang van Syrische vluchtelingen in buurlanden Turkije, Libanon, Irak en Jordanië geeft het kabinet meer geld uit dan het jaarverslag van minister Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) meldt. Over 2016 en 2017 werd in totaal 424 miljoen euro besteed, inclusief 95 miljoen voor Syrië zelf, terwijl er voor die periode eigenlijk maar 260 miljoen euro beschikbaar was, zo schrijft de Rekenkamer.

„Voor het parlement is het lastig uit het jaarverslag van BHOS op te maken waaraan de budgetten besteed worden”, schrijft de Rekenkamer. „Ook de begroting biedt dat inzicht niet vooraf. Of dit geld doeltreffend is besteed, kan wellicht pas over enkele jaren vastgesteld worden.”

LEES MEER OVER; vluchtelingenopvang sigrid kaag syrië algemene rekenkamer

Wat heeft het kabinet bereikt? Hier gaat Verantwoordingsdag over 

NU 15.05.2018 In Den Haag staat de derde woensdag in mei traditiegetrouw in het teken van Verantwoordingsdag. Het kabinet legt dan verantwoording af aan het parlement over het voorgaande kalenderjaar.

We kennen allemaal Prinsjesdag, de derde dinsdag in september, waarop het kabinet de begroting voor het komende jaar presenteert.

Het gebeurt niet vaak in Den Haag dat er zo uitgebreid wordt teruggekeken op gevoerd beleid.

Het draait op Verantwoordingsdag om drie belangrijke vragen: Wat waren de plannen voor het afgelopen jaar, wat is er bereikt en wat heeft dat gekost? Kortom: is het door burgers betaalde belastinggeld wel op de juiste manier uitgegeven?

Het kabinet publiceert de verantwoordingstukken in de vorm van jaarverslagen van alle ministeries (het Rijksjaarverslag) en de toelichting daarop (het Financieel Jaarverslag van het Rijk). De Tweede Kamer wordt zo geholpen met haar belangrijkste taak: het controleren van de regering.

Eigenlijk wordt op Verantwoordingsdag gekeken naar wat er terecht is gekomen van de beloften op Prinsjesdag. Op beide dagen overhandigt de minister van Financiën de stukken aan de Kamer in een speciaal koffertje.

Verschillen Verantwoordingsdag en Prinsjesdag

Verantwoordingsdag

  • Kabinet blikt terug
  • Minister van Financiën biedt Financieel Jaarverslag van het Rijk en Rijksjaarverslag aan
  • Antwoord op de vragen:
    Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?
    Hebben we gedaan wat we daarvoor zouden doen?
    Heeft het gekost wat we dachten dat het zou kosten?

Prinsjesdag

  • Kabinet blikt vooruit
  • Minister van Financiën biedt Miljoenennota en Rijksbegroting aan
  • Antwoord op de vragen:
    Wat willen we bereiken?
    Wat gaan we daarvoor doen?
    Wat gaat dat kosten?

Rekenen

Er is die dag ook een grote rol weggelegd voor de Algemene Rekenkamer, het instituut dat de uitgaven van de rijksoverheid controleert. Want tegelijkertijd met de publicatie van de jaarverslagen, geeft de Algemene Rekenkamer per ministerie een oordeel over de stukken.

Hebben de ministers het geld in 2017 volgens de regels geïnd en uitgegeven? Zijn de zaken goed georganiseerd op de ministeries? Hebben de ministers voldoende zicht of het beleid de juiste resultaten heeft? Die vragen staan voor de Rekenkamer centraal.

Zo’n oordeel kan soms hard aan komen. Dat weten ze in ieder geval nog bij de Belastingdienst (als onderdeel van Financiën). Het ministerie kreeg de afgelopen twee jaar nogal wat te verstouwen op Verantwoordingsdag. De Algemene Rekenkamer heeft het dan in jargon over ‘onvolkomenheden’ of zelfs ‘ernstige onvolkomenheden’ als men het echt te bont heeft gemaakt.

Dat klinkt allemaal erg formeel, maar zo’n stempel kan nogal wat gevolgen hebben. De bewindspersoon in kwestie moet in het debat dat volgt op de verantwoordingsstukken laten weten hoe de problemen worden aangepakt en opgelost.

Soms krijgt het hele kabinet een tik op de vingers van de Rekenkamer, zoals vorig jaar gebeurde. De effecten van de overheidsuitgaven waren in het jaar 2016 onduidelijk, luidde de conclusie.

Daarmee werd direct de kernvraag beantwoord of burgers waar voor hun belastinggeld hebben gekregen.

Afronden

Het debat over de stukken volgt meestal een week na de publicatie. De minister van Financiën en de minister-president zijn daar in ieder geval bij aanwezig.

De jaarverslagen worden vervolgens door de Tweede en eerste Kamer behandeld als wetsvoorstellen. Als beide Kamers die wetten aannemen, is het begrotingsjaar afgesloten.

Lees meer over: Verantwoordingsdag

We geven steeds meer geld uit aan luxeartike­len

AD 15.05.2018 Nederlanders laten het geld dankzij de sterk draaiende economie weer volop rollen. Met name aan auto’s, elektrische apparaten, woninginrichting, kleding en horeca geven we meer geld uit, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS.

De consumptie groeide het eerste kwartaal van 2018 met 3 procent, aldus Centraal Bureau voor Statistiek.

Het was jarenlang dé grote makke van de economie. Nederlanders waren tot lang na de crisis zo pessimistisch dat ze de hand op de knip hielden en geen grote uitgaven durfden te doen. Dat sentiment is nu totaal gekeerd.

In de eerste drie maanden van dit jaar gaven huishoudens 3 procent meer uit dan in het eerste kwartaal van 2017, aldus het Centraal Bureau voor Statistiek. Dat is de grootste groei in zeventien jaar. In totaal geven we al zestien kwartalen meer uit dan een jaar eerder.

Het geld gaat vooral naar auto’s, elektrische apparaten, kleding en de inrichting van woningen. Meer geld gaven we eveneens uit aan restaurants, cafébezoek en diensten. Uitgaven aan diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit.

Shoppers in het centrum van Leiden © foto Peter Hilz

Meer banen

Het CBS verklaart de forse groei doordat steeds meer Nederlanders aan het werk zijn en de woningmarkt nog altijd in de lift zit.

Eerder maakte het Centraal Bureau voor Statistiek al bekend dat het aantal banen in het eerste kwartaal met 76.000 gestegen is en dat voor het eerst weer meer vaste contracten zijn uitgedeeld aan werknemers dan dat er een flexibele arbeidsrelatie werd aangegaan.

Al met al groeide de Nederlandse economie het eerste kwartaal met een half procent. Ten opzichte van een jaar eerder is de economie 2,8 procent gegroeid. Of te wel: samen verdienen we dus bijna 3 procent meer dan de eerste maanden van 2017.

Export

Behalve dat consumenten meer hun portemonnee trekken, investeren bedrijven ook meer in machines, huisvesting en vervoermiddelen.  Van de export moest Nederland het dit keer minder hebben. Opmerkelijk is wel dat de import voor het eerst in ruim twee jaar harder aantrok dan de export.

De uitvoer van goederen en diensten dikte op jaarbasis met bijna 4 procent aan. Een kwartaal eerder groeide de export nog bijna twee keer zo sterk. De import ging met bijna 5 procent vooruit.

Het filiaal van Hudson’s Bay in Amersfoort. © bram petraeus

SP haalt uit naar kabinet wegens lekken ‘goed nieuws’

NU 15.05.2018 SP-Kamerlid Ronald van Raak heeft dinsdag hard uitgehaald naar het kabinet en in het bijzonder naar premier Mark Rutte. Van Raak heeft er geen goed woord voor over dat het kabinet plannen lekt naar de media zonder eerst de Tweede Kamer daarover te informeren.

“Dit kabinet trekt zich opnieuw niets aan van de Tweede Kamer”, zei hij. Van Raak verwijst naar het recente lek met betrekking tot de Voorjaarsnota. Zo zou er extra geld naar onderwijs en veiligheid gaan.

“Maar het lekken is structureel”, merkt hij op. “Ministeries lekken structureel goed nieuws naar bevriende journalisten met als doel om de eigen minister positief in beeld te brengen. Vervolgens krijgen Kamerleden telefoontjes van journalisten om op de gelekte plannen te regeren.” En dat is waar het volgens Van Raak schuurt.

Kamerleden kunnen niet reageren op plannen waar zij niet over geïnformeerd zijn, zegt hij. “Dit is te gênant voor woorden. Dit is onfatsoenlijk. Zo dreigt dit een nepparlement te worden.”

Niet gewoon

Van Raak maakt zich al een langere tijd zorgen om het lekken vanuit het kabinet. Zo is het bijna een parlementaire traditie geworden dat de plannen uit de Miljoenennota al op straat liggen voordat het Prinsjesdag is. “Maar we mogen dit niet gewoon gaan vinden. Dit is niet gewoon”, zegt Van Raak.

“Dit gaat ook over het manipuleren van media. Dit is geen incident, dit is beleid. Dit gaat over de reusachtige afdelingen voorlichting die bezig zijn met manipuleren van media en publieke opinie.”

Hij pleit ervoor dat de premier de kwestie serieus neemt en strafrechtelijk onderzoek laat instellen naar de lekken. Het zal er waarschijnlijk niet van komen, “omdat de lekken vanuit de ministers komen”.

‘Onaanvaardbaar’

Van Raak staat overigens niet alleen in zijn kritiek op Rutte, die als premier eindverantwoordelijk is voor de lekken naar media. Onlangs tikte Kamervoorzitter Khadija Arib de premier in een brief op de vingers vanwege de vele lekken vanuit de ministeries. “Het behoeft geen betoog dat dit verschijnsel vanuit staatsrechtelijk oogpunt zeer ongewenst, zo niet onaanvaardbaar is”, schreef zij.

Een debat over de nieuwe lekken kreeg geen steun van de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU. Zij vinden het voldoende als het kabinet nog een keer op de brief van Arib gewezen wordt.

Van Raak: “Dat kan twee dingen betekenen: of deze partijen leggen zich erbij neer dat zij de strijd over hun eigen informatiepositie verloren hebben, of deze partijen worden eerder dan de rest van de Kamer over kabinetsplannen geïnformeerd. In beide gevallen is dat een kwalijke zaak.”

Lees meer over: SP Mark Rutte

Het koffertje met daarin de rijksbegroting en miljoenennota in de Tweede Kamer op Prinsjesdag © ANP

Kabinet eens over tussenbegroting

AD 09.05.2018 Het kabinet heeft overeenstemming bereikt over de zogeheten voorjaarsnota, waarmee de begroting voor dit jaar wordt aangepast. Hoe het kabinet het wegvallen van de inkomsten van de gaswinning wil opvangen, wil minister Wopke Hoekstra (Financiën) nog niet zeggen.

De regering maakt ieder voorjaar een tussenbegroting om de begroting van Prinsjesdag bij de tijd te brengen. Naar deze voorjaarsnota werd dit jaar extra uitgekeken, omdat het kabinet moet beslissen over de kostbare gevolgen van het terugschroeven van de gaswinning.

Het zou kunnen beslissen de staatsschuld te laten oplopen, het gat met eventuele meevallers te dichten of toch weer te gaan bezuinigen, maar tegen al die opties zijn ook weer bezwaren. Het kabinet bestaat uit partijen die zich laten voorstaan op een zuinig begrotingsbeleid, maar heeft ook beloofd dat burgers de economische groei in hun portemonnee moeten merken.

Hoekstra zwijgt nog over de manier waarop het kabinet het vraagstuk wil oplossen, omdat hij ‘dat eerst met de Tweede Kamer wil delen’.

Kabinet hoeft niet te bezuinigen om gas, ook geld naar onderwijs en veiligheid

NOS 09.05.2018 Het kabinet trekt extra geld uit voor onderwijs en de aanpak voor de knelpunten bij de politie en het Openbaar Ministerie. Onderwijs krijgt er dit jaar zo’n 65 miljoen bij vanwege een tegenvaller, die is ontstaan omdat er meer leerlingen en studenten naar school en de universiteit gaan. Het ministerie van Justitie en Veiligheid kan rekenen op een eenmalig bedrag van ook zo’n 65 miljoen euro.

Niets kwijt

Dit staat in de Voorjaarsnota van minister Hoekstra van Financiën, zo bevestigen bronnen rondom het kabinet. De Voorjaarsnota moet voor 1 juni naar de Tweede Kamer. Minister Hoekstra wilde nog niets kwijt over dit belangrijke overzicht over de mee- en tegenvallers van de afgelopen periode. “Ik ga eerst de Tweede Kamer informeren.”

Gas

Verder is de coalitie het na veel discussie eens geworden over de betaling van de kosten van het dichtdraaien van de gaskraan. De tegenvallende gasinkomsten moeten binnen de begroting worden opgevangen, dat heet officieel binnen het “uitgavenkader”. Het is nog onbekend om hoeveel geld het gaat.

Belangrijk besluit

Het herstel en de versteviging van de beschadigde huizen daarentegen hoeven niet te worden betaald uit de bestaande begroting, vinden VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie. Dit geld komt uit de staatskas, waardoor het afbouwen van de staatsschuld minder snel gaat. Een belangrijk besluit, zegt NOS-verslaggever Ron Fresen.

“Door deze grote kostenpost op deze manier te betalen, wordt gezorgd dat er altijd geld is. Ook wordt voorkomen dat het schadeherstel in Groningen iedere jaar weer een speelbal wordt in de discussie over geld. Het kabinet hoeft dan niet te zeggen dat er bijvoorbeeld geen geld is voor de zorg, omdat de huizen daar verstevigd moeten worden.”

Compromis

De belofte van extra geld naar onderwijs en veiligheid is een compromis tussen de partijen, aldus Fresen. “De VVD en het CDA wilden geld voor veiligheid, de ChristenUnie en D66 hebben zich hard gemaakt voor onderwijs.”

Wat is de Voorjaarsnota?

Het is een tussentijds overzicht van de lopende begroting van het Rijk. Daaruit blijkt of sommige ministeries teveel geld hebben uitgegeven (‘tegenvallers) of dat er extra geld is (‘de meevallers’).
Als een minister meer geld blijkt nodig te hebben, wordt de begroting die op Prinsjesdag is gepresenteerd nog veranderd.

Werkdruk

Het extra geld voor onderwijs voorkomt dat het ministerie de komende tijd op andere uitgaven moet bezuinigen.

De coalitie wil voorkomen dat de sector, die onder druk staat in verband met de werkdruk en lagere salarissen, de dupe wordt van die verkeerde inschatting van de leerling- en studentenaantallen. Het gaat om geld dat wel op Prinsjesdag officieel wordt geregeld, voor de afgelopen tijd is al zo’n oplossing gevonden.

Naar verluidt zijn er grote meevallers omdat het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Volksgezondheid geld overhouden. Bij Sociale Zaken komt dat door lagere AOW-uitgaven, bij Volksgezondheid omdat de lonen en prijzen minder zijn gestegen dan werd aangenomen.

BEKIJK OOK;

Rijk vecht met Shell en Exxon over miljarden euro’s aan onbenut gas

Loonstijging? Even geduld aub

Trouw 07.03.2018 De economie draait fantastisch, maar wie meer wil verdienen moet hopen op promotie of een nieuwe, beter betaalde baan. Wie blijft zitten waar ‘ie zit, gaat er nauwelijks op vooruit.

Voor loonstijgingen moeten werknemers nog even geduld hebben, meldt het Centraal Planbureau. Dit jaar merken werkenden – en dan vooral tweeverdieners – wel al een iets in hun portemonnee, dankzij belastingmaatregelen die voor hen gunstig uitvallen, maar de meeste Nederlanders moeten wachten tot 2019.

Dit jaar stijgen de lonen iets meer dan vorig jaar, verwacht het planbureau. In 2017 gingen ze 1,6 procent omhoog, dat zal in 2018 gemiddeld 2,2 procent zijn. Pas in 2019 maken óf de vakbonden een vuist, óf is er geen personeel meer te vinden, want dan zullen werkgevers instemmen met een loonstijging van gemiddeld 3,2 procent, voorspelt het CPB.

Vakcentrale voor professionals (VCP) is nog niet gerust op de effecten voor de koopkracht. “Een goed draaiende economie betekent niet per definitie een hoger besteedbaar inkomen. Tot op de dag van vandaag voelen de midden- en hogere inkomens de maatregelen die tijdens de crisis in gang zijn gezet. De lasten moeten nu echt omlaag, zodat werken weer lonend wordt”, zegt VCP-voorzitter Nic van Holstein.

Uiterst laag

Het kabinet heeft lastenverlichtingen aangekondigd voor volgend jaar, maar de grootste winst in koopkracht is een daling van de werkloosheid. Een werkloze die een uitkering weet in te wisselen voor betaalde baan heeft pas echt meer te besteden.

En daar heeft het CPB goed nieuws: de werkloosheid daalt van 4,9 procent in 2017 naar 3,9 procent dit jaar. Voor 2019 voorziet het een verdere afname naar een uiterst lage 3,5 procent. Maar dat cijfer gaat alleen om de groep die actief naar een baan zoekt en per direct beschikbaar is: op dit moment iets minder dan 400.000 mensen.

Dan is er nog een groep, van bijna 3,9 miljoen mensen, die geen werk heeft. Het gros daarvan wil niet werken, is gepensioneerd of is te ziek. Maar zeker een half miljoen van hen wil wel aan de slag, maar staat niet als werkloos in de boeken. Daarnaast zijn er de parttimers die meer uren willen draaien. Dus wellicht is de ruimte op de arbeidsmarkt minder krap dan die lijkt.

Het CPB verwacht toch dat door ‘de toenemende schaarste aan arbeidskrachten’ bedrijven vaker een vast contract aanbieden. Een op de vijf bedrijven heeft al een personeelstekort, meldt het CPB. Toch blijft ook het aantal flexbanen toenemen en blijft Nederland, in de woorden van de vakbonden, kampioen flexwerk.

Lees ook: 
Wordt dit het jaar van de stakingen? Of overwegen werkgevers serieus het personeel meer te betalen?

De economische groei biedt de kans om het systeem echt te vergroenen, zeggen economen.

Pechtold wil vooral staatsschuld verkleinen

Telegraaf 06.03.2018 De economie groeit volgens het Centraal Planbureau als kool. D66-leider Pechtold wil, als er geld overblijft, dat het kabinet dat stopt in het verkleinen van de staatsschuld. „In tijden dat het toeneemt, moet je het niet allemaal zomaar weer uitgeven.”

Pechtold deed zijn uitspraken in praatprogramma Pauw. De democraat vindt het ’fijn’ dat Nederland weer goede cijfers noteert. Wel benadrukte hij dat het slechts om ’prognoses’ gaat.

Naast het terugschroeven van de staatsschuld hoopt de D66-voorman dat het kabinet de kans ziet om de belastingen voor werkenden in te perken. Als derde wens op zijn verlanglijst staan investeringen. „Het CDA zal dan veiligheid roepen, D66 mikt op onderwijs.”

Nederlandse economie is zoete cocktail van ‘meer werk, hoger inkomen, hogere consumptie en meer investeringen’

VK 06.03.2018 Het gaat uitstekend met de Nederlandse economie, zo blijkt uit nieuwe prognoses van het Centraal Planbureau. ‘De Nederlandse economie is op stoom.’ Dit en volgend jaar groeit de economie met respectievelijk 3,2 en 2,7 procent. Nederland hoort daarmee bij de beter presterende eurolanden.

Als het CEP, het Centraal Economisch Plan, niet elk jaar rond dezelfde datum zou verschijnen, zou je haast vermoeden dat het CPB de coalitiepartijen een zetje wil geven twee weken voor de raadsverkiezingen. Deze jubelende ramingen schreeuwen de kiezer toe: de crisis ligt achter ons, we leven in hoogtijdagen. De Nederlandse economie is momenteel een zoete cocktail van ‘aantrekkende werkgelegenheid, hoger beschikbaar inkomen, hogere consumptie en meer investeringen’.

Wellicht het mooiste nieuws voor het kabinet: de werkloosheid daalt volgend jaar naar 3,5 procent. Sinds 2001 was dat cijfer niet zo laag. De vraag naar werk stijgt tegelijkertijd, maar dat kan de economie simpel aan: ‘De krachtige werkgelegenheidsgroei absorbeert met gemak het stijgende arbeidsaanbod.’

Nederland surft op een mondiale hoogconjunctuur, een wereldwijde economische golf, en doet het extra goed vanwege twee binnenlandse factoren: een bloeiende woningmarkt en ‘expansief begrotingsbeleid’. Oftewel, de regering geeft flink geld uit – aan onder meer zorg, onderwijs en defensie – en dat is goed voor de economie. Die spendeerdrift heeft wel gevolgen voor de begrotingsbalans. Het overschot, het geld dat aan het eind van het jaar onder de streep overblijft, groeit minder hard dan de andere economische cijfers: 1,1 procent van het bruto binnenlands product dit jaar en 0,7 volgend jaar.

Jarenlang moest premier Rutte bij nieuwe CPB-cijfers constateren dat de economie weliswaar aantrok, maar dat de burger er nog weinig van merkte. Nu kan hij met het nieuwste CEP in de hand sparren met stijgende koopkrachtcijfers. Mensen vinden weer werk, hebben meer te besteden en laten het dan ook letterlijk rollen. Toch kan CPB-baas Laura van Geest het niet laten een beetje roet in het eten te gooien. Koopkrachtplaatjes zijn niet zaligmakend, schrijft ze vandaag in de Volkskrant: de individuele situatie is simpelweg niet af te lezen uit een verraderlijk absoluut koopkrachtcijfer.

Een CEP zonder kanttekeningen bestaat niet, dat geldt ook voor deze prognose. Het Planbureau waarschuwt voor onzekerheden in het buitenland. Het Verenigd Koninkrijk gaat door zwaar Brexit-weer en blijft economisch achter bij de eurozone. ‘Onzekerheid over de Brexit ontmoedigt investeringen.’ Ook binnen de eurozone liggen risico’s op de loer, zoals ‘een aantal zwakke banken’ en ‘beperkte beleidsruimte’ van de Europese Centrale Bank om economische schokken op te vangen. Nog niet opgenomen in dit CEP: de Italiaanse verkiezingsuitslag, die daar tot een politieke impasse dreigt te leiden.

Volg en lees meer over:  KABINET-RUTTE III   NEDERLAND   POLITIEK   ECONOMIE

Overheid houdt hand op de knip na sterke economische verwachtingen 

NU 06.03.2018 De goede cijfers over de Nederlandse economie betekenen niet dat er automatisch meer geld beschikbaar is om uit te geven. Daarvoor waarschuwt minister Wopke Hoekstra (Financiën) na publicatie van de jongste prognoses.

Hoekstra hamert op de noodzaak om in goede tijden een buffer op te bouwen en te zorgen voor ”vlees op de botten”. Dan hoeft er niet meteen te worden bezuinigd als het tijdelijk economisch slechter gaat.

De bewindsman benadrukt ook dat de mooie cijfers geen garanties voor de toekomst geven. ”We moeten rekening houden met onzekerheden. Nederland is een open economie en daardoor zeer gevoelig voor de ontwikkelingen in de wereldeconomie.”

Het kabinet gaat nu kijken wat de cijfers voor de begroting betekenen: ”Welke mee- en tegenvallers er zijn en hoe we tegenvallers kunnen oplossen.”

Zie ook: CPB verwacht laagste werkloosheid sinds 2001

Lees meer over: Nederlandse economie

Nederlandse economie trekt verder aan

Telegraaf 06.03.2018 De Nederlandse economie trekt verder aan. Het Centraal Planbureau becijfert voor dit jaar een groei van 3,2 procent en een groei van 2,7 procent in 2019.

Daarmee zit Nederland boven het Europese gemiddelde, waar het Verenigd Koninkrijk momenteel juist achterblijft. Onder andere door het vooruitzicht van de Brexit zijn bedrijven daar huiverig te investeren.

Op de Nederlandse arbeidsmarkt is een steeds groter tekort aan mensen op de werkvloer. Volgens de rekenmeesters daalt de werkloosheid in 2019 naar het laagste niveau sinds 2001, naar 3,5 procent. Door die krapte bieden bedrijven vaker een vast arbeidscontract of zijn ze bereid hogere lonen te betalen.

Wel stijgt de inflatie door de hogere arbeidskosten en ook door de verhoging van het lage btw-tarief volgend jaar.

Overschot

Het begrotingsoverschot is ondanks de groeiende economie dit jaar kleiner dan vorig jaar. Voor 2018 schat het CPB dat er een overschot is van 0,7 procent, voor volgend jaar zou dat 0,9 procent zijn.

De besluiten die nog moeten worden genomen rondom de gaswinning in Groningen hebben ongunstige gevolgen voor de overheidsfinanciën en de economische groei. Omdat dit nog allemaal niet uitgekristalliseerd is, zijn deze gevolgen nog niet in de cijfers verwerkt.

Gunstig

In een reactie zegt minister Wiebes (Economische Zaken) dat de ramingen bevestigen ’wat we eigenlijk al weten’: „De Nederlandse economie staat er goed voor.” Hij verwacht dat burgers en bedrijven ook steeds meer daarvan zullen merken. „Dat is ook een goede uitgangspositie voor de grote maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan, zoals het energie- en klimaatvraagstuk en het betaalbaar houden van onze zorgkosten.”

Wel wijst hij nog op de risico’s voor de economie. „Denk aan onze intensieve handelsrelatie met het Verenigd Koninkrijk en de Brexit, of de dreiging van importheffingen in de Verenigde Staten”, aldus Wiebes. „Het kabinet zal zich blijven inzetten voor vrijhandel en een gelijk speelveld.”

De economie blijft groeien, met dank aan de overheid die geld uit blijft geven

Trouw 06.03.2018 De Nederlandse economie blijft, in Europees perspectief, bovengemiddeld presteren.  Eén van de belangrijkste redenen, volgens het Centraal Planbureau: de stijgende overheidsuitgaven. Maar is het wel verstandig om veel geld uit te geven als het toch al goed gaat?

De conclusie van het Centraal Planbureau (CPB) komt juist op het moment dat het debat over al dan niet hogere overheidsuitgaven oplaait. De overheidsuitgaven stijgen onder dit centrum-rechtse kabinet snel.

Vorig jaar, het jaar dat het derde kabinet-Rutte aantrad, was nog sprake van een bescheiden groei, maar dit en volgend jaar groeit de begroting met respectievelijk ruim drie en ruim twee procent. Vrijwel gelijk opgaand met de economische groei, die in diezelfde jaren op 3,2 en 2,7 procent geraamd wordt. Vooral de extra uitgaven in het onderwijs en in defensie zijn daar debet aan. Eerder berekende De Nederlandsche Bank (DNB) al dat zonder die extra uitgaven de economie een klein procentpunt minder hard zou groeien.

Klassieke discussie

De discussie of overheidsuitgaven moeten meebewegen met de stand van de economische conjunctuur is klassiek. In tijden van voorspoed kun je groei nog eens extra stimuleren met de dan ook bij de overheid ruimer aanwezige middelen. Je kunt echter ook redeneren dat in tijden van voorspoed buffers moeten worden aangelegd voor slechter tijden. Voor de overheidsfinanciën zou dat betekenen dat in het laatste geval de overheidsschuld wordt afgelost, zodat er in slechtere tijden weer geleend kan worden.

Er komt, zeker in de huidige economische omstandigheden, een overweging bij. De overheid kan de economie stimuleren, maar als die al zo groeit ontstaat het gevaar van oververhitting: de productiemiddelen zijn al bijna optimaal bezet en er ontstaat een tekort aan arbeidskrachten, waardoor prijzen en lonen snel gaan stijgen.

Voor De Nederlandsche Bank en economen van de Rabobank was het al duidelijk voor deze nieuwste CPB-cijfers. De overheid dient op de rem te trappen. Volgens een rapport van de Rabobank doet de overheid het nog immer verkeerd: te veel bezuinigen in slechte tijden en te veel uitgeven als de zon weer schijnt. DNB-directeur Job Swank zei onlangs dat hij het politiek gezien wel begrijpt, maar ‘economisch is al dat stimuleren niet nodig’.

Loonstijging

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stelde vorige week in een rapport over de Nederlandse economie dat overheidsuitgaven in onderwijs en onderzoek omhoog moeten. Door elders daarvoor ruimte vrij te maken, dan wel door hogere uitgaven. Bovendien, aldus het IMF, dienen de Nederlandse lonen te stijgen. Het fonds is kennelijk niet bang voor oververhitting, want ook meer koopkracht betekent een extra impuls voor economische groei.

De nieuwe minister van financiën Wopke Hoekstra heeft zich de waarschuwing van De Nederlandsche Bank kennelijk aangetrokken. Hij voert nu een begroting uit met fors meer uitgaven, maar daar moet het bij blijven. In een reactie op de CPB-cijfers stelde Hoekstra dat er niet meer geld voor uitgaven beschikbaar komt. Hij benadrukte dat in goede tijden een buffer voor slechtere tijden moet worden opgebouwd.

Bovendien zijn deze mooie cijfers geen garantie voor de toekomst. “We moeten rekening houden met onzekerheden. Nederland is een open economie en daardoor zeer gevoelig voor ontwikkelingen in de wereldeconomie”, aldus Hoekstra.

Lees ook: Lonen kunnen veel sterker stijgen

De Nederlandsche Bank weet het, het IMF ook, net als het Centraal Planbureau en veel economen. Werknemers in Nederland verdienen te weinig.

CPB-directeur: ‘Politiek staart zich blind op koopkrachtplaatjes, laat fixatie los’

VK 06.03.2018 Het kabinet en de Tweede Kamer moeten hun fixatie op koopkrachtplaatjes loslaten. Die oproep doet Laura van Geest, directeur van het Centraal Planbureau, dinsdag in de Volkskrant. Koopkrachtplaatjes spelen een grote rol in debatten over inkomens, maar zijn onnauwkeurig.

Toch probeert de politiek koopkrachtcijfers met één cijfer achter de komma te sturen. Dat ‘wegpoetsen van minnen’, stelt Van Geest, kost miljarden euro’s, zorgt voor veel bureaucratie en voor een complex belastingstelsel.

Met haar CPB is Van Geest zelf de leverancier van koopkrachtplaatjes. Dinsdag komt de rekenmeester van het kabinet met de nieuwste. Met haar analyse hoopt Van Geest de politiek ervan te doordringen dat de waarde ervan beperkt is. ‘In de koopkrachtplaatjes vind je geen baan, maak je nooit promotie, krijg je geen kinderen, ga je niet scheiden, ga je nooit met pensioen’, aldus Van Geest. ‘Je kunt met de koopkrachtplaatjes in de hand niet bepalen hoe je eigen portemonnee er volgend jaar uit gaat zien.’

Het CPB levert sinds een halve eeuw de cijfers die de effecten van het regeringsbeleid vertalen naar wat mensen werkelijk te besteden hebben. Maar de invloed van politieke besluiten op het inkomen is zeer klein. Veranderingen in individuele levens zoals scheiding en werkloosheid hebben juist de grootste invloed op de koopkracht, maar kunnen onmogelijk in ‘het plaatje’. Daarbij is het ook steeds moeilijker geworden de zaken te voorspellen die er wel in zitten, zoals inflatie en algehele loonstijgingen.

Geen huishouden hetzelfde

Elke subgroep van een subgroep heeft inmiddels zijn eigen koopkrachtcijfer

Vroeger, toen werknemers hun hele leven in vaste dienst bij één werkgever bleven, was het makkelijk koopkrachtplaatjes maken. Het begon in 1968 met eentje van een fictieve werknemer met een doorsnee loon en twee kinderen. Twee jaar later maakte het CPB meer plaatjes, maar allemaal van werknemers – alleen hun inkomen verschilde.

Nu zijn er puntenwolken die de koopkrachtverandering van honderdduizenden echte huishoudens laten zien – ze tonen vooral dat geen huishouden hetzelfde is. Elke subgroep van een subgroep heeft inmiddels zijn eigen koopkrachtcijfer op tienden van procenten nauwkeurig. Dat er nu zoveel koopkrachtplaatjes zijn, is niet vreemd. Er zijn sinds 1968 allerlei typen werknemers bijgekomen, denk aan flexwerkers, zelfstandigen en jobhoppers. Bovendien is de politiek versnipperd geraakt. Veel partijen zijn in het bijzonder bezorgd om hun eigen doelgroep: hoe gaan we de koopkracht verbeteren van de eenverdiener, de gepensioneerde en zzp’er?

De politiek kan ze goed gebruiken om het verschil in koopkracht tussen alle groepen niet te veel te laten oplopen

Zo is het koopkrachtplaatje op het Binnenhof uitgegroeid tot een populair instrument, een voornaam thema in elk begrotingsdebat. Afschaffing ervan, daar pleit CPB-directeur Van Geest niet voor. Volgens haar zijn de plaatjes zeer geschikt om onderling te vergelijken. De politiek kan ze goed gebruiken om het verschil in koopkracht tussen alle groepen niet te veel te laten oplopen. Sturen op een evenwichtige inkomensontwikkeling, noemt het CPB dat.

Het tegenovergestelde is het met tienden van procenten sturen op het koopkrachtcijfer voor een specifieke groep. Zolang dat cijfer maar niet onder de nul komt, signaleert Van Geest. Maar dat ‘wegpoetsen van minnen’ kost miljarden en dan nog is de uitkomst door al zijn beperkingen onzeker. Bovendien heeft het bijsturen van de plaatjes een niet in geld uit te drukken prijs, vindt Van Geest: ‘Een ingewikkeld stelsel van belastingen, premies en toeslagen.’

Met koopkrachtplaatjes in de hand kun je niet bepalen hoe je eigen portemonnee er volgend jaar uit gaat zien

Koopkrachtcijfers spelen in de politiek een grote rol. Veel aandacht en actie. Maar wat koop je ervoor, vragen Laura van Geest en Patrick Koot zich af.

Volg en lees meer over:  POLITIEK  ECONOMIE   NEDERLAND

CPB: economie groeit door, laagste werkloosheid sinds 2001

AD 06.03.2018 De werkloosheid daalt in Nederland snel tot het laagste niveau sinds 2001. De economie blijft groeien. Dat blijkt uit de nieuwste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB), dat nu uitgaat van een groei van 3,2 procent in 2018 en 2,7 procent in 2019.

De werkloosheid daalt snel, naar 3,9 procent dit jaar en 3,5 procent in 2019. De krachtige werkgelegenheidsgroei zorgt ervoor dat nieuwe toetreders op de arbeidsmarkt worden opgenomen. Bedrijven bieden vaker een vast arbeidscontract aan en betalen hogere lonen om mensen te kunnen aantrekken of te behouden.

Vorig jaar nam het bruto binnenlands product (bbp) met 3,1 procent toe. Dat was de sterkste groei in tien jaar. Tot dusver ging het CPB ook voor dit jaar uit van een groei van 3,1 procent. Nederland overtreft hiermee de groeicijfers van de eurozone.

De Nederlandse economische voorspoed is het gevolg van de groeiende internationale economie, lage rentes, begrotingsbeleid en een krachtige woningmarkt. Met die laatste twee factoren onderscheidt Nederland zich.

‘Geen fraai verhaal’

Werkenden merken van de economische voorspoed nog altijd te weinig in hun portemonnee. Dat zegt voorzitter Maurice Limmen van vakbond CNV in een reactie. ,,Het CPB voorspelt ook voor de komende jaren mooie economische cijfers, maar het verhaal achter die cijfers is minder fraai”, vindt hij.

Volgens CNV blijft Nederland kampioen flexwerk in Europa. ,,Die doorgeschoten flexibilisering drukt de lonen en zorgt ervoor dat steeds meer mensen in onzekerheid leven”, aldus Limmen. Daarnaast vindt de vakbondsbestuurder dat nog steeds een te grote groep mensen ongewild langs de zijlijn staat. ,,Daar moet wat aan gebeuren. En met deze economische rugwind is dat geen kwestie van kunnen maar van willen.”

Brexit

In de schatting van het CPB is rekening gehouden met een mild brexitscenario waarin een handelsovereenkomst wordt bereikt. Als de uittreding van de Britten uit de Europese Unie chaotisch verloopt of als de uitkomst tegenvalt kan dat schadelijk zijn voor de economie, meldt het onderzoeksinstituut.

IMF spoort Rutte III aan het geld nog meer te laten rollen, en De Nederlandsche Bank is daar niet blij mee

VK 28.02.2018 Ondanks hogere overheidsuitgaven houdt Nederland nog altijd te vaak de hand op de knip. Het nieuwe kabinet zou het geld veel meer moeten laten rollen, vindt het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Die boodschap botst met de waarschuwingen van De Nederlandsche Bank en het Centraal Planbureau. Zij zetten de afgelopen maanden juist vraagtekens bij de door het kabinet-Rutte III aangekondigde miljardenuitgaven aan onder meer onderwijs, zorg en defensie. Zonder die extra impuls zou de Nederlandse economie de komende jaren 0,8 procent minder groeien.

‘Politiek gezien begrijp ik het, na jarenlang bezuinigen’, vatte DNB-directeur Job Swank het standpunt samen. ‘Maar economisch is het niet nodig.’ De critici vrezen dat Nederland met haar begrotingsbeleid zowel de economische pieken als de dalen vergroot. ‘Juist in de jaren na de crisis, toen de economie wel wat stimulans kon gebruiken, bezuinigde de overheid hard om de begroting op orde te brengen’, schreven economen van Rabobank in reactie op het regeerakkoord. ‘Nu de economie is hersteld, gaat de overheid alleen maar verder stimuleren.’

‘Wij denken dat de economie het zó goed doet, dat er ruimte is om extra geld uit te geven’, zei Thomas Dorsey, hoofd van de IMF-delegatie die deze week Nederland bezocht. © ANP

Het IMF vindt dat niet bezwaarlijk. Integendeel, de regering dient het gaspedaal nog wat dieper in te drukken. ‘Wij denken dat de economie het zó goed doet, dat er ruimte is om extra geld uit te geven’, zei Thomas Dorsey, hoofd van de IMF-delegatie die deze week Nederland bezocht, woensdag op een persbijeenkomst in Amsterdam. Volgens zijn prognoses zal de overheidsschuld in 2023 gedaald zijn tot 42 procent van het BBP – ruim onder het Europese maximum van 60 procent. ‘Dat is een flinke veiligheidsmarge’, meent Dorsey. ‘Nederland kan met zulke vooruitzichten makkelijk meer uitgeven, en desondanks nog altijd een degelijk begrotingsbeleid voeren.’

De extra overheidsinvesteringen moeten wat het IMF betreft gestoken worden in onderwijs en onderzoek. Ook kunnen met behulp van dit geld de lasten op arbeid verder omlaag. Op die manier zouden nog meer Nederlanders gestimuleerd worden om een betaalde baan te zoeken, of meer uren te werken.

Mondiale bril

Het opvallende verschil in inzicht tussen Nederland en het IMF komt mede door de mondiale bril waardoor die laatste naar de economie kijkt. Door de populariteit van zijn goederen en diensten verdient Nederland veel meer aan het buitenland dan omgekeerd. Dat handelsoverschot is goed nieuws voor Nederlandse exportbedrijven. Voor andere landen die worstelen met een handelstekort, zoals in Zuid-Europa, is het daarentegen minder positief. Zij zien bestedingen en banen over de grens verdwijnen.

Het IMF ziet zulke ‘economische onevenwichtigheden’ graag kleiner worden. Behalve meer overheidsuitgaven helpt het daarbij ook als de lonen in Nederland harder gaan stijgen. Delegatieleider Dorsey herhaalde gisteren het eerdere IMF-pleidooi voor hogere inkomens. ‘In heel Noordwest-Europa groeien de lonen langzaam, maar in Nederland gaat het wel erg traag.’ Het IMF botst daarbij met de vakbonden. Die hechten naast loonstijgingen ook veel belang aan meer zekerheid voor werknemers. Het IMF is juist voorstander van verdergaande flexibilisering. ‘We zien liever dat de vakbonden focussen op hogere lonen, in plaats van meer vaste contracten’, aldus Dorsey.

Volg en lees meer over:  IMF   POLITIEK   NEDERLAND   KABINET-RUTTE III   ECONOMIE

Hoogste groei Nederlandse economie sinds 2007 – hoe lang kan dit nog doorgaan?

Maar hogere lonen en vaste contracten zijn nodig om de burger nu echt te laten spenderen

VK 14.02.2018 De Nederlandse economie heeft het beste jaar in een decennium achter de rug, al ziet de gemiddelde inwoner dat nauwelijks terug in zijn portemonnee. Maar de krapte op de arbeidsmarkt kan daar verandering in brengen.

Het werd al voorspeld, maar nu is het zeker: 2017 was in economisch opzicht het beste jaar in een decennium. Met de crisis achter de rug groeide de Nederlandse economie met 3,1 procent, maakte het CBS woensdag bekend. De laatste keer dat de zon zo hard scheen in de economie was in 2007. Aan de vooravond van de grootste recessie sinds de jaren dertig bedroeg de groei 3,7 procent.

Extra bemoedigend is dat ook op andere fronten het welzijn in Nederland lijkt toe te nemen. Steeds meer economen erkennen dat het bruto binnenlands product wat dat betreft een gammele graadmeter is. Als alle ouders vanaf morgen aan de ontbijttafel hun kinderen een euro laten betalen per gesmeerde boterham, stuwt dat het bbp op, zonder dat Nederland er daadwerkelijk welvarender op wordt.

Het is de dalende werkloosheid die de burger bovenal moed geeft

Positief in dit opzicht is dat de CO2-uitstoot in Nederland, ondanks een economie op stoom, volgens het CBS vorig jaar licht afnam. Dat komt onder meer doordat er minder steenkool gebruikt wordt bij de productie van elektriciteit. Ook stoelt de hoogconjunctuur, anders dan in het verleden, amper op Groningse grondstoffen. Zou de gaskraan niet deels zijn dichtgedraaid, dan was de economische groei in 2017 zelfs nog iets hoger uitgevallen.

Het is de dalende werkloosheid die de burger bovenal moed geeft. Het aantal banen nam in de laatste drie maanden van 2017 met 57 duizend toe. ‘Niet meer bang zijn om (door de crisis) je baan te verliezen, is voor veel mensen ook enorme winst’, twitterde hoofdeconoom Marieke Blom van ING Nederland woensdag. ‘Geen euro’s, maar wel een veel beter gevoel.’

Zorgwekkend blijft dat de gemiddelde Nederlander de economische bloei amper terugziet in de eigen portemonnee. De lonen strompelen achter de bbp-groei aan. Mede hierdoor valt de consumptie door huishoudens tegen vooral in het afgelopen kwartaal. Ook bij de bejubelde banenbonanza passen kanttekeningen. Hoewel het aantal vaste contracten flink toeneemt, blijkt het aantal flexbanen verhoudingsgewijs harder te groeien. De helft van alle extra werkgelegenheid komt bovendien voor rekening van de uitzendbranche. Dat zijn niet de best betaalde, meest zekere banen.

Groeitempo

Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen (l) en Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat, tijdens de persconferentie van de Staat van de Economie over de gerealiseerde economische groei in 2017. © ANP

‘Economische groei maakt het mogelijk dat we grote maatschappelijke uitdagingen, zoals de energie- en klimaattransitie en de hoge kosten van de zorg, kunnen betalen’, reageerde een trotse minister Eric Wiebes van Economische Zaken woensdagochtend op de CBS-cijfers. ‘Maar uiteindelijk willen we natuurlijk vooral dat Nederlanders de groei nu ook zelf merken.’

De vraag is of de Nederlandse economie dit groeitempo lang genoeg kan volhouden om dat voor elkaar te krijgen. Is straks het feest voorbij, zonder dat de gewone burger van de taart heeft mogen snoepen? Feit is dat de groeimotoren van de afgelopen jaren niet eeuwig kunnen blijven ronken. Zo behoort, net als in 2007, de huizenmarkt tot de drijvende krachten achter het economische succes. De huizengekte vertaalt zich in een hoog consumentenvertrouwen en extra uitgaven aan bijvoorbeeld de inrichting van de woning. Ook had de bouw het afgelopen jaar opnieuw een stevig aandeel in de groei van de investeringen en het aantal banen.

Bijna een kwart miljoen bestaande koopwoningen wisselden in 2017 van eigenaar. Dat is een record dat niet snel zal worden verbroken. De koortsachtige bouw- en verbouwactiviteit zal afnemen.

Maar om de huidige groei te laten voortduren, zal ook in eigen land de burger het geld moeten laten rollen

Personeelstekorten

Een ander veelgenoemd punt van zorg zijn de groeiende personeelstekorten. Het CBS spreekt inmiddels van ‘een relatief gespannen arbeidsmarkt’. Tegenover elke openstaande vacature staan slechts 1,8 werklozen. Dat is nog altijd meer dan de 1,3 van vóór de crisis, maar het aantal werklozen slinkt snel. Werkgevers in sectoren als de bouw, horeca, onderwijs en ICT klagen al langer dat ze nauwelijks geschikte mensen kunnen vinden. Deskundigen beschouwen krapte op de arbeidsmarkt dan ook van oudsher als de ultieme economische bad guy een bedreiging voor verdere groei.

Gek genoeg kan het dit keer omgekeerd uitpakken. De economie profiteerde volgens het CBS ook afgelopen jaar vooral van de sterke export (plus 5,5 procent) en investeringen (plus 6 procent). Nederlandse machines, apparaten en chemische producten blijken buitengewoon gewild over de grens. Maar om de huidige groei te laten voortduren, zal ook in eigen land de burger het geld moeten laten rollen. Dat vinden tegenwoordig niet alleen de vakbonden en linkse partijen, maar ook instituten als het Centraal Planbureau en De Nederlandsche Bank.

Zoiets gebeurt pas als diezelfde burger vertrouwen heeft in de toekomst én meer te besteden krijgt. Daarvoor zijn meer vaste contracten en hogere lonen nodig. Twee eisen die werknemers doorgaans pas echt luid en duidelijk durven te stellen wanneer ze niet langer bang zijn dat hun werkgever hen inruilt voor een ander. Met andere woorden: wanneer er werkelijk een schreeuwend tekort aan arbeidskrachten ontstaat.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND

Economie draait geweldig, hoogste groei sinds 2007

AD 14.02.2018 De Nederlandse economie is vorig jaar met liefst 3,1 procent gegroeid. Dat is de allerhoogste toename sinds 2007 en een procent meer dan in 2016. Dat meldt het Centraal Bureau van Statistiek (CBS) vanochtend in zijn jaarlijkse ‘Stand van de Economie’.

Het is belangrijk dat Nederlanders de economische groei nu ook zélf merken, aldus Eric Wiebes, minister EZ.

Veel economen dachten dat groeicijfers van boven de 3 procent na de economische crisis niet langer mogelijk waren. Maar na jaren van forse bezuinigingen draait de BV Nederland op volle toeren.

De investeringen van bedrijven en burgers groeiden liefst 6 procent. Dat geld ging vooral naar woningen, terwijl bedrijven meer aan machines, installaties en investeringen uitgaven.

Gewone Nederlanders gaven eveneens meer uit, hoewel de bestedingen met 1,8 procent wel wat achterbleven. Huishoudens kochten meer kleding, elektrische apparaten en besteedden flinke bedragen aan woninginrichting. Ook spendeerden we meer aan horeca, recreatie en cultuur. Toch dikt die kleine twee procent aan: uitgaven aan diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptie uit.

Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, spreekt van ‘hoogconjunctuur’. ,,Het is vandaag Valentijnsdag, maar we hoeven geen roze bril op te zetten om te zien hoe mooi de economie er voor staat.” Volgens Van Mulligen is de bouw voor een fors deel verantwoordelijk voor de groei. ,,Dat is ook niet vreemd omdat de bouw na de crisis totaal stilviel. Nu is er een inhaalslag.”

Trots

Minister Wiebes (Economische Zaken & Klimaat) reageert verheugd. ,,De Nederlandse economie staat er goed voor en daar mogen we best trots op zijn. Economische groei maakt het mogelijk dat we grote maatschappelijke uitdagingen zoals de energie- en klimaattransitie en de hoge koste van de zorg kunnen betalen.”

Maar de VVD-bewindsman zegt het vooral belangrijk te vinden dat Nederlanders de groei eindelijk zelf merken. Zelf stelt het CBS dat de economische groei “breed wordt gedragen”. Wat het gebruikelijke vakjargon is voor zeer positieve cijfers.

Achter de hoge economische groei gaan véél méér mooie rapportcijfers schuil. Afgelopen jaar wisselden ruim 250.000 koopwoningen van eigenaar, een record. Elke 2 minuten werd er een woning verkocht. 176.000 mensen vonden een baan.

Minister Wiebes (Economische Zaken & Klimaat) © ANP

Vaste banen 

In de laatste maanden van 2017 nam het aantal banen zelfs met 57.000 toe, het hoogste aantal sinds eind 2008. Gemiddeld waren er eind vorig jaar 10,3 miljoen banen in Nederland. In totaal werkten werknemers en zelfstandigen vorig jaar 13 miljard uren. Dat is een miljard uur meer dan rond de eeuwwisseling. Per baan werken we gemiddeld 24,5 uur per week.

Tegelijk stijgt vooral het aantal flexibele banen. De uitzendbranche is verantwoordelijk voor de helft van de totale banengroei. De sector is daarmee inmiddels goed voor 834.000 jobs, waarmee ongeveer één op de tien Nederlanders een uitzendbaan heeft.

Toch groeiden ook het aantal vaste banen. Die hoeveelheid lag eind vorig jaar 112.000 hoger dan eind 2016. En het aantal vacatures stijgt nog steeds. In december stonden liefst 227.000 vacatures open. Vooral in de bouw nam de vraag naar werk toe.

Het aantal werkloze Nederlanders zakte ondertussen onder de 400.000. Eind vorig jaar zaten 398.000 mensen zonder baan. Dat is 4,4 procent van de beroepsbevolking, het laagste percentage sinds medio 2009.

De aangetrokken bouwnijverheid is een van de belangrijkste oorzaken voor de record economische roei van 2017. © Robin van Utrecht

Nederlanders werkten 13 miljard uren in 2017, een miljard uur meer dan in 2000

CBS-cijfers

Gewend

We hebben door de crisis nog steeds een economische achterstand van 5-6 procent op Duitsland en het VK, aldus Peter Hein van Mulligen, CBS.

Voor komend jaar wordt opnieuw een groei van 3,1 procent verwacht. Toch waarschuwt Wiebes dat groeicijfers van boven de 3 procent niet iets zijn om aan gewend te raken.

Door het lage geboortecijfer en de vergrijzing groeit het arbeidsaanbod nauwelijks meer. ,,Dus moeten we het voor onze groei steeds meer hebben van de verhoging van de arbeidsproductiviteit,” schrijft EZ. ,,Dit vraagt om technologische ontwikkeling, innovaties en het slimmer organiseren van productieprocessen.

En zo vallen er meer kanttekeningen te maken: tijdens de crisis liep de Nederlandse economie harder terug dan onze Europese buurlanden. Nog steeds lopen we daardoor 5 tot 6 procent achter op Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. ,,We zullen dus jaren harder moeten groeien om dat verschil goed te maken,” zegt CBS-econoom Van Mulligen.

Daarnaast is er kans op oververhitting, zeker op de woningmarkt. ,,In grote steden als Amsterdam en Utrecht, wordt dat zichtbaar,” aldus Van Mulligen.

Reactie CNV en economen

Deze mooie cijfers zijn slechts de helft van het verhaal, aldus Maurice Limmen, voorzitter CNV.

In een eerste reactie stelt vakbond FNV blij te zijn met de cijfers. Toch vormen de fraaie resultaten slechts de helft van het verhaal, stelt voorzitter Maurice Limmen. 

Hij wijst op het feit dat er met name uitzendbanen bijkomen. ,,De groei komt te weinig terecht bij de mensen die er keihard voor werken. De flexibilisering van de arbeidsmarkt is een van de redenen dat de lonen maar niet stijgen, oordeelde onlangs ook nog eens De Nederlandsche Bank en dat mensen steeds meer blijven hangen in onzeker werk.”

Volgens het CNV ontlopen werkgevers ontlopen hun verantwoordelijkheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat zijn er liefst 1,3 miljoen, aldus eerdere CBS cijfers. ,,Dat is het verhaal waar het nu over zou moeten gaan,” meent Limmen. ,,Van mooie bedrijfsresultaten krijgen we net zoals de resultaten bij de Olympische Spelen een fijn Oranjegevoel, maar dat helpt talloze mensen die nog steeds op de reservebank zitten niet aan vast werk.”

Euforie overdreven
Econoom Bas Jacobs laat per Twitter weten de euforie overdreven te vinden. ,,Totale euforie van 3,1 procent groei is sterk overtrokken. Het historisch gemiddelde tussen 1970 en 2007 was 2,6% per jaar. Nederland had wat in te halen na de netto nul groei in de periode 2008-2015.” I

ING-econoom Marieke Blom stelt op dat gewone burgers de groei nog niet of onvoldoende merken.

Economie maakt sterkste groei in tien jaar tijd door

NOS 14.02.2018 De Nederlandse economie is in tien jaar tijd niet eerder zo hard gegroeid als vorig jaar. De groei bedroeg in 2017 3,1 procent ten opzichte van 2016, becijferde het CBS. De groei in de laatste drie maanden nam iets af, maar is met 2,9 procent nog altijd stevig.

Vooral investeringen en de export droegen in het vierde kwartaal bij aan de groei. Huishoudens consumeerden iets minder hard, maar de industrie groeide juist sterker.

“De Nederlandse economie staat er goed voor”, zegt minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. “Economische groei maakt het mogelijk dat we grote maatschappelijke uitdagingen zoals de energie- en klimaattransitie en de hoge kosten van de zorg kunnen betalen. Maar we willen ook dat Nederlanders de groei nu ook zelf merken.”

De economieën van de ons omringende landen zijn ook stevig gegroeid. De Duitse economie, onze belangrijkste handelspartner, groeide met 2,3 procent.

Economische groei 2001-2017

Investeringen

De investeringen zijn afgelopen jaar met 6 procent gegroeid. Het gaat dan vooral om investeringen in woningen. Ook hebben bedrijven veel meer geld uitgegeven aan machines en installaties. Ook de uitgaven aan personenauto’s en bedrijfsgebouwen zijn hoger dan een jaar eerder.

De uitvoer van goederen en diensten groeide in 2017 met 5,5 procent. Nederlandse bedrijven hebben beduidend meer (elektrische) machines en apparaten uitgevoerd dan een jaar eerder. Ook werden er meer chemische producten geëxporteerd.

De invoer lag 4,9 procent hoger dan in 2016.

BART KAMPHUIS | NOS

Consumenten

Consumenten gaven vorig jaar 1,8 procent meer uit dan in 2016. Dat gebeurde vooral aan kleding, woninginrichting en elektrische apparaten. Ook in de horeca, aan recreatie en cultuur werd meer geld besteed.

De zakelijke dienstverlening (zoals de uitzendbranche) en de bouw groeiden het sterkst. Ook de industrie produceerde in 2017 meer dan een jaar eerder.

Rutte geeft EU-korting niet zomaar op

Elsevier 19.01.2018 Nederland wil de miljard euro korting op de Europese meerjarenbegroting niet zomaar opgeven. Dat zei premier Mark Rutte (VVD) na de ministerraad.

Maar als vervolgens het plafond van de uitgaven in de Europese Unie enorm omhooggaat en Nederland houdt de miljard korting, dan zou Nederland alsnog netto meer gaan bijdragen en dat is niet de bedoeling, aldus Rutte.

Vanaf komende zomer beginnen in de Europese Unie de onderhandelingen over de nieuwe meerjarenbegroting (2021-2027). Afgelopen week begonnen in Den Haag de inleidende beschietingen. Zo spraken Rutte, minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA) en de Tweede Kamer met Europees begrotingscommissaris Günther Oettinger.

Lees ook: Hoeveel hebt ú over voor meer Europa?

Oettinger presenteert over enkele maanden een voorstel voor die begroting, maar liet in een interview met het FD al blijken dat Nederland de miljard euro korting die in 2005 werd binnengehaald, gaat verliezen.

Rutte legt zich daar niet bij neer. ‘Uiteindelijk is het van belang dat onze netto-positie niet verslechtert. We betalen geld aan Europa en dat leidt ook tot inkomsten,’ zei Rutte, die het standpunt van Oettinger ‘vanuit het oogpunt van eenvoud’ zegt te kunnen begrijpen.

‘Nettoost betaler’

De Nederlandse korting is een korting op de Britse korting en die valt weg wegens het vertrek van de Britten uit de EU. Maar Nederland is al een van de ‘nettoost’ betalers, aldus Rutte, en daarom wil hij het miljard niet zo maar opgeven.

Rutte liet zich niet verleiden tot de uitspraak ‘geen cent meer’ voor Europa. ‘Want behalve bezuinigen, vanwege het vertrek van de Britten, willen we ook moderniseren,’ zei Rutte.

Minder geld

Nederland wil dat er minder geld gaat naar cohesiefondsen en structuurfondsen en meer naar innovatiemiddelen, waar Nederland veel uit terugkrijgt.

En daarmee heeft Nederland precies dezelfde positie als zeven jaar geleden. Ook toen werd ingezet op meer geld voor innovatie en minder naar landbouw en structuur- en cohesiefondsen. Dat gebeurde mondjesmaat.

Onder de streep

Nu zegt Rutte: ‘Als die begroting niet moderniseert en er blijven honderden miljarden gaan naar structuur- en cohesiefondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid, waarvan we overigens ook niet veel terugkrijgen, en er moderniseert verder niets, dan zullen wij kijken wat het betekent onder de streep.’

De onderhandelingen van de dan 27 EU-landen – de vertrekkende Britten onderhandelen niet mee over de begroting – gaan minstens tot medio 2019 duren, maar waarschijnlijk nog tot 2020.

Juncker wil hoger budget: ‘EU is meer waard dan kop koffie’

Elk land kan de begroting vetoën

Het worden lastige onderhandelingen, want elk land kan de EU-begroting vetoën. De omvang bedraagt 1 procent van het totale bruto nationale inkomen in de EU.

Voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie zei eerder deze maand al dat de EU-afdrachten na het vertrek van de Britten omhoog moeten, maar Nederland wil dat niet.

Carla Joosten  (1960) werkt sinds 2000 voor redactie Nederland bij Elsevier Weekblad. Ze is politiek redacteur in Den Haag en covert het koningshuis. Voor de Leven & Dood-pagina’s van Elsevier Weekblad verzorgt zij de nieuwtjes over mensen.

Nederland wil na brexit vasthouden aan Europese korting

NOS 18.01.2018 Nederland wil niet twee keer de dupe worden van de brexit. Die boodschap heeft het kabinet overgebracht aan Eurocommissaris Oettinger. “Wij zijn een van de landen die economisch het meest door de brexit worden geraakt. Het is onrechtvaardig als we ook nog eens meer budget moeten betalen”, vindt minister Hoekstra.

Oettinger was vandaag in Den Haag om te praten over de Europese meerjarenbegroting vanaf 2020. De onderhandelingen over die begroting beginnen in mei. Door de brexit wordt een gat in de Europese begroting geslagen van 12 tot 13 miljard euro en daar moet een oplossing voor komen. De eurocommissaris gaat nu alle lidstaten langs om daar over te praten.

Hij zou het liefst zien dat een korting, die na het vertrek van Groot-Brittannië alleen Nederland nog krijgt, wordt afgeschaft. Handelsland Nederland is een van de grote nettobetalers door de relatief kleine bevolking. Daar staat een jaarlijkse korting van ongeveer 1 miljard euro tegenover.

Kleine groep

Het kabinet heeft laten weten dat het niet akkoord zal gaan met afschaffing van de korting. “Er is een kleine groep landen die veel harder wordt geraakt door de brexit dan anderen”, zei Hoekstra. “En daar hoort Nederland bij.” Meer betalen aan Europa is volgens de minister van Financiën geen optie. Hij vindt dat het Europese budget na het vertrek van Groot-Brittannië verkleind moet worden. “Dat is onze uitgangspositie”, zei Hoekstra, “en daar willen we ook op uitkomen.”

Of die korting echt sneuvelt “hangt af van de onderhandelingen”, zei Oettinger. Die gaan een jaar duren. Hij wees erop dat de lidstaten unaniem moeten instemmen met de meerjarenbegroting. Hij zei dat duidelijk is hoe Nederland erin staat. “Het is nu mijn verantwoordelijkheid om tot een uitgebalanceerd voorstel te komen, waar ook Nederland mee uit de voeten kan.”

Oettinger: Na Brexit kan Nederland korting op EU-bijdrage vergeten

Elsevier 18.01.2018 Nederland hoeft er niet op te rekenen dat het opnieuw een korting van 1 miljard euro krijgt op zijn bijdrage aan de Europese Unie, zegt eurocommissaris Günther Oettinger voor Begrotingszaken. Volgens Oettinger zijn de kortingen die Nederland, het Verenigd Koninkrijk en andere lidstaten krijgen ‘enorm bureaucratisch en complex in de uitvoering’.

Nu de Britten volgend jaar de EU zullen verlaten – en dus hun korting ‘de moeder aller kortingen’ verdwijnt – is het een mooi moment om de kortingen van andere lidstaten ook te schrappen, zegt Oettinger in een interview met FD, dat vrijdag verschijnt.

Eurocommissaris Oettinger was donderdag in Den Haag om het toekomstig Meerjarig Financieel Kader (MFK) te bespreken, onder anderen met premier Mark Rutte.

Oettinger vraagt ‘flexibiliteit’ om te compenseren voor gat door Britten

Volgens Oettinger is een groot deel van die kortingen er om de directe en indirecte gevolgen door de Britse korting richting bijvoorbeeld de Nederlandse afdracht te verlagen.

De korting van de Britten, die in 1984 door de Conservatieve oud-premier Margaret Thatcher werd afgedwongen, had een permanent karakter, in tegenstelling tot die van andere lidstaten. De andere kortingen lopen af als het huidige meerjarige financiële kader stopt. Dat is in 2020.

Jelte Wiersma: De Britten zijn al 500 jaar tegen een verenigd Europa

Maar het feit dat de Britten de EU volgend jaar verlaten, heeft meer consequenties dan alleen het vervallen van hun korting. Ze laten een miljardengat achter op de algehele begroting van de EU, een gat dat volgens Oettinger voor de helft moet worden opgevuld door te snijden in de uitgaven van de EU.

De andere helft moet worden opgevangen door andere EU-lidstaten, die op een verhoogde bijdrage moeten rekenen. Oettinger vraagt flexibiliteit van de lidstaten voor het nieuwe MFK, dat in 2020 moet ingaan en ook weer een looptijd heeft van zeven jaar.

Maar het verhogen van de bijdragen gebeurt niet zomaar. In de Europese Raad moeten alle EU-lidstaten er unaniem mee akkoord gaan, waarna ook alle 27 nationale parlement ermee moeten instemmen.

Kabinet wil korting niet afstaan

Minister Wopke Hoekstra van Financiën liet eerder echter weten dat het kabinet wil vasthouden aan de korting. Ook wil Nederland niet extra bijdragen aan de EU, wanneer Groot-Brittannië is weggevallen. De Britten zijn de grootste nettobetaler aan de EU, en nemen naar schatting een bijdrage van ruim 13 miljard euro op jaarbasis voor hun rekening.

Hoekstra, evenals de Tweede Kamer, vindt dat de EU maar moet bezuinigen om het gat op te vullen. Hoekstra, die donderdag ook met Oettinger sprak in Den Haag, pleit bovendien voor een modernisering van de begroting, waarbij er minder geld zou gaan naar subsidies voor landbouw en armere EU-landen, en meer geld uitgetrokken wordt voor innovatie.

Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Juncker wil hoger budget: ‘EU is meer waard dan een kop koffie’

Farage vreest ‘verlies van historische Brexit-winst’

Waarom is iedereen zo negatief over de EU?

Het gaat goed met de Nederlandse economie, moet het kabinet dan niet juist nu gaan bezuinigen?

VK 07.01.2018  2018 belooft al economische zonneschijn, maar het nieuwe kabinet doet er nog een schepje bovenop. Gevaarlijk, waarschuwen economen. En hoe denken de felste voorstanders van extra overheidsuitgaven in crisistijd hierover?

Als de Nederlandse economie een barbecue is, dan dreigt het kabinet dit jaar de rol te vervullen van de iets te enthousiaste buurman. Met een scheut spiritus stookt die het vuurtje nog eens extra op.

Steeds meer economen waarschuwen voor zo’n oververhitting. ‘De overheid jaagt de economische groei verder aan’, constateerde het Centraal Planbureau vorige maand niet zonder zorgen in zijn vooruitblik op 2018. De uitgaven – aan onder meer leger, verpleeghuizen, onderwijs – lopen met maar liefst 3,5 procent op. Zonder die extra stimulans zou de Nederlandse economie maar liefst 0,8 procent minder groeien. Dit verklaart volgens het CPB ‘voor een belangrijk deel de hogere BBP-groei dan die in onze buurlanden’.

‘Anticyclisch beleid’

Winkelend publiek in Rotterdam© ANP

Dat lijkt mooi, maar de aloude economenwijsheid schrijft voor dat overheden in de vette jaren juist een financiële buffer aanleggen. Anders is er, zoals Jozef in het Oude Testament de farao al voorhield, in de magere jaren geen graan meer om uit te delen. Zo’n ‘anticyclisch beleid’ blijkt desondanks politiek moeilijk te verkopen.

In plaats van de economie af te remmen, wordt het gaspedaal nog dieper ingedrukt – ook buiten Nederland. Zo zal de belastingverlaging van president Trump de toch al florerende Amerikaanse economie verder opzwepen. Ondertussen blijft de geldpers van de Europese Centrale Bank draaien. Tot dit najaar worden voor 270 miljard euro aan extra staats- en bedrijfsobligaties opgekocht. Dat komt boven op de reeds aangeschafte schuldenberg van meer dan 2300 miljard euro. ‘Een te langzame afbouw’ van dit historisch ongekende monetaire stimuleringsprogramma, schrijft het CPB, ‘kan leiden tot oververhitting van de economie.’

‘Economisch niet nodig’

Behalve het Planbureau zet ook De Nederlandsche Bank vraagtekens bij de miljardenuitgaven die Rutte III voor ogen heeft. ‘Politiek gezien begrijp ik het, na jarenlang bezuinigen’, zei DNB-directeur Job Swank onlangs bij een persconferentie. ‘Maar economisch is het niet nodig.’ Minder omfloerst formuleren de economen van de Rabobank het in een rapport: ‘Juist in de jaren na de crisis, toen de economie wel wat stimulans kon gebruiken, bezuinigde de overheid hard om de begroting op orde te brengen. Nu de economie is hersteld, gaat de overheid alleen maar verder stimuleren.’ Dat maakt de Nederlandse economie kwetsbaar. De pieken worden hoger, maar in tijden van crisis is het dal ook extra diep.

Met die kritiek keert het uit de crisis bekende bezuinigingsdebat voorzichtig terug – zij het in spiegelbeeld. Toen luidde de kritiek van sommige economen dat de regering de hand te veel op de knip hield. Nu wordt juist iets meer calvinisme bepleit.

Er is wel een groot verschil in de toon van de discussie. Die is heel wat minder fel. Logisch: ondanks fors hogere overheidsuitgaven, kan het kabinet ook de staatsschuld terugdringen. Dat is het voordeel van economische groei. Daar komt bij dat bezuinigingen veel meer weerstand oproepen dan extra uitgaven. Nederland kent nu eenmaal geen krachtige belangengroepen, zoals in Duitsland de Bond van Belastingbetalers, die de regering om de oren slaan met elke extra cent belasting die over de balk wordt gesmeten.

‘Wereldwijde economische situatie verre van normaal’

Bas Jacobs © Raymond Rutting / de Volkskrant

Bas Jacobs, hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam:

Hoewel hij zelf niet tegen méér economische stimulering door de overheid is, vindt de Rotterdamse hoogleraar economie Bas Jacobs die gelatenheid onbegrijpelijk. ‘Volstrekt inconsequent’, gedraagt de Nederlandse politiek zich volgens hem. ‘De partijen die de afgelopen crisisjaren het hardst geroepen hebben dat er bezuinigd moet worden, hebben nu collectief hun budgettaire orthodoxie overboord gegooid. Echt, daar zit geen enkele diepere economische gedachte achter. Het ergste is dat vrijwel niemand hier een woord aan vuil lijkt te maken.’

Natuurlijk onderschrijft hij het bekende adagium van de econoom Keynes: wie in slechte tijden de economie wil stimuleren, moet sparen als het economisch voor de wind gaat. Toch is Bas Jacobs, in de voorbije crisis een van de felste critici van het bezuinigingsbeleid, niet per se tegen de extra uitgaven van Rutte III.

‘Het is erg lastig in te schatten op welk punt in de economische cyclus Nederland zit’, legt hij uit. ‘Er is een aanwijzing voor oververhitting: de extreem lage werkloosheid. Tegelijkertijd groeit de economie al een paar jaar veel harder dan verwacht, terwijl de lonen en prijzen heel gematigd stijgen. Dat wijst nog op overcapaciteit. Daarnaast blijft de wereldwijde economische situatie verre van normaal, met de rente van de Europese Centrale Bank die op nul staat.’

In die situatie acht Jacobs het economische risico van bezuinigingen – tegenvallende groei – groter dan het risico van wat oververhitting. ‘Als landen als Nederland en Duitsland met hogere lonen en extra investeringen zorgen voor meer inflatie in het Eurogebied, helpt dat de ECB om het monetaire beleid te normaliseren. Dat is belangrijk, wil de centrale bank bij een volgende recessie nog iets uit kunnen richten.’

‘Nederland spaart te veel’

Coen Teulings. © anp

Coen Teulings, hoogleraar economie in Cambridge 

Ook de voormalige CPB-directeur is geen voorstander van extra zuinigheid. De reden daarvoor heeft niet zozeer te maken met de economische conjunctuur, maar is fundamenteler: net als buurland Duitsland spaart Nederland te veel.

‘De staatsschuld daalt razendsnel, van ruim 60 procent in 2016 naar iets meer dan 50 procent van het BBP in 2019. Het pensioenvermogen is de afgelopen tien jaar toegenomen van 120 naar 160 procent van het BBP. Dat klinkt mooi, maar mondiaal gezien is het een onhoudbare situatie. Tegenover de besparingen van het ene land, moeten immers wel spaartekorten van een ander land staan. Je kunt niet met zijn allen tegelijkertijd sparen. Dat is een recept voor chaos. Vergeet niet: voorafgaande aan de crisis van 2008 was het het enorme spaaroverschot van China dat de zeepbel op de Amerikaanse huizenmarkt opblies, met alle gevolgen van dien.’

De oplossing ligt voor de hand: laat de lonen stijgen en het geld binnenlands rollen. Wat Teulings betreft, had dit het beste tijdens de crisis kunnen gebeuren, om de pijn te verzachten. Tegen de economische cyclus in dus. ‘Het kabinet heeft indertijd gekozen voor forse bezuinigingen. Het gevolg is dat we, nu het beter gaat, weinig anders kunnen doen dan opnieuw procyclisch handelen: niet besparen. Maar laten we het vooral van de positieve kant bekijken. We zijn veel rijker dan we denken.’

Dit schreven we eerder over de economische feeststemming

Is de huidige economische feeststemming een voorbode van een nieuwe zeepbel plus crisis?
Stapt Nederland in dezelfde valkuil als tien jaar geleden, toen het aan de vooravond van de grootste economische crisis sinds de jaren dertig bleek te staan?

De economische paradox van 2017
In 2017 zijn Nederlandse huizenbezitters gemiddeld enkele tienduizenden euro’s rijker geworden. Als hun huis in de Randstad staat, is die winst vaak nog groter. De gewonnen rijkdom is wel van papier. Leidt die duurdere woning in de praktijk tot een dikkere portemonnee?

Economische groei zet ook in 2018 door
Als de huizenprijzen niet zo hard waren gestegen, zou de economische groei de afgelopen jaren ruim een kwart lager zijn geweest. Had de woningmarkt zich in een ‘normaler’, gematigd tempo hersteld, dan waren de consumentenuitgaven zelfs 60 procent lager geweest.

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND

Nederlandse werknemer profiteerde in 2017 qua loon amper van aantrekkende economie

VK 04.01.2018 De cao-lonen zijn in het afgelopen jaar minder gestegen dan in het jaar ervoor, ondanks de krapte op de arbeidsmarkt. Vorig jaar namen de lonen 1,5 procent toe. In 2016 kregen werknemers er nog 1,8 procent bij. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Dat de loonstijging lager uitvalt dan in 2016 zou kunnen komen door het uitblijven van bepaalde cao-akkoorden, laat een woordvoerder van het CBS weten. Zo kregen de kappers- en uitvaartbranche nog geen nieuwe cao en heeft het CBS geen cijfers gepubliceerd over de sector onderwijs. In die sector zijn onvoldoende akkoorden getekend. In 2016 stond het onderwijs nog voor een loonstijging 3,9 procent in de boeken.

© vk

Ook speelt mee dat de ambtenarij in 2016 een goed jaar had. Overheidsdienaren kregen in dat jaar 3,2 procent extra. Vorig jaar kregen ambtenaren er nog slechts 1,1 procent bij. Bij de overheid werken relatief veel mensen, zodat het akkoord zwaar meetelt.

Wel goed doet de sector landbouw, bosbouw en visserij het. Werknemers in die branche kregen er het afgelopen jaar 2,3 procent bij.

Inflatie

De tegenvallende cijfers betekenen dat Nederlandse werknemers er qua loon in 2017 zeer weinig op vooruit zijn gegaan

De tegenvallende cijfers betekenen dat Nederlandse werknemers er qua loon in 2017 zeer weinig op vooruit zijn gegaan. De definitieve inflatiecijfers zijn nog niet bekend, maar de verwachting is dat de inflatie in het afgelopen jaar ook rond de 1,5 procent zal liggen. Bij dat percentage gaat de gehele stijging van de lonen op aan het duurder worden van goederen en diensten.

In 2016 was de inflatie nog historisch laag, waardoor de reële lonen (stijging van de lonen min stijging van de prijzen) sterk stegen. 

De loonstijging die het CBS meldt is een paar tienden lager dan de eerdere berekeningen vakbond FNV (1,76 procent erbij tot december en AWVN (1,78 procent erbij). Dat komt doordat die organisaties anders meten. FNV en AWVN turven de nieuw afgesloten CAO’s. Het CBS weegt werknemers zonder nieuwe cao ook mee.

Daarnaast beschikt het CBS over fijnmazige data. Het statistiekbureau weet beter hoeveel werknemers in een sector actief zijn en op welk salarisniveau zij zitten. Voor iemand met een hogere functie betekent een loonsverhoging van vijftig euro procentueel minder dan voor een werknemer met het minimumloon.

Wordt 2018 het jaar dat Nederland weer gaat staken?

In de nieuwe cao’s stijgen de lonen gemiddeld meer dan 2 procent per jaar; een symbolische grens. Is het de aanzet voor een langere periode met sterk stijgende lonen en groeiende welvaart voor de werknemer?

De economie groeit, de orderportefeuilles zijn vol en vacatures lastig in te vullen. Toch stijgen de lonen amper en gaat Nederland niet de straat op. Zijn we vergeten dat actievoeren loont? (+)

Volg en lees meer over:  ECONOMIE   NEDERLAND   VAKBONDEN

Loonstrook 2018 onder de loep: laagste inkomens leveren in

AD 04.01.2018 De meeste werknemers vinden deze maand nauwelijks extra geld op hun loonstrookje terug. Hoge inkomens gaan er het meest op vooruit, minima met een laag loontje leveren in. Dat blijkt uit berekeningen die loonstrookjesverwerker ADP vanmorgen heeft gepubliceerd.

Doordat het nieuwe kabinet net is gestart, zijn er weinig wijzigingen in de salarisstrook dit jaar, aldus Dik van Leeuwerden, ADP

Werknemers met een modaal salaris (2.894 euro) ontvangen straks netto 7 euro meer. Wie anderhalf keer modaal verdient, ziet nog 1 euro extra op de loonstrook. Mensen die meer verdienen (twee keer modaal) gaan er 16 euro op vooruit.

Bekaaid ervan af komen deeltijdwerknemers met een minimaal loontje van tussen de 1.000 en 1.500 euro per maand. Zij ontvangen tot vier euro minder. Werknemers met een minimaal salaris van 1.578 euro vinden 7 euro extra terug op hun salarisstrook.

Veel verdienende werknemers (5.750 euro of daarboven) profitereren doordat het top belastingtarief van 52 naar 51,95 procent daalt. Zij vinden eind januari tot 18 euro meer terug op hun salarisstrookje.

Veranderingen
De berekeningen van ADP zijn gebaseerd op alle veranderingen in onder meer fiscale regels, werknemerspremies en pensioenen. Ze staan los van loonsverhogingen die mensen krijgen doordat er een nieuwe CAO is afgesloten of doordat zij een treden in hun loonschaal stijgen. De CAO-lonen stegen vorig jaar gemiddeld met 1,5 procent, maakte het CBS vanmorgen bekend.

Het ADP, dat voor 1,4 miljoen werknemers de salarissen verwerkt, spreekt van een relatief saai jaar. ,,Doordat het vorige kabinet vanwege de lange formatie het grootste deel van 2017 demissionair was zie je dat veel veranderingen van Rutte III pas in 2019 ingaan,” zegt algemeen directeur Martijn Brand. ,,Daardoor zijn er weinig grote wijzigingen en veranderen de lonen relatief weinig.”

Een fictief loonstrookje zoals werknemers die het eind van deze maand op de deurmat vinden. © ANP

De reparatie van het derde WW-jaar drukt de lonen. Werknemers betalen daarvoor, aldus ADP.

De achteruitgang bij lage inkomens komt doordat de arbeidskorting niet geheel kan worden benut. Dat geldt voor alle inkomens tot 1750 euro per maand, zegt ADP-loonspecialist Dik van Leeuwerden.

,,Deze werknemers moeten er daarom goed op letten dat ze na 2018 het verschil via de aangifte inkomensbelasting terugvragen van de Belastingdienst.” Dat kan wel 250 euro opleveren.

De lonen voor de meeste werknemers stijgen iets ondanks dat de belastingtarieven in de tweede en derde schijf omhoog gaan naar 40,85 procent. ,,Maar omdat de inkomensgrenzen voor deze tarieven hoger zijn geworden en de heffingskortingen iets hoger zijn, blijft voor de meeste mensen uiteindelijk een kleine plus over,” aldus Van Leeuwerden.

Een factor die de loonstijging drukt is de reparatie van het derde WW-jaar. Het kabinet heeft bepaald dat werknemers die hun baan kwijtraken nog maximaal twee jaar recht op een WW-uitkering hebben. Met sociale partners is afgesproken dat het derde jaar toch mogelijk blijft maar dat werknemers de rekening betalen.

Ambtenaren

AMSTERDAM – Dik van Leeuwerden, loonspecialist ADP © Bart Maat

Het ADP keek naast algemene veranderingen ook naar branchegerelateerde werknemerspremies en grote pensioenregelingen bij onder andere ABP, Zorg & Welzijn en Metaal & Techniek.

Kijken we naar specifieke sectoren dan komen ambtenaren er bekaaid af. Omdat zij dit jaar meer pensioenpremie moeten betalen, gaat een modaal verdienende ambtenaar er slechts 5 euro per maand op vooruit. Overheidsdienaren die op twee keer modaal zitten zien hun loon zelfs een euro per maand op achteruit.

Bouwvakkers met doorsnee salaris gaan er 8 euro per maand op vooruit. In de zorg daalt de pensioenpremie licht en houdt personeel met een modaal salaris maandelijks 6 euro extra over. Voor 2,5 keer modaal is dat 15 euro.

Ook voor werknemers in de metaal en techniek zijn er iets lagere pensioenpremies. Een gemiddeld salaris stijgt 6 euro, voor twee keer modaal is dat 11 euro.

Pensionado’s

Pensioengerechtigen met een aanvullend pensioen of lijfrente zien hun uitkering iets dalen. Bij een aanvullend pensioen van 500 euro ontvangt iemand 1,25 euro minder per maand. Bij 750 euro is dat 1,88 euro. Het verschil loopt op tot bijna zeven euro bij een aanvullend pensioen van maandelijks 2.750 euro.

Reden van de daling is hun verhoogde bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. Die steeg van 5,4 naar 5,65 procent. Wel profiteren pensioengerechtigden met een uitkering tussen de 1.700 en 2.650 euro lichtjes van de verlenging van de eerste belastingschijf.

Werkgevers

Voor werkgevers gaan de arbeidskosten omhoog. Een ambtenaar met modaal salaris kost de overheid 23 euro per maand meer. Voor werkgevers in de bouw blijven de lasten grotendeels gelijk. Dat veel organisaties en bedrijven duurder uit zijn komt doordat de verplichte bijdrage voor de Zorgverzekeringswet van 6,65 naar 6,90 procent stijgt.

Ook de grondslag waarop deze bijdrage wordt berekend ligt hoger. De verplichte Algemene Werkloosheidspremie (AWF) neemt toe van 2,64 naar 2,85 procent. De zogeheten AOF-premie stijgt van 6,66 naar 6,77 procent. Voor een gemiddelde werknemer met modaal salaris betekent dit 21 euro hogere werkgeverslasten.

Bekijk in de infographic hieronder  de loonwijzigingen voor 2018:

Infographic lonen 2018 © ADP

Kapper ging er in 2017 het minst op vooruit, landbouw het meest

AD 04.01.2018 De cao-lonen zijn in 2017 minder hard gestegen dan in 2016. Gemiddeld gingen de lonen er afgelopen jaar met 1,5 procent op vooruit, terwijl dat een jaar eerder nog 1,8 procent was. Het minst stegen de lonen in de bedrijfstak ‘overige dienstverlening’, zo blijkt uit cijfers van het CBS.

Tot deze bedrijfstak behoren onder meer kappers en uitvaartverzorgers. Hier klommen de lonen met slechts 1 procent omhoog. In 24 procent van de cao’s kwam er voor deze groep geen nieuw akkoord tot stand.

Landbouwwerkers zijn er volgens het CBS het meest op vooruit gegaan: gemiddeld kregen zij een loonsverhoging van 2,3 procent.

Dit jaar is in de cao’s een gemiddelde loonstijging van 2,14% afgesproken. Dat betekent dat we er in 2018 dus wél weer op vooruit gaan wat betreft de cao-lonen.

Staat leent dit jaar minder dan gedacht

AD 03.01.2018 De Nederlandse staat denkt dit jaar minder geld te moeten lenen dan gedacht. Dat blijkt uit een nieuwe raming van het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiën.

De staat schat in voor dit jaar genoeg te hebben aan 50,5 miljard euro, dat geleend zal worden op de kapitaal- en geldmarkt. De financieringsbehoefte ligt daarmee 3 miljard euro lager dan bij een eerdere raming medio december.

De verlaging hangt samen met een verbetering van de kaspositie aan het einde van 2017. Het agentschap verwacht tussen de 23 miljard en 29 miljard euro op te halen met de uitgifte van langlopend schuldpapier. In de rest van de financieringsbehoefte wordt voorzien met behulp van kortlopende leningen.

Sterke groei economie vlakt af

Telegraaf 02.01.2017 Voor beleggers remmen de winsten van 2017 komend jaar af. De eerste kwartalen houden stevige economische groei, vooral in Europa. Centrale banken, bedrijfsschulden en forsere correcties risico’s kunnen degelijke rendementen later in 2018 drukken, aldus strategen voor 2018.

De economie voorspellen blijft lastig. De consensus van doorzettende groei is opvallend onder strategen van alle zakenbanken en een tiental vermogensbeheerders. Het IMF rekent op een 3,7% beter bbp voor de wereld.

,,De markten staan op full steam ahead”, typeert hoofdeconoom Janwillem Acket van het Zwitserse Julius Bär. ,,Daar is economisch gezien voorlopig ook reden voor. Later in het jaar vind ik het verstandig wat kapitaal vrij te maken om snel van strategie te kunnen wisselen.”

Vooral de schuldenlast van bedrijven en huishoudens in China zijn, de grootste onder de kopzorgen van strategen (zie overzicht illustratie). Maar de dictatuur kan ook vrij snel ingrijpen, nuanceren de strategen meteen.

Meer voltatiliteit

De hele markt reageert nauwelijks op problemen zoals Noord-Koreaanse raketaanvallen. Maar de volatiliteit zal gaan toenemen, waarschuwt BlackRock, ’s werelds grootste vermogensbeheerder die tot 2020 wel groeiende aandelenmarkten voorziet. Want de nog steeds lage inflatie naast de aanhoudende monetaire steun van de ECB en de Federal Reserve bieden bedrijven en investeerders voldoende goedkoop kapitaal.

De verkiezingen dit jaar met anti-EU-partijenkrachten in Italië, en die in Mexico, Brazilië en Rusland, kunnen het stabiele sentiment verstoren. Terwijl de Brexit volgens de strategen al is ingeprijsd.

Het optimisme voor 2018 is historisch gezien zeer hoog. ,,We zitten in een bubbel, maar die barst nog niet”, typeert hoofdeconoom Keith Wade van vermogensbeheerder Schroders. Er is nog volop groei mogelijk voor beleggers, zegt ook hij. Voornamelijk in aandelen, claimt dit fonds. ,,Obligaties zullen met een half procent rentestijging in 2018 al een heel slecht rendement boeken”, bevestigt Corné van Zeijl (Actiam Vermogensbeheer).

Verschil rentetempo

De renteverschillen tussen de VS en de eurozone lopen in 2018 verder op. De Amerikaanse Fed onder leiding van nieuweling Jeremy Powell heeft drie renteverhogingen gepland, de ECB niet een. Met die afbouw zal de dollar stijgen tegen de euro, meent ETF Securities.

Volgens obligatiespecialist Mary Pieterse-Bloem van ABN Amro moeten beleggers rekening gaan houden dat een plots flink stijgende inflatie tot afwijkende, onverwachte ingrepen van centrale banken kan leiden.

,,Beleidsfouten door centrale bankiers behoren tot de grootste risico”, zegt hoofdstrateeg Jim McDonald van Northern Trust. Zonder uitzondering noemen strategen het grillige gedrag van Trump als rode vlag voor beleggers.

Oplopende waarderingen

De ECB zal de komende kwartalen sowieso de handen vol hebben aan het stoppen met het massaal opkopen van obligaties. Na de afbouw van het stimuleringsprogramma zal de ECB „in de lente of de zomer van 2019 voor het eerst de rente weer gaan verhogen”, stelt het Belgische Candriam. Maar vlakkere obligatiecurves tonen dat het herstel geleidelijker gaat dan hiervoor, waarschuwt ETF Securities.

Alle fondsen zijn daarnaast, met enige argwaan, enthousiast over Trumps belastingverlagingen. Amerikaanse bedrijven zullen profiteren. Het vrijgespeelde geld zal naar aandeelhouders gaan, wat tot oplopende waarderingen leidt. Maar die zijn al aan de stevige kant.

Europese aandelen blijven daarmee bij analisten favoriet voor 2018. „Wereldwijd zijn bedrijven uit de eurozone het meest aantrekkelijk geprijsd. Ook hun winsten zitten in de lift”, zegt hoofdeconoom Anton Brender van Candriam. Hij verwacht dat de Europese economie stabiel blijft groeien met 2,2%.

Gewilde sectoren

Opkomende markten zullen met hun opmars bijdragen aan een wereldwijde groei, van gemiddeld 3,6%, het hoogste niveau in tien jaar. „Het aantal kwetsbare landen, zoals Venezuela, is klein”, aldus Brender.

Naar sector bekeken trekken omzetten onder defensiebedrijven, financials, de entertainment-, sport- en reisbranche aan.

De autoproducenten blijven net als media-, retailconcerns, telecom-en kabelbedrijven en vastgoed gemiddeld vlak, tot zo’n 3% groei. De opmars van de elektrische auto krijgt nog weinig impact. Oliekartel OPEC zal bovendien zijn prijzen niet sterk kunnen verhogen, om schalieproducenten buiten de deur te houden.

Wat, afgezien van schokjes, in 2018 voor geringe prijsstijgingen van stook- en energieprijzen leidt.

Dit sorteercentrum van Wehkamp is het grootste geautomatiseerde sorteercentrum van Europa. De consument is koopzuchtig en het bedrijfsleven wil volop investeren. © Herman Engbers

Beter dan 2018 kan het economisch niet worden

Trouw 02.01.2018 Jubelen over de economie kan weer komend jaar. Voor het eerst sinds de crisis gaan alle remmen los.

Een economisch feestje wordt 2018 en het is bijna niet meer te verstoren. De consument is koopzuchtig, het bedrijfsleven wil volop investeren en geld lenen kost nog altijd bijna niets. Zie daar de ingrediënten die maken dat 2018 door een roze bril kan worden bezien. Economen hebben het over ‘hoogconjunctuur’ en een ‘groeispurt’. Kan het dan echt niet meer tegenvallen in 2018?

“Voor het eerst sinds het uitbreken van de crisis hebben we weer een echt goed jaar voor de boeg, waarin de werkloosheid laag is, de economie op volle toeren draait en de overheid ook nog eens grote uitgaven doet”, zegt Menno Middeldorp, hoofd onderzoek Nederlandse economie bij Rabobank. “Met de crisis in de achteruitkijkspiegel zijn we daar helemaal niet meer aan gewend.”

De Nederlandse economie groeit dit jaar met 3,1 procent, zo becijferde het Centraal Planbureau. De werkloosheid daalt naar het laagste niveau in tien jaar, namelijk naar 3,9 procent van de beroepsbevolking.

Hausse op de woningmarkt

Met de crisis in het achterhoofd zien veel consumenten de jubelstemming op de woningmarkt als een groot risico, zo blijkt uit een enquête van ING onder zijn klanten. Maar volgens Marieke Blom, hoofdeconoom van ING, is dit een verkeerde inschatting en is er niets ongezonds aan de hand. “Nederlanders blijven ook volgend jaar volop huizen kopen, omdat de hypotheekrente historisch laag blijft en de huizenprijzen gemiddeld lager liggen dan voor de crisis.”

Die goed draaiende woningmarkt is een belangrijke aanjager van de economie. Wie een huis koopt, geeft immers ook geld uit aan andere zaken. Denk aan een schilderbeurt, nieuwe gordijnen en meubilair. Het aantal woningen dat te koop staat, is in 2018 wel kleiner, zegt Blom. “Dat komt doordat er de afgelopen jaren te weinig woningen bij zijn gebouwd.” Blom verwacht dat het aantal huizen dat verkocht wordt daarom zal teruglopen. “Vooral in de Randstad zie je dat de markt droogkookt. Voor de toekomst moet er echt flink bijgebouwd worden.”

Halen huizenkopers zich niet veel te hoge hypotheekschulden op de hals? Dat valt gelukkig mee, vindt Middeldorp. “De regels voor het verkrijgen van een hypotheek zijn een stuk strenger geworden. Het gaat in de grote steden hard op de huizenmarkt, maar anders dan bij het uitbreken van de financiële crisis worden de aankopen niet gefinancierd met te hoge schulden. We hebben wel iets geleerd van alles wat er mis ging.”

Alleen in Amsterdam, waar de prijzen tot grote hoogten zijn gestegen, is het volgens Blom wel oppassen geblazen. “Wie voor een korte periode een huis wil kopen en daarvoor veel moet lenen, kan zich beter bedenken.” Volgens Middeldorp is Amsterdam een verhaal apart. “Wat daar gebeurt op de woningmarkt is zo anders dan in de rest van het land. Amsterdam krijgt steeds meer het karakter van een wereldstad als Londen of Parijs. Als je het met zo’n stad vergelijkt, zijn de ontwikkelingen beter te verklaren.”

De overheid trekt de portemonnee

Het kopen en verkopen op de woningmarkt gaat in 2018 dus vrolijk door. Valt er dan wellicht onheil te verwachten van het aflopen van het economisch steunprogramma van de Europese Centrale Bank (ECB)? Ook die kans is klein. Sowieso blijft het stimuleringsbeleid nog doorlopen tot en met september, waardoor de rente laag blijft. En of het eind september 2018 echt voorbij is, hangt af van de economische omstandigheden van dat moment. Bankpresident Mario Draghi lijkt economische schokken in de eurozone koste wat het kost te willen voorkomen. “De ECB zal heel rustig en geleidelijk te werk gaan”, zegt Middeldorp.

Nederland gaat het in 2018 zelfs beter doen dan buurlanden, omdat de overheid de uitgaven fors opschroeft, zo schrijft het CPB. Er gaat meer geld naar onderwijs, defensie en zorg. Was de groei van de overheidsbestedingen in 2017 nog 0,4 procent, in 2018 wordt dat 3,5 procent.

Economen zijn niet per se blij met dit beleid. Een bekende economische aanname is namelijk dat de overheid juist bij economisch hoogtij moet sparen voor slechtere tijden. En in zwaar economisch weer moet de overheid geld uitgeven om de neerwaartse trend tegen te gaan. De politiek heeft echter de neiging om precies mee te bewegen met de economische golfbeweging, zegt Luc Aben, hoofdeconoom van vermogensbeheerder Van Lanschot. “Typisch procyclisch beleid.”

Ook de Nederlandse overheid haalde tijdens de crisis de broekriem aan en strooit nu het goed gaat met geld. Niet dat de schatkist daar nu echt last van krijgt: de inkomsten liggen volgend jaar hoger dan de uitgaven en dus is er nog steeds een begrotingsoverschot van 0,5 procent.

Geen bubbel, maar normalisering

Nu iedereen weer volop aan het besteden is en de economie weer op volle toeren draait, dringt de vraag zich op of er geen risico is op oververhitting. Maar volgens Blom is er geen sprake van een nieuwe zeepbel. “De economie is nog altijd bezig te normaliseren na het diepe dal. Wat we nu zien is een normale, positieve conjunctuurbeweging.” Wie denkt dat de economie oververhit raakt, kijkt volgens Blom te weinig naar de historie. “De crisis was uitzonderlijk. Als je kijkt naar hoe de economie daarvoor draaide, zie je dat er nu nog ruimte is voor verder herstel.”

In 2018 komt wel het moment dat de Nederlandse economie op de toppen van haar kunnen draait, zegt Aben. “De vrije capaciteit die er nog was om extra te produceren, is benut. Om verder te groeien moeten bedrijven investeren.”

Wat tot dusver tegenvalt is dat de economische voorspoed nog niet heeft geleid tot een grote loonstijging. Het CPB verwacht echter wel dat dit volgend jaar beter gaat en raamt een stijging van 2,2 procent. Volgens Blom is de loonstijging tot dusver tegengevallen, omdat lonen nu eenmaal traag meebewegen met economische veranderingen. “Tijdens de crisis duurde het ook even voordat je de lonen zag reageren.”

De ruime schil van flexibele arbeidskrachten is ook een mogelijke verklaring dat de loonstijging van het vaste personeel tot dusver tegenvalt. Zzp’ers krijgen meer opdrachten als het weer economisch goed gaat. “De verdiensten van zzp’ers knallen omhoog en omlaag met de toppen en dalen van de economie”, zegt Blom. Kees Vendrik, hoofdeconoom bij Triodos Bank, vreest echter dat de beperkte loonstijging blijvend is, te verklaren door de uitholling van de positie van de vakbonden. “Zij kunnen het onderhandelingsspel aan de cao-tafel minder hard spelen, waardoor het minder goed lukt om bedrijfswinsten in te zetten voor het verhogen van de lonen. Bedrijven besteden liever geld aan het belonen van de aandeelhouders of aan investeringen.”

Politiek loopt het wel los

Anders dan vorig jaar lijken economen zich over politieke risico’s in 2018 niet al te druk te maken. De economische gevolgen van de verkiezingen in Frankrijk, Duitsland en Nederland zijn meegevallen. “2017 was een jaar van blije verrassingen”, zegt Aben. “Het ging allemaal veel beter dan verwacht.”

En dus is nu de inschatting dat het met de Italiaanse verkiezingen ook wel los zal lopen. Een overwinning van de populistische Vijfsterrenbeweging kan natuurlijk leiden tot politieke turbulentie, maar dan nog zal dit de Europese economische motor niet schaden, zegt Aben. “Nu het zo goed gaat, is de kans op economische tegenwind klein.”

Is er dan niets dat het feestje kan verpesten? Daar lijkt het niet op. De ellende van de eurocrisis, die Nederland in 2011 nog in een recessie stortte, is grotendeels voorbij. Dat alle signalen voor de Nederlandse economie op groen staan, is zelfs te danken aan het opbloeien van de eurozone, aldus Aben. “De Europese consument profiteert van de afbrokkelende werkloosheid. Zelfs in het zuiden zie je dat steeds meer mensen weer aan het werk komen. Het resultaat is een groot vertrouwen bij consumenten en producenten. De eurozone staat eindelijk weer stevig op de eigen benen en is daardoor minder afhankelijk van gebeurtenissen in de rest van de wereld.”

Zelfs al mocht de Brexit, het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, wat moeizamer verlopen dan verwacht, dan nog kan dat de pret niet drukken, zegt Corné van Zeijl, vermogensbeheerder bij Actiam. “Nederland exporteert veel naar het Verenigd Koninkrijk. Dat kan teruglopen bij een moeizame Brexit. Maar het gaat nu zo goed met de Nederlandse economie dat we van zo’n tegenslag weinig zullen merken.”

Oververhitting in de Verenigde Staten

Als Van Zeijl toch een risico moet noemen, dan is dat de Amerikaanse economie, die al wel erg lang in een opwaartse beweging zit. “Met de belastingmaatregel stimuleert Trump nu extra, terwijl dat helemaal niet nodig is. De kans op oververhitting van de economie neemt daardoor toe.” Bij oververhitting is de vraag veel groter dan het aanbod, waardoor de inflatie stijgt. De Fed, de Amerikaanse Centrale Bank, zal dan de rente laten stijgen om de vraag te temperen. Het wordt dan namelijk weer aantrekkelijker om te sparen en minder aantrekkelijk om geld te lenen. “Vroeg of laat komt er een terugslag. En zo’n correctie in de Verenigde Staten, voel je ook in de Europa.”

Ook hangen de oplopende schulden in China nog altijd als een donkere wolk boven de internationale markt. Om de hoge economische groei vol te kunnen houden, blijven de schulden verder stijgen. De gigantische schuldenberg wordt al jaren gezien als een risico voor de financiële stabiliteit in de wereld. “Het is de vraag of de Chinese overheid voldoende controle heeft om ervoor te zorgen dat dit geen probleem wordt”, aldus Van Zeijl.

En wie verder kijkt dan de economie van vandaag de dag, ziet dat we juist deze tijden van economische voorspoed moeten gebruiken om structurele problemen aan te pakken, zegt Vendrik. “Ja, de Nederlandse economie groeit met 3,1 procent. Maar daarbij hoort de krachtige kanttekening dat deze groei voornamelijk mogelijk wordt gemaakt door fossiele brandstof. De welvaart van nu zouden we moeten gebruik om de transitie naar duurzame energie te versnellen. Het klimaatakkoord dat minister Wiebes gaat sluiten in 2018 is daarbij cruciaal.”

Hoekstra: misschien extra lastenverlichting

Telegraaf 30.12.2017 Het kabinet sluit extra lastenverlichting niet uit. Minister Hoekstra van Financiën zet de deur op een kier om een deel van eventuele begrotingsoverschotten terug te geven aan de belastingbetaler.

In een interview met deze krant wijst de CDA’er erop dat het kabinet traditiegetrouw in het voorjaar bekijkt of er onder de streep extra geld overblijft. Doordat de economie harder groeit dan eerder werd voorspeld, is het niet ondenkbaar dat er meer belastinggeld wordt opgehaald dan gedacht. Zo kende de begroting ook dit jaar een miljardenoverschot.

Regeringspartij VVD drong er bij monde van VVD-Kamerlid Hennis vlak voor de kerst al op aan dat bij meevallers de belastingbetaler meedeelt in de pot. Minister Hoekstra (Financiën) benadrukt echter zuinig te zijn en gevraagd naar een scenario van overschotten wil hij eerst kijken of er nog geld moet worden uitgetrokken voor specifieke onderwerpen. Maar lastenverlichting noemt hij vervolgens ook een ’optie’.

De bewindsman waarschuwt echter dat de Brexit nog voor een flinke tegenslag voor de economie kan zorgen. „Dat is evident een van de grootste risico’s die de komende jaren op ons afkomt.” Bovendien erkent Hoekstra dat de klimaatrekening fors kan oplopen.

BEKIJK OOK:

’Streng op staatskas passen’

Hoekstra kijkt naar mogelijkheden voor extra lastenverlichting

NU 20.12.2017 Minister Wopke Hoekstra (Financiën) is bereid te kijken of er op termijn een formule gemaakt kan worden voor wat er moet gebeuren met eventuele financiële meevallers bij de overheid.

Nu is het zo dat meevallers terugvloeien naar de staatsschuld. Dat noemen ze op het ministerie “trendmatig begrotingsbeleid”.

VVD-Kamerlid Jeanine Hennis vroeg aan Hoekstra naar de mogelijkheden voor zo’n “meevallersformule”.

Ze wil, zonder het overschot “te verbrassen”, extra lastenverlichting zodat mensen de economische groei ook in hun portemonnee voelen. Het trendmatig begrotingsbeleid “fijnslijpen”, noemt de VVD-politica dat.

“Ik ga daarover nadenken”, zei Hoekstra woensdag tegen Hennis in de Tweede Kamer.

Als er extra geld is te verdelen, zijn er volgens de bewindsman drie smaken: andere overheidsuitgaven, teruggeven aan burgers in lastenverlichting of terug laten lopen naar de staatsschuld.

Maar zo ver is het nog niet. In het voorjaar wordt pas de balans opgemaakt en beoordeelt Hoekstra het wensenlijstje van zijn collega-ministers. “Dan hak ik die gordiaanse knoop door.”

Het vorige kabinet kende zo’n formule wel, maar toenmalig minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem deed hier uiteindelijk niets mee toen er wel een overschot was, benadrukte PVV’er Tony van Dijck. In het huidige regeerakkoord is hier niets over afgesproken.

Meevallers

De vraag is zeer actueel omdat de economie weer fors aantrekt. Woensdagochtend schroefde het Centraal Planbureau (CPB) de economische groeiverwachting voor 2018 nog op naar ruim 3 procent.

Hoekstra noemt het trendmatig begrotingsbeleid “het belangrijkste anker dat we hebben”. Hij brengt in herinnering dat Nederland ongeveer zes miljard euro per jaar aan rente betaalt. Het is daarom niet zo gek dat het “zuurverdiende geld” van werkend Nederland naar de staatsschuld vloeit.

Hoekstra vraagt zich daarom in de Kamer hardop af of de VVD-wens niet haaks staat op deze methode. Je weet namelijk niet waar de Nederlandse economie zich in de conjunctuur precies bevindt. Zit je net voor het punt van oververhitting, dan is het onverstandig om extra geld uit te geven, vindt de bewindsman.

Dus wat doe je in het geval als er extra geld is te verdelen: De staatsschuld verder terugschroeven of de lasten voor burgers verlichten? “Vraag aan drie economen wat je moet doen, en je krijgt vier verstandige antwoorden. Daarom ben ik voorzichtig”, aldus Hoekstra.

Olie op het vuur

Ook PvdA-Kamerlid Henk Nijboer waakt voor de mogelijkheid van extra investeringen terwijl de economie misschien tegen oververhitting aan zit. “Wij gooien geen olie op het vuur”, zei hij.

Maar Nijboer verwacht dat de politieke druk om het overschot toch uit te geven toe zal nemen. In dat geval wil de PvdA dat er extra wordt geïnvesteerd in onderwijs, huren, politie en zorg.

Hoekstra zal begin februari in een brief aan de Kamer verder uiteenzetten of hij iets ziet in een meevallersformule en zo ja, hoe die formule er dan precies uitziet.

Lees meer over: Wopke Hoekstra Nederlandse economie


VVD wil extra lastenverlichting, minister terughoudend

Telegraaf 20.12.2017 Regeringspartij VVD zou graag zien dat een deel van toekomstige overschotten op de begroting worden gebruikt voor lastenverlichting. Minister Hoekstra (Financiën) reageert echter zeer terughoudend.

Dit jaar is er op de begroting een overschot van zo’n 3 miljard euro. In principe is afgesproken dat overschotten gebruikt worden om de staatsschuld te verlagen. Maar woensdag tijdens een debat over de begroting van 2017 pleitte VVD-Kamerlid Jeanine Hennis ervoor dat in de toekomst ook een deel wordt gebruikt voor lastenverlichting, volgens een nog te bepalen ‘meevallersformule’.

In het vorige regeerakkoord tussen VVD en PvdA was zelfs afgesproken dat een kwart van de overschotten voor lastenverlichting zou worden. Maar door de crisis waren er pas plussen toen het kabinet al demissionair werd. Toenmalig minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) vond het daarom niet gepast om alsnog dat geld uit te gaan geven.

Zo’n afspraak is nu niet gemaakt in het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en CU, terwijl er wel van wordt uitgegaan dat er jaarlijks een overschot van zo’n 0,5 procent overblijft. Hennis vindt dat over de besteding daarvan nadere afspraken moeten worden gemaakt.

Aarzelend

Huidig minister Wopke Hoekstra van Financiën reageerde echter aarzelend op de suggestie van de VVD. Hij wees er tijdens het debat op dat de coalitiepartijen dit keer niet zo’n afspraak hebben gemaakt en dat er voorzichtig moet worden omgesprongen met de financiën.

Wel zei de bewindsman toe de komende maanden in een brief aan de Tweede Kamer hierop terug te komen nadat hij zijn licht nog eens heeft laten schijnen over het begrotingsbeleid.

Koopkracht

Tijdens het debat werd ook ingegaan op de nieuwe voorspellingen van het Centraal Planbureau. PVV-Kamerlid Teun van Dijck noemt de verwachte koopkrachtstijging van 0,6 procent voor 2018 ‘kruimels’. „Nederland mag zich een slag in de rondte werken voor een schijntje.”

Hij wijst erop dat koopkrachtstijging mede afhankelijk is van stijgende lonen en dat dit nog moeizaam gaat. Tegelijkertijd stijgen wel de uitgaven van de overheid, wat wordt bekostigd door de extra inkomsten aan belastingen en premies. „Alles voor Wopke, niks voor Henk en Ingrid”, schamperde Van Dijck daarover aan het adres van de minister van Financiën.

Sociale partners

Hoekstra erkende daarop dat de koopkracht achter blijft en dat dit niet alleen afhankelijk is van het kabinetsbeleid, maar ook van de lonen. „Onze waarneming is dan ook dat er ruimte is voor loonstijging en we roepen de sociale partners op om rond de tafel te gaan om tot goede nieuwe afspraken te komen.”

De lastenverlichting die het kabinet voor Nederland in petto heeft door te draaien aan de belastingtarieven gaat pas per 2019 in.

Meeste huishoudens volgend jaar vooruit in koopkracht

NOS 20.12.2017 De meeste huishoudens gaan er volgend jaar in koopkracht licht op vooruit. Minister Koolmees van Sociale Zaken heeft in een brief aan de Tweede Kamer de effecten van alle maatregelen nog eens op een rij gezet, en daarbij ook rekening gehouden met de vandaag gepubliceerde ramingen van het Centraal Planbureau.

Koolmees erkent in zijn brief dat de stijging niet voor alle groepen geldt. Zo gaan alleenverdieners met een modaal inkomen die kinderen hebben er gemiddeld 0,2 procent op achteruit en leveren AOW’ers met een pensioen tot 10.000 euro en alleenstaanden met een uitkering, zonder kinderen, 0,1 procent in.

Gepensioneerden met alleen AOW

Voor gepensioneerden met alleen AOW blijft de koopkracht gelijk of ze gaan er licht op vooruit. Dat geldt ook voor sociale minima met kinderen.

Volgens de tabellen van Sociale Zaken is de grootste stijging in de ‘voorbeeldhuishoudens’ 0,5 procent: die geldt voor tweeverdieners met kinderen van wie de ene partner twee maal modaal verdient en de andere een half maal modaal, plus voor alleenstaanden met twee keer modaal en alleenstaande ouders met het minimumloon. Het CPB schat het modale inkomen volgend jaar op 37.500 euro per jaar.

Loonstrookje

Bij de berekeningen van het ministerie is gekeken naar de ontwikkeling van de lonen in 2018, de inflatie, de zorgpremie en de toeslagen. De lastenverlichting die in het regeerakkoord is afgesproken, zal pas vanaf 2019 effect hebben.

Ook de loonstrookjes laten voor de meeste mensen een lichte plus zien. Koolmees benadrukt dat de ontwikkeling van de koopkracht een vollediger beeld geeft van het besteedbaar inkomen dan het loonstrookje.

BEKIJK OOK;

Economische groei houdt volgend jaar nog aan

‘Alle werkenden gaan er door nieuw kabinet op vooruit’


Bruisende economie niet op loonstrookje terug te zien

AD 20.12.2017 De economie mag dan op volle toeren draaien, Nederlanders zien daar voorlopig amper iets van terug in hun portemonnee. Het eerste loonstrookje in januari zal voor de meeste mensen slechts een heel klein plusje laten zien. Ouderen zien hun AOW-uitkering weliswaar iets toenemen, maar die verhoging wordt bijna helemaal ongedaan gemaakt door een lager aanvullend pensioen.

Dat blijkt uit de jaarlijkse loonstrookjesbrief die het ministerie van Sociale Zaken vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Pas in 2019 zal de koopkracht van mensen meer toenemen, omdat de lastenverlichting die het nieuwe kabinet wil doorvoeren zich dan laat voelen.

Het Centraal Planbureau (CPB) becijferde vanochtend dat de economische groei in 2018 op 3,1 procent uitkomt. Daarmee is er sprake van hoogconjunctuur, die deels wordt aangejaagd doordat de overheid het geld flink laat rollen. Lastenverlichting blijft echter uit: Nederlanders blijven in 2018 een even groot deel van hun inkomen afdragen aan belastingen en premies, gemiddeld bijna 39 procent.

Magere toename

Hoewel de gemiddelde loonstijging volgens het CPB komend jaar toeneemt van 1,6 naar 2,2 procent per jaar, gooien stijgende prijzen – de inflatie stijgt van 1,4 naar 1,6 procent – roet in het eten.

Onder de streep blijft volgens Sociale Zaken daardoor een magere toename van het besteedbaar inkomen over van hoo